KPSS

(VE DİĞER SINAVLAR İÇİN)
MUHAKEME
PROBLEMLERİ


Bu dokümanın tüm hakları
www.filozof.com.tr’ye aittir.
İnternette sadece bireysel kullanım için
yayınlanmaktadır.


2
PROBLEMLER
SAYI - KESİR PROBLEMLERİ
Sayı - kesir problemlerini çözerken dikkat edilmesi
gereken en önemli nokta, denklemi doğru kurabil-
mektir. Denklemi kurarken işlem önceliğinin soru
çözümünde önemli olduğunu ve parantez ile işlem
önceliğinin gösterilebileceğini unutmamalıyız.
Örneğin;
Bir x sayısının 3 katının 2 fazlası: İstenen ifade
olur. Burada parantez kullanılmasına ge-
rek yok; çünkü ilk önce çarpma işlemi yapılır.
3 x 2 · +
Bu ifadeyi 3 x şeklinde de yazar-
sak doğru yazmış oluruz. Bir örnek daha verelim:
2 (3 x) 2 · + = · +
Bir sayının 2 fazlasının 3 katı: İstenen ifade
olur. Eğer parantez kullanılmamış ol-
saydı ifade olacaktı ve işlem önceliğin-
den, önce ve ifade x + 6 olurdu ki,
(x 2) 3 + ·
x 2 3 + ·
2 3 6 · =
(x 2) 3 x 6 + · = + dır.
Böyle bir yanlışa düşmemek için parantezi doğru
yerde kullanmalıyız.
w
w
w
.
f
i
l
o
z
o
f
.
c
o
m
.
t
r



Herhangi bir sayı x olsun

1. Bir sayının 2 fazlası : x + 2
Bir sayının 5 fazlası : x + 5

2. Bir sayının 7 eksiği : x ÷ 7
Bir sayının 1 eksiği : x ÷ 1

3. Bir sayının 5 katı : 5 x ·
Bir sayının 7 katı : 7 x ·

4. Bir sayının yarısı :
x
2

Bir sayının 8 de 1 i :
x
8


5. Bir sayının
5
7
si :
5 5 x
x
7 7
·
· =
Bir sayının
3
4
katı :
3 3 x
x
4 4
·
· =

6. Bir sayının 3 te 1 inin
2
5
i :
1 2 x 2
x
3 5 3 5
· · = ·
Bir sayının
4
5
inin
3
7
si :
4 3 4 x 3
x
5 7 5 7
·
· · = ·

7. Bir sayının 4 katının 5 fazlası : 4 x 5 · +
Bir sayının 2 katının 4 fazlası : 2 x 4 · +

8. Bir sayının 5 fazlasının 4 katı :


4 (x 5) 4 x 4 5 · + = · + ·

Bir sayının 4 fazlasının 2 katı :
2 (x 4) 2 x 2 4 · + = · + ·

9. Bir sayının 6 katının 3 eksiğinin
2
5
i :

2 2 (6 x 3)
(6 x 3)
5 5
· · ÷
· ÷ · =
Bir sayının 3 fazlasının 2 katının üçte biri :

1 2 (x 3)
2 (x 3)
3 3
· +
· + · =


10. Bir sayının 2 katı ile 4 katının toplamı: 2 x 4 x · + ·
Bir sayının 9 katı ile 5 katının farkı: 9 x 5 x · ÷ ·
Bir sayının 3 katı ile yarısının toplamı:
x
3 x
2
· +
Bir sayının
2
3
ü ile 4 te 1 inin toplamı:

2 1 2 x
x x
3 4 3
· x
4
· + · = +
Bir sayının 3 te 1 inin 4 eksiği:
1 x
x 4
3 3
· ÷ = ÷ 4




11. Bir sayının karesinin 1 fazlası :
2
x 1 +
Bir sayının 1 fazlasının karesi :
2
(x 1) +
Bir sayının küpünün 5 katının 4 fazlası:
3
5 x 4 · +
Bir sayının 4 fazlasının küpünün 5 katı:

3
5 (x 4) · +

Problemler

w
w
w
.
f
i
l
o
z
o
f
.
c
o
m
.
t
r

enklem Kurarken Dikkat Edilecek Husus-
lar
akat
ılarak denklem kurulma-
30 tane meyve vardır.
olmak üzere
kulla-

toplanan ve çıkarılan
ifadelerin aynı cins olması gerekir.

iri ile toplanır fakat
oplanmaz. Çünkü aynı cins

klemde eşitliğin sağ ve sol tarafını yazar-
ken aynı cins çokluklar birbiri ile eşitlenir.
le eşitlenmez.

rdışık Sayı Problemleri
ayı adedi tek sayıda
dedine bölündüğünde

D
1. Soruda bilinmeyen ifade bir harf ile belirtilir.
Örneğin; a, b, c … gibi
eyen bulunabilir; f Soruda birden fazla bilinm
en az sayıda harf kullan
lıdır.
Örneğin; Bir sepette elma ve armut olmak üzere
toplam
Bu ifadeyi denklem olarak yazalım:
Elma sayısı x, armut sayısı y
x + y = 30 şeklinde yazmak yerine bir harf
narak elma sayısına x, armut sayısına (30 ÷ x)
diyerek soruyu daha kolay çözebiliriz.
Çünkü denklemimiz bir bilinmeyenli (bilinmeyen
x) denklem olacaktır.
2. Denklem kurulurken
Örneğin;
ye Bilye + Bil
Kitap + Kitap
Turist + Turist
bu ifadeler birb
Bilye + Kitap
Turist + Bilye
Kitap + Turist
Öğrenci + Sıra
ifadeleri birbiri ile t
değillerdir.

3. Den
Öğrenci sayısı = Öğrenci sayısı
Alınan yol = Alınan yol
ı Sıra sayısı = Sıra sayıs
Farklı cins çokluklar birbiri i
Öğrenci = Sıra
Zaman = Hız
k Tavşan = Tavu


A
Ardışık sayı problemlerinde s
ise sayıların toplamı sayı a
ortadaki sayıyı verir.
Örneğin; ardışık beş sayının toplamı 100 ise bu
sayıları bulunuz.
100 : 5 = 20 ÷ ortadaki sayı
18 19 20 21 22
en küçük
sayı
en büyük
sayı


\ Ardışık üç tam sayının toplamı:
+ (x + 1) + (x + 2) veya (a ÷ 1) + a + (a + 1)

ya
yının toplamı:
x

\ Ardışık üç tek tam sayı toplamı:
(2n + 1) + (2n + 3) + (2n + 5) ve
x tek sayı olmak üzere,
x + (x + 2) + (x + 4)

\ Ardışık üç çift tam sa
2n + (2n + 2) + (2n + 4) veya
x çift sayı olmak üzere,
x + (x + 2) + (x + 4)


ÖRNEK SORU

2
Hangi sayının
3
ünün 4 eksiği, aynı sayının
s
A) D) 70 E) 72
mi

yarısının 5 fazla ına eşittir?
46 B) 54 C) 63
Çözüm:
Şimdi denkle yazalım. Sayımız x olsun.
(3) (2)
2 x
x 4 5
3 2
2 x x
5 4
3 2
4 x 3 x
9
6
· ÷ = +
·
÷ = +
· ÷ ·
=


x
9
6
x 6 9
x 54 bulunur.
=
= ·
=

(Cevap B)
3
Problemler

?
?
?

Y
A
Y
I
N
C
I
L
I
K


ÖRNEK SORU

Üç basamaklı birbirinden farklı dört sayının top-
n büyüğü en fazla
w
w
w
.
f
i
l
o
z
o
f
.
c
o
m
.
t
r

lamı 500 dür.
Bu sayıların e kaçtır?
) 193
zalım.
aklı sayı ((abc) gibi …)
farklı
\ 00
e büyüğü en fazla kaçtır?
ıla-

A) 197 B) 196 C) 195 D) 194 E
Çözüm:
Verilenleri ya
\ 4 tane üç basam
\ Sayılar birbirinden farklı (rakamlar
denmemiş)
Toplamları 5
İst neni yazalım. En
En büyüğünün en fazla olması için diğer say
rın en az olması gerekir.
l. sayı + ll. sayı + lll. sayı + lV. sayı = 500


303
A)
100 + 101 + 102 + x = 500
303 + x = 500
x = 500 ÷
x = 197 olur.
(Cevap

ÖRNEK SORU

Farkları 8 olan iki sayıdan büyüğün 3 katı ile
açtır?
E) 18
ı: k
olsun.
8
nklemleri orta çözeceğiz.
iz.
ak,

3 b 4 k 73 · + · =
küçüğün 4 katı toplamı 73 tür.
Buna göre, büyük olan sayı k

A) 12 B) 13 C) 15 D) 16
Çözüm:
l. Yol:
Küçük say
Büyük sayı: b
Denklemi kuralım.
1. denklem: b ÷ k =
2. denklem: 3 b 4 k · + · 73 =
Yukarıdaki de k
Büyük sayı istendiğinden k yı yok edeceğ
1. denklemi 4 ile çarpar 2. denklem ile toplars

4/ b ÷ k = 8
¬
3 b 4 k 73 · + · =
4 b 4 k 32 · ÷ · =
+
7b = 105
b = 15 olur.

ll. Yol:
Büyük sayı: x + 8
Küçük sayı: x olsun.
kları 8 olduğu için böyle yazıldı.)
Büyük sayı: x + 8 = 7 + 8 = 15 bulunur.
(Cevap C)


(Far
7 x 24 73 · + =
3 (x 8) · + 4 x 73
73
x 7
+ · =
=

3 x 3 8 4 x · + · + · =
7 x 49 · =


ÖRNEK SORU

Bir manifaturacı, elindeki bir top kumaşın ilk
önce
1
3
ünü, daha sonra kalan kumaşın
2
5
ini
satmıştır.

A) 20 B) 25 C) 30 D) 35 E) 40
Çözüm:
oplam kumaş x m olsun.
Geriye 42 m ku aş kaldığına göre ilk satılan
kumaş kaç metredir?
m
l. Yol:
T
1. satılan kumaş:
1 x
x
3 3
· =
Kalan kumaş:
(3)
3 1
(1)
x x x 2x
x
3 3
÷ = ÷ =
2. satılan kumaş:
2x 2 4x
3 5 15
· =
Kalan kumaş:
(5) (1)
2x 4x 6x 2x
42 m
3 15 15 5
÷ = = =
2x 42
2 x = ¬ · = 42 5
5 1
x 105 m bulunur.
·
=

Soruda istenen ilk satılan kumaş:

x 105
35 m olur.
3 3
= =


4
Problemler

w
w
w
.
f
i
l
o
z
o
f
.
c
o
m
.
t
r


Toplam kumaşı ilk ön arçaya, daha sonra 5
parçaya bölebilmek için kumaşı OKEK(3, 5) = 15
parçaya ayırır ve her parçaya x m dersek, kuma-
şın tamamı m olur.
n kısım:
ll. Yol:
ce 3 p
15 x ·
İlk satıla
1
15 x 5 x
3
· · = ·
Kalan kumaş: 15 x 5 x 10 x · ÷ · = ·
İkinci satılan kumaş:
2
10 x 4 x · · = ·
5
x = 7
:
(Cevap D)
Kalan kısım: 10 x · 4 x 6 x 42 ÷ · = · =
İlk satılan kısım 5 x 5 7 35 m olur. · = · =

ÖRNEK SORU
daş bir torbadaki bily eri eşit
olarak paylaşıyorlar. Gruba 2 kişi da
ğında her birine düşen bilye sayısı 3 aza
Buna göre torbadaki bilye sayısı kaçtır?

A) 130 B) 12 C) 60 D) 30 E) 15

işi
bilye
düşeceğinden her biri (a ÷ 3) tane bilye alır. Bilye

Toplam bilye sayısı:

Bir gruptaki 8 arka el
ha katıldı-
lıyor.
0
Çözüm:
Gruptaki 8 kişinin her biri a tane bilye almış ol-
sun. Toplam bilye sayısı: 8 a · olur. Gruba 2 k
eklenirse 10 kişi olur ve her birine 3 eksik
sayısı değişmediğinden,


8 a 10 (a · = ·

Bilye
Bilye
sayısı
sayısı

8 a 10 a 10 3
8 a 10 a 30
30 2 a
· = · ÷ ·
· = · ÷
= ·

3) ÷
15 a =
8 a 8 15 120 olur. · = · =
(Cevap B)


ÖRNEK SORU

Bir oteldeki odalara turistler her oda
kalacak şekilde yerleştirilirse 6 turist odalara yer-
leştirilemiyor. Eğer 4’er 4’er yerleştirilirse 5 oda
boş kalıyor.
Bu otelde topla kaç oda vardır?

A) 20 B) 21 C) 23 D) 25 E) 26

da 3 kişi

m
Çözüm:
Otelde toplam x tane oda olsun. Her odaya 3
kişi yerleştirilirse 3 x · kişi odalarda olur ve 6 kişi
odalara yerleşti işti. Turist sayısı rilemem : 3 x 6 · +
olur.
Her odaya 4 kişi yerleştirilirse ve 5 oda boş kal-
da dolmuştur. mışsa (x ÷ 5) o
Turist sayısı: 4 (x 5) olur. · ÷
du

Turist sayısı aynı ol ğundan,
Turist
sayısı
3 x 6 4 (x 5)
Turist
sayısı
· + = · ÷




3 x 6 4 x
3 x 6 4 x 4 5
20
26 x
6 20 4 x 3 x
· + = · ÷ ·
· + = · ÷
+ = · ÷ ·
=

Otelde 26 oda bulunmaktadır.
(Cevap E)



ÖRNEK SORU

Bir kumbarada 50 kuruşluk ve 1 lira
paralardan oluşan toplam 40 tane para vardır.
Bu paraların toplamı 25 lira olduğuna göre bu
kumbarada kaç tane 50 kuruş vardır?

A) 20 B) 24 C) 30 D) 34 E) 38
Çözüm:

lık madeni


50 kuruşluk para sayısı: a tane olsun.

50 kuruşların toplam tutarı: 50 a · kuruş olur.

100 kuruşluk para sayısı: 40 ÷ a tane olur.

(1 lira = 100 kuruş)
100 kuruşlukların toplam tutarı:
olur.
uruş

100 (40 a) · ÷
Kumbaradaki toplam para: (k olarak)
50 a 100 (40 a) 2500 · + · ÷ =
Her tarafı 50 ye bölelim:

(Cevap C)
a 2 (40 a) 50 + · ÷ =
a 2 40 2a 50 + · ÷ =
80 a 50 ÷ =

a 30 bulunur. =
5
Problemler

?
?
?

Y
A
Y
I
N
C
I
L
I
K


ÖRNEK SORU

1
5
w
w
w
.
f
i
l
o
z
o
f
.
c
o
m
.
t
r

Bir çalışan 1 aylık maaşının ini ev kirasına,
kalanın
1
4
ini araba taksidine ve kalanın
2
ünü
3
mutfak masrafına ayırıyor.
Geriye çalışanı ı kaldığına göre, bu
A) B)
Çözüm:

Ev kirası
n 320 liras
çalışanın aylık kazancı kaç liradır?

1600 1200 C) 800 D) 700 E) 600
l. Yol:
Çalışan aylık kazancı: 5 x · lira olsun.
:
1
5 x x
5
· · = lira
aksiti:
Kalan parası: 5 x x 4 x lira · ÷ = ·
Araba t
1
4 x x lira
4
· · =
Kalan parası
Mutfak masrafı
: 4 x x 3 x lira · ÷ = ·
:
2
3 x 2 x lira
3
· · = ·
Kalan parası:
kazancı
= 1600 lira olur.

e gösterelim

3 x 2 x x 320 lira · ÷ · = =
Çalışanın aylık : 5 x 5 320 · = ·


ll. Yol:
Çalışanın maaşını şekil il .

Ev
kirası
1
5
Maaşının tamamı 5 parça
Araba
taksiti
1
4
Kalan para
Mutfak
masrafı
2
3
Kalan para
En son kalan
320 lira
Toplam para:
320 320 320 320 320

Toplam para:
(Cevap A)
5 320 1600 lira · =

ÖRNEK SORU

Bir salona 12 büyük ve 8 küçük masa veya 10
büyük ve 12 küçük masa atılabiliyor.
Buna göre, bu salona küçük masalardan kaç
tane atılır?

A) 10 B) 18 C) 24 D) 30 E) 32
Çözüm:
Salonun kapasitesi = veya
Salonun kapasitesi =
Salon aynı salon olduğundan salon kapasit leri

12 B 8 K · + ·
10 B 12 K · + ·
e
eşittir.
12 B 8 K 10 B 12 K
12 B 10 B 12 K 8 K
2 B 4 K
B 2 K
· + · = · + ·
· ÷ · = · ÷ ·
· = ·
= ·

Bir büyük masa 2 küçük masa kadar yer kaplı-
yormuş. Hepsinin küçük masa olması istendi-
ğinden
Salonun kapasitesi = 12 B 8 K · + ·

12 (2 K) 8 K
24 K 8 K
32 K
= · · + ·
= · + ·
= ·

Buna göre bu salona 32 tane küçük masa atılır.
(Cevap E)

ÖRNEK SORU


2
7

si su ile dolu olan bir kabın ağırlığı 5 kg
r. Kap tam dolu iken tüm ağırlık 15 kg oldu-

Çözüm:
ğuna göre boş kabın ağırlığı kaç kg dır?

A) 1 B) 1,5 C) 2 D) 2,5 E) 3

her biri
x kg
kabın ağırlığı
k kg olsun
+
2x + k = 5
+
7x + k = 15
÷/2x + k = 5
7x + k = 15
+
5x = 10 x = 2 dir.
k = 1 kg dır.
Beraber çözüm yapılırsa
her biri
x kg

(Cevap A)
6
Problemler

w
w
w
.
f
i
l
o
z
o
f
.
c
o
m
.
t
r

Yüz
Bun dır.
e ,
erhangi ikisinin verilip üçüncü-
ı şeklindedir.
B’nin %a sı P olsun. (%a ifadesi “yüzde a” diye
okunur.)
Yukarıdaki ifade matematiksel olarak,
YÜZDE PROBLEMLERİ
de problemlerinde genel olarak üç ifade vardır.
lar: “temel sayı, yüzde oranı ve yüzde payı”
Yüzde probl mleri; “temel sayı” “yüzde oranı” ve
“yüzde payı”ndan h
sünün sorulmas
a
B P
100
· = şeklinde gösterilir.
Bu formüldeki,
B ye, temel sayı;
a ya, yüzde oranı;
P ye, yüzde payı adı verilir.
Yüzde 27, aşağıdaki ifadelerden biri ile gösterilir.
27
0,27
100
= %27 =


UYARI

Yüzde problemlerini çözerken yüzdesi alınmak

istenen sayı 100x şeklinde alınırsa soru daha ko-
lay çözülebilir.


ÖRNEK

F sayısı A sayısının %30’u, A sayısı da D sayı-
F’ye oranını bulalım.



A sayısı D nin %70 i ise, A = 70 olur.

sının %70 idir.
Buna göre, D’nin
Çözüm:
Uyarıyı dikkate alırsak,
D = 100 alalım.
70 70
D A 100 A A 7
100 100
| |
· = ¬ · = ¬ = 0
F sayısı A nın %30 u ise,

\
|
.
= · = · =
30 30
F A 70 21 bulunur.


100 100
D nin F ye oranı,
D 100
olur. =
F 2

UYARI

olan çokluklar arasında sağ Aynı türden
karşılaştırma
lıklı bir
ve kıyaslama yapabilmek için bü-
zdesi olarak ifade ede- yüklüklerini birbirinin yü
biliriz.



ÖRNEK

İki pazarlamacıdan birincisi yapmış olduğu 250
isi ise 150 TL lik satış-
tan 9 TL kazanç elde ediyor.
Buna göre, bu iki pazarlamacının hangisinin
aha azdır
TL lik satıştan 10 TL, ikinc

kazanma oranı d ?
Çözüm:
Buna karar verebilmek için her iki kazanılan
parayı yüzde olarak ifade edelim. Bunun için
orantı kuralım:
250 TL den 10 TL kazanılırsa, 100 TL den a TL



kazansın. O halde,
250 den 10 TL ise
100 den a TL olur.
Doğru orantı

250a 1000
a 4 tür.
250 a 100 10 · = ·
=
=

Bu işlem,
a 10 100
250 10 a a 4
100 250
·
= ¬ = ¬ =
şeklinde de yapılabilir.


150 TL den 9 TL kazanırsa, 100 TL den k TL
kazansın
150 den 9 ise
100 den k olsun
Doğru orantı


150 k 100 9
100 9
k
150
k 6 dır.
· = ·
·
=
=

1

Bu lem,
y 9 1
150 9 ise y 6
100 150
· 00
· = =
pılabilir.
iş = şek-
linde de ya
7
Problemler

?
?
?

Y
A
Y
I
N
C
I
L
I
K

Birinci kazanma oranı %4 iken ikinci kazanma
oranı %6
w
w
w
.
f
i
l
o
z
o
f
.
c
o
m
.
t
r

dır. Buna göre, 1. pazarlamacının ka-
zanma oranı daha azdır.
Kazanma oranı aşağıdaki gibi de bulunabilir.
1. pazarlamacı için,
10 1 1 4 4
%4
250 25 25 4 100
·
= = = =
·

tür.
2. pazarlamacı için,

9 3 3 2 6
%6 dır.
150 50 50 2 100
·
= = = =
·









ÖRNEK SORU

x sayısı y sayısının %60 dır.
una göre, B
x 3y
4x y
+
÷
oranı kaçt
A)
ır?


18
5
B) 3 C)
18
7
D)
18
11
E) 4
Çözüm:

60
x y =
100
5x 3y
x 3
x 3k ve y 5k alınabilir.
y 5
=
= ¬ = =


x 3y +
4x y ÷
denkleminde x ve y yi yazarsak

x 3y 3k 3 5k
4x y 4 3k 5k
+ + ·
=
÷ · ÷


3k 15k
12k 5k
18k
+
=
÷
=
7k

ÖRNEK SORU

Bir öğrenci, elindeki kitabın önce %10 unu, daha
sonra da kalan sayfaların %30 unu okumuştur.
una göre, kitabın toplam yüzde kaçını oku-
muştur?
A) 27 B) 32 C) 37 D) 41 E) 46
Çözüm:
Kitap 100 sayfalık olsun. Öğrenci, önce %10 unu
yani 10 sayfasını okumuş ve geriye
0 = 90 sa a kalmıştır.
Daha sonra kalan sayfaların %30 unu yani
B


100 ÷ 1 yf
30
90 27
100
· = sayfasını okumuştur.
Toplamda 10 + 27 = 37 sayfasını okum
Kitap 100 sayfa olup toplamda 37 sayfasını
okuduğu için, kitabın %37 sini okumuştur.
(Cevap C)


uştur.







ÖRNEK SORU

Bir sınıftaki öğrencilerin %40 ı erkektir. Kız
öğre ilerinin sayısı 48 olduğuna göre, sınıf
çtır?
nc
mevcudu ka

60

%60 kız olur.
Sınıf mevcudu x olsun
A) 60 B) 70 C) 80 D) 120 E) 1
Çözüm:
%40 erkek ise

18
olur.
7
=

(Cevap C)


60
x 48 (kız öğrencilerin sayısı)
100
6
x 48
10
x 80
=
· =
=

(Cevap C)
8
Problemler

w
w
w
.
f
i
l
o
z
o
f
.
c
o
m
.
t
r

KÂR – ZARAR PROBLEMLERİ
Alış Fiyatı (Maliyet) = A
elim.
atış = Alış + Kâr)
ş = Alış ÷ Zarar) ile hesaplanır.
Satış Fiyatı = S
Kâr = K
Zarar = Z ile göster
Satış fiyatı, alış fiyatına kâr eklenerek veya alış
fiyatından zarar çıkarılarak bulunur. Yani;
S = A + K, (S
S = A ÷ Z, (Satı


UYARI

Kâr-zarar problemlerinde, kâr veya zarar daima
alış fiyatı (maliyet) üzerinden hesapl ır.



an

ÖRNEK

mağazacı bir gömleği 5 TL den aldı. 1 T Bir L kâr
sattı.
TL lik kârını 5 TL (alış fiyatı)
de etti. Bu mağazacının kâr oranı
bıraktı ve 5 + 1 = 6 TL ye
Bu mağazacı 1
üzerinden el

5 TL de 1 TL ise
Doğru orantı
100 TL de x TL dir.


x 20 olur. =

5 x 100 1 · = ·
Kâr oranı %20 dir.

UYARI

Kâr-zarar problemlerinde indirim veya zam he-
saplanırken daima satış (etiket) fiyatı üzerinden
planır.

hesa



ÖRNEK SORU

Kampanya yapan bir satış yeri, fiyatlarda %30
indirim yapıyor. İlk ay satışın az olduğu görülün-
ce ikinci ay indirimli fiyatlar üzerinden %20 indi-
rim daha yapılıyor.
Buna göre, satış yeri s ibinin yaptığı tüm
indirim yüzde kaçtır?
B) 50 C) 45 D) 44 E) 25
Kampanya yapılmadan önce bir malın etiket
fiyatı 100 TL olsun. 100 TL den ilk ay %30 indi-
rim yapılırsa indirim 30 TL olur. Bu durumda ma-

ah

A) 51
Çözüm:
lın fiyatı 70 TL olur.
70 TL den %20 indirim yapılırsa indirim
· =
20
70 14 TL
100
olur.
Toplam indirim 100 TL de 30 + 14 = 44 TL dir.
Buna göre, satış yeri sahibinin yaptığı tüm indi-
rim %44 tür.
(Cevap D)




ÖRNEK

Bir pantolon %25 kârla 60 TL ye satılıyor. Bu
aliyeti (alış fiyatı) A TL olsun.
pantolon %15 zararına kaç TL ye satılmalıdır?
Çözüm:
I. Yol:
Pantolonun m
Bu pantolon %25 kârla 60 TL ye satılıyor ise,

100 25
A 60
100
125
+
· =
A 60
100
100
· =
·

60
A
125
=

A 48 dir. =
Bu pantolon %15 zararına x TL ye satılıyor ise
100 15
A
÷
· = x
100
85
48 x
100
x 40,
· =
=

r = Satış

Alış ÷ Zarar = Satış
%100 %15 %85
x TL
8

II. Yol:
Alış + Kâ
%100 %25 %125
60 TL

%125 60 TL ise
Doğru orantı
%85 x TL dir.
125 x 60 85 · = ·

60 85
x
125
x 40,8 di = r.
·
=

9
Problemler

?
?
?

Y
A
Y
I
N
C
I
L
I
K

w
w
w
.
f
i
l
o
z

ÖRNEK SORU

o
f
.
c
o
m
.
t
r

Bir bakkal bir malı %50 kârla satarken satış fiyatı
üzerinden %20 indirim yapıyor.
Buna göre, bu bakkal bu maldan % kaç kâr
) 30 D) 40 E) 50
00 TL olsun. %50 kârla satış
L nin üzerinden %20 indi-

etmiştir?

A) 10 B) 20 C
Çözüm:
Bu malın maliyeti 1
fiyatı 150 TL dir. 150 T
rim
150 · 20
100
= 30 TL dir.
150 ÷ 30 = 120 TL yeni satış fiyatımız ır.
Bakkal bu maldan %20 kâr etmiştir.
(Cevap B)






d



ÖRNEK SORU

Bir malın
1
3
ü %50 kârla, kalanı ise %10 zararla
satıl
Buna i
ıyor.
göre, bu satıştak kâr - zarar durumu
)%20 zarar
D) %20 kâr E) %30 zarar
Çözüm:
3 tane malımız olsun bunların her birinin maliyet
100 TL olsun. Toplam maliyetimiz 300 TL

aşağıdakilerden hangisidir?

A) %10 zarar B) %10 kâr C
i
100 150 90 100
1 2 150 180 330
100 100
· ·
· + · = + =
mizdeki toplam para)
(eli-

300 30 kâr
100 x
doğru orantı
x = 10
%10 kâr


ÖRNEK SORU

Bir tüccar aldığı iki maldan birisinin maliyeti
diğerinin üç katıdır. Tüccar maliyeti yüksek olan
malı %20
ın
zararla ve maliyeti düşük olan malı
ği zarar %
kaçtır?

2 4 E) 5

%50 kârla satıyor.
Buna göre, tüccarın bu satıştan etti
A) 1 B) C) 2,5 D)
Çözüm:
Maliyeti yüksek Maliyeti düşük
300 TL 100 TL
240 TL 150 TL
%20 zararla
%50 kârla

ir. (Satış sonrası elimizdeki
para)

240 + 150 = 390 TL d
400 TL 10 TL zarar
100 x
doğru orantı

x = 2,5 %2,5 zarar


(Cevap C)


ÖRNEK SORU

Bir satıcı bi
fiyatı üzerin
r malı %40 zararla satarken satış
den %80 artış yaparak ürünü
216 TL’ye satıyor.
Buna göre, bu malın maliyeti kaç TL dir?

A) 150 B) 180 C) 200 D) 210 E) 240

ti 100x olsun.
100x ÷ %40 zararla satışı 60x dir.
60x ÷ %80 artış yapılırsa 108x olur.

Çözüm:
Maliye

100 80 180
60 x 60 x 108 x tir.
100 100
+ | |
· · = · · = ·
|
\ .

2
Maliyet 200 TL dir.
(Cevap C)

108x = 216, x =
(Cevap B)
10
Problemler

w
w
w
.
f
i
l
o
z
o
f
.
c
o
m
.
t
r

FAİZ PROBLEMLERİ
Faiz problemlerini yüzde problemi çözüyormuş
gibi aynı mantıkla çözebiliriz. Çünkü faiz oranları
da yüzde üzerinden veriliyor. Örneğin; “yıllık faiz

oranı %40 tır” gibi…


ÖRNEK

500 TL yıllık %40
yatırılıyor.
faiz oranı üzerinden bankaya
kaç TL faiz getireceğini bulalım.
faiz oranı üzerinden bankaya
onunda kazanılacak faiz:

Bu paranın,
a) 3 yıl sonunda
b) 4 ay sonunda

Çözüm:
500 TL yıllık %40
yatırılırsa; bir yılın s
40
500 200 TL dir.
100
· =
a) Üç yıl :



ın sonunda kazanılacak faiz
600 TL dir. = 3 200 ·
b) 4 ay sonunda kazanılacak faiz:
1 yılda (12 ayda) 200 TL ise,
1 ayda
200
TL
12

4 ayda
200 200
4 TL ol
12 3
· = ur.

en faiz miktarı,
apital),
%)
aranın faizde kalma süresi
a süresi
ak anaparanın faizde kalma süresi

Kural:
F: Elde edil
A: Anapara (K
n: Yıllık faiz fiyatı (
t
1
: Yıl olarak anap
t
2
: Ay olarak anaparanın faizde kalm
t
3
: Gün olar
olmak üzere,
\
1
n
F A t olur. = · · (Yıllık faiz)
100
\
2
A n t
F olur.
1200
= (Aylık faiz)
· ·
\
3
A n t
F olur.
· ·
= (Günlük faiz)
36000

ÖRNEK SORU

4000 TL yıll ank ık %15 faiz oranı ile b aya yatırılı-
yor.
sonra para, faizi ile beraber 4500 TL
8 D) 10 E) 11
fa-
Kaç ay
olarak çekilir?

A) 4 B) 6 C)
Çözüm:
Para 4000 TL yatırılmış ve 4500 TL olarak çe-
kilmiştir. Aradaki fark, 4500 ÷ 4000 = 500 TL
izdir.

n t
F A
100
= · ·
12
15 t
4000
100 12
4
0
= · ·
=
500
50
10 100 · · 3 · 5 t
100
· ·
3 · 4 ·
50

0 10 5 t
500 50 t
10 t dir.
= · ·
= ·
=
(Cevap D)






ÖRNEK SORU

Deniz, yıllık %25 faiz oranı üzerinden bankaya
bir miktar para yatırıyor.
Buna göre, kaç yıl sonra yatırılan bu para
kendisinin 4 katı kadar faiz getirir?

A) 32 B) 16 C) 12 D) 8 E) 4
Yatırılan para x TL olsun.

Çözüm:
A n t
F
100
· ·
=
kurabiliriz.
formülü yardımıyla şöyle bir denklem

x 25 t t
4x 4
100 4
t 16 yıl olarak bulunur.
· ·
= ¬ =
¬ =

(Cevap B)
11
Problemler

?
?
?

Y
A
Y
I
N
C
I
L
I
K


ÖRNEK SORU

w
w
w
.
f
i
l
o
z
o
f
.
c
o
m
.
t
r

4000 TL nin yıllık %40 dan 3 yılda getirdiği
faiz X TL ve X TL nin yıllık %30 dan 2 yılda


getirdiği faiz Y TL olduğuna göre, X + Y top-
lamı kaç TL dir?
A) 2880 B) 3000 C) 4800
D) 6680 E) 7680
Çözüm:

A n t
F
· ·
= f
100
ormülü yardımıyla

4000 40 3
X 40 40 3 4800 TL
0
= · · = bulunur.
X = 4800 T
10
· ·
=
L nin yıllık %30 dan 2 yılda getirdiği
faiz ise,

4800 30 2
Y 48 3
100
2880 TL dir.
· ·
= = · ·
=

0 2
Y = 2880 TL bulunur.
X + Y = 4800 + 2880 = 7680 TL dir.
(Cevap E)

ÖRNEK SORU

800 TL’nin bir kısmı A bankasına yıllık %20 den
eri kala k %10
ğına r yıl -
14 ıştır.
A bankasına yatırılan para kaç TL
dir?
A) 200 B) 400 C) 500
D) 600 E) 750
ına yatırılan miktar x TL olsun.
B Bankasına yatırılan miktar ise 800 ÷ x TL dir.

1 yıllığına, g nı da yıllı dan B ban-
kasına 1 yıllı yatırılıyor. Bi sonra her iki
sinden toplam 0 TL faiz alınm
Buna göre,


Çözüm:
A Bankas
x 20 1 (800 x) 10 1
140
100 100
· · ÷ · ·
+ =

2x 800 x
140 ¬ + =
10 10

ÖRNEK SORU

Bir bankaya, yıllık %60’tan beş yıllığına yatırılan
r.
, alına apara
60 C) 80 D) 100 E) 120
n
para beş yıl sonunda faizi ile birlikte 160 TL ol-
muştu
Buna göre n faiz an dan kaç TL
fazladır?

A) 40 B)
Çözüm:
Yatırılan para x TL ve 5 yıl sonunda elde edile
faiz F olsun.
x F 160 TL dir. + =
x 60 5
F F
100
· ·
= ¬ = 3x
x + F = 160 denklemin e F = 3x yazarsak,
x + 3x = 160
4x = 160
x = 40 TL dir.
F = 120 TL dir.
F ÷ x = 120 ÷ 40 = 80 olur.
Faiz anaparadan 80 TL fazladır.

d
(Cevap C)


ÖRNEK SORU

Faiz oranı yıllık %30 olan bir bankaya yatırılan
r.
Buna göre, bank a yatırılan para kaç TL’dir?

A) 1500 B) 1350 C) 1200
ırılan para x TL olsun.
bir miktar paranın, 12 gün sonunda faizi 15 TL
olarak çekiliyo
ay

D) 1050 E) 150
Çözüm:
Bankaya yat
800 x 2x 1400
x 800 1400
x 600 TL dir.
÷
¬ ÷ + =
¬ + =
¬ =

(Cevap D)

x 30
15
·
=
12 ·
36000
A n t
F günlük faiz
36000
· ·
=

36 x
\ .
·
15
3600
=
x 1500 TL dir. =
| |
|
(Cevap A)

12
Problemler

w
w
w
.
f
i
l
o
z
o
f
.
c
o
m
.
t
r

KARIŞIM PROBLEMLERİ
Kural:
\ Ağırlıkça tuz oranı %x olan A gramlık bir karı-
şımdaki tuz miktarı
x
A dır.
100
·
Bir tuzlu su karı \ şımındaki tuz oranı %x ise, su
Karışıma giren madde miktarlarının toplamı son
add şittir
oranı %(100 ÷ x) tir.
\
karışımdaki m e miktarına e .
\
Saf M
Karışım Ora .O) =
adde Miktarı
nı (K
Tüm Madde Miktarı

Saf madde; tuz, şeker, alkol vb…
Tüm madde; karışıma katılan tüm maddelerin top-
lamı





ÖRNEK

Tuz o karışı-
mında .

ranı %40 olan 70 gramlık tuz-su
ki tuz ve su miktarlarını bulunuz
Çözüm:
Tuz oranı %40 olan 70 gramlık karışımda,
40 70 40
70 2 v
·
· = = 8 gram tuz ar dır.
100 100



90 ÷ 28 = 42 gram su vardır.








ÖRNEK SORU

Alkol oranı %40 olan 50 litre alkol - su karışı-
50

Çözüm:
I. Yol
itrelik karışımdaki
alkol miktarı,
mına 10 litre alkol karıştırılırsa, karışımın al-
kol oranı yüzde kaç olur?

A) 10 B) 20 C) 30 D) 40 E)

Alkol oranı %40 olan 50 l

40
50 20 litredir.
100
· =
20 litre alkol olan 50 litrelik karışıma 10 litre alkol
katılırsa, oluşan 50 + 10 = 60 litrelik karışımın
20 + 10 = 30 litresi alkol olur.
En son karışımın alkol oranı %a olsun.
60 litrenin 30 litresi alkol ise, 100 litrenin a litresi
alkoldür. Bu orantı aşağıda gösterilmiştir.








Doğru orant
60 de 30 ise  
100 de a dir.  


ı
60a 100 30
100 30
a
60
a 50 dir.
= ·
·
=
=

II. Yol
alkol oranı %100 dür.
karışımın alkol oranı %a olsun.

10 litre alkolün
En son
Verilenlere göre, alkol miktarlarının eşit olduğunu
kullanırsak;
40 100 a
50 10 (50 10)
100 100 100
50 40 10 100 (50 10) a
2000 1000 60 a
3000 60 a
· + · = + ·
+ = ·
= ·

50 a dır. =
· + · = + ·
Kural:
\ Tuz (saf madde) oranı %a olan K gram tuz - su
karışımı ile tuz (saf madde) oranı %b olan N gram
tuz - su karışımı karıştırılıyor. Oluşan karışımın oranı
%x ise, bu denklemi kuralım.

(Cevap E)



%a %b %x
N) gram K gram N gram (K +
+ =

a K b N x (K N) olur. · + · = · +
13
Problemler

?
?
?

Y
A
Y
I
N
C
I
L
I
K

w
w
w
.
f
i
l
o
z
f
.
c
o
m
.
t
r

o
\ Eğer karışıma tuz (saf madde) eklenirse, ekle-
nen maddenin (saf madde) tuz oranı %100 olur.
\ Eğer karışıma su eklenirse, suyun tuz oranı %0
olur.
\ Eğer karışımdan su buharlaştırılırsa, değişen
sadece su miktarı olur, tuz (saf madde) miktarı
değişmez. Toplam madde miktarı da azalır.
\ Karışıma A gram tuz (saf madde) eklenirse,

Karışım Oranı
Saf Madde Miktarı + A
A

Tüm Madde Miktarı +
=
(Tuz Oranı)

(Su, sadece tüm madde miktarına eklenir.)


ÖRNEK SORU

30 litrelik alkol - su karışımının alkol oranını
%25’ten %40 a çıkarmak için, karışımdan kaç
litre su buharlaştırılmalıdır?

A)
18
5
B)
24
5
C)
41
4

D)
45
4
E) 15
Çözüm:
Kuralı uygularsak:


%25
Alkol - su
30 litre x litre
%40
÷ =
%0
Su
Alkol - su
(30 ÷ x) litr

Su buharlaştırıldığı için (÷) yaptık, çıkardık.

e
30 25 x 0 (30 x) 40 · ÷ · = ÷ ·
· = ÷ ·
· = ÷ ·
30 25 (30 x) 40
Her iki tarafı 10 a bölersek
30 25 (30 x) 40
10 10


3 25 (30 x) 4
75 30 4 4 x
75 120 4x
· = ÷ ·
= · ÷ ·
= ÷
4x 120 75
45
x litre olur.
= ÷
=
(Cevap D)
4

ÖRNEK SORU

Kilogramı 20 TL olan ceviz ile kilogramı 15 TL
olan üzümden 400 gramlık bir karışım alınarak
7,5 TL ödenmiştir.
Buna göre, alınan karışımda kaç gram ce iz
350 B) 300 C) 270
D) 200 E) 150
Çözüm:
Ceviz
v
vardır?

A)

Üzüm
x gr 400 ÷ x gr
· ÷ ·
+ =
x 20 (400 x) 15
7,5
1000 1000
1 kg = 1000 gr
1000 gr 20 TL ise
·
20
1gr TL
1000
20 x
x gr TL dir.
1000
1 kg = 1000 gr
1000 gr 15 TL ise
· ÷
÷
15
1gr TL
1000
15 (400 x)
(400 x) gr TL dir.
1000

· ÷ ·
¬ + =
¬ + ÷ =
7,5
1000 1000
20x 6000 15x 7500
5

=
x 20 (400 x) 15
x 1500
(Cevap B)






= ÷ x 300 gr Ceviz

ÖRNEK SORU


Şeker oranı %20 olan 80 gramlık homojen şe-
kerli su karışımının %50’si dökülüyor. Dökülen
miktar kadar şeker ilave ediliyor.
Buna göre, son durumda karışımın su oran
yüzde kaçtır?

A) 70 B) 60 C) 50 D) 45 E) 40
ı
14
Problemler

w
w
w
.
f
i
l
o
z
f
.
c
o
m
.
t
r

Çözüm:
Bu sorunun şekil olarak gösterimi:
o

%20
80 gr
Şeker-su
-
%20
40 gr
Şeker-su
+
%100
40 gr
Şeker
=
%x
80 gr
Son durum
Şeker-su


her tarafı 10 a bölersek

%60 şeker
%40 su



· ÷ · + · = · 20 80 20 40 100 40 x 80
· ÷ · + · = ·
÷ + =
=
=
2 80 2 40 10 40 8 x
160 80 400 8x
480 8x
x 60 bulunur.


(Cevap E)




ÖRNEK SORU

%40 ı su olan k litrelik bir karışıma 30 litre daha
su ilave ediliyor.
Elde edilen karışımın %60 ı su olduğuna göre
k kaçtır?
60 D) 65 E) 70
Çözüm:
Su miktarını göz önünde bulundurarak denklemi
yazalım.

A) 45 B) 50 C)


Su miktarı
40 100 60
k 30
100
· + (k 30)
100 100
· = + ·
Su miktarı

(Cevap C)
k 40 30 100 (k 30) 60
40k 3000 60k 1800
1200 20k
60 k bulunur.
· + · = + ·
+ = +
=
=


ÖRNEK SORU

%30 u alkol olan 80 litrelik alkol-su karışımına
10 litre alkol ve 20 litre su katılırsa yeni karı-


ı şımın alkol oran yüzde kaç olur?
A)
340
11
B)
240
11
C)
200
11

D)
160
E)
140
11

11

Çözüm:
tarını göz önünde bulundurarak denk- Alkol mik
lemi yazalım.

Alkol miktarı
30
80· +
100 0 x
10 20 (80 10 20)
100 100 100 100
· + · = + + ·
Alkol miktarı

80 30 10 100 20 0 (80 10 20) x
2400 1000 0 110x
3400 110x
34
·
0
x bulunur.
11
+ · + · = + + ·
+ + =
=
=
















(Cevap A)


15
Problemler

?
?
?

Y
A
Y
I
N
C
I
L
I
K

YAŞ PROBLEMLERİ
Yaş problemlerinin temel mantığı, yıllar geçtikçe her
insanın yaşının geçen yıllar kadar artacağı veya
önceki yıllarda aynı yıl kadar eksik olacağıdır. Bu
yüzden iki kişinin yaşları farkı daima sabit kalacaktır.
w
w
w
.
f
i
l
o
z
o
f
.
c
o
m
.
t
r



Bu kurallar göz önünde bulundurularak verilen prob-
leme uygun denklemler yazılır.
Yaş problemlerinin çözümünde aşağıdaki bilgile
ri kullanırız.
\ Bir kişinin bugünkü yaşı x ise,
t yıl sonraki yaşı, x + t ve
t yıl önceki yaşı, x ÷ t dir.
\ n tane kişinin yaşları toplamı T ise,
t yıl sonra yaşları topla ı
t yıl önceki yaşları toplamı
\ İki kişinin yaşlarının fa ı yıllara göre değişmez.
Bu durumda, iki kişinin yaşlarının farkı daima
sabittir.
\ İki kişinin yaşlarının or ı yıllara göre değişir. Bu
durumda, iki kişinin y larının oranı sabit değil-
dir. Yaşları oranı sabit ise bu iki kişinin yaşları
birbirine eşittir.



-
m , T n t ve + ·
, T n t dir. ÷ ·
rk
an


ÖRNEK

Ali, Veli ve Kemal’in bugünkü yaşları toplamı 57
dir.
Buna göre, bu üç kişinin 4 yıl sonraki yaşları
toplamı kaçtır?
Çözüm:
Bugünkü yaşları toplamı 57 olan Ali, Veli ve
Kemal’den her birinin 4 yıl sonraki yaşı 4 arta-
caktır.
y Buna göre, bu üç kişinin 4
toplamı,
ıl sonraki yaşları
olur.

57 4 4 4 57 3 4 + + + = + · = 57 12 69 + =




ÖRNEK

Özgül’ün yaşı, Özgür’ün yaşının 3 katından 3

?
üm:
Verilere göre tablo yapalım:
4 yıl önceki
yaşı
Şimdiki yaşı 5 yıl sonraki
yaşı
fazladır.
4 yıl önce Özgül ile Özgür’ün yaşları toplamı
27 olduğuna göre, 5 yıl sonra Özgül kaç ya-
şında olacaktır
Çöz

Özgül (3x + 3) ÷ 4 3x + 3 (3x + 3) + 5
Özgür x ÷ 4 x x + 5
yaşı x olsun. Özgül’ün yaşı
ının 3 katından 3 fazla olduğundan,
) yaşındadır.
÷ 4 + x ÷ 4 olur.
+ x ÷ 4 = 27
4x ÷ 5 = 27
4x = 32
x = 8 olur.
yıl sonra Özgül 3x + 3 + 5 = 3x + 8
= 3 . 8 + 8
= 24 + 8 = 32 olur.

Özgür’ün şimdiki
Özgür’ün yaş
Özgül (3x + 3
Tablodan 4 yıl önceki yaşlarını toplarsak, toplam
(3x + 3)
Toplam 27 verildiğine göre,
3x + 3 ÷ 4



5





ÖRNEK SORU

aşları toplamı 45 tir.
Didem, -
la 9 yaşı
y

A B C) 27 D) 32

Didem’in yaşı 45 ÷
yla Didem
Leyla ile Didem’in bugünkü y
Leyla’nın bu
nda olduğuna
günkü yaşın
göre, Ley
dayken, Ley
la bugün kaç
aşındadır?
) 18 ) 25 E) 34
Çözüm:
Leyla’nın yaşı x olsun. Leyla ile Didem’in yaşla-
rı toplamı 45 olduğuna göre,
x olacaktır. Buna göre,
Le
Bugünkü yaşı x 45 ÷ x
t yıl önceki yaşı 9 x
Bu iki kişinin yaşları farkı daima sabit olduğu için,
(Cevap A )
2x x 9 45 + = +
x (45 x) 9 x
x 45 x 9 x ÷ + = ÷
3x 54 =
x 18
÷ ÷ = ÷
=
16
Problemler


ÖRNEK SORU

w
w
w
.
f
i
l
o
z
o
f
.
c
o
m
.
t
r

Bir baba 29 yaş dadır ve iki çocuğunun yaşları

ın
toplamı 7 dir.
Buna göre, kaç yıl sonra babanın yaşı iki
çocuğunun yaşları toplamının 2 katına eşit
olur?

A) 2 B) 5 C) 7 D) 9 E) 10
Çözüm:

Baba Ç1 + Ç2
29 7

x yıl sonra 29 + x 7 + 2x
2 (7 + 2x)
2


5 yıl sonra babanın yaşı iki çocuğun yaşları
toplamının 2 katı olacaktır.
(Cevap B)




9 + x = 2
9 + x = 14 + 4x
15 = 3x
x = 5


ÖRNEK SORU

Zehra ile Selçuk’un yaşları toplamı 63’tür. Zehra
Selçuk’un yaşına geldiğinde Selçuk 42 yaşında
olacaktır.
Buna göre, Zehra’nın şimdiki yaşı kaçtır?
C) D) E) 35 40 47 A) 28 B) 30
Çözüm:

Zehra Selçuk
42 63 ÷ x
x 63 ÷ x olsun

aman sabit olacağından
42 ÷ (63 ÷ x)
= ÷21 + x
ın yaşı
yaşları farkı her z
(63 ÷ x) ÷ x =
63 ÷ 2x
3x = 84
x = 28 ÷ Zehra’n
(Cevap A)

ÖRNEK SORU

Sema ile Sare’nin yaşları toplamı 58’dir. Se-
ma’nın yaşı Sare’nin yaşının iki katından 29
eksik olduğuna göre, aşağıdakilerden hangisi
kesinlikle doğrudur?

le Sare’nin yaşları aynıdır.

A) Sema ile Sare ikizdir.
B) Sare Sema’dan üç yaş büyüktür.
C) Sema i
D) Sare doğduğunda Sema iki yaşında idi.
E) Sare, Sema’dan 4 yaş büyüktür.
Çözüm:
Sema Sare
2x ÷ 29 x

Sema + Sare = 58
2x ÷ 29 + x = 58
3x = 87
x = 29
Sema

Sare
29 29

(Cevap C)



ÖRNEK SORU

Said 1960 yılında doğmuştur. Said Ebrar’dan 6
yaş büyüktür, Zeynep’ten de 12 yaş küçüktür.
nep’in doğum yılları
inde doğru olarak ve-

Buna göre, Ebrar ile Zey
aşağıdakilerden hangis
rilmiştir?
Ebrar Zeynep
A) 1966 1958
B) 1954 1972
C) 1944 1976
D) 1966 1948
E) 1948 1966
Çözüm:
Said Ebrar
1966 1960
x + 6 x
Zeynep
1948
x + 18


(Cevap D)

17
Problemler

?
?
?

Y
A
Y
I
N
C
I
L
I
K

HAREKET PROBLEMLERİ
Hız ve hareket problemlerinde birbiriyle alakalı üç
temel unsur vardır.
Bunlar;
2.

Ha
yol an hız ile yol doğru orantılı değişken-
Hız abit ir yolu tmek için gereken
zam ağ an hı aman ters orantılı
değ .
şke arasın kiyi veren formül;
1. Hareketlinin hızı (v)
Hareketlinin aldığı yol (x)
w
w
w
.
f
i
l
o
z
o
f
.
c
o
m
.
t
r

3. Hareket süresince geçen zaman (t)
reketlinin hızı arttıkça sabit bir zamanda, alınan
artacağınd
lerdir.
arttıkça s b kat e
an azalac ınd z ile z
işkenlerdir
Bu üç deği n daki iliş
Yo
Hız , = şeklinde
l x
v
n t
= dir.
Problemde istenenlere göre formül,
Zama
Yol Hız Zaman, x v t veya
Yol x
Zaman , t şeklinde de kullanılabilir.
Hız v
= · = ·
= =



UYARI

rmülleri üçgen çizerek kolayca aklım Bu fo ızda tu-
tabiliriz.



x
v t
nur. Örneğin; x isteniyorsa, x
kapatılır ve v ile t yan yana
olduğu için çarpılır.

n ifade kapatılarak,
alanlar çarpılarak veya
n ifade bulu-




İstenile
geriye k
bölünerek istenile



ÖRNEK

Bir hareketli, A kentinden B kentine saatte 80 km
hızla 7 saatte varıyor.
Buna göre, A kenti ile B kenti arasındaki
zaklık kaç km dir?
Çözüm:
I. Yol:

İstenen, yol (x) = ? km olmak üzere,
u
Verilenlere göre, hız (v) = 80 km/saat, süre (t) =
7 saattir.

x v t 80 7 560 km dir. = · = · =
II. Yol:

x
v t

Yolu (x) bulmak istiyoruz. x i
kapatırsak; v ile t yan yana
olduğu için çarparız.
x v t 80 7 560 km olur. = · = · =




ÖRNEK

480 km lik bir yolu 10 saatte alan bir aracın
hızı saatte kaç km dir?
Çözüm:

x
zaman (t) alt alta olduğu için
bu i
v t
patalım. Yol (x) ve
fadeleri böleriz. Yani;

Hızı (v) ka
x
v olu
t
= r.
x 480 km, t 10 saat ise, =
480
V 48 km/ sa olur.
10
=
= =






ÖRNEK

ızını 20 km azaltara Bir tren saatteki h k 240 km
lik yolu 2 saat daha geç bir zamanda gidiyor.
Trenin ilk hızı kaç km/saat tir?
Çözüm:

Yol
Hız
Zaman
x
Yani, v dir.
t
=
=

x = 240 olduğundan
240
v dir. = ()
t
, hız 20 km azalınca zaman 2 saat
artıyor.
Aynı şekilde
18
Problemler

w
w
w
.
f
i
l
o
z
f
.
c
o
m
.
t
r


o
÷ =
+
240
v 20
t 2
(
() ve () dak

)
i denklemleri eşitlersek;
240 240 240 240
v 20
t t 2 t t 2
= = + ¬ ÷ =
+ +
20

(t 2) (t )
1 1
240 20
t t 2
1 1 20
t t 2 240
t 2 t 1
t (t 2) 12
2 1
t (t 2) 12
t (t 2) 2 12
¬ =
· +
¬ · + = ·
t (t 2) 2 ¬ · + = 4
t (t 2) 4 6
t 4 olur.
+
| |
¬ ÷ =
|
+
\ .
| |
|
¬ ÷ =
|
+
|
\ .
+ ÷
¬ =
· +
¬ · + = ·
¬ =

renin ilk hızı T ,
240 240
v 60 km/ s
t 4
= = = aat tir.


Kural:


v1 v2
x
A B

arala-
rında x km bul alarından aynı anda
rbirlerine doğru hareket ettiklerinde k rşılaşma
süresi t saat olsun. Bu iki araç arasındaki yolun
uzunluğunun, hızlar toplamına oranı t’ye eşittir.
Buna göre,

Saatteki hızları
1 2
v km ve v km olan iki araç
unan A ve B nokt
bi a
1 2 1 2
AB x
t d
v v v v
= =
+ +
ir.



ÖRNEK SORU

Aralarında 600 km uzaklık bulunan iki hareketli-
den birinin hızı 80 km/sa, diğerinin hızı 70 km/sa
dır.
Bu iki hareketli aynı anda birbirine doğru
hareket ettikten kaç saat sonra karşılaşırlar?
A) 2 B) 3 C) 4 D) 5 E) 6
Çözüm:
l. Yol:





A B
600 km
M
v1= 70 km/saat v2= 80 km/saat

sonra ka
Bu verilere göre,
Hareketliler t saat rşılaşsınlar. Bu du-
rumda karşılaşma gerçekleştiğinde iki aracın git-
tiği toplam yol 600 km dir.
Hızı 70 km/saat olan aracın gittiği yol, 70 t · dir.
Hızı 80 km/saat olan aracın gittiği yol, 80 t · dir.

70 t 80 t 600
150 t 600
t 4 bulunur.
· + · =
· =
=

ll. Yol:
Yukarıdaki kurala göre yapalım.

1 2
1 2 1 2
x 600, v 80 km/ sa, v 70 km/ sa ise,
AB x 600 600
t 4 saat
v v v v 80 70 150
= = = = =
+ + +

= = =


(Cevap C)
Kural:
A
Çevre = x
v1 v2 Saatteki hızları v
olan iki araç çevre unl
km olan daires zı
(birbirlerine do
lerinde karşıla
olsun. Çemb
hızlar toplamın t

1
v km
uz
el pistte
ğru) harek
şma süresi t s
erin çevres
anı
e
2
v km
uğu x
t yönde
et ettik-
aat
inin,
ye eşit- a or
tir. Yani,
1 2
Çevre (x)
t dir.
v v
=
+





ÖRNEK SORU

Çevresi 3600 metre olan dairesel bir pistte aynı
aynı anda ve zıt yönde harekete baş-
ki hareketlinin hızları sırasıyla; 34
Hareketliler kaç dakika sonra karşılaşırlar?

A) 41 B) 43 C) 45 D) 47 E) 48
noktadan,
layan i
m/dakika ve 46 m/dakika dır.
19
Problemler

?
?
?

Y
C
I
L
I
K

A
Y
I
N
w
w
w
.
f
i
l
o
z
f
.
c
o
m
.
t
r

o
Çözüm:
Yol: I.

A
x1
Ç =
x2
3600 m
B
v1 = 34 m/da v2 = 46 m/da
Aynı anda A noktasın-
dan hareket
reketliler (hızları v
1
=
34 m/dakika ve v
2
= 46
m/dakika olan hareket-
ıyla
2
Buna göre,
t dir. (
t dir. (
() deki denklem ile () deki denklem taraf ta-
rafa toplanırsa,
II. Yol:
Yukarıdaki kural ygulayalım.

liler sıras x
eden ha-
1
ve x
yollarını aldıktan sonra)
B noktasında t dakika
sonra karşılaşsınlar.
)
)
1
x 34 = · 
2
x 46 = ·

1 2
x x 80 t
3600 80 t
t 45 olur.
+ = ·
= ·
=

ı u
Çevresi 3600 m olan çembersel bir pistin bir A
noktasından, aynı anda ve zıt yönde harekete
başlayan iki hareketlinin hızları 34 m/dakika, 46
m/dakika ise karşılaşma süresi,

1 2
v v 34 46 80 + +
Çevre(x) 3600 3600
t 45 = = = = dakikadır.
(Cevap C)


Kural:


v1 km/saat v2 km/saat
A C B
v1 > v2
Saatteki hızları v
1
km ve v
2
rında x km bulunan A ve B n a
et ettiklerinde arkadaki aracın
üresi t saat olsun. Bu iki
racın aralar n uzunluğunun hızlar farkına
ranı t ye eşit re,

km olan iki araç arala-
oktalarından aynı and
aynı yönde harek
öndeki aracı yakalama s
a ındaki yolu
o tir. Buna gö
1 2

ÖRNEK SORU

A ve B
hareket ede
noktalarından aynı anda ve aynı yönde
n iki aracın saatteki hızları sırasıyla

55 ve 45 km’dir.
AB 90 km =
olduğuna göre, A’dan hareket eden aracın
B’den hareket eden aracı yakalama süresi
kaç saattir?
A) 3 B) 5 C) 7 D) 9 E) 10
Çözüm:
l. Yol:



55 km/sa
A C B
15 km/sa

Hareketliler harekete geçtikten t saat sonra C’ye
gelmiş olsunlar (A aracı B aracını C de yakala-
dı).
AB
t dir.
v v
=
÷


AC 55 t dir. = · ()
= · BC 45 t dir. ()

AB 90 km ise
AB AC BC
90 55 t 45 t
90 10 t
=
= ÷
t 9 olur.
= · ÷ ·
= ·

=
ll. Yol:
Kurala göre yapalım.

1 2
v v 55 45 10
AB 90 90
t 9 = = = bulunur.

÷ ÷
(Cevap D)
=

Kural:

A
v1
v2
Çevre =
Saatteki hızları
1
v km ve
2
v km
x
v1 > v2

olan iki araç çevre unl
km olan dair t
d ö t
rinde hızlı ol ı
olan aracı ya
saat olsun. Çe çevr
hızlar farkı ye
Yani,
uz
esel pist
an arac
kalama
mberin
na oranı t
uğu x
e aynı
n yavaş
süresi t
esinin
eşittir.
an a aynı y ne hareke ettikle-

1 2
e (x)
t d
v v
Çevr
=
÷
ir.
20
Problemler

w
i
l
o
z
o
f
.
c
o
m
.
t
r
w
w
.
f


ÖRNEK

Çevresi 1470 m olan dairesel bir pistte aynı
noktadan, aynı ve aynı yönde harekete
başlayan iki hareketlinin hızları sırasıyla 26
m/dakika ve 12 a dır.
Hızı fazla olan hareketli kaç dakika sonra
diğerine ilk kez yetişir?
Çözüm:
Yukarıdaki kurala re yapalım.

anda
m/dakik

1 2
1 2
Çevre (x)
t , (v
v v
= >
÷
v )
oldu-
1
v 26 =
2
m/ da, v 12 m/ da, x 1470 m = =
ğuna göre,

1470 1470
t 105 dakika
26 12 14
= = =
÷
(Dikkat edilirse hızlı olan 2. turunu
yavaş olan 1. turunu atmaktadır. Yani hızlı olan 1
tur fazla atmıştır.)


Kural:

atmakta,

A B
vy
Nehir

Nehirde A noktasından B noktasına gitmek isteyen
bir yüzücü için;
AB x = , Nehrin akış hızı: v
A
, Yüzücünün hızı: v
Y

ve AB yolunu alma süresi t olsun.
Nehirin akış yönünde giderse; \
AB = (Nehrin hızı + Yüzücünün hızı) x Zaman
nünün zıddı yönde giderse;

n y 1
x (v v ) t = + · formülü bulunur.
\ Nehirin akış yö
AB = ¦Yüzücünün hızı ÷ Nehrin hızı¦ x Zaman

y n
x v v t = ÷ · formülü bulunur.
ise
y n
v v > AB yoluna ulaşır.
bulunduğu yerde sabit kalır.
ise akıntıda sürüklenir.

y n
v v = ise

y n
v v <

ÖRNEK

Bir yüzücü, köprüden ırmağa atlayıp, K nokta-
sından L noktasına doğru akıntıya karşı 12 daki-
ka yüzerek 360 metre ilerliyor. Sonra geriye dö-
nüp, yere göre hızını değiştirmeden 5 dakikada
atladığı K noktasına ulaşıyor.
öre, yüzücünün yere göre hızı kaç
m/da dır?
Çözüm:
Yüzücünün yere göre hızı v
y
metre/dakika ve
akıntının yere göre hızı v
a
metre/dakika olsun.
Yüzücü, giderken akıntıyı karşısına, dö üşte ise
yere göre gidiş hızı (v
y
÷ v
a
) met-
re/da
Y ızı (v
y
+ v
a
) met-
re/dakika olur.
olu gidiş süresine
böld
Buna göre,
Buna g
n
arkasına aldığı için,
Yüzücünün
kika
üzücünün yere göre dönüş h
Gidilen yolun uzunluğunun o y
üğümüzde gidiş hızını buluruz.


y a
360
v v
12
÷ =
v 30 dur. = (1)
y a
v ÷


y a
36
=
0
v v
5
+
(1) deki d emi taraf tarafa
toplanırsa,

(2)
y a
v v 72 dir. + =
enklem ile (2) deki denkl

y a
y a
y
y
y
v v 72
2v 30 72
2v 102
v 51 olur.
+ + =
= +
=
=

v v 30 ÷ =










21
Problemler

?
?
?

Y
A
Y
I
N
C
I
L
I
K

İŞÇİ VE HAVUZ PROBLEMLERİ
w
w
w
.
f
i
l
o
z
o
f
.
c
o
m
.
t
r

A. İŞÇİ PROBLEMLERİ
konudaki işçi problemleri orantı kon Bu usundaki işçi
rklı olup “birlikte iş yapma prob-
lemleri” dir.
ki işçinin bir işi b tirme süresini bulma” problemi ile
ğun bir havuzu doldurma süresini bulma”
roblemi aynı matem emele dayanmaktadır.
irlikte iş yapma problemlerinde aşağıdaki bilgiler
kullanılarak çözüme gidilir.
Bir işi;
Ali tek başına a s ,
irlikte işin tamamını t saatte bitirsin-
ler. Buna göre,
Ali 1 saatte işin
problemlerinden fa
“İ i
“iki muslu
p atik t
B
aatte
Veli tek başına b saatte bitirsin.
Ali ile Veli b
1
a
kadarını bitirir.
saatte işin Veli 1
1
b
kadar nı bitirir.
Ali ile Veli birlikte 1 saatte işin
ı

1
t
kadarını bitirir-
Ali ile Veli’nin ayrı ayrı 1 saatte yaptıkları iş mik-
tarlarının toplamı, birlikte 1 saatte yaptıkları iş
miktarına eşittir. Buna göre,
ler.

1 1 1
a b t
+ = olur. Bu bağıntı

1 1
t 1
a b
| |
+ · =
|
\ .
biçiminde de ifade edilebilir.
Bu ifade, Ali ile Veli beraber t saat çalışırlarsa iş
bitirirler şeklinde söylenebilir. Eşitliğin sağındaki 1
(bir) i
i

şin bittiğinin göstergesidir.


ÖRNEK

Bir işi tek başına Zehra 8 günde, Elif 6 günde
işin kaçta kaçını yapmış olur?

bitirebiliyor.
İkisi birlikte çalışarak işi tamamladıklarına
göre, Elif
Çözüm:
İkisi birlikte bu işi x günde bitirsinler.
(3) (4)
|
\ .
1 1
x 1
| |
|
+ · =
|
8 6
3 4
x 1
7
x 1
24
x tür.
7
+ | |
· =
|
· =
=

24
\ .

24
Buna göre, Elif
24
x
7
= gün çalışmıştır.
Elif 6 günde işin tamamını yaptığına göre,
1 günde işin
1 24
sını, g
24 1 4
ünde
6 7 7 6 7
· = ünü
yapar.





ÖRNEK

Bir işin 4 te 3 ünü Kemal 6 saatte, aynı işin 5 te 2
sini Murat 4 saatte bitirebiliyor. Buna göre,
Kemal ile Murat birlikte bu işin tamamını kaç
saatte bitirebilirler?
Çözüm:
Bir işin 4 te 3 ünü (4 parçadan 3 pa
mal 6 saatte, yapabiliyorsa bu kişi ay
rçasını) Ke-
nı koşullar-
da bu işin;
1 parçasını 6 : 3 = 2 saatte,
4 parçasını (tamamını) ise saatte yapar.
Bir işin 5 te ikisini (5 parçadan 2 parçasını) Murat
4 saatte yapabiliyorsa bu kişi aynı koşullarda
işin; 1 parçasını 4 : 2 = 2 saatte
5 parçasını (tamamını saatte yapar.
Aynı işi ikisi birlikte t saatte bitirsinler. O zaman,
2 4 8 · =

) 5 2 10 · =

(5) (4)
1 1 1
8 10 t
+ =
5 4 1 +
40 t
40
=
9 1
t
40
t saat olur.
9
=
=


22
Problemler


UYARI

A, B ve C işçileri sırasıyla aynı işi x, y, z saatte
birlikte i bitirsinler. Üçü
sonra C işçis
w
w
w
.
f
i
l
o
z
o
f
.
c
o
m
.
t
r

şe başladıktan m saat
i işten ayrılıyor. Kalan işi A ve B iş-
çileri n saat daha çalışarak işi bitiriyorlar. Bu
problemin denklemini yazalım.

1 1 1 | | 1 1 | |
dir. m n 1
x y z x y
+ + + + =
| |
\ . \ .

ÖRNEK SORU

günde, Bir işi tek başına Canan 6 Gamze 9 gün-
de, Sümeyye 18 günde or. Üçü birlikte 2 bitirebiliy
Geriye kal işi Canan ile Sümeyye birlikte
kaç günde irebilir?

A)
gün çalıştıktan sonra Gamze ayrılıyor.
an
bit
3
2
B)
4
3
C)
5
4
D)
6
5
E) 2
Çözüm:
Üçü birlikte 2 gün çalıştıktan sonra Gamze ayrı-
lıyor. Kalan işi Canan ile Sümeyye x günde bitir-
sinler.
Buna göre, üçü birlikte 2 gün, Canan ile Sümey-
ye x gün çalışacaklardır.



(3) (2) (1) (3) (1)
6 9 18 6 18
| |
\ . \ .
1 1 1 1 1
1
| | | |
| |
+ + · + + · =
| |
2 x

6 4
2 x 1
18 18
12 4x
1
· + · =
+
=
18
12 4x 18
4x 6
6 3
x dir.
4 2
+ =
=
= =

(Cevap A)

ÖRNEK SORU

Bir kalfa 3 günde 4 takım elbise, bir usta ise 4
günde 7 takım elbise dikebiliyor.

kebilirler?
A) 18 B) 20 C) 21 D) 23 E) 24


İkisi birlikte 74 takım elbiseyi kaç günde di-

Çözüm:
I. Yol:
Gün sayılarını eşitleyelim.
Bir kalfa 3 günde 4 takım elbise dikerse
3 4 12 günde 4 4 16 · = · = takım elbise diker.
Usta, 4 günde 7 takım elbise diker

se
4 3 12 günde 7 3 21 · = · = takım elbise diker.
İkisi birlikte 12 günde 16 + 21 = 37 takım elbise
dikerler.
İkisi birlikte 37 takım elbiseyi 12 günde diktikleri-
ne göre, 74 takım elbiseyi günde di-
kerler.

II. Yol:
Bir günde yaptıkları işleri bulalım.
Verilenlere göre, kalfa bir günde
12 2 24 · =
4
3
tak
usta ise bir günde
ım elbise,
7
4
takım elbise dikebiliyor. İki-
si birlikte 74 takım elbiseyi x günde diksinler.
Buna göre,

(3) (4)
4 7
x 74
3 4
| |
|
+ · =
|
|
16 21 + | |

x 7
12
· =
|
\ .
4
x 74
\ .
· =
)



37
12
x 24 olur. =
(Cevap E





ÖRNEK

Uzunlukları aynı olan iki mum aynı anda yanma-
ya başladığında, biri 4 saatte, diğeri 7 saatte ta-
nda
u
olur?
mamıyla yanarak bitmektedir.
Bu iki mum aynı a yakıldıktan kaç dakika
sonra, birinin boy diğerinin boyunun 2 katı
23
Problemler

?
?
?

Y
A
Y
I
N
C
I
L
I
K


aynı anda yakıldıktan x saat sonra
birinin boyu diğerinin boyunun iki katı olsun.
1. mumun tamamı 4 saatte yanıyorsa, 1 saatte
w
w
w
.
f
i
l
o
z
f
.
c
o
m
.
t
r

o
Çözüm:
Bu iki mum
1
4
ü ve x saatte de
x
4
ü yanar.
x
4
ü yanan mu-
mun geriye
x
1
4
÷ ü kalır.
2. mumun tamamı 7 saatte yanıyorsa, 1 saatte
1
7
si ve x saatte de
x
7
si yanar.
x
7
si yanan
mumun
x
1
7
÷ si kalır.
Bu iki mum aynı anda yakıldıktan x saat sonra,
birinin boyu diğerinin boyunun 2 katı ise,


(7) (2)
2 1
2 7
5x
1
÷ = ÷
=
x x
1 2 1
7 4
x 2x
1 2
7 4
x x
1 2
7 2
x x
5
| |
÷ = · ÷
|
\ .
÷ = ÷
÷ = ÷

14
14
x olur. =

14 14
saat = 60 14 12 · = ·

B. H
Havuz problemlerini işçi problemleri gibi düşünerek
çöz oşal ukları negatif (÷) olarak
işleme dahil ederiz.
Bi a
ek atte doldursun. C mus-
aşına c saatte boşaltsın.
5 5
= 168 dakika bulunur.

AVUZ PROBLEMLERİ
eriz. Ancak b tan musl
Kural:
r havuzu A musluğu tek başına saatte, B
musluğu t başına b sa
luğu dolu havuzu tek b
Üç musluk birlikte açıldığında boş havuz t saatte
dolsun. Buna göre,
1 1 1 1
a b c t
+ ÷ = olur.


ÖRNEK

Boş bir havuzu iki musluktan biri tek başına 6
saatte, diğeri 9 saatte doldurmaktadır.
Buna göre, iki musluk birlikte açılırsa boş
havuz kaç saatte dolar?
Çözüm:
İki musluk birlikte boş havuzu x saatte doldur-
sun. Verilenlere göre,

(3) (2)
1 1 1
6 9 x
5 1
18 x
18
x saat bulunur.
5
+ =
=
=



ÖRNEK SORU

Boş havuzun tamamını tek başına A m
saatte, B musluğu 18 saatte doldurmakta
usluğu 9
dır. Ha-
vuzun tabanında bulunan C musluğu dolu havu-
zu 27 saatte boşaltmaktadır.
Bu üç musluk birlikte açıldığında boş havuz
kaç saatte dolar?

A)
59
7
B
54
7
C)
5
7
D)
48
7
) E) 3

Çözüm:
Boş havuz, üç musluk birlikte açıldıktan a saat
sonra dolsun. Buna göre,

(2) (6) (3)
1 1 1 1
9 18 27 a
+ ÷ =
6 3 2 1 + ÷
=
(Cevap B)
54 a
7 1
54 a
=

54
a saat
7
=


ÖRNEK SORU

A musluğunun su akıtma kapasitesi; B musluğu-
nun su akıtma kapasitesinin 3 katı ve C muslu-
ğunun su akıtma kapasitesinin 4 katıdır. Bir ha-
vuzu bu üç musluk birlikte 12 saatte doldurabili-
yor.
Buna göre, bu havuzu tek başına B musluğu
kaç saatte doldurabilir?

A) 41 B) 45 C) 49 D) 53 E) 57


24
Problemler

25

ÖRNEK

w
w
w
.
f
i
l
o
z
o
f
.
c
o
m
.
t
r


= 12k, B = 4k, C = 3k olur.
, A ak k,
apasitesi ile doldurma süresi ters
lanın doldurma süresi
t saat ise;
4k olanın doldurma süresi 3t,
3k olanın doldurma süresi 4t olur.
(Çalışma kapasitesi ile işi bitirme süresi ters
orantılı olduğu için,
Havuzu üçü birlikte 12 saatte doldurabildiklerine
göre,

Çözüm:
I. Yol:
A’nın su akıtma kapasitesi, B’nin su akıtma ka-


pasitesinin 3 katı ve C’nin su akıtma kapasitesi-
nin 4 katı olduğuna göre,
= 3B = 4C ise, A A
Yani nın su ıtma kapasitesi 12 B nin 4k, C
nin 3k olur.
Su akıtma k
orantılıdır. Buna göre,
Su akıtma kapasitesi 12k o

(12k t 4k 3t 3k 4t dir.) · = · = ·
(12) (4) (3)
1 1 1 1
t 3t 4t 12
+ + =

19 1
12t 12
t 19 bulunur.
=
=

Buna göre B musluğunun havuzu doldurma
süresi
3 t 3 19 57 saattir. · = · =
Yol:



II.
3k olur. Havuzu üçü
l
usluğu havuzu tek başına x saatte
un. Buna göre,
Verilenlere göre, A’nın su akıtma kapasitesi 12k
olduğunda, B’nin 4k, C nin
birlikte 12 saatte doldurabildik erine göre, havuz
12k + 4k + 3k = 19k kapasite ile 12 saatte dol-
muştur. B m
doldurs

19k ile 12 saatte
4k ile x saatte


Ters orantı
4 x 12 19 · = ·
x 3 19 57 olur. = · =
4 k x 12 19 k · · = · ·

(Cevap E)



h
h
A
A m k
C
B

usluğu boş olan havuzu te
başına 12 saatte, C musluğu
d avuzu kendi seviyesine
kadar 18 saatte boşaltıyor.
Üç musluk aynı anda açılırsa boş olan havuz
kaç saatte dolar?
başına 6 saatte dolduruyor. B
musluğu dolu olan havuzu tek
olu h

Çözüm:

h
h
A
C
ll. kısım
l. kısımda; C musluğunun bir
görevi yoktur. Havuzun yarısı
olduğundan; A tamamını 6 saat-
te, yarısını 3 saatte doldurur. B

A, B, C
B
l. kısım
A, B

tamamını 12 saatte, yarısını 6
saatte boşaltır. İkisi beraber
havuzun l. kısmını;
1
(2) (1)
1 1 1
3 6 t
÷ =
1
1
1
2 1 1
6 t
1 1
ise t 6 saat
6 t
÷
=
= =

l. Kısım 6 saatte dolar.
ll. kısımda üç muslukta görev yapar. Yine havu-
zun yarısı olduğundan A muslu saatte dol-
durur; B musluğu 6 saatte, C musluğu
boşaltır.
ğu 3
18 saatte
2 2
(6) (3)
2
2
2
1 1 1 1 6 3 1 1
3 6 18 t 18 t
2 1
18 t
1 1
ise t

9 saat
ı;
15 saatte dolar.
9 t
÷ ÷
÷ ÷ = ¬ =
=
= =

Havuzun tamam
t
1
+ t
2
= 6 + 9 =

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful