2160/2014 ΑΠ ( 651598

)

(Α΄ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΝΟΜΟΣ)
Ιδιόγραφη διαθήκη. Χρονολογία. Έλλειψη του στοιχείου της ημέρας εκ της αναγραφόμενης
στη
διαθήκη χρονολογίας σύνταξης αυτής. Αδυναμία συμπλήρωσης του ελλείποντος στοιχείου
από το
περιεχόμενο της ιδιόγραφης διαθήκης ή από στοιχεία εκτός του περιεχομένου αυτής που θα
μπορούσαν να ληφθούν υπόψη για την αποσαφήνιση των διαλαμβανομένων στη διαθήκη.
Ζήτημα
γενικότερου ενδιαφέροντος αν ιδιόγραφη διαθήκη από την οποία λείπει η ημέρα του
αναφερόμενου
μήνα και έτους, δεν είναι άκυρη όχι μόνο όταν το ελλείπον στοιχείο της χρονολογίας της
μπορεί να
αναπληρωθεί από το περιεχόμενο της διαθήκης, λαμβανομένων υπόψη και στοιχείων εκτός
του
περιεχομένου αυτού, με σκοπό την αποσαφήνιση των διαλαμβανομένων στη διαθήκη, από
τα
οποία πιθανολογείται η χρονολογία της συντάξεώς της, αλλά και αν στην περίπτωση που το
ελλείπον στοιχείο της χρονολογίας της ιδιόγραφης διαθήκης δεν μπορεί να αναπληρωθεί, η
ακυρότητα της διαθήκης θα επέλθει όχι από μόνη την έλλειψη αυτή, παρά μόνο εάν ήθελε
διαπιστωθεί, μετά από έρευνα σχετικού ισχυρισμού του ενδιαφερομένου ότι με την έλλειψη
αυτή
καλύπτεται ελάττωμα της διαθήκης που επάγεται αυτό, πλέον την ακυρότητα. Παραπέμπει
στην
Ολομέλεια του Αρείου Πάγου για την αναίρεση της υπ` αριθμ. 4071/2013 απόφασης του
Πολυμελούς Εφετείου Αθηνών.

Αριθμός 2160/2014

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ` Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ιωάννη Σίδερη, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Νικόλαο
Μπιχάκη,
Ερωτόκριτο Καλούδη, Αργύριο Σταυράκη και Ελένη Διονυσοπούλου, Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του, στις 17 Σεπτεμβρίου 2014, με την παρουσία και
της
γραμματέως Αγγελικής Ανυφαντή, για να δικάσει την εξής υπόθεση μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1) Τ. Κ. του Κ., 2) Ε. Κ. του Κ., 3) Τ. Ψ. του Σ. και 4) Α. Ψ. του Σ.,
κατοίκων
......... , οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Σπυρίδωνα Αρώνη.

Της αναιρεσίβλητης: Ε. Σ. του Α. - Ε. - Α., χήρας Ε. Ψ., κατοίκου ..., η οποία παραστάθηκε
με τους
πληρεξούσιους δικηγόρους της Γεώργιο Γιαννακόπουλο και Δημήτριο Βουκελάτο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 28/12/2010 αγωγή της ήδη αναιρεσίβλητης, που
κατατέθηκε
στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 863/2012 του ίδιου
Δικαστηρίου
και 4071/2013 του Πολυμελούς Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης
ζητούν
οι αναιρεσείοντες με την από 8/1/2014 αίτησή τους. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής,
που
εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο
Εισηγητής
Αρεοπαγίτης Αργύριος Σταυράκης ανέγνωσε την από 30/3/2014 έκθεσή του, με την οποία
εισηγήθηκε να αναιρεθεί η υπ` αριθμ. 4071/2013 απόφαση του Εφετείου Αθηνών. Ο
πληρεξούσιος

λόγω ελλειπούς χρονολογήσεώς της. την ένδικη από 28-1-2010 αγωγή της αναιρεσίβλητης. κατά τις ουσιαστικές παραδοχές του δικαστηρίου. να αναπληρωθεί από το περιεχόμενο της διαθήκης ούτε και από στοιχεία εκτός του περιεχομένου αυτού που θα μπορούσαν να ληφθούν υπόψη για την αποσαφήνιση των διαλαμβανομένων στη διαθήκη και από τα οποία να πιθανολογείται η ημέρα της συντάξεως της διαθήκης και δέχθηκε. 1 εδ. χρονολογείται και υπογράφεται από αυτόν. και 1718 του ΑΚ και με ανάλογη. με την οποία η τελευταία ζητούσε να αναγνωρισθεί άκυρη η επίδικη διαθήκη λόγω της ελλειπούς. μετά ταύτα (το Εφετείο). 4 του ΚΠολΔ. κατά δε το άρθρο 1718 του ΑΚ "Διαθήκη. Ψ. με την οποία ο τελευταίος εγκατέστησε κληρονόμους του τους αναιρεσείοντες ανεψιούς του. ο μήνας και το έτος. η οποία και δεν μπορεί. 1 και 19 του άρθρου 559 του ΚΠολΔ. εφαρμογή της εξ αυτών διατάξεως του άρθρου 1721 παρ. Ψευδής ή εσφαλμένη χρονολογία δεν επάγεται μόνη της ακυρότητα της ιδιόγραφης διαθήκης".λπ. Σκοπός των διατάξεων αυτών είναι η παροχή της δυνατότητας ελέγχου της δικαιοπρακτικής (και προς σύνταξη διαθήκης) ικανότητας του διαθέτη κατά τον χρόνο συντάξεως της διαθήκης. εφόσον ο νόμος δεν ορίζει διαφορετικά". που είχε δεχθεί τα ίδια. Εν προκειμένω. (ΑΠ 1752/1980 ΝοΒ 29.. τίθεται το γενικότερον ενδιαφέροντος ζήτημα αν ενόψει του προρρηθέντος σκοπού των διατάξεων των άρθρων 1721 παρ.α . για τη σύνταξη της οποίας δεν τηρήθηκαν οι διατάξεις των άρθρων 1719 έως 1757. λόγους του αναιρετηρίου. για την ταυτότητα του νομικού λόγου. Με τους τρείς. από τους αρ. όπως συμπληρώθηκαν. κατά την οποία όπως προαναφέρθηκε "ψευδής ή εσφαλμένη χρονολογία δεν επάγεται μόνη της την ακυρότητα της ιδιόγραφης διαθήκης". από (στην) οποία λείπει ένα από τα ανωτέρω στοιχεία της χρονολογίας της. αφού από την αναφερόμενη στη διαθήκη χρονολογία συντάξεώς της "Δεκέμβρης`91" λείπει η ημέρα του αναφερομένου μηνός. καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη του.β` και 3. ως ανωτέρω.3 του ΑΚ. όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση.1229). είναι άκυρη. 1 εδ.α` . ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ Κατά το άρθρο 1721 παρ. με την από 30-3-2014 έκθεση του ορισθέντος εισηγητή. Από τη χρονολογία πρέπει να προκύπτει η ημέρα. όπως η ημέρα του αναφερόμενου μήνα και έτους. λαμβανομένων υπόψη και στοιχείων εκτός του . χρονολογήσεώς της. είναι άκυρη.των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αίτησης. με επικύρωση της πρωτόδικης απόφασης. της αληθούς βουλήσεώς του για τη σύνταξη της διαθήκης (animus testandi) και των τυχόν ελαττωμάτων της. τέτοια (ιδιόγραφη) διαθήκη. οι πληρεξούσιοι της αναιρεσίβλητης την απόρριψή της. το Εφετείο που την εξέδωσε δέχθηκε ότι η επίδικη νομίμως δημοσιευθείσα ιδιόγραφη διαθήκη του θανόντος συζύγου της αναιρεσίβλητης Ε. καθώς και της δυνατότητας καθορισμού της ισχύος της ιδιόγραφης διαθήκης έναντι άλλων διαθηκών που υπάρχουν κ. δεν είναι άκυρη όχι μόνο όταν το ελλείπον στοιχείο της χρονολογίας της μπορεί να αναπληρωθεί από το περιεχόμενο της διαθήκης.β`και 3 του ΑΚ "Η ιδιόγραφη διαθήκη γράφεται ολόκληρη με το χέρι του διαθέτη. κατ`άρθρον 562 παρ.

Κ. από τα οποία πιθανολογείται η χρονολογία της συντάξεώς της (Ολομ. στις 3 Δεκεμβρίου 2014. Ενόψει των προεκτεθέντων. Ολομ. 1866/2011. ΚΡΙΘΗΚΕ.ΑΠ 1234/1982 ΝοΒ 31. 1 και 2β` του ΚΠολΔ.Κ.1085. ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ Παραπέμπει στην Ολομέλεια του Αρείου Πάγου την από 8-1-2014 αίτηση των Τ. σύμφωνα με το άρθρο 563 παρ. ΑΠ 1752/1989 ΝοΒ 29. αποφασίσθηκε στην Αθήνα. η ακυρότητα της διαθήκης θα επέλθει όχι από αυτήν (μόνη) την έλλειψη. παρά μόνο εάν ήθελε διαπιστωθεί. 993/2012. ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του. με σκοπό την αποσαφήνιση των διαλαμβανομένων στη διαθήκη.1229. για αναίρεση της υπ`αριθμ.4071/2013 απόφαση του Πολυμελούς Εφετείου Αθηνών.λπ. Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ Ρ. κ.ΑΠ 97/1979 ΝοΒ 27. μετά από έρευνα σχετικού ισχυρισμού του ενδιαφερομένου ότι με την έλλειψη αυτή καλύπτεται ελάττωμα της διαθήκης που επάγεται αυτό πλέον την ακυρότητα (ΑΠ 1752/1980). στις 4 Νοεμβρίου 2014. 1811/2009) αλλά και αν στην περίπτωση που το ελλείπον στοιχείο της χρονολογίας της ιδιόγραφης διαθήκης δεν μπορεί να αναπληρωθεί ως ανωτέρω. στην Αθήνα.1171.περιεχομένου αυτού. αλλά και για την ενότητα της νομολογίας συντρέχει νόμιμη περίπτωση να παραπεμφθεί η κρινόμενη αίτηση αναιρέσεως και ως προς τους τρείς ως ανωτέρω λόγους της στην Ολομέλεια του Αρείου Πάγου. .