Saponon là một nhóm glycoside lớn, gặp rộng rãi trong thực vật, cũng có trong một số

động vật như hải sâm, cá sao.

Có một số tính chất sau:

 Làm giảm sức căng bề mặt, tạo bọt nhiều khi lắc với nước, có tác dụng nhũ hóa và
tẩy sạch
 Phá vỡ hồng cầu  Định tính, định lượng
 Độc đối với cá và động vật máu lạnh : tăng tính thấm biểu mô đường hô hấp
 Kích ứng niêm mạc
 Tạo phức với cholesterol

Tác dụng của saponin

Saponin có nhiều lợi ích sức khỏe con người. Các nghiên cứu đã chứng minh các tác
dụng có lợi trên mức cholesterol trong máu, ung thư, sức khỏe của xương và kích thích
hệ miễn dịch. Hầu hết các nghiên cứu khoa học nghiên cứu tác động của saponin từ
nguồn thực vật cụ thể và kết quả không thể được áp dụng cho saponin khác.

- Giảm Cholesterol

Saponin ràng buộc với muối mật và cholesterol trong đường ruột. Muối mật hình thành
các mixen nhỏ với cholesterol tạo thuận lợi cho sự hấp thụ của nó. Saponin gây giảm
cholesterol trong máu bằng cách ngăn chặn tái hấp thu của nó.

- Giảm nguy cơ ung thư

Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng saponin có tính chống ung thư và chống gây đột biến hoạt
động,có thể giảm nguy cơ ung thư ở người , bằng cách ngăn chặn tế bào ung thư phát
triển. Saponin dường như để phản ứng với các tế bào giàu cholesterol của các tế bào ung
thư. Do đó hạn chế sự tăng trưởng và khả năng tồn tại của các tế bào này. Ngoài ra, các
nhà nghiên cứu còn phát hiện ra rằng saponin có thể giúp ngăn ngừa ung thư ruột kết và
như thể hiện trong bài viết "Saponin như chống chất gây ung thư" xuất bản trên Tạp chí
Dinh dưỡng (1995, 125, 717s-724S) của Mỹ. Một số nghiên cứu đã chỉ ra rằng saponin
có thể gây ra apoptosis của bệnh bạch cầu tế bào bằng cách gây phân bào của các tế bào
gây ung thư.

- Tăng cường khả năng miễn dịch

Bằng cách gắn vào acid mật chính. do đó làm giảm nguy cơ ung thư ruột kết. một số axit mật thứ cấp thúc đẩy ung thư ruột kết.Các saponin có thể chống lại nhiễm trùng bởi ký sinh trùng. Bồ kết.thực sự có thể làm giảm nguy cơ ung thư ruột kết. Cam thảo bắc. Tam thất. . Theo Viện Linus Pauling.… Cây 1 lá mầm : Saponin steroid Cây 2 lá mầm : Saponin triterpenoid Động vật : Ít gặp : Hải sâm. Phân bố của saponin Thực vật Hơn 80 loài thực vật có saponin Ví dụ : Nhân sâm. mà có thể kết quả trong các lợi ích khác như giảm nguy cơ mắc bệnh ung thư và tim mạch. virus xâm nhập cơ thể. saponin cũng giúp hệ thống miễn dịch chống lại và bảo vệ vi khuẩn. Vi khuẩn trong ruột của bạn sản xuất axit mật thứ cấp từ các axit mật chính. saponin làm giảm lượng acid mật thứ vi khuẩn đường ruột của bạn có thể sản xuất. cá sao Cấu trúc hóa học . Rau má.liên kết với acid mật . Khi ăn vào bụng của con người.Chất chống oxy hóa Phần không đường của saponin cũng hoạt động trực tiếp như một chất chống oxy hóa .Giảm nguy cơ ung thư đại tràng Các cơ chế tương tự mà saponin có thể làm giảm cholesterol của bạn . .

L- ramnose. Phần aglycon chia làm 2 loại và cũng dựa vào đó phân loại saponin. cho phản ứng màu với thuốc thử Kele-Kiliani.. thuốc thử Xanthydrol  Mạch đường có thể là monosacarit hoặc oligosacarit  Người ta nhận thấy rằng glucose bao giờ cũng ở phía cuối mạch Phần aglycon . D-fucose.  Những đường này có các đặc tính sau: dễ bị thủy phân.Phần đường:  Phần đượng nối vào OH ở C-3 của aglycon  Cho đến nay người ta biết khoảng 40 loại đường khác nhau như D-glucose. - .

cucurbitan Saponin steroid: Gồm các nhóm chính: spirostan. piroalan. solanidan. ursan. . lupan. lanostan. hopan. Saponintriterpenoid tetracyclic: phần aglycon có cấu trúc 4 vòng và phân thành 3 nhóm chính: dammanran. aglycon Triterpen oid (30C) Steroid (27C) Saponin triterpenoid pentacyclic: phần aglycon của nhóm này có cấu trúc gồm 5 vòng và phân ra thành các nhóm nhỏ: olean. furostan. aminofurostan.

G-75: Lượng Sephadex dùng gấp 50 lần saponin đem ngâm nước cất cho trương lên. . tinh chế bằng cách hòa vào dung mooi hữu cơ hay cồn cao độ. Dung dịch đậm đặc saponin trong nước cho lên phần trên cột rồi khai triển bằng nước cất.Thẩm tích. gạn lượng nước thừa. Chiết saponin bằng nước nóng hoặc cồn loãng. Ðể tinh chế.M. Ta có thể tiến hành theo quy trình như đã trình bày trong phần S. thái lát mỏng. . . Sau đó chiết saponin từ khối nhão này bằng ethanol 80% nóng.G-50. rửa sạch. người ta chế được các loại Sephadex vừa có tính thân nước vừa có tính thân .Dùng bột Mg oxyd hoặc bột polyamid để tách saponin ra khỏi tanin: saponin được hoà vào nước rồi trộn với bột polyamid hoặc bột Mg oxyd trên nồi cách thủy 10 phút để có một khối nhão. đem phơi sấy khô và xay thành bột. Nguyên liệu tươi ( củ. . tan trong dung môi hữu cơ. Lọc rồi bốc hơi. rễ). Thủy phân hổn hợp này bằng dung dịch acid sulfuric loãng thì nhận được sapogenin không tan trong nước.Chiết xuất diosgenin từ củ Dioscorea sp. có thể thực hiện với các phương pháp sau: . .L. Sau đó. cho gel vào cột sắc ký. Hàm lượng diosgenin có thể có từ 2-7% tính từ nguyên liệu thô Chiết các saponin steroid của nhân sâm Có nhiều quy trình chiết xuất khác nhau. Lọc lấy diosgenin.Dùng Sephadex G-25. sau đó bốc hơi và cho sấy khô.K. Saponin có phân tử lớn sẽ ra khỏi cột trước saponin có phân tử nhỏ. bốc hơi dung môi thì được hỗn hợp saponin. Bằng cách acyl hoá hoặc alkyl hoá các nhóm OH trong phân tử của các loại Sephadex nói trên.

tăng cường sinh lực : Nhân sâm. Thổ phục linh Hạ cholesterol máu : Ngưu tất. Saponin tinh khiết sẽ được tủa trong ether. Cỏ xước Lợi tiểu : Rau má. Loại này dùng để tách các saponin rất hiệu quả. Ví dụ từ Sephadex G-25 bằng cách alkyl hoá người ta thu được Sephadex LH-20 có khả năng hút được nước. chất tẩy rửa . Tam thất Giảm đau nhức xương : Ngưu tất. chữa ho : Viễn chí. Sau khi nguội đem lọc tủa và sấy khô. tủa phức sẽ tạo thành. Mạch môn Thuốc bổ. . Cát cánh. ức chế virus Chống ung thư Saponin steroid là nguyên liệu bán tổng hợp thuốc steroid Sản xuất dầu gội đầu. Cam thảo.Ðể tinh chế saponin steroid có thể dùng phương pháp kết hợp với cholesterol: 1 g saponin hoà trong 200ml ethanol đun nóng đến 50-600C rồi cho tác dụng với một dung dịch chứa 2 g cholesterol trong 200ml ethanol đã đun nóng. Phá phức bằng cách hoà tan trong pyridin. Ðể loại hết cholesterol. Mạch môn Chống viêm. tủa được hoà tan trong methanol rồi lại tủa với ether. đẩy ra bằng nước bão hoà n-butanol TÁC DỤNG VÀ CÔNG DỤNG CỦA SAPONIN Long đờm. kháng nấm. Thiên môn. alcol và cả chloroform.Thiên môn. . ta hoà tan chúng vào một ít n-butanol rồi cho lên cột chứa nhôm oxyd. kháng khuẩn.Ðể tinh chế các dẫn chất nhóm glycoalcaloid. Tỳ giải.dung môi hữu cơ.