หลักการ แนวปฏิบัติในการจัดการเรียนการสอน

ดวย ICT และโปรแกรมปฏิบัติการคอมพิวเตอร
ขอสรุปจากการสัมมนาครูจากโรงเรียนในโครงการหนึ่งอําเภอหนึ่งโรงเรียนในฝน
สํานักงานเขตพื้นที่การศึกษาเชียงใหมเขต 1
6 – 7 กันยายน 2549

หลักการสอนดวย ICT และโปรแกรมปฏิบัติการคอมพิวเตอร
1. เลือกใชโปรแกรม (Soft ware) ที่เหมาะสมกับวิชา
2. ออกแบบการสอน (Instructional Design) โดยใชโปรแกรม
ทั้งหมด หรือบางสวน เพื่อมุงสูผลการเรียนรูที่คาดหวังหรือวัตถุประสงคตามแผนการสอน
3. ผสมผสานโปรแกรมกับหลักการ แนวคิดทฤษฏีการสอนโดยทั่วไปที่
จะชวยใหการเรียนการสอนมีชิวิตชีวา (Active Learning) ทั้งในและนอกหองเรียน กอใหเกิดการ
เรียนรูเร็ว รูจริง รูแจง เชื่อมโยงกับความรูเดิม และนําไปสูการสรางองคความรูใหม

แนวปฏิบัติ
1. การจัดผังหองเรียน
รูปแบบที่ 1
หนาหองเรียน / Projector

โตะครู

ประตู

2
รูปแบบที่ 2

หนาหองเรียน / Projector

ประตู

โตะครู

รูปแบบที่ 3

หนาหองเรียน / Projector

ประตู

โตะครู
Com

Com

Com

Com

3
รูปแบบที่ 4

หนาหองเรียน / Projector

ประตู

โตะครู
Com

Com

Com

Com

2. การใช ICT และโปรแกรมปฏิบัติการคอมพิวเตอร
ในกลุมสาระ คณิตศาสตร วิทยาศาสตร ภาษาอังกฤษ
ผูที่เขาสัมมนาเปนครูผูสอนดังกลาวจํานวน 12 คน จาก 4 โรงเรียน
ในฝน มีโปรแกรมที่ใชในการจัดการเรียนการสอน ดังนี้
Sketchpad
Graphic Calculator
Visual lab
ProDesktop Photo Shop Namo Dreamweaver
Swish
GSP Crocodile
Java Applete
Flash Tell Me More
2. การเตรียมหองเรียน อุปกรณการสอน
ผูเขาสัมมนามีวิธีการเตรียมการ ดังนี้
2.1 หอง Lab มีผูรับผิดชอบ อํานวยความสะดวกใหกับครูผู
สอนดูแลอุปกรณการสอนใหอยูในสภาพที่พรอมใชไดตลอดเวลา
2.2 กอนทําการสอน ครูผูสอนเตรียมเนื้อหา และเตรียมนําเสนอ
รวมกับครูผูรับผิดชอบหอง Labทดลองใชดูวาอุปกรณตางๆ ใชการไดหรือไม เพื่อปองกันไมใหเกิด
การเสียเวลาในการสอน

4
2.3 หลังการสอน เก็บเนื้อหาสาระที่สอนไวในคอมพิวเตอร
และเก็บไวกับตัวครูผูสอน ในกรณีมีผลงานนักเรียนเกิดขึ้น ใหบรรจุลงในโฟลเดอรของ
รายบุคคล และกลุมที่จัดเตรียมไวทั้งนีเ้ พื่อไวใชในครั้งตอไป หรือใชเพื่อการอื่น ไดสะดวก
2.4 ตรวจสอบสื่อ เครื่องมือ อุปกรณลวงหนา
- หองปฏิบัติการ
- คอมพิวเตอร โปรแกรมที่จะใช internet เครื่องมืออุปกรณ
- สื่อ การเรียนการสอน ไฟลขอมูล
2.5 กําหนดเปนระเบียบปฏิบัติการใชคอมพิวเตอร หองคอมพิวเตอร
วาจะตองทําอะไร เมื่อใด โดยใครที่ชัดเจน ทั้งผูปฏิบัติและ ผูตรวจสอบการปฏิบัติ เชน การ
สแกนไวรัส ทําความสะอาดหอง เครื่องคอมพิวเตอร และการบํารุงรักษา
3. การจัดทําแผนการสอน
องคประกอบของแผนการสอนยังไมมีอะไรที่แปลกไปจากแผน
การสอนทั่วไป แตจากการอภิปรายผูเขาสัมมนา และวิทยากรเสนอใหพิจารณาแผนการสอนของ
ตางประเทศที่มีองคของแผนการสอนที่นาสนใจ เชน
3.1 ศัพทเทคนิค ที่จะใชในการสอนตามแผน
3.2 เว็ปไซต ที่เปนแหลงเรียนรู หรืออางอิง
3.3 แหลงเรียนรู สําหรับครู และสําหรับนักเรียน
3.4 งานที่มอบหมาย (Assignment) ใหนักเรียนทําและเกิดชิ้นงาน
3.5 ขอความภาษาอังกฤษ ในวงเล็บทายคําภาษาไทย เพื่อสะดวกตอ
การสืบคนจาก Internet

5
องคประกอบดังกลาวอาจประกอบเปนแบบฟอรมของแผนการสอนได ดังนี้
ชั้น………….
ภาคเรียน……

แผนการสอน
เรื่อง ………………………………………
……………………………………ชั่วโมง

หนวย
…………………….
…………………….

การทบทวน (เนื้อหาสาระกอนหนาทีเ่ ปนพื้นฐานของผลการเรียนรู หรือที่จะกําลังจะสอน)
ผลการเรียนรูที่คาดหวัง หรือวัตถุประสงค

ความสําคัญ (คุณครูตอบตัวเองใหไดวา เรื่องที่

(สิ่งที่นักเรียนสามารถแสดงออกหรือทําไดและวัดได
อยางเจนหลังจากจบหนวย)

สอนนี้มีความสําคัญ หรือความจําเปนตอนักเรียน
อยางไร)

สาระสําคัญ

วัสดุ เครื่องมือ อุปกรณการสอน แหลงเรียนรู เว็ปไซต

ศัพทเทคนิค (เพื่อทําความเขาใจศัพทยาก ปองกัน

งานที่มอบหมาย (เพื่อใหเกิดการเตรียมตัว

ความไมเขาใจตั้งแตตน)

ทั้งครู และนักเรียน มองเห็นงาน และชิ้นงาน)

กระบวนการสอน (แนวทาง : 1. สรางหรือนําเหตุการณมาเสนอใหเราเกิดความสนใจที่จะเรียนตาม
วัตถุประสงค 2. ใหนักเรียนเรียนรูควบคูกับความสนุกสนาน 3. มีวิธีการใหนักเรียนเขามีมีสวนรวมบทเรียน
4. เพียรตรวจสอบติดตามความกาวหนาในการเรียนรูรายบุคคล 5. ทําใหเกิดความนาสนในใจ ในการเรียน
ครั้งตอไป)
1.
2.
3.

วิธีการวัด และประเมินผล

6

4. การใชโปรแกรมปฏิบัติการคอมพิวเตอร
โปรแกรมปฏิบัติการคอมพิวเตอรที่ใชในการจัดกาเรียนการสอน
เชน Sketchpad Crocodile Tell Me More เปนโปรแกรมที่จัดทําขึ้นเพื่อการสอน ตาม
วัตถุประสงค และเนื้อหาสาระที่ผูจัดทํากําหนดไว การนํามาใชในการจัดการเรียนการสอนตาม
หลักสูตร และตามผลการเรียนรูที่คาดหวังในแตละวิชา จึงอาจมี 3 ทางเลือก คือ
5.1 ใชทั้งโปรแกรม หากโปรแกรมนั้นสอดคลองกับหลักสูตร และผลการเรียนรู
ที่คาดหวังของวิชา
5.2 เลือกบางสวนบางตอนจากโปรกแกรมมาจัดการเรียนการสอนใหสอดคลอง
กับหลักสูตร และผลการเรียนรูที่คาดหวังของวิชาที่สอน
5.3 ออกแบบกิจกรรม สื่อ และเนื้อหาสาระโดยใชโปรแกรมและไมใช ให
สอดคลองกับหลักสูตร และผลการเรียนรูที่คาดหวัง
ขณะนี้โรงเรียนทั้ง 4 โรงเรียนไดผลิตสื่อขึ้นใชประกอบโปแกรม เชน
คณิตศาสตร Sketchpad
- ม. 1 Graph
- ม. 2 การแปลงทางเรขาคณิต
- ม. 3 ระบบสมการ
- ม. 4 เราขาวิเคราะห
- ม. 5. เมตริกซ ฟงชั่นตรีโกณมิติ
- ม. 6 Calculus
วิทยาศาสตร Crocodile
- ม. ปลาย
ชุดทดลองสาธิต แรงตึงผิว แรง….
การเคลื่อนที่แนวระนาบ
ภาษาอังกฤษ Tell Me More
- ม. 4 Passive Voice (e – book)

7

5. การจัดกิจกรรมการเรียนการสอน
มีแนวปฏิบัติที่ใชกันอยูในขณะนี้ ดังนี้
5.1 ใหดูซีดี
5.2 ใหสืบคนขอมูลจาก internet ที่โรงเรียนชวงพักกลางวัน
หรือ ที่บาน (สําหรับนักเรียนที่มีความพรอม)
5.3 สําหรับนักเรียนที่มีคอมพิวเตอรที่บาน มอบโปรแกรมใหไปทํา
ที่บาน และนําผลงานมาเสนอ
5.4 มอบชิ้นงาน /โครงงานใหทํา แลวใหนําเสนอโดย Sketchpad
5.5 ใหฝกทักษะจาก online Soft ware เชน GPS, Google Earth
และ Soft ware ในคอมพิวเตอร
5.6 จัดกิจกรรมพี่สอนนอง เพื่อนสอนเพื่อน เกี่ยวกับโปรแกรม
5.7 จัดชุมนุม เชน ชุมนุม GPS4.06
5.8 ครูนําเสนอสื่อ ICT เพื่อสรางความเขาใจในเนื้อหา
5.9 ใหนักเรียนนําเสนอดวย Power Point
5.10
ทําการบานในเว็ปไซต??????
5.11
สงงานทางผาน e – mail
5.12
สงงานลงใน โฟลเดอรเฉพาะบุคคล ลงในคอมพิวเตอร
ของครู
6.10 Java Application
ที่ยังไมไดทํา และเสนอไวในที่ประชุม เชน
- ใหนักเรียนอานจากสื่อที่กําหนดในเว็ปไซต ทําขอทดสอบ
ออนไลน ประเมินตนเอง นําสิ่งที่เขาใจ และยังเขาใจ มาอภิปราย แลกเปลี่ยนเรียนรูกับเพื่อนๆ
ซึ่งเปนการเรียนเชิงรุก มีการเตรียมการลวงหนา มิใชมารอรับจากครูเทานั้น
6. การตรวจงานนักเรียน
6.1 ตรวจในเครื่องคอมพิวเตอรของครูที่กําหนดใหนักเรียนสง
6.2 ตรวจจากเครื่องคอมพิวเตอรที่นักเรียนใชงาน
6.3 ตรวจจากชิ้นงานที่ พิมพสงครู

8

7. การทดสอบนักเรียน
7.1 ทดสอบ online
7.2 ทดสอบโดยโปรแกรมที่ใช
8. การแจงผลการเรียน
แจงโดยโปรแกรม Student 44
9. มาตรการรักษาสภาพคอมพิวเตอร เครื่องมือ อุปกรณที่เกี่ยวของ
9.1 มีตารางการใชหอง คอมพิวเตอร / หอง Lab
9.2 มีระเบียบการใชหองคอมพิวเตอร / หอง Lab
9.3 จัดนักเรียนรับผิดชอบทําความสะอาด สแกน virus
ทุก 2 สัปดาห
9.4 กําหนดใหมีการสงซอมบํารุงทันที ที่เกิดความผิดปกติขึ้น
ในเครื่องคอมพิวเตอร
10. การสงเสริมการใชที่คุมคา
10.1 ใหนักเรียนใชไดตลอดวัน โดยยึดสโลแกนวา
“เสียของ เสียโอกาสทันที ถาไมมีการใช”
“ลงทุนมาก จึงตองใชใหมาก”
10.2 พยายามใหนักเรียน ไดใช ICT ไดทุกเวลา ทุกสถานที่
ที่ตองการใชเพื่อการเรียนรู
ผูเขาสัมมนา
1. นางสาวนันทิกานต
ชุมวารี
2. นางสํารวย ไชยสาร
3. นายประจวบ แกวนํา
4. นายไพบูลย
เพชรแกวณา

5. นายปรัญชัย ใจมา
6. นายนิโรจน แกวชะเนตร
7. นางพรพิมล พวงยอยแกว
8. นายนันทยศ ถนอมศักดิ์
9. นายนิกร ครินชัย
10. นางจันทนี ทาประเสริฐ
11. นางรุจิรา กันทะวังส

วิทยากร / บรรณาธิการ
1. นายชัด บุญญา
2. นายจงภพ ชูประทีป

แหลงที่มา http://www.nitesonline.net/