‫يافا عروس البحر‬

‫منذ ذلك‬

‫احلني‪ ...‬واىل يومنا هذا‪ ...‬وماذا بعد؟‬

‫י‬
‫פו‪ ...‬כל‬
‫ת‪ ...‬והים‬
‫מאז ועד היום‬

‫מה הלאה?‬

‫כתב עת עברי ערבי לנוער‪ ,‬גיליון ‪ ,25‬ספטמבר ‪ ,2007‬תשרי תשס”ח‬

‫مجلة عربية عبرية للشباب‪ ,‬العدد ‪ ,25‬سبتمبر ايلول‪2007 ,‬‬

‫‪Windows, Hebrew-Arabic Magazine for Youth, issue 25, September 2007‬‬

‫‪32‬‬
‫‪4‬‬

‫‪4‬‬
‫מכתבים למערכת‬

‫رسائل للهيئة‬

‫‪10‬‬

‫حقوق احليوانات‬

‫‪10‬‬

‫‪8‬‬

‫نحن املراسالت‬
‫אנחנו הכתבות‬

‫חומוס‬

‫זכויות בעלי חיים‬

‫حمص‬

‫יפו כלת הים ‪ -‬מאז ‪ ..‬ועד‬
‫היום‪ ..‬ומה הלאה?‬

‫يافا عروس البحر‬
‫منذ ذلك احلني‪ ...‬والى‬
‫يومنا هذا‪ ...‬وماذا بعد؟‬

‫‪22‬‬

‫‪22‬‬

‫"לא ישאר אף ערבי ביפו"‪,‬‬
‫כתבת המשך‬

‫"لن يبقى اي عربي في يافا"‬
‫مقالة مكملة‬

‫‪8‬‬

‫‪32‬‬

‫‪44‬‬

‫‪18‬‬

‫‪18‬‬

‫סיסטם עלי ‪ -‬הלהקה‬

‫سيستم عالي‪-‬الفرقة‬

‫‪28‬‬

‫‪28‬‬

‫אורחת במערכת‪ :‬שירין‬
‫מבית‪ -‬לחם‬

‫شيرين من بيت حلم‬
‫ضيفة في الهيئة‬

‫גיליון מס' ‪ ,25‬ספטמבר ‪ ,2007‬תשרי תשס”ח‬
‫יוצא לאור על ידי עמותת "חלונות – אפיקים לתקשורת"‬
‫ת‪.‬ד‪ ,56096 .‬תל‪-‬אביב‪-‬יפו ‪61560‬‬
‫טל‪ 03-6208324 .‬פקס ‪03-6292570‬‬

‫العدد رقم ‪ ،25‬سبتمبر ايلول ‪2007‬‬
‫تصدر اجمللة من قبل جمعية "شبابيك قنوات لإلتصال"‬
‫ص‪ .‬ب‪ 56096 .‬تل ابيب ـ يافا ‪61560‬‬
‫هاتف‪ 03 -6208324 :‬فاكس‪03-6292570 :‬‬

‫ת‪.‬ד‪ 104 .‬טול כרם‬
‫טל‪/‬פקס‪09-2686916 :‬‬

‫ص‪.‬ب ‪ 104‬طولكرم‬
‫تل‪/‬فاكس‪09-2686916 :‬‬

‫‪winpeace@netvision.net.il‬‬

‫‪winpeace@netvision.net.il‬‬

‫‪winpeace_tulkarm@yahoo.com‬‬

‫‪winpeace_tulkarm@yahoo.com‬‬

‫‪www.win-peace.org‬‬

‫‪www.win-peace.org‬‬
‫עריכה‪ :‬רותי עצמון וזהיה קונדוס‪.‬‬

‫תודות לצוות‪ :‬מחמוד טנג'י‪ ,‬שמרית עוז‪ ,‬נטלי לוי‪ ,‬איזיס קרוואן‪ ,‬ג’יזל‬
‫סלמאן‪ ,‬מייסלון דלאשה‪ ,‬סופי ע'אנם‪ ,‬ריפאעי פיאד‪.‬‬
‫תודה מיוחדת לשמרית עוז על פיתוח הפעילות המקדימה לכתבה על יפו‬
‫עריכה לשונית עברית‪ :‬לימור טבת‬
‫הגהה לערבית‪ :‬יסמין ד'אהר‬
‫תרגום ערבית‪-‬עברית‪ :‬זהיה קונדוס ואוריינטציה‬
‫עיצוב גרפי‪ :‬נינה יעבץ‬
‫צילומים‪ :‬שמרית עוז‪ ,‬נינה יעבץ‪ ,‬מראות אימאג’ בע”מ‪OCHA ,‬‬
‫איורים‪ :‬אלי רוזנבלום‬

‫التحرير‪ :‬روتي عتسمون وزهية قندس‬
‫الشكر العضاء الطاقم‪ :‬محمود طنجي‪ ,‬شمريت عوز‪ ،‬نتالي ليفي‪،‬‬
‫ايزيس كروان‪ ،‬جزيل سلمان‪ ،‬ميسلون دالشة‪ ،‬صوفي غامن‪ ،‬رفاعي‬
‫فياض‪.‬‬
‫تدقيق لغوي بالعبرية‪ :‬ليمور تيبت‬

‫مراجعة اللغة العربية‪ :‬ياسمني ظاهر‬

‫ترجمة عربية ـ عبرية‪ :‬زهية قندس واورينتاتسيا‬
‫التصميم اخلطي‪ :‬نينا يعبتس‬

‫صور‪ :‬شمريت عوز‪ ،‬نينا يعبتس‪ ،‬مارؤوت امياج بعام‪OCHA ،‬‬

‫رسومات‪ :‬الي روزنبلوم‬

‫‪This issue is published thanks to the support of‬‬
‫‪the European Union, War Child Holland,‬‬
‫‪Windows for Peace Italia and Windows for Peace UK‬‬
‫גיליון זה יצא לאור בתמיכת האיחוד האירופי‪,‬‬

‫‪ ,War child Holland‬חלונות לשלום איטליה וחלונות לשלום ‪UK‬‬

‫صدر هذا العدد بدعم من قبل االحتاد االوروبي‪War child Holland ،‬‬
‫شبابيك من اجل السالم ايطاليا‪ ،‬وشبابيك من اجل السالم بريطانيا‪.‬‬

‫‪42‬‬
‫‪34‬‬
‫כדורגל פלסטיני‬

‫‪42‬‬

‫הסביבה שלנו‬

‫جودة البيئة‬

‫‪34‬‬

‫رة قدم فلسطينية‬

‫‪46‬‬
‫‪38‬‬

‫‪36‬‬

‫‪44‬‬

‫‪36‬‬

‫الفن من اجل التغيير ‪-‬‬
‫االنطباعية‬
‫אמנות לשינוי ‪-‬אימפרסיוניזם‬

‫‪38‬‬

‫املوضة ال تقتصر على‬
‫املالبس فقط‬

‫אופנה היא לא רק בגדים‬

‫קוראות יקרות‪ ,‬קוראים יקרים‬
‫שנתיים עברו מאז שהצטרפתי למערכת הכתבים של‬
‫חלונות‪ .‬החוויות שחוויתי כאן עיצבו בי תפיסת עולם של‬
‫הקשבה הדדית‪ ,‬הבנה והכרה בסביבה ובסובבים אותי‪.‬‬
‫למדתי שאין לקחת את מה שאני שומעת או קוראת‬
‫כמובן מאליו והבנתי שחשוב לשים לב לכל הפרטים‬
‫המרכיבים את המציאות ולא רק לחלק מהם‪ .‬בשנתיים‬
‫האלה פגשתי הרבה אנשים חדשים‪ .‬כל אדם שפגשתי‬
‫הוא עולם ומלואו ולא חשוב מה המוצא שלו‪ .‬הלוואי ולא‬
‫היו בינינו חומות של שפה‪ ,‬ומחסומים של פחד שנטעו‬
‫בנו מילדות‪ .‬אני מאחלת לדור החדש של הכתבים שיזכו‬
‫גם הם לחוויה כזו וילמדו כמוני שאפשר גם אחרת‪ .‬אני‬
‫מאחלת לכולכם בהצלחה‪.‬‬

‫ ‬

‫אדוה מתל‪-‬אביב‬

‫כשהצטרפנו לחלונות לפני כמעט שנה‪ ,‬עשינו זאת‬
‫כי רצינו לכתוב ולהיות עיתונאיות‪ .‬בשנה הזו למדנו‬
‫תקשורת‪ ,‬וזכינו להכיר במערכת את הילדים הכי‬
‫מדהימים בעולם מבית‪-‬לחם ומתל‪-‬אביב‪ .‬ילדים שאכפת‬
‫להם ממה שקורה והם רוצים שלום‪ .‬היום‪ ,‬כאשר הכתבים‬
‫הוותיקים עוזבים והאחריות עוברת לקבוצה שלנו‪ ,‬אנחנו‬
‫רוצות לכתוב על החיים שלנו ולשתף את הקוראים‪.‬‬
‫קורים הרבה דברים בעולם וחשוב לנו להשמיע את הקול‬
‫שלנו‪ ,‬אולי נוכל גם לשכנע ולהשפיע‪.‬‬

‫ ‬

‫יארה ומריה מיפו‬

‫‪This document has been produced with the‬‬
‫‪financial assistance of the European Union.‬‬
‫‪The contents of this document are the sole‬‬
‫‪responsibility of Windows and can under no‬‬
‫‪circumstances be regarded as reflecting the‬‬
‫‪position of The European Union.‬‬

‫انتج هذا املستند بفضل الدعم املالي لالحتاد االوروبي‪ .‬املضامني‬
‫الواردة في هذا املستند تقع على مسؤولية "شبابيك" وال تعكس‬
‫بأي شكل من األشكال موقف االحتاد األوروبي‪.‬‬
‫מסמך זה הופק בתמיכה כספית של האיחוד האירופי‪.‬‬
‫התכנים במסמך זה הם באחריות בלעדית של "חלונות"‬
‫ובשום אופן אין לראות אותם כמשקפים את עמדות‬
‫האיחוד האירופי‪.‬‬
‫‪46‬‬

‫שפת אם ‪-‬‬
‫לומדים את השפות שלנו‬

‫لغة االم‪-‬نتعلم لغاتنا‬

‫תודה מיוחדת לשמרית עוז על פיתוח‬
‫הפעילות לסיורים ביפו ועל העבודה‬
‫המסורה עם מערכת הכתבות‪.‬‬

‫شكر خاص لآلنسة شمريت عوز على‬
‫تطويرها لبرامج اجلوالت في يافا وعلى‬
‫عملها الدؤوب مع مراسالت الهيئة‪.‬‬

‫أيها القراء األعزاء‪،‬‬

‫م ّر عامان منذ أن انضممت إلى هيئة حترير مجلة‬
‫شبابيك‪ .‬وقد شكلت التجارب التي عايشتها هنا وجهة‬
‫نظر تقوم على احلوار املتبادل‪ ،‬الفهم والتعرف على بيئتي‬
‫واألشخاص احمليطني بي‪ .‬وقد تعلمت أن ال أقبل كل ما‬
‫أسمع أو أقرأ كأشياء مفروغ منها‪ ،‬واصبحت أعي أهمية‬
‫ادراك تفاصيل الواقع وليس اجزاء منه فحسب‪ .‬خالل‬
‫هاتني السنتني قابلت العديد من األشخاص اجلدد‪ .‬كل‬
‫شخص قابلته هو عالَم بحد ذاته وال أهمية ألصله أو‬
‫منشأه‪ .‬أمتنى لو لم تفصل بيننا حواجز اللغة وحواجز‬
‫اخلوف التي غرست بداخلنا منذ الوالدة‪ .‬أمتنى أن يحظى‬
‫اجليل اجلديد من املراسلني بتجربة كتجربتي وأن يتعلموا‬
‫مثلي أن هنالك طريق أخرى‪ .‬أمتنى لهم جميعا‬
‫النجاح والتوفيق‪.‬‬

‫ ‬

‫أدڤا من تل أبيب‬

‫عندما انضممنا إلى شبابيك قبل ما يقارب السنة كان‬
‫هدفنا هو الكتابة وأن نصبح صحفيات‪ .‬خالل هذه السنة‬
‫تعلمنا اإلعالم وحظينا من خالل عملنا بهيئة التحرير‬
‫بالتعرف على أروع األطفال في العالم من بيت حلم ومن‬
‫تل أبيب‪ ،‬وهم أطفال يهمهم ما يجري حولهم ويريدون‬
‫السالم‪ .‬واليوم‪ ،‬عشية مغادرة املراسلني القدامى وانتقال‬
‫املسؤولية جملموعتنا نريد أن نكتب عن حياتنا ومشاركة‬
‫القراء في جتاربنا‪ .‬حتدث أشياء كثيرة في العالم ومن املهم‬
‫أن نُسمع صوتنا ورمبا نستطيع أن نؤثر ونغير‪.‬‬

‫ ‬

‫يارا وماريا من يافا‬

‫“לילד תהא הזכות לחופש ביטוי”‬
‫“يحق للطفل التمتع بحرية التعبير”‬

‫البند ‪ 13‬من ميثاق االمم املتحدة بخصوص حقوق الطفل‬

‫אנחנו חיים בעיר רב‪-‬תרבותית”‬
‫" ش في مدينة متعددة الثقافات”‬
‫"نحن نعي‬

‫رسائل لهيئة املراسلني‬

‫מכתבים למערכת הכתבים‬

‫שמי שובל‪ ,‬ואני גרה בעיר יפו‪ .‬אני‬
‫את השווקים ואת אוהבת לטייל במקומות שיש מאחוריהם סיפור‪ ,‬כמו הנמל והמוזיאון‪ .‬אני אוהבת‬
‫הריחות ואת הרעש הים‪ ,‬לפגוש ילדים ערבים ולדבר איתם וגם לשמוע מוזיקה ערבית‪ ,‬אני אוהבת את‬
‫ביפו‪ .‬אני אוהבת ללמוד על הדתות שיש ביפו‪ ..‬אנחנו חיים בעיר רב‪-‬תרבותית‪ .‬בתוך‬
‫עירנו הנפלאה יש את שלוש הדתות‪ :‬היהדות‪ ,‬הנצרות והאיסלאם‪.‬‬
‫אני מאמינה‪ ,‬שלמרות‬
‫ורנין מוסלמית‪ .‬אני שאנחנו לא דומים זה לזה‪ ,‬אנו שווים‪ ,‬אפילו אם אני יהודיה‪ ,‬מייקל הוא נוצרי‬
‫לשני בחוסר כבוד‪ .‬אוהבת שכולם ביפו מגובשים‪ .‬אני מאמינה שאנחנו שווים‪ ,‬ולא צריך להתנהג האחד‬
‫עירנו הרב תרבותיתצריך לתת לכל אחד כבוד אפילו אם הוא ערבי‪ ,‬יהודי או רוסי‪ .‬אני מאמינה שבזכות‬
‫יהיה שלום ולא יהיו יותר מלחמות‪.‬‬

‫סעיף ‪ 13‬מתוך אמנת האו”ם בדבר זכויות הילד‬

‫"ללא זהות"‬

‫"بال هوية"‬

‫ً هويتي ومن أين أنا‪ ،‬وأجدني في كل مرة‬
‫سئلت كثيرا‬
‫ُ‬
‫عنكون مقتنعة بها متاماً‪ .‬أحيانا أقول إني‬
‫أعطي إجابة ال ا‬
‫إسرائيلية لكني اشعر‪ ،‬وكثيرون مثلي‬
‫يشعرون‪ ،‬بأنني لست إسرائيلية‪.‬‬
‫لكن إذا لم أكن اسرائيلية فلماذا‬
‫اسكن هنا؟ وما دمت هنا ملاذا ال اشعر‬
‫با ماء الى الدولة؟ هل ألني عربية‪،‬‬
‫النتكي للعداوة بني العرب واليهود؟ أم‬
‫وادرا‬
‫ألني ببساطة لست يهودية؟‬
‫أحيانا ً أخرى أقول إني فلسطينية‪.‬‬
‫لكن الشعور بالبلبلة ال يتركني‬
‫شعر اني لست فلسطينية‪.‬‬
‫ففاقد ولدت في مكان ُّعرِف بإسرائيل‬
‫ال بفلسطني‪ ،‬ولم أكن قط في‬
‫لسطني كما هي ُم َّعرفة اليوم‪ ،‬حتى‬
‫ف‬
‫أني ال اعرف سكانها وال أعرف عن‬
‫احلياة التي يعيشونها وعن األفكار‬
‫التي تراودهم‪.‬‬

‫אותי מה הזהות שלי ומאיפה אני‪ .‬ובכל פעם‬
‫שאלו‬
‫הרבה פעמים לא משוכנעת בתשובתי עד הסוף‪ .‬לפעמים אני‬
‫שאני עונה‪ ,‬אני‬
‫שאני ישראלית‪ ,‬אבל אני מרגישה‪ ,‬כמו רבים‬
‫מרת‬
‫או‬
‫אחרים‪ ,‬שאני לא ישראלית‪ .‬אבל‪ ,‬אם אני לא‬
‫ישראלית‪ ,‬אז למה אני גרה פה? ואם כבר אני‬
‫פה‪ ,‬למה אני לא מרגישה שייכות למדינה?‬
‫אולי כי אני ערבייה‪ ,‬ואני מודעת לזה שיש‬
‫מריבות בין ערבים ליהודים? או אולי בגלל‬
‫שאני פשוט לא יהודיה?‬
‫בפעמים אחרות‪ ,‬אני אומרת שאני פלסטינית‪.‬‬
‫הרגשת הבלבול לא עוזבת אותי‪ ,‬ושוב אני‬
‫מרגישה שאני לא פלסטינית‪ .‬נולדתי במקום‬
‫שמוגדר ישראל ולא פלסטין‪ ,‬בחיים שלי לא‬
‫הייתי בפלסטין כפי שהיא מוגדרת היום‪ ,‬אני‬
‫אפילו לא מכירה את האנשים שחיים שם‪ ,‬לא‬
‫מכירה את החיים שלהם ולא את‬
‫הדעות שלהם‪.‬‬

‫אז אני מנסה לחשוב בנושא יותר לעומק‪.‬‬
‫אבל לא משנה כמה תשובות אתן‪,‬‬
‫עדיין אני לא אהיה מרוצה‬
‫מהתשובות שלי‪ .‬אני לא יודעת‬
‫מאיפה אני ומי אני‪ .‬שאלות‬
‫"ال أعلم من أين أنا ومن أنا"‬
‫כאלה שילד בן חמש משיב‬
‫עליהן בשניות‪ ,‬לי לוקח שעות‪,‬‬
‫"אני לא יודעת מאיפה אני ומי אני"‬
‫ואפילו אז אני לא מסוגלת לתת‬
‫תשובות טובות עליהן‪.‬‬

‫لذلك أحاول أن أفكر‬
‫مليا ً باألمر لكن مهما‬
‫أجبت فإجابتي لن‬
‫ترضني‪ ،‬ال أعلم من‬
‫أين أنا ومن أنا‪ .‬هذه‬
‫يب‬
‫األسئلة التي يج خلامسة من عمره بثوان فقط‪ ،‬أجيب أنا‬
‫عليها طفل‬
‫في اوأحيانا ال أحسن اإلجابة عليها بتاتا‪.‬‬
‫عليها بساعات‬
‫تطعت يوما ً أن احمل علم بلدي وان ارفعه‬
‫أمتنى لو اس‬
‫عاليا في السماء ليراه اجلميع‪.‬‬
‫وما عن هذه األسئلة بكل ثقة وسعادة‪.‬‬
‫أمتنى لو أجبت ي‬
‫كان العالم خال من احلروب والفروقات‪.‬‬
‫أمتنى لو‬
‫وموطني مكانا آمنا اجلأ إليه من احلروب‪،‬‬
‫امتنى لو كان بلدي‬
‫وافتخر واعتز به‪ ..‬الذي يكف فيه املرء عن الشعور أنه بال‬
‫أمتنى أن يأتي اليوم‬
‫وطن وبال هوية‪..‬‬
‫رنا‪14 ،‬عاما من قرية البعينة‬

‫אוכל לשאת את דגל המדינה שלי ולהרים אותו‬
‫הלוואי שיום אחד‬
‫מעלה בשמיים כדי שכולם יראו אותו‪.‬‬
‫שיום אחד אצליח לתת תשובות לשאלות אלו‬
‫הלוואי‬
‫בביטחון ובשמחה‪.‬‬
‫עולם מלחמות והבדלים‪.‬‬
‫הלוואי ולא היו ב דינה שלי ומולדתי בטוחה‪ ,‬שאוכל ללכת אליה‬
‫הלוואי ותהיה המ‬
‫בעת מלחמות‪ ,‬ולהיות גאה בה‪.‬‬
‫שים יפסיקו להרגיש ללא מולדת וללא זהות‪..‬‬
‫הלוואי ויום יבוא שאנ‬

‫רנה‪ ,‬בת ‪ 14‬מכפר בעינה‬

‫بعينة בעינה‬

‫שובל‪ ,‬בת ‪ 13‬מיפו‪.‬‬

‫اسمي شوفال واسكن في مدينة يافا‪ .‬أحب التجوال في اماكن خلفها حكايات مثل امليناء واملتحف‪.‬‬
‫أحب االسواق والبحر ومقابلة اوالد عرب والتحدث معهم‪ ،‬االستماع الى املوسيقى العربية‪ ،‬كما‬
‫وأحب الروائح والضجيج في يافا وكذلك التعرف على األديان في املدينة‪ .‬نحن نعيش في مدينة‬
‫متعددة الثقافات‪ .‬في داخل مدينتنا املدهشة هناك ثالثة أديان‪ :‬اليهودية‪ ،‬واملسيحية واالسالم‪.‬‬
‫أؤمن أنه وبالرغم من أننا ال نشبه بعضنا البعض إال أننا متساوون‪ ،‬حتى ولو كنت يهودية‪ ،‬فمايكل‬
‫مسيحي ورنني مسلمة‪ .‬أحب تكاتف ابناء البلد في يافا‪ .‬أؤمن اننا متساوون وعلينا أال نتصرف بعدم‬
‫االحترام الواحد مع اآلخر‪ .‬علينا ان نحترم كل إنسان وإن كان عربياً‪ ،‬يهوديا ً أم روسياً‪ .‬أؤمن أنه بفضل‬
‫تعدد الثقافات في مدينتنا سيعم السالم ولن تكون حروبا اكثر‪.‬‬

‫شوفال‪ 13 ،‬عاما من يافا‬

‫יפו يافا‬

‫انا نصف عربية ونصف‬
‫يهودية‪ .‬امي يهودية وابي‬
‫عربي‪ .‬صديقاتي عربيات‬
‫ويهوديات وال افرق بينهن‪.‬‬
‫ادرس في مدرسة مختلطة‬
‫يهودية عربية‪ ،‬واحتفل باعياد‬
‫الديانتني‪ :‬االعياد املسملة‬
‫واالعياد اليهودية واستمتع من كوني نصف‪ -‬نصف‬
‫واشعر بارتياح مع الديانتني‪.‬‬
‫اردت ان اخبركم عن العنف في يافا‪ .‬العنف يتزايد يوما‬
‫بعد يوم وهو نابع ايضا من اختالفات بالرأي‪ .‬فعلى سبيل‬
‫املثال‪ :‬يقول اليهودي للعربي‪ :‬انت عربي رائحتك نتنة وال‬
‫تتبع الى هنا؛ أما العربي فيرد عليه بالشتائم التي تكون‬
‫لها احيانا مصداقية‪ ،‬فيغضب اليهودي‪ .‬وهكذا ينتج‬
‫موت اضافي في يافا‪ ،‬وليس فقط في يافا امنا في اماكن‬
‫اخرى‪ .‬انا ياسمني عربية ويهودية ادعم اجلانبني النني افهم‬
‫كالهيما‪ .‬لذلك فأنا آمل ان يفهم جميع قراء رسالتي‬
‫الوضع وان يأخذوا بعني االعتبار العرب واليهود الذين‬
‫يعيشون في البالد وعلى األخص في يافا‪.‬‬
‫ياسمني‪ 11 ،‬عاما من يافا‬

‫"אני נהנית להיות חצי‪-‬חצי ואני מרגישה‬
‫מצוין עם שתי הדתות"‬
‫"استمتع من كوني نصف ‪-‬نصف واشعر‬
‫بارتياح مع الديانتني"‬
‫אני חצי ערביה וחצי יהודייה‪ .‬אמא שלי‬
‫יהודייה ואבא שלי ערבי‪ .‬כל חברותיי הן‬
‫ערביות ויהודיות ואני לא מפלה ביניהן‪.‬‬
‫אני לומדת בבית ספר שהוא בית ספר‬
‫יהודי‪-‬ערבי מעורב‪ .‬אני חוגגת את החגים‬
‫של שתי הדתות‪ :‬גם את החגים של‬
‫המוסלמים וגם את החגים היהודיים‪ .‬אני‬
‫נהנית להיות חצי‪-‬חצי ואני מרגישה מצוין‬
‫עם שתי הדתות‪.‬‬
‫מצד שני‪ ,‬הפשע ביפו כל יום הולך וגדל‬
‫גם בגלל כל מיני חילוקי דעות‪ ,‬כמו למשל‪ :‬היהודי אומר לערבי אתה ערבי‬
‫מסריח ואתה לא שייך לפה‪ ,‬והערבי משיב ליהודי בקללות‪  ‬ולפעמים בצדק‪.‬‬
‫אני תומכת בשני הצדדים‪ ,‬כי אני מבינה את שניהם‪ .‬אז אני מקווה שכל‬
‫קוראי מכתב זה יבינו את המצב ויתחשבו בכל הערבים והיהודים שחיים‪,‬‬
‫וביפו במיוחד‪.‬‬

‫יסמין‪ ,‬בת ‪ 11‬מיפו‪.‬‬

‫تريدون أن تقرئوا املزيد عن يافا؟ إبحثوا في الصفحات التالية ‪10-25‬‬

‫‪44‬‬

‫רוצים לקרוא עוד על יפו? חפשו בעמודים ‪10-25‬‬

‫‪55‬‬

‫“לילד תהא הזכות לחופש ביטוי”‬
‫“يحق للطفل التمتع بحرية التعبير”‬

‫البند ‪ 13‬من ميثاق االمم املتحدة بخصوص حقوق الطفل‬

‫رسائل لهيئة املراسلني‬

‫מכתבים למערכת הכתבים‬

‫סעיף ‪ 13‬מתוך אמנת האו”ם בדבר זכויות הילד‬

‫"هذا غيض من فيض مما يفعله بنا جنود االحتالل"‬
‫"זהו חלק קטן מכל מה שעושים לנו חיילי הכיבוש"‬

‫حوادث عدة تدور في بلدتي بسبب افعال قوات االحتالل‬
‫االسرائيلية ضد الشعب الفلسطيني‪ .‬اريد ان اخبركم عن‬
‫بعض من هذه االفعال‪.‬‬
‫متارس في بلدتي العديد من عمليات االعتقال ومداهمة للكثير من البيوت‪.‬‬
‫من تلك البيوت التي دوهمت كان بيتي‪ ،‬حيث دخلت عليه قوات االحتالل‬
‫بقصد االستراحة والنوم‪ ،‬أما نحن سكان البيت فقد قضينا ليلتنا بالشارع‬
‫وهذا غيض من فيض مما يفعله بنا جنود االحتالل‪.‬‬
‫تقوم قوات االحتالل ايضا باقامة احلواجز على معابر البلدة التي متنع‬
‫السكان من الدخول او اخلروج منها‪ .‬وقد قام اجلنود مرة باالعتداء على‬
‫مصلني عند خروجهم من الكنيسة بعد اداء الصالة وقذف املصلني‬
‫بالقنابل املسيلة للدموع وذلك بدون اي سبب‪.‬‬
‫فارس‪ 14 ،‬عاما من الزبابدة ‪ -‬قضاء جنني‬

‫"اكتش‬
‫فت مؤخرا في نفسي أِشياء لم أعرفها من قبل"‬
‫"לאחרונה גיליתי על עצמי דברים שלא ידעתי"‬
‫اسمي كيتي واسكن في مدينة الناصرة‪ .‬الناصرة مدينة قدمية جدا ً وفيها مواقع جميلة يأتي السياح لرؤيتها‪ .‬اتعلم في‬
‫املدرسة املعمدانية وسارتفع في العام الدراسي القادم الى الصف الثامن‪ .‬في اوقات فراغي احب ان ازور صديقاتي واشاهد‬
‫التلفاز والعب على احلاسوب‪ ،‬وباالخص أحب الرسم‪ ،‬وهي الهواية التي اريد ان اخبركم عن مشواري معها‪.‬‬
‫هناك نوع خاص من الرسم الذي اتقنه وهو الرسم الهندسي والتصميمي‪ .‬حتى فترة قصيرة حني كنت أُسأل ماذا أريد أن‬
‫أتعلم حني أنهي تعليمي في املدرسة‪ ،‬كنت أجيب طبيبة مجرد ألن اجلميع يجيب كذلك‪ .‬كنت أشعر أني أكذب عليهم وعلى‬
‫نفسي ألن ذلك بصراحة ليس ما أريده‪ .‬كنت حتى ذلك احلني أشعر طوال الوقت بالفشل واالحباط بالذات ألن جميع صديقاتي‬
‫يعرفن متاما ماذا يردن أن يتعلمن‪ ،‬إال أنا‪ .‬حتى أن اكتشفت مؤخرا في نفسي اِشياءا ً لم أعرفها من قبل‪ ،‬وجدتني أتقن هواية‬
‫الرسم وأهواها وأريد أن أمارسها حني أكبر‪ .‬كل ذلك بفضل معني صديق العائلة الذي احب على الدوام أن أريه وأخبره عن كل‬
‫شيئ أقوم به ألنه يفهمني ويشجعني‪ .‬فهو قد ارشدني وساعدني أن أركز عملي الفني وأتبع خطا ً مميزا بي‪ .‬أريد أن أستغل‬
‫هذا املنبر ألعبر له عن امتناني وشكري وبهذا أحب أن أهديه هذه الرسمة‪.‬‬
‫كيتي‪ 13 ،‬عاما من الناصرة‬

‫הרבה מאורעות מתרחשים בעיר שלי בגלל כוחות הכיבוש הישראלי נגד העם הפלס־‬
‫טיני‪ .‬אני רוצה לספר לכם על כמה ממאורעות אלה‪.‬‬
‫מתקיימים בעיר שלי הרבה מעצרים ופלישות להרבה בתים‪ .‬מבין בתים אלה פלשו‬
‫לבית שלי‪ .‬כוחות הכיבוש נכנסו בכוונה לנוח ולישון‪ ,‬ואנחנו בעלי הבית שהינו‬
‫במשך הלילה ברחוב‪ .‬זהו חלק קטן מכל מה שעושים לנו חיילי הכיבוש‪.‬‬
‫כוחות הכיבוש מקימים גם מחסומים בכניסות לעיר ומונעים מהתושבים להיכנס‬
‫ולצאת ממנה‪ .‬פעם תקפו חיילים מתפללים עת יציאתם מהכנסייה אחרי התפילה וזרקו‬
‫עליהם גז מדמיע בלי שום סיבה‪.‬‬
‫פארס‪ ,‬בן ‪ 14‬מזבאבדה – מחוז ג'נין‬

‫زبابدة זבאבדה‬

‫שמי קיתי ואני גרה בנצרת‪ .‬נצרת היא עיר מאוד עתיקה‪ ,‬ויש בה הרבה אזורים יפים שתיירים באים לראות‪ .‬אני לומדת בבית ספר‬
‫אל‪-‬מעמדאניה בכתה ח'‪ .‬בזמני החופשי אני אוהבת לבקר את החברות שלי‪ ,‬לצפות בטלויזיה ולשחק במחשב‪ .‬אבל בעיקר מה שאני אוהבת‬
‫לעשות זה לצייר‪ .‬אני רוצה לספר לכם על המסע שעברתי עם התחביב הזה‪.‬‬
‫ישנו סוג מיוחד של ציור שאני מכירה היטב‪ ,‬והוא הארכיטקטורה והעיצוב‪ .‬עד לא מזמן כששאלו אותי מה אני רוצה ללמוד אחרי בית‬
‫הספר‪ ,‬הייתי אומרת שאני רוצה להיות רופאה‪ ,‬רק בגלל שכך כולם עונים‪ .‬הרגשתי שאני משקרת להם ולעצמי‪ ,‬כי בכנות‪ ,‬זה לא מה שאני‬
‫רוצה להיות‪ .‬עד אז הרגשתי כישלון ותסכול‪ ,‬במיוחד כי כל החברות שלי יודעות בדיוק מה הן רוצות להיות‪ ,‬ורק אני לא‪ .‬לאחרונה‪ ,‬גיליתי‬
‫על עצמי דברים שלא ידעתי‪ ,‬גיליתי שאני מוכשרת בציור ושאני אוהבת לצייר‪ ,‬ושאני רוצה לעסוק בזה כשאהיה גדולה‪ .‬כל זה בזכות מועין‬
‫חבר המשפחה‪ ,‬שאני אוהבת להראות לו ולספר לו על כל דבר שאני עושה‪ ,‬כי הוא מבין אותי ומעודד אותי‪ .‬הוא הנחה אותי‪ ,‬עזר לי להתרכז‬
‫בעבודה האומנותית שלי ולבחור קו מיוחד משלי‪ .‬אני רוצה לנצל במה זו‪ ,‬להודות לו מעומק לבי ולהקדיש לו ציור זה‪.‬‬

‫ر‪ ،‬عمري ‪ 13‬عاما وأنا‬

‫קיתי בת ‪ ,13‬מנצרת‬

‫مرحبا اسمي شني‬
‫من سدروت‬

‫مر علي في السنة‬
‫سدروت‬
‫أريد أن أخبركم م باذاصواريخ القسام‪ .‬األمر‬
‫لق‬
‫تع‬
‫שדרות‬
‫ي‬
‫مبا‬
‫ية‬
‫ض‬
‫ملا‬
‫ا‬
‫يبدو انه أيضا لن ينتهي‪.‬‬
‫שלום‪ ,‬קוראים לי שניר‪,‬‬
‫و‬
‫عد‬
‫ب‬
‫ي‬
‫ته‬
‫ين‬
‫م‬
‫ل‬
‫قذف الصواريخ باجتاهنا‬
‫אני בן ‪ 13‬משדרות‪.‬‬
‫التهديدات في املاضية كانت األصعب‬
‫בשנה האחרונה ‪ ...‬מבחינת‬
‫עלי‬
‫مستمرة‪ .‬السنة شيء‪ .‬في بداية السنة‬
‫מר‪.‬‬
‫רציתי שתדעו מה עבר לא נגמר‪ ,‬וכנראה שגם לא יג‬
‫كل‬
‫دء‬
‫ب‬
‫ني‬
‫ح‬
‫הקסאמים‪ .‬קודם כל זה‬
‫ية‬
‫ض‬
‫املا‬
‫واجلرحى وخفنا جميعا‪.‬‬
‫הזה של ירי הטילים עלינו ‪-‬‬
‫من سبع السنني‬
‫ى‬
‫ום‬
‫האי‬
‫تل‬
‫لق‬
‫הזמן נמשך‪ ...‬כל‬
‫ا‬
‫قع‬
‫وو‬
‫ة‪،‬‬
‫חרונה זה היה הכי קשה מתוך‬
‫جوم مكثف على املدين‬
‫زل ألني أخاف‪ .‬أصدقائي‬
‫זה כלות‪ .‬זה קשה מאוד‪ ,‬ובשנה הא‬
‫له‬
‫ملن‬
‫ا‬
‫ا‬
‫ان‬
‫من‬
‫ك‬
‫وج‬
‫خلر‬
‫ا‬
‫דים‬
‫يع‬
‫התחיל‪ .‬בתחילת שנת הלימו‬
‫االمر أبطال ‪ ...‬ال استط‬
‫דר‬
‫الصفارة وال نخرج‬
‫ש בע השנים שעברו מאז שהכל‬
‫ש‬
‫בית על העיר‪ ,‬היו הרוגים והרבה פצועים ليس فالييخرجون‪ .‬بتنا ال نتقابل وجها لوجه‪ .‬نسونمعفي مكان محمي‪ .‬وقع‬
‫אסי‬
‫מ‬
‫ضا‬
‫ك‬
‫פה‬
‫ن‬
‫أي‬
‫תק‬
‫أال‬
‫ה‬
‫و‬
‫תה‬
‫כול‬
‫رة‬
‫היי‬
‫فا‬
‫י‬
‫לא‬
‫ص‬
‫אני‬
‫مع ال‬
‫اكثر من الباقني ‪ ...‬قذف‬
‫אין גיבורים‪...‬‬
‫من املنزل خلوفنا من ان تسوم مكثف والذي ارعبنا‬
‫וזה הפחיד את כולנו‪ .‬בעניין הזהחברים שלי לא יוצאים‪ .‬אנחנו‬
‫حتى ان االستحمام كان‬
‫ج‬
‫ه‬
‫ي‬
‫ثان‬
‫عة اشهر‬
‫לצאת מהבית כי אני פוחד‪ .‬גם נים מול פנים‪ .‬יש לפחות פעם‬
‫קה قبل اربأسبوعيا حوالي ‪ 300‬صاروخ ملدة شهر‪ .‬سرع للرجوع الى امللجأ‪.‬‬
‫פ‬
‫לא רואים אחד את השני יותר לצאת החוצה מחשש שהאזע‬
‫علينا‬
‫ום אזעקה ואני מפחד‬
‫كالي‪ .‬كان حمامي يستغرق دقيقة واحدة واشاهدت جيراني يقعون‬
‫מוגן‪ .‬לפני כארבעה חודשים‬
‫אחת ביפתאום ואני לא אהיה באזור‬
‫إشقفنا دراستنا‪ ،‬مشاويرنا‪ ،‬التجوال في املدينة‪ .‬اقرباء لنا ملدة اسبوعني‪.‬‬
‫על‬
‫ייה ‪ ...‬שהייתה הכי מפחידה‬
‫תופתה המתקפה המאסיבית השנ‬
‫וזה נמשך כחודש‪ .‬او حى‪ .‬قررت عائلتي قبل مدة أخذ عطلة مععليه مبا يتعلق بالهجوم‬
‫היי‬
‫בוע‬
‫לים בש‬
‫جر‬
‫عد رجوعنا وجدنا ان احلال ما زال على ما هو النجاح في االمتحانات‪.‬‬
‫מבין כולן‪ ...‬נורו עלינו כ‪ 300-‬טיתי‪ .‬הייתי מתקלח במשך דקה‬
‫م في محله‪ ،‬كان صعب‬
‫ب‬
‫עיי‬
‫אפילו להתקלח היה מאוד ב לצאת‪ ,‬לבלות בעיר‪ ..‬ראיתי‬
‫واجلرحى‪ .‬نعم‪ ،‬ظنك‬
‫طوال الوقت ملعرفتنا ان‬
‫וד‪,‬‬
‫וחוזר למקלט‪ .‬הפסקנו‬
‫היהלקלמשה‪ .‬ואז ההורים שלי וכל שאר הדודים الشعور باخلوف يالزمنا‬
‫שכנים נפצעים וזה‬
‫רנו‬
‫רתי שם את הזמן וכאשר חז‬
‫االمر لن ينتهي‪.‬‬
‫החליטו לצאת לחופשה‪ ...‬העב אר אותו דבר‪ .‬עדיין מתקפות‬
‫صل خالل السنة املاضية‪.‬‬
‫חר שבוע ראינו שהכל נש‬
‫ك بصورة او باخرى ما ح‬
‫לא‬
‫יים כמו שאתם מנחשים‪ ,‬גם היה קשה מאוד לכלחד ذل‬
‫נפצעים‪.‬‬
‫ועדיין‬
‫חינות‪ .‬ההרגשה הזאת של הפ‬
‫בב‬
‫אחד ואחד מאתנו להצליח כי אתה יודע שזה לא נגמר‪.‬‬
‫נמצאת איתך בכל רגע ורגע‬
‫פחות או יותר השנה שהייתה‪.‬‬
‫וזאת‬

‫‪66‬‬

‫" قذف علينا أسبوعيا حوالي ‪ 300‬صاروخ ملدة شهر"‬
‫"נורו עלינו כ‪ 300-‬טילים בשבוע וזה נמשך כחודש"‬

‫الناصرة נצרת‬

‫لديكم ما تقولونه وتبحثون عن مكان تعبرون فيه عما في داخلكم؟‬
‫تكتبون وتبحثون عن اماكن للنشر؟‬
‫انتم مدعوون ومدعوات ان ترسلوا الينا ما كتبتم وكتبنت‪ .‬مواد مختارة‬
‫ستنشر في االعداد القادمة‪.‬‬
‫יש לכם מה לומר ומחפשים מקום להתבטא?‬
‫תמיד רציתן לכתוב ולא מצאתן מקום לפרסם‬
‫אתם מוזמנים ומוזמנות לשלוח אלינו את מה שכתבתם‬
‫וכתבתן‪ .‬חומרים נבחרים יפורסמו בגיליונות הבאים‪.‬‬

‫‪77‬‬

‫نحن‬

‫املراسالت‬

‫אנחנו‬

‫הכתבות‬

‫שמי תמארה אבו חמאמה ואני בכיתה ח'‪ .‬יש לי‬
‫שתי אחיות ואח אחד‪ .‬התחביבים שלי הם לרכב‬
‫על סוסים‪ ,‬להחליק על הקרח ולשחק כדורסל‪ .‬אני‬
‫שמחה שהצטרפתי לקבוצת הכתבים של חלונות‬
‫כי למדתי הרבה דברים שלא ידעתי קודם והכרתי‬
‫אנשים חדשים‪.‬‬
‫אני גרה בעיר ההררית בית סאחור הקרובה לבית‬
‫לחם‪ .‬לפי האמונה האנגליקאנית נקראת עירי עיר‬
‫הרועים‪ ,‬כי מלאך הופיע בפני הרועים‪ ,‬שהיו שומרים‬
‫על העדרים שלהם‪ ,‬ובישר להם את הולדתו של‬
‫ישוע‪ .‬לצד בית סאחור יש אזור הררי שהיה קרוי‬
‫ג'בל (הר) אבו ג'נים‪ ,‬אבל הישראלים השתלטו עליו‬
‫וקראו לו הר חומה‪.‬‬
‫כשהלכתי עם הקבוצה של הכתבים לסמינר‬
‫המשותף של הקבוצות ביפו‪ ,‬הלכתי לים וישבתי‬
‫שם‪ ,‬חושבת איך הצלחתי לבקר את הים‪.‬‬
‫הרגשתי צער כי באותו זמן יש הרבה ילדים‬
‫פלסטינים שלא נהנים מהזכות הזאת‪.‬‬

‫תמארה מבית סאחור‬

‫תי על החוף‪ ,‬חושבת איך‬

‫"הלכ‬

‫"مشيت على‬

‫הצלחתי לבקר את הים"‬

‫الشاطئ وأخذت أفكر كيف جنحت في زيارة البحر"‬
‫اسمي متارا أبو حمامة‪ ،‬وأنا في الصف الثامن‪.‬‬
‫لدي اختان واخ واحد‪ .‬من مواهبي ركوب‬
‫اخليل والتزلج على اجلليد ولعب كرة السلة‪.‬‬
‫انا مسرورة من انضمامي جملموعة املراسلني‬
‫في شبابيك فقد تعلمت الكثير من االشياء‬
‫التي لم اكن اعرفها من قبل وتعرفت على‬
‫أشخاص جدد‪.‬‬
‫أعيش في املدينة اجلبلية بيت ساحور‬
‫الواقعة بجانب مدينة بيت حلم والتي حسب‬
‫املعتقدات االجنيلية تدعى مدينة الرعاة‪ ،‬الن‬
‫الرعاة كانوا يسهرون على قطعانهم عندما‬
‫ظهر لهم مالك الرب يبشرهم مبيالد السيد‬
‫املسيح‪ .‬بجانب بيت ساحور هناك منطقة‬
‫جبلية كانت تسمى بجبل أبو غنيم‪ ،‬لكن‬
‫اإلسرائيليني جاءوا وسيطروا عليها حيث‬
‫اسموها مستوطنة هار حوماة‪.‬‬
‫عندما ذهبت مع مجموعة املراسلني إلى‬
‫السمينار املشترك للمجموعات في يافا‬
‫مشيت على الشاطئ واخذت أفكر كيف‬
‫جنحت في زيارة البحر‪ .‬شعرت باحلزن ألنه‬
‫في نفس الوقت يوجد الكثير من األطفال‬
‫الفلسطينيني احملرومني من هذه الفرصة‪.‬‬

‫"ن‬

‫قدم في البرمل‬
‫ان‬
‫ا‬
‫قت‬
‫را‬
‫ح‬
‫ات‬
‫نا‬
‫و‬
‫نن‬
‫اق‬
‫ش‬
‫م‬
‫وا‬
‫ض‬
‫يع‬
‫ت‬
‫خ‬
‫ص املدرسة"‬

‫"בפרלמנט אנחנו‬

‫מציגים את ההצעות שלנו ודנים‬

‫בנושאים שקשורים לבית הספר"‬
‫אני יארה מהעיר יפו ואני עולה בשנה הבאה‬
‫לכיתה ח'‪ .‬אני לומדת בבית ‪ -‬הספר הערבי‬
‫הדמקורטי "יאפא"‪ .‬הבית‪ -‬ספר שלי דואג‬
‫לזכויות הילדים‪ ,‬ויש לנו פרלמנט שחברים‬
‫בו תלמידים מכיתה ד' עד כיתה ט' וגם חלק‬
‫מהמורים של בית הספר‪ .‬בפרלמנט אנחנו‬
‫מציגים את ההצעות שלנו ודנים בנושאים‬
‫שקשורים לבית הספר‪.‬‬

‫أنا يارا من مدينة يافا وسأرتفع في العام‬
‫الدراسي القادم الى الصف الثامن‪ .‬ادرس‬
‫في مدرسة "يافا" العربية الدميقراطية‪.‬‬
‫مدرستي تهتم بحقوق الطالب حيث أن‬
‫لدينا في املدرسة برملان يشترك فيه طالب‬
‫من صف الرابع وحتى الصف التاسع وكذلك‬
‫جزء من معلمي املدرسة‪ .‬نقدم في البرملان‬
‫اقتراحاتنا ونناقش مواضيع تخص املدرسة‪.‬‬

‫אני גם אוהבת מאוד בעלי‪-‬חיים‪ ,‬במיוחד‬
‫כלבים‪ .‬בנוסף לאהבה שלי לבית‪-‬הספר‬
‫كما وأحب احليوانات كثيرا وخاصة الكالب‪.‬‬
‫ולבעלי‪-‬חיים אני אוהבת לשיר‪ ,‬לרקוד‪ ,‬לצייר‪,‬‬
‫باالضافة حلبي للمدرسة وللحيوانات أحب‬
‫לפסל‪ ,‬לשחק ודברים אחרים‪ .‬בזמן האחרון‬
‫كذلك الغناء‪ ،‬والرقص‪ ،‬والرسم والنحت‬
‫שיחקתי בסרט חדש על יפו שייצא בקרוב‪.‬‬
‫مؤخرا‬
‫والتمثيل وأشياء أخرى‪ .‬لقد قمت‬
‫מבין כל הדברים האלה שהזכרתי‪ ,‬אני מעדיפה‬
‫هذه‬
‫كل‬
‫بني‬
‫من‬
‫قريبا‪.‬‬
‫سيصدر‬
‫يافا‬
‫باملشاركة في فيلم جديد عن‬
‫את המשחק ואת הציור‪ ,‬אבל עד היום אני לא יודעת מה אני רוצה‬
‫ال‬
‫اآلن‬
‫حتى‬
‫لكني‬
‫والرسم‬
‫التمثيل‬
‫االشياء التي ذكرتها افضل‬
‫להיות כשאהיה גדולה‪ ,‬מרוב התחומים שאני אוהבת‪ .‬אבל יש לי זמן‪.‬‬

‫اعرف ما اريد ان اكون حني اكبر لكثرة اجملاالت التي احبها‪ .‬لكن‬
‫لدي الوقت‪.‬‬
‫الى اللقاء‪...‬‬

‫להתראות‪...‬‬

‫ ‬

‫يارا من يافا‬

‫יארה מיפו‬

‫متارا من بيت ساحور‬

‫"לפעמים‬
‫בעיקר אני כותבת סיפורים‪,‬‬
‫התחלו‬
‫ת כי אני לא מוצאת‬
‫ה‬
‫משכים מעניינים‪"...‬‬
‫קוראים לי אורין‪ ,‬אני בת ‪ 12‬וגרה בתל אביב‪ .‬אני אוהבת לבלות עם חברות‪ ,‬לראות‬
‫סרטים‪ ,‬לשמוע מוזיקה‪ ,‬לטייל‪ ,‬לנסוע על אופניים‪ ,‬לקרוא או סתם להיות בבית‪.‬‬
‫לפעמים אני כותבת סיפורים‪ ,‬בעיקר התחלות כי אני לא מוצאת המשכים מעניינים‪,‬‬
‫הנה התחלה של אחד הסיפורים שכתבתי‪:‬‬
‫"‪...‬אמה ממש לא אהבה את החדר ההוא‪ ,‬הקטן והמסודר‪ ,‬עם הווילונות הורודים‬
‫והשטיח האדום והקטן‪ .‬תמיד היה בו משהו שהיא לא אהבה‪ .‬הכול התחיל יום אחד‬
‫כשהיא הגיעה הביתה‪ .‬היא חלצה נעליים וזרקה את התיק בצד‪ .‬על השולחן היה‬
‫פתק קטן‪ ,‬מקופל‪ ,‬שהיה ממוען אליה‪" .‬לאמה" היה כתוב עליו בכתב נטוי ודק‪ .‬אמה לא שמה לב אליו‪ .‬ניגשה לסלון והתחילה‬
‫לחפש את השלט‪ .‬צלצול הטלפון נשמע בדיוק כשמצאה אותו מאחורי הספה‪ ,‬היא ניגשה לטלפון עם השלט ביד וענתה "הלו"‬
‫אך לא הייתה תשובה"‪.‬‬

‫‪88‬‬

‫יש ימים שבהם אני כותבת כמה סיפורים וימים שבהם אין לי חשק‪ .‬לפעמים כשאני רואה חפץ מסוים‪ ,‬תמונה או ציור‪,‬‬
‫אני מתחילה למצוא השראה לסיפור חדש‪ .‬כשאני כותבת אני לא שמה לב לזמן שעובר ולפעמים אני כותבת בשיעורים כדי‬
‫להעביר את הזמן‪ .‬בדרך כלל אני כותבת בדף האחרון של המחברת (ולפעמים‪ ,‬כשממש משעמם לי‪ ,‬גם מציירת את המורות)‬
‫ואני תמיד שוכחת להוציא את הדף האחרון של המחברת כשאני מגישה אותה לבדיקה‪ ,‬למזלי הן בדרך כלל לא שמות לב‪.‬‬

‫אורין מתל אביב‬

‫بة القصص بالذات البدايات منها‬
‫"احياناً اقوم ب‬
‫فككيتاف اكملها بطريقة مثيرة"‬
‫النني ال اعر‬
‫اسمي اورين وعمري ‪ 12‬عاما واسكن في تل ابيب‪ .‬احب إمضاء الوقت مع صديقاتي‪ ،‬مشاهدة االفالم‪ ،‬االستماع‬
‫الى املوسيقى‪ ،‬التجوال‪ ،‬ركوب الدراجة‪ ،‬القراءة او مجرد التواجد في املنزل‪ .‬احيانا ً اثوم بكتابة القصص‪ ،‬بالذات‬
‫البدايات منها النني ال اعرف كيف اكملها بطريقة مثيرة‪ .‬اليكم بداية قصة كنت قد كتبتها‪:‬‬
‫"اما لم حتب تلك الغرفة الصغيرة واملرتبة مع الستائر الزهرية والبساط االحمر الصغير‪ .‬لطاملا كان فيها شيء‬
‫لم حتبه‪ .‬بدء كل شيء عندما وصلت يوما الى املنزل‪ .‬خلعت نعليها ورمت احلقيبة جانبا‪ .‬كانت على الطاولة‬
‫بطاقة صغيرة مطوية أرسلت اليها‪" .‬الى اما" كتب عليها بخط نحيف ومائل‪ .‬اما لم تأبه للرسالة‪ .‬تقدمت الى‬
‫سمعت رنة الهاتف بالضبط حني وجدته من وراء الكنبة‪ .‬تقدمت‬
‫البهو وبدأت تبحث عن ُمحول محطات التلفاز‪ُ .‬‬
‫للهاتف و ُمحول احملطات في يدها وأجابت "الو"‪ ،‬لكنها لم تسمع اجابة"‪.‬‬
‫هناك ايام اكتب فيها عدة قصص وايام ليست لدي رغبة في الكتابة‪ .‬احيانا ً حني أرى غرضا ً ما‪ ،‬أو صورة أو رسمة‬
‫اجد فيها ايحاء لقصة جديدة‪ .‬حني اكتب ال اكترث للوقت الذي مير واحيانا اكتب في احلصص املدرسية ألمضاء‬
‫الوقت‪ .‬عامة ما اكتب في الصفحة اخللفية من الدفتر (واحيانا ً حني ينتابني امللل اقوم برسم املعلمات) ولكني‬
‫دوما انسى الصفحة االخيرة من الدفتر حني اقدمه للفحص‪ ،‬وحلسن حظي فاملعلمات ال تنتبهن عادة لهذا االمر‪.‬‬

‫اورين من تل ابيب‬

‫‪99‬‬

‫يافا عروس البحر‬

‫منذ ذلك‬

‫أين تبدأ يافا وأين تنتهي?‬

‫איפה מתחילה יפו ואיפה מסתיימת?‬
‫احلني‪ ...‬واىل يومنا هذا‪ ...‬وماذا بعد؟‬

‫י‬
‫פו‪...‬ועדכהילוםת‪...‬ו הים‬
‫מאז‬

‫מה הלאה?‬

‫קיתי‪ :‬כשאני באה לביקור ביפו אני לא יודעת איפה מתחילה יפו ואיפה‬
‫מסתיימת‪ .‬אני מרגישה בלבול‪ .‬הגבולות אינם ברורים‪ .‬בדרך כלל יש‬
‫הרגשה פנימית שעוזרת לאדם להרגיש אם הוא בגבולות העיר או לא‪.‬‬
‫ביפו הדבר מוביל לבלבול וחוסר נחת‪ .‬אם אין סדר בעיר‪ ,‬איך אפשר‬
‫שיהיו גבולות ברורים?‬
‫ליאן‪ :‬אני לא מסכימה איתך בכלל‪ .‬על איזה חוסר סדר את מדברת?‬
‫הגבולות לא ברורים וזה לא מהווה בעייה בשבילי‪ .‬אני לא רואה את‬
‫הקשר בין סדר ובין גבולות‪ .‬יש לנו סדר ביפו‪.‬‬
‫קיתי‪ :‬אולי התרגלת לחוסר סדר ואת לא רואה אותו יותר!‬
‫ליאן‪ :‬לכל עיר יש את הסדר המיוחד לה‪ ,‬אולי את רגילה לסדר בעיר‬
‫שלך!‬
‫ג'אנט‪ :‬הדברים דומים גם ברמאללה‪ .‬המחסום שם מסמל את הגבול‪.‬‬
‫כשאני רואה את מחסום קלנדיה אני מבינה שאני בשערי רמאללה‪ .‬אין לי‬
‫צורך בגבולות מוחשיים‪ ,‬אולי רק שלט שאומר בבהירות איפה יפו‪.‬‬
‫ליאן‪ :‬אין לי צורך בנקודה ברורה ויציבה של גבולות‪ ,‬ישנו קו לא ידוע‬
‫אבל את יכולה להרגיש אותו‪.‬‬
‫ג'אנט‪ :‬ליפו ולתל‪-‬אביב יש את אותה העירייה‪ ,‬אולי בגלל זה לא‬
‫מרגישים בגבולות ביניהן!‬

‫كيتي‪ :‬عندما آتي في زيارة الى يافا ال أعرف بالضبط أين تبدأ‬
‫يافا وأين تنتهي‪ .‬أشعر بالبلبلة‪ .‬احلدود ليست واضحة‪ .‬بشكل‬
‫طبيعي هناك احساس داخلي يدل الشخص إن ما زال في حدود‬
‫املدينة أم ال‪ .‬لكن في يافا األمر يسبب البلبلة وعدم الراحة‪.‬‬
‫مدينة بدون نظام كيف ميكن أن تكون لها حدود واضحة؟‬
‫ليان‪ :‬انا ال أوافق معك على االطالق‪ .‬عن أي عدم نظام تتحدثني؟‬
‫احلدود الغير واضحة ال تشكل مشكلة بالنسبة لي‪ .‬ال أرى‬
‫العالقة بني عدم النظام واحلدود‪ .‬لدينا نظام في يافا ‪.‬‬
‫كيتي‪ :‬لرمبا قد تعودت على عدم النظام لذلك ال ترينه!‬
‫ليان‪ :‬لكل مكان نظام خاص به‪ ،‬لرمبا أنت معتادة على نظام‬
‫مدينتك!‬
‫جانيت‪ :‬كذلك احلال في رام اهلل‪ .‬يرمز احلاجز في رام اهلل للحدود‪.‬‬
‫عندما أرى حاجز قلنديا أفهم أني على مدخل رام اهلل‪ .‬ليست‬
‫لدي حاجة في حدود ملموسة‪ ،‬مجرد الفتة تشير بوضوح الى‬
‫يافا‪.‬‬
‫ليان‪ :‬لست بحاجة الى نقطة واضحة وثابتة للحدود‪ ،‬هناك‬
‫خط غير ُمعرف لكنك تستطيعني ان تشعري به‪.‬‬
‫جانيت‪ :‬يافا وتل ابيب تتبعان الى بلدية واحدة رمبا لهذا السبب‬
‫ليست هناك حدود بينهما!‬

‫בימי העות'מנים יפו הייתה עיר גדולה וחשובה וסביבה כפרים רבים‪ .‬אומרים‬
‫שהיחסים בין הערבים ליהודים באותם הזמנים היו טובים‪.‬‬

‫كان املصريون هم أول من ذكر يافا في‬
‫המצרים היו הראשונים בהיסטוריה הכתובה‬
‫שהזכירו את יפו‪ ,‬כבר לפני ‪ 3470‬שנה‪ ,‬באגרות التاريخ املكتوب قبل ‪ 3470‬سنة‪ ،‬وذلك في‬
‫متجد احتالل املدينة‬
‫كتاباتهم التي كانت ّ‬
‫שפארו את כיבושה על ידי פרעה תחותמס‬
‫على يد الفرعون حتتمس الثالث‪ .‬ومنذ ذلك‬
‫השלישי‪ .‬מאז ידעה יפו הרס וכיבושים‪ ,‬אך גם احلني عرفت يافا دمارا واحتالالت‪ ،‬ولكن أيضا‬
‫בנייה ושגשוג‪ .‬בחופשת הקיץ יצאו הכתבות‬
‫بناءا وازدهارا‪ .‬أثناء العطلة الصيفية خرج‬
‫שלנו מתל‪-‬אביב ויפו לסיור בחלק הזה של העיר‪ .‬مراسلونا من تل أبيب ـ يافا في جولة الى هذا‬
‫القسم من املدينة‪ .‬وقد زاروا مواقع عديدة‬
‫הן ביקרו באזורים שונים‪ ,‬מהם למדו הן על‬
‫وتعرفوا من خالل زياراتهم على أشياء من‬
‫העבר והן על ההווה‪ .‬בעמודים הבאים נחלוק‬
‫אתכם את החוויות מן הסיור והרבה מן התהיות املاضي واحلاضر ‪ .‬في الصفحات التالية‬
‫سنطلعكم على التجارب التي عشناها‬
‫והשאלות שהתעוררו במהלכו‪.‬‬
‫خالل اجلولة والعديد من التساؤالت التي‬
‫ساورتنا خاللها‪.‬‬

‫كانت يافا ايام العثمانيني مدينة كبيرة ومهمة وحتيط بها قرى عديدة‪.‬‬
‫يذكر ان العالقات ين العرب واليهود في ذلك الوقت كانت طيبة‪.‬‬

‫عمارة بلدية يافا ‪1944‬‬

‫בניין העירייה של יפו ‪1944‬‬

‫‪10 10‬‬

‫‪11 11‬‬

‫يافا عروس البحر‬
‫יפו כלת הים‬

‫منذ ذلك احلني‪...‬‬

‫واىل يومنا هذا‪ ...‬وماذا بعد؟ بعد؟‬

‫מ‬
‫אז‪...‬ועד היום‪...‬ומה הלאה?‬

‫מי בוחר את שמות הרחובות ולמה?‬
‫מפה מ‪ 1944-‬של תל אביב‬
‫והכפרים הפלסטינים במחוז יפו‪.‬‬
‫בחלקה העליון של המפה ניתן‬
‫לראות את תל אביב ומדרום לה‬
‫את שכונת מנשיה היפואית‪.‬‬

‫خارطة من عام ‪ 1944‬لتل ابيب‬
‫والقرى الفلسطينية التابعة‬
‫لقضاء يافا‪ .‬نرى في شمال‬
‫اخلارطة تل ابيب واحلي اليافي‬
‫املنشية جنوبا‪ً.‬‬

‫ג'אנט‪ :‬לא ידעתי שלרחוב רזיאל היו בעבר שני שמות‪" ,‬בוטרוס"‬
‫ו"אסקנדר עוואד"‪ .‬איך קרה שהשתנה השם ל"רזיאל"?‬
‫ליאן‪ :‬אני‪ ,‬אישית‪ ,‬חושבת שהעניין מאוד טבעי‪ .‬הרי אם משתנה‬
‫השלטון במדינה‪ ,‬משתנים גם שמות הרחובות‪ .‬כל מדינה אוהבת‬
‫להנציח את השמות של גדוליה‪.‬‬
‫קיתי‪ :‬בכך שהמדינה שינתה את שמות הרחובות היא מראה שהערבים‬
‫לא חשובים בעיניה‪ .‬זה נראה לי כמו תכנית להוציא את הערבים מפה‪,‬‬
‫כאילו הערבים לא נוכחים‪.‬‬
‫ליאן‪ :‬כל משטר חדש עושה את אותו הדבר‪ .‬העות'מאנים‪ ,‬כאשר בנו‬
‫את כיכר השעון‪ ,‬עשו זאת כדי להשאיר אחריהם עקבות למזכרת‪ ,‬וכך‬
‫עשו גם היהודים‪.‬‬
‫ג'אנט‪ :‬אני אישית מרגישה שלא הייתה להם זכות לשנות את שמות‬
‫הרחובות‪ ,‬כי יפו היא לא העיר שלהם!‬
‫ליאן‪ :‬אבל היא תחת שלטון מדינת ישראל‪.‬‬
‫ג'אנט‪ :‬אפילו רבים משלטי הרחובות כתובים רק בעברית‪.‬‬
‫קיתי‪ :‬השלטונות רוצים להדגיש שהם אלה ששולטים באזור‪.‬‬
‫ליאן‪ :‬לדעתי‪ ,‬השלטים ברחובות היו צריכים להיות גם בערבית‪ ,‬לפחות‬
‫בשכונות הערביות‪ ,‬ושיהיו להם שמות של דמויות ערביות‪ .‬כאן אני‬
‫חוזרת לדמוקרטיה – אם המדינה היתה מדינה דמוקרטית‪ ,‬היא הייתה‬
‫נותנת לאנשי העיר את האפשרות להשאיר שמות ערביים‪ .‬היו צריכים‬
‫להתייעץ אתנו לפני ששינו את השמות‪.‬‬

‫من خيتار امساء الشوارع وملاذا؟‬
‫جانيت‪ :‬لم أعرف أن شارع "رازيئل" كان لديه اسمان‪" :‬بطرس"‬
‫و"اسكندر عوض"‪ .‬كيف حصل ان تغير اسمه لــ "رازيئل"؟‬
‫ليان‪ :‬أنا شخصيا أعتقد ان األمر طبيعي للغاية ففي تغير‬
‫النظام في الدولة تتغير كذلك اسماء الشوارع‪ .‬كل دولة حتب‬
‫تخليد اسماء عظماءها‪.‬‬
‫كيتي‪ :‬عندما تغير الدولة اسماء الشوارع فهي بذلك تقول ان‬
‫العرب غير مهمني بنظرها‪ .‬يبدو لي االمر كمخطط الخراج‬
‫العرب من هنا‪ .‬وكأن العرب ليسوا موجودين‪.‬‬
‫ليان‪ :‬كل نظام جديد يقوم بذات الشيء‪ .‬عندما قام العثمانيون‬
‫ببناء برج الساعة ارادوا بذلك أن يتركوا خلفهم أثر في املدينة‬
‫يخلد ذكراهم‪ ،‬وكذلك فعل اليهود‪.‬‬
‫جانيت‪ :‬أنا شخصيا اشعر ان ليس من حقهم تغيير اسماء‬
‫الشوارع ألن يافا ليست مدينتهم!‬
‫ليان‪ :‬لكنها حتت سيطرة دولة اسرائيل‪.‬‬
‫جانيت‪ :‬حتى كثير من الفتات الشوارع مكتوبة فقط بالعبرية‬
‫كيتي‪ :‬تريد السلطات أن تؤكد انها هي من يسيطر في املنطقة‪.‬‬
‫ليان‪ :‬برأيي على الالفتات في الشوارع أن تكون ايضا باللغة‬
‫العربية‪ ،‬على األقل في االحياء العربية‪ ،‬وحتمل اسماء شخصيات‬
‫عربية‪ .‬هنا أرجع مرة أخرى الى مسألة الدميوقراطية ‪ -‬لو كانت‬
‫الدولة دولة دميقراطية ألعطت اهل البلد الفرصة في ابقاء‬
‫اسماء املدينة العربية‪ .‬كان عليهم ان يتشاوروا معنا قبل ان‬
‫يغيروا اسماء الشوارع‪.‬‬

‫أدى انتصار اليهود في حرب ‪ 1948‬إلى تدمير القرى احمليطة بيافا وضم‬
‫أراضيها الى تل أبيب‪ .‬ومن بني الـ ‪ 100.000‬عربي الذي كانوا يسكنون يافا‬
‫بقي حوالي ‪ 3.000‬يعيش نسلهم حتى اليوم في املدينة‪ .‬وفي عام ‪1949‬‬
‫ض َّمت يافا إلى تل أبيب وأطلق على املدينة املوحدة اسم تل أبيب ـ يافا‪.‬‬
‫ُ‬
‫أما نسل سكان املنطقة الفلسطينيني الذين طردوا أو هربوا من يافا‬
‫(يتعلق مبن يوجه الكالم*) موزعون كالجئني في أنحاء العالم‪ .‬بعضهم في‬
‫مخيمات الالجئني في غزة‪ ،‬والضفة الغربية أو لبنان وفي غيرها من املناطق‪،‬‬
‫وقد أسس بعضهم حياته في أماكن أخرى‪ .‬وما زالوا يحلمون بالعودة إلى‬
‫مدينتهم يافا عروس البحر‪.‬‬
‫ב ‪ 1906 -‬התארגנו כמה משפחות של יהודים כדי לבנות שכונה‬
‫חדשה מחוץ ליפו‪ .‬וב‪ 1909 -‬הוקמה העיר תל‪-‬אביב בנפרד מיפו‪.‬‬

‫في عام ‪ 1906‬احتدت عدة عائالت يهودية من أجل بناء‬
‫حي جديد خارج يافا‪ .‬وفي عام ‪ 1909‬أقيمت مدينة تل‬
‫أبيب منفصلة عن يافا‪.‬‬

‫נצחון היהודים במלחמת ‪ 1948‬הביא להרס הכפרים שהיו סביב יפו ושטחם סופח‬
‫לתל‪-‬אביב‪ .‬מתוך כ‪ 100,000 -‬ערבים שחיו ביפו ובסביבתה נותרו כ‪ 3,000 -‬שצאצאיהם‬
‫חיים בה עד היום‪ .‬ב‪ 1949 -‬אוחדה יפו עם תל‪-‬אביב והעיר המאוחדת נקראת תל‪-‬‬
‫אביב – יפו‪ .‬צאצאיהם של תושבי האזור הפלסטינים שבעת המלחמה גורשו או‬
‫ברחו מיפו (תלוי את מי שואלים) מפוזרים היום כפליטים ברחבי העולם‪ .‬חלקם‬
‫במחנות פליטים בעזה‪ ,‬בגדה המערבית‪ ,‬בלבנון ועוד‪ ,‬וחלקם בנו חיים במקומות‬
‫אחרים‪ ,‬עדיין חולמים לחזור לעירם‪ ,‬יפו – כלת הים‪.‬‬
‫תלוי את מי שואלים‪ :‬לפי הנרטיב הפלסטיני הפלסטינים גורשו‬
‫מאדמותיהם‪ ,‬ואילו לפי הנרטיב היהודי הם ברחו‪.‬‬

‫يتعلق مبن يوجه الكالم‪ :‬حسب السرد الفلسطيني فإن‬
‫الفلسطينيني قد طردوا من اراضيهم وأما حسب السرد اليهودي‬
‫فإن الفلسطينيني قد هربوا‪.‬‬

‫‪12 12‬‬

‫‪13 13‬‬

‫מי בנה את מגדל השעון?‬
‫من بن‬
‫ى برج الساعة؟‬

‫מה נמחק ומה נשאר מההיסטוריה של יפו?‬

‫ליאן‪ :‬חבל על ההרס שנעשה למרכז המשטרה‪ .‬התיירים באים לכאן כדי לראות בניינים‬
‫עתיקים‪ ,‬עכשיו הם לא יבואו‪ .‬רבים מאנשי העיר לא יודעים על המקומות העתיקים‬
‫האלה‪ ,‬הם הולכים לידם ולא יודעים‪ .‬אבל כאשר בא מישהו מבחוץ הוא מעריך את מה‬
‫שאנחנו לא מעריכים‪ .‬על אנשי העיר לדאוג למקומות הארכיאולוגיים שלהם‪.‬‬
‫ג'אנט‪ :‬הרשויות הרסו כדי לבנות בית מלון‪.‬‬
‫ליאן‪ :‬אנשי העיר היו צריכים לסרב ולצאת בהפגנה כדי לעצור את ההרס‪ .‬הרבה אנשים‬
‫לא דואגים ולא יודעים מה ערך המקום שהם חיים בו‪.‬‬
‫ג'אנט‪ :‬על הרשויות קודם כל לשאול את אנשי העיר אם הם מסכימים להרס או לא‪ ,‬הרי‬
‫המבנים האלה שייכים להם!‬
‫ליאן‪ :‬אם המדינה הייתה מדינה דמוקרטית היו שואלים את דעתו של העם‪ .‬העם צריך‬
‫לקחת אחריות על הרכוש שלו‪.‬‬
‫ג'אנט‪ :‬השינוי מתחיל מהאנשים‪.‬‬
‫ליאן‪ :‬הבעיה נובעת מכך שאין מספיק מדריכים‪ ,‬שיתנו לאנשים קצה חוט על ההיסטוריה‬
‫של העיר שלהם‪.‬‬
‫ג'אנט‪ :‬בתי הספר צריכים לקחת את התלמידים שלהם לסיורים היסטוריים‪ ,‬כדי שידעו על‬
‫העיר שלהם‪.‬‬
‫ליאן‪ :‬על הבן אדם לחפש מידע על העיר שלו לפני שהוא הולך לחפש מידע על‬
‫מקומות אחרים‪.‬‬

‫כיכר השעון שימשה כמרכז חשוב במאה ה‪19-‬‬
‫וסביבה התקיימו משרדי שלטון רבים‪ .‬הכיכר‬
‫היתה מרכז כלכלי ותחבורתי חשוב ומסביבה‬
‫נבנה בית המושל העות'מני (א‪-‬סראיה אל‪-‬‬
‫ג'דידה)‪ ,‬בניין משטרה‪ ,‬בית המעצר ומבנים‬
‫נוספים‪.‬‬
‫הכיכר קיבלה את שמה בשל מגדל השעון אשר‬
‫נמצא במרכזה‪ ,‬שנבנה במלאת ‪ 25‬שנים לשלטון‬
‫הסולטן התורכי עבד אל חמיד השני‪ .‬הבנייה‬
‫הושלמה בשנת ‪ .1906‬הכיכר והשעון נבנו יחד עם‬
‫עשרות מגדלי שעונים נוספים ברחבי האימפריה‬
‫העות'מאנית‪ ,‬ביניהם גם בירושלים‪ ,‬עכו וחיפה‪.‬‬
‫לאחר הזנחה ארוכת‪-‬שנים שופץ מגדל השעון‬
‫בשנת ‪ 2001‬והוספה תאורה לילית‪.‬‬

‫יסמין מיפו‬

‫شغل دوار الساعة في منتصف القرن‬
‫الــ ‪ 19‬معلما ً هاما ً للمدينة واقيمت‬
‫حوله مكاتب تابعة للسلطات‪ ،‬حيث‬
‫و ُعرف كذلك بأهميته كمركزا اقتصاديا ً‬
‫واجتماعياً‪ .‬بني كذلك في منطقة دوار‬
‫الساعة بيتا ً للحاكم العثماني (السرايا‬
‫ومبان‬
‫اجلديدة)‪ ،‬مبنى للشرطة‪ ،‬سجن‬
‫ٍ‬
‫اضافية كثيرة‪.‬‬
‫سمي الدوار دوار الساعة نسبة للساعة‬
‫الواقعة في وسطه‪ ،‬والتي بنيت في‬
‫الذكرى الــ ‪ 25‬عاما ً على حكم السلطان‬
‫العثماني عبد احلميد الثاني‪ .‬واكتمل‬
‫بنائه عام ‪ .1906‬بني دوار الساعة في يافا‬
‫تزامنا ً مع بنائه في أرجاء االمبراطورية‬
‫العثمانية‪ ،‬من بينها القدس وعكا وحيفا‪.‬‬
‫وبعد اهمال دام عشرات السنني مت ترميم‬
‫دوار الساعة في عام ‪ 2001‬واضيفت له‬
‫اضواء ليلية‪.‬‬

‫يامسني من يافا‬

‫‪14 14‬‬

‫ما حمي وما بقي من تاريخ يافا ؟‬

‫ليان‪ :‬خسارة على الهدم الذي حصل ملركز الشرطة‪ .‬السياح يحضرون‬
‫الى هنا لزيارة املباني القدمية‪ ،‬واآلن لن يحضروا‪ .‬كثيرون من اهل املدينة‬
‫ال يعرفون عن املعالم القدمية‪ ،‬ميشون بجانبها وال يعرفون‪ .‬لكن عندما‬
‫يحضر أشخاص من اخلارج يُقدرون ما لدينا وال نقدره نحن‪ .‬على أهل‬
‫املدينة أن يهتموا بأماكنهم األثرية‪.‬‬
‫جانيت‪ :‬لقد هدمت السلطات لتبني فندقا ً كبيراً‪.‬‬
‫ليان‪ :‬كان على أهل املدينة أن يرفضوا الهدم ويخرجوا مبظاهرة ليوقفوه‪.‬‬
‫كثيرون ال يهتمون وال يعرفون قيمة املكان الذي يعيشون فيه‪.‬‬
‫جانيت‪ :‬على السلطات أصالً أن تسأل اهل املدينة اذا كانوا يوافقون على‬
‫الهدم أم ال‪ ،‬فهذه املباني ملكهم!‬
‫ليان‪ :‬لو كانت هذه الدولة دولة دميوقراطية لسألوا الشعب عن رأيه‪ .‬على‬
‫الشعب ان يأخذ املسؤولية على أمالكه‪.‬‬
‫جانيت‪ :‬التغيير يبدأ من الناس‬
‫ليان‪ :‬املشكلة تنبع من عدم وجود مرشدين يعطون الناس أطراف خيوط‬
‫عن تاريخ مدينتهم‪.‬‬
‫جانيت‪ :‬على املدارس أن تأخذ الطالب الى جوالت سياحية في املدينة لكي‬
‫يعرفوا عن مدينتهم‪.‬‬
‫ليان‪ :‬على اإلنسان أن يبحث قبل‬
‫كل شيء عن معلومات تخص عن‬
‫مدينته قبل أن يبحث عن معلومات‬
‫تدله على مناطق أخرى‪.‬‬

‫נמל יפו במאה ה‪19-‬‬
‫مبناء يافا في القرن الـ ‪19‬‬

‫מי שיחרר את אנדרומדה הקשורה לסלע?‬

‫אורין מתל‪-‬אביב‬

‫وصلنا في نهاية اجلولة الى امليناء وشاهدنا في قلب البحر صخرة اندروميدا‪ .‬اردت‬
‫ان احكي لكم القصة من وراء الصخرة‪.‬‬

‫حتكي االسطورة اليونانية ان امللكة كاسيوفيا تفاخرت أن ابنتها أجمل فتايات‬
‫العالم وحتى أجمل من ثالث آالف حوريات البحر‪ .‬غضب بوسيدون إله البحر‬
‫عليها وعاقبها بان رسل أفعى مخيفة قامت بافتراس عدة اشخاص يومياً‪ .‬عرفت‬
‫كاسيوفيا ان الطريقة الوحيدة النقاذ الناس هي‬
‫أ‬
‫بالتضحية بابنتها اندروميدا‪ .‬فقاموا بربط اندروميدا بصخرة في قلب البحر‬
‫لتقدميها ضحية ألفعى البحر‪ .‬فرساوس‪ ،‬ابن اآلله‪،‬‬
‫مر باملكان ورأى اندروميدا اجلميلة مربوطة بالصخرة فوقع بحبها‬
‫فورا وتعهد بقتل افعى البحر اخمليفة ليتزوجها‪ ،‬فقام مبحاربة افعى البحر وقتلها‪.‬‬
‫وبعد ان فاز فرساوس على االفعى املتوحشة فصل اندروميدا عن الصخرة وعاشوا‬
‫بسعادة حتى فترة قريبة‪.‬‬

‫اورين تل أبيب‬

‫מ‬

‫ה היה פעם בנמל של יפו?‬

‫اريد ان اصحبكم معي الى بداية القرن‬
‫الـــ ‪ 20‬الى ميناء يافا بالتحديد‪ ،‬الواقع‬
‫في البلدة القدمية‪ .‬كان ملنطقة امليناء‬
‫بوابتان حديديتان‪ ،‬حيث كان على الوافدين‬
‫ليافا الدخول من احداها للتفتيش‪ .‬البوابة‬
‫الشمالية كان هدفها منع دخول املهربني‪،‬‬
‫أما البوابة اجلنوبية فكان لديها مدخالن‪،‬‬
‫األول للسيارات والثاني لألفراد‪.‬‬
‫إن سافرنا في مركبة تأخذنا الى املاضي‬
‫ّ‬
‫لكنا قد رأينا الناس في امليناء يعملون‬
‫كل منهمك بعمله‪،‬‬
‫اآلخر‪،‬‬
‫بجانب‬
‫الواحد‬
‫ٍ‬
‫صيادو السمك وصانعو املراكب‪ ،‬من جتار‬
‫البرتقال الى العتالني‪ ،‬من‬
‫أصحاب املطاعم لباعة‬
‫السندويشات‪ ،‬من موظفي‬
‫اجلمارك‪ ،‬الرياس والبحارة‬
‫والغطاسني‪ ،‬موظفي‬
‫مكتب الزراعة‪ ،‬وآخرين‬
‫كثيرين‪ .‬أما اذا زرت امليناء‬
‫اليوم فلن جتد كل تلك‬
‫احلركة السريعة‪ .‬حتى صيد‬
‫السمك والذي كان مصدر‬
‫رزق لسكان املدينة ومصدرا‬
‫للغذاء‪ ،‬اصبح من املعالم‬
‫التي يصعب رؤيتها في‬
‫امليناء‪ .‬اصبح امليناء منطقة‬
‫سياحية يسكنها اغنياء وال‬
‫يسكنها عرب‪.‬‬

‫ليان من يافا‬

‫من حرر اندروميدا من رباطها بالصخرة؟‬

‫בסוף הסיור הגענו לנמל‪ .‬בלב הים ניצב מולנו סלע אנדרומדה‪ ,‬ורציתי לגלות את הסיפור‬
‫שעומד מאחורי הסלע‪.‬‬
‫המיתולוגיה היוונית מספרת שהמלכה קסיופאה התפארה שהיא הכי יפה מכל הבנות בעולם‪,‬‬
‫ואפילו יותר משלושת אלפי הנימפות‪ ,‬בנות הים‪ .‬פוסידון‪ ,‬אל הים‪ ,‬כעס על קסיופאה מאוד‬
‫וכעונש הוא שלח נחש ים נוראי שטרף בכל יום כמה בני אדם‪.‬‬
‫לקסיופאה‪ ,‬נודע שהדרך היחידה להציל את בני האדם היא להקריב את בתה אנדרומדה‪.‬‬
‫לכן קשרו אותה לסלע בלב ים‪ ,‬כקרבן לנחש הים‪ .‬פרסאוס‪ ,‬בן האלים‪ ,‬עבר שם וראה את‬
‫אנדרומדה היפה קשורה‪ .‬הוא התאהב בה מיד‪ ,‬והבטיח שיהרוג את נחש הים הנוראי‪ ,‬אם יוכל‬
‫להינשא לה‪ .‬הוא נלחם בנחש הים והרג אותו‪ .‬לאחר שניצח את הנחש המפלצתי‪ ,‬שיחרר את‬
‫אנדרומדה מהאבן והם חיו באושר ואושר עד לא מזמן‪.‬‬

‫ماذا كان‬

‫يف املاضي مبيناء يافا؟‬

‫סלע אנדרומדה בחוף יפו صخرة اندروميدا في شاطئ يافا‬

‫קראנו את הסיפור הזה וחשבנו‬
‫قرأنا هذه القصة وراودتنا االفكار التالية‬
‫[ האם גם היום אפשר היה להמציא אגדות על אלים והבאת‬
‫קורבנות אדם?‬

‫هل نستطيع اليوم ان نؤلف قصصا عن اآلله وتقدمي الضحايا‬
‫لها؟‬

‫[ למה היה חשוב למספר לתאר את יופייה של אנדרומדה? האם‬
‫פרסאוס לא היה מתאהב בה ומציל אותה אם היא לא הייתה‬
‫יפה?‬

‫ملاذا كان مهما للراوي ان يصف جمال اندروميدا؟ أما كان‬
‫فرساوس ليقع بحب اندروميدا لوال جمالها؟‬

‫[ ואם היא לא הייתה מסכימה להינשא לו‪ ,‬האם היה משאיר אותה‬
‫למות בידי נחש הים?‬

‫وهل بحال رفضت االقتران به هل كان سيبقيها لتموت‬
‫على يد افعى البحر؟‬

‫فكروا باألمر‪...‬‬

‫תחשבו על זה‪...‬‬

‫אני רוצה לקחת אתכם איתי לראשית המאה ה‪,20 -‬‬
‫לנמל יפו‪ ,‬הממוקם בעיר העתיקה‪ .‬היו לנמל שני‬
‫שערים מברזל‪ ,‬כאשר היה על הנכנסים ליפו להיכנס‬
‫דרכם לבדיקה‪ .‬מטרתו של השער הצפוני היתה‬
‫למנוע כניסה של מבריחים‪ ,‬בעוד לדרומי‪ ,‬היו שתי‬
‫כניסות‪ ,‬הראשונה לכלי רכב‪ ,‬והאחרת לאנשים‪.‬‬
‫אם היינו נוסעים על רכב שיקח אותנו לעבר היינו‬
‫רואים בנמל את האנשים עובדים האחד לצדו‬
‫של השני‪ ,‬כל אחד עסוק בעבודתו‪ .‬הדייגים‪ ,‬בוני‬
‫הספינות‪ ,‬סוחרי התפוזים‪ ,‬סבלים‪ ,‬בעלי המסעדות‬
‫מוכרי הכריכים‪ ,‬פקידי המס‪ ,‬הקפטנים והמפליגים‬
‫בים‪ ,‬הצוללנים‪ ,‬פקידי משרד החקלאות‪ ,‬ורבים‬
‫אחרים‪ .‬ואילו היום אם תבואו לבקר את הנמל לא‬
‫תמצאו את התנועה הסואנת הזאת‪ .‬אפילו הדיג‬
‫שהיה מקור פרנסה לתושבי העיר ומקור לאוכל‪,‬‬
‫הפך למראה שנדיר לראות אותו בנמל‪ .‬הנמל נהיה‬
‫אזור תיירותי שגרים בו עשירים ולא גרים בו‬
‫ערבים‪.‬‬

‫ליאן מיפו‬

‫‪15 15‬‬

‫מי היו הבונים של יפו?‬

‫בר‬

‫بار‬

‫اهلند‬

‫سة املعمارية يف يافا?‬

‫לאן נעלמו‬
‫הפרדסים והכרמים של יפו?‬
‫أين إختف‬
‫ت بيارات وكروم يافا؟‬
‫אם תתבוננו בתמונות ובציורים שצולמו וצוירו‬
‫ביפו במאה ה‪ ,19 -‬תמצאו שהאדמה מכוסה‬
‫בעצים מסביב לשלושת צידי העיר ‪ -‬הצפוני‪,‬‬
‫המזרחי והדרומי‪ .‬הודות לאדמה שהייתה פורייה‬
‫לחקלאות‪ ,‬בארות המים‪ ,‬השכונות‪ ,‬עובדי‬
‫הפרדסים וחיות הבית‪ ,‬התנועה היתה רבה ומלאת‬
‫חיים‪ .‬כשאני מסתכלת בתעודות אני מרגישה‬
‫שאיבדתי חלק חשוב מהעיר שלי‪ .‬כאילו הן‬
‫אינן אמיתיות‪ .‬לא יודעת למי להאמין‪ ,‬לתמונות‬
‫ולציורים‪ ,‬או למה שאני רואה היום ביפו‪ .‬היום לא‬
‫תמצא פרדסים‪ ,‬יש אולי פרדס אחד שהמים יבשו‬
‫בו‪ .‬ובעניין הכרמים שהיו מסביב לעיר העתיקה‪,‬‬
‫הם רשומים בספרים‪ ,‬אך גם אותם לא‬
‫תמצאו בעיר‪.‬‬

‫ג'אנט‬

‫اذا رأيت الصور والرسومات التي اخذت‬
‫ليافا في القرن الــ ‪ 19‬ستجد االرض‬
‫مفروشة باالشجار الواقعة في نواحي‬
‫املدينة الثالث ـ الشمالية والشرقية‬
‫واجلنوبية‪ .‬وبسبب االرض اخلصبة‬
‫الصاحلة للزراعة‪ ،‬وآبار املياه‪ ،‬واملنشآت‬
‫السكنية‪ ،‬وعمال البيارات‪ ،‬واحليوانات‬
‫املنزلية‪ ،‬فقد كانت احلركة في البيارات‬
‫سريعة ومليئة باحلياة‪ .‬عندما انظر الى‬
‫هذه الوثائق اشعر أنني فقدت جزءا هاما‬
‫من بلدي‪ .‬وكأن ما أراه ليس حقيقياً‪ .‬ال‬
‫اعرف من اصدق الصور والرسومات أم ما‬
‫أراه اليوم في يافا‪ .‬فاليوم لن جتد بيارات‪،‬‬
‫هناك لرمبا بيارة واحدة نشفت مياه‬
‫بئرها‪ .‬أما بالنسبة للكروم‪ ،‬التي احاطت‬
‫بالبلدة القدمية‪ ،‬فهي كذلك مذكورة‬
‫فقط في الكتب ولن جتدها في‬
‫انحاء املدينة‪.‬‬

‫جتد في يافا مختلف اساليب البناء من‬
‫مختلف الفترات‪ .‬وقد قامت كل فترة بتبني‬
‫اسلوب بناء خاص‪ .‬ميكننا عن طريق التمعن‬
‫في البنايات اخملتلفة االستفادة والتعلم عن‬
‫تاريخ االشخاص الذين بنوا في يافا‪ .‬هناك‬
‫في يافا بناء قدمي وبناء حديث‪ ،‬بناء ديني‬
‫وبناء علماني‪ .‬انا شخصيا اخترت في ما‬
‫يلي التركيز على اسلوبني من البناء لديهما‬
‫مميزات خاصة ومثيرة لالهتمام‪,‬‬
‫انظروا بانفسكم‪:‬‬
‫ביפו ישנם סגנונות בנייה רבים ומבנים‬
‫מתקופות שונות‪ .‬כל תקופה אימצה‬
‫סגנון בנייה שונה‪ ,‬ודרך ההתבוננות‬
‫במבנים השונים אפשר ללמוד על‬
‫ההיסטוריה של האנשים שבנו ביפו‪.‬‬
‫ביפו יש בנייה עתיקה ובנייה מודרנית‪,‬‬
‫בנייה דתית ובנייה חילונית‪ .‬אני בחרתי‬
‫להתמקד בשני סגנונות בנייה‪ ,‬שלהם‬
‫מאפיינים מיוחדים ומעניינים‪,‬‬
‫ראו בעצמכם‪:‬‬

‫شكر خاص جلمعية تذكرن على اخلارطة‬
‫תודה לעמותת זוכרות על המפה‬

‫‪www.zochrot.org‬‬

‫جانيت‬
‫خارطة يافا عام ‪ .1944‬املناطق باللون االصفر ترمز الى البيارات‬
‫מפה של יפו ‪ .1944‬השטח הצהוב הכהה מסמן את הפרדסים‬

‫‪16 16‬‬

‫הבניה האסלאמית‬

‫البناء اإلسالمي‬

‫הבניה האסלאמית מתאפיינת בעיר‬
‫בשני סוגי קשתות‪ :‬קשתות מחודדות‬
‫וקשתות עגולות‪ .‬הקשתות בנויות‬
‫בכניסה למבנים רבים‪ ,‬אך בדרך כלל‬
‫הן בחלל הפנימי של הבית‪.‬‬

‫يتميز البناء االسالمي بنوعني من‬
‫االقواس‪ :‬اقواس مشحوذة واقواس‬
‫دائرية‪ .‬تبنى االقواس كثيرا في‬
‫مداخل البيوت‪ ،‬لكنها عادة ما‬
‫تبنى في الفضاء الداخلي للبيت‪.‬‬

‫בשל האיסור באסלאם על ציור בני‪-‬‬
‫אדם ובעלי חיים‪ ,‬התפתחו באומנות‬
‫האסלאמית הערבסקות‪ ,‬מוטיב‬
‫עיטורי המציין מערך מופשט של‬
‫קווים וצורות החוזרים על עצמם‪.‬‬
‫הערבסקות מורכבות מקליגרפיה‬
‫(אמנות הכתיבה הקישוטית)‪ ,‬ציורי‬
‫צמחים‪ ,‬וצורות גאומטריות שונות‪.‬‬

‫االرابيسك عنصر التزيني‬
‫الرئيسي الدال على تشكيلة‬
‫من اخلطوط واالشكال التي تكرر‬
‫ذاتها‪ .‬والدته في احلذر الفني في‬
‫االسالم على رسم اشخاص‬
‫وحيوانات‪ .‬ينحدر االرابيسك من‬
‫الزخرفة العربية (فن الكتابة‬
‫والزينة)‪ ،‬ومن رسومات لنباتات‬
‫والشكال هندسية مختلفة‪.‬‬

‫הבניה הטמפלרית‬

‫البناء التمبالري‬

‫הבניה הטמפלרית מאופיינת‬
‫בקווים שקטים ופשוטים‪.‬‬
‫מרפסת עץ פשוטה המצלה על‬
‫הכניסה לבית בצד מבנה מדרגות‬
‫חיצוני‪ .‬הטמפלרים נהגו להציב‬
‫בכניסה כתובות שונות‪ ,‬כמו‬
‫ציטוטים מהתנ"ך‬
‫ומהברית החדשה‪.‬‬
‫בחזית המבנה יש אלמנט‬
‫אדריכלי בצורת משולש‪,‬‬
‫שנקרא גמלון‪ ,‬שנותן‬
‫למבנה מראה יציב‪ .‬לעיתים‬
‫ישנו חלון קטן בצורת עיגול‬
‫במרכז הגמלון‪.‬‬

‫البناء التمبالري يتميز بخطوط‬
‫هادئة وبسيطة‪ .‬شرفة خشبية‬
‫بسيطة مشرفة على مدخل‬
‫البيت الى جانب مبنى مدرجات‬
‫خارجية‪ .‬إعتمد التمبالريون على‬
‫عرض كتابات مختلفة في املدخل‪،‬‬
‫مثل اقتباسات من التوراة ومن‬
‫االجنيل‪ .‬في واجهة املبنى هناك‬
‫عنصر معماري يدعى اجلاملون‬
‫اآلخذ لشكل املثلث والذي مينح‬
‫املبنى هيئة مستقرة‪ ،‬وأحيانا‬
‫هناك نافذة صغيرة على شكل‬
‫دائري في وسطه‪.‬‬

‫הטמפלרים היו נוצרים‪-‬‬
‫פרוטסטנטים מגרמניה‪ ,‬שמתוך‬
‫אמונה דתית בנו מושבות‬
‫בפלסטינה במחצית השנייה‬
‫של המאה ה‪.19-‬‬

‫التمبالريون كانوا‬
‫مسيحيني ـ بروتستانيني‬
‫من املانيا‪ ،‬الذين قاموا ببناء‬
‫مستعمرات في فلسطني‬
‫في النصف الثاني من القرن‬
‫الـ ‪ 19‬من دافع االميان الديني‪.‬‬

‫טיילנו ברחובות יפו‪ ,‬הגענו לפינות שבדרך‪-‬כלל אנחנו לא‬
‫מבקרות בהן‪ ,‬והסתכלנו מסביב באופן שעד היום לא הסתכלנו‪:‬‬
‫ניסינו להבין מה המשמעות של הדברים שאנחנו רואות‬
‫סביבנו‪ .‬למה קורים דברים ואיך‪ .‬מי משפיע על השינויים‬
‫שמתרחשים‪ ,‬או על כך שלא מתרחש שינוי איפה שצריך‬
‫לשנות‪.‬‬
‫חיפשנו תשובות בספרים ובאינטרנט ובמהלך השנה הקרובה‬
‫נמשיך לחפש תשובות‪ ,‬ולשאול עוד שאלות‪.‬‬
‫אתם מוזמנים להצטרף אלינו במסע הזה‪ ,‬של היכרות עם יפו‪,‬‬
‫אבל לא רק ‪ -‬לכל יישוב יש את הסיפור שלו‪ ,‬בכל מקום יש‬
‫דברים טובים ומובנים ויש דברים שצריך להבין‪ ,‬ויש דברים‬
‫שצריך לשנות‪.‬‬

‫جتولنا في شوارع يافا ووصلنا الى زوايا ال نقوم بزيارتها عادة‪.‬‬
‫شاهدنا ما حولنا بطريقة لم نعهد انسفنا عليها‪ .‬حاولنا‬
‫ان نفهم معاني االمور التي وقعت عيوننا عليها وأن نفهم‬
‫مجريات االحداث واسبابها؛ من يؤثر على التغيرات التي تطرأ‬
‫أو على انعدام وجود تغيير في االماكن التي هي بأمس احلاجة‬
‫الى تغيير‪.‬‬
‫بحثنا عن اجوبة في الكتب وعبر االنترنت وسنتابع بحثنا في‬
‫السنة املقبلة وطرح عدد اكبر من االسئلة‪ .‬انتم مدعوون‬
‫لالنضمام الينا في مشوار التعارف على يافا‪ .‬لكل مكان‬
‫قصته وفي كل مكان جتري اشياء حسنة ومفهومة‪ ،‬غير ان‬
‫هناك العديد من االشياء التي علينا فهمها‪.‬‬
‫والعمل على تغييرها‪.‬‬

‫‪17 17‬‬

‫سيستم عالي‬
‫شارك في املقابلة‪ :‬الي واحمد رجب‬
‫عليكم ان تشاهدوهم لكي تصدقوا‪.‬‬
‫لكن باالمكان حاليا االستماع‬
‫اليهم‪ ،‬ليس بلغة واحدة وال باثنتني‪،‬‬
‫بل باربع لغات‪ :‬العبرية‪ ،‬والروسية‪،‬‬
‫واالجنليزية والعربية‪ .‬من قلب يافا‪،‬‬
‫مدينة األلم واحلزن يخرجون‪ ،‬من هنا‬
‫بالضبط يخرجون‪ ،‬فرقة سيستم‬
‫عالي! تقابلنا معهم في مركزهم‬
‫الثقافي‪ ،‬مبلجئ في حديقة االثنني‬
‫في شارع ييفت(احللوة) في يافا‪.‬‬
‫جتمعت في الغرفة معدات الطبل‬
‫(الدرامز) وطبلة وقيثارة وعود‪ .‬جزء من‬
‫اعضاء الفرقة‪ ،‬الذين تتراوح اعمارهم‬
‫بني ‪ ،21-17‬عزفوا على مهلهم‬
‫يبحثون عن انغام مضبوطة‪ .‬كان اجلو‬
‫رطباً‪ ،‬لكن امتلكنا الشعور ان هناك‬
‫أمر جيد يُطهى في املكان‪ .‬في هذه‬
‫االيام تقوم الفرقة في عقد مراجعات‬
‫لتسجيل اغانيها‪ .‬تقابلنا معهم‬
‫لكي نسمع منهم قليال عن الفرقة‬
‫وعن اعضائها‪:‬‬
‫اعضاء الفرقة‪ :‬يونتان‪ ،‬نيتع‪ ،‬عران‪،‬‬
‫محمد قندس‪ ،‬محمد اغواني‪ ،‬محمد‬
‫مغربي‪ ،‬آمنة‪ ،‬اينتشك‪ ،‬ران‪ ،‬روبرت‪ ،‬ودرور‬
‫جولدشتني‪.‬‬
‫من أين بدء كل ذلك؟‬
‫يونتان كوندا (قيثارة)‪ :‬تقابلنا انا ونيتع‬
‫ملدة عامني في اخمليم الصيفي للجمعية‬

‫الشبابية صداقة ـ رعوت‪ ،‬واخذنا نفكر‬
‫سويا في اقامة مركز ثقافي‪ .‬وهذا فعال‬
‫ما حصل‪ .‬اطار عمل املركز معد لشباب‬
‫من يافا‪ ،‬حيث يدرسون فيه املوسيقى‪،‬‬
‫واملسرح‪ ،‬والفن التشكيلي‪ ،‬وفن القتال‪،‬‬
‫والتصوير‪ ،‬والسينما‪ ،‬والكتابة‪،‬‬
‫واللغات‪ ،‬واحلاسوب‪ .‬اردنا ان‬
‫نتعلم‪ ،‬ان جنلب اشخاصا يبدعون‬
‫معاً‪ .‬ميثل هذا املركز اخللفيات‬
‫اخملتلفة ولغاتنا جميعاً‪.‬‬

‫محمد أ (يغني ويكتب)‪ :‬انا اوجه‬
‫قصائدي للحكومة‪ .‬أول شيء على‬

‫نيتع (يغني ويكتب)‪ :‬هذه التركيبة‬
‫هي نتيجة ملساحة ابداعية‬
‫ومتنوعة وخالقة للغاية‪.‬‬
‫يونتان‪ :‬بدء االمر بشكل عفوي‬
‫حني وصل الى املركز مدرسني‬
‫للموسيقى وبدءنا القيام بــ‬
‫سشنات مفتوحة للعازفني‬
‫ومغني الراب‪ ،‬الذين عملوا‬
‫ودرسوا في املركز‪ .‬بني احلني واآلخر‬
‫انضم الينا عازفون‪ ،‬ومغنو راب‪ ،‬وحتى‬
‫راقصي بريكدانس من هنا وهناك حتى‬
‫متأسست التركيبة‪ .‬احد اهداف املركز‪،‬‬
‫األمر الذي يظهر في الفرقة‪ ،‬هو منح‬
‫الفرصة للتحدث بحرية‪ ،‬منح ما يشبه‬
‫املنصة الشخاص لديهم ما يقولونه‪.‬‬
‫نيتع‪ :‬تبدء االغاني من فكرة صغيرة‪،‬‬
‫من نغمة‪ ،‬دندنة‪ ،‬سطر‪ٌ .‬‬
‫كل يتطرق الى‬
‫افكاره التي تعلو في النصوص‪ ،‬وكل‬
‫باللغة التي يختارها‪.‬‬
‫محمد قندس (الطبلة والعود)‪ :‬ليست‬
‫لدينا مقولة موحدة‪ .‬تبدء الكلمات من‬
‫سطور شعرية‪ ،‬تليها مشاعر تترجم‬
‫الى قصائد‪ .‬عندنا في التركيبة كل‬
‫مقولة لرفيق او رفيقة تعطى الفرصة‬
‫في ان تشدد وحتظى على التمثيل‬
‫املنفرد‪.‬‬
‫يونتان‪ :‬لدينا في الفرقة عدد كبير‬
‫من االعضاء لذلك علينا بذل جهد في‬
‫كل مكانه اخلاص لينجح خالله‬
‫اعطاء ٍ‬
‫في التعبير عن رأيه‪.‬‬
‫الى من توجهوا رسائل اغانيكم؟‬

‫‪18 18‬‬

‫وافقنا عليه‪ .‬وظيفة اجلمهور هي بادالء‬
‫حكمه بشأن موافقته أو رفضه للرسالة‪.‬‬
‫باللحظة التي تتواجد عند عضو منا‬
‫قصيدة جيدة يأتي بها الى اجملموعة‪ .‬ال‬
‫نقوم بتصفية املواد لكي ننتج هيكال‬
‫متساويا‪ ،‬هنا يستطيع كل واحد ان‬
‫يقول ما يفكر به‪.‬‬

‫اجلميع ان يعرفه هو أننا في يافا لسنا‬
‫فقط مجرمني‪ ،‬لسنا صغار‪ ،‬نحن ننتج‬
‫املوسيقى ونستخدم رسائلنا لنخلق‬
‫التغيير‪ .‬هناك في واقعنا اشخاص‬
‫يحاولون النجاة من اجلوع‪ .‬يعتقد‬
‫اجلميع ان في يافا السموم واالجرام‬
‫ليس إال‪ .‬يهمنا ان نظهر ان لدينا اشياء‬
‫أخرى‪ ،‬نحن أيضا مبدعون‪.‬‬
‫كيف تؤثر السياسة على تركيبتكم‬
‫املوسيقية؟‬
‫محمد ق‪ :‬كل ما نقوم به في احلياة‬
‫سياسة‪ .‬السياسة موجودة على‬
‫الساحة‪ ،‬ال ميكن جتاهلها او عدم‬
‫االحساس بها‪ .‬نحن ال نحاول ان‬
‫نخضعها للواقع‪ ،‬فببساطة هي هناك‪.‬‬
‫يونتان‪ :‬كل ما نقوم به يبدء من‬
‫االجراءات العملية ويندمج مباشرة‬
‫مع الواقع‪ .‬اخللفية خلروجنا للجمهور‬
‫الواسع هي حملة هدم البيوت اجلارية‬
‫هذه االيام في يافا*‪ .‬اردنا ان نسمع‬
‫صوتنا للجمهور على خلفية هذه‬
‫القصة املشتعلة في املدينة‪.‬‬
‫كيف تشعرون على املنصة؟‬

‫آمنة (تغني وتكتب)‪ :‬االغاني هي عن يافا آمنة‪ :‬عرضنا حتى اليوم مرة واحدة‬
‫وعن ما يحدث في يافا‪ ،‬لذلك فالرسالة فقط‪ .‬حضر العديد من االشخاص‪.‬‬
‫موجهة بالذات الى سكان يافا‪.‬‬
‫لم نتوقع‪ .‬انفعلت ‪ ..‬تأثرت كثيرا‪ .‬قبل‬
‫العرض توجهت الي مجموعة من‬
‫محمد ق‪ :‬نحن نقوم بانتاج شيء‬
‫الفتيات وقالت لي “تريدين ان تغني‬
‫او‬
‫ناقشناه‬
‫مشترك‪ ،‬ليس بالضرورة شيء‬
‫الراب!؟” في نبرة لم تعجبني‪ .‬أجبت‪:‬‬

‫סיסטם עאלי‬

‫השתתפו בראיון‪ :‬אלי‪ ,‬אחמד ורג'ב‪.‬‬

‫צריך לראות כדי להאמין‪ .‬אבל‬
‫אפשר כבר להתחיל לשמוע אותם‪,‬‬
‫לא בשפה אחת ולא בשתיים‪ ,‬אלא‬
‫בארבע שפות‪ :‬עברית‪ ,‬רוסית‪ ,‬אנגלית‬
‫וערבית‪ .‬מלב לבה של יפו‪ ,‬עיר היופי‬
‫מוכת הכאב והעצבות‪ ,‬יוצאים‪ ,‬מכאן‬
‫בדיוק יוצאים‪ ,‬להקת סיסטם עאלי!‬
‫נפגשנו איתם במרכז התרבותי‬
‫שלהם‪ ,‬במקלט בגן השניים ברחוב‬
‫יפת (אל‪-‬חלווה) ביפו‪ .‬בחדר עמדה‬
‫מערכת תופים‪ ,‬תבלה‪ ,‬גיטרה ועוד‪.‬‬
‫כמה מחברי הלהקה‪ ,‬שגילם נע בין‬
‫‪ ,17-21‬ניגנו לאיטם‪ ,‬מחפשים את‬
‫הצלילים המדויקים‪ .‬האויר היה לח‬
‫וטחוב‪ ,‬אך ההרגשה היתה שמשהו‬
‫טוב מתבשל פה‪ .‬בימים אלה הם‬
‫נפגשים לחזרות לקראת הקלטת‬
‫השירים שלהם‪ .‬נפגשנו איתם‪ ,‬לשמוע‬
‫קצת על הלהקה ועל עצמם‪.‬‬
‫בלהקה חברים‪ :‬יונתן‪ ,‬נטע‪ ,‬ערן‪ ,‬מחמד קונדוס‪,‬‬
‫מוחמד אגוואני‪ ,‬אמנה‪ ,‬איינצ'יק‪ ,‬רן‪ ,‬מוחמד מוגרבי‪,‬‬
‫רוברט ודרור גולדשטיין‪.‬‬
‫איפה כל זה התחיל?‬
‫יונתן (גיטרה)‪ :‬במשך שנתיים אני ונטע נפגשנו‬
‫במחנה קיץ של עמותת הנוער סדאקה – רעות‪.‬‬
‫חשבנו ביחד לפתוח מרכז תרבותי‪ ,‬וכך באמת היה‪.‬‬
‫המסגרת של המרכז מיועדת לנוער וצעירים מיפו‪.‬‬
‫לומדים מוזיקה‪ ,‬תיאטרון‪ ,‬אמנות פלסטית‪ ,‬אומנות‬
‫לחימה‪ ,‬צילום‪ ,‬קולנוע‪ ,‬כתיבה‪ ,‬שפות ומחשבים‪.‬‬
‫רצינו ללמוד‪ ,‬להביא אנשים שיהיו ויצרו ביחד‪.‬‬
‫המרכז הזה מייצג את הרקעים השונים ואת השפות‬
‫של כולנו‪.‬‬
‫נטע (שר וכותב)‪ :‬ההרכב הזה הוא תוצאה של מרחב‬
‫יצירה מאוד מגוון ופורה‪.‬‬
‫יונתן‪ :‬זה התחיל בצורה ספונטנית כאשר הגיעו‬
‫למרכז מורים למוזיקה והתחלנו לעשות סשנים‪-‬‬
‫מפגשים פתוחים לנגנים ולראפרים שפעלו ולמדו‬
‫במרכז‪ .‬מדי פעם הצטרפו נגנים וראפרים נוספים‬
‫ואפילו רקדני ברייקדאנס‪ ,‬הגיעו מפה ומשם‬
‫עד שלבסוף התבסס ההרכב‪ .‬אחת המטרות‬
‫המרכזיות של המרכז‪ ,‬היא לתת אפשרות לדבר‬
‫בחופשיות‪ ,‬לתת סוג של במה לאנשים שיש‬
‫להם מה להגיד‪ ,‬ואת הדבר החשוב הזה הלהקה‬
‫מיישמת‪.‬‬
‫נטע‪ :‬השירים מתחילים תמיד מרעיון קטן‪ ,‬מנגינה‪,‬‬
‫פזמון או שורה‪ .‬כל אחד מתייחס לרעיונות שעולים‬

‫בטקסטים שלו‪ ,‬וכל אחד מתבטא בשפה‬
‫שהוא בוחר‪.‬‬
‫מחמד ק (עוד ותבלה)‪ :‬אין לנו אמירה אחת‪ .‬ראפ זה‬
‫כמו שחייה‪ ,‬מתחילים הכי מהר שאפשר ובהמשך רק‬
‫מגבירים את הקצב‪ .‬המילים מתחילות ליצור שורות‪,‬‬
‫מטבלים אותן עם רגשות שנרקמים בסופו של דבר‬
‫לשירים‪ .‬אצלנו בהרכב כל אמירה של חבר או חברה‬
‫מקבלת את ההזדמנות להיות מודגשת ולהיות‬
‫מיוצגת בסולו‪.‬‬

‫יונתן‪ :‬יש לנו הרבה חברים בלהקה‪ ,‬לכן צריך‬
‫להתאמץ לתת לכל אחד את המקום האישי שלו שבו‬
‫יצליח להביע את עצמו‪.‬‬
‫למי מופנים המסרים של השירים שלכם?‬
‫אמנה (שרה וכותבת)‪ :‬השירים הם על יפו ועל מה‬
‫שקורה ביפו‪ ,‬והמסר מופנה בעיקר לתושבי יפו‪.‬‬
‫מחמד א (שר וכותב)‪ :‬אני מפנה את השירים שלי‬
‫לממשלה‪ .‬דבר ראשון כולם צריכים לדעת שביפו‬
‫אנחנו לא רק פושעים ואנחנו לא אנשים קטנים‪,‬‬
‫אנחנו עושים מוזיקה ואנחנו משתמשים במסרים‬
‫שלנו כדי ליצור שינוי‪ .‬במציאות שלנו יש אנשים‬
‫שמנסים לשרוד את הרעב‪ .‬כולם חושבים שביפו יש‬
‫רק פשע וסמים‪ .‬חשוב לנו להראות שיש לנו‬
‫דברים אחרים‪ .‬אחרים‪ ,‬אנחנו גם יוצרים‪.‬‬

‫איך אתם מרגישים על הבמה?‬
‫אמנה‪ :‬עד עכשיו הופענו רק פעם אחת‪ .‬היו הרבה‬
‫אנשים‪ .‬לא ציפינו‪ .‬התרגשתי ‪ ..‬מאוד התרגשתי‪.‬‬
‫לפני ההופעה באו אלי בנות ואמרו לי "את רוצה‬
‫לשיר ראפ!?" בנימה כזאת שלא אהבתי‪ .‬אמרתי‬
‫להם "אתם תשמעו ותגידו אם זה יפה או לא"‪ .‬מעל‬
‫הבמה לא זיהיתי אף אחד‪ ,‬הייתי כולי מרוכזת‬
‫במילים של השירים‪ .‬רציתי לעשות את הכול נכון‪.‬‬
‫הבנות באו אלי אחרי ההופעה ואמרו שהיה יפה‪ .‬אני‬
‫שמחתי‪.‬‬
‫נטע‪ :‬התגובות שקיבלנו היו סוערות‪ ...‬מאוד‬
‫התרגשתי‪ ...‬בכיתי חצי מהזמן‪ .‬ההופעה עבורי‬
‫באופן אישי מאוד מרגשת‪ .‬לא השתתפתי בהרבה‬
‫דברים כאלה בחיי‪ .‬עברנו הרבה דברים עד שהגענו‬
‫להופיע על הבמה‪ ,‬היה לנו את הכוח לעשות את זה‪.‬‬
‫לאן אתם רוצים להגיע?‬

‫כיצד הפוליטיקה משפיעה על ההרכב?‬
‫מחמד ק‪ :‬כל מה שעושים בחיים הוא פוליטיקה‪.‬‬
‫הפוליטיקה תמיד נוכחת בשטח‪ ,‬אי אפשר להתעלם‬
‫ממנה או לא להרגיש אותה‪ .‬אנחנו לא מנסים לכפות‬
‫אותה על המציאות‪ ,‬היא פשוט שם‪.‬‬
‫יונתן‪ :‬כל מה שאנחנו עושים מתחיל מאקטואליה‬
‫ומתחבר ישירות למציאות‪ .‬הסיפור האקטואלי‬
‫הבוער ביותר‪ ,‬ושקשור למרחב שבו אנו חיים‪ ,‬הוא‬
‫הריסות הבתים שמתבצעות* ביפו בתקופה‬
‫האחרונה‪ .‬רצינו להעביר את המסרים שלנו לקהל על‬
‫רקע הסיפור הזה‪.‬‬
‫מחמד ק‪ :‬אנחנו מפיקים משהו משותף‪ -‬לאו דווקא‬
‫משהו שהתווכחנו עליו או הסכמנו עליו‪ ,‬התפקיד של‬
‫הקהל הוא לשפוט אם הוא מסכים או לא מסכים עם‬
‫המסר‪ .‬ברגע שלמישהו יש שיר טוב‪ ,‬הוא מביא אותו‪.‬‬
‫אנחנו לא מסננים חומרים כדי ליצור משהו שוויוני‪,‬‬
‫כאן כל אחד יכול להגיד את מה שהוא חושב‪.‬‬

‫* הריסות הבתים שמתבצעות ביפו‬
‫קראו על הנושא בעמוד ‪.26‬‬

‫*حملة هدم البيوت اجلارية هذه‬
‫االيام في يافا*‪.‬‬
‫اقرءوا حول املوضوع في‬
‫صفحة ‪.26‬‬

‫‪19 19‬‬

‫“سوف تسمعون وحتكمون ان كان‬
‫جميال ام ال”‪ .‬لم املح من على املنصة‬
‫أحد‪ ،‬فقد كان كل تركيزي بكلمات‬
‫االغنية‪ .‬اردت ان اقوم بكل شيء على‬
‫احسن وجه‪ .‬جائتني الفتيات من بعد‬
‫العرض وقالت انه كان جميال‪.‬‬
‫وقد سررت‪.‬‬

‫الذين يعيشون في هذا الواقع‪ ،‬باالخص‬
‫ملسنا الشباب الغير واعي للموسيقى‬
‫وللطاقة الكامنة فيها على التغيير‪.‬‬
‫عران‪ :‬دهشت من اجلمهور الذي وصل‪.‬‬
‫فقد وصل اشخاص من تل ابيب وذلك‬
‫بالرغم من انه عقدت في‬
‫ذات اليوم الكثير من‬
‫العروض املوسيقية في‬
‫تل ابيب‪ ،‬الناس اختارت‬
‫ان تأتي الى يافا لكي‬
‫تشاهدنا‪ .‬امور كهذه ال‬
‫حتصل كثيرا في يافا‪.‬‬
‫محمد أ‪ :‬في واقع مثل‬
‫الذي نعيشه في يافا كل‬
‫شيء نقوم به مبارك‪.‬‬
‫االمور اجليدة حني تظهر‬
‫تالحظ فوراً‪..‬‬

‫نيتع‪ :‬ردود الفعل التي وصلتنا كانت‬
‫عارمة ‪ ..‬انفعلت كثيرا ‪ ...‬امضيت نصف‬
‫الوقت على املنصة باكياً‪ .‬كان العرض‬
‫باعتباري مثير جدا‪ .‬لم اشترك في‬
‫الكثير من هذه االمور في حياتي‪ .‬مررنا‬
‫بكثير من االشياء حتى وصلنا لنعرض‬
‫على املنصة‪ ،‬ملكتنا القدرة في‬
‫القيام بذلك‪.‬‬
‫الى اين تصبون؟‬
‫نيتع‪ :‬كلماتنا تخص الكثيرين خارج‬
‫الفضاء الذي نعمل فيه‪ .‬اللغة‪،‬‬
‫والطاقات الكامنة‪ ،‬واملوهبة‪ ،‬وحقيقة‬
‫كل منا‪ .‬وذلك برؤية شخصية وكذلك‬
‫برؤية سياسية‪ .‬في كل ذلك تكمن‬
‫قوتنا‪ .‬خرجنا ضد هدم البيوت لنبني‪.‬‬
‫لدينا شيء كبير ينمو بالضبط في‬
‫نفس املكان‪ .‬األمر أكبر من أن يكون‬
‫احتجاجاً‪ .‬هناك من يهدم وأنا هنا أبني‬
‫لي لغتي‪.‬‬
‫محمد ق‪ :‬شاهدنا الواقع واغتنمنا‬
‫الفرصة‪ .‬عقب سيستم عالي لن تنتظر‬
‫الناس الهدم لكي ترنو وتُنتج‪ .‬نحن‬
‫لم نلمس الواقع فقط‪ ،‬بل االشخاص‬

‫‪20 20‬‬

‫ماذا تأخذون معكم الى‬
‫البيت بعد اخلروج من‬
‫غرفة املراجعات؟‬
‫محمد أ‪ :‬حلم ‪ ...‬آخذ معي حلم ‪ ...‬ان‬
‫نكون كبارا‪ .‬نحن في بداية الطريق‪،‬‬
‫من وراءنا عرض واحد‪ .‬بعد كل مراجعة‬
‫موسيقية آخذ اصدقائي معي في‬
‫قلبي‪ .‬اعترف‪ ،‬املوسيقى غيرتني‪.‬‬
‫نيتع‪ :‬ما يطرأ علينا في هذه الغرفة‬
‫أمر صعب‪ .‬لدينا الكثير من املشاحنات‬
‫واالختالفات في الرأي‪ .‬طاقتي‬
‫للفن اكتسبها من هنا‪ .‬لوال ذلك‬
‫ملا استحقت الدموع التي نذرفها‪.‬‬
‫نحن اشخاص متصلبون‪ .‬في الغرفة‬
‫كمية كبيرة من التوتر وتركيبة االمور‬
‫مستعصية جداً‪ .‬بكلمات أخرى‪ ،‬ملا‬
‫كانت االمور لتبدو كما تبدو عليه اليوم‬
‫لوال هذه االمور وهؤالء االشخاص‪.‬‬
‫محمد ق‪ :‬يهمنا قبل ان نرسل االمور‬
‫خارجا ان منر بها بانفسنا‪ .‬لم ُنقم‬
‫الفرقة في يوم واحد‪ ،‬هي مزيج من‬
‫الطاقة ومن الفترة التي نعيشها على‬
‫احملور الزمني‪ .‬وجودنا معا يعززنا‪.‬‬
‫يونتان‪ :‬تركيبة االمور تعطينا الكثير‪.‬‬
‫نتمتع من وجودنا معاً‪ .‬نحن نشعر‬
‫مبا يجري في اخلارج‪ ،‬نبلور االمور في‬
‫موسيقى‪ ،‬ومن ثم نظهرها خارجا لكي‬
‫نغير من الواقع‪ .‬يهمنا ان نعكس االمور‬
‫التي منر بها الى اخلارج‪.‬‬

‫יפווייה‬

‫يافاوية‬
‫لغة واحدة لي‬
‫من جنوب تل ابيب وحتى شمال بات ـ يام‬
‫خرساء ُمنحنية عجوز مثل الزمن‬
‫سنوات حتتضر‬
‫اكفت لقاءها للجميع – كل ضريح في ازقتها‬
‫كاف‬
‫زكائه ٍ‬
‫من فكر في هجرها‪ ،‬نعم‪ ،‬كل احمق حلم _‬
‫بالضبط مثل النبي يونس ‪ ..‬لم يغفى له‬
‫جفن‬
‫يكتب القصائد عن جسدها املشقوق وعن‬
‫قلبها حني صمت‬
‫بني الكنافة والبوريكاس كيف خفقت‬
‫رقصات الطبل‬
‫ولدى اللغة التي تكتب ذات التكوين‬
‫ملدينة تأكل االسفلت والبشر‪ ،‬تشرب‬
‫القصائد والرمل والدم‬
‫على نصبها التذكاري مكتوب بالعرق ـ‬
‫لم ينتهي ولم يكتمل‬
‫يافاوية‬

‫נטע‪ :‬המילים שלנו נוגעות להרבה אנשים מחוץ למרחב שלנו‪ .‬השפה‪,‬‬
‫הפוטנציאל‪ ,‬הכישרון והאמת של כל אחד ואחד מאיתנו‪ ,‬גם בראייה אישית וגם‬
‫בראייה פוליטית‪ ,‬כל זה הוא הכוח שלנו‪ .‬יצאנו נגד הריסות הבתים כדי לבנות‪.‬‬
‫יש פה משהו שגדל וצומח בדיוק מאותו מקום עצמו‪ .‬זה יותר טוב ממחאה‪ .‬יש‬
‫מי שהורס ואני כאן בונה את השפה שלי‪.‬‬
‫מחמד ק‪ :‬ראינו את המציאות וניצלנו את ההזדמנות‪ .‬כתוצאה מסיסטם עאלי‬
‫אנשים לא יחכו להריסות כדי לצמוח ולפעול‪ .‬אנחנו נגענו לא רק במציאות‪,‬‬
‫אלא באנשים שחיים במציאות הזאת‪ ,‬במיוחד הגענו לבני הנוער שלא מודעים‬
‫למוזיקה ולכוח השינוי שהיא יכולה לחולל‪.‬‬

‫ما تتمتم به يافا ال يُفهم خارج الهوة‬
‫لغتي تُكتب بالدم والطحينة والنفاية‬
‫ليس لدينا صحيح وغير صحيح‬
‫ال يرى اخلارج من هنا والداخل مسكوب‬
‫الن كل جملة في يافاوية محكم نسيجها‬
‫لن يأتي العنف وال االكاذيب بانصهار مجدد‬
‫في عاصمتي االنحدار اكيد‬

‫מחמד א‪ :‬במציאות שלנו ביפו כל דבר טוב שנעשה הוא מבורך‪ .‬כשדברים טובים‬
‫קורים רואים אותם מיד‪..‬‬

‫يافاوية‬

‫מה אתם לוקחים איתכם הביתה אחרי היציאה מחדר החזרות?‬

‫ابنة ألف صانعي احذية متشي دوما قدميها‬
‫حفاة‬
‫جلد خشن وندب‪ ،‬كلمات رقيقة كـــ اخململ‬
‫آالف السنني تلبس ذات الثوب‬
‫تريد ان تنهي االمر وغير ممكن – مرهقة كثيرا‬
‫الن نحو يافاوية حتى ولو فشل فهو كـــ‬
‫احلريق‬
‫رذاذ رصاص الف هوية مفروش كـــ املروحة‬
‫من العجمي وحتى قلب يافا تفهم ذات اللغة‬
‫من العجمي وحتى قلب يافا تفهم ذات اللغة‬
‫يافاوية‬

‫ערן‪ :‬הופתעתי מהקהל שהגיע‪ .‬היו אנשים שהגיעו מתל אביב למרות שבאותו‬
‫יום היו הרבה הופעות בתל אביב‪ ,‬אנשים בחרו לבוא ליפו ולראות אותנו‪ .‬דברים‬
‫כאלה לא קורים הרבה ביפו‪.‬‬

‫מחמד א‪ :‬חלום‪ ...‬אני לוקח איתי חלום‪ ...‬שנהיה גדולים‪ .‬אנחנו רק בתחילת‬
‫הדרך‪ ,‬מאחורינו הופעה אחת‪ .‬אחרי כל חזרה מוזיקלית אני לוקח את החברים‬
‫שלי בלבי הביתה‪ .‬אני מודה‪ ,‬המוזיקה שינתה אותי‪.‬‬
‫נטע‪ :‬מה שקורה לנו בחדר הזה הוא קשה‪ .‬יש לנו הרבה ריבים וחסר הסכמות‪.‬‬
‫הכוח שלי לאמנות נשאב מכאן‪ .‬אחרת לא‬
‫היה שווה לשפוך הרבה דמעות כמו שאנחנו‬
‫שופכים‪ .‬אנחנו אנשים קשים‪ .‬יש בחדר‬
‫הרבה מתח והמורכבות מאוד קשה‪ .‬במילים‬
‫אחרות‪ ,‬זה לא היה אותו דבר אם הייתי‬
‫עושה את הדברים עם אנשים אחרים‪.‬‬
‫מחמד ק‪ :‬חשוב לנו לפני שמעבירים את‬
‫הדברים החוצה לעבור אותם כאן בעצמנו‪.‬‬
‫לא באנו יום אחד והקמנו להקה‪ .‬זה השילוב‬
‫של הכוח ושל התקופה הזאת על ציר הזמן‪.‬‬
‫אנחנו מתחזקים מעצם היותנו יחד‪.‬‬
‫יונתן‪ :‬המורכבות נותנת הרבה‪ .‬כיף לנו‬
‫ביחד‪ .‬אנחנו קולטים מה קורה בחוץ‪,‬‬
‫מעבדים את הדברים למוזיקה ומוציאים‬
‫החוצה כדי לשנות את המציאות‪ .‬חשוב לנו‬
‫להעביר את הדברים שאנחנו עוברים אותם‬
‫החוצה‪.‬‬

‫שפה אחת לי‬
‫דרום תל אביב עד צפון בת ים‬
‫אילמת וכפופה וגם זקנה כמו הזמן‬
‫שנים גוססת‬
‫הספיקה לפגוש כבר את כולם‪ -‬כל מי‬
‫שקבור בסמטאות שלה‬
‫שהיה מספיק חכם‬
‫מי שחשב עוד לעזוב אותה‪ ,‬כן כל אדיוט שעוד חלם‪-‬‬
‫בדיוק כמו יונה הנביא אבואל עבד לא נרדם‬
‫כותב שירים על איך הגוף שלה נסדק ואיך הלב שלה נדם‬
‫על איך בין כנאפה לבורקס תוף של מחולות הלם‬
‫ולשפה שהוא כותב בה יש בדיוק אותו מרקם‬
‫של עיר אוכלת אספלט ואדם‪ ,‬שותה שירים וחול ודם‬
‫שעל המצבה שלה כתוב בערק‪-‬‬
‫לא תם ולא נשלם‬
‫יפוויה‬
‫את מה שיפו ממלמלת לא מבינים מחוץ לכוך‬
‫את השפה שלי כותבים בדם‪ ,‬בטחינה‪ ,‬בלכלוך‬
‫כאן אין נכון או לא נכון‪-‬‬
‫אם יש כאן חוק אז הוא הפוך‬
‫את הבחוץ פה לא רואים והבפנים בכל סמטא שפוך‬
‫כי כל משפט ביפוויה סיב הדק הוא כרוך‬
‫גם אם נדמה שהוא נורה באורך רוח וחיוך‬
‫לא תשנה עוד אלימות‪ ,‬לא עוד שקרים‪ ,‬עוד כור היתוך‬
‫בבירה שלי תמיד אפשר לרדת יותר נמוך‬
‫יפוויה‬
‫הבת של אלף סנדלרים תמיד הולכת יחפה‬
‫עור גס ומצולק‪ ,‬מילים רכות כמו קטיפה‬
‫אלפי שנים לובשת את אותה החליפה‬
‫רוצה לגמור עם זה ואי אפשר‪ -‬עד כמה עייפה‬
‫כי התחביר של יפוויה גם אם כושל הוא כמו שריפה‬
‫רסיסים של אלף זהויות פרוסים כמו מניפה‬
‫מעג'מה ועד לב יפו מבינים אותה שפה‬
‫מעג'מה ועד לב יפו מדברים אותה שפה‬
‫יפוויה‬

‫‪21 21‬‬

‫"לא יש‬
‫אר אף ערבי ביפו"‬
‫כתבת המשך‬

‫"لن‬
‫ملةيابقى اي عربي يف يافا"‬
‫تك‬
‫ملقالة‬

‫בגיליון האחרון סיפר לנו כתבנו רג'ב מיפו על מקרי حكى لنا رجب‪ ،‬مراسلنا من يافا‪ ،‬في العدد األخير‪،‬‬
‫הרצח בעיר‪ ,‬על פעילות המשטרה ועל הפחד משניהם‪ .‬عن احداث القتل وأعمال الشرطة في مدينته وعن‬
‫اخلوف من كليهما‪ .‬املراسالت‪ ،‬الي وأدفا‪ ،‬قامتا‬
‫הכתבות אלי ואדוה‪ ,‬הלכו לבקר את רג'ב ביפו כדי‬
‫بزيارة رجب في يافا لالستماع منه وفهم الوضع‪.‬‬
‫לשמוע ממנו ולהבין מה המצב‪.‬‬
‫الي‪ :‬حني احضر الى يافا اشعر كالسائحة بعض الشيء‪ ،‬فهي‬
‫אלי‪ :‬כשאני מגיעה ליפו אני מרגישה קצת כמו תיירת‪ ,‬היא לא חלק‬
‫ليست جزء من كياني بالرغم من انها تثير اهتمامي‪.‬‬
‫מהנשמה שלי למרות שהיא מעניינת אותי‪.‬‬
‫ادفا‪ :‬تختلف يافا عن تل ـ ابيب بشكل كبير وبكل شيء‪:‬‬
‫אדוה‪ :‬יפו שונה מתל‪-‬אביב מאוד ובכל דבר‪ :‬במבנים‪ ,‬באנשים‪ ,‬בהווי‬
‫ובתנועה בכבישים‪.‬‬
‫باملباني‪ ،‬الناس‪ ،‬بروح االشياء واحلركة في الشوارع‪.‬‬
‫רג'ב‪ :‬אני מרגיש שונה בכך שבתל‪-‬אביב יש מגדלים גבוהים וביפו אין‪ .‬אני رجب‪ :‬اشعر باختالف بني تل ـ ابيب ويافا‪ ،‬ففي تل ابيب هناك‬
‫רגיל לחיות בין יהודים כי בשכונה שלי יש הרבה יהודים‪ .‬אם אני בתל‬
‫ابراج عالية ال تتواجد في يافا‪ .‬انا معتاد على العيش بني يهود‬
‫אביב ואתחיל לדבר בערבית‬
‫الن في حارتي الكثير من اليهود‪ .‬حني‬
‫יסתכלו עלי כמו אל זר‪,‬‬
‫اكون في تل ـ ابيب وابدأ في التكلم‬
‫כאילו כולם בני אדם‬
‫بالعربية ينظرون الي كالغريب‪ ،‬وكأن‬
‫ואני חייזר‪.‬‬
‫جميعهم بشر وانا كائن من‬
‫אלי‪ :‬אני ביפו לא מרגישה‬
‫فضاء اآلخر‪.‬‬
‫חשש לדבר עברית כי‬
‫אני יודעת שיפו היא‬
‫الي‪ :‬ال اشعر باخلشية بالتكلم‬
‫עיר מעורבת‪ .‬אבל אני‬
‫بالعبرية في يافا ملعرفتي انها مدينة‬
‫יודעת שיש הרבה יהודים‬
‫مختلطة‪ .‬لكني اعرف ان هناك‬
‫שחוששים לטייל בה‪.‬‬
‫العديد من اليهود يخشون التجوال‬
‫יפואים‬
‫רג'ב‪ :‬יש כמה‬
‫في يافا‪.‬‬
‫שכשהם מגיעים לתל‪-‬אביב‬
‫رجب‪ :‬هناك بعض اليافيون حني‬
‫הם צובעים את השיער‬
‫يصلون الى تل ـ ابيب يصبغون‬
‫ומשנים תסרוקת ולבוש‪,‬‬
‫شعرهم ويغيرون من تسريحة‬
‫כי הם לא רוצים שיסתכלו‬
‫شعرهم ومن لباسهم‪ ،‬النهم ال‬
‫עליהם בצורה מוזרה‪.‬‬
‫يريدون ان يُنظر اليهم بشكل غريب‪.‬‬
‫אלי‪ :‬אני לא מרגישה צורך‬
‫להשתנות בחיצוניות שלי‬
‫الي‪ :‬ال اشعر باحلاجة في التغيير‬
‫כשאני מגיעה ליפו‪ .‬אני‬
‫من شكلي حني احضر الى يافا‪ .‬اعرف ان ليس هناك العديد من‬
‫יודעת שאין הרבה יהודים שנוסעים לרמלה ולוד‪ ,‬כי המוניטין שיצא‬
‫اليهود الذين يسافرون الى الرملة واللد الن سمعة املدينتني‬
‫לערים האלה לא כל כך טוב‪.‬‬
‫ليست جيدة‪.‬‬
‫רג'ב‪ :‬כשאנחנו יוצאים לבלות אנחנו הולכים לבת‪-‬ים‪ ,‬כי יש שם קניונים‬
‫رجب‪ :‬حني نخرج للتسلية نذهب الى مدينة بات ـ يام الن هناك‬
‫ובאולינג‪ .‬היפואים מרגישים יותר בנוח בבת‪-‬ים מאשר בתל‪-‬אביב‪,‬‬
‫مراكز جتارية وباولينج‪ .‬يشعر اليافيون اكثر باالرتياح في بات ـ‬
‫מבחינת צבע העור והשיער‪.‬‬
‫يام مما في تل ابيب‪ ،‬وذلك من ناحية لون اجلسد والشعر‪.‬‬

‫רמלה ולוד הן ערים מעורבות יהודיות‪-‬ערביות‬
‫בת‪-‬ים היא עיר מדרום ליפו שחלק גדול מהתושבים בה הם‬
‫יהודים שמוצאם מארצות ערב‬

‫الرملة واللد هما مدن مختلطة يهودية ـ عربية‬
‫بات ـ يام هي مدينة تقع جنوبي يافا‪ .‬جزء كبير من‬
‫سكان املدينة هم يهود من اصول عربية‪.‬‬

‫‪22 22‬‬

‫האמנם אסור להניף את‬
‫דגל פלסטין ביפו?‬

‫מדובר המשטרה נמסר שהנפת דגל‬
‫פלסטין אינה מהווה עבירה‪ ,‬וכל תלונה‬
‫בדבר שימוש בכוח מטופלת ע''י המחלקה‬
‫לחקירות שוטרים‪.‬‬

‫هل فعالً ممنوع رفع علم‬
‫فلسطني في يافا؟‬

‫وصلنا من الناطق بلسان الشرطه‬
‫ان رفع علم فلسطني ليس‬
‫مخالفة للقانون وأن كل شكوى‬
‫بشأن استخدام القوة تعالج على‬
‫ايدي قسم التحقيق‪.‬‬

‫מי מרויח מהמצב‬
‫הקשה ביפו?‬
‫אלי‪ :‬אני הבנתי שאנשים קצת‬
‫מפחדים מיפו‪ ,‬שזה מקום אפל‬
‫ומסוכן‪ .‬אנשים לא מתלהבים‬
‫ללכת ליפו‪.‬‬
‫רג'ב‪ :‬הדברים לא כך בכלל‪,‬‬
‫עג'מי לא שכונה מפחידה‪,‬‬
‫פעם היא הייתה‪.‬‬
‫אדוה‪ :‬כשהייתי בבית‬
‫הספר היסודי למדתי בבית‬
‫הספר הדמוקרטי ביפו‪ .‬אני‬
‫זוכרת שיום אחד היה רצח ליד בית‬
‫הספר‪ ,‬מישהו נדקר שם‪ .‬לפעמים היו ילדים שזרקו אבנים לתוך בית‬
‫הספר‪ ,‬סתם ככה‪.‬‬

‫"אצלנו זה לא כמו אצלכם"‬

‫"وضعنا ال مياثل وضعكم‪" ،‬‬
‫רג'ב‪ :‬יש מאבק על שליטה‪ .‬מדי פעם שומעים על בחורים שנרצחים‪ .‬כפי‬
‫שאמרתי בכתבה שלי‪ ,‬סכסוכים יכולים להתחיל מכל דבר קטן‪.‬‬
‫אלי‪ :‬אתה מפחד ביפו?‬
‫רג'ב‪ :‬לא‪.‬‬
‫אלי‪ :‬יפואים מפחדים ביפו?‬
‫רג'ב‪ :‬אם לא‪-‬יפואי מגיע ליפו אז הוא מפחד‪ .‬שכן שלי‪ ,‬שהוא גם‬
‫קרוב משפחה‪ ,‬נרצח כי הוא היה מסוכסך עם מישהו‪ .‬הראשון שנהרג‬
‫אמרנו עליו‪ :‬חבל שמת‪ ,‬אחר‪-‬כך באו השני והשלישי‪ ,‬וכשהשישי מת‪,‬‬
‫כבר אומרים עליו‪" :‬הלך‪ ,‬כמו שאחרים הלכו"‪ .‬המשטרה לא מתייחסת‬
‫לחשודים‪ ,‬כאילו הם רוצים שהערבים יהרגו האחד את השני‪ .‬במקום‬
‫לחקור מישהו חשוד ישר משחררים אותו‪.‬‬
‫אדוה‪ :‬אבל בזה שלא אכפת למשטרה היא בעצם מעודדת את הרצח!‬
‫רג'ב‪ :‬המצב הזה הוא באשמת המשטרה והיפואים‪ .‬המשטרה כי היא‬
‫לא מתייחסת‪ ,‬והיפואים בגלל שהם לא מבינים מה הם עושים‪ .‬מישהו‬
‫עני או חלש רוצה בגדים יפים אז הוא מתחיל לסחור בסמים‪ ,‬ואז הוא‬
‫יכול לקנות מה שירצה בלי לעבוד‪ .‬הוא ממשיך לסחור כי הוא רואה‬
‫שלמשטרה לא אכפת‪.‬‬
‫אלי‪ :‬מה אומרים לכם על זה בבית הספר?‬
‫רג'ב‪ :‬המנהל אומר לנו שנתייעץ איתו ועם המורים אם יש בעיות‪ .‬הוא‬
‫אמר לנו‪ :‬מה ייצא לכם מאלימות‪ ,‬אתם רוצים ללכת לכלא? כולם‬
‫השתכנעו‪ ,‬גם התלמידים הכי שובבים‪ .‬אבל הממשלה והעירייה לא‬
‫מקשיבות‪ .‬המשטרה מציבה ניידות משטרה של יס"מ באמצע רחוב‬
‫יפת כדי להפגין נוכחות‪ .‬אם שוטרי היס"מ רואים אנשים גונבים אז הם‬
‫מכניסים אותם לניידת‪ ,‬מכים אותם ואז זורקים אותם מהרכב‪ .‬כך לא‬
‫מתקנים דברים!‬
‫אדוה‪ :‬בחיים שלי לא שמעתי על יס"מ בתל אביב‪.‬‬
‫אלי‪ :‬אני מזועזעת‪ ,‬איזה מין פיתרון זה שהשוטרים מכים ואחר כך באים‬
‫בטענות שיש אלימות?!‬
‫רג'ב‪ :‬הממשלה גם לא רוצה שיתגוררו ערבים ביפו‪ .‬לבת דודה שלי‬
‫יש חברה יהודיה‪ .‬הן התקשרו לקבלן לגבי רכישת דירה‪ .‬כשהיהודייה‬
‫התקשרה אמרו לה שהבית עולה מקסימום ‪ 80,000‬ש"ח וכשבת הדודה‬
‫שלי התקשרה אמרו לה שני מליון ש"ח‪ .‬עכשיו היהודים מתלהבים‬
‫מיפו כי היא ליד הים‪ ,‬והאנשים שבונים את המבנים החדשים מבקשים‬
‫מהערבים לשלם סכומים שהם לא יכולים לשלם כדי שלא יגורו שם‪.‬‬
‫יס"מ‪ :‬יחידת סיור מיוחדת‬

‫الياسام‪ :‬وحدة تفتيش خاصه‬

‫من الرابح من الوضع الصعب يف يافا؟‬
‫الي‪ :‬وصلني انطباع أن الناس تخاف من يافا‪ ،‬بأنها مكان حالك‬
‫وخطير‪ .‬الناس ال تتلهف من الوصول اليها‪.‬‬
‫رجب‪ :‬األمر ليس كذلك على االطالق‪ ،‬العجمي ليست حارة‬
‫مخيفة‪ ،‬كانت كذلك في املاضي‪.‬‬
‫ادفا‪ :‬حني كنت في املرحلة االبتدائية تعلمت في املدرسة‬
‫الدميقراطية املفتوحة في يافا‪ .‬اذكر يوما ن ُفذت فيه عملية‬
‫قتل‪ ،‬حيث طعن شخص بجانب املدرسة‪ .‬احيانا قام أوالد بقذف‬
‫احلجارة لداخل املدرسة بدون سبب‪.‬‬
‫رجب‪ :‬هناك صراع حول السيطرة‪ .‬نسمع بني فترة وأخرى عن‬
‫اشخاص تقتل‪ .‬كيفما قلت في تقريري السابق‪ ،‬األمور قد‬
‫تشتعل حول أي شيء صغير‪.‬‬
‫الي‪ :‬هل تخاف في يافا؟‬
‫رجب‪ :‬ال‬
‫الي‪ :‬هل اليافيون يخافون في يافا؟‬
‫رجب‪ :‬بحال وصل غير يافي الى يافا فهو يخاف‪ .‬جاري‪ ،‬والذي‬
‫هو أيضا قريب للعائلة‪ ،‬قتل بسبب صراعه مع شخص ما‪ .‬أول‬
‫شخص قتل قلنا‪ :‬خسارة على وفاته‪ ،‬وحلقه الثاني والثالث‪،‬‬
‫وعندما توفي السادس أصبحنا نقول‪ :‬رحل‪ ،‬كما رحل آخرون‪ .‬أما‬
‫الشرطة فال تتدخل اليقاف املتهمني‪ ،‬وكأنهم يريدون أن يقتل‬
‫العرب بعضهم البعض‪ .‬بدال من التحقيق مع املتهم يطلقون‬
‫سراحه‪.‬‬
‫ادفا‪ :‬ولكن عدم اكتراث الشرطة فيه لكي يشجع القتل!‬
‫رجب‪ :‬هذا الوضع هو بسبب الشرطة واليافيني‪ .‬أما الشرطة‬
‫فألنها ال تكترث‪ ،‬وأما اليافيون فألنهم ال يفهمون ما يقومون به‪.‬‬
‫شخص فقير أو ضعيف يطوق الى مالبس جميلة يذهب ليتاجر‬
‫باخملدرات ليشتري ما يهواه بدون أن يعمل‪ .‬ويستمر في التجارة‬
‫ألن الشرطة ال تكترث ألفعاله‪.‬‬
‫الي‪ :‬ماذا يقولون لكم عن هذا املوضوع في املدرسة؟‬
‫رجب‪ :‬يطلب منا املدير أن نأتي لنتشاور معه ومع املعملني‬
‫في حالة نشوب املشاكل‪ ،‬يقول لنا‪ :‬مباذا سينفعكم العنف‪،‬‬
‫تريردون الذهاب الى السجن؟ اجلميع اقتنع باقواله حتى الطالب‬
‫املشاغبني‪ .‬بيد ان احلكومة والبلدية ال تصغيان‪ .‬تضع الشرطة‬
‫سياراتها املتنقلة ووحدات من "الياسام" في وسط شارع ييفت‬
‫ليثبتوا وجودهم‪ .‬عندما ترى وحدات الياسام اشخاص يسرقون‬
‫يُدخلونهم الى السيارة‪ ،‬يضربونهم ومن ثم يقذفون بهم من‬
‫السيارة‪ .‬هذا ليس اسلوبا ً لالصالح!‬
‫ادفا‪ :‬لم اسمع قط في حياتي عن وحدات ياسام في تل ـ ابيب‪.‬‬
‫الي‪ :‬انا مصعوقة! أي حل هذا عندما تأتي الشرطة وتنهال‬
‫بالضرب ومن بعدها تأتي وتشتكي من العنف!؟‬
‫رجب‪ :‬احلكومة كذلك ال تريد أن يعيش عرب في يافا‪ .‬لدى بنت‬
‫خالتي صديقة يهودية‪ .‬قامتا باالتصال مبقاول بناء بخصوص‬
‫شراء بيت‪ .‬عندما اتصلت الفتاة اليهودية قالوا لها ان اقصى حد‬
‫لسعر البيت هو ‪ 800.000‬شاقل‪ ،‬وعندما اتصلت بنت خالتي‬
‫قالوا لها مليوني شاقل‪ .‬يتحمس اليهود اليوم من يافا ألنها‬
‫بجانب البحر‪ ،‬حيث ويطلب املقاولون اجلدد من العرب ان يدفعوا‬
‫اسعارا ليست مبقدروهم لكي ال يستطيعوا أن يسكنوا في يافا‪.‬‬

‫من يتضرر اكثر من االجرام يف يافا‪،‬‬
‫البنون أم البنات؟‬

‫الي‪ :‬من يتضرر اكثر من االجرام في يافا‪ ،‬البنون أم البنات؟‬
‫رجب‪ :‬لم اسمع قط عن حالة اغتصاب أو‬
‫عنف في يافا ضد فتيات‪ .‬ال أحد يأذي الفتيات!‬
‫حتى ولو خرجت مع احدهم‪ ،‬فالشاب هو‬

‫‪23 23‬‬

‫الذي قد يتأذى وليست هي‪ .‬املسألة مسألة احترام‪.‬‬
‫"לא יש‬
‫אר אף ערבי ביפו"‬
‫الي‪ :‬ما العالقة بني االحترام واخلروج مع شخص ما؟‬
‫כתבת המשך‬
‫رجب‪ :‬بحال كانت القصة جدية تهدف للزواج ليست هناك‬
‫مشكلة‪ ،‬على الشاب ان يطلب يد الفتاة‪ ،‬وبعدها فقط يسمح‬
‫"لن ي‬
‫لهما باخلروج‪ ،‬لكن بشرط اصطحابهما لعضو من اعضاء‬
‫بقى اي عربي يف يافا"‬
‫العائلة ليحافظ على أال يكون هناك ملس‪.‬‬
‫تكملة املقالة‬
‫ادفا‪ :‬هناك عالقات صداقة بني البنني والبنات؟‬
‫رجب‪ :‬الصداقة تتواجد في اطار املدرسة‪.‬‬
‫מי נפגע יותר מהפשע ביפו‪ ,‬הבנים או הבנות?‬
‫الي‪ :‬تخافون من األهل؟‬
‫אלי‪ :‬מי נפגע יותר מהפשע ביפו‪ ,‬הבנים או הבנות?‬
‫רג'ב‪ :‬לא שמעתי אף פעם על מקרה של אונס ביפו או אלימות נגד בחורות‪ .‬رجب‪ :‬ال‪ ،‬ال نخاف من األهل‪ .‬تستطيع الفتاة أن تخبر أمها لكن‬
‫אף אחד לא פוגע בבחורות! אפילו אם היא יוצאת עם מישהו‪ ,‬אז הוא זה ال تستطيع أن تخبر أباها أو أخاها‪.‬‬
‫שעלול להיפגע ולא היא‪ .‬זה עניין של כבוד‪.‬‬
‫الي‪ :‬وان حكى فتى عن أمر كهذا لعائلته؟‬
‫אלי‪ :‬מה הקשר בין‬
‫رجب‪ :‬الفتى له‬
‫כבוד ובין לצאת עם‬
‫"אם היינו הולכים לשכונת מאה שערים בירושלים شأن آخر‪...‬‬
‫מישהו?‬
‫ادفا‪ :‬نحن في حركة‬
‫רג'ב‪ :‬אם זה משהו‬
‫רציני‪ ,‬כמו נישואין‪ ,‬אולי היינו רואים דברים דומים‪" .‬‬
‫الشباب مجموعة كبيرة‬
‫אז אין שום בעיה‬
‫من البنني والبنات‪،‬‬
‫שהבחור יבקש את‬
‫جميعنا ً معا نتحدث عن‬
‫ידה ואז שיצאו‬
‫كل شيء‪.‬‬
‫ביחד ‪ -‬אבל רק‬
‫رجب‪ :‬وضعنا ال مياثل‬
‫בתנאי שיש מישהו‬
‫وضعكم‪ ،‬ال نفكر بذات األسلوب‪.‬‬
‫מהמשפחה ששומר‬
‫שלא יהיה מגע‪.‬‬
‫ادفا‪ :‬عندنا ايضا في الكنيس هناك‬
‫אדוה‪ :‬לבנים ולבנות יש קשרי ידידות?‬
‫فصل بني البنني والبنات‪.‬‬
‫רג'ב‪ :‬הידידות קיימת בתחום בית הספר‪.‬‬
‫الي‪ :‬وفي االعراس يرقصون ايضا على انفراد‪.‬‬
‫אלי‪ :‬מפחדים מההורים?‬
‫رجب‪ :‬ان رجعت فتاة الى منزلها بعد الساعة العاشرة او‬
‫רג'ב‪ :‬לא‪ ,‬לא מפחדים מההורים‪ .‬בת יכולה לספר לאמא שלה אבל לא‬
‫العاشرة ونصف مساءا يبدأون في نشر االشاعات ضدها‪ .‬البنات‬
‫לאבא או לאח‪.‬‬
‫تخاف من نشر االشاعات ضدهن وال يردن ان ينظر اليهن احد‬
‫אלי‪ :‬ואם בן מספר דבר כזה למשפחה?‬
‫في الشارع‪.‬‬
‫רג'ב‪ :‬הבן זה משהו אחר‪...‬‬
‫الي‪ :‬هل تختار الفتاة شريك حياتها ام يتم اختيارهر لها؟‬
‫אדוה‪ :‬אנחנו בתנועת הנוער קבוצה גדולה של בנים ובנות‪ ,‬כולם ביחד‬
‫رجب‪ :‬بحال اراد شاب االقتران بفتاة يقوم بطلب يدها‪ ،‬اهل‬
‫ומדברים על הכל‪.‬‬
‫الفتاة يفحصون اذا كان مناسبا وبعدها يسألون الفتاة عن‬
‫רג'ב‪ :‬אצלנו זה לא כמו אצלכם‪ ,‬אנחנו לא חושבים באותה הדרך‪.‬‬
‫رأيها‪ .‬لالثنني الفرصة في قضاء فترة جتريبية‪ ،‬يتقابالن مثال مرة‬
‫אדוה‪ :‬גם אצלנו בבית כנסת מפרידים בין בנים לבנות‪.‬‬
‫باالسبوع في بيت الفتاة ويتحدثان‪ ،‬بحال وجدا انهما‬
‫אלי‪ :‬ובחתונות של דתיים רוקדים בנפרד‪.‬‬
‫متفقان يقترنان‪.‬‬
‫רג'ב‪ :‬גם אם נערה חוזרת הביתה אחרי השעה עשר וחצי ‪ -‬אחד עשרה‬
‫שמועות‪ ,‬כי الي‪ :‬افهم ان هذا اجملتمع هو مجتمع تقليدي والسكان اكثر‬
‫מתחילים להפיץ עליה שמועות‪ ,‬ובנות מפחדות שיפיצו עליהן‬
‫انغالقا من تل ـ ابيب التي تسكنها اغلبية علمانية‪ .‬لكن لو‬
‫כולם יסתכלו עליהן ברחוב‪.‬‬
‫ذهبنا الى حارة "مئة شعارمي" في القدس لرمبا وجدنا امورا‬
‫אלי‪ :‬הבחורה בוחרת עם מי היא רוצה להתחתן‪ ,‬או שבוחרים בשבילה?‬
‫متشابهة‪ .‬في اجملتمع العلماني هناك كذلك تصرف خاص اجتاه‬
‫רג'ב‪ :‬אם גבר רוצה להתחתן הוא מבקש את ידה של הבחורה‪ .‬ההורים‬
‫النساء وشيفرات اخالقية‪ ،‬ليست لها عالقة بالدين‪.‬‬
‫רואים אם הוא בחור טוב ואז הם שואלים את הבחורה‪ .‬הבחור והבחורה‬
‫יכולים להיות בתקופה של ניסיון‪ ,‬למשל פעם בשבוע להיפגש ולדבר‪ .‬אם ادفا‪ :‬ما هي نسبة اليافيني الذين يذهبون الى اجلامعة؟‬
‫הם רואים שהם בסדר אחד עם השני הם מתארסים‪.‬‬
‫رجب‪ :‬االمر يتعلق بالوضع االقتصادي‪ ،‬العديد يريدون الذهاب وال‬
‫מאשר‬
‫סגורה‬
‫יותר‬
‫והקהילה‬
‫אלי‪ :‬אני מבינה שזאת חברה יותר מסורתית‬
‫يستطيعون بسبب عوائق مادية ويتوجهون الى العمل‪ .‬احيانا‬
‫בירושלים‬
‫שערים‬
‫מאה‬
‫לשכונת‬
‫בתל אביב‪ ,‬שהרוב בה הוא חילוני‪ .‬אם נלך‬
‫تستصعب العائالت ادخال اوالدها الى املدرسة‪ .‬اجلميع يريدون‬
‫לנשים‬
‫מסוים‬
‫יחס‬
‫יש‬
‫חילונית‬
‫בחברה‬
‫אולי היינו רואים דברים דומים‪ .‬גם‬
‫تعليم اوالدهم‪ ،‬أن تكون لهم حياة افضل تسودها نسبة اعلى‬
‫וקודים של מוסר‪ ,‬בלי קשר לדת‪.‬‬
‫من الرفاهية‪.‬‬

‫" لو ذهبنا الى حارة مئة شعارمي في القدس‬
‫لرمبا وجدنا امورا متشابهة‪".‬‬

‫אדוה‪ :‬הרבה יפואים הולכים ללמוד באוניברסיטה?‬
‫רג'ב‪ :‬זה קשור למצב הכלכלי‪ ,‬הרבה רוצים ולא יכולים בגלל הכסף אז‬
‫הולכים לעבוד‪ .‬לפעמים משפחות מתקשות לשלוח את הילדים גם לבי"ס‪.‬‬
‫כולם רוצים שהילדים שלהם ילמדו‪ ,‬שיהיו להם חיים טובים ונוחים‪.‬‬

‫‪24 24‬‬

‫هل يستطيع رجب ان يكون رئيسا للحكومة؟‬
‫رجب‪ :‬الشرطة تتدخل فقط في احلاالت االمنية‪ .‬بحال اخذ‬
‫احدهم علم فلسطني وذهب به الى الشارع سيعتقولنه‪ .‬اعرف‬
‫عن ولد قام بصناعة طيارة ورقية بالوان علم فلسطني‪ ،‬وجاءت‬
‫الشرطة وضربته‪.‬‬
‫الي‪ :‬طيارة ورقية ليست باألمر اخلطير‪ ،‬األمر ال يساوي طعن‬
‫رئيس احلكومة‪ .‬ردود الفعل مختلة متاما‪ .‬ينبع اخلوف من التمرد‪،‬‬
‫هناك اسباب متعددة الشتعال التمرد‪ ،‬كل مضطهد‬
‫يخاف من ذلك‪.‬‬

‫"אני מרגיש שאני לא קשור לחברה היהודית"‬

‫" اشعر ان ال عالقة لي باجملتمع اليهودي"‬

‫\האם רג'ב יכול להיות‬
‫ראש ממשלה?‬

‫רג'ב‪ :‬המשטרה מתערבת רק כשיש דברים‬
‫בטחוניים‪ .‬אם נגיד‪ ,‬מישהו יקח דגל‬
‫פלסטין וילך ברחוב אז יעצרו אותו‪ .‬אני מכיר ילד‬
‫שעשה עפיפון מדגל פלסטין‬
‫رجب‪ :‬نحن ال نعيش في احتالل كما األمر في غزة أو الضفة‬
‫ושוטרים הכו אותו בגלל זה‪.‬‬
‫نستخدم‬
‫الغربية لكننا ما زلنا نشعر باالضطهاد‪ .‬حتى اننا‬
‫אלי‪ :‬עפיפון זה לא משהו מסוכן‪ ,‬זה לא שבא מישהו עם סכין לראש‬
‫الكثير من الكلمات العبرية في لغتنا العامية‪.‬‬
‫הממשלה‪ .‬התגובות פסיכיות לגמרי‪ .‬הפחד הוא ממרד‪ ,‬יש הרבה סיבות‬
‫שיפרוץ מרד‪ ,‬כל מדכא מפחד מזה‪.‬‬
‫ادفا‪ :‬كيف يشعر عربي يعيش كاقلية في دولة تُعرف نفسها‬
‫دولة يهودية؟‬
‫רג'ב‪ :‬אנחנו לא חיים בכיבוש כמו בעזה או בגדה המערבית‪ ,‬אבל‬
‫מרגישים בכל זאת דיכוי‪ .‬עד שאנחנו משתמשים הרבה במילים מעברית‬
‫رجب‪ :‬اشعر بالغربة من ناحية اللغة والعادات والتقاليد‪ .‬اشعر ان בערבית המדוברת שלנו‪.‬‬
‫ال عالقة لي باجملتمع اليهودي؛ ليست لدي حرية كاملة‪ .‬لدي حقوق‬
‫אדוה‪ :‬איך מרגיש ערבי שחי כמיעוט במדינה שמוגדרת מדינה יהודית?‬
‫لكن يفضلون عامة اليهود عن العرب‪.‬‬
‫רג'ב‪ :‬מרגיש מוזר מבחינת השפה‪ ,‬המנהגים והמסורת‪ .‬אני מרגיש שאני‬
‫الي‪ :‬ماذا تريد ان تقوم به وال تستطيع؟‬
‫לא קשור לחברה היהודית‪ ,‬ואין לי חופש מלא‪ .‬יש לי זכויות‪ ,‬אבל בדרך‬
‫כלל מעדיפים יהודים על ערבים‪.‬‬
‫رجب‪ :‬هل استطيع ان اكون رئيسا للحكومة؟‬
‫אלי‪ :‬מה אתה רוצה לעשות ואתה לא יכול?‬
‫الي‪ :‬اذا اختاروك تستطيع‪.‬‬
‫רג'ב‪ :‬האם אני יכול להיות ראש ממשלה?‬
‫رجب‪ :‬هذا لن يحصل ابدا‪ .‬كيف أنه لم يترأس عربي حتى‬
‫אלי‪ :‬אם יבחרו בך זה יקרה‪.‬‬
‫اليوم احلكومة؟‬
‫רג'ב‪ :‬בחיים זה לא יקרה‪ .‬איך זה שלא היה ראש ממשלה ערבי עד עכשיו?‬
‫الي‪ :‬تريد ان تكون رئيسا حلكومة اسرائيل ام فلسطني؟ اذا اردت‬
‫אלי‪ :‬על מי אתה רוצה להיות ראש ממשלה על ישראל או על פלסטין?‬
‫طرد اليهود فلن يختاروك‪.‬‬
‫אם תרצה לסלק את היהודים הם לא יבחרו בך‪.‬‬
‫ادفا‪ :‬بحال اهتم القائد ألمر اجلميع‪ ،‬ليس مهما ان كان عربيا ام‬
‫אדוה‪ :‬כל עוד מנהיג דואג לכולם‪ ,‬זה לא משנה לי אם הוא ערבי או‬
‫يهوديا‪ .‬يستطيع عربي ان يكون مرشحا لرئاسة احلكومة‪ ،‬السؤال יהודי‪ .‬ערבי יכול להיות מועמד לרשות הממשלה‪ ,‬השאלה היא אם‬
‫هو هل يختارونه‪.‬‬
‫יבחרו בו‪.‬‬
‫الي‪ :‬بحال اراد ان ميثل اجلمهور العربي فقط فهناك مشكلة‪ .‬بحال אלי‪ :‬אם הוא ירצה לייצג רק את המגזר הערבי יש בעיה‪ .‬אם הוא יבטיח‬
‫وعد بتمثيل اجلميع فمن ناحيتي لن تكون هناك مشكلة ان يرئس לייצג את כולם אז מבחינתי אין בעיה שיהיה ראש ממשלה ערבי‪ ,‬אבל‬
‫הרבה יהודים יתנגדו לזה כי הם רוצים לשמור על מסגרת של מדינה‬
‫عربيا احلكومة‪ .‬لكن الكثير من اليهود سوف يعارضون النهم‬
‫יהודית דמוקרטית‪ .‬התפיסה הזו נובעת מהרעיון הציוני שיהודים מכל‬
‫يريدون احملافظة على اطار دولة يهودية دميقراطية‪ .‬وجهة نظر‬
‫העולם יגיעו לכאן ויחיו כאן בדמוקרטיה‪.‬‬
‫كهذه تنبع من الفكر الصهيوني بشأن وصول اليهود من جميع‬
‫אדוה‪ :‬בשיעורי אזרחות לומדים שישראל היא מדינה דמוקרטית ויש‬
‫انحاء العالم الى هنا والعيش في دميقراطية‪.‬‬
‫שוויון זכויות‪ ,‬אבל יש אפליה המוכתבת על ידי החוק‪ .‬זה בא לידי ביטוי‬
‫ادفا‪ :‬في حصص املواطنة نتعلم ان اسرائيل هي دولة دميقراطية‬
‫בחלוקת תקציבים‪ ,‬למשל‪ ,‬או בחוקים שקשורים לאזרחות‪.‬‬

‫وفيها حقوق متساوية‪ ،‬لكن هناك متييز ينبثق عن القانون‪ .‬على‬
‫سبيل املثال االمر يبدو في تقسيم امليزانيات وفي القوانني‬
‫املتعلقة باملواطنة‪.‬‬

‫كيف باستطاعة الشباب حتسني الوضع؟‬
‫ادفا‪ :‬اذا اردنا ان نكون دميقراطيني جاء الوقت لكي نهتم بجميع‬
‫املواطنني وليس فقط باليهود‪.‬‬
‫الي‪ :‬لكن هناك حاجة للمساعدة‪ ،‬اذا اردنا ان نطور اجملتمع العربي‬
‫في يافا‪ ،‬هناك حاجة ليرغب اجملتمع بذلك‪.‬‬
‫رجب‪ :‬هذه بالضبط ما اضعنا‬
‫ادفا‪ :‬لديك أمل؟‬

‫איך בני נוער יכולים לשפר את המצב?‬
‫אדוה‪ :‬אם רוצים להיות דמוקרטיים‪ ,‬הגיע הזמן שנדאג לכל האזרחים‬
‫ולא רק ליהודים‪.‬‬
‫אלי‪ :‬אבל צריך עזרה בזה‪ ,‬אם רוצים לפתח את החברה הערבית ביפו‪,‬‬
‫צריך את הרצון של החברה‪.‬‬
‫רג'ב‪ :‬זה בדיוק מה שאבד אצלנו‪ ,‬הרצון‪.‬‬

‫رجب‪ :‬نعم‪...‬‬

‫هل هذه حقا ً دميقراطية؟‬
‫املؤسسة األملانية "فريدريخ نومان" التي تعمل في جميع أنحاء‬
‫العالم بهدف النهوض بقيم حقوق اإلنسان واملواطن بادرت إلى‬
‫إعداد استطالع يهدف إلى فحص مدى تأصل القيم الليبرالية‬
‫والدميقراطية في اجملتمع اإلسرائيلي ومواقف اجلمهور إزاء تطبيق‬
‫هذه القيم‪ .‬ويتبني من االستطالع الذي نشر في شهر يوليو‪/‬متوز‬
‫من العام احلالي بأ ّن أغلبية تقدر بنسبة ‪ %46‬من سكان دولة‬
‫إسرائيل‪ ،‬من اليهود والفلسطينيني‪ ،‬يؤيد مشروع قانون يضمن‬
‫انتخاب شخص يهودي فقط لرئاسة الوزراء اإلسرائيلية‪ .‬ووفق‬
‫االستطالع تبني بأن ‪ %13‬من مواطني إسرائيل الفلسطينيني‬
‫يؤيدون مثل هذا القانون‪ .‬وبشكل عام يتبني من االستطالع وجود‬
‫تناقض بني التأييد الواسع (‪ )%59-57‬للقيم الدميقراطية وبني‬
‫االستعداد لتطبيقها على أرض الواقع‪.‬‬

‫האומנם דמוקרטיה?‬
‫הקרן הגרמנית "פרידריך‪-‬נאומן" הפועלת ברחבי העולם לקידום ערכים‬
‫של זכויות אדם ואזרח‪ ,‬הזמינה סקר שבדק את ההשתרשות של ערכים‬
‫דמוקרטים בחברה הישראלית ואת עמדות הציבור לגבי מימושם‪.‬‬
‫מהסקר שפורסם בחודש יולי האחרון עולה שרוב של ‪ 64%‬מתושבי‬
‫מדינת ישראל‪ ,‬יהודים ופלסטינים‪ ,‬תומך בחקיקה אשר תבטיח כי‬
‫רק יהודי יוכל להיבחר לראשות ממשלת ישראל‪ .‬על פי הסקר ‪13%‬‬
‫מאזרחי ישראל הפלסטינים תומכים בכך‪ .‬באופן כללי עולה מן הסקר‬
‫סתירה בין הסכמה רחבה (‪ )75-95%‬עם ערכים דמוקרטיים לבין‬
‫הנכונות לממש אותם בפועל‪.‬‬

‫‪25 25‬‬

‫גל של צווי פינוי והריסה שנשלחו לכ‪ 500 -‬משפחות‬
‫יפואיות הביא להקמתו של ועד עממי ביפו‬
‫צוו הפינוי וההריסה נשלחו בעיקר לתושבי עג'מי‪ ,‬בטענה שבתיהם‬
‫נבנו באופן לא חוקי‪ .‬לטענת התושבים‪ ,‬החריגות בבנייה קיימות‬
‫כבר עשרות שנים‪ ,‬והסיבה האמיתית למשלוח הצווים היא כוונת‬
‫העירייה ומינהל מקרקעי ישראל לפתח את השכונה ‪ -‬אולם לא לטובת‬
‫התושבים המקומיים ‪ -‬אלא על‪-‬מנת לבנות דירות יוקרה המיועדות‬
‫לעשירים הבאים מבחוץ‪.‬‬
‫הוועד מנסה לגייס את התושבים המקומיים ביפו למאבק מחאה‬
‫נגד מוסדות המדינה‪ .‬המטרה הראשונית היא למנוע צווי הריסה‪ ,‬אך‬
‫השאיפה בהמשך היא להשפיע על החקיקה והתקנים בנושאי בנייה‬
‫בעיר‪ ,‬הפועלים כיום לרעת התושבים‪ .‬חברי הוועד מקווים שבעזרת‬
‫מאבק עממי רחב יוכלו להשפיע על מקבלי ההחלטות לפעול לטובת‬
‫האוכלוסייה המקומית‪.‬‬
‫פעולות המחאה הביאו עד כה‪ ,‬לאחר חמישה חודשי פעילות‪ ,‬לעצירת‬
‫שני צווי הריסה‪ :‬עשרות פעילים התבצרו בבתים המיועדים להריסה‬
‫במועד המתוכנן‪ ,‬וההריסה נדחתה‪ .‬כיום נאבקים חברי הועד למען‬
‫משפחה נוספת שביתה נהרס באמצע הלילה ומנסים למצוא פתרון‬
‫דיור לאותה משפחה‪ .‬בניסיון להשפיע על הגופים הציבוריים התאספו‬
‫כמאה פעילים‪ ,‬ובנו ביחד יסודות חדשים לבית שנהרס‪ .‬כאשר הגיעה‬
‫הידיעה על פעולות המחאה לבכירי העירייה‪ ,‬הם הורו על הריסת‬
‫התשתית שנבנתה‪ ,‬אך חברי הועד נחושים בדעתם להמשיך בפעילות‬
‫עד לשינוי המדיניות לטובת תושבי יפו‪.‬‬

‫وفي ردها قالت إدارة أراضي إسرائيل إن االدعاءات املتعلقة‬
‫بسبب تنفيذ اإلخالء ال متت للحقيقة بصلة‪ .‬وفي احلقيقة‬
‫إن ما يجري ليس هدما للبيوت‪ ،‬بل هدما جزئيا لإلضافات‬
‫التي أضيفت للبناء والتي تتوغل في مناطق أخرى‪ ،‬وهي‬
‫تعالج في إطار موضوع اقتحام البيوت اخلالية‪.‬‬
‫בתגובה נמסר ממינהל מקרקעי ישראל כי לא מדובר בהריסת בית‪,‬‬
‫אלא בהריסה חלקית של תוספת בנייה‪ ,‬הפולשת לשטח שאינו שלהם‪.‬‬
‫עוד נמסר שהמינהל עוסק בעבודתו היומיומית בטיפול בתופעת‬
‫הפלישות בכל רחבי הארץ ללא אבחנה בין דת גזע ומין‪ ,‬וממלא בכך‬
‫את תפקידו כשומר על קרקעות הלאום כמתחייב בחוק‪ .‬‬

‫موجة من أوامر اإلخالء والهدم التي أرسلت حلوالي ‪ 500‬عائلة‬
‫يافاوية كانت السبب وراء إقامة جلنة شعبية في يافا‬

‫وقد أرسلت معظم أوامر اإلخالء والهدم لسكان حي العجمي‬
‫بذريعة أن بيوتهم بنيت بشكل غير قانوني‪ .‬ويدعي السكان أن‬
‫مخالفات البناء هذه قائمة منذ عشرات السنني وأن السبب‬
‫احلقيقي وراء إرسال هذه األوامر نية البلدية وإدارة أراضي‬
‫إسرائيل تطوير احلي‪ ،‬ليس ملصلحة السكان احملليني بل من أجل‬
‫بناء شقق فاخرة مخصصة لألغنياء القادمني من خارج احلي‪.‬‬
‫وحتاول اللجنة حشد السكان احملليني في يافا ألجل النضال‬
‫االحتجاجي ضد مؤسسات الدولة‪ .‬الهدف املبدئي الذي تسعى‬
‫إليه اللجنة هو منع أوامر الهدم‪ ،‬غير أن هدفها املستقبلي هو‬
‫التأثير على سن القوانني واألنظمة املتعلقة بالبناء في املدينة‬
‫والتي تعمل ضد مصلحة السكان‪ .‬يأمل أعضاء اللجنة أنهم‬
‫من خالل النضال الشعبي الواسع سيستطيعون التأثير على‬
‫صنّاع القرار من أجل العمل ملصلحة السكان احملليني‪.‬‬
‫وقد كانت نتيجة اخلطوات االحتجاجية حتى اآلن‪ ،‬بعد خمسة‬
‫أشهر من العمل‪ ،‬وقف أمرين بالهدم‪ :‬حيث اعتصم عشرات‬
‫الناشطني في البيوت املهددة بالهدم في املوعد احملدد مما أدى إلى‬
‫تأجيل الهدم‪ .‬ويناضل أعضاء اللجنة في هذه األيام من أجل‬
‫عائلة أخرى هدم بيتها في منتصف الليل ويحاولون إيجاد حل‬
‫إلسكان هذه العائلة‪ .‬وفي محاولة للتأثير على الهيئات العامة‬
‫احتشد حوالي ‪ 100‬ناشط وقاموا معا ببناء أساسات جديدة‬
‫للبيت‪ .‬وعندما وصل خبر النشاطات االحتجاجية ملسمع كبار‬
‫موظفي البلدية أصدروا أمرا بهدم األساسات التي بُنيت‪ ،‬غير‬
‫أن أعضاء اللجنة مصممون على موقفهم باالستمرار في هذه‬
‫النشاطات حتى تغيير سياسة البلدية ملصلحة سكان يافا‪.‬‬

‫א‬
‫לאנ‬
‫אקרוב‬
‫ס‬

‫דמיינו תחרות משיכת חבל‪ ,‬ששתי הקבוצות המשתתפות בה חזקות‬
‫במידה שווה‪ .‬במשך דקות ארוכות אף אחד לא מצליח לנצח‪ ,‬אך ברגע‬
‫שאחת הקבוצות מתעייפת‪ ,‬הקבוצה מהצד השני מושכת את החבל חזק‬
‫אליה‪ .‬מה קרה? הופר האיזון בין שני הכוחות שפעלו משני‬
‫צידי החבל‪.‬‬

‫בחופש הגדול בני הנוער של "חלונות" השתתפו בסדנת "אקרובאלאנס"‪ .‬המילה אקרובאלאנס מורכבת משתי מילים‪:‬‬
‫אקרו‪ -‬אקרובטיקה‪ ,‬התעמלות‪ ,‬ובאלאנס‪ -‬איזון‪ ,‬שיווי משקל‪ .‬בסדנה הזאת‪ ,‬אנשים מתאזנים זה על זה בכל מיני‬
‫אופנים מעניינים‪ ,‬מפתיעים ואפילו מצחיקים‪ .‬המשתתפים למדו לעשות‬
‫כמה תרגילים שתוכלו גם אתם לנסות לעשות בעצמכם‪ ,‬עם חבר‪ ,‬חברה‪ ,‬אחות או אח‪.‬‬
‫עימדו אחד מול השני ואחזו בשתי הזרועות אחד של השני בהצלבה כמו שאתם רואים בתמונה‪ .‬הישענו לאחור ונסו‬
‫להתייצב‪ .‬ברגע זה האחד תלוי בשני‪ ,‬כדי לא ליפול לאחור‪ ,‬ומרכז הכובד שהיה קודם אצל כל אחד בנפרד כעת הוא משותף לזוג‪ ,‬ונמצא בערך במקום‬
‫בו מצטלבות הידיים‪ .‬עכשיו נסו לשבת ביחד ‪ ...‬ובנפרד‪...‬לעזוב יד אחת ‪ ...‬ויד שנייה‪ ...‬התבלבלתם? הצלחתם? נפלתם? העיקר שצחקתם!‬
‫בסדנה הזו למדנו שלכל אחד יש מרכז כובד משלו‪ ,‬אבל אפשר לחפש ולמצוא מרכז כובד משותף לשניים‪ .‬לפעמים צריך לוותר על מרכז הכובד שלך‪,‬‬
‫לסמוך על בן הזוג שלך וזה לא קל‪ ,‬אבל אנחנו יודעים שהאיזון נמצא שם בינינו‪ ,‬וצריך רק לחפש אותו ולאפשר אותו‪.‬‬

‫‪26 26‬‬

‫ادفا‪ :‬كيف باستطاعة الشباب حتسني الوضع؟ ما هي االشياء‬
‫التي بحاجة الى حتسني؟‬
‫رجب‪ :‬ان يذهب عدد اكبر من الناس للدراسة؛ لذلك فهناك‬
‫حاجة للتمويل‪ .‬يتسرب الطالب عامة بسبب ان ال مال‬
‫لعائالتهم لدفع اجر دراستهم‪ ،‬وذلك ليس بسبب عدم رغبتهم‬
‫في الدراسة ـ الناس كافة تود ان تعلم اوالدها‪ ،‬أن تكون الوالدهم‬
‫حياة أفضل تسودها الراحة‪.‬‬
‫ادفا‪ :‬هناك حاجة ايضا لتحسني العالقة بني الناس الواحد‬
‫اجتاه اآلخر‪.‬‬
‫رجب‪ :‬االشخاص الذين يتعلمون خارج البالد يرجعون الى يافا‬
‫يرون الوضع‪ ،‬ييأسون ويرجعون من حيث اتوا ليعيشوا حياة‬
‫افضل‪ ،‬وال يقدمون املساعدة ملن تركوهم ورائهم في املدينة‪.‬‬
‫ادفا‪ :‬على املدارس ان تعزز من االلتزام نحو اجملتمع الذي ننتمي‬
‫اليه‪ .‬واذا تعلمت وجنحت‪ ،‬تعال وقدم املساعدة لآلخرين‪ ،‬الى‬
‫املقربني منك وانشر علمك‪ .‬مباذا يساعدني حني اجنح وآخرون من‬
‫حولي يفشلون؟ لكي يكون االنسان صاحلا هو بحاجة الى‬
‫بيئة صاحلة‪.‬‬
‫الي‪ :‬احلل هو ان يرى االنسان ما هو ابعد من انفه‪ ،‬ان يكون دعمه‬
‫للمجتمع منفعته اخلاصة‪.‬‬
‫رجب‪ :‬انشاء اهلل تكون هناك اطر حتسن من الوضع‪ ،‬بحال ُوجدت‬
‫سآخذ جزءا ً فيها‪.‬‬

‫אדוה‪ :‬יש לך תקוה?‬
‫רג'ב‪ :‬כן‪...‬‬
‫אדוה‪ :‬איך בני נוער יכולים לשפר את המצב? מה צריך לשפר?‬
‫רג'ב‪ :‬שיותר אנשים ילכו ללמוד‪ ,‬ולשם כך צריך אפשרות לממן את‬
‫הלימודים‪ .‬בדרך כלל תלמידים נושרים בגלל שאין להורים כסף לשכר‬
‫לימוד‪ ,‬ולא בגלל שלא רוצים ללמוד‪ .‬כולם רוצים שהילדים שלהם ילמדו‪,‬‬
‫שיהיו להם חיים טובים ונוחים‪.‬‬
‫אדוה‪ :‬צריך לשפר גם את היחס של האנשים אחד לשני‪.‬‬
‫רג'ב‪ :‬האנשים שלומדים בחוץ לארץ‪ ,‬חוזרים ליפו רואים את המצב‪,‬‬
‫מתייאשים וחוזרים לחו"ל כדי לחיות יותר טוב‪ ,‬ולא עוזרים למי שהם‬
‫השאירו ביפו‪.‬‬
‫אדוה‪ :‬צריך שבבית הספר יחזקו את המחויבות לקהילה שבאת ממנה‪.‬‬
‫ואם למדת והצלחת‪ ,‬תבוא לעזור לאחרים‪ ,‬לקרובים אליך‪ ,‬תפיץ את‬
‫הידע הלאה‪ .‬מה זה עוזר לי שאני מצליח‪ ,‬אם אחרים סביבי כושלים?‬
‫כדי שאדם יהיה טוב הוא צריך סביבה טובה‪.‬‬
‫אלי‪ :‬הפיתרון הוא שאנשים יבחינו במה שמעבר לאף שלהם‪ ,‬שהתרומה‬
‫לחברה היא גם טובתם הפרטית‪.‬‬
‫רג'ב‪ :‬אינשאללה יהיו מסגרות שיאפשרו שיפור של המצב‪ ,‬אם יהיו אני‬
‫בטח אהיה חלק מהן‪.‬‬

‫ا‬

‫تخيلوا مسابقة شد حبل تشارك فيها مجموعتان لدى‬
‫كليهما درجة متساوية من القوة‪ .‬ولدقائق كثيرة ال‬
‫تنجح إحداهما على احراز الفوز‪ ،‬وبالضبط في اللحظة‬
‫التي تتعب فيها الواحدة تسحب اجملموعة في الطرف‬
‫اآلخر احلبل وبشدة‪ .‬ماذا يحصل؟ يُخرق التوازن‬
‫بني القوتني‪.‬‬

‫كرو‬

‫با‬

‫ال‬
‫نس‬

‫في تصالب اليدين‪ .‬اآلن حاولوا اجللوس معا ً وكل على حدى‪...‬‬
‫ترك يد‪ .‬واحدة ‪ ...‬اليد الثانية‪ ...‬ارتبكتم؟ جنحتم؟ سقطتم؟‬
‫املهم انكم ضحكتم!‬
‫في هذه الورشة تعلمنا ان لكل واحد مركز ثقل خاص به‪ ،‬لكن‬
‫ميكن ان نبحث وان جند مركز ثقل مشترك الثنني‪ .‬احيانا هناك‬
‫حاجة للتنازل على مركز ثقلك‪ ،‬هناك حاجة لالعتماد على‬
‫شريكك وهذا احيانا ليس باالمر السهل‪ ،‬املهم اننا نعرف ان‬
‫التوازن موجود بيننا وعلينا ان جنده‪.‬‬

‫شارك في العطلة الصيفية اعضاء شبابيك بورشة‬
‫"اكروباالنس"‪ .‬الكلمة اكروباالنس مكونة من كلمتني‪ :‬اكرو =‬
‫اكروباتيكا ـ الرياضة‪ ،‬و ـ باالنس = توازن‪ .‬يقوم املشراكون في‬
‫هذه الورشة بالتوازن الواحد على اآلخر في مختلف الطرق‬
‫املثيرة واملفاجئة وحتى املضحكة‪ ،‬ويتعلم خاللها املشاركون‬
‫القيام بعدة متارين تستطيعون بانفسكم القيام بها‪ ،‬مع‬
‫صديق‪ ،‬صديقة‪ ،‬أخت أو أخ‪.‬‬
‫قفوا الواحد أمام اآلخر وامسكوا بأذرع بعضكما بطريقة‬
‫الــتصليب كما ترون في الصورة‪ .‬استندوا للخلف وحاولوا‬
‫الرسوخ‪ .‬منذ هذه اللحظة كل واحد يعتمد على اآلخر لكي‬
‫ال يسقط الى اخللف‪ ،‬ومركز الثقل الذي كان سابقا عند كل‬
‫واحد على حدى‪ ،‬اآلن مشترك بالزوج املشارك ويتواجد تقريبا‬

‫‪27 27‬‬

‫ضيفة اهليئة‬

‫אורחת במערכת‬

‫שירין מבית לחם‬

‫شريين من بيت حلم‬

‫בוקרשט בירת רומניה‬
‫العاصمة الرومانية بوخارست‬

‫‪28 28‬‬

‫ق اىل اصدقائي ومدرسيت يف فلسطني‬

‫انا متأكدة أنين ساشتا‬

‫טוחה שאני אתגעגע לחברי‬

‫אני ב‬

‫ולבית הספר שלי בפלסטין‬

‫‪.‬‬

‫انا شيرين العالول من بيت ـ حلم فلسطني‪ .‬ادرس في الصف‬
‫التاسع وعمري ‪ 14‬عاماً‪ .‬لدي اختان (ياسمني وكارولني) واخ‬
‫واحد (احمد)‪ .‬لدي هويتان‪ ،‬االولى فلسطينية مثل أبي والثانية‬
‫رومانية مثل أمي‪ .‬حتى الشهرين االخيرين كنت اسكن في بيت‬
‫ـ حلم وكنت عضوة في هيئة‬
‫املراسلني لشبابيك‪ .‬لكنني‬
‫في‬
‫اليوم اسكن مع عائلتي‬
‫הסכנה שבמלחמה בין הפלסטינים (פת"ח‪-‬‬
‫رومانيا‪ ،‬وذلك يرجع‬
‫חמאס)‪ ,‬המלחמה בין הפלסטינים לישראלים‪,‬‬
‫السباب عديدة‪:‬‬
‫המחסומים שמהווים בעיה מאוד גדולה לעם‬
‫بني‬
‫احلرب‬
‫مثل خطورة‬
‫הפלסטיני כי אנחנו כמו בכלא‪ .‬הרבה פעמים‬
‫الفلسطينيني انفسهم‬
‫חיילים עוצרים נערים ושמים אותם בכלא לשנה‬
‫(فتح ـ حماس)‪ ،‬واحلرب بني‬
‫או יותר‪ ,‬גם אספקת המים והדלק נפסקה לכמה‬
‫ימים ולפעמים גם לכמה שבועות‪ .‬התלמידים לא‬
‫الفلسطينيني واالسرائيليني‪،‬‬
‫הלכו לבית הספר כי המורים לא קיבלו משכורות‬
‫واحلواجز التي تشكل‬
‫ועכשיו שאני ברומניה אני מבינה איך החיים‬
‫مشكلة كبيرة للشعب‬
‫יכולים להיות ואני רואה שיש לנו כאן עתיד‪.‬‬
‫الفلسطيني وكأننا هناك‬
‫אני גרה עכשיו בבוקרשט ואני מאושרת כי‬
‫نعيش في سجن‪ .‬حيث‬
‫האנשים מאוד נחמדים‪ ,‬הארץ מאוד יפה‪ ,‬אין‬
‫يعتقل اجلنود االسرائيليون‬
‫الشباب تكرارا ً ويضعونهم في ننتظر ساعات على احلواجز מחכים שעות במחסומים כאן מלחמה ואנחנו חופשיים ללכת לאן שאנחנו‬
‫רוצים‪ .‬אני אלך כאן לבית‪-‬ספר "אל‪-‬קודס"‬
‫السجن ملدة سنة او اكثر؛ ذلك‬
‫(ירושלים)‪ ,‬שהוא בית‪-‬ספר ערבי‪ ,‬אבל בטוח‬
‫الى جانب توقف تزويدنا باملياه‬
‫שאני אתגעגע לחברי ולבית הספר שלי בפלסטין‪ .‬אני רוצה לספר לכם‬
‫املدارس‬
‫عن‬
‫الطالب‬
‫وغياب‬
‫اسابيع‪،‬‬
‫والبنزين ملدة ايام واحيانا‬
‫על בוקרשט‪ :‬היא עיר הבירה והמרכז התעשייתי והמסחרי של רומניה‪.‬‬
‫وأدرك‬
‫رومانيا‬
‫في‬
‫انا‬
‫اليوم‬
‫اجورهم‪.‬‬
‫املعلمني‬
‫بسبب عدم استالم‬
‫במקור היא נודעה כדאמבוביפה סיטאדל‪ .‬בקנה מידה אירופי‪ ,‬בוקרשט‬
‫مستقبل‪.‬‬
‫لدينا‬
‫ان‬
‫وأشهد‬
‫تكون‪،‬‬
‫ان‬
‫كيف مبتسع احلياة‬
‫היא לא עיר עתיקה‪ .‬ההתייחסות המוכרת הראשונה לבוקרשט היא על‬
‫اسكن اليوم في بوخارست وانا سعيدة الن الناس لطيفون جداً‪،‬‬
‫ידי מלומדים משנת ‪ .1459‬מאז היא עברה שינויים רבים‪ ,‬עד שהפכה‬
‫לעיר הבירה של רומניה בשנת ‪ ,1862‬ובהתמדה חיזקה את מעמדה כמרכז‬
‫والبلد جميلة‪ ،‬وليست هناك حرب‪ .‬نحن اليوم احرار للذهاب‬
‫התקשורת‪ ,‬התרבות והאמנות של רומניה‪ .‬יש בה ארכיטקטורה מגוונת‪:‬‬
‫أينما شئنا‪ .‬سأنضم في العام الدراسي القادم الى مدرسة‬
‫אוסף של מבנים עתיקים‪ ,‬מבנים מהתקופה שבין שתי מלחמות העולם‬
‫“القدس” وهي مدرسة عربية‪ .‬انا متأكدة من انني سأشتاق الى‬
‫ומהתקופה הקומוניסטית‪.‬‬
‫اصدقائي ومدرستي في فلسطني‪.‬‬
‫أريد ان أخبركم عن بوخارست العاصمة الرومانية التي تعد‬
‫املركز التجاري والصناعي لرومانيا‪ ،‬والتي ُعرفت باالصل باسم‬

‫אני שירין אלעלול‪ ,‬ואני מבית‪-‬לחם‪ ,‬פלסטין‪ .‬אני לומדת בכיתה ט'‬
‫ובת ‪ .14‬יש לי שתי אחיות (יסמין וקרולין) ואח (אחמד)‪ .‬יש לי שתי‬
‫זהויות‪ .‬פלסטינית כמו אבי ורומניה כמו אמי‪ .‬עד לפני כחודשיים‬
‫גרנו בבית‪-‬לחם והייתי חברה במערכת הכתבים של חלונות בבית‪-‬‬
‫לחם‪ .‬אבל עכשיו אני גרה עם משפחתי‬
‫ברומניה וזאת מסיבות רבות‪:‬‬

‫‪29 29‬‬

‫על‪-‬פי הערכות רשמיות מינואר ‪ 2006‬אוכלוסיית בוקרשט מונה קרוב לשני دامبوفيبا سيتاديل‪ .‬مبقاييس اوروبية وخارست ليستمدينة‬
‫عتيقة‪ .‬التطرق االول املعروف لبوخارست كان على يد مثقفني في‬
‫מיליון בני אדם‪ .‬היא העיר השישית בגודלה‬
‫عام ‪ .1459‬منذ ذلك احلني خاضت بوخارست تغيرات كثيرة حتى‬
‫באיחוד האירופי מבחינת גודל האוכלוסייה בגבולות העיר‪ .‬מבחינה‬
‫اصبحت عاصمة لرومانيا في عام ‪ 1862‬بعد أن عززت رويدا ً رويدا ً‬
‫כלכלית היא באופן ניכר העיר המשגשגת ברומניה‪ .‬היא גם אחת ממרכזי‬
‫התעשייה והתחבורה החשובים במזרח אירופה‪.‬‬
‫من مركزها كمركز العالقات والثقافة والفن في رومانيا‪ .‬الهندسة‬
‫املعمارية املتنوعة في العاصمة عبارة عن مجموعة من املباني‬
‫שם החיבה של בוקרשט הוא "פריז של המזרח"‪.‬‬
‫العتيقة من الفترة ما بني احلربني العامليتني ومن الفترة الشيوعية‬
‫مبان حديثة اإلقامة‪.‬‬
‫وذلك بجانب‬
‫ٍ‬
‫حسب التقديرات الرسمية لشهر يناير ‪ 2006‬تعد بوخارست‬
‫حوالي املليوني نسمة وهي املدينة السادسة في احلجم في‬
‫االحتاد االوروبي من ناحية عدد السكان الذين يعيشون في‬
‫حدودها‪ .‬ومن الناحية االقتصادية فهي ايضا وبشكل ملحوظ‬
‫املدينة االكثر ازدهارا في رومانيا‪ ،‬وتعد من اهم املراكز على‬

‫בוקרשט מימין לשמאל‪:‬‬
‫שער הניצחון‪ ,‬הרובע העתיק‪ ,‬משחקים בגן‪.‬‬

‫بوخارست من اليمني لليسار‪:‬‬
‫بوابة النصر‪ ،‬احلي القدمي‪ ،‬امضاء الوقت في احلديقة‪.‬‬

‫املستوى الصناعي وعلى مستوى شبكات املواصالت في شرق‬
‫اوروبا‪ ،‬وتُكنى بـــ "باريس الشرق"‪.‬‬
‫مصدر االسم “رومانيا” من اللغة الالتينية وهي مشتقة عن‬
‫النعت الالتيني ‪ Romanus‬والتي تعني روماني‪ .‬املقاطعة الرومانية‬
‫داكيا هي جزء من رومانيا‪ .‬اختير االسم ليكون شكالً للفظ‬
‫الوطن وللغة ‪ ،Român‬وذلك تقديرا لتراث االمبراطورية الرومانية‪.‬‬
‫اعلنت رومانيا استقاللها عام ‪ 1877‬عن االمبراطورية‬
‫العثمانية‪ ،‬ولكنها نالت االعتراف باالستقالل بعد احلرب‬
‫الروسية ـ الرومانية ـ التركية في عام ‪ 1878‬وحتولت الى اول‬
‫دولة حازت على استقاللها في شرقي اليابسة‪ .‬بعد احلرب‬
‫العاملية الثانية وقعت رومانيا حتت السيطرة السوفييتية‪ .‬وبعد‬
‫اشتعال الثورة التي قامت ضد النظام الشيوعي اطيح في عام‬
‫‪1989‬بالقائد الشيوعي تشاوشسكو الذي كان دكتاتوريا حيث‬
‫حكم عليه باالعدام‪ .‬اما اليوم فالنظام السياسي لرومانيا هو‬
‫نظام دميقراطي‪.‬‬

‫מקור השם "רומניה" הוא בשפה הלטינית‪ ,‬והוא נגזר משם התואר‬
‫הלטיני ‪ Romanus‬שפירושו רומאי‪ .‬חלק מרומניה היה פרובינציה רומית‬
‫בשם דאקיה‪ .‬צורת ההגייה של הלאום והשפה נבחרה להיות ‪Român‬‬
‫כאות הוקרה למורשתה של האימפריה הרומית‪ .‬ב‪ 1877 -‬הכריזה רומניה‬
‫על עצמאות מהאימפריה העות'מאנית‪ .‬לאחר המלחמה הרוסית‪-‬רומנית‪-‬‬
‫תורכית הוכרה עצמאותה ב‪ 1878 -‬ובכך הפכה למדינה העצמאית‬
‫הראשונה במזרחה של היבשת‪ .‬לאחר מלחמת העולם השנייה רומניה‬
‫נשלטה על ידי הסובייטים‪ .‬לאחר המהפכה האנטי‪-‬קומוניסטית ב‪,1989-‬‬
‫הודח המנהיג הקומוניסטי צ'אושסקו‪ ,‬שהיה למעשה דיקטאטור‪ ,‬והוצא‬
‫להורג‪ .‬כיום רומניה היא רפובליקה דמוקרטית‪.‬‬
‫רומניה הצטרפה כחברה שלא מן המניין באיחוד האירופי בראשית ‪.2007‬‬
‫היא תוכל להפוך לחברה מלאה רק כאשר תתגבר על השחיתות ותיצור‬
‫שינוי במערכת המשפטית‪ ,‬דרישות שמציב האיחוד האירופי בפני מדינות‬
‫ששואפות להצטרף כחברות‪ .‬רומנים רבים עזבו את ארצם בעשרות‬
‫השנים האחרונות ויצאו לחפש חיים טובים יותר במקומות אחרים‪.‬‬
‫העלייה ברמת החיים בשנים האחרונות מעודדת רבים מן הרומנים‬
‫לחזור הביתה‪.‬‬

‫في عام ‪ 2007‬انضمت رومانيا كعضوة في االحتاد االوربي‪ ،‬ولكن‬
‫ليست بكامل العضوية‪ .‬تستيطع ان تتحول الى عضوة كاملة‬
‫فقط بعد ان جتتاز الفساد وتخلق تغييرا ً في الهيئة القضائية‬
‫ـ وذلك حسب املَطالب التي يعرضها االحتاد االوروبي امام الدول‬
‫التي تسعى لالنضمام اليه‪ .‬في عشرات السنني االخيرة ترك‬
‫الكثير من الرومانيني ارضهم بحثا ً عن حياة افضل في اماكن‬
‫أخرى‪ .‬ارتفاع مستوى املعيشة في السنوات االخيرة فيه‬
‫ليشجع الكثير من الرومانيني في العودة الى اراضيهم‪.‬‬
‫نقش يصف حرب االستقالل الرومانية‬
‫תחריט המתאר את מלחמת העצמאות הרומנית‬

‫בין המאכלים הנפוצים ברומניה אפשר למצוא את הממליגה שהיא דייסה‬
‫העשויה מקמח תירס ולכן שימשה בעבר כתחליף ללחם אצל העניים‪ .‬כיום‬
‫הממליגה מייצגת את המטבח הרומני גם במסעדות יוקרה‪.‬‬

‫من بني املأكوالت االكثر شيوعا في رومانيا هي الـــ ماماليجا وهي عصيدة‬
‫مكونة من قمح الذرة مما جعلها في املاضي لتكون بديال للخبز عند الفقراء‪.‬‬
‫أما اليوم فهي تعتبر رمز للمطبخ الروماني حتى في املطاعم الفاخرة‪.‬‬

‫על דרקולה שמעתם?‬

‫מריה מיפו‬

‫ماريا من يافا‬

‫‪30 30‬‬

‫ההשראה לדמות הספרותית של דרקולה הוא נסיך‬
‫רומני מהמאה ה‪ 15-‬בשם ולאד ה‪ 3-‬שהיה מוכר‬
‫בשם דרקולה‪ .‬הוא נולד בטרנסילבניה בשנת ‪1390‬‬
‫ומאוחר יותר היה מושל האיזור‪ ,‬מאז היה ידוע גם‬
‫בשם "המשפד" בגלל האכזריות שבה הרג עשרות‬
‫אלפי אנשים‪ .‬אכזריותו יצרה סביבו סיפורים ואגדות‬
‫רבים‪ ,‬ביניהם אגדת הערפד‪ ,‬מיתוס שיצר הסופר‬
‫בראם סטוקר‪ .‬בעקבות המיתוס נוצרו סרטים רבים‪,‬‬
‫לרוב סרטי אימה‪.‬‬
‫הערפד הינו יצור מיתולוגי המתקיים על דם אנושי‬
‫או חייתי‪ .‬בדרך כלל הוא ניחן בכוחות על טבעיים‬
‫וביכולת לשנות צורה‪ .‬לרוב הערפד הוא התגלמותו‬
‫של אדם מת אשר נהפך לאלמת באופן זה או אחר‪.‬‬
‫יש תרבויות שבהן רווחות אגדות אודות ערפדים‬
‫לא‪-‬אנושיים‪ ,‬כמו שדים או חיות כגון עטלפים‪ ,‬כלבים‬
‫ועכבישים‪ .‬יכולותיהם המיוחדות ואפיוניהם של‬
‫הערפדים משתנים בכל תרבות‪( .‬מתוך ויקיפדיה)‬

‫‪H‬‬

‫كيف متنع احلروب حسب االسلوب االوروبي؟‬

‫איך מו ‪HH‬נעים מלחמות לפי השיטה האירופית?‬

‫مسعتوا عن الدراكوال؟‬
‫ملهم شخصية دراكوال األدبية هو أمير روماني‬
‫عاش في القرن الـ ‪ 15‬كان يطلق عليه اسم فالد‬
‫الثالث والذي عرف اسم دراكوال‪ .‬ولد فالد الثالث‬
‫في ترانسلفنيا عام ‪ 1390‬وبعد ذلك أصبح حاكم‬
‫هذه املنطقة في رومانيا‪ .‬وقد كان يعرف أيضا‬
‫بلقب "اخملوزق" بسبب وحشيته في قتل عشرات‬
‫آالف األشخاص ـ من اجملرمني أو من األشخاص‬
‫الذين عارضوا سياسته‪ .‬وقد كانت وحشيته‬
‫سببا في تأليف الكثير من القصص واألساطير‬
‫عنه ومن بينها أسطورة مصاصي الدماء التي‬
‫ألّفها األديب برام ستوكر‪ .‬وقد ألفت العديد من‬
‫األفالم التي تعتمد على هذه األسطورة وكانت‬
‫معظمها أفالم رعب‪.‬‬
‫مصاص الدماء هو حيوان أسطوري يتغذى على‬
‫دم البشر أو احليوانات‪ .‬وغالبا ما يتميّز بقوته‬
‫اخلارقة للطبيعة وقدرته على تغيير شكله‪ .‬وفي‬
‫الغالب فإن مصاص الدماء هو جتسيد لشخص‬
‫ميت حتول إلى شخص خالد ال ميوت‪ .‬هنالك‬
‫العديد من الثقافات التي تكثر فيها أساطير‬
‫مصاصي الدماء غير البشرية‪ ،‬كاجلن أو حيوانات‬
‫كاخلفاش والكالب والعناكب‪( .‬بإذن من‬
‫موسوعة ويكيبيديا)‬

‫האיחוד האירופי הוא התאגדות של ‪ 27‬מדינות‬
‫באירופה‪ ,‬המשלבת בתוכה סממנים רבים של‬
‫מדינה אחת‪ ,‬כמו פרלמנט משותף‪ ,‬כלכלה‬
‫אחידה‪ ,‬מטבע אחיד בחלק מהמדינות החברות‬
‫באיחוד וסימנים נוספים‪.‬‬
‫מקורו של האיחוד האירופי הוא בארגון‬
‫לשיתוף פעולה בין מדינות היבשת שנוסד‬
‫אחרי מלחמת העולם השנייה במטרה לשקם‬
‫את ההריסות של אירופה ולמנוע‬
‫מלחמות נוספות‪.‬‬
‫לאט לאט הארגון צבר עוצמה מדינית וכלכלית‬
‫ובהסכמת המדינות החברות הרחיב את‬
‫סמכויותיו ואת מספר המדינות המשתתפות‬
‫בו‪ .‬האיחוד גם יצר שוק גדול ללא גבולות‬
‫מדיניים‪ .‬אנשים‪ ,‬סחורות וכספים נעים בתוך‬
‫גבולותיו של שוק זה בחופשיות‪ ,‬ללא צורך‬
‫בהצגת תעודות מזהות‪.‬‬
‫המטבע הרשמי של האיחוד האירופי הוא‬
‫האירו‪ ,‬שמשמש היום באופן חוקי בכמחצית‬
‫ממדינות האיחוד‪ ,‬ובהמשך צפויות רוב‬
‫המדינות להשתמש בו כמטבע הרשמי‪.‬‬
‫(מתוך ויקיפדיה)‬
‫האיחוד האירופי פועל לקידום השלום גם‬
‫במזרח התיכון‪ .‬מערכת הכתבים שלנו והפקת‬
‫כתב העת "חלונות" ממומנות בין היתר בעזרת‬
‫תרומה מהאיחוד האירופי‪.‬‬

‫كتبت ورسمت يارا‪VKJH‬‬
‫כתבה וציירה יארה‬

‫االحتاد االوروبي هو احتاد ‪ 27‬دولة اوروبية التي‬
‫تدمج داخلها العديد من مميزات الدولة الواحدة‬
‫كــ البرملان املشترك‪ ،‬واالقتصاد املوحد والعملة‬
‫املوحدة في جزء من الدول االعضاء في االحتاد‪،‬‬
‫حيث لديها كذلك مميزات أخرى‪.‬‬
‫اساس االحتاد الوروبي هو منظمة مشتركة‬
‫تعاونية بني دول القارة االوروبية التي اسست‬
‫بعد احلرب العاملية الثانية بهدف ترميم ما هدم‬
‫في اوروبا ومنع نشوب حروب اضافية‪.‬‬
‫اكتسبت املنظمة مع الوقت القوة السياسية‬
‫واالقتصادية‪ ،‬ومبوافقة الدول االعضاء وسعت‬
‫من صالحياتها وعدد الدول املشاركة فيها‪.‬‬
‫اثمر االحتاد عن سوق كبير داخل حدود القارة‪،‬‬
‫سوق حر بدون حاجة بتقدمي جوازات سفر‬
‫للعبور بينها‪.‬‬
‫العملة الرسمية لالحتاد االوروبي هي اليورو التي‬
‫تستخدم اليوم بشكل قانوني في دول االحتاد‬
‫ومتوقع استخدامها على يد اغلبية الدول‬
‫كالعملة الرسمية‪( .‬من ويكيبيديا)‬
‫يعمل االحتاد االوروبي على تنمية السالم في‬
‫الشرق االوسط‪ .‬هيئتنا للمراسلني وانتاج‬
‫اجمللة مموالن جزئيا برعاية الدعم املقدم من قبل‬
‫االحتاد االوروبي‪.‬‬

‫‪31 31‬‬

‫حقوق احليوانات‬

‫זכויות בעלי ח ים‬

‫اسمي ليان وأنا أحب احليوانات كثيرا‪ .‬لدينا في يافا أماكن تعتني باحليوانات‬
‫وتساعدهم‪ ،‬مثل جمعية "الرفق باحليوان"‪ .‬لديهم هناك العديد من‬
‫احليوانات بانتظار من يأخذها الى بيت دافئ و ُمحب‪ .‬من املعني في أن يكون‬
‫لديه حيوان معني عليه االتصال باجلمعية‪.‬‬
‫هناك أشخاص ال يحبون احليوانات ويعتقدون مبا أنهم ال يحبونها فال‬
‫يبالون بايذائها‪.‬‬
‫لدي كلبة اسمها ليدي‪ .‬استلمتها هذا العام من صديقتي يارا حني‬
‫كان عمرها شهرا ً واحدا‪ .‬تعرف يارا أني أحب احليوانات فقامت باعطائي‬
‫اياها‪ .‬مرة كانت عندي قطة وماتت‪ .‬دهست أمام عيوني من قبل سيارة‬
‫جيب مر في شارعنا‪ .‬رأيتها تأخذ أنفاسها األخيرة حتى أن ماتت‪ .‬حزنت‬
‫كثيرا وبكيت لوقت طويل‪ .‬لذلك أعطتني يارا ليدي‪ .‬أنا خائفة جدا‬
‫من فقدان ليدي‪ ،‬حتى أني حلمت مرة أنهم أحرقوها‪ .‬أعتقد أن خوفي‬
‫مسنود للواقع‪ ،‬هناك أوالد في احلارة يصيبونها باألذى‪ ،‬يرمون عليها طابات‬
‫وحجارة‪ .‬في البداية خفت أن أقل لهم شيئا‪ ،‬لكنني اليوم ال أسكت‬
‫وأصيح عليهم‪ .‬حاولت أن أفسر لهم لكنهم لم يفهموني‪ .‬أحاول أن‬
‫أمنعهم وقليل ما أجنح‪.‬‬
‫اذا رأيتم أحدا يلحق األذى بحيوان الرجاء ان حتاولوا أن تفسروا‬
‫له خطأ ذلك‪ .‬اذا رأيتم حيوانا يأخذ أنفاسه األخيرة فإما أن تقدموا له‬
‫العالج وتأخذوه الى بيوتكم‪ ،‬وإما أن تأخذوه الى جمعية الرفق باحليوان‪ ،‬أو‬
‫على األقل اعطوه املاء أو الطعام‪.‬‬
‫اذا كنتم حتبون احليوانات فعليكم أن تتبنوا واحدا أو واحدة‪ .‬صدقوني في‬
‫ذلك متعة لكم وللحيوان‪.‬‬
‫عندي كلب اسمه "دون"‪ .‬تبنيناه من جمعية "الرفق باحليوان"‬
‫قبل عدة أسابيع‪ .‬يبلغ "دون" من العمر اآلن شهران ونصف‬
‫الشهر‪ ،‬وهو مستمتع عندنا للغاية! لقد كان من الصعب أن‬
‫نختار الكلب الذي نريد أن نتبناه ألن كل فرد من أفراد عائلتنا‬
‫أراد كلبا مختلفا‪ ،‬ولكننا اخترنا "دون" ألن أختي تعلقت به‬
‫وألنها حني تصمم على شيء فال مجال ملعارضتها‪ ،‬ولكنها‬
‫تكون محقة دائما في النهاية‪.‬‬
‫وقد سميناه "دون" ألن اسمه‬
‫باإلجنليزية يعني الفجر‪.‬‬

‫يارا ودون‬

‫יש לי כלב שקוראים לו "דואן"‪.‬‬
‫אימצנו אותו מ"צער בעלי חיים"‬
‫לפני כמה שבועות‪ .‬עכשיו הוא‬
‫בן חודשיים וחצי והוא ממש‬
‫נהנה אצלנו! היה לנו קשה‬
‫לבחור את הכלב שאותו נאמץ‬
‫כי כל אחד במשפחה רצה כלב אחר‪ ,‬אבל בחרנו את דואן כי אחותי‬
‫נקשרה אליו וכשהיא מתעקשת אי אפשר להתנגד לה‪ ,‬והיא תמיד‬
‫צודקת בסוף ‪ .‬קראנו לו "דואן" כי פירוש שמו באנגלית הוא‬
‫זריחת השמש‪.‬‬

‫יארה ודואן‬

‫‪32 32‬‬

‫ליאן וליידי‬

‫ليان وليدي‬

‫שמי ליאן ואני מאוד אוהבת בעלי‪-‬חיים‪ .‬יש לנו ביפו כמה מקומות‬
‫שמטפלים בבעלי חיים ועוזרים להם‪ ,‬כמו "צער בעלי חיים"‪ .‬יש שם‬
‫מלא בעלי חיים שמחכים שיקחו אותם לבית חם ואוהב‪ .‬מי שמעוניין‬
‫בחיה מסויימת כדאי שיתקשר למרכז‪ .‬יש אנשים שלא אוהבים חיות‬
‫והם חושבים שאם הם לא אוהבים אותן אז מותר להם להתעלל בכולן‪.‬‬
‫יש לי כלבה וקוראים לה ליידי‪ .‬קיבלתי אותה השנה‪ .‬לקחתי אותה‬
‫מהחברה שלי יארה כשהיא היתה בת חודש‪ .‬יארה ידעה שאני אוהבת‬
‫בעלי חיים‪ .‬פעם הייתה לי חתולה שמתה‪ ,‬היא נדרסה מול העיניים‬
‫שלי על ידי ג'יפ שעבר ברחוב שלנו‪ .‬ראיתי אותה גוססת לאט לאט עד‬
‫שמתה‪ .‬הרגשתי מאוד עצובה ובכיתי הרבה זמן‪ .‬לכן יארה נתנה לי את‬
‫ליידי‪ .‬אני מאוד מפחדת לאבד את ליידי ופעם אפילו חלמתי ששרפו‬
‫לי אותה‪ .‬אני חושבת שהפחד שלי בא מהמציאות‪ ,‬כי ילדים בשכונה‬
‫מתעללים בכלבה שלי וזורקים עליה כדורים ואבנים‪ .‬בהתחלה פחדתי‬
‫להגיד להם משהו‪ ,‬אבל עכשיו אני לא שותקת וצועקת עליהם‪ .‬ניסיתי‬
‫להסביר להם אבל הם לא הבינו אותי‪ .‬אני מנסה לעצור אותם ורק‬
‫לפעמים מצליח לי‪.‬‬
‫אם תראו חיה שמתעללים בה‪ ,‬נסו להסביר למתעלל למה זה אסור‪.‬‬
‫אם תראו חיה גוססת אז בבקשה טפלו בה‪ ,‬קחו אותה הביתה או‬
‫ל‪"-‬צער בעלי חיים"‪ ,‬או לפחות שימו לה מים או אוכל‪.‬‬
‫אם אתם אוהבים בעלי חיים אז אמצו אחד או אחת‪ .‬האמינו לי‪ ,‬יש בזה‬
‫הנאה גם לכם וגם לחיה‪.‬‬

‫الرفق باحليوان‬
‫أنا‬
‫سالي أبو عقصه بصف‬
‫اخل‬
‫ام‬
‫س‬
‫(‬
‫ب)‬
‫مب‬
‫در‬
‫سة‬
‫أحب‬
‫معليا االبتدائية‪.‬‬
‫وتأليفالدراسة ومطالعة الكت‬
‫ب‬
‫ك‬
‫ما‬
‫و‬
‫أح‬
‫ب‬
‫قرا‬
‫ءة‬
‫ا‬
‫لق‬
‫صائد‬
‫ها‪ ,‬أهم‬
‫اهتمام لدي هو تربية احل‬
‫الفترة االخيرة قمت بتربية بعض احليوانايوتانات والرفق بهم‪ ,‬ففي‬
‫الصغيرة التي أطعمها واالعبها كل يوم‪ .‬وخصوصا القطط‬
‫ولدت قطتي‬
‫نذ "كرميه" قط ذكر اس‬
‫مه‬
‫"ب‬
‫وب‬
‫و"‬
‫وق‬
‫"بيب‬
‫طة‬
‫أن‬
‫ثى‬
‫ا‬
‫سمها‬
‫ي"انوم ذلك احلني صار عن‬
‫دنا‬
‫في‬
‫ال‬
‫بي‬
‫ت‬
‫عائ‬
‫بعد‬
‫لة‬
‫أن‬
‫ك‬
‫ام‬
‫ض‬
‫لة من‬
‫إلى جمعية ام إليها أخيرا القط "ت‬
‫شت‬
‫ش"‪.‬‬
‫ا‬
‫طم‬
‫ح‬
‫إ‬
‫لى‬
‫ا‬
‫الن‬
‫ضمام‬
‫لرفق باحليوان ولكن ال‬
‫قريتي‪ .‬أنا اعتقد بان على الناس احلفايوجد جمعية كهذه في‬
‫ايذائهم‪ .‬يؤملني دائما رؤية أوالدا يضربظ على احليوانات وعدم‬
‫ون‬
‫وكأن ال أهمية حلياتهم‪ ،‬فانا أريد أن أصبح احليوانات من غير رحمة‬
‫بيطرية لكي أساعد هذه اخمللوقات اجلميل في املستقبل طبيبة‬
‫ة‪.‬‬

‫בתל אביב יש הרבה אנשים שאימצו כלבים‪ ,‬גם‬
‫אני והמשפחה שלי אימצנו כלבה שקוראים לה‬
‫לוקה ואנחנו מאוד אוהבים אותה‪ .‬את לוקה‬
‫אימצתי לפני ‪ 4‬חודשים ואני מרגישה כאילו היא‬
‫נמצאת בבית שלנו כבר שנים‪ .‬היא בת שנה וחצי‬
‫והיא די גדולה‪ .‬אימצנו אותה מאס‪.‬או‪.‬אס חיות‬
‫בהרצליה ואני שמחה שעשינו את זה‪.‬‬
‫ליד הבית שלי יש גינה גדולה עם מזרקות מים‬
‫ומדשאות גדולות‪ .‬הרבה אנשים לוקחים לשם‬
‫את הכלבים שלהם ומשחררים אותם כדי שירוצו‬
‫עם כלבים אחרים‪ ,‬למרות שהעירייה אוסרת‬
‫את זה‪.‬‬
‫העירייה בנתה גינות מיוחדות לכלבים שבהן‬
‫מותר לשחרר את הכלבים אבל יש מעט כאלה‪.‬‬
‫גינת הכלבים הכי קרובה לביתי נמצאת במרחק‬
‫של יותר מ‪ 15-‬דקות הליכה ועד שמגיעים לשם‪,‬‬
‫לוקה כבר צמאה ואין לה הרבה כוח כדי לרוץ‪.‬‬
‫יש עוד חוק בקשר לכלבים והוא החוק על איסוף‬
‫הצרכים שלהם‪ .‬הרבה אנשים אוספים בשקיות‬
‫ניילון את הצואה של הכלבים שלהם‪ ,‬אבל יש‬
‫כאלה שלא אוספים וזה ממש מגעיל‪ .‬פקחי‬
‫העירייה לפעמים מחלקים קנסות למי שהם‬
‫רואים שלא אוסף את הקקי של הכלב שלו‪ .‬אבל‬
‫אני חושבת שצריך לאסוף גם אם לא‬
‫נותנים קנסות‪.‬‬
‫בתל אביב יש הרבה ילדים שחלקם מפחדים‬
‫מאוד מכלבים וכשאני מטיילת עם לוקה‬
‫ברחוב הם נבהלים ובוכים‪ .‬מצד שני יש ילדים‬
‫שאוהבים כלבים וניגשים ללטף כל כלב שהם‬
‫רואים ברחוב‪ .‬לפעמים הם מלטפים חזק מדי ואז‬
‫הכלבים נובחים והילדים קצת נבהלים‪.‬‬

‫هناك في تل ابيب العديدين ممن يتبنون‬
‫الكالب‪ .‬انا وعائلتي قمنا بتبني كلبة تدعى‬
‫لوكا ونحن نحبها كثيرا‪ .‬قمنا بتبنيها‬
‫قبل ‪ 4‬اشهر لكننا نشعر وكأنها لدينا‬
‫في املنزل منذ سنني عديدة‪ .‬عمرها سنة‬
‫ونصف وهي كبيرة احلجم‪ .‬تبنيناها من‬
‫اس‪.‬او‪.‬اس هرتسيليا وأنا سعيدة جدا الننا‬
‫فعلنا ذلك‪.‬‬
‫بجانب بيتي هناك حديقة فيها نوافير مياه‬
‫وساحات خضراء واسعة‪ .‬العديد من الناس‬
‫يأخذون كالبهم الى هناك ويخلون سبيلها‬
‫لتركض مع كالب أخرى‪ ،‬وذلك بالرغم من ان‬
‫البلدية حترج متنع ذلك‪.‬‬
‫قامت البلدية ببناء حدائق خاصة بالكالب‬
‫التي يسمح فيها اخالء سبيلها‪ ،‬ولكن‬
‫عددها قليل‪ .‬حديقة الكالب القريبة تبعد‬
‫عن منزلي اكثر من ‪ 15‬دقيقة مشيا على‬
‫االقدام وحتى ان نصل الى هناك تكون‬
‫لوكا عطشة وليست لديها القدرة‬
‫على الركض‪.‬‬
‫هناك كذلك قانون خاص بالكالب يُلزم‬
‫بجمع برازها‪ .‬الكثير من الناس تقوم‬
‫بجمعها باكياس من النايلون ولكن هناك‬
‫من ال يقوم بذلك وهذا امر مقرف‪ .‬مفتشو‬
‫البلدية يفرضون الغرامة على من ال يجمع‬

‫רחמים לבעלי‪-‬חיים‬
‫אני אוהבת ללמוד‪,‬‬
‫אותם‪ .‬אבל‪ ,‬מה לקרוא ספרים‪ ,‬לקר‬
‫וא‬
‫ש‬
‫יר‬
‫ים‬
‫ו‬
‫גם‬
‫לח‬
‫בר‬
‫שהכי מעניין אותי ה‬
‫ושמירה עליהם‪ .‬בתקופה האחרונה טיוא טיפול בבעלי חיים‬
‫במיוחד חתולים קטנים שאני מאכי פלתי בהרבה חיות‪,‬‬
‫לה ומ‬
‫הח‬
‫ששתולה שלי "קרימא" המליטה חתול שששחקת איתם יום‪-‬יום‪.‬‬
‫מו‬
‫מה‬
‫"ב‬
‫"ב‬
‫וב‬
‫יב‬
‫ו"‬
‫י"‪.‬‬
‫וח‬
‫מ‬
‫תולה‬
‫אז הולדתם‪ ,‬יש לי בב‬
‫ח‬
‫תולים‪ ,‬במיוחד אחרי הצטרפותו בזמןית משפחה שלמה של‬
‫"ט‬
‫ה‬
‫אח‬
‫שט‬
‫רון‬
‫ש"‪.‬‬
‫של החתול‬
‫אני שואפת‬
‫אין‬
‫להצטרף לעמותת 'צ‬
‫על עמותה כזו בכפר שלי‪ .‬אני חושבת שעל ער בעלי חיים'‪ ,‬אבל‬
‫בע‬
‫ה‬
‫לי‬
‫אנ‬
‫ה‬
‫ש‬
‫חי‬
‫ים‬
‫ים‬
‫ל‬
‫ו‬
‫שמור‬
‫לא לפגוע בהם‪ .‬מאוד‬
‫לפעמים ילדים שמכים בעלי חיים ללא כואב לי שאני רואה‬
‫חשיבות לחיים שלהם‪ .‬בעתיד אני רו רחמים‪ ,‬כאילו אין‬
‫צה להי‬
‫כדי לעזור‬
‫ות רופאה וטרינרית‬
‫ליצורים יפים אלה‪.‬‬

‫טשטש‬

‫تشتش‬

‫اورين ولوكا‬

‫يارا وليان‬
‫אגודת "צער בעלי חיים" היא אגודה‬
‫שמטרתה למנוע סבל מבעלי חיים נטושים‬
‫ולא רצויים‪ .‬האגודה שואפת לקבל את כל‬
‫בעלי החיים המופנים אליה‪ ,‬והיא מעודדת‬
‫ככל האפשר אימוץ חיות מחמד‪ .‬בצער‬
‫בעלי חיים לא מוציאים כלב לאימוץ אלא‬
‫רק אחרי עיקור או סירוס כי הם לא רוצים‬
‫שישוטטו המון כלבים ברחוב עם מחלות‬
‫ובלי בתים‪.‬‬
‫עצה טובה‪ :‬אמצו כלב כי הוא אחלה חבר‪.‬‬
‫אם ההורים לא מסכימים היו עקשניים‬
‫ובסוף הם יסכימו‪ ,‬אנחנו אומרות את זה‬
‫מתוך ניסיון!‬

‫סאלי אבו‬
‫עקסא‪ ,‬בת ‪ 11‬מהכ‬

‫פר מעלאיה‬

‫קרימה‬

‫אורין ולוקה‬

‫جمعية "الرفق باحليوان" هي جمعية‬
‫هدفها منع معاناة احليوانات التي تخ ّلى‬
‫عنها أصحابها ولم يعودوا يرغبون بها‪.‬‬
‫وتسعى اجلمعية إلى استقبال جميع‬
‫احليوانات التي ترسل إليها وتشجع تبني‬
‫احليوانات األليفة قدر اإلمكان‪ .‬ال ترسل‬
‫جمعية "تساعار" أي كلب للتبني إال بعد‬
‫أن تقوم بخصيه أو تعقيمه أل ّن أعضاءها‬
‫ال يريدون أن يكون هناك الكثير من الكالب‬
‫الضالة التي تتجول في الشوارع بدون مأوى‬
‫ناقلة لألمراض‪.‬‬
‫نصيحة جيدة‪ :‬تبنوا كلبا ألنه أفضل‬
‫صديق‪ .‬إذا رفض أهلكم صمموا على ذلك‬
‫وسيوافقون في النهاية‪ ،‬ونحن نقول هذا‬
‫عن جتربة!‬

‫سالي أبو عقص‬

‫ه‪ 11 ،‬عاما من قرية معليا‬

‫جراز كلبه‪ .‬لكن بنظري على الناس أن‬
‫تفعل ذلك حتى بدون ان تقدم ضدها‬
‫غرامة دفع‪.‬‬
‫في تل ابيب هناك العديد من االوالد الذين‬
‫يخافون جدا ً من الكالب وحني اجتول مع‬
‫لوكا في الشارع يخافون ويبكون‪ .‬ومن‬
‫اجلانب اآلخر هناك اوالد يحبون الكالب‬
‫ويتوجهون ليالطفوا كل كلب تقع عليه‬
‫اعينهم في الشارع‪ .‬احيانا يالطفون بقوة‬
‫مبالغة فتنبح الكالب ويخاف االوالد‪.‬‬

‫كرميه‬

‫יארה וליאן‬

‫‪WWW.SPCA.CO.IL‬‬

‫‪33 33‬‬

‫כדורגל פלסטיני‬

‫كرة القدم الفلسطينية‬

‫היסטוריה של מאבק‬

‫تاريخ من النضال‬

‫اشرف من طولكرم‬
‫عرفت فلسطني كرة القدم بداية القرن العشرين وتشكل أول‬
‫فريق كروي عام ‪ 1908‬في مدرسة الروضة في القدس‪ .‬وازدهرت‬
‫كرة القدم في بداية العشرينات إبان فترة االحتالل البريطاني‬
‫لفلسطني وتأسس االحتاد الفلسطيني عام ‪ 1928‬في مدينة‬
‫القدس‪ ،‬حيث انضمت فلسطني رسميا ً لالحتاد الدولي لكرة‬
‫القدم عام ‪ .1929‬شاركت فلسطني في تصفيات كأس العالم‬
‫سنة ‪ 1934‬والذي أقيم في ايطاليا‪ ،‬وفي تصفيات كأس العالم‬
‫عام ‪ 1938‬كان املنتخب الوطني الفلسطيني لكرة القدم أول‬
‫منتخب عربي آسيوي يشارك في تصفيات كأس العالم‪.‬‬
‫ازدهرت كرة القدم الفلسطينية في بداية الثالثينيات‬
‫واألربعينات وأنشأت العديد من الفرق الفلسطينية منها‪ :‬نادي‬
‫الدجاني االورثودكسي في القدس؛ النادي االسالمي في يافا؛‬
‫النادي االسالمي في حيفا؛ النادي القومي في عكا؛ وفي غزة‬
‫نادي غزة الرياضي‪ .‬من اشهر الالعبني الفلسطينيني في تلك‬
‫الفترة جبر الزرقة‪ ،‬وجورج مارديني‪ ،‬وميشيل الطويل‪ ،‬وحيدر عبد‬
‫الشافي‪ .‬حيث عقدت املباريات بني الفرق الفلسطينية ودعيت‬
‫فرق ونوادي من الدول العربية اجملاورة من سوريا ولبنان ومصر‬
‫واالردن‪.‬‬
‫بعد أحداث النكبة الفلسطينية عام ‪ 1948‬شتت جنوم الكرة‬
‫الفلسطينية في مخيمات الالجئني في العديد من الدول‬
‫العربية اجملاروة وفي الشتات‪ .‬بعد تلك األحداث عادت الكرة‬

‫بسرعة تستعيد عافيتها وظهرت فرق فلسطينية جديدة في‬
‫فلسطني والشتات وكان مؤسسوها الالجئني الفلسطينيني‪.‬‬
‫سجلت أول مشاركة للمنتخب الفلسطيني القادم من غزة‬
‫والعبي الشتات في االسكندرية عام ‪ .1953‬شهد قطاع غزة في‬
‫الستينات تقدما كرويا في ظل انتظام املسابقات الرسمية في‬
‫الوقت الذي شاركت في الضفة الغربية في مسابقات الدروي‬
‫االردني‪.‬‬
‫الزلزال الثاني الذي تعرضت له الكرة الفلسطينية كان في‬
‫نكسة عام ‪ 1967‬حيث توقف النشاط الكروي في االراضي‬
‫الفلسيطنية حتى عام ‪ .1973‬عادت املالعب بعدها تلعب برعاية‬
‫اجمللس الفلسطيني األعلى للشباب والرياضة أحد املؤسسات‬
‫التابعة ملنظمة التحرير الفلسطينية‪.‬‬
‫مع عودة السلطة الفلسطينة الى االراضي الفلسطينية عام‬
‫‪ 1994‬دخلت الكرة الفلسطينية عهدا ً جديدا باعادة تشكيل‬
‫وانتخاب االحتاد الفلسطيني لكرة القدم وإعادة عضويته في‬
‫االحتاد الدولي لكرة القدم "الفيفيا"‪ ،‬واالحتاد اآلسيوي‪ ،‬ولالحتادات‬
‫العربية‪ .‬وشارك املنتخب الفلسطيني في هذه الدوريات‬
‫جميعها وسجل اجنازات ملحوظة‪.‬‬

‫הכדורגל הפלסטיני התפתח בראשית המאה העשרים עוד לפני הכיבוש‬
‫הבריטי בפלסטין‪ .‬הקבוצה הראשונה הורכבה בשנת ‪ 1908‬בבית ספר‬
‫"אלרוודה" בירושלים‪ .‬בשנת ‪ 1928‬הוקם בעיר איחוד הכדורגל הפלסטיני‬
‫ובשנת ‪ 1929‬הצטרפה פלסטין רשמית לאיחוד הכדורגל העולמי‪ .‬פלסטין‬
‫השתתפה ב ‪ 1934‬במוקדמות המונדיאל שהתקיים באיטליה‪ ,‬ובמוקדמות‬
‫המונדיאל של שנת ‪ .1938‬הנבחרת הפלסטינית הייתה הראשונה מבין‬
‫נבחרות אסיה הערביות‪.‬‬
‫התפתחות נרשמה בכדורגל הפלסטיני בשנות השלושים והארבעים‬
‫כאשר הוקמו כמה קבוצות‪ ,‬בינהן‪ :‬מועדון הדג'אני האורתודוקסי‬
‫בירושלים; המועדון האסלאמי ביפו; המועדון האסלאמי בחיפה; המועדון‬
‫הלאומי בעכו והמועדון הספורטיבי בעזה‪.‬‬
‫מהמפורסמים מבין השחקנים באותה תקופה‬
‫היו‪ :‬ג'בר זרקה‪ ,‬ג'ורג' מאדיני‪ ,‬מישיל אלטוויל‬
‫וחידר עבד אלשאפי‪ .‬משחקים התקיימו‬
‫בין הקבוצות לבין עצמן ובינן לבין קבוצות‬
‫ממדינות ערב השכנות ‪ -‬סוריה‪ ,‬לבנון‪ ,‬מצרים‬
‫וירדן‪.‬‬
‫בעקבות מאורעות הנכבה הפלסטינית בשנת‬
‫‪ 1948‬יצאו כוכבי הכדורגל הפלסטיני לגלות‬
‫במחנות הפליטים במדינות ערב ובארצות‬

‫אחרות‪ .‬אולם זמן קצר לאחר המאורעות אלו חזר הכדורגל למצבו‬
‫כאשר קבוצות פלסטיניות חדשות בפלסטין ובגולה הוקמו על ידי‬
‫הפליטים הפלסטינים‪ .‬הנבחרת הפלסטינית שחבריה היו מעזה וחיו‬
‫בגלות‪ ,‬הופיעה לראשונה בשנת ‪ 1953‬באלכסנדריה שבמצרים‪ ,‬בעוד‬
‫הנבחרת של הגדה המערבית השתתפה בתחרויות הליגה הירדנית‪.‬‬
‫רעידת האדמה השנייה שארעה לכדורגל הפלסטיני היתה בנכסה של‬
‫שנת ‪ ,1967‬כאשר הופסקו המשחקים בשטחים הפלסטיניים עד שנת‬
‫‪ .1973‬המגרשים חזרו לפעול תחת חסות המנהל הפלסטיני העליון לנוער‬
‫ולספורט‪ ,‬אחד הארגונים של ארגון השחרור הפלסטיני‪.‬‬
‫עם חזרת הרשות הפלסטינית‬
‫לשטחים הפלסטינים בשנת ‪1994‬‬
‫(בעקבות הסכמי אוסלו) נכנס‬
‫הכדורגל הפלסטיני לעידן חדש‪:‬‬
‫הורכבה נבחרת‪ ,‬הוקם מחדש‬
‫גם האיחוד הפלסטיני לכדורגל‬
‫שהצטרף לאיחוד העולמי לכדורגל‬
‫"פיפא"‪ ,‬לאיחוד האסיאתי‬
‫ולאיחודים הערבים‪ .‬הנבחרת‬
‫השתתפה בכל הליגות ורשמה‬
‫הישגים ראויים לציון‪.‬‬

‫אשרף מטולכרם‬

‫‪34 34‬‬

‫‪35 35‬‬

‫אימפרסיוניזם‬
‫אלי מתל‪-‬אביב‬

‫אמנות‬
‫לשינוי‬

‫الفن‬
‫من اجل‬
‫التغيير‬

‫الي من تل ابيب‬

‫איזה אמן מת בחוסר כל‪ ,‬וכיום עבודותיו נמכרות במיליוני דולרים?‬
‫לשמחתי הרבה‪ ,‬ואני מקוה שלא לצערכם‪,‬‬
‫נפלה בחלקי ההזדמנות החלומית "להרחיב‬
‫את אופקיכם" (כמו שמורתי החביבה נוהגת‬
‫לומר) ולכתוב לכם מעט על תחום עיסוקי‪,‬‬
‫האמנות הפלסטית‪ .‬החלטתי להתמקד בזרם‬
‫אומנותי שנקרא אימפרסיוניזם‪ ,‬שיש הטוענים‬
‫שהיצירות שלו נראות כמו תמונות בטלוויזיה‬
‫עם חסך רציני בפיקסלים…‬
‫ומכאן לענייננו‪.‬‬
‫הזרם הזה בתחום הציור‪ ,‬התפתח בפריז במאה‬
‫ה‪ ,19-‬כאשר קבוצת ציירים מרדנים החליטה‬
‫לשבור את מגבלות הסגנון האמנותי שקדם‬
‫לה‪ ,‬הסגנון הקרוי "רומנטי"‪ .‬בסגנון הזה שיטת‬
‫הציור התמקדה בדיוק ובפרטים‪ ,‬ונושאי הציור‬
‫התמקדו ברגשות‪ .‬לעומת זאת‪ ,‬למורדים לא‬
‫היה חשוב לדקדק בפרטים‪ ,‬אלא הספיקה‬
‫התמונה בכללותה‪ ,‬וגם נושאי הציור היו‬
‫"אובייקטיבים"‪ ,‬מהבחינה הזו שהציירים ציירו‬
‫את המציאות כפי שהם רואים אותה באותו‬
‫רגע‪ ,‬ולא על בסיס ידע קודם‪ .‬לשם כך הם יצאו‬
‫מהסטודיו המסורתי‪ ,‬והרבו לצייר את הרגע‬
‫החולף תחת כיפת השמיים‪ .‬עבודותיהם נראו‬
‫כמו התרשמות (בצרפתית ‪ (IMPRESSION‬של‬
‫הנושא ולא כיצירה גמורה‪ ,‬וכך דבק בהם הכינוי‬
‫"איפרסיוניסטים"‪.‬‬

‫اي الفنانني مات فقيرا وتباع‬
‫اعماله اليوم مباليني الدوالرات؟‬

‫אלפרד סיסלי‬

‫גשר בווילנו לה‪ -‬גארן‪1872 ,‬‬

‫الرفد سيسلي‬

‫جسر فيلنو ‪ -‬ال ‪ -‬جارن‪1872 ,‬‬

‫אוסקר קלוד מונה‬

‫اوسكار كلود مونيه‬

‫אשה עם שמשייה‪ 1875 ,‬مرأة مع مظلة‪1875 ,‬‬

‫מרי קאסת‬

‫פורטרט עצמי‪1878 ,‬‬

‫ماري كاسط‬

‫بورتريت ذاتي‪1878 ,‬‬

‫ادجار ديجا‬

‫مرقص‪1875 ,‬‬

‫‪36 36‬‬

‫אדגר דגה‬

‫כיתת הריקוד‪1875 ,‬‬

‫االنطباعية‬

‫היחס שזכו לו בראשית דרכם היה מזלזל ולועג‪ .‬השם "אימפרסיוניזם" שימש כינוי‬
‫גנאי‪ ,‬והתייחסו אליהם כאל "רוצחי האמנות" של אותה תקופה‪ .‬אך למרות כל‬
‫זאת תערוכות אימפרסיוניסטיות עצמאיות נערכו בפאריז בין השנים ‪ 1874‬ו‪,1886 -‬‬
‫בתחילה ב"סלון המודחים" שהם הקימו‪ ,‬כי לא נתנו להם להציג את עבודותיהם‬
‫בשום מקום אחר‪.‬‬
‫כמובן שידידינו היקרים‪ ,‬האימפרסיוניסטים‪ ,‬על אף ההבדלים בסגנונות הציור‪,‬‬
‫היו שותפים כולם לפיתוח הדרך החדשה לתיאור עולמם וסביבתם‪ .‬ובין היוצרים‬
‫החשובים בזרם זה‪ ,‬אולי תתפלאו לשמוע‪ ,‬היו גם יוצרות חשובות‪.‬‬
‫כיום קיימת הערכה עצומה כלפי סגנון זה‪ ,‬אבל‪ ,‬כאמור‪ ,‬זה לא היה כך תמיד‪.‬‬
‫את כל השיאים שבר וינסנט ואן גוך שכרבים אחרים לא זכה להערכה בימי חייו‪,‬‬
‫ואילו היום הוא נחשב לגאון ועבודותיו נמכרות בעשרות מיליוני דולרים‪.‬‬
‫ ‬

‫حلسن حظي‪ ،‬وآمل أنكم لسنم‬
‫آسفني‪،‬لذلك‪ ،‬فقد حزت على الفرصة‬
‫اخليالية في "توسيع آفاقكم" (املقولة‬
‫املعتادة ملعلمتي الودودة) وان اكتب لكم‬
‫قليال عن مجال عملي‪ :‬الفن التشكيلي‪.‬‬
‫قررت التركيز على تيار الفن الذي يطلق‬
‫عليه اسم الفن االنطباعي‪ ،‬والذي هناك‬
‫من يدعي ان انتاجاته االبداعيه تبدو‬
‫كصور تلفازية مع نقصان حاد في‬
‫درجة الوضوح‪.‬‬
‫ومن هنا نصل الى موضوعنا‪.‬‬
‫ظهر هذا التيار‪ ،‬في مجال الرسم في‬
‫اوروبا وباالخص في باريس في املئة الـ ‪.19‬‬
‫حيث ويتميز بابراز االنطباع ( ‬
‫‪ IMPRESSION‬بالفرنسية) عن االنتاج‬
‫االبداعي‪ ،‬الذي يبدو له منتهي أو اقيم‬
‫نتيجة ضغط او نقصان في تدقيق النظر‪.‬‬
‫الرسمة االنطباعية تقدم امام املشاهد‬
‫توكأنه حتدي وتطلب منه ان يستحضر‬
‫خياله لفهمها‪.‬‬
‫قررت مجموعة الرسامني االنطباعيني‬
‫كسر حدود االسلوب الفني الذي سبقها‪،‬‬
‫والذي عرف باسم “االسلوب الرومنسي”‪.‬‬
‫حيث يعتمد االسلوب الرومنسي على‬
‫نهج الدقة في التفاصيل‪ ،‬ويضع نصب‬
‫اعينه املشاعر‪ ،‬وذلك خالفا ً لالسلوب‬
‫“االنطباعي” الذي لم ير اهمية في‬
‫التدقيق على التفاصيل بل آمن باالكتفاء‬
‫بالهيكل العام للصورة‪ .‬مواضيع رسمه‬
‫كانت “موضوعية” مبعنى ان الرسامني‬
‫رسموا الواقع حسب رؤيتهم له في تلك‬
‫اللحظة بدون معرفة مسبقة‪ .‬وجتانسا‬
‫مع ذلك‪ ،‬خرج الفنانون االنطباعيون‬
‫من االستوديو التقليدي واحبوا رسم‬
‫اللحظات العابرة حتت قبة السماء‪.‬‬
‫املعاملة التي تلقوها امتازت باالستخفاف‬
‫والسخرية‪،‬االسم “االنطباعية” استخدم‬
‫كتسمية ذميمة وتعاملوا معهم في‬
‫تلك الفترة كـ “قتلة الفن”‪ .‬لكن والى‬
‫جانب ذلك التعامل‪ ،‬عرضت معارض فردية‬
‫لالنطباعيني في معارض في باريس بني‬
‫السنني ‪ 1874‬و ـ ‪ 1886‬بداية في "صالون‬
‫املنبوذين" الذي اقاموه جراء عدم ايجادهم‬
‫الفرصة في عرض اعمالهم في مكان آخر‪.‬‬
‫بالطبع اصدقاءنا االعزاء ‪ -‬االنطباعيون‬
‫وبالرغم من الفق في االسلوب فيما‬
‫بينهم بالرسم‪ ،‬فهم شركاء جميعا‬
‫لتطوير النهج اجلديد في وصف عاملهم‬

‫פייר אוגוסט רנואר‬

‫ארוחת בוקר בבית הסירה‪1880–1881 ,‬‬

‫ومحيطهم‪ .‬ومن بني الكبار في هذا التيار‪،‬‬
‫رمبا تتفاجئون‪ ،‬كانت مبدعات كبيرات‪.‬‬
‫أما في يومنا هذا فقد يحوز هذا االسلوب‬
‫على تقدير باهر خالفا عن السابق‪ .‬الفنان‪،‬‬
‫ونسينت فان جوخ هو من كسر االرقام‬
‫القياسية‪ ،‬والذي ككثيرين مثله لم يحظ‬
‫على التقدير في فترة حياته‪ ،‬بينما يعتبر‬
‫اليوم عبقري وتباع اعماله بعشرات ماليني‬
‫الدوالرات‪.‬‬

‫אדוארד מנה‬

‫הבר בפולי ברז'ה ‪1882‬‬

‫بيير اوغست رنوار‬

‫وجبة فطور في بيت السفينة‪,‬‬

‫‪1881-1880‬‬

‫קאמי פיסארו‬

‫הגן בפונטואז‪1877 ,‬‬

‫كامي بيسارو‬
‫احلديقة في بونتاوز ‪1877 ,‬‬

‫ادوارد مينه‬

‫احلانة في بولي برجي‪1882 ,‬‬

‫‪37 37‬‬

‫م‬

‫אופנה‬

‫ال تقتصر على‬
‫املوضة‬

‫وضه‬

‫املالبس فقط‬

‫اورين من تل ابيب‬
‫املوضة هي ما يلبسه الناس خالل فترة معينة‪ ،‬لكنها ال تقتصر‬
‫فقط على املالبس بل على تسريحات الشعر واماكن نزورها‬
‫واشياء نقوم بها‪.‬‬

‫אופנה היא לא רק בגדים‬

‫אורין מתל‪-‬אביב‬

‫אפנה היא מה שאנשים לובשים בתקופה‬
‫מסוימת‪ .‬אך אפנה היא לא רק בגדים אלא‬
‫גם תסרוקות‪ ,‬מקומות שהולכים אליהם‬
‫ודברים שעושים‪.‬‬

‫كانت الناس في املاضي تلبس مالبس فخمة‪ .‬حكت لي جدتي‬
‫انها حني كانت شابة كانت النساء متلس شعرها وتفتلن اطرافه‬
‫الى االعلى‪ .‬هنالك موضات خاصة باماكن معينة‪ ،‬فعلى سبيل‬
‫املثال النساء في الهند تلبس اللباس التراثي “الساري” يوميا‬
‫وذلك مقبول ويتماشى مع املوضة؛ أما في العهد اليوناني‬
‫القدمي فقد لبس اليونانيون ثوبا اسموه “الكيتون” وهو ثوب‬
‫يوناني تراثي يناسب النساء وكذلك الرجال‪ .‬هناك اختالف بني‬
‫التراث واملوضة‪ ،‬فمثال في سكتلندا الثوب التراثي يتمثل بتنورة‬
‫اسكتلندية وسترة فاحتة اللون‪ ،‬لكن الناس ال‬
‫تلبس هكذا على صعيد يومي بل فقط في‬
‫مناسبات خاصة‪.‬‬

‫פעם אנשים היו לובשים דברים מפוארים‪ .‬סבתא‬
‫שלי סיפרה לי שכשהיא היתה צעירה הנשים היו‬
‫מחליקות את השיער‪ ,‬ובקצה היו מסלסלות אותו‬
‫כלפי מעלה‪ .‬יש אפנות מיוחדות למקום מסוים‪,‬‬
‫למשל בהודו הנשים לובשות "סארי"‪ ,‬וזה מקובל‬
‫ואפנתי ללבוש את הבגד המסורתי גם ביומיום‪.‬‬
‫יוונים בעת העתיקה לבשו בגד שקראו לו "כיתון"‬
‫שהוא בגד יווני מסורתי שמתאים גם לנשים וגם‬
‫לגברים‪ .‬מסורת שונה מאפנה‪,‬למשל בסקוטלנד‬
‫הבגד המסורתי לגברים הוא חצאית סקוטית‬
‫וסוודר‪ /‬חולצה בהירים‪ .‬אנשים לא לובשים את זה‬
‫ביום יום אבל עושים זאת באירועים מיוחדים‪.‬‬
‫האפנה שאני הכי מכירה היא זו שבישראל‪ .‬פעם‬
‫היה אפנתי ללבוש מכנסיים מתרחבים והיום‬
‫האפנה היא מכנסיים צמודים‪ -‬סקיני ג'ינס‪ .‬אני‬
‫חושבת שבשאר המדינות "המערביות" האופנה זהה‬
‫לאופנה שלנו בישראל‪ ,‬כי יש שם את אותן רשתות‬
‫של חנויות בגדים‪ .‬הרשתות הן אלה שקובעות מה‬
‫מאז שהופיעו‬
‫יהיה אופנתי‪ .‬למשל‪:‬‬
‫פרסומות לג'ינס‬
‫צמוד הוא נהיה‬
‫אופנתי‪ .‬אני לא‬
‫זוכרת שלפני זה‬
‫אנשים לבשו‬
‫מכנסיים‬
‫צמודים‪ .‬היום אפילו‬
‫נשים מבוגרות‬
‫לובשות סקיני ג'ינס‪.‬‬
‫כשפריט לבוש יוצא‬
‫מהאפנה חלק‬
‫מהאנשים כבר לא‬
‫קונים אותו יותר‪,‬‬
‫ולא רוצים אותו‪.‬‬

‫ציורים‪ :‬אלי רוזנבלום‬

‫‪38 38‬‬

‫رسومات الى روزنبلوم‬

‫املوضة التي اعرفها هي املوضة في اسرائيل‪.‬‬
‫في املاضي كانت املوضة ارتداء بنطال واسع‪ ،‬أما‬
‫اليوم فارتداء بنطالون ضيق كــ سكيني‪ -‬جينس‬
‫هو في املوضة‪ .‬اعتقد ان املوضة في باقي الدول‬
‫الغربية تشبه تلك في اسرائيل‪ ،‬وذلك الن هناك‬
‫ذات الشركات حلوانيت املالبس‪ .‬هذه الشركات هي‬
‫التي حتدد ما هو باملوضة‪ .‬مثال‪ :‬منذ ظهرت دعايات‬
‫اجلينس الضيق بات هذا التصميم باملوضة‪ .‬ال‬
‫اذكر ان لبسته الناس قبل الدعايات حوله‪ .‬اليوم‬
‫حتى النساء املتقدمات في‬
‫السن تلبس السكيني‪ -‬جينس‪.‬‬
‫حني تكف قطعة ما ان تكون‬
‫في املوضة يكف بعض الناس‬
‫على اقتنائها واحلاجة اليها‪.‬‬

‫רונה התחלתי בפרויקט חדש של‬
‫בתקופה האח שילוב בין המורשת הפלסטינית‬
‫א‬
‫ציויןר אהלפבונשה שלשהוהתקופה העכשווית‬
‫וב‬
‫יזן מבית‪-‬לחם‬

‫הלבוש המקובל היום בעיר שלי‪,‬‬
‫שונה מהלבוש הפלסטיני המסורתי‬
‫שאנשים לבשו בעבר‪ .‬הנשים היו‬
‫לובשות בגד פלסטיני ושמות בד‬
‫לכיסוי הראש‪ .‬ואילו הגברים היו‬
‫לובשים סרוואל ועבאיה‪.‬‬
‫היום תמצא מעטים ששומרים על הלבוש‬
‫המסורתי‪ .‬לאפנה העולמית יש השפעה גדולה‬
‫על הנוער הפלסטיני וזאת למרות שהיא לא‬
‫מתאימה למנהגים ולמסורת הדתית והחברתית של רוב‬
‫הפלסטינים‪ .‬בבית‪-‬לחם‪ ,‬למשל‪ ,‬תמצאו בני נוער הלובשים‬
‫מכנסי ג'ינס רחבים שנופלים מהמותניים‪ ,‬עם חולצה צמודה‬
‫להבלטת השרירים שלהם‪ ,‬ונערות הלובשות מכנסי ג'ינס‬
‫קצרים‪ ,‬או שלושת‪-‬רבעי‪ ,‬עם חולצות צמודות וקצרות‪ .‬אני‬
‫חוזר ומדגיש‪ ,‬שאפנה זו לא מקובלת על כולם וישנו שוני‬
‫בלבוש בין אנשים דתיים ומסורתיים לבין אנשים חילוניים‪.‬‬
‫כאשר הדתיים שומרים על צורה מסוימת של לבוש‪ .‬אפשר‬
‫לראות את ההבדלים בכל האזורים הפלסטיניים‪.‬‬
‫המסע שלי עם האפנה החל מציור כללי‪ .‬בהדרגה התחלתי‬
‫להתרכז כתחביב בציור האפנה‪ .‬ההתחלה שלי עם העיצוב‬
‫היתה פשוטה‪ ,‬עד שקראתי פעם בעיתון מודעה על קורסים‬
‫לעיצוב אופנה‪ .‬הצטרפתי לקורסים אלה לפיתוח התחביב‬
‫שלי‪ ,‬ומצאתי בעיצוב האופנה את הדרך שלי להביע את‬
‫עצמי‪.‬‬
‫בתקופה האחרונה התחלתי בפרויקט חדש של ציור אופנה‬
‫שהוא שילוב בין המורשת הפלסטינית ובין הלבוש של‬
‫התקופה העכשווית‪ .‬לדעתי‪ ,‬בדרך זו נוכל לשמור ולו על‬
‫חלק קטן מהמורשת שהיא חלק מזהותנו הפלסטינית‬
‫מול הגלובליזציה שמשתלטת על העולם‪ .‬באופן זה יכול‬
‫הבן‪-‬אדם לשמור על מורשתו ובאותו הזמן לעקוב אחר‬
‫התלבושות העכשוויות‪.‬‬
‫לדעתי‪ ,‬מקצוע עיצוב האופנה מאוד חשוב בעיר שלי‪.‬‬
‫הכלכלה הפלסטינית מתבססת במידה רבה על תעשיית‬

‫גלובליזציה (מלטינית ‪ -‬גלובוס‪ ,‬כדור‪ ,‬מונח המשמש‬
‫לציון כדור הארץ) היא התרחבות של קשרים פוליטיים‪,‬‬
‫תרבותיים וכלכליים בין מדינות‪ ,‬חברות ויחידים באופן‬
‫היוצר שילוב של כלכלות‪ ,‬תרבויות ותנועות פוליטיות‬
‫מכל העולם‪ .‬נהוג לקרוא בשם זה בעיקר לתהליכים‬
‫החלים במאה השנים האחרונות‪.‬‬
‫יש המאמינים שהתהליכים האלה יאפשרו גם לאזורים‬
‫חלשים בעולם להתחזק וליהנות מהשגשוג העולמי‪.‬‬
‫אך המבקרים של הגלובליזציה טוענים דווקא‪ ,‬שהיא‬
‫מאפשרות לארצות החזקות לנצל את החלשות ולהתעשר‬
‫על חשבונן‪ .‬אחת התופעות של הגלובליזציה היא רשת‬
‫האינטרנט שמאפשרת לאנשים מכל העולם להיות בקשר‬
‫אלה עם אלה ולהיחשף למידע רב ומגוון‪ .‬אך צריך לזכור‪,‬‬
‫שבעוד בארצות המפותחות כמעט לכל אחד יש גישה‬
‫למחשב‪ ,‬אין המצב כך בארצות המתפתחות‪.‬‬

‫بدأت مبشروع‬
‫ر‬
‫سم‬
‫أ‬
‫ز‬
‫يا‬
‫ء‬
‫ج‬
‫دي‬
‫دة‪ ،‬وهو‬
‫مشروع يدمج‬
‫ما‬
‫ب‬
‫ني‬
‫ال‬
‫رتا‬
‫ث‬
‫ال‬
‫فلسطيين‬
‫واملالبس العصرية‬

‫يزن من بيت حلم‬

‫تختلف األزياء املقبولة اليوم في بلدي عن األزياء‬
‫الفلسطينية التراثية التي كان يلبسها الناس‬
‫في املاضي‪ .‬حيث ان النساء كانت ترتدي الثوب‬
‫الفلسطيني وخرقة من القماش لتغطية الرأس‪،‬‬
‫أما الرجال فكانوا يرتدون السروال والعباءة‪.‬‬
‫جتد اليوم قالئل من الذين ابقوا على الزي‬
‫التقليدي‪ .‬فان للموضة العاملية تأثير كبير على‬
‫الشباب الفلسطيني‪ ،‬وذلك بالرغم من عدم مالئمتها‬
‫للعادات والتقاليد الدينية واالجتماعية بالنسبة لكثير‬
‫من الفلسطينيني‪ .‬فمثال جتد شبابا ً يرتدون‬
‫بنطال اجلينز الواسع ذي اخلصر الساحل مع‬
‫بلوزة ضيقة الظهار عضالتهم‪ ،‬وهناك بنات‬
‫ترتدي بنطالونات اجلينز القصيرة او ذات الثالث‬
‫ارباع مع باليز ضيقة وقصيرة‪ .‬اعود واشدد هذه‬
‫املوضة ليست مقبولة على اجلميع‪ ،‬فهناك‬
‫فرق بني لباس االشخاص املتدينني واحملافظني‬
‫واالشخاص العلمانيني‪ .‬يحافظ املتدينيون على‬
‫اسلوب معني في اللباس‪ ،‬وهذا الفرق ميكن‬
‫مالحظته في جميع املناطق الفلسطينية‪.‬‬
‫مشواري مع األزياء بدء عن طريق الرسم العام‪.‬‬
‫وبشكل تدريجي بدأت أخصص هوايتي لرسم‬
‫االزياء‪ .‬بدايتي مع التصميم كانت بسيطة‪ ،‬حتى‬
‫أن قرأت مرة في اجلريدة إعالن عن دورات متخصصة‬
‫في تصميم االزياء‪ ،‬فانضممت اليها لتطوير‬
‫هوايتي‪ ،‬واكتشفت ان تصميم االزياء هو طريقتي‬
‫في التعبير عن نفسي‪.‬‬
‫في الفترة االخيرة بدأت مبشروع رسم أزياء جديدة‪،‬‬
‫وهو مشروع يدمج ما بني التراث الفلسطيني‬
‫واملالبس العصرية‪ .‬اعتقد ان بهذه الطريقة‬
‫نستطيع احلفاظ ولو على جزء بسيط من التراث‬
‫الذي يشكل جزءا ً من هويتنا الفلسطينية مقابل‬
‫العوملة التي غزت العالم‪ .‬وبهذا االسلوب يستطيع‬
‫االنسان ان يحافظ على تراثه ومتابعة االزياء العصرية‬
‫في ذات الوقت‪.‬‬
‫العوملة (من الكلمة الالتينية ـ جلوبوس‪ ،‬وتعني كرة‪ ،‬وهو مصطلح‬
‫يطلق على الكرة األرضية) هي توسيع العالقات السياسية‪ ،‬والثقافية‬
‫واالقتصادية بني الدول‪ ،‬الشركات واألفراد بشكل يخلق دمجا ما بني‬
‫اقتصادات وثقافات وحركات سياسية من جميع أنحاء العالم‪ .‬ومن‬
‫املتعارف عليه أن يطلق هذا االسم على العمليات التي متت خالل املائة‬
‫سنة املاضية‪ .‬هنالك من يعتقد بأن هذه العمليات قد تتيح للمناطق‬
‫الضعيفة في العالم أن تتقوى وأن تنعم باالزدهار العاملي‪ .‬غير أن نقاد‬
‫العوملة يدعون بأنها على العكس من ذلك تتيح للدول القوية استغالل‬
‫الدول الضعيفة وأن تزداد ثرا ًء على حسابها‪ .‬وتعد شبكة اإلنترنت إحدى‬
‫مظاهر العوملة التي تتيح للناس من جميع العالم االتصال ببعضهم‬
‫البعض واالطالع على وفرة من املعلومات املتنوعة‪ .‬ولكن يجب أن نتذكر‪،‬‬
‫أنّه في حني أن فرصة استخدام احلاسوب متاحة لكل‬
‫شخص تقريبا في الدول املتطورة‪ ،‬فإن األمر ليس كذلك في‬
‫الدول النامية‪.‬‬

‫‪39 39‬‬

‫הבדים‪ .‬יש הרבה מעצבי אופנה פלסטינים שלא מצאו את דרכם לפרסום‬
‫ולהצלחה בגלל המכשולים הכלכליים והפוליטיים‪ .‬למשל‪ ,‬הקושי שלהם‬
‫לצאת לחוץ לארץ‪ ,‬או לקבל אישורי כניסה לישראל‪ ,‬או הקושי לנוע‬
‫בשטחי הגדה המערבית בגלל המחסומים כאשר צריך להשיג חומרי גלם‬
‫שהם זקוקים להם בעבודתם‪.‬‬
‫בנוגע אלי‪ ,‬אני מקווה שכישרוני יוביל אותי לדרך הפרסום וההצלחה כדי‬
‫להביא גאווה לעירי ולהעלות את ערכו של הלבוש שלנו שקפא עם הזמן‪.‬‬

‫بنظري فإن هناك اهمية ملهنة تصميم االزياء في بلدي حيث‬
‫ان االقتصاد الفلسطيني يعتمد بشكل كبير على صناعة‬
‫النسيج‪ .‬يوجد الكثير من مصممي االزياء الفلسطينيني‬
‫الذين لم يجدوا طريقهم الى الشهرة والنجاح بسبب العوائق‬
‫االقتصادية والسياسية‪ .‬على سبيل املثال الصعوبة التي‬
‫يواجهونها في مغادرة البالد‪ ،‬او استالم تصاريح الدخول الى‬
‫اسرائيل‪ ،‬أو الصعوبة في التحرك في الضفة الغربية بسبب‬
‫احلواجز‪ ،‬وذلك حلاجتهم في احلصول على مواد اخلام لعملهم‪.‬‬
‫أما بالنسبة لي فانني آمل ان تصل بي هذه املوهبة الى طريق‬
‫الشهرة والنجاح‪ ،‬الرفع رأس بلدي وقيمة ازيائنا التي اصابها‬
‫اجلمود منذ مدة طويلة‪.‬‬

‫אף אחד לא חייב להתלבש לפי‬
‫האופנה‪ ,‬אלא כל אחד לפי טעמו‬
‫ממשיכים עם אורין‬

‫איך יודעים שבגד אפנתי ?‬

‫יודעים שבגד אפנתי כאשר יש לו הרבה פרסומות‪ ,‬ומוכרים אותו בחנויות‬
‫גדולות והרבה אנשים לובשים אותו‪ .‬יפה‪ ,‬לעומת זאת‪ ,‬זה עניין של טעם‪,‬‬
‫בניגוד לאפנה שהיא יותר בגדר עובדה‪ .‬מוצר אפנתי לא חייב להיות יפה‪.‬‬
‫לאנשים יש טעם שונה‪ ,‬למשל‪ ,‬אני אחשוב שבגד מסוים הוא מכוער‬
‫ולדעת מישהו אחר הבגד הזה יפה‪ ,‬ובכל זאת הבגד יהיה אפנתי‪.‬‬
‫אני לא אלבש משהו שהוא מכוער בעיני אפילו אם הוא אפנתי‪ .‬לפעמים‬
‫פשוט מתרגלים לאפנה‪ ,‬ויכול להיות שאם פעם חשבת שבגד כלשהו‬
‫מכוער‪ ,‬לאט לאט מתרגלים וחושבים‬
‫שהוא יפה‪.‬‬
‫אני חושבת שאפנה תלויה גם בחברה‪ .‬מי שבא מחברה מסוימת שבה לא‬
‫נהוג ללבוש בגדים חושפניים למקום שבו האפנה היא כזו‪ ,‬יתכן ויוותר‬
‫על האפנה‪ .‬אני לא יודעת מה אפנתי במדינות אחרות‪ ,‬אבל אפנה במקום‬
‫מסויים תלויה בכל מיני דברים‪ .‬למשל באנטרקטיקה‪,‬‬
‫לא יכול להיות אפנתי ללבוש מכנסיים‬
‫קצרים וגופיות בגלל הקור העז‪ ,‬ונראה לי‬
‫שבמרכז אפריקה לא תתפתח אופנה של‬
‫מעילים או סוודרים בגלל החום‪.‬‬

‫وفق تقارير مكتب‬
‫על פי דיווחי ארגון האו"ם ‪,OCHA‬‬
‫تنسيق الشؤون‬
‫יש בשטחי הגדה המערבית למעלה‬
‫اإلنسانية التابع‬
‫מחמש מאות מחסומים מסוגים‬
‫ملنظمة األمم املتحدة‬
‫שונים המונעים או מעכבים את‬
‫‪ ،OCHA‬يوجد في‬
‫תנועת הפלסטינים‪ .‬המצדדים‬
‫أراضي الضفة الغربية‬
‫בהקמת המחסומים טוענים שהדבר‬
‫أكثر من ‪ 500‬حاجز‬
‫הכרחי למניעת פיגועים ולשמירה על‬
‫من مختلف األنواع‬
‫متنع أو تعيق حركة‬
‫בטחון ישראל‪ .‬המתנגדים טוענים‬
‫يدعي‬
‫الفلسطينيني‪.‬‬
‫שמי שנחוש לבצע פיגוע ימצא‬
‫احلواجز‬
‫مناصرو إقامة‬
‫את הדרך לעקוף את המחסומים‬
‫ضروري‬
‫بأن إقامتها‬
‫ושהסבל הרב הנגרם לאוכלוסייה‬
‫إسرائيل‪.‬‬
‫أمن‬
‫على‬
‫واحلفاظ‬
‫العمليات‬
‫ملنع‬
‫הפלסטינית מעורר זעם ושנאה שיכולים דווקא‬
‫العزم‬
‫يعقد‬
‫من‬
‫بأن‬
‫فيدعون‬
‫املعارضون‬
‫أما‬
‫לעודד ביצוע פיגועים‪.‬‬
‫على تنفيذ عملية يلتف على احلواجز وأن‬
‫املعاناة الكبيرة التي يواجهها السكان‬
‫الفلسطينيون تثير الغضب والكراهية‬
‫وتشجع في الواقع على تنفيذ مثل هذه‬
‫العمليات‪.‬‬

‫‪40 40‬‬

‫تصريح دخول‬
‫تنفذ دولة إسرائيل سياسة إغالق على أراضي‬
‫الضفة الغربية وقطاع غزة تعيق حرية حركة‬
‫الفلسطينيني داخل إسرائيل‪ .‬ويطلب من‬
‫الفلسطيني الذي يرغب بالدخول إلى أراضي‬
‫إسرائيل أن يصدر تصريح دخول خاص‪ .‬ومتنح‬
‫التصاريح في الغالب ألغراض العمل واالحتياجات‬
‫الصحية وفي أحيان نادرة أيضا تصدر الحتياجات‬
‫شخصية مختلفة‪.‬‬

‫יש גם המון אנשים שהאפנה בכלל לא‬
‫חשובה להם והם מתלבשים לפי הטעם‬
‫האישי שלהם‪.‬‬
‫אני חושבת שמי שאומר "אני שונא להתלבש‬
‫אופנתי כי זה כמו כולם" טועה‪ ,‬בגלל שלכל‬
‫אופנה אפשר להוסיף משהו אישי ולהיראות‬
‫כמו שאתה אוהב‪ :‬לא כמו כולם ובכל זאת‬
‫אופנתי‪ .‬לדעתי‪ ,‬אף אחד לא חייב להתלבש לפי‬
‫האופנה‪ ,‬אלא כל אחד לפי טעמו‪.‬‬
‫هذه الصورهي جزء من فيلم قصير للفنان شريف‬
‫واكد والذي عبر خاللها عن احتجاجه لطلب‬
‫اجليس االسرائيلي من الفلسطينيني العابرين في‬
‫احلواجز الكشف عن اجسادهم للتأكد من أنهم ال‬
‫يحملون احزمة ناسفة‬
‫התמונות הן חלק מסרט קצר של האמן‬
‫שריף וואקד‪ ,‬המביע מחאה על דרישת‬
‫הצבא מן הפלסטינים‪ ,‬העוברים במחסומים‪,‬‬
‫לחשוף את גופם כדי להראות שאינם‬
‫נושאים חגורת נפץ‪.‬‬

‫אישור כניסה‬
‫ממשלת ישראל מפעילה מדיניות של סגר על שטחי‬
‫הגדה המערבית ועזה‪ ,‬שמונעת תנועה חופשית של‬
‫פלסטינים לתוך ישראל‪ .‬פלסטיני הרוצה להיכנס‬
‫לשטחי ישראל נדרש להשיג אישור כניסה מיוחד‪.‬‬
‫אישורים ניתנים בדרך כלל לצרכי עבודה ובריאות‬
‫ולעתים רחוקות גם לצרכים אישיים שונים‪.‬‬

‫لسنا ملزمني ان نلبس‬
‫حسب املوضة بل كل‬
‫‪.‬حسب ذوقه‬
‫ونتابع مع اورين‬

‫كيف نعرف إن‬
‫كان الثوب في‬
‫املوضة ام ال؟‬

‫نعرف ان ثوبا في املوضة حني‬
‫تتواجد حوله الكثير من‬
‫الدعايات ويباع في الدكاكني‬
‫الكبيرة ويلبسه العديد من‬
‫الناس‪ .‬ومن ناحية أخرى فـما‬
‫يعد جميال هو امر يرجع الى‬
‫الذوق وليس مثل املوضة التي‬
‫تعتبر مبثابة حقيقة‪ .‬منتوج‬
‫يدخل املوضة ليس بالضرورة‬
‫ان يكون جميال‪ .‬للناس اذواق‬
‫مختلفة‪ ،‬فمثال بنظري ثوب معني هو قبيح وبنظر‬
‫شخص آخر هو جميل‪ ،‬ومع ذلك فسوف يبقى الثوب‬
‫باملوضة‪ .‬احيانا أخرى نعتاد على املوضة‪ ،‬ثوب نراه‬
‫قبيحا‪ ،‬نعتاد عليه‪ ،‬ورويدا رويدا نراه جميال‪.‬‬
‫اعتقد ان املوضة امر له عالقة باجملتمع‪ .‬من يأتي من‬
‫مجتمع معني فيه اللباس املكشوف غير اعتيادي‬
‫مكان املوضة فيه كذلك‪ ،‬لرمبا يتنازل عن املوضة‪.‬‬
‫الى‬
‫ٍ‬
‫ال اعرف ما هي املوضة في اماكن أخرى لكني اعرف‬
‫ان لها عالقة بعوامل عدة‪ .‬مثال في انترتيكا من‬
‫غير املمكن ان تكون املوضة هي ارتداء بنطال قصير‬
‫وستائر كاشفة الن البرد قارص هناك‪ ،‬وكذلك في‬
‫وسط افريقيا لن تتطور موضة املعاطف او الستائر‬
‫الشتائية وذلك بسبب احلر‪.‬‬
‫هناك الكثير من االشخاص ال يعطون اهتماما‬
‫للموضة ويرتدون حسب ذوقهم اخلاص‪ .‬اعتقد ان من‬
‫قال “اكره ان البس حسب املوضة النني بذلك البس‬
‫مثل اجلميع” على خطأ‪ .‬لكل موضة ميكن اضافة‬
‫امرا شخصيا وان نبدو كما نهوى‪ :‬ليس مثل اجلميع‬
‫وفي نفس الوقت باملوضة‪ .‬حسب رأيي لسنا ملزمني‬
‫ان نلبس حسب املوضة بل كل حسب ذوقه‪.‬‬

‫‪41 41‬‬

‫הסביבה שלנו‬
‫بيئتنا‬

‫כתבו אדוה‪ ,‬אלי ויולי‬

‫‪6‬‬

‫كتنب ادفا والي ويولي‬

‫‪5 5‬‬

‫‪6‬‬
‫العصافير التي تطير‬
‫في أعالي جبال‬
‫النفايات ميكن أن تؤدي‬
‫الى سقوط الطائرات‪،‬‬
‫وبحال علقت في‬
‫محرك الطيارة حتدث‬
‫حريق وتسبب سقوط‬
‫الطيارة‪.‬‬

‫\البيئة هي املكان الذي نعيش فيه‪ ،‬بحالة عدم االهتمام باعادة التصنيع سنغرق‬
‫في النفايات‪ .‬النفايات التي نقذفها الى حاويات الزبالة ال تختفي‪ ،‬بل تبقى!‬
‫הסביבה היא המקום שאנחנו חיים בו‪ ,‬אם לא נדאג למחזר דברים נטבע‬
‫בזבל‪ .‬הפסולת שאנחנו זורקים לפח נשארת‪ ,‬היא לא נעלמת!‬
‫ينتج كل انسان ‪ 5.1‬كيلو‬
‫غرام من النفايات يومياً!‬

‫‪1‬‬

‫כל אדם מייצר ‪ 5.1‬ק"ג‬
‫אשפה ביום!‬

‫‪1‬‬

‫‪3‬‬

‫בני האדם מיצרים‬
‫הרבה מאוד אשפה‪,‬‬
‫ובקרוב לא יהיה‬
‫מספיק מקום לכל‬
‫האשפה בעולם‪.‬‬

‫‪7 7‬‬
‫ينتج اإلنسان الكثير من النفايات‬
‫وقريبا ً لن يبقى مكان يتسع لكل‬
‫نفايات العالم‪.‬‬

‫بعد القاء النفاية الى حاوية النفايات‪،‬‬
‫אחרי שזורקים את האשפה לפח הזבל‬
‫בד"כ يأتي رجال حاوية النفايات ويأخذونها‬
‫משאית הזבל לוקחת את‬
‫האשפהבאדמה‪ ,‬عامة الى مكان يضعونها فيه على‬
‫למקום שבו שמים את האשפה‬
‫ואחרי הרבה זמן נוצרים הרים שלמים األرض‪ ،‬وبعد وقت طويل تصبح األرض‬
‫عبارة عن جبال من النفايات‪.‬‬
‫של זבל‪.‬‬

‫‪2‬‬

‫‪2‬‬

‫‪42 42‬‬

‫‪4 4‬‬

‫לכלוך שזרוק על‬
‫הרצפה ברחוב‪,‬‬
‫בפארקים ובבית‬
‫הספר גורם‬
‫להרגשה לא‬
‫נעימה וגם יכול‬
‫לגרום למחלות‪.‬‬

‫النفايات امللقاة‬
‫على األرض في‬
‫الشارع‪ ،‬وفي‬
‫احلدائق العامة‪،‬‬
‫وفي املدرسة‪،‬‬
‫تسبب الشعور‬
‫بعدم الراحة وميكن‬
‫ان تؤدي ألمراض‪.‬‬

‫הפלסטיק‪ ,‬שעושים ממנו בקבוקים‪,‬‬
‫צעצועים ושקיות‪ ,‬הוא חומר‬
‫שבקושי מתפרק אבל קצב השימוש‬
‫בו כל הזמן הולך וגדל‪.‬‬

‫ציפורים שמעופפות מעל‬
‫להרי זבל יכולות להפיל‬
‫מטוסים‪ .‬אם הציפור‬
‫נקלעת למנוע של מטוס‬
‫היא יכולה לגרם לבעירה‬
‫והמטוס יתרסק‪.‬‬

‫‪3‬‬

‫البالستيك‪،‬‬
‫الذي نصنع‬
‫منه األوعية‬
‫واأللعاب‬
‫واألكياس‪ ،‬هو‬
‫مادة يصعب‬
‫تفككها‪،‬‬
‫بالرغم من‬
‫ارتفاع نسبة‬
‫استخداماتها‬
‫طوال الوقت‪.‬‬

‫שקיות הניילון המרשרשות שמקבלים‬
‫אותם חינם במכולת ובסופרמרקט‪,‬‬
‫מלכלכות מזהמות והורגות!‬

‫أكياس النايلون‬
‫الرشاشة التي‬
‫نستلمها مجانا‬
‫من الدكاكني تلوث‬
‫وتقتل!‬

‫‪8‬‬

‫‪8‬‬

‫تلوث اجلو من الباصات‬
‫والسيارات‪ ،‬والتلوث الصادر‬
‫من الهوائيات ميكن ان تؤدي‬
‫الى األمراض مثل السرطان‪.‬‬
‫זיהום אויר מאוטובוסים‬
‫ומכוניות וגם זיהום של קרינה‬
‫מאנטנות סלולריות יכול‬
‫לגרום למחלות כמו סרטן‪.‬‬

‫‪43 43‬‬

‫אופן ההכנה‬

‫חומוס‬
‫حـمـص‬

‫طريقة التحضري‬

‫لدى أبي مطعم في تل‪ -‬ابيب ملأكوالت فلسطينية وغربية‪ .‬مؤخرا قمنا بالسفر الى رام اهلل التي يسكنها‬
‫العديد من اقرباء العائلة‪ ،‬قبل اجتاهنا الى هناك‪ ،‬قرر ابي ان يذهب الى املطعم ويضع احلمص في وعاء من املياه‬
‫لكي يحضره حني يرجع‪ .‬في طريق العودة الى يافا انضممنا انا والعائلة الى أبي لنساعده في حتضير املأكوالت‬
‫للمطعم‪ .‬كل واحد من ابناء العائلة قام بتحضير طبق ما‪ ،‬أما أنا فقد صممت على حتضير احلمص‪ .‬سعدت كثيرا‬
‫عندما اخذت رائحة احلمص الشهية في االنتشار في احلارة‪ .‬رويدا رويدا امتلئ املطعم بالزبائن الذين طلبوا احلمص‬
‫الذي قمت أنا بتحضيره‪ .‬امامكم الطريقة االعداد‪ .‬حاولوا ان تفعلوا مثلي‪.‬‬
‫יש לאבא שלי מסעדה בתל‪-‬אביב של מאכלים פלסטיניים ומערביים‪ .‬לא מזמן‪ ,‬נסענו לרמאללה שגרים בה רבים‬
‫מקרובי המשפחה‪ .‬לפני שיצאנו לדרך‪ ,‬החליט אבא שלי לנסוע למסעדה ולשים את גרגירי החומוס בקערה של מים‬
‫כדי שיתרככו‪ .‬בדרכנו חזרה‪ ,‬הצטרפנו לאבא כדי לעזור לו להכין את המאכלים המוגשים במסעדה‪ .‬כל אחד מבני‬
‫המשפחה הכין אחד מהמאכלים‪ ,‬ואני התעקשתי להכין את החומוס‪ .‬מאוד שמחתי כאשר החל ריח החומוס הטעים‬
‫למלא את השכונה‪ .‬לאט לאט התמלאה המסעדה בלקוחות שביקשו לאכול את החומוס שאני הכנתי‪ .‬לפניכם הדרך‬
‫שהכנתי בה את החומוס‪ .‬נסו לעשות כמוני‪.‬‬

‫‪1‬‬

‫‪1‬‬

‫שמים את הגרגירים של החומוס בקערה של‬
‫מים קרים במשך שמונה שעות‬

‫نضع حبات احلمص في وعاء مليئ باملياه‬
‫الباردة ملدة ثماني ساعات‬

‫‪3‬‬

‫‪3‬‬

‫שמים את הגרגירים בסיר מים על האש‬
‫ומרתיחים עד שיתרככו‬

‫‪2‬‬
‫‪4‬‬

‫‪2‬‬

‫بعد ثماني ساعات نغسل حبات احلمص‬
‫אחרי שמונה שעות שוטפים את הגרגירים‬

‫‪4‬‬

‫نضع احلمص على النار حتى تلني حباته‬

‫جا‬
‫ن‬
‫ي‬
‫ت‬

‫מצרכים‪:‬‬
‫גרגירי חומוס‬
‫טחינה‬
‫מלח‬
‫לימון‬

‫‪44 44‬‬

‫م‬

‫ن ي فاا‬

‫מיפו ‪uphn‬‬

‫ג'‬

‫אנט ‪u‬‬

‫نطحن حبات احلمص اللينة‬
‫טוחנים במערבל את גרגירי‬
‫החומוס המבושלים‬

‫احلاجيات‪:‬‬
‫حبات حمص‬
‫طحينة‬
‫ملح‬
‫ليمون‬

‫‪5‬‬

‫מוסיפים לעיסה טחינה‪ ,‬מלח ולימון לפי הטעם‬
‫ואפשר לקשט בפפריקה ובפטרוזיליה‬

‫‪5‬‬

‫نضيف على اخللطة الطحينة وامللح والليمون حسب الذوق‬
‫وميكن تزيينها بالبقدونس والفلفل االحمر‬

‫بالصحة والعافية!‬

‫בתאבון!‬

‫‪45 45‬‬

‫تاכ‬

‫ע‬

‫اسد אריה‬

‫א שפת אם‬
‫لغة األم‬

‫ַאסד أريه‬
‫ַ‬
‫ִא ְש ַת ְק ִת ַלק!!‬

‫َغزال אייל‬

‫התגעגעתי אליך!!‬

‫ַע'זָאל إيال‬

‫إشت َقلك!!‬

‫رسومات‪ :‬جدعون اهروني‬
‫ציורים‪ :‬גדעון אהרוני‬

‫ַּב ְק ַרה بارا‬
‫ِقرْدْ קוף‬

‫וגם אני התגעגעתי אליך!!‬

‫وأنا ًكمان اشت ُق ِت ْ‬
‫لك‬

‫ִק ְרד كوف‬

‫ווַַאנַא ַּכ ַמאן ִא ְש ַת ְק ִת ִלק!!‬

‫دب דב‬

‫فيأني جام ِهت َْج ْع َج ْعتي إالي ْ ْخ!!‬

‫خَ روف כבש‬

‫ما أتا روت ْسي ش َن َعسي؟‬

‫מה אתה רוצה שנעשה?‬

‫دب ִדּב‬

‫س‬
‫ָחארּוף كي ِف ْ‬

‫ידק נִ ְע ֵמל?‬
‫שּו ִּב ַ‬

‫ציורים‪ :‬דועא קונדוס رسومات‪ :‬دعاء قندس‪،‬‬

‫ِهت َْج ْع َج ْعتي ايليخا!!‬

‫بَقرَة פרה‬

‫شو ب ِد ْك ن ِ ْع َم ْل؟‬

‫ارنب ארנב‬

‫לא יודע‪ ,‬מה את רוצה?‬

‫ب َ ْعرَ ِف ْ‬
‫إنت شو ب ِ ِد ْك؟‬
‫ش‪ِ ،‬‬

‫ַארנַּב ارنب‬
‫ְ‬

‫لو يودِع‪ ،‬ما آت روتسا؟‬

‫אפה جيرافا‬
‫ַר ַ‬
‫זָ‬

‫ַּב ַע ַר ִפש‪ִ .‬אנְ ִתי שּו ִּב ַדק?‬

‫ת לגן החיות?‬

‫هاحايوت؟‬
‫لليخ ْت لجِ ا ْن‬
‫ْ‬
‫ترتسي‬
‫ِ‬

‫ל‪-‬ח ְיוָואנָאת?‬
‫ִּב ַדק נְ רּוח ַע ַלא גְ 'נֶינֶת ֶא ַ‬

‫وأنا موا ِفقْ !!‬

‫يب‪ ،‬أنا بَلْ َع ْب َم ْ‬
‫َط ْ‬
‫عاك ش َو ْي‪ ،‬وإن َْت‬
‫ب َ ْعدين بتروح َمعاي على اجلنينة‬

‫טוב‪ ,‬אני אשחק איתך קצת‪ ,‬ואחר ‪ -‬כך‬
‫אתה תבוא איתי לגן‬

‫ْ‬
‫توف‪ ،‬آني‬
‫إسحك‬
‫أحرْ‪ْ -‬‬
‫كاخ أتا تافو ايتي لجَ ا ْن‬
‫ِ‬
‫ايتاخ كسات‪ِ ،‬ف َ‬

‫ַטיֵיּב‪ַ ,‬אנַא ַּב ְל ַעּב ַמ ָעאק ְשוָואי‪ ,‬וו ִַאנְ ָת ַּב ַע ֵדין ִּב ְתרּוח ַמ ָעאי ַע ַלא ֵאל‪-‬גְ 'נֵינֵה‬

‫‪46 46‬‬

‫ִד ֵ'אב زئب‬

‫ִפיל فيل‬

‫لو‪َ ،‬م ْع ْ‬
‫س ِح ْك‬
‫ديف لِ َ‬
‫َم ْح‬
‫بوئيم!‬
‫ْ‬

‫ַלא‪ַּ ,‬ב ַפ ֵדל ְ‬
‫ַאל ַעּב ַ‬
‫ע'ּומאי!‬

‫ציור אותיות‪ :‬איזיס כרוואן رسومات احلروف‪ :‬ايزيس كروان‬

‫ָואפק!!‬
‫ווַַאנַא ְמו ֵ‬

‫ואני מסכים!!‬

‫ذئب זאב‬

‫فيل פיל‬

‫תרצה ל‬
‫לכح على جنينة‬
‫ب َد ْك نرو‬
‫יף לשחק מחבואים!‬
‫עד‬
‫احليَوانات؟‬
‫לא‪ ,‬بמفض ْل ألعب غُماي!‬
‫ال‪ِ َ ،‬‬

‫كيم!!‬
‫ِفأني ْ‬
‫ماس ْ‬

‫زَرا ِفة ג'ראפה‬

‫صצ‬

‫טط‬

‫هה‬

‫מم‬
‫‪47 47‬‬

‫כדור הארץ חי‬

‫ב‪ 7.7.07 -‬התקיימו ברחבי העולם מופעי‬
‫ענק של מוזיקה במסגרת קמפיין שמטרתו‬
‫העלאת המודעות של תושבי כל העולם‬
‫לצורך בהפחתת פליטת הגזים שגורמת‬
‫להתחממות כדור הארץ‪.‬‬
‫מופעים התקיימו בין השאר באוסטרליה‪,‬‬
‫ברזיל‪ ,‬סין‪ ,‬גרמניה‪ ,‬יפן‪ ,‬הודו‪ ,‬דרום‬
‫אפריקה‪ ,‬בריטניה‪ ,‬ארה"ב וישראל‪50,000 .‬‬
‫אירועים התקיימו ברחבי עולם על ידי‬
‫ארגונים ואנשים פרטיים‪ .‬הרעיון לקמפיין‬
‫היה של סגן נשיא ארצות הברית לשעבר‬
‫אל גור‪ ,‬שידוע בפעילותו למען‬
‫איכות הסביבה‪.‬‬

‫الكرة االرضية حية‬
‫في الـ ‪ 2007.7.7‬اقيمت في ارجاء‬
‫العالم عروض موسيقية هائلة‬
‫وذلك في اطار حملة تهدف الى رفع‬
‫مستوى الوعي عند سكان العالم‬
‫الهمية تقليل تسرب الغازات املؤدية‬
‫الى تسخني الكرة األرضية‪.‬‬
‫من بني العروض التي اقيمت كانت‬
‫في استراليا‪ ،‬البرازيل‪ ،‬الصني‪،‬‬
‫املانيا‪ ،‬اليابان‪ ،‬الهند‪ ،‬جنوب افريقيا‪،‬‬
‫بريطانيا‪ ،‬الواليات املتحدة االمريكية‬
‫واسرائيل‪ 50.000 .‬مناسبة سجلت‬
‫في ارجاء العالم والتي أشرف العمل‬
‫عليها من قبل منظمات وافراد‪.‬‬
‫فكرة احلملة تعود الى النائب السابق‬
‫لرئيس الواليات املتحدة االمريكية آل‬
‫جور املعروف بنشاطاته من أجل‬
‫جودة البيئة‪.‬‬

‫למען א‬
‫לפעול‬
‫ים‬
‫צ‬
‫רו‬
‫אתם‬
‫גם‬
‫עבורכםיכותבעמוד ‪2‬הס ‪2‬ב‪24 4‬יבה שבה אתם ח ים??‬
‫יש לנו עצות‬
‫هل تودون العمل من أجل جودة البيئة اليت تعيشون فيها؟‬
‫‪42‬‬

‫انظر وا النصائح اليت لدينا يف الصفحة ‪42‬‬