You are on page 1of 23

6 настай хүүхдийн сургалтын

орчинд хийсэн үнэлгээний тайлан
Монгол Японы Шинжлэх Ухаан хамтын ажиллагааг
дэмжих холбоо

Улаанбаатар хот
2009 он

1

Гарчиг
Оршил ............................................................................................................................. 3
Судалгааны арга зүй .................................................................................................... 5
6 настай хүүхдийн сургалтын орчинд хүүсэн үнэлгээний дүн .............................. 7
Ерөнхий дүгнэлт, зөвлөмж ........................................................................................ 15
Хавсралт 1. Судалгааны хэрэгслүүд....................................................................... 17
Хавсралт 2. Судалгааны үеэр авсан зарим зургууд ............................................ 21

2

Боловсролын хүрээлэнгээс явуулсан "6 настай хүүхэд. 2008-2009 оны хичээлийн жилд төрийн өмчийн 597. гадаадын хөрөнгө оруулалттай 5 буюу нийт 754 ерөнхий боловсролын сургуульд нийт 537000 сурагчид хичээллэжээ. Налайх дүүргүүдэд 7399 хүүхэд суралцсан. эрсдэлийг бууруулах. хичээлийн жилийн бүтэц. сургалтын орчны тохирцыг турших" туршилт. дээд сургуульд суралцах боломжгүй байна. 11 дүгээр анги төгсөгчид их. 7 настай 25000 хүүхэд. тохирцыг магадлан тогтоох талаар үйл ажиллагаанууд хийгдсэн. Харин ирэх 2009-2010 оны хичээлийн жилд зургаан настай 40 мянга гаруй хүүхэд нэгдүгээр ангид орох урьдчилсан тооцоо байна. шаардлагатай стандартуудыг баталсан зэрэг ерөнхий боловсролын сургуулийг 12 жилийн тогтолцоонд шилжихэд тохиолдож болох бэрхшээлийг илрүүлж. 2008-2009 оны хичээлийн жилд 6 настай 1 дүгээр анги хүлээн авах багш нарт сургалт зохион байгуулсан. суурь боловсролыг ес. Одоогоор манай улсын ерөнхий боловсролын баримт бичгийг хүлээн зөвшөөрдөг 17 орон байдаг бөгөөд бусад улс орнуудад манай 10. Тус хичээлийн жилд 1943 бүлэгт улсын хэмжээний нийт 6 настай хүүхдийн 90 хувь буюу 39000 орчим хүүхэд.Оршил ЮНЕСКО-ийн судалгаагаар дэлхийн 216 орны 70 гаруй хувь нь 12-с дээш жилийн боловсролын тогтолцоотой байна. багшийн арга зүй. холбогдох хууль тогтоомжуудад өөрчлөлт оруулж. Хэдий бодлого батлагдаагүй. нийт 64000 орчим хүүхэд ЕБС-д шинээр элсэн суралцсан. анги бүрд судлах хичээлийн агуулгын үлгэрчилсэн хүрээг сургалтын бодит орчинд турших. Ийнхүү дэлхийн жижигт нийцсэн стандартад шилжсэнээр бага боловсролыг зургаа. төрөл бүрийн сургуулийн 1-р ангид 21000 гаруй 6 хүртэлх настай сурагчид элсэн суралцсаны дотор зургаан настай хүүхдийг сургах туршилтын ангиар Нийслэлийн Баянзүрх. тэдний гэр бүлийн сургуульд бэлтгэгдсэн байдал судалгаа". 2005 оноос хойш 11 жилийн загварт шилжсэн бөгөөд 2008 оны хичээлийн жилээс Дэлхийн улс орнуудын боловсролын жишигт нийцүүлэн 12 жилийн тогтолцоонд шилжиж байгаа билээ. Манай улс 2005 оныг хүртэл 10 жилийн боловсролын тогтолцоотой байж. БСШУ-ны яамнаас зохион байгуулсан "6 настай хүүхдийн судлах хичээлийн агуулга. Мөн тухайн хичээлийн жилд тавдугаар анги төгсөгчид долдугаар ангид шилжсэн бөгөөд 2008-2009 оны хичээлийн жилийн 5-р анги төгсөгчид нь 2015 онд хамгийн анхны 12 жилийн төгсөлт болно. сургалтын төлөвлөгөө. дунд боловсролыг 12 жилд олгоход хүүхэд зургаан настай сургуульд орж 12 жил суралцаад 18 настайдаа 12-р анги төгсөх юм. шаардагдах бэлтгэлүүд хийгдээгүй байсан хэдий ч 2007-2008 оны хичээлийн жилд улсын хэмжээнд. төрийн өмчийн бус 152. Чингэлтэй. Ийнхүү манай орны хувьд сүүлийн жилүүдэд боловсролын салбарт хийж байгаа өөрчлөлтүүдтэй уялдан дэлхий нийтийн жишигт нийцүүлэн 3 .

Боловсролын салбарын мастер төлөвлөгөө “Бага насны хүүхдийн хөгжлийн цогц бодлого”. Судалгаагаар нэгтгэгдсэн дүн. “6 настай хүүхдийн сэтгэлзүйн сургуульд бэлтгэгдсэн байдал”. Энэхүү үйл ажиллагаанд дэмжлэг болохын тулд зургаан настай хүүхдийн сургуулийн орчинд үнэлгээ хийхэд судалгааны зорилго оршино. ерөнхий дүр зураг нь өнөөгийн 6 настай хүүхдийг ерөнхий боловсролын сургуульд хамруулан сургах үйл ажиллагааг орчны бэлтгэгдсэн байдлын түвшинд тодорхойлж байгаа нь хожим хойчийн судлаач нарын хэрэгцээнд нийцсэн ажил болно гэж найдаж байна. Судалгааны баг 4 . хэрэгжих үйл явцад нөлөөлөх зорилготойгоос гадна багш. орон нутгийн удирдлага зэрэг субъектуудэд үндэсний соёл уламжлалаа хадгалсан орчин үеийн монгол бие хүнийг нийгэмшүүлэх. 6 настай хүүхдийн сургалтын орчинд хийсэн судалгааны үр дүнд 6 настай сургуульд орох хүүхдийн орчныг бэлтгэх зөвлөмж боловсруулагдсанаар ерөнхий боловсролын 12 жилийн тогтолцоо болон сургуулийн өмнөх боловсролын хоорондын уялдаа холбоо. “Бага насны хүүхдийн орчны стандарт” зэрэг бичиг баримтыг боловсронгуй болох. эцэг эхчүүд. огцом шилжих хүндхэн давааг туулж байна. төлөвшүүлэхэд нь туслах зорилготой.ерөнхий боловсролын 12 жилийн тогтолцоонд маш богино хугацаанд. “Сургуулийн өмнөх боловсролын агуулгын стандарт”. “Бага насны хүүхдийн хөгжлийн стандарт”.

анги танхимын эрүүл ахуй · Сургалтын тоног төхөөрөмж.Судалгааны арга зүй Хүүхдийг сургахад орчны бэлтгэгдсэн байдлыг судалсан арга зүй. БСШУЯ-ны сайдын 2007 оны 1998 оны 103 дугаар тогтоолоор баталсан 243-р тушаал) "Сургалт хүмүүжлийн байгууллагын · Боловсрол соёл шинжлэх ухааны сайдын барилга байгууламжийн зураг төсөл 2007оны 06 дугаар сарын 25-ны өдрийн боловсруулах норм ба дүрэм.9. сургалтын хэрэглэгдэхүүний эрүүл ахуй · Сурагчийн хувцасны эрүүл ахуй · Тоглоомын эрүүл ахуй · Хоол хүнсний эрүүл ахуй Дээрх хүүхдийн сурах орчны талаар доорх бичиг баримтуудын хүрээнд бодлогод тусгасан байдаг: · Барилгын норм ба дүрэм. 243 дугаар тоот “Загвар анги байгуулах 88" тухай” тушаал · "Хүүхэд өсвөр үеийнхний сургалт · Боловсролын хууль хүмүүжлийн байгууллагын үйл · Сургуулийн өмнөх боловсролын хууль ажиллагаанд мөрдөх эрүүл ахуйн · Бага дунд боловсролын хууль үлгэрчилсэн дүрэм"-ийг баталсан Эрүүл · Бага дунд боловсролын агуулгын стандарт ахуй халдвар судлалын улсын ерөнхий · Сургуулийн дотоод журам байцаагчийн 1995 оны 6-р сарын 8-ны 1 · Төрөөс боловсролын талаар бармталж буй дүгээр тушаалын 1 хавсралт бусад бодлого · Бага. Жишээ нь: Боловсрол Соёл 66-68 Шинжлэх Ухааны Яамны сайдын 2007 оны · Улсын барилгын хорооны (хуучин нэрээр) 72-р тушаал. БНБДII-66.7. УБ 1990. хэрэглэгдэхүүний эрүүл ахуй · Сургалт хүмүүжлийн ажлын эрүүл ахуй · Сурах бичиг. Манай орны боловсролын тогтолцоонд хүүхдийн сургалттай холбоотой дараах стандартуудыг боловсруулан мөрдөж байна: · Сургалтын орчин. одоогийн сургуулиудад 6 настай хүүхдийн сурах орчинд нийтлэг мөрдвөл зохих орчны шаардлага. БНбД 2. тушаалууд. 5 . Д:202 · Бүх шатны сургууль цэцэрлэгийн үлгэрчилсэн дүрэм (БСШУЯ-ны сайдын Эдгээр бичиг баримтуудын судлах явцад. дунд боловсрлын киррикюлим болон стандартыг шинэчлэн хөгжүүлэх үзэл баримтлал 2002.

ариун цэврийн өрөөнд загвар ангийн үзүүлэлтийн дагуу шалгах хуудсаар үнэлгээ хийсэн. Мөн багш. тархалтыг тодорхойлох шинжилгээнүүд хийж ярилцлагын дүн чанарын анализ хийсэн. Энэхүү судалгаанд 12 сургуулийн 6 настай хүүхдэд тусгайлан тохижуулсан 41 анги танхим. стандартаас хазайсан байдал. сургалтын менежерүүдээс ярилцлагын аргаар судалгаа авсан. сургуулийн анги танхим. 6 . 54 багш нар хамрагдсан.байвал зохих иж бүрдлийн жагсаалт бүхий хэрэгслийг боловсруулан судалгаанд хамрагдсан сургуулиудын сургалтын анги танхимыг үнэлсэн. Судалгааны тоон үр дүнд статистикийн SPSS программыг ашиглан. Нийслэлийн дүүрэг бүрээс төлөөлөх чадварыг харгалзан 1-3 сургууль сонгож.

метр байх шаардлагыг хангах боломжгүй байна. шийдвэрлэх шат байдаг. хүний нөөцийг бэлтгэх зэрэгт хангалттай цаг хугацаа байгаагүйгээс 6 настай хүүхдийг хамруулан сургах орчин нөхцлийг хангалттай бэлтгэх чадсангүй. Сандал. 7 . сургалтын арга зүйн иж бүрдэл. зохион байгуулах.6 настай хүүхдийн сургалтын орчинд хүүсэн үнэлгээний дүн Бага нас гэдэг нь хүний амьдарлын нийт хугацааны 10 орчим хувийг хамрах авч хамгийн эгзэгтэй. Цөөн тооны ангиуд нь (Сонгинохайрхан дүүргийн 80-р сургуулийн зарим анги гм) дээрх стандартыг хангаж байна. Анги танхимын стандарт шаардлага. хөрөнгө хүч төвлөрүүлэх. ангиудыг багадаа 60 квад. агаар 7-10 куб. Харин 2008-2009 оны хичээлийн жилд тулгамдсан шаардлагын дагуу 12 жилийн тогтолцоонд шилжсэн нь төлөвлөх. сурах орчныг бүрдүүлэх нь асар хариуцлагатай ажил юм. Ариун цэврийн өрөө. Энэ нь загвар ангиас бусад мониторинг хийсэн анги танхимуудад 6 настай хүүхдийг сургах орчин бүрдээгүй. зайлшгүй иж бүрдэл. Одоогийн байдлаар бүх сургуулиудад анги дүүргэлт 25 сурагчтай байх стандарт 35 хүртэл хэтэрсэн. Мониторингийг дараах чиглэлүүдээр хийсэн: Ангийн зай талбай. ширээ. нийт анги танхимын 75-80 хувь нь 1 хүүхдэд оногдох шалны талбай 2 м. Тоглоом. Стандартыг барихын тулд анги дүүргэлтийн тоог барих. стандарт зөрчигдсөн байснаас харагдаж байна. Энэ үед хүүхдийн хөгжилд хүчин зүйлсийн нөлөө нь түүнд насан туршид нь тодоор хадгалагдан үлдэх учраас амьдрах.метр талбайтай байлгах шаардлагатай байна. Ангийн зай талбай.квадрат.

ширээ. фанер. Сандал. гэмтэл бэртэл зэрэг дараа хойчийн хор уршиг нь нөхөгдөшгүй билээ. Ангийн зай талбай стандарт шаардлагыг хангаагүйгээс ихэнх анги танхим тоглоомын талбай тохижуулахад талбай байтугай ширээний эгнээ хоорондын стандартыг баримтлахад ч ангийн талбай хүрэлцдэггүй нь нийтлэг байдгийг дээрх зураглалаас харж болно. шаргал · сандлын тvшлэг суудалтайгаа 950-1080 өнгөтэй миллиметр · длын суудал шалнаас 8 . хөх. ариутгалын бодисоор угаахад · суудлын урт 330 миллиметр ховхорч. модлог материал. хуурахгүй байхаар хиигдсэн · тvшлэгийн өндөр 285 миллиметр · Ширээ сандал нь өнгөлгөөтэй · сандлын суудал шалнаас 300 миллиметр · Ширээний тавцан цайвар. навчит · Ширээний өндөр 560 миллиметр төрлийн модоор хийсэн · Сандлын өндөр 585 миллиметр · Будгийн бэхжилт нь савантай халуун · суудлын өргөн 300 миллиметр усаар. ширээ гэх мэт тавилга. Тйимээс Зургаан настай хүүхдийн сандал ширээнд дараах шаардлагууд тавигддаг: · Мод. эд зүйлсэд тавигдах шаардлагыг нарийн баримтлаагүйгээс зургаан настай хүүхдийн бие. физиологийн хөгжлийн онцлогоос шалтгаалан үүсэх ясны гаж хөгжил. Сандал.

сандал нь ихэвчлэн өндрийн хэмжээг тохируулах боломжтой байсан хэдий ч багш нарын мэдлэг дутмагаас буруу тохируулсан байв. Судалгаанд хамрагдсан анги танхимуудын ширээ. 9 . Ингэхдээ ихэвчлэн өндөрдүүлсэн байсан нь ангиудад 2-4 дүгээр ангийнхан ээлжээр ордогоос шалтгаалсан байх магадлалтай.

сандал. Ийнхүү сургуулиудад хэдий зургаан настай хүүхдэд зориулсан анги танхим байгаад ч тухайн ангид хичээллэх ээлжийн бүлэг нь 5 дугаар анги хүртэл байгаа нь нэг олон олон асуудлуудыг үүсгэж байна. самбар дээр хичээллэж байгаа 5 дугаар ангийн хүүхдүүдийн эрх ашиг бүх талаараа зөрчигдөж байна Судалгааны явцад ширээ. сандлын нийлүүлэлт ихэнх нь цагтаа нийлүүлэгдсэн боловч зарим сургуулийн хувьд хоёр таслагдаж нийлүүлэгдсэн. 10 . тэр зөрүүг одоо болтол нөхөж өгөхгүйгээр сургуулиуд сургалтаа явуулсаар байгаа (80-р сургууль). элссэн 6 настай хүүхдийн тооноос цөөнөөр нийлүүлэгдэн. сүүлийн нийлүүлэлт 9-р сарын дундуур нийлүүлэгдсэн байв (12-р сургууль). сандал (ширээний өндөр 700 хүртэл) нэмж байрлуулан суулгасан байв. халаасалж авч явна хэмээн сэрэмжилснээс зургаан настангуудад зориулагдсан тоглоомыг далд цоожлоход хүрдэг · Зургаан настанд зориулагдсан ширээ сандал нь хэврэг учир ахлах ангийнхны гарын ая даадаггүй · Нэгэнт зургаан настанд зориулан тоноглосон ширээ. · Дээрхээс үүдэн ширээ сандал хүрэхгүй сурагчдыг арын эгнээнд стандартын бус ширээ. сандалтай холбоотой дараах асуудлууд илэрсэн: · БСШУЯ-наас нийлүүлсэн ширээний тоо. · Ширээ. Тухайлбал: · Том ангийн хүүхдүүд эвдэнэ.

тоглоомын хэсэг · Самбарын доод ирмэг шалнаас 550 бүхий хангалттай талбайтай байх миллиметр байх · Ус буцалгагчтай байх · Ширээний эгнээ хооронд болон арын · Гар нүүрний угаалтууртай байх ширээ самбарын эсрэг хананаас 700 · Нүүр гарын алчуур/хүүхэд бүрт/ миллиметрээс багагүй зайтай байх · Улавч/хүүхэд бүрт/ · Цонхны тавцан дээр цэцэг тавихгүй байх · Цэцгийг тусгай тавиур дээр шалнаас 650- 700 миллиметрд байрлуулах 11 .· Зарим ширээ сандлын боолт унадаг.12-р сургуулиуд) · Ийнхүү ширээ. тавцан хуулардаг. · 1 суултуурт ноогдох хүүхдийн тоо 20 байх тохижуулах боломжтой. самбар нь биегүй. боолтууд ширээ. сандлын нийлүүлэлтийн үнэ өндөрөөр тогтоогдсон ч хэврэг байгаа учир эвдрэл гарсан тохиолдолд анги хариуцсан багш төлөх болдог нь багш нарт хүндрэл учруулдаг байна.( 12-р сургууль) Самбарыг байрлуулах өндрийн стандартын хувьд нийт судалгаанд хамрагдсан ангиудын 30 орчим хувь нь шаардлага хангасан хэдий ч мөн адил (550 мм байх ёстой) ихэвчлэн өндөрдүүлсэн байв. Зургаан настай сурагч самбартай ажиллахад хүндрэлтэй нөхцөл байдал нь ирээдүйд олны өмнө гарахдаа итгэлгүй байх гэх мэтчилэн сөрөг үр дагаварууд үүсгэх нь маргаангүй юм. 3. (80. зайлшгүй иж бүрдэл. хувцас урдгаас гадна эдгээр эрэгнүүд амархан хугарч унадаг ажээ. Анги танхимын стандарт шаардлага. · 6 настай хүүхдийн анги өөрийн гэсэн бие· Хулдаас эсвэл паркетан шалтай байх даасан танхимд хичээллэдэг байх · Ангийн температур 18-20 градус байх · 6 настай хүүхдүүд сургуулийн цайны · Цонхны гэрэлтүүлэг сурагчдын зүүн гар газраар үйлчлүүлж чаддаг байх талаас хангалттай тусдаг байх · 6 настай хүүхдэд зориулан тусгайлан · Ангийн талбайн хэмжээ: Ангийг хичээлийн бэлтгэсэн ариун цэврийн өрөөтэй бай болон тоглоомын зориулалтаар засж. сандлаасаа 2 см уртаар илүү гарсан нь хүүхдийн гар. сэнсэрдэг гэх мэт зарим нийлүүлэгдсэн бараа материалууд чанарын шаардлага хангаагүй · Ширээ сандлын эрэг.

нүүр гарын алчуур. Мөн сурагчдын зүүн гар талаас байгалийн гэрэл тусч. гар нүүрийн угаалтуур зэрэг эрүүл ахуйн нэн чухал үзүүлэлтүүд нийт анги танхимуудын 60-70 хувьд нь байхгүй байна. дуу чимээ ихтэй. тоосжилттой. 10 м. Ангиудын цонхны тавцан дээр цэцэг байрлуулахгүй.квадрат бүрд нэг хиймэл гэрэл үүсгүүр байгууштай гэсэн шаардлага өнгөцөөр биелэгдэж байгаа мэт авч цөөнгүй анги танхимуудын цонх байгалийн зүгээр урагшаа хараагүй. гэрэлтүүлэг жигд бус. Дээрх шаардлагуудыг судлан хангалтаар нь эрэмбэлбэл улавч. хуурай. Анги халуун. угаалтуургүй анги нь зургаан настай хүүхдийн хөдөлгөөнтэй онцлогоос шороо тоосжилт ихтэй байв. зөвхөн багш хэрэглэдэг дутагдал нийтлэг байна. ихэнх ангийн цахилгаан гэрэлтүүлгүүд бүрэн бус байдал ажиглагдсан. буруу байх нь түгээмэл ажиглагдсан Ангиудад байрлуулсан ус буцалгагч нь хүүхдүүдэд ашиглагддаггүй. 12 . хөшгөөр хааж болохгүй гэсэн стандартын шинэ хандлагыг багш нар ойлгоогүй тохиолдол элбэг байв (нийт танхимуудын 60 орчим хувьд цонхны тавцан дээр цэцэг байрлуулсан). Энэ нь хичээлийн туршид хүүхэд хуурайшилт. халуун ангид шингэнээ нөхөлгүй хичээллэдэг гэсэн дүр зураг үүсгэж байна. Ялангуяа улавч хэрэглэдэггүй.

Ангиудад зургаан настай хүүхэдтэй хичээл сургалтыг явуулахад анхаарал сарнимтгай байдаг тул төвлөрүүлэх. наах · Дасгал хөдөлгөөнийг хөгжүүлэх · Оньсон болон хөлөгт · Шатар. тавиур · Хичээлд ашиглах хөгжим.· Геометрийн дүрснүүд зэрэг сургалтанд DүD тоглуулагч хэрэглэх техник хэрэгсэл. сургалтын арга зүй. Тоглоом. хөдөлгөөнт/ бүтээлийн самбар. цагаан толгойн иж бүрдэл · Дуу. зурагт. хөдөлгөөнт · Сурагчдын тоглоомын булан · Хэл. яриа хөгжүүлэх Ангид дараах сургалтын арга зүй. 13 . сургалтын арга зүйн хэрэгслүүдийн иж бүрдлийг судлан дутмаг байдлаар эрэмбэлбэл ангийн зай талбай хүрэлцээгүй гэдэгтэй холбоотойгоор сурагчдын тоглоомын булан. идэвхжүүлэх зорилготой тодорхой тоглоом. CD. телевизор. Ангид дараах тоглоомын иж бүрдлүүд байх: · Эвлүүлэх. сургалтын · Зурагт үлгэр. дасгал хөдөлгөөн хөгжүүлэх тоглоомын иж бүрдлүүд дутагдалтай байдалтайгаар дараах зураглал гарч байна. өгүүлэл бүхий номын сан хэрэглэгдхүүн · Зурагт хуудас Тоглоомын иж бүрдэл. шүлгийн бичлэгтэй хуурцаг · Бүтээлийн болон үзүүлэнгийн нэгдсэн сан· Ханын тасалгаа бүхий сурагчдын /хэвлэмэл. сургалтын арга зүйн иж бүрдэл. даам · Зурагт. хэрэгслийн иж бүрдлүүд зайлшгүй байх шаардлагатай. ном. хэрэгслийн иж бүрдлүүд байх: · Сурах бичиг. угсрах өрж байгуулах.

БСШУЯ. алдахаас сэрэмжлэн хүүхдүүддээ тоглуулдаггүй нь сургалтын тоглоомын арга зүйн стандарт зөрчигдөж байна гэсэн ойлголт төрүүлж байв. дээр нь гарч угаадаг вандан. Жишээ нь: · зарим сургуулийн 6 настай хүүхдийн ариун цэврийн өрөөг бусад ангийн хүүхдүүд орохоос сэргийлэн түгждэг · Зургаан настай хүүхдийн өндөрт тохирсон угаалтуур байхгүйгээс зургаан настай хүүхэд гар нүүрээ угаах болохоороо өргөж авчиран. бэртэж болзошгүй нөхцөл үүсгээд байна. · Ихэнх сургуулиуд зориулалтын бус явган суултуур тоноглосон бөгөөд ингэхийн тулд суултуурын шалны төвшинг өндөрлөж. 14 . багш нар өөрсдөө бие даан. шат хэлбэрийн зүйлс тоноглосон нь хэрэглэхэд огт тохиромжгүй. БХАН-ээс тохижуулсан ангиудад хүрэлцээтэй тоглоомоор хангасан хэдий ч багш нар тоглоомыг эвдлэх. эрүүл ахуйн стандарт зөрчиж байна. Гэхдээ суултуурт оногдох хүүхдийн тоо нь механикаар стандартыг хангаж байгаа мэт боловч ариун цэврийн өрөөний тохижилт нь шаардлага хангахгүй хэвээр байна. Ариун цэврийн өрөө. Сурагчдад зориулсан үзүүлэн таниулах материалын хангалт судалгаанд хамрагдсан бүх сургуульд хүрэлцээгүй. Судалгаанд хамрагдсан бүх сургуулиуд ямар нэгэн байдлаар зургаан настай хүүхдүүдэд зориулсан ариун цэврийн өрөөг тоноглож. 1-2 өндөр шаттай болгосон нь хүүхэд хальтарч унаж. тохижуулсан гэжээ. өөрсдийн хөрөнгөөр үзүүлэн таниулах материал хийдэг болох нь ажиглагдлаа.

7 настай 25000 нийт 64000 орчим хүүхэд ЕБС-д шинээр элсэн суралцсан нөхцөлд сүүлийн 3 жилийн байдлаар Нийслэлийн хэмжээнд гадаадын болон дотоодын хөрөнгө оруулалтаар 7980 суудал буюу 920 суудал бүхий 9 хичээлийн байр ашиглалтад орсон нь боловсролын үйлчилгээний өсөн нэмэгдэж байгаа хэрэгцээг хангаж чадахгүй байна. гэрэлтүүлэг зэргийн стандартыг мөрдүүлэхгүй бол тэр болгон тодорхойлох боломжгүй. температур. эхийн оролцоог зохион байгуулалттайгаар оролцуулах нь үр өгөөжтэй болохыг зарим сургууль дээр ажиглагдаж байлаа.Ерөнхий дүгнэлт. стандартын хэрэгжилтэнд сургуулийн удирдлагад шаардлага. дуу чимээний хэмжээ. зөвлөмж 2008-2009 оны хичээлийн жилд 1943 бүлэг буюу 2 ээлжээр хичээллэх 920 хүүхдийн суудалтай 37 сургуульд суух хэмжээний 6 настай 39000. Гэхдээ одоогийн байгаа нөөц боломжинд тулгуурлан нэн түрүүн дараах арга хэмжээнүүдийг авч болохуйц байна: · Анги танхимын стандартын талаарх анги хариуцсан багш нарын мэдлэгийг сайжруулж. дүүрэг. үүргийн хуваарилалтад оруулах нь зүйтэй юм. хяналт тавьж ажиллах (Ялангуяа ангийн чийгшилт. Мөн эцэг. хувьсамтгай хүчин зүйлс учир ихээхэн зөрчигдөж байна) · Зургаан настай хүүхдэд зориулан тоноглосон ангид 2 ээлжээр зөвхөн 6 настай ангиудыг хичээллүүлэх. 6 настай нэгж хүүхдэд оногдох талбайн хэмжээний стандартад нийцсэн тооны сургуулиуд байгуулагдаагүй нөхцөлд тэднийг сургах орчныг бүрдүүлэх боломжгүй юм. · Одоогийн байдлаар ангийн тохижилтод БСШУ-ны яам. эцэг эх оролцож байгаа бөгөөд цаашид дээрх 4 талын оролцоог байнгын болгон ажил. сургууль. амралтын өрөөг тусад нь гаргах санал зарим багш нараас гарч байсан бөгөөд ихэнх анги танхимын шалны талбай хичээлийн нөхцлийг арай ядан хангаж байгаа нөхцөлд энэ санал нь байж болох хувилбар юм. 15 . · Тохижилтыг хийхдээ 6 настны ангийн тоглоом.

хариуцлагатай гэж үзсэн гэж зарим сургуулийн багш нар хариулж байв. үл таних орчин угтаж болохгүй гэсэн санаа юм. Сургуулийн хувьд анги танхим. сургуулийн өмнөх боловсролын үргэлжлэл нь сургууль гэдгийг хэзээ ч мартаж болохгүй.· Судалгаанаас харахад 6 настай сурагчдын анги даасан багш нар нь ихэнх нь 10 түүнээс дээш жил ажилласан багш нар байсан бөгөөд энэ нь эдгээр багш нарыг туршлагатай. Мөн бага насны хөгжил. Энэ нь хүүхдийг цэцэрлэгийн орчноос 1-р ангид ороход тэс өөр. Судалгаанд хамрагдсан сургуулиудын хувьд сурах бичиг хугацаандаа нийлүүлэгдсэн байв. Гэхдээ сургуульд хэт академик буюу шинжлэх ухаанч талыг баримтлаад “хүүхдийн хүн байх”. нийгэмшүүлэх талын асуудлыг орхигдуулж болохгүй гэдгийг судлаачид өгүүлж байна. 16 . ширээ сандлын хүрэлцээ зэрэг материаллаг орчин нөхцлөөс гадна хүүхдийн хөгжлийн хэрэгцээнд нийцсэн арга зүйтэй байх. танин мэдэхүйн хөгжлийг дэмжсэн агуулга хөтөлбөртэй байх зэргээр олон асуудлыг бэлэн байлгах шаардлагатай. холбоо хамааралтай тасралтгүй үргэлжлэх учиртай. · Сурах бичгийн чанарын талаар багш нараас гарч буй асуудлууд нь ихэнхдээ агуулгын чанарын асуудал байв. Эдгээр нь бүгд уялдаатай.

.. мм 10 Сандлын өндөр ........ хуурахгүй байхаар хиигдсэн 7 Ширээ сандал нь өнгөлгөөтэй тийм Үгүй 8 Ширээний тавцан цайвар........... Судалгааны хэрэгслүүд 6 настай хүүхдийн сургалтын орчны үнэлгээний шалгах хуудас №.............. мм 21 Хулдаас эсвэл паркетан шалтай байгаа Байна Байхгүй 22 Ангийн температур .................... мм 19 Цонхны тавцан дээр цэцэг Байна Байхгүй 20 цэцгийг шалнаас хэдэн мм-д байрлуулсан ................. наах Байна Байхгүй 24 Оньсон болон хөлөгт Байна Байхгүй 25 Зурагт. Сургууль: ... шаргал тийм Үгүй өнгөтэй 9 Ширээний өндөр ....... хүүхэд/суултуур 5 Мод........ мм 14 сандлын суудал шалнаас .... мм 11 суудлын өргөн ...Хавсралт 1.. 1 6 настай хүүхдийн анги өөрийн гэсэн бие тийм Үгүй даасан танхимд хичээллэдэг 2 6 настай хүүхдүүд сургуулийн цайны тийм Үгүй газраар үйлчлүүлж чаддаг 3 настай хүүхдэд зориулан тусгайлан Байна Байхгүй бэлтгэсэн ариун цэврийн өрөө 4 1 суултуурт ноогдох хүүхдийн тоо ................................... тийм Үгүй ариутгалын бодисоор угаахад ховхорч.. мм 16 Ширээний эгнээ хоорондын зай . мм 15 Самбарын доод ирмэг шалнаас ......... Анги: .. мм 12 суудлын урт ........ мм 13 түшлэгийн өндөр . мм 18 Арын ширээ самбарын эсрэг хананаас ................ хөдөлгөөнт Байна Байхгүй 26 Хэл.................... Огноо: ........ угсрах өрж байгуулах.............. Судлаач: . Дүүрэг: ............ хөх..... навчит тийм Үгүй төрлийн модоор хийсэн 6 Будгийн бэхжилт нь савантай халуун усаар..... °C 23 Эвлүүлэх.................................. фанер............................ модлог материал.............. яриа хөгжүүлэх Байна Байхгүй 27 Дасгал хөдөлгөөнийг хөгжүүлэх Байна Байхгүй 17 ................................. мм 17 Ширээний эгнээ хананаас ..

... телевизор.. шүлгийн бичлэгтэй хуурцаг Байна Байхгүй 35 Ханын тасалгаа бүхий сурагчдын бүтээлийн Байна Байхгүй самбар.. ном. сургалтын хэрэглэгдхүүн 37 Ус буцалгагч Байна Байхгүй 38 Гар нүүрний угаалтуур Байна Байхгүй 39 Нүүр гарын алчуур/хүүхэд бүрт/ Байна Байхгүй 40 Улавч/хүүхэд бүрт/ Байна Байхгүй 41 Цонхны гэрэлтүүлэг сурагчдын зүүн гар тийм үгүй талаас хангалттай тусдаг 42 Ангийн талбайн хэмжээ . даам зэрэг тоглоомоор хангагдсан Байна Байхгүй Сурагчдын тоглоомын булан байгуулсан тийм үгүй 29 Сурах бичиг. тавиур 36 Геометрийн дүрснүүд зэрэг сургалтанд Байна Байхгүй хэрэглэх техник хэрэгсэл. CD.28 Шатар. цагаан толгойн иж бүрдэл Байна Байхгүй 30 Бүтээлийн болон үзүүлэнгийн нэгдсэн сан Байна Байхгүй /хэвлэмэл. зурагт.. м. хөдөлгөөнт/ 31 Хичээлд ашиглах хөгжим. Байна Байхгүй DүD тоглуулагч 32 Зурагт үлгэр....... өгүүлэл бүхий номын сан Байна Байхгүй 33 Зурагт хуудас Байна Байхгүй 34 Дуу.квад 18 .

. 6 настай хvvхдийн сургалт эрхлэхэд зориулсан зөвлөмж.............. хангалтын талаар талаар саналаа хэлнэ үү? 3............. 1......... гарын авлага.......... Судлаач: . Дүүрэг: . арга зүйн материалын чанар.... 6 настай хvvхдийн сургалт эрхлэхэд зориулсан үзүүлэн таниулах материалын чанар.. Огноо: ...................... хангалтын талаар талаар саналаа хэлнэ үү? 4.......................... 6 настай хvvхдийн хичээлийн сурах бичгийн чанар................. хангалтын талаар саналаа хэлнэ үү? 19 .6 настай хүүхдийн сургалтын орчны тандалт судалгааны асуумж хуудас №.. Сургууль: ..... Менежерээс: Танай сургуулийн багш нар хэд хэдэн жил үндсэн мэргэжлээр ажилласан бэ? Багшаас: Та хэдэн жил бага ангийн багшаар ажиллаж байна вэ? 2.............................................. Анги: .

эдэлгээний талаар талаар саналаа хэлнэ үү? 7. Танай сургуулийн 6 настай хүүхдийн сургалтын орчны тал дээр хамгийн ихээр санаа зовоож байгаа асуудал юу байна вэ? Ярилцлаганд идэвхтэй оролцож хамтран ажилласанд баярлалаа. 20 . та дараах хуудсыг бөглөнө үү. чанар. Ангийн тохижуулалтад ямар. Ширээ сандал хугацаандаа. Эцэг эх сургалтын орчин бүрдэлтэнд хэрхэн оролцох боломжтой вэ? 10.5. ямар талууд оролцсон бэ? 8. Ширээ сандлын бөх бат. Цаашид анги тохижуулалтанд эдгээр талууд хэрхэн оролцвол зохилтой вэ? 9. бүрэн нийлvvлэгдсэн үү? 6.

гэртээ өөрсдийн хэрэглцээнд ашиглаж. Судалгааны үеэр авсан зарим зургууд Бараг бүх сургуулиудад нийлүүлэгдсэн Ихэнх сургуулиудад нийлүүлэгдсэн ус буцалгагчийг зөвхөн багш нар тоглоомыг хүүхдүүд эвдлэх. халаасалж харих. том ангийнхан сурагчид буцалсан ус хэрэглэх тоглох зэргээс сэрэмжлэн уутнаас нь боломжгүй байхын хажуугаар задлахгүй байлгасаар байна. 21 .Хавсралт 2. нийлүүлэгдсэн ус бусалгагчийн хүчин чадал нь хүртээмжгүй байна.

явган суултуур тоноглохын тулд шалны төвшинг өндөрсгөж. гэмтэж болзошгүй нөхцөл үүсгээд байна. 1-2 өндөр шаттай болгосон нь хүүхэд хальтарч унах. Зарим нэгэн олон улсын байгууллагуудаас загвар ариун цэврийн өрөөг тохижуулсан байдал (СХД 12-р сургууль) 22 .Зориулалтын бус.

6 настны биеийн өндөрт тохирсон угаалтуурыг орлуулсан байдал 23 .