ΤΡΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚΔΟΣΗ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕΤΕΩΡΩΝ & ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΜΑΝΙΤΑΡΙΩΝ

IΑΝΟΥΑΡΙΟΣ - ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ - ΜΑΡΤΙΟΣ 2017 

Νέα πτέρυγα στο
Μουσείο Μανιταριών

ΤΕΥΧΟΣ 05

Περιεχόμενα
Σημείωμα της έκδοσης ............................................................................................................................................ 3
Τα νέα του Μουσείου ............................................................................................................................................... 4
Μουσειακά Παραλειπόμενα

............................................................................................................................. 5

Περιβαλλοντικά νέα...............................................................................................................................................6-7

ΙΑΝ
ΦΕΒ
ΜΑΡ
2017

Μανιταροφιλία και μανιταρογνωσία στην Ελλάδα ..................................................................................... 8
Μανιτάρια της Ελλάδας..................................................................................................................................10-11
Αφιέρωμα στο διαγωνισμό φωτογραφίας..............................................................................................12-14
Έγραψαν για μας....................................................................................................................................................... 15
Νέα Πτέρυγα του Μουσείου........................................................................................................................16-18
Δράσεις Μουσείων.................................................................................................................................................. 19
Η σελίδας της WWF Ελλάς................................................................................................................................ 20
Η σελίδα της ANIMA-Σύλλογος Προστασίας και Περίθαλψης Άγριας Ζωής........................... 21
Η σελίδα της Δράσης για την Άγρια Ζωή..................................................................................................... 22
Η σελίδα της Ελληνικής Ορνιθολογικής Εταιρείας.................................................................................. 23
Η σελίδα της Καλλιστώ-Περιβαλλοντική οργάνωση για την άγρια ζωή και τη φύση.............. 24
Η σελίδα του Φορέα Διαχείρισης Δάσους Δαδιάς-Λευκίμης-Σουφλίου....................................... 25
Βιβλιοπαρουσιάσεις................................................................................................................................................ 26
Τα προϊόντα και οι συνταγές μας....................................................................................................................... 27
Αρθρογραφία......................................................................................................................................................27-30
Εκδότης:

Μουσείο Φυσικής Ιστορία Μετεώρων
& Μουσείο Μανιταριών

Επιμέλεια Εξωφύλλου:

Μουσείο Φυσικής Ιστορίας
Μετεώρων & Μουσείο Μανιταριών

Συντακτική Oμάδα:

Κωνσταντινίδης Γιώργος
Λεγάκις Αναστάσιος
Λιέας Νίκος
Ντούλη Ευαγγελία
Πάλλα Βίκυ
Παπακώστα Ελευθερία
Παραλυκίδης Νίκος

Ιστορία εξωφύλλου:
Ο κυκλικός χορός των Ορεάδων Νυμφών
συνδέεται με την κυκλική εμφάνιση των
μανιταριών Marasmius oreades

Υπεύθυνη Περιοδικού:
Βίκυ Πάλλα

Δημιουργικό - Eκτύπωση:
Λυχνία Α.Ε.
Ανδραβίδας 7, 13671 Χαμόμυλο Αχαρνών
Τ. 210 3410436, F. 210 3425967
lyhnia.com • info@lyhnia.com

05

ΤΡΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚΔΟΣΗ
ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗΣ
ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕΤΕΩΡΩΝ &
ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΜΑΝΙΤΑΡΙΩΝ

Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Μετεώρων
& Μουσείο Μανιταριών
Πίνδου 20 Καλαμπάκα
Τ.Κ. 42200
Τηλ: 2432024959 Fax: 2432024001
mail: info@meteoramuseum.gr
www.meteoramuseum.gr

Νίκος Πάλλας
Διευθυντής του Μουσείου

Αν και μετράμε μόνο δύο χρόνια ζωής, έχουμε αρχίσει ήδη να ανανεωνόμαστε. Νέα εκθέματα,
ζώα που έχουν εξαφανιστεί ή βρίσκονται στα όρια της εξαφάνισης, νέα είδη μανιταριών κ.λπ,
προστίθενται στις ήδη πλούσιες συλλογές του μουσείου.

Σημείωμα της
έκδοσης

Ταυτόχρονα, το πληροφοριακό υλικό μας αλλάζει. Νέες πληροφορίες εισάγονται για τα εκθέματα και τα διάφορα οικοσυστήματα, ενώ οι απεικονίσεις γίνονται σαφέστερες και τα μηνύματα
προφανή και ευχαρίστως αποδεκτά από τους επισκέπτες.
Για τους φίλους των νέων τεχνολογιών, έχουμε εισάγει ένα σύστημα ατομικής ξενάγησης με QR
κωδικούς σε κάθε διόραμα. Έτσι κάθε επισκέπτης, διαβάζοντάς τους μέσω κινητού τηλεφώνου
ή tablet, μπορεί να διαβάσει ακόμη περισσότερες πληροφορίες στα Ελληνικά και τα Αγγλικά.
Για τους μαθητές που συμμετέχουν στα εκπαιδευτικά μας προγράμματα, έχουμε φροντίσει,
τόσο για τον εμπλουτισμό παλαιότερων, όσο και για τη δημιουργία νέων, αυξάνοντας έτσι τις
δυνατότητες επιλογής.
Επίσης, στα πλαίσια της άρρηκτης σχέσης του μουσείου με τα πολιτιστικά δρώμενα, φιλοξενούμε
εκθέσεις ζωγραφικής και γλυπτικής, όπως εκείνες της Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών και της
Ένωσης Τρικαλινών Ζωγράφων, αναδεικνύοντας με αυτόν τον τρόπο τις σχέσεις αλληλεξάρτησης
του ανθρώπου με το περιβάλλον και τη δυνατότητά του να εμπνέει νέες καλλιτεχνικές δημιουργίες.
Εκείνο βέβαια που ξεχωρίζει είναι η νέα πτέρυγα που απέκτησε το μουσείο μας, της οποίας η
παρουσίαση της θεματολογίας, αποτελεί τον καρπό της συνεργασίας γλυπτών και ζωγράφων,
με εξαιρετικό αποτέλεσμα. Πρόκειται για ένα αρμονικό δέσιμο ζωγραφικής απεικόνισης και
γλυπτικής αναπαράστασης των θεμάτων που έχουν επιλεγεί και έχουν σχέση με την επιστήμη,
την ιστορία κ.λπ. Εξάλλου ένα μικρό φωτογραφικό αφιέρωμα σε αυτή, θα βρείτε σε επόμενες
σελίδες του περιοδικού μας.
Η αναφορά σε όλα τα παραπάνω, ασφαλώς δεν επιχειρείται για λόγους απολογιστικούς ή
επικοινωνιακούς. Γίνεται κυρίως για να αναδείξουμε τη βασική μας αντίληψη για τη λειτουργία
ενός σύγχρονου και αποτελεσματικού ως προς την εμπέδωση των μηνυμάτων του μουσείου.
Ότι δηλαδή ο ανθρωποκεντρικός χαρακτήρας των μουσείων σήμερα, επιβάλλει σε αυτά μια
συνεχή κινητικότητα, που ανανεώνει το ενδιαφέρον, δημιουργεί αυξημένα ερεθίσματα επισκεψιμότητας ενώ ταυτόχρονα λειτουργεί ως δραστικός πομπός περιβαλλοντικών μηνυμάτων.
Ιδιαίτερα μάλιστα, στη σημερινή δύσκολη περίοδο που περνά η χώρα μας, όπου για πολλούς η
επίσκεψη σε ένα μουσείο θεωρείται πολυτέλεια, οφείλουμε να παρέχουμε κίνητρα και ερεθίσματα, που ανανεώνουν το ενδιαφέρον για την αναζήτηση πρόσθετων συμπληρωματικών γνώσεων,
που μόνον ένα μουσείο μπορεί να παρέχει.

3

Τα νέα του
Μουσείου
Έρευνα του μουσείου σε συνεργασία
με το Ιόνιο Πανεπιστήμιο

4

Είναι αλήθεια ότι οι έρευνες στο χώρο των μουσείων σπανίζουν. Η ανίχνευση της σχέσης με το
κοινό, με τις τοπικές κοινωνίες, με το σύγχρονο
ρόλο των μουσείων, με τη θέση της μουσειακής
εκπαίδευσης στην εκπαιδευτική διαδικασία, η
συμμετοχή σε δράσεις που διοργανώνουν τα
μουσεία, ο βαθμός ικανοποίησης των επισκεπτών
και πολλά άλλα, είναι θέματα για τα οποία απαιτείται περαιτέρω
εμβάθυνση. Όχι μόνον επειδή μέσα απ’ αυτά ανιχνεύονται οι
σύγχρονες κοινωνικές απαιτήσεις σχετικά με τα μουσεία, αλλά
και επειδή μπορούν να προκύψουν νέα αξιοποιήσιμα δεδομένα,
που είτε ανοίγουν νέους δρόμους, είτε βελτιώνουν υπάρχουσες
δομές. Το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Μετεώρων και Μουσείο
Μανιταριών, διαισθανόμενο αυτή την ανάγκη, συνεργάζεται
ήδη με το αντίστοιχο εργαστήριο Μουσειολογίας του τμήματος Αρχειονομίας, Βιβλιοθηκονομίας και Μουσειολογίας
του Ιονίου Πανεπιστημίου, προκειμένου να συντάξουν σειρά
ερωτηματολογίων που αφορούν διάφορες κοινωνικές ομάδες,
είτε αυτές επισκέπτονται, είτε όχι το μουσείο. Περισσότερες
λεπτομέρειες θα ανακοινωθούν μελλοντικά. Μέσα όμως απ’
αυτό το σημείωμα θέλουμε να ευχαριστήσουμε δημόσια το Ιόνιο
Πανεπιστήμιο και ιδιαίτερα το εργαστήριο Μουσειολογίας για
την άμεση αποδοχή της πρότασής μας αυτής.

Νέο πληροφοριακό υλικό

Η ανάγκη για συνεχείς βελτιώσεις
του μουσείου μας, αλλά κυρίως ο
σεβασμός προς τους επισκέπτες και
τις παρατηρήσεις τους, αποτελεί για
μας βασικό λειτουργικό κανόνα. Κάθε
γνώμη, κάθε κριτική, είναι απολύτως
σεβαστή και ταυτόχρονα αξιοποιήσιμη. Εξάλλου, στο βαθμό που το οποιοδήποτε μουσείο
επιθυμεί να προσαρμόζεται στα κάθε φορά δεδομένα,
οφείλει πρώτα απ’ όλα, να αφουγκράζεται το κοινό του.
Στα πλαίσια αυτά, προχωρήσαμε στην αλλαγή των οπτικών
πληροφοριών που συνοδεύουν το κάθε διόραμα και που
είναι αλήθεια ότι υστερούσαν σε σχέση με τη γενικότερη
εικόνα του μουσείου μας. Έτσι ο επισκέπτης, έχει πλέον τη
δυνατότητα να διαβάσει ευκρινώς και με σαφήνεια, κάθε
πληροφορία που αφορά τα συγκεκριμένα οικοσυστήματα,
καθώς και το κάθε ζώο ή μανιτάρι που υπάρχει σ΄ αυτά.
Ο συνδυασμός δε και με το ‘’διάβασμα’’ πληροφοριών
μέσω εφαρμογής από κινητή τηλεφωνική συσκευή ή tablet
που διαθέτουμε, καθιστά την παρεχόμενη ενημέρωση ολοκληρωμένη και άλλο ένα από τα ατού του μουσείου μας.

Νέο εκπαιδευτικό
πρόγραμμα για τα
μανιτάρια

Ο κόσμος των μανιταριών για τους
περισσότερους είναι ένας άγνωστος κόσμος.
Οι επικρατούσες αντιλήψεις που υπάρχουν
μάλιστα γι’ αυτόν, τις περισσότερες φορές
είναι λανθασμένες και οδηγούν στο φόβο
προς τον καρπό αυτό της φύσης. Τη γνωριμία
με τον θαυμαστό μικρόκοσμο των μανιταριών
φιλοδοξούμε να επιτύχουμε μέσω ενός
νέου εκπαιδευτικού προγράμματος, με τίτλο
«Εξερευνώντας τον κόσμο των μανιταριών». Το
ενδιαφέρον που δείχνουν τα σχολεία γι’ αυτό
είναι ήδη μεγάλο. Πολλά το έχουν εντάξει ήδη
στο πρόγραμμά τους, ενώ από τις μέχρι τώρα
συμμετοχές φαίνεται και το συνεχώς αυξανόμενο
ενδιαφέρον γι’ αυτόν τον γεμάτο εκπλήξεις
κόσμο. Φιλοδοξούμε ότι μέσα από το πρόγραμμα
αυτό θα μπορέσουμε να συμβάλλουμε στην
κατάρριψη πολλών μύθων, ενώ ποιος ξέρει, ίσως
ανάμεσα στους συμμετέχοντες να κρύβονται οι
μελλοντικοί μυκητολόγοι!

Συνεργασία με την ΕΤΠΑ
Packaging
Το μουσείο έχοντας ως πρωταρχικό στόχο την
ανάπτυξη της περιβαλλοντικής συνείδησης, κυρίως των μικρών του επισκεπτών, και λαμβάνοντας υπόψη τη δύσκολη οικονομική συγκυρία,
συνεργάζεται με τη γνωστή εκτυπωτική εταιρεία
ΕΤΠΑ Packaging. Αντικείμενο της συνεργασίας,
είναι η δωρεάν συμμετοχή 500 μαθητών στα
εκπαιδευτικά προγράμματα του μουσείου. Πρόκειται για μία κίνηση που φανερώνει για άλλη μια
φορά τις κοινωνικές ευαισθησίες της εταιρείας
και αναδεικνύει το κοινωνικό της πρόσωπο. Εμείς
τους ευχαριστούμε για άλλη μια φορά!

Μουσειακά
Παραλειπόμενα

Το μουσείο στο Μύλο των Ξωτικών

Γίναμε 2 χρονών!

Για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά το μουσείο δίνει το
δικό του παρόν στο Μύλο των Ξωτικών. Πρόκειται
για ένα θεσμό, ο οποίος έχει ανάγκη την υποστήριξη όλων των φορέων της περιοχής, ούτως ώστε
κάθε χρόνο, να εμπλουτίζεται και να προφέρει
νέες δυνατότητες διασκέδασης και ξεγνοιασιάς
στους επισκέπτες του. Το γεγονός ότι αποτελεί το
μεγαλύτερο θεματικό Χριστουγεννιάτικο Πάρκο
στην Ελλάδα, ασφαλώς δεν αρκεί. Απαιτείται συνεχής ανανέωση σε ιδέες και δραστηριότητες που
κεντρίζουν το ενδιαφέρον των μεγάλων αλλά και
τη φαντασία των μικρών. Είναι δε ιδιαίτερα ενθαρρυντικό, ότι οι άνθρωποι που αποφασίζουν γι’ αυτό
έχουν ακριβώς αυτή τη λογική και αυτό φαίνεται
κάθε χρόνο, παρά τις οικονομικές δυσκολίες που
θέτει η συγκυρία. Από αυτή λοιπόν την προσπάθεια,
το μουσείο μας δεν θα μπορούσε να απουσιάζει.
Στηρίζουμε με κάθε τρόπο και αυτό το αποδεικνύουμε συνεχώς στην πράξη, κάθε πρωτοβουλία που
αναδεικνύει τις δυνατότητες της περιοχής, αλλά και
των ανθρώπων της!
Ημερολόγιο του μουσείου για το 2017
Κυκλοφόρησε το Νοέμβριο το ημερολόγιο του
μουσείου για το νέο έτος
2017. Σε μια καλαίσθητη
έκδοση, περιλαμβάνονται οι φωτογραφίες των
νικητών του διαγωνισμού
φωτογραφίας που διοργάνωσε το μουσείο και διήρκησε ένα χρόνο, από το
Σεπτέμβριο του 2015 έως και τον Αύγουστο του
2016. Κάθε μήνας περιλαμβάνει τη φωτογραφία
του αντίστοιχου νικητή, ενώ το εξώφυλλο κοσμεί
η φωτογραφία του «Φωτογράφου της Χρονιάς»
που προέκυψε μεταξύ των δώδεκα «Φωτογράφων
του Μήνα». Όλες οι φωτογραφίες τραβήχτηκαν
στο μουσείο από τους συμμετέχοντες. Η ψηφοφορία έγινε μέσω facebook, ενώ όλοι οι νικητές
έλαβαν δώρα από το μεγάλο χορηγό του διαγωνισμού, το τρικαλινό κατάστημα ηλεκτρικών ειδών,
ΠΕΡΚΑΣ Electronet. Ήταν άλλη μια πετυχημένη
δράση διαδραστικού χαρακτήρα του μουσείου
που σίγουρα θα έχει και συνέχεια. Προσεχώς οι
σχετικές ανακοινώσεις!

Στις 28 Νοεμβρίου το
Μουσείο έκλεισε 2 χρόνια λειτουργίας. Αυτά τα
δύο χρόνια είχαν σχεδόν
τα πάντα: Επισκέπτες από
κάθε γωνιά της Ελλάδας
αλλά και από όλο τον
κόσμο να περιηγούνται
στους χώρους του και να
συμμετέχουν στις δράσεις του. Επέκταση του Μουσείου Μανιταριών. Εκπαιδευτικά προγράμματα. Προϊόντα μανιταριών.
Διακρίσεις και αξιόλογες συνεργασίες. Δωρεάν δράσεις για
κάθε ηλικία. Μεγάλα αφιερώματα σε εφημερίδες, περιοδικά
και ιστοσελίδες. Σεμινάρια και γιορτές. Συμμετοχή σε εκθέσεις
και πολλά… μανιταρομαγειρέματα! Η ικανοποίηση όλων φαινόταν τόσο στο χαμόγελο τους όσο και στα σχόλια στο βιβλίο
εντυπώσεων και είναι η μεγαλύτερη ανταμοιβή των κόπων μας.
Δεν μπορούμε παρά να δεσμευτούμε για συνέχιση αυτής της
πορείας! Σε επόμενο τεύχος θα υπάρχει αναλυτικό αφιέρωμα
στα 2 χρόνια λειτουργίας μας.

Ένα μουσείο… στούντιο φωτογράφισης!
Για τη μοναδική παρουσίαση των εκθεμάτων στο χώρο του μουσείου έχουμε
μιλήσει πολλές φορές, όπως επίσης και
για τον εκπαιδευτικό του χαρακτήρα. Το
ρόλο του μουσείου όμως σαν χώρου φωτογράφισης ελάχιστες φορές τον έχουμε
αναφέρει. Μικροί και μεγάλοι γίνονται
για λίγο φωτογράφοι και μοντέλα και
ποζάρουν σε ένα παραμυθένιο σκηνικό.
Στις τοιχογραφίες ο Ότζι και ο Ηρακλής
συναγωνίζονται στο ποιος έχει βγάλει περισσότερες selfies με επισκέπτες! Χρησιμοποιώντας το hashtag #meteoramuseum
όλες οι φωτογραφίες συνθέτουν ένα πανέμορφο φωτογραφικό
άλμπουμ που εμπλουτίζεται συνεχώς!

Νικητής του Φωτογράφου της Χρονιάς
Ο διευθυντής του
μουσείου κ. Νίκος
Πάλλας παραδίδει στο νικητή
του διαγωνισμού
«Φωτογράφος της
χρονιάς» κ. Ζαχάρο Εμμανουήλ
το δώρο του, μία
φωτογραφική μηχανή τελευταίας
τεχνολογίας, προσφορά των καταστημάτων ΠΕΡΚΑΣ Electronet.

5

Επιμέλεια: Ελευθερία Παπακώστα

Περιβαλλοντικά
νέα

Εκπαιδευτικός - Υπεύθυνη εκπαιδευτικών προγραμμάτων του Μουσείου

Ανακαλύφθηκε νέο είδος
αράχνης που μοιάζει με φύλλο!
Ένα νέο είδος αράχνης ανακαλύφθηκε σε τροπικό δάσος της
περιοχής Γιουνάν, στη Νοτιοδυτική Κίνα. Οι επιστήμονες πιστεύουν πως πρόκειται για ένα νέο είδος που μάλιστα μεταμφιέζεται
σε φύλλο ώστε να μην εντοπιστεί! Χρησιμοποιώντας τον ιστό
της για να προσδένεται στα κλαδιά και να κρύβεται ανάμεσα
στα φύλλα κατάφερε να μείνει για χρόνια απαρατήρητη, ενώ
ελάχιστα άτομα του είδους έχουν πέσει στα χέρια των ειδικών
προς εξέταση.
Πηγή: national geographic

Δεν είναι snapchat.
Είναι η φωτογραφία φύσης της χρονιάς!
6

Η φωτογραφία του Mark Cowan, τραβηγμένη στα βάθη του Αμαζονίου, μπορεί να μη
κέρδισε το βραβείο της καλύτερης φωτογραφίας φύσης, αλλά έλαβε ειδικό έπαινο στο
διαγωνισμό Royal Society Publishing και έγινε αντικείμενο σχολιασμού στα social media.
Και πως θα μπορούσε να μη γίνει αυτό όταν απαθανατίζει τρία είδη πεταλούδας να
κάθονται σε έναν αλιγάτορα και να παίρνουν το πολύτιμο συστατικό της επιβίωσής
τους, το αλάτι, από τα δάκρυά του.
Πηγή: news247.gr

Μεγάλες γιορτές Ανταποδοτικής Ανακύκλωσης
για τους μαθητές σε όλη τη χώρα.
Η ανακύκλωση μπαίνει για τα καλά στις ζωές των μαθητών 1.500 σχολικών
τμημάτων 17 Δήμων από όλη χώρα και των οικογενειών τους, μέσω της συμμετοχής τους στη δράση «Ανταποδοτική Ανακύκλωση». Οι συμμετέχοντες έπρεπε
να συγκεντρώσουν όσες περισσότερες συσκευασίες από ανακυκλώσιμα υλικά
μπορούσαν έως και τις 10 Δεκεμβρίου. Οι μαθητές που έχουν συγκεντρώσει
πανελλαδικά τις περισσότερες συσκευασίες θα κερδίσουν ένα ταξίδι στην Αράχωβα,
ενώ δώρα περιμένουν και τους υπόλοιπους συμμετέχοντες!
Πηγή: news.gr

Στάχτη περισσότερα από 300.000 στρέμματα το 2016
Περίπου 302.000 στρέμματα βλάστησης έγιναν στάχτη το καλοκαίρι του 2016,
κατατάσσοντάς το στην «5η χειρότερη θέση των αντιπυρικών περιόδων της
τελευταίας δεκαετίας». Τα νησιά Θάσος, Χίος και Εύβοια υπέστησαν τις μεγαλύτερες καταστροφές ενώ μικρότερες καταγράφηκαν σε περιοχές όλης της
χώρας. Οι ειδικοί κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για το επόμενο καλοκαίρι
και υπενθυμίζουν σε όλους πως τα μέτρα από μόνα τους δεν φτάνουν, αλλά
χρειάζεται η ευαισθητοποίηση όλων καθώς οι πλειοψηφία των πυρκαγιών οφείλονται σε αμέλεια.
Πηγή: ifemerida.gr

Επιστήμονες ανακάλυψαν τεράστιο
κοραλλιογενή ύφαλο στον Αμαζόνιο.
Αν μέχρι τώρα πιστεύατε πως τα κοράλλια υπάρχουν μόνο στους ωκεανούς η ανακάλυψη
ενός πελώριου κοραλλιογενή υφάλου στον Αμαζόνιο θα σας κάνει να αναθεωρήσετε.
Ο ύφαλος καλύπτει μία έκταση 600 μιλίων στις εκβολές του ποταμού, σε μία περιοχή
με τα πιο λασπώδη νερά παγκοσμίως και φιλοξενεί τουλάχιστον 73 είδη ψαριών,
διάφορα είδη αστακών, 60 μοναδικά είδη σφουγγαριών και άλλη θαλάσσια ζωή. Παρά
τη χαρά της ανακάλυψης το γεγονός ότι η δραστηριότητα των πετρελαϊκών εταιρειών
στην περιοχή θα αυξηθεί τα επόμενα χρόνια, μας κάνει να αναλογιστούμε τον κίνδυνο
που αντιμετωπίζει αυτός ο υδάτινος παράδεισος.
Πηγή: independent.co.uk

Οι ελέφαντες κινδυνεύουν με εξαφάνιση
Οι αφρικανικοί ελέφαντες σε λίγα χρόνια θα έχουν αφανιστεί! Αυτό δείχνουν τα
στοιχεία έρευνας που διεξήχθη στην Αφρική και αναφέρουν πως ο ετήσιος ρυθμός
μείωσης του πληθυσμού τους είναι 8%. Μάλιστα μέσα σε 7 χρόνια, από το 2007
έως το 2014 ο πληθυσμός τους μειώθηκε κατά 30%, δηλαδή 144.000 λιγότεροι
ελέφαντες. Τη φετινή χρονιά καταγράφηκαν περί τους 352.000 ελέφαντες σε 18
αφρικάνικες χώρες με το μεγαλύτερο ποσοστό αυτών να ζει σε προστατευμένες
περιοχές. Αυτό όμως δεν εμποδίζει τους λαθροκυνηγούς να θηρεύουν το
μεγαλόσωμο ζώο με σκοπό τα κέρδη από το παράνομο εμπόριο ελεφαντόδοντου.
Πηγή: news247.gr

Γνωρίζετε ότι:
1. Το 2016 ήταν η πιο θερμή χρονιά στη σύγχρονη ιστορία του πλανήτη και ο Οκτώβρης ο θερμότερος
μήνας από τότε που καταγράφονται στοιχεία;
2. Τα αιολικά πάρκα ευθύνονται για το θάνατο δεκάδων χιλιάδων νυχτερίδων κάθε χρόνο στη Μ. Βρετανία;
3. Το 90% των θαλασσοπουλιών έχουν φάει πλαστικά σκουπίδια;
4. Οι περισσότερες περιοχές της Β. Μεσογείου άρχισαν να εκτρέφουν ζώα για παραγωγή γάλακτος μεταξύ
του 8.500 – 7.000 π.Χ;
5. Περίπου 300 εκατομμύρια παιδιά στον κόσμο ζουν σε περιοχές με επίπεδα ατμοσφαιρικής ρύπανσης
6 φορές πάνω από τα επιτρεπτά όρια;
6. Ο θάνατος 1 στους 9 ανθρώπους συνδέεται με την ατμοσφαιρική ρύπανση;
7. Το πιο καυτό μέρος της Γης που κατοικείται, είναι η «Πύλη της Κολάσεως» στη ΒΑ Αιθιοπία, όπου η
θερμοκρασία κυμαίνεται γύρω στους 50oC;
8. Το πλύσιμο συνθετικών ρούχων στο πλυντήριο επιβαρύνει το περιβάλλον;
9. Σύμφωνα με στοιχεία της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού, τα αίτια αγροτοδασικών
πυρκαγιών είναι από πρόθεση 47,4%, από αμέλεια 32,65%, από φυσικά αίτια 2,78%, από άγνωστα αίτια
13,45% και από τυχαία 3,18%;
10. Η ορατότητα στην Αθήνα μειώνεται κατά περίπου 2,8 χιλιόμετρα ανά δεκαετία λόγω της ατμοσφαιρικής
ρύπανσης;
11. Η ετήσια αλιευτική παραγωγή στη λίμνη Βόλβη από 1.500 τόνους το 1950 σήμερα κυμαίνεται γύρω
στους 15;
12. Το χωριό Πόρος Έβρου τιμήθηκε από το Ίδρυμα EuroNatur με τον τίτλο του «ευρωπαϊκού χωριού
πελαργών» για το 2016;

Στη 17η θέση η Ελλάδα στην αντιμετώπιση
της κλιματικής αλλαγής
Η οικονομική κρίση και όχι οι αναπτυξιακές πολιτικές φαίνεται να είναι αυτή που
έδωσε στην Ελλάδα τη 17η θέση μεταξύ των 28 χωρών της Ε.Ε και την 25η θέση
παγκοσμίως, όσο αφορά τις εφαρμογές πολιτικών αντιμετώπισης της κλιματικής
αλλαγής. Η μειωμένη οικονομική δραστηριότητα περιόρισε τόσο την κατανάλωση
ενέργειας σε οδικές μεταφορές όσο και των κατοικιών, ενώ οι Ανανεώσιμες Πηγές
Ενέργειας κερδίζουν ολοένα και μεγαλύτερο έδαφος απέναντι στον λιγνίτη. Η Ελλάδα
ωστόσο φαίνεται να είναι ακόμη εξαρτημένη από αυτό το ορυκτό καύσιμο και να κρατά
επιφυλακτική στάση απέναντι σε φθηνότερες και πιο οικολογικές λύσεις.
Πηγή: Καθημερινή

Ο χιλιόχρονος Άδωνις της Πίνδου το
γηραιότερο δέντρο της Ευρώπης
Μία χιλιόχρονη πεύκη λευκόδερμος (Pinus heldreichii) ή ρόμπολο βρήκαν σε περιοχή
της Πίνδου ερευνητές. Για την ακρίβεια η ηλικία του συγκεκριμένου δέντρου φτάνει
τα 1075 χρόνια ενώ στην ίδια περιοχή βρέθηκαν και άλλα δέντρα της ίδιας περίπου
ηλικίας. Ο Άδωνις, όπως τον ονόμασαν οι ερευνητές, μπορεί να παρέχει πολύτιμες
πληροφορίες στους ειδικούς σχετικά με το κλίμα της Μεσογείου αιώνες πριν και γι
αυτόν το λόγο δεν αποκαλύπτεται η ακριβής του τοποθεσία.
Πηγή: econews.gr

7

Λίνος Κόττης

Μανιταροφιλία
και
Μανιταρογνωσία
στην Ελλάδα

8

Μανιταρόφιλοι Ελλάδας

Σεπτεμβρίου-Δεκεμβρίου 2016

Τον Σεπτέμβριο (1-3) του 2016 πραγματοποιήθηκε, στο Κοπαόνικ της Σερβίας
η γιορτή «Ημέρες Βωλίτη», που φέτος
προσέλαβε βαλκανικές διαστάσεις,
αφού συμμετείχαν μανιταρόφιλοι
από Σερβία, Ελλάδα, Κροατία,
Βουλγαρία, Σλοβενία και Π.Γ.Δ.Μ.
Στην αποστολή των Μανιταρόφιλων
Ελλάδας συμμετείχαν ο πρόεδρος
Γιώργος Κωνσταντινίδης, η ταμίας
Δέσποινα Κλεισιάρη, ο υπεύθυνος
διαβαλκανικών σχέσεων Σταύρος
Ζωγράφος, ο δ/ντης του Μουσείου
Μετεώρων Νίκος Πάλλας και τα
μέλη Βάσω Πάλλα, Νίκος Μανούσης
και Βίκη Πάλλα, ενώ εκ μέρους των
Μανιταρόφιλων Δυτικής Μακεδονίας
συμμετείχε η Βέσνα ΠέτροβαΖωγράφου. Οι συμμετέχοντες είχαν
την ευκαιρία να ανταλλάξουν γνώσεις,
εμπειρίες και δώρα, να γλεντήσουν σε
ένα ιδιαιτέρως φιλόξενο περιβάλλον
και να δουν και να φωτογραφίσουν
μανιτάρια στα δάση ερυθρελάτης
του Κοπαόνικ που εκείνη την περίοδο
είχαν σημαντικές καρποφορίες.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τους Έλληνες
μανιταρόφιλους είχε η εύρεση του
Chrysomphalina chrysophylla, είδους
που δεν έχει καταγραφεί στην Ελλάδα. Αρκετοί από τους Βαλκάνιους
μανιταρόφιλους που βρέθηκαν στο
Κοπαόνικ είχαν την ευκαιρία να
ξανανταμώσουν τον Οκτώβριο (7-9),
στην Καστοριά αυτή τη φορά, στο
πλαίσιο της 13 ης Πανελλήνιας
Γιορτής Μανιταριού, που φέτος ήταν
αφιερωμένη στη μνήμη του καστοριανού
μανιταρόφιλου, μανιταρογνώστη
και μανιταροφωτογράφου Γιάννη

Κοπαόνικ Σερβίας, 3-9-2016

Συτιλίδη.

Μανιταρολόγιον

Chrysomphalina chrysophylla

Φωτογράφιση-ταυτοποίηση:
Γιώργος Κωνσταντινίδης
Ημερίδα με τίτλο «Τα μανιτάρια
ως μοχλός ανάπτυξης για τα
Γρεβενά», διοργάνωσε στις 21-92016, στα Γρεβενά ο Δήμος Γρεβενών,
σε συνεργασία με τους Μανιταρόφιλους
Ελλάδας και το Μουσείο Μανιταριών
Λάβδας. Εισηγητές ήταν ο πρόεδρος
των Μανιταρόφιλων Ελλάδας Γιώργος
Κωνσταντινίδης και ο Σύμβουλος της
Γενικής Δ/νσης Περιβάλλοντος της
περιφέρειας Castilla y Leon της Ισπανίας
Alvaro Picardo Nieto. Στο πλαίσιο
της εκδήλωσης που πραγματοποιήθηκε
στην κατάμεστη αίθουσα του Δημοτικού

τέλος των εισηγήσεων κατατέθηκαν
ενδιαφέρουσες προτάσεις από τους
πολίτες. Δυναμικό παρόν έδωσαν στην
ημερίδα μανιταρόφιλοι από τα Γρεβενά,
την Καστοριά, τη Φλώρινα, τα Ιωάννινα,
τα Τρίκαλα και τη Λάρισα. Στο πλαίσιο
της εκδήλωσης ο Δήμαρχος Γρεβενών
βράβευσε τον Γιώργο Κωνσταντινίδη
για την προσφορά του στον τόπο, ενώ
στον φάκελο που μοιράστηκε σε όλους
τους παρευρισκομένους, περιέχονταν
ένα φυλλάδιο με τίτλο «Γρεβενά, η πόλη
των μανιταριών» και ένα αυτοκόλλητο με
το μανιταροέμβλημα της πόλης.

Alvaro Picardo Nieto και Γιώργος
Κωνσταντινίδης στην
Πόλη των Μανιταριών
Φωτογράφιση: Ευαγγελία Μήτσαλου

Με ιδιαίτερη επιτυχία διοργάνωσαν
την 1 η τους μανιταροεκδήλωση
ο ι Μ α ν ι τ α ρ ό φ ι λο ι Κε ν τ ρ ι κ ή ς

Συμβουλίου ο κ. Picardo κατέθεσε την
εμπειρία του από την ιδιαιτέρως αποτελεσματική αξιοποίηση των μανιταριών
στην περιφέρεια του κατά την τελευταία
δεκαπενταετία ενώ ο Γ. Κωνσταντινίδης
αφού αναφέρθηκε στις βασικές
δράσεις και πολιτικές αποφάσεις που
ανέδειξαν τα Γρεβενά ως «Πόλη των
Μανιταριών και «Μανιταροπρωτεύουσα
των Βαλκανίων», κατέθεσε σειρά
πολυδιάστατων προτάσεων, που
μπορούν να μεταμορφώσουν ολόκληρη
την πόλη των Γρεβενών σε ένα ανοιχτό,
ζωντανό μουσείο μανιταριών. Στο

Μακεδονίας στο Ελατοχώρι Πιερίας
(30 Σεπτεμβρίου έως 2 Οκτωβρίου),
ο Σ.Ε.Ο. Θεσσαλονίκης στην Πλατεία
Αριστοτέλους (5 Οκτωβρίου),
ο πυρήνας των υπο συγκρότηση
Μανιταρόφιλων Κέρκυρας στις Σίνιες
(26 Νοεμβρίου) και το Καταφύγιο
Βασιλίτσας Γρεβενών V 1850 (2-3
Δεκεμβρίου).

Λίνος Κόττης
Μανιταρόφιλοι Ελλάδας

Cortinarius assiduus Mahiques, A. Ortega & Bidaud
Κορτινάριος ο επίμονος
=Cortinarius assiduus var. plesiocistus A. Ortega, Vila
& Bidaud,

Μανιτάρια της
Ελλάδας
Πρώτη έντυπη
παρουσίαση

9

Οικολογία: Θερμόφιλο, μεσογειακό είδος, καρποφορεί άνοιξη και φθινόπωρο,
ομαδικά κάτω από δρύες και κίστους. Συνηθισμένο είδος στην Πάρο.
Μορφολογία: Βασιδιώματα μέτρια, με αρχικά κυρτό και αργότερα επίπεδο,
σαρκώδες, υγροφανές, λιπαρό, καφετί, καστανό, ανοιχτό ωχρωπό με ακτινωτές
κηλίδες (όταν είναι ξερό) καπέλο (διάμ. 2,5- 7 εκ. ), με εσωστρεφή περίμετρο
που συνδέεται -σε πρώιμο στάδιο- με το πόδι με πρόσκαιρες λευκωπές ίνες που
βάφονται αργότερα λαμπερές καφετιές, μέτρια, πλατιά, καφετιά, σκωριόχρωμα,
ελεύθερα ή μεροστυπικά ελάσματα με ανοιχτόχρωμη ακμή σε πρώιμο στάδιο,
κυλινδρικό ή βολβώδες, ινώδες, λευκό, μεταχρωματιζόμενο καφετί στο άγγιγμα
πόδι (2-4 x 1-1,3 εκ.), αρχικά με εφήμερους ιώδεις τόνους στη κορυφή, ωχρωπή
σάρκα, μυρωδιά ρεπανιού και στυφή γεύση.
Μικροσκοπία: Βασιδιοσπόρια: ((6) 7,3-9,9 (11,9) x (4) 4,5-5,5 (6) µm, ΛΚ898:
(8) 8,5-9,8 (10,2) x 4,9-5,6 (5,8) µm) ελλειπτικά, στικτά. Βασίδια (1,2) 4-σπορα,
αναμεμειγμένα με ροπαλοειδή στοιχεία (8-10 μm).
Μακροχημικές αντιδράσεις: Guaiac + έντονο μπλε-πράσινο, KOH+ αρχικά καφέ
μετά λαδί.
Εδωδιμότητα: Δεν τρώγεται.
Βιβλιογραφία: Bulletin Fed. Mycol. Dauphine-Savoie, Juillet 2001 162 41-47,
Revista Catalana de Micologia, vol. 24: 75-121; 2002, Homenatge A. Rocabruna,
Cortinarius Ibero-insulares, Fungi Non Delineati 41-42, ΜΑΝΙΤΑΡΟΦΙΛΟΙ ΕΛΛΑΔΑΣ (fb), mycohellas.gr
Αρ. συλλογής ΛΚ-898. Λεύκες, Πάρος, Κυκλάδες, κάτω από Cistus creticus,
24-2-2016. Εύρεση, φωτογράφιση, μικροσκοπική εξέταση, ταυτοποίηση: Λίνος
Κόττης (Μανιταρόφιλοι Ελλάδας).

Λίνος Κόττης

Μανιτάρια της
Ελλάδας
Πρώτη έντυπη
παρουσίαση

Μανιταρόφιλοι Ελλάδας

Cortinarius contui Rob. Henry & Contu
Κορτινάριος ο Κοντούειος

10

Οικολογία: Θερμόφιλο, μεσογειακό, καρποφορεί τέλος φθινοπώρου και χειμώνα
ομαδικά (5-6) σε λαδανιές (Cistus spp.). Συνηθισμένο είδος στην Πάρο.
Μορφολογία: Βασιδιώματα μικρά έως μέτρια με ημισφαιρικό, κυρτό, λείο, γυαλιστερό, κοκκινοκαφετί, ανοιχτό βυσσινί καπέλο (2,5- 6,5 εκ.), με ακανόνιστη
περίμετρο που συνδέεται με το πόδι, με πρόσκαιρες, αρχικά λευκωπές ίνες που
βάφονται αργότερα κοκκινωπές ή σκωριόχρωμες, με οδοντωτά, πλατιά, λευκωπά
με ιώδη απόχρωση ελάσματα, κυλινδρικό, κούφιο πόδι (1-2,5 x 0,3-0,5 εκ.) με
λευκό μυκήλιο στη βάση και λευκωπή, μάλλον συνεκτική σάρκα.
Μικροσκοπία: Bασιδιοσπόρια: (β: (7,2) 8,06-10,05 (11,2) x (5) 5,6-6,6 (7,2 ) μm,
ΛΚ-151: (7,6) 8,1- 9,6 (10,1) x (4,3) 4,6-5,5 (5,7) µm), ελλειπτικά- αμυγδαλόμορφα, στικτά, με μύτη και σταγόνες (1-3). Βασίδια (β: (20-28 x 7-8 μm) ΛΚ-151:
26,83-30,5 x 6,2-8,46 µm) 4-σπορα, κυλινδρικά, ροπαλοειδή.
Εδωδιμότητα: Δεν τρώγεται.
Βιβλιογραφία: Mycotaxon Volume 101, pp. 137-147 July-September 2007,
ΜΑΝΙΤΑΡΟΦΙΛΟΙ ΕΛΛΑΔΑΣ (fb), mycohellas.gr

Αρ. συλλογής ΛΚ151, Λεύκες, Πάρος, Κυκλάδες, κάτω από Cistus creticus,
11/1/2012. Εύρεση, φωτογράφιση, μικροσκοπική εξέταση, ταυτοποίηση: Λίνος
Κόττης (Μανιταρόφιλοι Ελλάδας).

Γιώργος Κωνσταντινίδης
Μανιταρόφιλοι Ελλάδας

Cortinarius casimiri casimiri (Velen.) Huijsman
Κορτινάριος ο Καζιμίριος
=Cortinarius casimiri var. hoffmannii (Reumaux) SuÉr.-Sant. & A.
Ortega κ.ά.

Μανιτάρια της
Ελλάδας
Πρώτη έντυπη
παρουσίαση

11

Οικολογία: Καρποφορεί από τον Απρίλιο έως τον Δεκέμβριο σε δάση -κυρίως- πλατυφύλλων, αλλά και κωνοφόρων και σε θαμνότοπους.
Μορφολογία: Βασιδιώματα μικρά έως μέτρια με αρχικά οξύ κωνικό και αργότερα
καμπανόμορφο, κυρτό έως σχεδόν επίπεδο, ευκρινώς υβώδες, μερικές φορές τραχύ,
αρχικά ινώδες-τριχωτό, μεταξένιο, θαμπό, υγροφανές, καφεκοκκινωπό, γκριζοωχροκαφετί, γκριζοκίτρινο, ωχρό ή γκριζοκαφετί καπέλο ((1) 2-3 (5) εκ. διάμ.) που
καφεμαυρίζει σε ΚΟΗ, μερικές φορές με μαυριδερά στίγματα, με λεπτές, λευκωπές
ίνες, ομαλή, οξύληκτη, μερικές φορές ρυτιδωμένη, γραμμωτή ή κυματιστή περίμετρο,
αρκετά αραιά, πλατιά, καφεκιτρινωπά, γκριζοκοκκινωπά ή γκριζοκαφετιά, ευρέως
εφαπτόμενα ή ελαφρώς κατερχόμενα ελάσματα (24-32) με λευκωπές, ελαφρώς
οδοντωτές ακμές, αρχικά βιολετί και αργότερα καφετί ή κόκκινο, ελαστικό, κυλινδρικό, λίγο ή πολύ ριζώδες, μερικές φορές ελαφρώς βολβώδες πόδι (3-8 x 0,2-0,55
εκ.) με λευκωπές ή λευκογκριζωπές ίνες που αργότερα σχηματίζουν ινώδεις ζώνες,
μερικές φορές με πρόσκαιρο, ινώδες-μεμβρανώδες δαχτυλίδι, ωχροκαφεκιτρινωπή,
με βιολετιά κορυφή και κοκκινωπή βάση, μαλακή σάρκα που καφεμαυρίζει σε ΚΟΗ,
αδύναμη, φυτική ή ραφανώδη οσμή και ήπια γεύση.
Μικροσκοπία: Βασιδιοσπόρια μεγάλα (β: (9) 10-11,5 (12,3) x (5) 6-7 (7,4) μm, Κ-7197:
8,95-12,5 x 5,35-7,8 μm), μετρίως στικτά, ελλειπτικά ή υποκυλινδρικά.
Εδωδιμότητα: Δεν τρώγεται.
Βιβλιογραφία: Cetto 4/1818, Breitenbach J. -Kränzlin F.: Fungi οf Switzerland 5/309,
Funga Nordica 771, Consiglio Giovanni-Antonini Daniele- Antonini Massimo: Il
Genere Cortinarius in Italia-D-37, funghiitaliani.it, funghi-bormio.it, ΜΑΝΙΤΑΡΟΦΙΛΟΙ
ΕΛΛΑΔΑΣ (fb), mycohellas.gr
Αρ. συλλογής: Κ-7197, Άνοιξη Γρεβενών, δρυόδασος, 30-4-2014. Εύρεση,
φωτογράφιση, μικροσκοπική εξέταση, ταυτοποίηση: Γιώργος Κωνσταντινίδης
(Μανιταρόφιλοι Ελλάδας)

Επιμέλεια: Ευαγγελία Ντούλη
Υπεύθυνη Επικοινωνίας και Social Media του Μουσείου

Αφιέρωμα στο
διαγωνισμό
φωτογραφίας
Σήμερα σας παρουσιάζουμε τις νικήτριες φωτογραφίες του διαγωνισμού που
διοργάνωσε το Μουσείο μας. Ήταν ένας, κατά γενική ομολογία, επιτυχημένος
διαγωνισμός, αν κρίνουμε τόσο από τα σχόλια, όσο και από τον αριθμό των
ατόμων που συμμετείχαν, είτε ως διεκδικητές, είτε ως απλοί υποστηρικτές των
ερασιτεχνών φωτογράφων.
Κάθε μήνα, επί ένα έτος, τα μέλη της σελίδας του Μουσείου στο Facebook
αναδείκνυαν το «Φωτογράφο του μήνα», μέσα από μια σειρά φωτογραφιών που
έστελναν οι επισκέπτες του Μουσείου.
Οι επισκέπτες φωτογράφησαν διάφορα εκθέματα και χώρους του Μουσείου,
δημιουργώντας ένα αισθητικά άψογο αποτέλεσμα. Η επιλογή της νικήτριας

12

ινα

Ιανουάριος

2

οχή από
016 Συμμετ

άκη Δέσπο
την κα Αγγελ

Μάιος 2

016 Συμ

Μάρτιος 20
16 Συμμετοχ
ή από τον κ.
Κωνσταντίν
Αναγνώστο
ο
υ

μετοχή α

πό την κα

Απρίλιος 2

οχή από
016 Συμμετ

Αγραφιώ
το

υ Σοφία

ο

ρούγκα Σπύρ

τον κ. Κακα

13
Φεβρουάριος 2016 Συμμετοχή από τον κ. Ζαχάρο Εμμανουήλ νικήτρια φωτογραφία

φωτογραφίας, κάθε μήνα, δεν ήταν εύκολη υπόθεση!
Τα νούμερα είναι εντυπωσιακά. Μέσα σε ένα έτος 107
φωτογράφοι έστειλαν 104 φωτογραφίες που μάζεψαν
συνολικά 7330 likes!

κ. Ζαχάρος Εμμανουήλ που είχε κερδίσει το Φεβρουάριο.
Το δώρο του ήταν μια φωτογραφική μηχανή τελευταίας
τεχνολογίας, από το Χορηγό του διαγωνισμού Electronet
Πέρκας.

Μετά από την ανάδειξη 12 νικητών (όσοι και οι μήνες του
έτους), οι νικητές διαγωνίστηκαν μεταξύ τους για την ανάδειξη
του «Φωτογράφου της χρονιάς». Νικητής ανακηρύχθηκε ο

Οι νικήτριες φωτογραφίες κόσμησαν το ημερολόγιο του
Μουσείου για το 2017, για το όποιο αναφερόμαστε σε άλλη
σελίδα του περιοδικού.

ετοχή
2016 Συμμ
Αύγουστος
Βαγια
κη
ά
νν
α
Παππαγι
από την κα

Ιούλιος 20
16 Συμμετο
χή
από τον κ.
Καραγεώρ
γο Ιωάννη

ου Ιωάννα

κα Αμερίδ
χή από την
16 Συμμετο

Ιούνιος 20

14

Οκτώβριος
ς 2015
Σεπτέμβριο
-Μπάμπη
ιώργο-Γουίλι

λυ
Βίλ
ηΕύ
πό
α
οχή

2015 Συμμ

ετοχή από

την κα Κοιλ
ούκου Γεωρ
γία

Συμμετ

Νοέμβριος

2015 Συμμ

ετοχή από

την κα Μάνδ

ρου Ευθυμ

ία

Η προσπάθεια μας μέσα από δράσεις, όπως αυτή του
διαγωνισμού φωτογραφίας, γίνεται στα πλαίσια της
φιλοσοφίας μας για το νέο ρόλο των Μουσείων. Ένας
ρόλος περισσότερο ανθρωποκεντρικός και διαδραστικός,
όπου ο επισκέπτης δεν αντιμετωπίζεται ως απλός θεατής
εκθεμάτων, αλλά ως συμμέτοχος στη δημιουργία
γεγονότων, που αναδεικνύουν τους στόχους του Μουσείου

την κα
μμετοχή από
ς 2015 Συ
α
ίν
ρ
τε
Δεκέμβριο
α
Κ
ύλου
Καστρινοπο

και συμβάλλουν στη διάδοση και εμπέδωση τους. Όταν
μάλιστα οι δράσεις αυτές δεν έχουν κανένα οικονομικό
κόστος για τον επισκέπτη, ιδιαίτερα σε μια δύσκολη περίοδο
όπως η σημερινή, τότε διευκολύνεται ακόμα περισσότερο
η συμμετοχή και μεγιστοποιείται το αποτέλεσμα. Δέσμευση
μας αποτελεί η συνέχιση τέτοιων πρωτοβουλιών.

Επιμέλεια: Βίκυ Πάλλα
Εκπαιδευτικός - Yπεύθυνη έκδοσης Περιοδικού

Έγραψαν
για μας

15

Επιμέλεια: Ελευθερία Παπακώστα

Φωτογραφικό
αφιέρωμα

16

Εκπαιδευτικός - Υπεύθυνη εκπαιδευτικών προγραμμάτων του Μουσείου

Το Μουσείο Μανιταριών είναι το προσωπικό μας στοίχημα.
Όχι μόνο γιατί έχουμε κατορθώσει να δημιουργήσουμε ένα
από τα ελάχιστα μουσεία του είδους αλλά και γιατί ο τρόπος
παρουσίασης των εκθεμάτων που επιλέξαμε είναι μοναδικός.
Έχοντας ως οδηγό τις σκέψεις και τη φαντασία εκείνων που
αγαπούν τα μανιτάρια, «χτίσαμε» ένα μουσείο που εντυπωσιάζει μικρούς και μεγάλους. Άλλωστε τα αφιερώματα και οι
κριτικές το επιβεβαιώνουν!

Η νέα πτέρυγα
του Μουσείου
Μανιταριών
Δεν επαναπαυόμαστε όμως! Ο μαγικός μικρόκοσμος των
μανιταριών μας δίνει συνεχώς νέα ερεθίσματα και ιδέες που
θα ικανοποιήσουν το βασικό μας σκοπό: την είσοδο του μανιταριού στις ζωές των ανθρώπων, μέσα από προσεγγίσεις
που δημιουργούν ιδιαίτερο ενδιαφέρον.
Στη βάση αυτής της συνεχούς αναζήτησης, γεννήθηκε μία
νέα ιδέα, η οποία τελικά μετατράπηκε σε νέα πτέρυγα του
Μουσείου Μανιταριών. Ο κ. Γιώργος Κωνσταντινίδης, πρόε-

17

δρος των Μανιταρόφιλων Ελλάδας, ήταν για άλλη μια φορά
ο εμπνευστής της ιδέας αυτής: Να αναδείξουμε τη σχέση
των μανιταριών με πτυχές της ιστορίας, της λαογραφίας, της
μυθολογίας και των επιστημών.
Η ιδέα κατατέθηκε, οι ζωγράφοι και οι γλύπτες κινητοποιήθηκαν και το αποτέλεσμα είναι αυτό που σας παρουσιάζουμε: Μια σειρά τοιχογραφιών, η ρεαλιστικότητα των οποίων
αυξάνεται μέσα από τον εμπλουτισμό τους με ανάγλυφες
παραστάσεις. Σε συνδυασμό δε με τις πληροφορίες που τις
συνοδεύουν, γίνεται πλήρως κατανοητός ο τρόπος σύνδεσης
της κάθε αναπαράστασης με τα μανιτάρια. Το αποτέλεσμα
που δεν μπορεί παρά να συναρπάσει αισθητικά λειτουργεί
και εκπαιδευτικά, καθώς οι επισκέπτες μαθαίνουν άγνωστες
μέχρι τώρα ιστορίες για τη σύνδεση διαφόρων πλευρών της
ζωής μας με τα μανιτάρια, από τους μυθικούς χρόνους μέχρι
σήμερα.

18

Για άλλη μια φορά η φύση και η λαογραφία συνδέονται με την τέχνη και το αποτέλεσμα δεν μπορεί να είναι λιγότερο από εντυπωσιακό. Είναι η πρώτη φορά
που επιχειρείται κάτι τέτοιο αναφορικά με τα μανιτάρια και αν κρίνουμε από
τις αντιδράσεις των επισκεπτών, η δικαίωση είναι δεδομένη. Όσο όμως και αν
προσπαθήσαμε να αποδώσουμε την πραγματικότητα μέσα από φωτογραφίες, η
εικόνα που ο επισκέπτης αντικρίζει απέχει από πολύ από αυτή. Δε μένει παρά μία
επίσκεψη για να πειστείτε!

Επιμέλεια: Λιέας Νίκος
Οικονομολόγος, Φίλοι του Μουσείου

Αμερικανικό Μουσείο Φυσικής
Ιστορίας
Η έξυπνη εφαρμογή «Εξερευνητής»

Εθνικό Μουσείο Φυσικής
Ιστορίας Smithsonian
Αστικές κατοικίες πτηνών

Δράσεις
Μουσείων

στην υπηρεσία του Μουσείου
Κάθε κάτοχος έξυπνης
συσκευής μπορεί πλέον
κατεβάζοντας την εφαρμογή αυτή να αποκτήσει
έναν ολοκληρωμένο
οδηγό για το Μουσείο
αλλά και να έχει στη
διάθεση του μια πλήρη
βάση δεδομένων για το
κάθε τι που αφορά στο
Μουσείο. Ο επισκέπτης
έχει τη δυνατότητα να βρίσκει κάθε σχετική πληροφορία σε κάθε βήμα του στο
Μουσείο, από τα όρια του
διαστήματος και την εποχή
των δεινοσαύρων, έως τα καφέ, τα πωλητήρια
και τις διαδρομές.

Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Λος
Άντζελες
Οι παραστατικές τέχνες
στην υπηρεσία του Μουσείου

Με το πρόγραμμα
Performing Arts το Μουσείο φέρνει την επιστημονική γνώση στη ζωή
μέσα από τις τέχνες του
θεάτρου. Η δημιουργική
ομάδα παρουσιάζει τις
δημοφιλείς παραστάσεις «Αντιμέτωποι με
το Δεινόσαυρο» και «Η Εποχή των Παγετώνων». Σε αυτές εμφανίζονται με απόλυτο
ρεαλισμό και σε μεγάλη κλίμακα ο T-Rex,
ο Τρικεράτωψ και σαρκοφάγα αιλουροειδή της εποχής που εξάπτουν τη φαντασία
του κοινού. Οι καλλιτέχνες εμπλέκουν και
τους επισκέπτες σε ειδικές παραστάσεις
κουκλοθέατρου αλλά και θεάτρου σκιών,
όπως και σε εναέριους χορούς που γίνονται
για να αναδείξουν τα ειδικά εκθέματα και τα
γεγονότα του Μουσείου.

Ακόμη και στο κέντρο
της πόλης τα πουλιά
μπορούν να φέρουν το
χρώμα τους και το τραγούδι. Το Μουσείο έχει
δημιουργήσει πλήθος
κατασκευών στους υπαίθριους χώρους
γύρω από αυτό για να προσελκύσει τα
πολλά είδη πουλιών, αποδημητικών και μη,
της Περιφέρειας Κολούμπια. Με αυτό το
πρόγραμμα παρέχονται στα πουλιά όσα
χρειάζονται για τις βασικές τους ανάγκες
- τροφή, νερό, στέγη, και ένα μέρος για να
μεγαλώσουν τα μικρά τους. Επίσης, παρέχονται πληροφορίες στους επισκέπτες για
την οικολογία των πτηνών, πληροφορίες
για τη ζωή τους, καθώς και συμβουλές
για τη δημιουργία παρόμοιων οικοτόπων
σε κάθε αυλή ή γειτονιά.

Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Καναδά
Τρισδιάστατες προβολές του ντοκιμαντέρ «Earthflight»
Το ντοκιμαντέρ ταξιδεύει το κοινό σε ολόκληρο τον
πλανήτη με μια απίστευτη πτήση πάνω στα φτερά
πουλιών. Καινοτόμες εναέριες τεχνικές κινηματογράφησης και τελευταίας τεχνολογίας κάμερες
τρισδιάστατων λήψεων «πετούν» μαζί με τα πιο
χαρισματικά πτηνά που στο εκπληκτικό ταξίδι τους
συναντούν τα πιο απίθανα ζώα και τοπία. Πρόκειται
για μια καθηλωτική εμπειρία που στην κυριολεξία
κάνει τους θεατές να νομίζουν ότι πετούν. Στην
αφήγηση ακούγεται η φωνή της Κέιτ Μπλάνσετ.

Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Λονδίνου
Το κοινό ψηφίζει για την καλύτερη φωτογραφία
άγριας ζωής της χρονιάς
Ψηφίστε και εσείς την αγαπημένης σας φωτογραφία στον
περίφημο διαγωνισμό «Φωτογράφος Άγριας Ζωής» στην
κατηγορία Βραβείο Κοινού. Το
μουσείο επέλεξε 25 φωτογραφίες από τις 50.000
που έλαβε για τον εν λόγω διαγωνισμό και ζητά από
το κοινό να διαλέξει την καλύτερη. Επισκεφτείτε με
την έξυπνη συσκευή σας τη συλλογή και επιλέξτε την
αγαπημένη σας φωτογραφία μέχρι και τις 10 Ιανουαρίου του 2017.

19

Η σελίδα της
WWF Ελλάς
20

Μια παράσταση που πηγαίνει στα σχολεία προτείνει στους
εκπαιδευτικούς το πάντα. Οι «Δον Κιχώτες», ένας τετραμελής
θίασος που αποτελείται από νέους και ταλαντούχους
ηθοποιούς, με μεγάλη εμπειρία στις παραστάσεις για παιδιά,
ανεβάζουν τις περιπέτειες του κυρίου Φρικασέ. Μέσα από
αυτές μιλάνε στα παιδιά για τον πλανήτη, τη διατροφή, τα
μυστικά που κρύβουν οι ετικέτες στα τρόφιμα, τις γεύσεις
και τα αρώματα που προσφέρει η ελληνική φύση, και χίλια
δυο άλλα για τη σχέση της διατροφής και της φύσης. Αλλά
προπαντός προσφέρουν γέλιο, στους νεαρούς θεατές,
που φυσικά δε μένουν μόνο θεατές της παράστασης.
Συμμετέχουν με τις ιδέες τους, ψηφίζουν, συμβουλεύουν τον
ήρωα, αποδοκιμάζουν ή επιδοκιμάζουν τις επιλογές τους
και δοκιμάζουν, μαζί του, νοητά, μπαχαρικά, αφεψήματα και
γλυκά του κουταλιού φτιαγμένα από τον απέραντο βοτανικό
κήπο της χώρας μας.
Καλέστε τους Δον Κιχώτες, διασκεδάστε μαζί τους,
οργανώστε συλλογικό μπουφέ στο σχολείο, με τη βοήθεια
των γονιών φυσικά, και δοκιμάστε, μετά την παράσταση, τα
καλούδια που θα έχουν φτιαχτεί από προϊόντα τοπικά και
εποχικά. Οι μαθητές μπορούν να παίρνουν τον ρόλο του
κυρίου Φρικασέ, του γευσιγνώστη, να δοκιμάζουν τις γεύσεις,
να τις περιγράφουν στο σημειωματάριό τους με το κατάλληλο
λεξιλόγιο, και τελικά να γράψουν ένα ρεπορτάζ για το blog
του σχολείου.
Διευρύνετε την εμπειρία που θα σας προσφέρουν οι Δον
Κιχώτες αξιοποιώντας το παιδαγωγικό υλικό της «Καλύτερης
Ζωής» που θα βρείτε στην ιστοσελίδα: Kalyterizoi.gr, ιδίως
το υλικό για τη διατροφή.
Στην ιστοσελίδα αυτή θα βρείτε και χρήσιμα διαγράμματα
για το υδατικό αποτύπωμα της τροφής μας, για το

To μανιτάρι και το
πάντα πάνε …
Θέατρο και
βλέπουν τους
Δον Κιχώτες που
παίζουν για…
Υγιή παιδιά, υγιή
πλανήτη!
ανθρακικό αποτύπωμα της κρεατοφαγίας, συνταγές με τα
περισσευούμενα υλικά και φαγητά της προηγούμενης ημέρες,
σύντομα βίντεο για τα βιολογικά προϊόντα, για τη μεσογειακή
διατροφή, για την αγορά και κατανάλωση ψαριού, για το
οικολογικό αποτύπωμα ενός χάμπουργκερ, για τα «στραβά»
λαχανικά και την αξία τους και χίλια δυο άλλα γύρω από τη
διατροφή.
Γιατί οι Δον Κιχώτες έφτιαξαν μια παράσταση που βασίζεται
σε όλα τα παραπάνω!
Στοιχεία επικοινωνίας: τηλ. 6977 741330 (Χρήστος
Χριστόπουλος) και στο facebook.

Η σελίδα της
ANIMA Σύλλογος
Προστασίας
και Περίθαλψης
Άγριας Ζωής
21

Η έννοια της
βιοποικιλότητας

Η έννοια της βιοποικιλότητας αναφέρεται στην ποικιλία
γενών, ειδών και οικοσυστημάτων από τα οποία αποτελείται
η ζωή στον πλανήτη. Η σπουδαιότητα της βιοποικιλότητας
σχετίζεται με την υγεία των οικοσυστημάτων και την υγεία
της ανθρωπότητας. Η φθίνουσα πορεία της βιοποικιλότητας,
που παρατηρείται στην εποχή μας, συνδέεται με μεγάλες
αλλαγές στους φυσικούς οικότοπους οι οποίες οφείλονται
στα συστήματα εντατικής γεωργικής παραγωγής, την ανοικοδόμηση, τις εξορύξεις, την υπερεκμετάλλευση δασών,
ωκεανών, ποταμών, λιμνών και εδάφους, τις διεισδύσεις
ξενικών ειδών, τη ρύπανση και την αλλαγή του κλίματος.
Τα άγρια ζώα αντιμετωπίζουν καθημερινά μεγάλες προκλήσεις που αφορούν την επιβίωση τους, από φυσικούς αλλά
και μη φυσικούς εχθρούς. Βασικές αιτίες τραυματισμών των
άγριων ζώων είναι τα τροχαία ατυχήματα, οι δηλητηριάσεις
οι πυροβολισμοί και η λαθροθηρία, η ηλεκτροπληξία για τα

πουλιά, οι δασικές πυρκαγιές και κατά συνέπεια η απώλεια
των φυσικών ενδιαιτημάτων των ζώων και η αδυναμία εύρεσης τροφής, η υπερεκμετάλλευση από τον άνθρωπο των
φυσικών πόρων που οδηγεί σε απώλεια τροφής για τα άγρια
ζώα, οι επιθέσεις από αγέλες εγκαταλειμμένων σκύλων σε
δασικές εκτάσεις. Στα κέντρα περίθαλψης φτάνουν επίσης
άγρια ζώα που έχουν εξαντληθεί, κυρίως κατά τη διάρκεια
της εαρινής μετανάστευσης ή λόγω ιδιαίτερων καιρικών συνθηκών. Επίσης, παρατηρείται σε άγρια ζώα να εμφανίζονται
κρούσματα μολυσματικών ασθενειών που εκδηλώνονται
στις πόλεις. Τέλος, μία ακόμη πολύ σημαντική απειλή είναι η
αιχμαλωσία άγριων ζώων που τροφοδοτεί και το παράνομο
εμπόριό τους.
Σε όλο τον πλανήτη είναι εμφανή τα σημάδια που απειλούν τη βιοποικιλότητα.
Ακραίες κλιματικές αλλαγές, τρύπα του όζοντος, ερημοποίηση, ρύπανση, καταστροφή οικοσυστημάτων και βιοτόπων.
Την άγρια ζωή δεν τη συναντούμε μόνο σε μακρινές εκδρομές στην ύπαιθρο. Ακόμα και σε μια μεγάλη πόλη χωρίς
πολλούς ελεύθερους χώρους, όπως η Αθήνα, μπορούμε να
τη συναντήσουμε: χελιδόνια και κοκκινολαίμηδες, ψαρόνια
και γεράκια, σκαντζόχοιρους, χελώνες ακόμα και αλεπούδες
Το κείμενο καθώς και η φωτογραφία προέρχονται από τη
σελίδα της Anima-Σύλλογος Προστασίας και Περίθαλψης
Άγριας Ζωής.

Η σελίδα της
Δράσης
για την
Άγρια Ζωή
22

Τo 2016 είναι μια χρονιά σταθμός για την περίθαλψη των
άγριων ζώων στη βόρεια Ελλάδα κι αυτό γιατί η «περίθαλψη»
απέκτησε επιτέλους «σπίτι». Η Δράση για την Άγρια Ζωή,
μη κερδοσκοπικό σωματείο με έδρα τη Θεσσαλονίκη, το
οποίο ασχολείται με την περίθαλψη και επανένταξη στη φύση
τραυματισμένων, άρρωστων και αδύναμων να επιβιώσουν
άγριων ζώων, απέκτησε νέες εγκαταστάσεις, οι οποίες βρίσκονται στην περιοχή των εκβολών του Γαλλικού ποταμού,
λίγο έξω από τη Θεσσαλονίκη. Οι εγκαταστάσεις αυτές κατασκευάστηκαν μέσω του προγράμματος INTERREG το οποίο
υλοποίησε ο Δήμος Δέλτα και είναι σε θέση να δεχτούν
πληθώρα περιστατικών καθ’ όλο το έτος. Από την πρώτη
μάλιστα χρονιά λειτουργίας του Σταθμού πρώτων βοηθειών
οι εισαγωγές ζώων προς περίθαλψη στη Δράση για την Άγρια
Ζωή ξεπέρασαν
κάθε προηγούμενο. Έτσι μέχρι
και το Νοέμβριο
είχαν εισαχθεί
πάνω από 1600
άγρια ζώα.
Και αυτό δεν
θα μπορούσε
να συντελεστεί
εάν δεν υπήρχε
η συμπαράσταση σε αυτή την
προσπάθεια του
Δήμου Δέλτα,
ο οποίος εμπισ τ ε ύ θ η κε τ η
Δράση για την
Άγρια Ζωή και
παραχώρησε
τη χρήση των
εγκαταστάσεων,
υποστηρίζοντας
παράλληλα ενεργά την προσπάθειά που συντελείται. Δεν
θα μπορούσε όμως αυτό το έργο να συντελεστεί εάν δεν
συνέτρεχαν και δύο ακόμα προϋποθέσεις: αφενός η συνεισφορά όλων όσων στηρίζουν ακούραστα εθελοντικά αυτή
την προσπάθεια και αφετέρου η στήριξη του έργου από τον

κόσμο που μεταφέρουν οι ίδιοι τα ζώα τα οποία βρίσκουν
στο σταθμό πρώτων βοηθειών.
Έτσι λοιπόν χάρη στην υποστήριξη πλήθος φορέων και πολιτών, είτε οικονομική είναι αυτή η υποστήριξη είτε συνεισφορά

σε εθελοντική εργασία είτε ακόμα και η απλή μεταφορά
του ζώου που βρίσκει ο κάθε ένας στις εγκαταστάσεις της
Δράσης για την Άγρια Ζωή, καταφέρνουμε να συνεχίζουμε
το πολύ δύσκολο και απαιτητικό έργο μας.
Η Δράση για την άγρια ζωή στηρίζεται στην εθελοντική προσφορά και την οικονομική υποστήριξη ευαισθητοποιημένων
πολιτών. Κάθε προσφορά είναι πολύτιμη!
- Γίνε εθελοντής
- Γίνε μέλος
- Στείλε αναλώσιμα, φάρμακα, τροφές
- Υιοθέτησε κάποιο ζώο (ανάλαβε έναντι συμβολικού ποσού,
μέρος των εξόδων για τη φροντίδα του ζώου που επιθυμείς)
- Στήριξε οικονομικά

Δράσε μαζί μας!
www.drasi-agriazoi.gr
https://www.facebook.com/drasiagriazoi
mail@drasi-agriazoi.gr
Διεύθυνση: 9ο χλμ Θεσσαλονίκης – Αθήνας
τηλέφωνο 6979914852

Ομάδες
Ανίχνευσης
Δηλητηριασμένων
Δολωμάτων
με ειδικά
εκπαιδευμένα
σκυλιά: 2 χρόνια
δράσης

Η σελίδα της
Ελληνικής
Ορνιθολογικής
Εταιρείας
23

Το Πρόγραμμα LIFE+ «Η επιστροφή
του Ασπροπάρη» ξεκίνησε το 2012 και
ήδη από την πρώτη χρονιά υλοποίησης
τ ο υ
η απειλή των δηλητηριασμένων
δολωμάτων
(φόλες) φάνηκε να ορίζει το μέλλον αυτού του μικρού γύπα…
Ο Ασπροπάρης είναι πτωματοφάγο ζώο κι έτσι πέφτει πολύ συχνά
θύμα δευτερογενούς δηλητηρίασης όταν τρέφεται με το κουφάρι
ενός ζώου που έχει δηλητηριαστεί (π.χ. ένα τσοπανόσκυλο). Την
Άνοιξη του 2012 δηλητηριάζεται ένα από τα τελευταία ζευγάρια
των Μετεώρων, αφού τράφηκαν με έναν δηλητηριασμένο σκύλο.
Το ένα πουλί διασώζεται και απελευθερώνεται αλλά πέφτει ξανά
θύμα δηλητηρίασης την επόμενη Άνοιξη στην περιοχή των Σερρών,
μαζί με το καινούριο του ταίρι. Το διαχειριστικό πρόβλημα που
αντιμετωπίζουμε είναι ξεκάθαρο: η επιβίωση των τελευταίων
ζευγαριών Ασπροπάρη της Ελλάδας εξαρτάται άμεσα από την
αντιμετώπιση της νοσηρής πρακτικής των δηλητηριασμένων
δολωμάτων.
Η αντιμετώπιση του προβλήματος μπαίνει πρώτη στην ατζέντα
του Προγράμματος. Πώς θα μπορούσαμε να ανιχνεύουμε τα
δηλητηριασμένα δολώματα και τα θύματα τους; Ο καλύτερος
ανιχνευτής δηλητηριασμένων δολωμάτων είναι ο σκύλος, το
πρόβλημα όμως είναι ότι τα βρίσκει μόνο μια φορά και μετά
πεθαίνει... Αλλά στην Ισπανία έχουν δημιουργήσει εδώ και χρόνια
ομάδες με ειδικά εκπαιδευμένους σκύλους που βρίσκουν τα
δολώματα χωρίς να τα τρώνε! Τότε αποφασίζουμε την δημιουργία
των πρώτων Ομάδων Ανίχνευσης Δηλητηριασμένων Δολωμάτων
στα Βαλκάνια. Βασικά μέλη αυτών των ομάδων είναι τα δύο σκυλιά
(διασταύρωση Γερμανικού Ποιμενικού και Βέλγικου Μαλλινουά), ο
Κούκι και ο Κίκο. Τα δύο αυτά σκυλιά εκπαιδεύτηκαν για έναν χρόνο
στην Ισπανία και μετά, τον Μάρτιο του 2014, ήρθαν να προσφέρουν
Αριθμός
περιπολιών
154
 

Αριθμός
περιπολιών με
ευρήματα

Χλμ
376
 

Όλα τα δηλητηριασμένα ζώα απομακρύνθηκαν άμεσα από τη φύση
και θάφτηκαν με τέτοιο τρόπο, ώστε να μην είναι προσβάσιμα σε
κανένα ζώο. Οι τοξικολογικές αναλύσεις που έγιναν στα ευρήματα
έδειξαν μια μεγάλη γκάμα ιδιαίτερα τοξικών και απαγορευμένων
ουσιών όπως το Endosulfan, το Carbofuran, το Methomyl, το Phorate και το υδροκυάνιο.
Μπορείτε να δείτε αναλυτικά τα αποτελέσματα της δουλειάς των
Ομάδων Ανίχνευσης Δηλητηριασμένων Δολωμάτων με ειδικά
εκπαιδευμένα σκυλιά στον ιστότοπο του Προγράμματος: www.
LifeNeophron.eu

Αριθμός
δηλητηριασμένων ζώων

36
 

τις υπηρεσίες τους στην βιοποικιλότητα της χώρας μας.
Οι Ομάδες Ανίχνευσης δρουν κυρίως στα δυο τελευταία
προπύργια του Ασπροπάρη στην Ελλάδα: ο Κούκι για την Ελληνική
Ορνιθολογική Εταιρεία στα Μετέωρα και την Πίνδο και ο Κίκο για
το WWF Ελλάς στην περιοχή της Δαδιάς. Οι ομάδες περιπολούν σε
τακτική βάση τις περιοχές και επεμβαίνουν άμεσα σε περιστατικά
δηλητηρίασης, ώστε να καθαριστεί το περιβάλλον από τις «βόμβες
θανάτου» που αποτελούν τα δηλητηριασμένα δολώματα και
δηλητηριασμένα ζώα και να σωθούν όσες περισσότερες ζωές
γίνεται.
Αποτελέσματα
Στα δύο χρόνια λειτουργίας τους, οι Ομάδες Ανίχνευσης δυστυχώς
είχαν πολύ δουλειά. Αναλυτικά τα αποτελέσματα παρουσιάζονται
στον παρακάτω πίνακα.

66

Αριθμός
δηλητηριασμένων
δολωμάτων

Είδη

52

35 Τσοπανόσκυλα (53%)

 

13 Αλεπούδες (19.7%)

 

 

 

 

 

10 Κυνηγόσκυλα (15.2%)

 

 

 

 

 

3 Γάτες (4.5%)

 

 

 

 

 

2 Όρνια (3%)

 

 

 

 

 

2 Λύκοι (3%)

 

 

 

 

 

1 Στρουθιόμορφο (1.5%)

 

Η σελίδα της
Καλλιστώ Περιβαλλοντική
οργάνωση για την
άγρια ζωή
και τη φύση
24

Ξεκινάει το έργο «LIFE AMYBEARΒελτίωση των προϋποθέσεων
συνύπαρξης ανθρώπου και αρκούδας
στον Δήμο Αμυνταίου»

Στις 25 Οκτωβρίου 2016 πραγματοποιήθηκε η Εναρκτήρια Συνάντηση του Έργου «LIFE AMYBEAR - Improving Human-Bear Coexistence
Conditions in Municipality of Amyntaio», το οποίο συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και ιδίους πόρους στο πλαίσιο
του Προγράμματος «LIFE». Η συνάντηση διοργανώθηκε από τον
Επικεφαλής Δικαιούχο, LEVER Σύμβουλοι Ανάπτυξης Α.Ε., σε συνεργασία με τους υπόλοιπους δικαιούχους του έργου, το Δήμο Αμυνταίου,
την Αποκεντρωμένη Διοίκηση Ηπείρου-Δυτικής Μακεδονίας και την
Περιβαλλοντική Οργάνωση «Καλλιστώ».
Στην εναρκτήρια συνάντηση, η οποία είχε τεχνικό-διαχειριστικό
χαρακτήρα και αφορούσε τους δικαιούχους του έργου, πραγματοποιήθηκε αναλυτική παρουσίαση της εγκριθείσας πρότασης
«LIFE AMYBEAR», ενώ παρακολούθησε ο Γενικός Γραμματέας της
Αποκεντρωμένης Διοίκησης Ηπείρου-Δυτικής Μακεδονίας, κος
Βασίλειος Μιχελάκης.
Το έργο LIFE AMYBEAR πραγματεύεται τις περιπτώσεις αλληλεπίδρασης μεταξύ ανθρώπου και αρκούδας στην περιοχή του Δήμου
Αμυνταίου και του Δήμου Φλώρινας. Η αλληλεπίδραση αυτή δημιουργεί κάποιες φορές προβλήματα, όπως οι ζημιές στην αγροτική
οικονομία (κτηνοτροφία, μελισσοκομία, καλλιέργειες), ή η προσέγγιση
αρκούδων σε οικισμούς ή η αύξηση του αριθμού τροχαίων ατυχημάτων όπου εμπλέκονται αρκούδες.

Παράλληλα, εκτός από τις αρνητικές, έχουν ήδη αναγνωριστεί και
θετικές αλληλεπιδράσεις, όπως η εδώ και χρόνια ανάπτυξη ειδικών
μορφών τουρισμού γύρω από τον άξονα Αετού-Νυμφαίου, που
οφείλεται κυρίως στην ύπαρξη του Καταφυγίου Κέντρου Προστασίας
Αρκούδας στην περιοχή. Ο πολλαπλασιασμός και η διάχυση των
ωφελειών στην ευρύτερη περιοχή του Δήμου, παραμένει ζητούμενη
καθώς και ένας από τους βασικούς στόχους του έργου.
Tο LIFE AMYBEAR επιδιώκει την υλοποίηση διαχειριστικών δράσεων
για τη βελτίωση των συνθηκών συνύπαρξης ανθρώπου-αρκούδας
στην περιοχή. Στα αναμενόμενα αποτελέσματα περιλαμβάνονται
τόσο η εξάλειψη ή ο περιορισμός σε ανεκτά επίπεδα των αρνητικών
αλληλεπιδράσεων όσο και η ενίσχυση και διάχυση των κοινωνικοοικονομικών ωφελειών και της τεχνογνωσίας, που συνεπάγεται η παρουσία και συνύπαρξη της αρκούδας με τον άνθρωπο στην περιοχή.
Το LIFE AMYBEAR θα έχει διάρκεια 46 μήνες, έως και τον Ιούλιο του
2020, ενώ ο προϋπολογισμός του ανέρχεται στα 1.521.156,00 ευρώ
που προέρχεται από Ευρωπαϊκή Συγχρηματοδότηση (1.140.116,00
ευρώ) και ιδίους πόρους.
Οι Δικαιούχοι του έργου ανανέωσαν το ραντεβού τους για το
Δεκέμβριο, όπου η συνάντηση θα πραγματοποιηθεί στην περιοχή
παρέμβασης στο Δήμο Αμυνταίου, και όπου θα δοθεί έμφαση σε
πιο τεχνικές λεπτομέρειες υλοποίησης των δράσεων του έργου.

Η σελίδα του
Φορέα
Διαχείρισης
Δάσους
ΔαδιάςΛευκίμηςΣουφλίου
25

Το Κέντρο Ενημέρωσης του Φορέα
Διαχείρισης Ε.Π. Δάσους Δαδιάς –
Λευκίμης – Σουφλίου
περιοχή του Δάσους Δαδιάς-Λευκίμης-Σουφλίου, αίθουσα
προβολών όπου προβάλλεται ενημερωτικό ντοκιμαντέρ, ενώ
λειτουργεί και πωλητήριο με αναμνηστικά είδη από φυσικά
υλικά και παραδοσιακά προϊόντα από συνεταιρισμούς της
περιοχής.

Το Κέντρο Ενημέρωσης Δάσους Δαδιάς – Λευκίμης – Σουφλίου βρίσκεται στη Δαδιά, 800 περίπου μέτρα από την πλατεία
του χωριού και ξεκίνησε τη λειτουργία του τον Αύγουστο
του 1994, με σκοπό την προώθηση της προστασίας της
φύσης στην περιοχή, την οικοτουριστική της ανάδειξη, καθώς
και την ενημέρωση και ευαισθητοποίηση του κοινού για τις
οικολογικές αξίες του Δάσους Δαδιάς. Σήμερα αποτελεί
την έδρα του Φορέα Διαχείρισης Εθνικού Πάρκου Δάσους
Δαδιάς – Λευκίμης – Σουφλίου.
Λειτουργεί σε καθημερινή βάση (συμπεριλαμβανομένων
Σαββατοκύριακων και αργιών), από τις 8:00 μέχρι τις 16:00
και μπορεί κανείς να απευθύνεται σ’ αυτό για θέματα ενημέρωσης σε σχέση με το Εθνικό πάρκο, οργάνωσης και προγραμματισμού εκπαιδευτικών επισκέψεων και ξεναγήσεων
στο Δάσος, αλλά και για να προμηθευτεί έντυπο υλικό για την
περιοχή ή να συλλέξει στοιχεία στη βιβλιοθήκη που λειτουργεί. Ακόμη, εντός του Κέντρου υπάρχει εκθεσιακός χώρος με
φωτογραφικό και ενημερωτικό υλικό για την προστατευόμενη

Στο Κέντρο Ενημέρωσης θα σας δοθεί η ευκαιρία να ενημερωθείτε για τα σπάνια αρπακτικά πουλιά που βρίσκουν
καταφύγιο στην περιοχή και να πάρετε πληροφορίες για το
Εθνικό Πάρκο, αλλά και για άλλα ενδιαφέροντα μέρη σε
όλο το Νομό Έβρου.
Η πληροφόρηση στο Κέντρο Ενημέρωσης γίνεται
δωρεάν ενώ πληροφορίες για τις τιμές των Εισιτηρίων για ξενάγηση στο Παρατηρητήριο αρπακτικών
πουλιών με το λεωφορείο (mini bus) του Φορέα Διαχείρισης θα βρείτε στη διεύθυνση http://dadia-np.
gr/?page_id=4912
• Κέντρο Ενημέρωσης: 2554032209
• e-mail: info@dadia-np.gr

Επιμέλεια: Βίκυ Πάλλα

Βιβλιοπαρουσιάσεις

26

Εκπαιδευτικός - Yπεύθυνη έκδοσης Περιοδικού

ΑΓΑΠΗ γραμμένη στα άστρα
ΜΙΣΟΣ που ξεκινά στην αρχαία Ελλάδα
ΚΑΤΑΡΑ που ούτε οι θεοί μπορούν να
σβήσουν
Η δίψα των θεών για πόλεμο προκαλεί
ήδη θύματα. H Έλεν βλέπει συνέχεια οράματα με καταστροφές. Πρέπει να βρει
έναν τρόπο να τους φυλακίσει, διαφορετικά κινδυνεύουν να επικρατήσει το απόλυτο χάος. Οι δυνάμεις της αυξάνονται. Το
ίδιο και οι διαφορές ανάμεσα σ’ αυτή και
στους θνητούς φίλους της. Δεν ξέρουν αν
πρέπει να τη φοβούνται ή να τη λατρεύουν. Η άλλοτε ενωμένη παρέα διχάζεται.
Και σαν να μην έφτανε αυτό, η Μάντισσα
αποκαλύπτει ότι ένας επικίνδυνος Τύραννος κυκλοφορεί ανάμεσά τους… και όλα
δείχνουν τον Ωρίωνα. Η Έλεν, που ακόμα
δεν είναι σίγουρη αν αγαπάει εκείνον ή
τον Λούκας, υποχρεώνεται να πάρει μια
τρομακτική απόφαση υπό την απειλή του
πολέμου που πλησιάζει στις ακτές του
νησιού της.
Τα βιβλία Χαμένοι Θεοί και Καταραμένοι
Θεοί σημείωσαν διεθνή επιτυχία. Τώρα η
Τζόζεφιν Αντζελίνι παρουσιάζει τη συναρπαστική ολοκλήρωση αυτής της επικής
τριλογίας αγάπης, μίσους και εκδίκησης.
«Η Έλεν τύλιξε τα μπράτσα της γύρω του
κι άφησε τα δάκρυά της να κυλήσουν...
για τον Ωρίωνα, για τον εαυτό της και
για τον Λούκας, αλλά κυρίως επειδή
είχε κουραστεί τόσο πολύ απ’ αυτή την
κατάσταση. Μπορούσε να εξουσιάζει τις
περισσότερες εκπληκτικές δυνάμεις στη
Γη, αλλά εξακολουθούσε να αισθάνεται
πως δεν μπορούσε να εξουσιάσει το πιο
σημαντικό πράγμα απ’ όλα – την ίδια της
την καρδιά».
Η Τζόζεφιν Αντζελίνι
γεννήθηκε και μεγάλωσε
στη Μασαχουσέτη.
Σπούδασε θέατρο στο
New York University’s
Tisch School of the Arts.
Σήμερα ζει στο Λος
Άντζελες με το σεναριογράφο σύζυγό
της. Από τις Εκδόσεις Λιβάνη κυκλοφορούν επίσης τα βιβλία της Χαμένοι Θεοί
και Καταραμένοι Θεοί.
Επισκεφθείτε την ιστοσελίδα της
συγγραφέα στη διεύθυνση: www.
josephineangelini.com

«Αισώπου... παρα-μύθοι»
Μια ανατρεπτική, εναλλακτική θεώρηση τριών γνωστών
µύθων του Αισώπου.
Οι αξίες της συντροφικότητας, της συνεργασίας και της
αλληλεγγύης, περισσότερο
επίκαιρες από ποτέ, έρχονται
να ακονιστούν και να αναδειχθούν, µέσα από την ανατροπή του νοηµατικού ιστού των
τριών µύθων του Αισώπου Ο
Τζίτζικας και τα Μυρµήγκια,
Η Αλεπού και η Καρακάξα, Η
Αλεπού κι ο Πελαργός.

«Η Χιλιάκριβη και η Λάμια»
Ένα πέπλο οµίχλης, αφού κατάπιε
λαίµαργα το φεγγαρόφωτο, περιέβαλε το σπίτι και µια φωνή στριγκή
και υποχθόνια έκανε τη Χιλιάκριβη
να λουφάξει έντροµη στο υπόγειο,
αγκαλιάζοντας το µαντίλι της και
ελπίζοντας το κακό να περάσει γρήγορα. Μια ψηλόλιγνη µαυροντυµένη
γερόντισσα, µε πρόσωπο µοχθηρό
κι απόκοσµο, µε νύχια αιχµηρά και
δόντια που εξείχαν άγαρµπα απ’ το
κοκαλιάρικο στόµα της, φάνηκε να
αιωρείται πάνω απ’ τη στέγη.
Η Λάµια στροβιλίστηκε σαν άνεµος
γύρω απ’ το σπίτι και το τάραξε συθέµελα.

Δάγλας Αριστείδης:Γεννήθηκε το 1969 και µεγάλωσε στο
Μεγανήσι της Λευκάδας. Σπούδασε Νοσηλευτική στο ΤΕΙ της
Αθήνας και δάσκαλος στο Παιδαγωγικό Τµήµα του Εθνικού
και Καποδιστριακού Πανεπιστηµίου της Αθήνας. Έχει κάνει
µεταπτυχιακές σπουδές στη Διοίκηση Υπηρεσιών Υγείας και
έχει ενεργό συµµετοχή στα κοινά του επαγγελµατικού κλάδου
των Νοσηλευτών από το 2006 µέχρι σήµερα.
Είναι υποψήφιος διδάκτορας της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστηµίου
Αθηνών.
Ασχολείται µε τη συγγραφή και την επιµέλεια άρθρων, δοκιµίων, επαγγελµατικών και λογοτεχνικών κειµένων ως διευθυντής σύνταξης, επί σειρά
ετών, του περιοδικού της Πανελλήνιας Συνδικαλιστικής Νοσηλευτικής
Οµοσπονδίας και της µηνιαίας εφηµερίδας της Ένωσης Νοσηλευτών
Ελλάδας. Έχει επίσης αρθρογραφήσει σε εφηµερίδες, περιοδικά και
ιστολόγια τόσο του χώρου της υγείας, όσο και γενικότερου ενδιαφέροντος και προσανατολισµού.
Η ενασχόλησή του µε τη συγγραφή των «Μεγανησιώτικων Παραµυθιών»
συνδέεται άρρηκτα µε τις παιδικές του µνήµες από τις διηγήσεις του
περιβάλλοντος της οικογένειας και της γειτονιάς του χωριού του, του
Κατωµερίου Μεγανησίου Λευκάδας. Πηγή έµπνευσης όµως είναι τα δύο
του παιδιά, η Αλίκη και ο Λάµπρος, τα οποία έχει την τύχη να µεγαλώνει
µε τη σύζυγό του Ελένη.
Ζει στην Αθήνα και εργάζεται στο Γενικό Νοσοκοµείο Νίκαιας.
Από τις Εκδόσεις Λιβάνη κυκλοφορούν επίσης τα βιβλία του Ο Δεκατρής,
Η Σταχτοµάρω και Τα Παγανά.

Δήμητρα Ευαγγελοπούλου-Βέργου.
Μανιταρόφιλοι Ελλάδας

The experience, the knowledge and the artistry of the folk mushroom hunter
with the signature of the Mushroom Museum of Meteora.

Αφυδατωμένη Μορχέλλα

Τα προϊόντα
και
οι συνταγές μας

Η Μορχέλλα είναι ένα από τα πιο περιζήτητα είδη,
το πιο ακριβό επίγειο μανιτάρι, με έντονο άρωμα,
που προσδίδει μια ευχάριστα πικάντικη γεύση σε
κάθε φαγητό.

Dehydrated Morchella elata
mushrooms
Morchella elata is one of the most desired
mushrooms and in the same time the most
expensive above ground mushroom. It has a
strong aroma and it adds a pleasant spicy
flavor in every dish.

Χορτόσουπα με μανιτάρια… ποικιλία του δάσους αποξηραμένη.
Υλικά:
1 φακελάκι αποξηραμένη ποικιλία μανιταριών του δάσους
2 μέτριες πατάτες
2 καρότα
2 ξερά κρεμμύδια
½ ματσάκι μαϊντανό
1 ποτήρι του κρασιού λάδι
Αλάτι
Πιπέρι
1 ποτήρι του κρασιού ζυμαρικό( αστράκι -φιντές- ψιλό
κριθαράκι- τραχανάς κ.λ.)

13

Αφυδατωμένη ποικιλία του δάσους
Η μυστική συνταγή των ξωτικών του δάσους με συνδυασμό πέντε εκλεκτών αποξηραμένων μανιταριών
(Βωλίτη, Κανθαρίσκου, Κρατηρίσκου, Λεντινίσκης
και Μαράσμιου), για σούπες, μαγειρευτά, σάλτσες,
ριζότο και ομελέτες.

Dehydrated mix of forest mushrooms
The secret recipe of the forest’s elves! A combination of 5 elite dehydrated mushrooms
(Boletus, Cantharellus cibarius, Craterellus
cornucopioides, Lentinula edodes (Shiitake)
and Marasmius oreades) for soups, cooked
dishes, sauces, risottos and omelettes

Εκτέλεση:
Σε ένα μπολ βάζουμε 1 λίτρο νερό κρύο και βάζουμε μέσα τα μανιτάρια να μουλιάσουν καλά, περίπου 1 ώρα. Καθαρίζουμε
τα λαχανικά μας και τα κόβουμε σε μέτριους κύβους. Βάζουμε το λάδι στην κατσαρόλα και σοτάρουμε το ψιλοκομμένο
κρεμμύδι να καραμελώσει χωρίς να καεί. Προσθέτουμε τα μανιτάρια, τις πατάτες και τα καρότα και σοτάρουμε ελαφρώς.
Ρίχνουμε το νερό που μουλιάσαμε τα μανιτάρια και προσθέτουμε όσο χρειαστεί για να σκεπαστούν τα υλικά μας και να
βράσουν σε σιγανή φωτιά. Προαιρετικά, προσθέτουμε το ζυμαρικό της αρεσκείας μας για να κάνουμε τη σούπα μας λίγο
πιο πηχτή. Αλατίζουμε την σούπα μας και πριν τη βγάλουμε από τη φωτιά προσθέτουμε τον ψιλοκομμένο μαϊντανό. Πιπέρι
και λεμόνι μπορεί να προσθέσει κανείς στο πιάτο του .

Μακαρόνια με κανθαρίσκους και σκόρδο.

Η εμπειρία, η γνώση και το μεράκι του παραδοσιακού μανιταροσυλλέκτη
με την υπογραφή του Μουσείου Μανιτάριων Μετεώρων

Υλικά:
1 βαζάκι κανθαρίσκους στο λάδι
1 ξερό κρεμμύδι ψιλοκομμένο
2 σκελίδες σκόρδο
1 ποτήρι του κρασιού λάδι
1 ποτήρι του κρασιού λευκό κρασί
Αλάτι- πιπέρι
½ ματσάκι μαϊντανό

Κανθαρίσκος σε λάδι
Κορυφαίο είδος με χαρακτηριστική μυρωδιά βερίκοκου και ελαφρώς πικάντικη γεύση, πλούσιο
σε βιταμίνη C. Προϊόν έτοιμο προς κατανάλωση.
Το λάδι του «ποτισμένο» με το άρωμα του Κανθαρίσκου δίνει πρόσθετη γεύση στη σαλάτα μας.

Cantharellus cibarius mushrooms
in oil
This is one of the top mushrooms with characteristic apricot aroma and slightly spicy
taste. It is also rich in vitamin C. This product
is ready for consumption. The product’s oil
can be added to salads for flavor.

Εκτέλεση:
Βγάζουμε τους κανθαρίσκους από το λάδι και τους ψιλοκόβουμε αν
18
είναι μεγάλοι. Αν είναι μικροί τους αφήνουμε όπως είναι. Σοτάρουμε
το κρεμμύδι με το λάδι να καραμελώσει και προσθέτουμε το σκόρδο συνεχίζουμε το σοτάρισμα προσέχουμε να μην τα
κάψουμε. Ρίχνουμε τα μανιτάρια, το κρασί και ένα ποτήρι του νερού νερό. Χαμηλώνουμε τη φωτιά και αφήνουμε να βράσει
Λεντινούλα σε λάδι
το φαγητό μέχρι να σωθούν όλα τα υγρά. Προσθέτουμε το αλάτι το πιπέρι και το μαϊντανό. Έχουμε
βράσει τα μακαρόνια
Μανιτάρι κορυφαίας ποιότητας με χαρακτηριστικό
άρωμα, δυνατή γεύση και θεραπευτικές ιδιότητες.
τα σερβίρουμε ζεστά και ρίχνουμε από πάνω τους κανθαρίσκους. Τέλος προσθέτουμε μία κουταλιά
από
το λάδι μέσα στο
Προϊόν έτοιμο προς κατανάλωση. Το λάδι του δίνει
άρωμα στις σαλάτες μας.
οποίο είχαμε τους κανθαρίσκους! Μία κουταλιά για το κάθε πιάτο. Όλο το λάδι που περισσεύει
το χρησιμοποιούμε να
αρωματίσουμε τις σαλάτες μας.
Lentinula edodes (Shiitake)
mushrooms in oil
This is a mushroom of exceptional quality
with unique aroma, strong flavor and pharmaceutical properties. This product is ready
for consumption. The product’s oil can be
added to salads for aroma.

Τα προϊόντα του Μουσείου θα τα βρείτε σε
επιλεγμένα delicatessen σε όλη την Ελλάδα,
στο πωλητήριο του Μουσείου, καθώς και στο
e-shop μας.

27

Αλημπαντέ Αγγελική BSc, MSc,

Αρθρογραφία

Τεχνολόγος Τροφίμων
Υποψήφια διδάκτορας στο Τμήμα Χημείας στα Ιωάννινα.

Ένας διατροφικός
θησαυρός
στο πιάτο μας…
28

Aπό την αρχαιότητα, τα
μανιτάρια είτε ως φαγητό, φάρμακο ή ελιξίριο,
χρησιμοποιούνταν για την
αντιμετώπιση διαφόρων
παθήσεων. Σύμφωνα με
επιγραφές που χρονολογούνται στο 4600 π.Χ., φέρεται ότι τα μανιτάρια αποτελούσαν το
σύμβολο της αθανασίας για τους Αιγυπτίους Φαραώ που απαγόρευαν με νόμο στους κοινούς θνητούς, όχι μόνο να τα τρώνε, αλλά
ακόμη και να τα αγγίζουν.
Δεν είναι τυχαίο όμως που και οι αρχαίοι Έλληνες πίστευαν ότι τα
μανιτάρια δίνουν έξτρα δύναμη στους πολεμιστές την ώρα της
μάχης ενώ οι Ρωμαίοι τα θεωρούσαν δώρο θεού και τα σέρβιραν
μόνο σε γιορτές. Οι Κινέζοι, φυσικά, τα εκτιμούσαν ως πηγή υγείας
και τα χρησιμοποιούσαν για θεραπευτικούς σκοπούς και μάλιστα
πίστευαν πως όποιος καταναλώνει μανιτάρια αποκτά υπερφυσικές
δυνάμεις και απ’ ό,τι φαίνεται κάτι παραπάνω γνώριζαν, αφού πράγματι τα μανιτάρια παρουσιάζουν πολλές ωφέλιμες βιολειτουργικές
ιδιότητες που μπορούν να τονώσουν την υγεία μας.
Είναι πολύ καλή τροφή καθώς περιέχουν πρωτεΐνες υψηλής βιολογικής αξίας, σημαντικές ποσότητες φυτικών ινών, και υψηλή
περιεκτικότητα σε νερό (περίπου 90%).
Αποτελούν επίσης καλή πηγή Φωσφόρου, Καλίου και το 40% περίπου της ημερήσιας πρόσληψης σε χαλκό. Είναι πλούσια σε βιταμίνες
του συμπλέγματος Β , Φυλλικό οξύ, Σίδηρο, Σελήνιο, Ψευδάργυρο
αλλά και τη Βιταμίνη D η οποία βοηθά στην απορρόφηση του
ασβεστίου και άλλα.
Ας δούμε λοιπόν τι μπορούν, να κάνουν τα μανιτάρια για εμάς με
τις μαγικές τους δυνάμεις….
Ρίχνουν τα επίπεδα της χοληστερίνης στο αίμα
Τα μανιτάρια δεν έχουν καθόλου χοληστερόλη, ενώ η περιεκτικότητά τους σε υδατάνθρακες είναι πολύ χαμηλή οπότε μπορούν
να καταναλωθούν από άτομα με υψηλή χοληστερόλη. Οι φυτικές
τους ίνες και κάποια ένζυμα βοηθούν επίσης στον έλεγχο της
χοληστερίνης, ενώ έχουν και άλλη μια σημαντική ιδιότητα: λόγω
της υψηλής περιεκτικότητάς τους σε άπαχη πρωτεΐνη, μπορούν να
βοηθήσουν τον οργανισμό να «κάψει» λίπος και να ρίξει τα επίπεδα της χοληστερίνης στο αίμα, κατά τη διάρκεια της πέψης τους.
Μειώνουν την πιθανότητα για καρκίνο του μαστού και
του προστάτη
Τα μανιτάρια λόγω της αντιοξειδωτικής τους δράσης βοηθούν
γενικότερα στην πρόληψη διαφόρων μορφών καρκίνου, λόγω του
ότι περιέχουν βήτα-γλυκάνες και συζευγμένο λινολεϊκό οξύ, τα

οποία έχουν αντικαρκινική δράση. Ειδικά το λινολεϊκό οξύ είναι
ιδιαιτέρως σημαντικό στο να καταστέλλει τις δράσεις των οιστρογόνων, τα οποία αποτελούν τον σημαντικότερο παράγοντα κινδύνου για καρκίνο του μαστού. Ενώ οι βήτα-γλυκάνες, εμποδίζουν
την ανάπτυξη καρκινογόνων κυττάρων σε περιπτώσεις όπως του
καρκίνου του προστάτη.
Μείωση της αρτηριακής πίεσης
Το κάλιο που περιέχουν βοηθά στη μείωση της αρτηριακής πίεσης,
ελαχιστοποιώντας το ενδεχόμενο εμφράγματος μελλοντικά.
Προσφέρουν λαμπερό δέρμα! Ο χαλκός που έχει αντιοξειδωτική δράση, συμμετέχει στον σχηματισμό του κολλαγόνου και
της ελαστίνης, συμβάλλοντας υπέρ της υγείας και σφριγηλότατος
του δέρματος.
Δίνουν δύναμη τονώνοντας το ανοσοποιητικό μας σύστημα.
Η εργοθειονίνη, ένα ισχυρό αντιοξειδωτικό που βρίσκεται στα
μανιτάρια, προστατεύει τον οργανισμό μας από τις ελεύθερες
ρίζες και βοηθά στην τόνωση του ανοσοποιητικού μας συστήματος.
Δυναμώνουν τα οστά λόγω της περιεκτικότητάς τους σε βιταμίνη
D και ασβέστιο, ενώ ο σίδηρός τους ωφελεί τους πάντες, ειδικά
όσους πάσχουν από αναιμία.
Σε σύγχρονες μελέτες έχει αποκαλυφθεί ότι πρωτεΐνες των μανιταριών κατατάσσονται σε Πρωτεΐνες υψηλής διατροφικής
αξίας, λόγω της παρουσίας όλων των βασικών αμινοξέων και
αποτελούν υψηλής ποιότητας σε σύγκριση με άλλες φυτικές πρωτεΐνες, πλησιάζοντας κατά πολύ την ποιότητα των ζωικών πρωτεϊνών.
Συμβουλή για έξτρα ενέργεια : Δοκιμάστε να συνδυάσετε τα μανιτάρια με δημητριακά. Έτσι, η βιολογική αξία της πρωτεΐνης του
γεύματος ανεβαίνει κατακόρυφα, γεγονός πολύ επιθυμητό ειδικά
για χορτοφάγους.
Τέλος «Λόγω της υψηλής βιολογικής αξίας καθίσταται
ιδανική τροφή για διαβητικούς, υπερτασικούς, άτομα με
αυξημένη χοληστερόλη ενώ λόγω του χαμηλού θερμιδικού τους προφίλ τα μανιτάρια είναι μία πολύ καλή τροφή
για άτομα που επιθυμούν να ελέγξουν το βάρος τους”.
Μπορούν να εμπλουτίσουν γευστικά και θρεπτικά πολλά γεύματα
και να αυξήσουν τον όγκο της τροφής χωρίς να επιβαρύνουν τη
θερμιδική πρόσληψη.
Αν λοιπόν θέλουμε να προσφέρουμε απλόχερα στον οργανισμό
μας μια πηγή πρωτεΐνης υψηλής διατροφικής αξίας μπορούμε
απλά να καταναλώσουμε μια μερίδα μανιταριών και μάλιστα με
ελάχιστες θερμίδες και σχεδόν καθόλου λιπαρά, σε αντίθεση
με το κρέας.

Γιώργος Ουρανός
Γεωλόγος

Αρθρογραφία

Ο Δαρβίνος και οι
νάνοι ελέφαντες που
έζησαν στην Κρήτη
Στην Κρήτη κάποτε έζησαν νάνοι Ελέφαντες, Ιπποπόταμοι
και Ελάφια καθώς και διάφορα μεγαλόσωμα τρωκτικά
που τώρα πια δεν υπάρχουν.
Και βέβαια προκύπτουν ερωτηματικά για το πώς ήρθαν
σε ένα νησί όπως η Κρήτη, αλλά και για το πώς εξαφανίστηκαν και για ποιο λόγο.
Πρώτα απ’ όλα όμως πρέπει να αναλογιστούμε πώς η
Γεωλογία και η Παλαιοντολογία μετράει τον χρόνο. Πολύ
διαφορετικά από την κλασσική ιστορία .
Κατά τους ιστορικούς, αναφερόμαστε στο Βυζάντιο έως
και 1700 χρόνια πριν, στην Κνωσσό και στους Μινωίτες
έως και 3.500 χρόνια ή στα προϊστορικά χρόνια πριν από
5.000-6.000 χρόνια.
Οι Γεωλόγοι όμως αναφέρονται για παράδειγμα σε
700.000 χρόνια από την Εποχή των Παγετώνων ή και
25.000.000 χρόνια από την δημιουργία της θάλασσας
Τηθύος, που υπήρχε στο σημερινό χώρο της Μεσογείου
ή και πολύ παλαιότερα!
Στην Δυτική Κρήτη, στην Βόρεια ακτογραμμή, σε παραθαλάσσια σπήλαια από την πόλη του Ρεθύμνου και δυτικότερα, έχουν βρεθεί χαυλιόδοντες και πολλά οστά από
νάνους Ελέφαντες.
Τα σπήλαια αυτά, βρίσκονται δυτικά της πόλης του Ρεθύμνου και έως σε απόσταση 2 περίπου χιλιομέτρων στη
έντονα βραχώδη ακτογραμμή.
Το μεγαλύτερο από αυτά, βρίσκεται στη θέση «Μύτη του
Γρύντα»,και εκεί έχουν βρεθεί σημαντικά παλαιοντολογικά
ευρήματα που ανέσκαψε και μελέτησε ο Γερμανός καθηγητής Γεωλογίας Siegfried Kuss ο οποίος επισκέπτονταν
το Ρέθυμνο και την Κρήτη από το 1962 .
Στο συγκεκριμένο αυτό είδος Ελεφάντων, του οποίου το
ύψος δεν ξεπερνούσε το 1,5 μέτρο, δόθηκε η επιστημονική ονομασία Εlephas Creutzburgi .
Επίσης στο οροπέδιο του Καθαρού, στην Κριτσά Λασιθίου,
μελετήθηκαν από τον κ. Μ.Δερμιτζάκη, Καθηγητή Παλαιοντολογίας του ΕΚΠΑ, εκατοντάδες οστά από νάνους
Ιπποπόταμους που έζησαν από 540.000 έως και 14.000
χρόνια πριν, κατά τις μελέτες του Καθηγητή.
Στο σπήλαιο Γρύντα που είναι ασύλητο και στο οποίο
υπάρχουν ακόμη χαυλιόδοντες και μεγάλα οστά, θα μπορούσαν να διατηρηθούν τα ευρήματα στη θέση τους, ως
ένα ζωντανό ανοικτό Παλαιοντολογικό μουσείο Νάνων
Ελεφάντων 700.000 ετών, και που ίσως θα είναι το μο-

ναδικό στην Ευρώπη αν όχι σε όλο τον κόσμο!
Κατά την υπόθεση εργασίας αυτή γεννιούνται δύο εύλογα
ερωτήματα ανάμεσα σε άλλα. Πώς βρέθηκαν οι Ελέφαντες σε ένα νησί, την Κρήτη, και γιατί είχαν το μέγεθος
των νάνων;
Στο πρώτο η απάντηση είναι το ότι τόσο η Κρήτη, όσο
και ολόκληρος ο χώρος του Αιγαίου, δεκάδες ή και εκατοντάδες χιλιάδες χρόνια πριν, δεν είχαν τη σημερινή
τους μορφή, αλλά συνδεόταν με ηπειρωτικές περιοχές
όπως η Μικρά Ασία ή ίσως και η Πελοπόννησος, οπότε
οι Ελέφαντες πέρασαν στην Κρήτη μέσω αυτής της οδού.
Κατά τον Καθηγητή Δερμιτζάκη σε μία άλλη εκδοχή, την
Εποχή των Παγετώνων, η στάθμη της θάλασσας είχε κατέβει πολύ, με αποτέλεσμα η απόσταση Κρήτης - Πελοποννήσου να είχε μικρύνει αρκετά ώστε οι Ελέφαντες και οι
Ιπποπόταμοι κολυμπώντας κατάφεραν από την ηπειρωτική
περιοχή να περάσουν στην Κρήτη.
Στο δεύτερο ερώτημα, η απάντηση είναι εκείνη, που αποτέλεσε και την αφορμή για τον τίτλο του παρόντος και την
εμπλοκή του Δαρβίνου.
Οι Ελέφαντες όταν μετανάστευσαν στο νησί, είχαν κανονικό μέγεθος.
Με την πάροδο των γεωλογικών αιώνων, και εφόσον η
Κρήτη είχε αποκοπεί ή απομακρυνθεί από τις ηπειρωτικές
περιοχές, δεν διέθετε απεριόριστες ποσότητες βλάστησης, ώστε να τρέφονται οι Ελέφαντες και τα υπόλοιπα
μεγαλόσωμα χορτοφάγα θηλαστικά .
Σύμφωνα λοιπόν με τη θεωρία της εξέλιξης του Δαρβίνου
που υποστηρίζει την αναγκαία προσαρμογή των οργανισμών στο περιβάλλον τους για την επιβίωσή τους, οι
Ελέφαντες για να καταφέρουν να επιζήσουν ως είδος
στο νησί, θα έπρεπε να αποκτήσουν τέτοιο μέγεθος ώστε
να μπορούν να καλύπτονται διατροφικά με λιγότερες
ποσότητες τροφής.
Έτσι λοιπόν, μίκραιναν σταδιακά φτάνοντας στο μέγεθος
του νάνου , ώστε να υπάρχει ισορροπία σύμφωνα με τις
δυνατότητες που υπήρχαν για τη διατροφής τους .
Τα ευρήματα αυτά είναι σημαντικά τόσο για την περιοχή
της Κρήτης, όσο και για την επιστημονική κοινότητα.
Ωστόσο μένει να απαντηθούν ερωτήματα όπως:
Γιατί και πότε εξέλειψαν από την Κρήτη οι νάνοι Ελέφαντες καθώς και γιατί βρίσκονται τα απολιθώματά τους σε
μαζικά κενοτάφια σε παράκτια σπήλαια;

29

Επιμέλεια: Βίκυ Πάλλα

Αρθρογραφία

Εκπαιδευτικός - Yπεύθυνη έκδοσης Περιοδικού

Λόγοι να
11+4
επισκεφθείτε το

Μουσείο μας

30

Επιλέξτε μια μέρα με ελεύθερο χρόνο,
καλή διάθεση και φυσικά την παρέα
σας και περιμένουμε να σας ξεναγήσουμε στο Μουσείο Φυσικής Ιστορίας
Μετεώρων και Μουσείο Μανιταριών!
Θα σας δώσουμε 11+4 λόγους για να
επισκεφθείτε το μουσείο μας καθώς
φεύγοντας από αυτό θα έχετε αποκομίσει νέες και ενδιαφέρουσες πληροφορίες για τον φυσικό πλούτο της
χώρας μας.
1. Η Εικόνα: Το μουσείο μας χαρακτηρίζεται ως ένα «μουσείο μπουτίκ».Η
διάταξη των εκθεμάτων στο χώρο, η ποιότητά τους, οι πλούσιες συλλογές και ο
τρόπος παρουσίασης δημιουργούν μια
τέλεια εικόνα η οποία δικαιολογεί πλήρως τον τίτλο που μας έχουν αποδώσει.
2. Τα Εκθέματα: Μπαίνοντας στο
χώρο του μουσείου, θα δείτε πτηνά
και ζώα Ελλάδας, Ευρώπης και από
όλο τον κόσμο, τα οποία είναι αληθινά
ταριχευμένα καθώς είναι τοποθετημένα
σε διοράματα. Κορυφαίοι επιστήμονες
έχουν κατατάξει τα εκθέματα αυτά στην
κορυφή της λίστας ποιότητας που ισχύει
διεθνώς.
3. Τα Εξαφανισμένα Είδη: Θα δείτε
τρία σπάνια εξαφανισμένα είδη που διαθέτει το μουσείο στη συλλογή του. Η
παρουσία αυτών των ειδών, προφανώς
αναδεικνύει την ανάγκη ανάληψης πρωτοβουλιών που αποτρέπουν κινδύνους
για εξαφανίσεις ειδών.
4. Τα Κινδυνεύοντα είδη: Στα διοράματα του μουσείου θα συναντήσετε πολλά είδη που κινδυνεύουν με
εξαφάνιση στο άμεσο μέλλον και θα
πληροφορηθείτε τις πρωτοβουλίες που
αναπτύσσονται για τη διάσωσή του.
5. Τα Βικτωριανά: Θα έχετε την ευκαιρία να δείτε δεκαεννέα Βικτωριανά
εκθέματα, τα οποία ονομάζονται έτσι
γιατί ταριχεύτηκαν την εποχή της Βασίλισσας Βικτώριας της Αγγλίας, δηλαδή

πριν περίπου 100-180 χρόνια.
6. Τα Μανιτάρια: Στο μονοπάτι των
μανιταριών θα διαπιστώσετε, ότι «κυριαρχούν» τα μανιτάρια τα οποία είναι
γλυπτά όμως το χρώμα, το σχήμα και το
μέγεθός τους είναι απόλυτα όμοια με τα
αληθινά όπως τα συναντάμε στο δάσος!
7. Τα Διοράματα: Η σύγχρονη και
πρωτότυπη παρουσίαση των συλλογών σε διοράματα που συνάδει με
την φυσικότητα των εκθεμάτων καθώς
και οι προσομοιώσεις των γλυπτών με
το φυσικό τους περιβάλλον θα σας
εντυπωσιάσει! Αξίζει να αναφέρουμε
εδώ ότι την συντήρηση των εκθεμάτων
επιμελούνται κορυφαίοι Έλληνες και
Ευρωπαίοι συντηρητές.
8. Τα Καλλιτεχνήματα: Το κάθε διόραμα εμπερικλείει την εμπειρία αλλά
και τη φαντασία για θέματα της φύσης,
πολλών γλύπτων και ζωγράφων που συνέβαλλαν για το αποτέλεσμα που θα
αντικρίσετε.
9. Οι Πληροφορίες: Το πληροφοριακό υλικό παρέχει χρήσιμες πληροφορίες
στον επισκέπτη είτε μέσα από τους πίνακες πληροφόρησης που υπάρχουν δίπλα
σε κάθε διόραμα είτε μέσω εφαρμογής
από κινητή τηλεφωνική συσκευή ή tablet
που διαθέτει το μουσείο. Οι πληροφορίες που θα αποκομίσει ο επισκέπτης
κατά την περιήγησή του, είναι αξιόλογες
καθώς αφορούν τα βασικά οικοσυστήματα της χώρας μας αλλά και το κάθε
έκθεμα χωριστά.
10. Η Εκπαίδευση: Φυσικά περιμένουμε τους μικρούς μας φίλους αφού
μέσα από την επίσκεψή τους , έρχονται
σε άμεση επαφή με το φυσικό περιβάλλον, μαθαίνουν και αφομοιώνουν καλύτερα γι’αυτό, μέσω των εκπαιδευτικών
προγραμμάτων ή των δραστηριοτήτων
που παρέχει το μουσείο.
11. Οι Εκθέσεις: Το μουσείο φιλοξενεί
κατά τη διάρκεια του χρόνου αξιόλο-

γες και περιοδικές εκθέσεις. Ενδεικτικά αναφέρουμε δύο από αυτές είναι η
έκθεση γλυπτικής φοιτητών του εργαστηρίου Γυψοτεχνίας και Χαλκοχυτικής
της Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών
και η έκθεση Τρικαλινών Ζωγράφων.
Εξάλλου το μουσείο υποστηρίζει την
άρρηκτη σχέση του με τον πολιτισμό
και την τέχνη.
12. Οι Μανιταρογεύσεις: Η ποικιλία μανιταριών που διαθέτει το μουσείο
πραγματικά θα σας εντυπωσιάσει! Σας
δίνουμε μια μικρή γεύση από αυτά! Μανιτάρια σε λάδι, αποξηραμένα μανιτάρια, ζυμαρικά με μανιτάρι, τραχανάς με
μανιτάρι, μανιταρόσουπα μέχρι και….
γλυκό μανιτάρι!
13. Το Πωλητήριο: Ακόμα μπορείτε
να επισκεφθείτε το πωλητήριο, όπου
θα βρείτε όμορφα και ιδιαίτερα αναμνηστικά καθώς σας προσφέρουμε να
δοκιμάσετε διάφορα είδη μανιταριών
που θα βρείτε στη σειρά των μανιταροπροϊόντων μας.
14. Τα Προϊόντα: Το μουσείο διαθέτει
πάνω από 50 είδη μανιταροπροϊόντων ,
σίγουρα για κάποια από αυτά θα μπείτε
στον πειρασμό να τα δοκιμάσετε και να
τα προσφέρετε ως δώρο στον εαυτό
σας ή στους φίλους σας!
15. Καφέ με θέα: Απολαύστε τον
καφέ, το ρόφημα ή το σνακ σας στο
χώρο του καφέ του μουσείου με μοναδική θέα τους επιβλητικούς βράχους
των Μετεώρων!
Ελπίζω να σας έδωσα με επιγραμματικό τρόπο μια σειρά από λόγους για
να επισκεφθείτε το μουσείο. Δεν ξέρω
αν σας έπεισα, είμαι όμως σίγουρη, ότι
μετά από ενδεχόμενη επίσκεψής σας,
δεν θα επικαλείστε μόνο 11+4 λόγους
για να πείσετε τους φίλους σας να μας
επισκεφθούν αλλά πολλούς περισσότερους!

Όποια κι αν είναι η ιδέα σας,
την τυπώνουµε σε χαρτί!
Στη Λυχνία αγαπάµε τις ιδέες και τα όνειρα και µας γοητεύει να τα κάνουµε πράξη!
Γι’ αυτό επενδύουµε συνεχώς σε τεχνολογία υψηλών προδιαγραφών, για να
µπορούµε να παράγουµε ποιοτικές εκτυπώσεις και να σας προσφέρουµε
ανταγωνιστικές, ολοκληρωµένες λύσεις που ανταποκρίνονται στις ανάγκες σας.
Λύσεις που ξεκινούν από µια απλή επαγγελµατική κάρτα και καταλήγουν στην
πιο απαιτητική εκτύπωση και βιβλιοδεσία.
Στη Λυχνία είναι καθηµερινό µέληµά µας να βάζουµε µε αφοσίωση και συνέπεια
τις ιδέες σας στο χαρτί!

Ολοκληρωµένες Υπηρεσίες Έντυπης Επικοινωνίας

Ανδραβίδας 7
136 71 Χαµόµυλο Αχαρνών
Λυχνία Α.Ε.

Lyhnia S.A.

Τ.: 210 3410436
F.: 210 3425967
@LYHNIAsa

www.lyhnia.com
info@lyhnia.com
Lyhnia S.A.

lyhnia

Πιστοποίηση για τη χρήση τεχνολογιών
Πιστοποίηση Σ∆Π
Αρ. Πιστοπ:
3

ΕΛΟΤ ΕΝ ISO 9001:2000
Aρ. Πιστοπ. 738/∆/2008

Ανακaλύψτε
την πλούσια συλλογή µας!
Στα καταστήματα ΕΛΤΑ