Nieuwsbrief team 173

19 August 2010.

Nieuwsbrief team 173
Zoals belooft weer een nieuwe nieuwsbrief~! Dit keer is er aardig wat om over te schrijven dus deze nieuwsbrief word een tikkeltje groter. Ook breiden we deze nieuwsbrief nog verder uit met onze woordenschat in Timbuka (het is niet zo heel indrukwekkend) en een paar verbeteringen van namen en/of woorden die we in eerdere nieuwsbrieven fout geschreven hebben.

Verbeteringen en fouten. We mogen ons schamen dat we de borden niet kunnen lezen en dat we dit niet eerder gezien hebben. Er zijn een paar foutjes gemaakt met de namen van plaatsen en objecten in onze nieuwsbrieven. Zo zijn we bijvoorbeeld een paar keer naar Mzimba gegaan en niet naar Mzimbe, ook betalen we al een paar maanden met de Kwacha en niet de Kwarcha. Er zullen vast nog wel meer fouten voorbij komen maar ook dit proberen we zo min als mogelijk te houden. Embangweni. We hebben in de vorige nieuwsbrieven onze omgeving niet tot weinig beschreven. Dit is ook omdat we zelf nog niet in een vaste routine zaten en we niet bekend waren met de hele omgeving. Deze nieuwsbrief is een perfecte kans om te laten zien hoe we leven hier in Embangweni en wat het leven inhoud hier. Laten we beginnen met te zeggen dat het leven in Afrika totaal anders is dat het leven wat we gewend zijn in het drukke Europa en Nederland. Iedereen hier loopt langzamer maar leeft daarin tegen drie keer zo snel. Mensen van onze leeftijd zijn al vele malen meer volwassen dan wij zijn. Dit valt goed te zien aan de dames waar wij bij inleven. Ook zijn de mensen ontzettend vriendelijk en open hier. Niemand is te schuw om eventjes hoi te zeggen als je ze voorbij loopt op straat. Ook word er om de

twee minuten gevraagd hoe het met je gaat en of dat het leven wel goed geweest is voor je. Dit gebeurt door bekenden maar ook door totale vreemdelingen. Embangweni in zichzelf is een extreem mooie plaats in the middle of no-where. Echte winkels liggen minimaal een uur rijden hiervandaan in Mzimba. Het voordeel hiervan is dat het een zeer hechte samenleving is en dat iedereen elkaar steunt en helpt. Ook is de omgeving absurd mooi er zijn plaatsen waar bijna nooit iemand is geweest en waar de natuur ongerept kan groeien. Dit zijn dingen die je in Nederland niet zo snel ziet. Het is dan ook niet alles behalve normaal dat we hiervan ook meer als genieten. Een doordeweekse dag is voor ons ook niets anders als het volgende: 6:00-8:00 Wakker worden, Jezelf wassen in een teiltje, genieten van een kopje thee met brood, rijstepap, friet of een mandazi. 8:00-9:30 Werken in het lab, voorbereidingen treffen voor het aankomende werk, gezellig praatje maken met de matron die rond deze tijd begint, genieten van een kopje thee met brood of een mandazi in de lerarenkamer. Ook kunnen we af en toe rond deze tijd wat groente, fruit of honing kopen bij verkopers die langs de school komen om deze dingen te verkopen.

Nieuwsbrief team 173

19 August 2010. Dit was een beknopte beschrijven van ons dagelijks leven hier in Embangweni. Het is niet zo heel erg actief en avontuurlijk maar mogelijkheden tot avontuur liggen rond iedere hoek. Ieder persoon dat met je praat weet wel iets nieuws te doen voor je en wilt je overal in betrekken (zoals jullie in onze eerdere nieuwsbrieven gelezen hebben). Verspreid in deze nieuwsbrieven ben je foto’s tegen gekomen van onze prachtige omgeving hier. Het schoolterrein. Zoals eerder vermeld wonen wij bij een van de leraren, Fainess Chirwa, in huis. Haar huis is direct naast de Robert Laws Secondary School.

10:00-12:00 Werken in het lab, verdere voorbereidingen treffen voor het aankomende werk, praten met de studenten die interesse hebben in ons werk, af en toe een boek lezen en vooral onze water voorraad op peil houden. (we moeten hier zelf voor ons water zorgen en zelf het water koken enz.) Verder genieten we van ons middag eten om 12:00 dit is vaak rijst, Nsima of aardappelen. 13:00-16:00 Terug naar het lab hier weer wat werk verrichten, Afspraken en voorbereidingen maken voor het aankomende werk, praten met sommige mensen die voorbij komen of enige gasten uitleggen wat we hier daadwerkelijk doen, af en toe een boek lezen, de tijd benutten om e-mails voor te bereiden voor het thuisfront of de nieuwsbrief te schrijven die jullie nu lezen. Zo rond 16:00 uur genieten van een welverdiend kopje thee met brood of een Mandazi. 16:00-22:00 Vaak houden we na de thee op met het werken op het lab. Maar zodra de werkzaamheden in hoeveelheid toenemen of dat er dingen buiten het reguliere werk gedaan moeten worden staan we hier voor klaar. Verder proberen we ons te vermaken op verschillende manieren hierbij moet je denken aan wandelingen, kletsen met de mensen uit het gasthuis, boeken lezen of een van de lokale spelletjes doen (bao, tolletjes enz.) Ze hebben bij ons in het huis ook een TV vaak betrappen we ons ook erop dat we hier achter hangen en de tijd totaal vergeten. Tussen 18:00 en 20:00 hebben we ons avond eten dit is vaak Nsima, rijst, aardappelen of pasta. Zo rond 22:00 gaan we vaak naar bed of vallen we in slaap.

Het terrein van de school zelf is heel groot maar het meeste ervan wordt beslagen door bebossing en kleine maïsvelden, met daar tussenin de huizen van de leraren. Dit beslaat zo ongeveer een hectare. Achter de school zijn nog meer tuinen en akkers die toe behoren aan de leraren, zo verbouwen veel leraren maïs, suikerriet en sommigen zelfs tabak om iets extras bij te verdienen. Ook ligt hier de hoofdwaterpomp, deze voorziet de school en het ziekenhuis drie keer per dag met water. De school zelf bestaat uit een, niet zo heel groot, complex van vier lokalenblokken met daar tussenin een binnenplaats, ten westen van dit gedeelte liggen de aula, keuken en drie van de vijf slaapzalen. Ten zuiden

Nieuwsbrief team 173

19 August 2010. aantrekkelijker is voor witte mensen zoals wij. Nog een eindje verder is de Loudon kerk, deze is gebouwd door de missionarissen uit Schotland in het begin van de 20e eeuw. En de bookstore, een winkeltje waar ze Bijbels en bureau accessoires verkopen. Tussen de kerk en de Robert Laws ligt de Embangweni First Primary School. Een stukje verder ligt ook de doven school, kom je ooit in Embangweni dan moet je deze dove leerlingen bezoeken, het is een van de meest memorabele bezoekjes die wij gebracht hebben aan de mensen. Rond deze scholen liggen ook weer de huizen van leraren en families in hoge stand met de school. Embangweni trading centre. Net buiten de Loudon station ligt Embangweni zelf. Zodra je het dorpje binnen komt bevindt je jezelf in het trading centre. In het centrum zijn twee soort van supermarktjes en meer kleine winkeltjes. Hier kan men snoep, frisdrank, ingeblikt voedsel en zeep e.d. kopen. (Hierbij moet je aan B merk kwaliteit denken) Ook zijn er een aantal zogenaamde China stores, ze heten zo omdat hier slechte kwaliteit kleding word verkocht dat gefabriceerd wordt in China. Meestal zijn de eigenaars hiervan zelf ook Chinees.

liggen nog een paar lokalen de ossen stal en de tuinen. Ten westen hebben we de andere slaapzalen en het huis van de matron, een schat van een vrouw trouwens. Ten zuiden ligt een voetbalveld en de leraren woningen. De rest van Loudon station. Naast de lerarenwoningen liggen de woningen van het ziekenhuispersoneel. Daarnaast ligt het ziekenhuis. Het ziekenhuis stelt in vergelijk met Nederlandse ziekenhuizen niet veel voor. Er is een mannenzaal, vrouwenzaal, kinderzaal, verloskundigenzaal, receptie, huisartsen praktijk en een paar andere afdelingen. Zoals met veel ziekenhuizen in Malawi kunnen de mensen hier goed omgaan met noodgevallen maar simpele ziektes kunnen ze er niet uithalen. Zoals al eerder vermeld word alles namelijk als Malaria gezien.

Tegenover het ziekenhuis ligt een oud landhuis dat gebouwd is in het begin van de vorige eeuw door Schotse missionarissen. Het landhuis bevindt zich in een zeer slechte staat na langdurige verwaarlozing van de vorige eigenaar. Iets verderop is de Donald Frasier Guest House. Hier verblijven normaal gesproken alle bezoekers van Embangweni. Vooral in deze tijd doet Embangweni goede zaken aangezien dat het weer in de winter

Veel andere winkeltjes zijn kleine van-alleswat-winkeltjes, meer een soort markt kraampjes met een betonnen dakje. Ook is

Nieuwsbrief team 173

19 August 2010. in aangezien we nog steeds niet zeker wisten of dat de chemicaliën daar wel waren. Wat echter wel zeker was, was een reis voor 2 uur in een iets minder comfortabele situatie. Eenmaal aangekomen in Mzuzu zijn we direct doorgereden naar G4S waar hopelijk onze chemicaliën stonden. Dit was gelukkig het geval en iedereen was opeens weer een stuk vrolijker. Dit was totdat we erachter kwamen dat het maar 5 doosjes waren. We hadden een enorme lijst aan chemicaliën besteld bij Medquip en dit zou voor geen goud in 5 doosjes passen. Na wat gevloek in het Nederlands zijn we doorgereden naar een lokale gasleverancier die ons LPG gas verkocht voor onze bunsenbrander. Dit is het enige gas in de omtrek en we hopen ten zeerste dat dit goed gaat werken in combinatie met een bunsenbrander (later blijkt dat het inderdaad goed werkt). Na nog een paar kleine andere boodschappen gedaan te hebben zijn we een andere leverancier voor chemicaliën en labapparatuur tegen het lijf aangelopen. Deze man beloofd ons van alles maar komt alles behalve geloofwaardig over. (zo word bijvoorbeeld Jodide in een Coca-Cola flesje achter hem bewaard) In de tussentijd zijn we onze chauffeur kwijtgeraakt en zaten we dus vast in Mzuzu. We willen echter wel nog terug naar huis dus zijn we op zoek gegaan naar onze chauffeur in plaats van een hotelletje. Na een tijdje zoeken hadden we de chauffeur weer gevonden. (Hij stond bij het verkeerde benzine station) en kon de reis terug naar huis beginnen. Om 7 uur vertrokken we uit Mzuzu. Na ongeveer een half uurtje rijden kregen we panne en werd de auto in de berm, in het pikkedonker provisorisch gerepareerd en konden we weer onderweg! Om ongeveer 11 uur kwamen we eindelijk aan in Embangweni en hebben we onze spullen uit kunnen laden in het laboratorium.

er een echte marktplaats, hier wordt van alles verkocht. Van fietsonderdelen tot kleren. Het belangrijkste wat men er krijgt is suikerriet. Een van de lekkerste lokale delicatessen en iets waar heel team 173 iedere keer weer van geniet. Het is dan ook niet abnormaal dat we vaak gezien worden met een stuk suikerriet in onze hand. Chemicaliën en Medquip. Op 9 Juni 2010 zijn we naar Mzimba vertrokken met het goede nieuws dat onze chemicaliën EINDELIJK waren aangekomen. Je moet hierbij indenken dat iedereen van ons team en de school dolblij was aangezien we al meer als een maand wachten op de mensen van Medquip. Het contact is niet altijd even gemakkelijk verlopen tussen ons en Medquip en later steekt ook dat weer de kop op. Na een paar keer heen en weer bellen met Medquip hebben we het besluit genomen om zelf de chemicaliën te halen aangezien we Medquip en Msiska totaal niet meer vertrouwen. Na een snel besluit en twee telefoontjes zaten we in de truck richting Mzimba. Eenmaal aangekomen waren de mensen van het transportbedrijf nergens te bekennen! Ook hebben we geprobeerd om deze mensen in kwestie te bereiken maar blijkbaar bestond het nummer niet. Na een goed halfuur rond zoeken bij de lokale bevolking en beveiligingsambtenaren kwamen we erachter dat de chemicaliën nooit in Mzimba zijn geweest maar dat ze in Mzuzu liggen! Weer een fikse tegenvaller. Voor ons was teruggaan niet een optie aangezien niemand graag geld voor niets uitgeeft. (transport buiten Embangweni is absurd duur) Snel werd iedereen opgetrommeld en zijn we richting Mzuzu gereden. Nu hadden we daar allemaal niet echt zo heel erg veel zin

Nieuwsbrief team 173

19 August 2010. World Cup voetbal. Zoals waarschijnlijk ook niet te missen was in Nederland, is het wereldkampioenschappen voetbal van start gegaan. Dit is de eerste keer dat het WK op het Afrikaanse continent wordt gehouden. In Afrika is dit een hele gebeurtenis. Dit houdt in dat ongeveer iedere wedstrijd gevolgd wordt. Ook wordt er niet alleen voor het thuis team gejuicht maar voor ieder team met een Afrikaanse achtergrond. We hebben twee keer Nederland mogen zien voetballen en winnen! Het is het enige Europese team dat nog niet zwaar teleurstelt. Gelukkig zijn de stroomgoden ons tot nu toe goed gezind en hebben we geen black-outs gehad bij de Nederlandse wedstrijden. Wel pech is dat nu de meeste Afrikaanse teams al zo goed als uitgeschakeld zijn. Vooral pech voor Baffana Baffana omdat erin Zuid Afrika heel veel liedjes geschreven en reclames gemaakt zijn over het winnen van de World Cup. Verjaardag.

Net als kleine kinderen bij kerstmis is het moeilijk om te wachten met het uitpakken van de dozen. Het klinkt misschien een beetje vreemd maar als je een maand lang wacht op iets wat nu ineens een onzekerheid blijkt te zijn wil je toch graag bevestiging hebben. Bevestiging is zeker iets wat we gekregen hebben. We hebben bevestigd dat we alle chemicaliën ontvangen hebben voor het gevorderde werk. We hebben alleen bijna geen chemicaliën om onze monsters mee op te werken. Dit betekent dat we na meer als een maand wachten we nog steeds niet verder kunnen! De microscoop is in elkaar gezet en getest samen met alle andere chemicaliën.

Maar nog zitten we met onze handen in het haar en met al onze contacten aan de telefoon om alsnog die chemicaliën op de kop te tikken! Binnenkort vertrekt Rob naar Blantyre om aan chemicaliën te komen, daarover in de volgende editie meer. Derde patiënt. Traditie getrouw is het de tijd geweest voor Aart om ziek te zijn. Al duurde het niet lang voor hij weer beter was. Een nacht en ochtendje koorts maar na een kleine tijd monterde Aart al aardig wat op. Er valt veel over te speculeren maar waarschijnlijk is het eten verkeerd gevallen.

Nieuwsbrief team 173

19 August 2010. op dat moment geen tijd meer om paneermeel te maken, dus moest het met bloem. Wij vonden het wel te eten maar we hebben het idee dat Fainess en Angela het maar niks vonden. Maar wel heel erg bedankt voor jullie recepten, we weten niet of we veel kunnen gaan maken maar we zullen het zeker proberen. (en hierbij ook die beloofde foto’s maken) Sinda Jazz Band II.

Op maandag 21 juni is Aart jarig geweest. Aangezien we in Afrika zitten is het moeilijk om een verjaardag goed te vieren, maar natuurlijk is een verjaardag geen verjaardag zonder cadeaus en feest. Cadeaus uit Blantyre laten op zich wachten totdat Rob terug is. Maar er zijn nog genoeg lokale verassingen in Petto voor Aart. Ook hier in Afrika kan een verjaardag gevierd worden samen met vrienden, goed eten en natuurlijk ook wat lekkers te drinken. Aardappelkroketten. Zaterdag 19 juni hebben we aardappelkroketten gemaakt voor onze gastvrouwen. Echt een succes was het niet. Ons oorspronkelijke plan was om wortelstamp te maken omdat ze speciaal voor ons wortels hadden gekocht. Maar helaas waren het maar vier kleine worteltjes, nog niet eens een wortel per man. Dus beslissen we de aardappelkroketten te maken. We hadden Op zondag 20 juni zijn we met zijn drieën uitgenodigd door George om dezelfde dag nog te komen luisteren naar de Sinda Jazz Band. Om twee uur op zijn Afrikaans (dus half drie) komt George ons ophalen om samen met hem, twee leraren en drie Amerikaanse meiden te gaan luisteren naar de band. Het is weer een hele beleving. Dit keer missen ze een gitarist maar dit maakt het

Nieuwsbrief team 173

19 August 2010.

er niet minder op. De muziek zelf is niet bijster goed maar het is wel een heel feest om erbij te zijn. Op een gegeven moment trekken de Afrikanen ons er ook bij om mee te dansen. Nu staat team 173 er niet om bekend dat we extreem goede dansers zijn dus werd er flink om gelachen. Vanuit de Nederlandse, Afrikaanse en Amerikaanse kant. Zelfspot is en blijft een vreselijk onderschatte eigenschap. Dievegge II Zoals in de laatste nieuwsbrief vermeld zijn er een paar spullen en een aardige som geld van ons gestolen door de voormalige dienstvrouw van Fainess Chirwa. Bij dezen willen we laten weten dat alles terecht is gekomen van dat waarvan wij weten dat het weg is geweest. Ze heeft vast door de jaren heen ook stiekem wat weg gehaald van Fainess maar dat valt niet te achterhalen. Er is ondertussen een nieuwe dienstmeid aangenomen. Deze dienstmeid komt al vele malen aardiger en betrouwbaarder over dan de vorige. Laten we hopen dat dit ook zo is. Maar we zullen nu toch wat beter op onze spullen letten. Bibliotheek Afgelopen week zijn we de bibliotheek van de school binnen geweest. Een goudmijn aan oude boeken en dergelijke. Het gros van de boeken is oninteressant voor ons maar hier en daar vindt men oude juweeltjes zoals een hele reeks National Geographic tijdschriften uit de jaren ‘70 en ’80, Faust, Alle boeken van Shakespear, een paar van Jack London, van Homer, Plato, Mark Twain en nog veel meer. Een ware goudmijn

aan literatuur. Zelfs Vincent begint aan een Engelse versie van Harry Potter and the Chamber of Secrets. Mensen die bekend zijn met Vincent zullen weten dat Vincent bijna nooit een boek in zijn handen neemt ware het niet om een vlieg te slaan. Dus bij dezen de volgende foto. Ook Aart legt zijn Tolstoi aan de kant voor een boek over het geloof van de Noren en Rob begint aan Faust. Woordenlijst Een van de dingen die wij hier leren zijn woorden in Timbuka en zelfs al een aantal zinnen. We hebben hier al een kleine woordenlijst van wat wij al weten. Het is niet zo’n heel erg ingewikkelde taal. Maar aangezien niemand ons de regels kan uitleggen betreft grammatica en spelling blijkt het best een taaie kluif te zijn. Aangezien Timbuka ook niet gesteund word door de regering als taal zijn er ook bijna geen boeken te vinden. Voor jullie hebben we een kleine woordenlijst inbegrepen zodat jullie een beetje een idee krijgen van Timbuka. Timbuka is een taal dat in gedeeltes van Malawi en Zambia gesproken word. Chichewa is de hoofdtaal en wordt ondersteund door de regering. Maar

Nieuwsbrief team 173

19 August 2010.

aangezien niemand hier ons aanspreekt in Chichewa zullen we hier dan ook niets tot weinig over leren.

Nieuwsbrief team 173

19 August 2010.

Greetings, formalities Monire Yewo Yewo chomene Tawonga / Nawonga Tawonga chomene Muli uli ? het ? (eerste groet) *Mwauka ? *Mwauka uli ? Goedemorgen. Nawuka makora kwali imwe ? Goedemorgen, hoe was je Tawuka makora kwali imwe ? Goedemorgen, hoe was je Nawuka makora was goed voor mij. Tawuka makora was goed voor ons. Tili makora kwali imwe ? goed met ons, hoe gaat met jou/u ? Nili makora kwali imwe ? goed met mij, hoe gaat Nili makora. mij. Tiri makora. ons. *Mwatandala ? Goedendag/Goedenavond *Mwatandala uli ? Natandala makora kwali imwe was goed. Tatandala makora kwali imwe was goed. Gonani makora. Welterusten. Namweso mugone makora Welcome/Greetings Thank you Thank you very much We thank you/ I thank you Thank you very much Welkom/Gegroet Dankjewel Dank u zeer Dankjewel Dank u zeer Hoe gaat

How are you doing ? (first time seeing)

How have you woken up ? / Good morning Goedemorgen. How have you woken up? / Good morning The morning is fine for me, how is yours ? ochtend ? The morning is fine for us, how is yours ? ochtend ? The morning has been fine for me The morning has been fine for us We are fine, how are you doing ? De morgen De morgen Het gaat het Het gaat het met jou / u ? Het gaat goed met Het gaat goed met

I am fine, how are you doing ?

I am fine/I am doing well. We are fine/We are doing well.

How has your day/evening been ? How has your day/evening been ? Hoe was je dag ? My day has been good, how are you doing ? Mijn dag Our day has been good, how are you doing ? Onze dag

Sleep well / Goodnight. Sleep well as well / Have a good night as well Ook welterusten.

Nieuwsbrief team 173
Namweso mwaukagoni makora welterusten. Tutilenge. Tizamuwonanaso Tisanganenge Tiwonanenge namachero Paweni Wukukhumba wize ? Wukukhumba wurute nase ? met ons ? Zina lako ndiwe njani ? naam ? Zina lame ni (njani). Words – Assorted Time and weather Mahuno Machero Machiro Vura People and features Muntlui Mwanakagi Mwanalume Mutu Malundi Mazo Mphuno Makuto Mulumo Jino / Mino Lulimi Nuwe / Minwe Njowe Sisi Mwende Nyivwi Animals Njewe Nkluku Njoka

19 August 2010.
Sleep well (in different place of stay) Ook

Let’s Go. We shall meet again See you again See you tomorrow Bye Do you want to come ? Do you want to come with us ?

Laten we gaan. Tot de volgende keer. Tot ziens Tot morgen. Doeg / Doei. Wil je mee ? Wil je mee

What is your name ? My name is (name).

Wat is je/uw Mijn naam is (naam).

Today Tommorow Yesterday Rain

Vandaag Morgen Gisteren Regen

Person Woman Man Head Legs Eyes Nose Ears Mouth Tooth / Teeth Tongue Finger / Fingers Nails Hair Beard Grey hair

Persoon Vrouw Man Hoofd Benen Ogen Neus Oren Mond Tand / Tanden Tong Vinger / Vingers Nagels Haar Baard Grijs haar

Dog Chicken Snake

Hond Kip Slang

Nieuwsbrief team 173

19 August 2010.

Food Zindi Mandazi oliebol) N’sima gerecht Dende Maji Mbale Cup Spoon Fork Transport Galimoto Jinga Jinga Galimoto General Enya Yayi Njani Choinene Zua Moto Vura Mzungu Azungu Mfipo Afipa

Sugar cane Donut Mais flour dish Relish Water Plate Cup Spoon Fork

Suikerriet Donut (lijkt op een Mais bloem Bijgerecht Water Schotel Kopje Lepel Vork

Auto / Truck Bicycle Motorbike Yes No Name Allot/Much Sun Fire Dress White person White people Black person Black people

Auto / Vrachtwagen Fiets Motorfiets Ja Nee Naam Veel/Zeer Zon Vuur Jurk Blank persoon Blanke personen Donker persoon Donkere personen