You are on page 1of 18

REPUBLIKA SRPSKA BIH

UNIVERZITET SINERGIJA
FAKULTET ZA BEZBJEDNOST I ZATITU
BANJA LUKA

S E M I NAR S K I R AD
Predmet: SOCIOLOGIJA
Tema : BUDIZAM

Predava: Student:

Banja Luka,maj 2012.godine


SOCIOLOGIJA
Budizam
SADRAJ

UVOD .......................................................................................................................................3

1. OSNOVNI POJMOVI I PRINCIPI BUDIZMA ...................................................................4


1.1. etiri plemenite istine .................................................................................................8
1.1.1.Plemenita istina o patnji.....................................................................................8
1.1.2.Plemenita istina o nastanku patnje.....................................................................8
1.1.3.Plemenita istina o prestanku patnje....................................................................9
1.1.4.Plemenita istina o putu koji vodi do prestanka patnje .....................................9
1.2.Plemeniti osmostruki put............................................................................................10

2.BUDISTIKA PRAKSA .....................................................................................................12


2.1.Uzimanje utoita ......................................................................................................12
2.2.Pet recepata ivljenja ................................................................................................12
2.3.Meditacija ..................................................................................................................12

3.GRANE I KOLE BUDIZMA ............................................................................................13


3.1.Hinajana ...................................................................................................................13
3.1.1.Theravada .......................................................................................................13
3.2.Mahajana ..................................................................................................................13
3.3.Vadrajana ................................................................................................................13
3.1.1.Tibetanski budizam.........................................................................................13
3.1.2.ingon.............................................................................................................14

4.BUDISTIKI SPISI .............................................................................................................15


4.1.Tripitaka ...................................................................................................................15

ZAKLJUAK..........................................................................................................................17

LITERATURA.........................................................................................................................18

2
SOCIOLOGIJA
Budizam

UVOD

Posebne sociologije izuavaju pojedina podruja drutva.Jednja od njih je sociologija


religije. Sociologija religije prvenstveno prouava praksu, drutvene strukture, historijsku
pozadinu, razvoj, univerzalne teme kao i ulogu, funkciju, religije u drutvu. Sociolozi religije
nastoje da istrae posljedice djelovanja drutva na religiju kao i povratno djelovanje, uticaj,
religije na drutvo, drugim rijeima, njihovu dijalektiku meuovisnost.1

Religija je jedan od starih i jo prisutnih kulturnih fenomena. Postoji arolikost u


razumijevanju religije. Veina teoretiara smatra da religijia sadri tri osnovna meusobno
povezana elementa: saznajni(dogmatski); osjeajni (emocionalni); i praktini(ritualni).
Vjernici su ,meutim,organizovani u religijsku zajednicu , te se pojavljuje i institucionalna
komponenta (crkva).2

Saznajna komponenta religije obuhvata stavove i vjerovanja kojim se tvrdi da pored stvarnog
svijeta prirode postoje neka natprirodna i sveta bia koja su ga stvorila i koja njime
upravljaju.

Za veinu osoba religija je organizirani sistem vjerovanja i bogosluja (liturgije) koje


stavljaju Boga u sredite.
Religije koje upranjavaju vjerovanje u jednog boga , duhovnog upravljaa svijeta, nazivaju
se monoteistike , a samo vjerovanje- monoteizam. Jedna od takvih religija je i budizam.

1 http://bs.wikipedia.org/wiki/Sociologija_religije
2 Duko Vejnovi, Sociologija, Banja Luka , 2009., str.280

3
SOCIOLOGIJA
Budizam
1.OSNOVNI POJMOVI I PRINCIPI BUDIZMA

Budizam je religija i filozofija nastala u Indiji oko 527. godine pne. Osniva budizma
je Sidarta Gautama, po ijoj duhovnoj tituli, Buda (Budni, Probueni, odnosno, onaj koji
zna), je ova religija i dobila ime. Ono to se zna o Gautaminom ivotnom putu i uenju
sauvano je u drevnim zapisima theravada budizma napisanima 400 godina nakon njegove
smrti na pali jeziku. Sidarta Gautama bio je sin bogatog rade koji je vladao malom
kraljevinom u podnoju Himalaje, dananji Nepal. Njegovom je ocu prorokovano da e mu
sin postati ili veliki vladar ili prosjak, lutalica i beskunik. Otada ga je otac pokuavao
zatititi od svih nevolja ovoga svijeta. Gautama je odgajan u prekrasnim palaama, pouavan
je znanosti i umjetnosti, a oenio je i mladu kneginju imenom Gopa koja mu je rodila i sina.
Dok mu je sin odrastao , Gautamu je poeo uznemiravati problem boli i patnje, pa je unato
nagovorima oca napustio toplinu i udobnost doma i pobjegao u samou. Na ulici je susreo
etiri razliita ovjeka: starca u posljednjem stupnju senilnosti, ovjeka pogoena boleu,
truplo koje su nosili na spaljivanje i na kraju, zadovoljnog redovnika koji je putovao svijetom
s prosjakom zdjelom, odjeven u jednostavnu utu haljinu, ali je ipak zraio radou i mirom.
Gautama je proveo mnogo godina u asketizmu izgladnjujui se gotovo do smrti, ali je
prosvjetljenje postigao tek kad se odrekao tog puta. Prosvjetljenje je pronaao tek ispod
Drva prosvjetljenja pod kojim je ivio u meditaciji. Tada je postao Buddha (prosvijetljeni) i
spoznao je podrijetlo patnje i boli.

Buda

Budizam se nastavlja na tradiciju hinduizma, kao skupa starih religijskih vjerovanja


Indijskog potkontinenta ,a u vezi sa prvim civilizacijama u dolini Inda. Sredite vjerskog
ivota u budizmu su pagode i manastiri. Pagode su viespratne kule i namjenjene su za
uvanje budistikih religija i za obavljanje vjerskih obreda. Budistiki vjerski ritual sadri
prinoenje darova (cvijee, hrana, voda), paljenje svijea, klanjanje pred budistikimkipom,
kazivanje molitvi i izgovaranje arobnih molitvi i bajalica.

4
SOCIOLOGIJA
Budizam
Pagoda Shwedagon u Rangoonu jedan je od najstarijih budistikih hramova,
pokrivena je zlatom i natkrita kiobranom s vie o 4000 dijamanata. Zlatna je pagoda
poznata jer se u njoj nalazi Buddhina kosa, sandale i obua, a smjetena je u dobro ouvanim
podrumima (Sl.1)

Sl.1.-The Shwedagon Pagoda officially titled Shwedagon Zedi Daw

Cilj budizma je dostizanje prosvetljenja , ili tanije reeno probuenja.


Probuenje se moe odrediti kao uvianje istine koja se krije iza pojavne strane fenomena,
naputanje i prevazilaenje pohlepe, mrnje i neznanja, te dostizanje osloboenja od
svekolike patnje, odnosno dostizanje stanja blaenstva i unutranjeg mira, nirvane , a time i
prekidanja ciklusa preporoenja. Nain za dostizanje probuenja Buda je izloio u
osmostrukom plemenitom putu.

Budizam je jedna od tri velike svjetske religije. Budizam se tokom 45 godina Budinog
poduavanja i u prvih nekoliko vijekova posle njegove smrti brzo proirio indijskim
podkontinentom, a potom i centralnom, junom, istonom i jugoistonom Azijom (Sl.2.).

5
SOCIOLOGIJA
Budizam

Slika 2.

Poetkom dvadesetog vijeka budizam stie u Evropu i Ameriku. Zemlje sa najvie


budista(priblini brojevi u milionima)su Kina(102),Japan(89,5),Tajland(55,5),Vijetnam(49,7),
Mijanmar(41,6),ri Lanka(12,5),Juna Koreja(10,9),Tajvan (9,2), Kamboda (9,1) Indija (7) .
Procenjuje se da u svijetu trenutno postoji od 230 do 500 miliona budista, sa najpouzdanijom
procenom na oko 350 miliona , to budizam ini jednom od velikih svjetskih religija (Sl.3.).

6
SOCIOLOGIJA
Budizam

Slika 3.

1.1. etiri plemenite istine

7
SOCIOLOGIJA
Budizam
etiri plemenite istine predstavljaju fundamentalni koncept budizma. Upravo
njihovim uvianjem akjamuni Buda (kako se esto naziva istorijski Buda) je doiveo
probuenje i nirvanu. U tom smislu tenja i napor da se etiri plemenite istine shvate, ne samo
na intelektualnom nivou ve, pre svega, na intuitivnom nivou, tzv. direktnim uvidom,
predstavljaju sutinu budistikog uenja i prakse.

Sl.4-aukandi stupa u Parku jelena (Sarnat, Indija), blizu mesta na kom je akjamuni Buda
odrao prvu propoved o etiri plemenite istine.

Upravo je ovo bila tema prve propovijedi nazvane Dhammacakkappavattana sutta, koju je
Buda odrao nakon to je doivio probuenje.

etiri plemenite istine su: Plemenita istina o patnji,Plemenita istina o nastanku patnje,
Plemenita istina o prestanku patnje i Plemenita istina o putu koji vodi do prestanka patnje.

1.1.1. Plemenita istina o patnji

Plemenita istina o patnji postoji patnja u ivotu svih bia:


A ovo je, monasi, plemenita istina o patnji: roenje je patnja, starost je patnja, bolest je
patnja, smrt je patnja, biti sa onim to nam je mrsko jeste patnja, biti razdvojen od onoga to
nam je drago jeste patnja, ne dobiti ono za im udimo jeste patnja. Ukratko, pet osnova
prijanjanja su patnja.

1.1.2. Plemenita istina o nastanku patnje

Plemenita istina o nastanku patnje postoji uzrok patnje,a to su vezanost i udnja koji
nastaju iz neznanja:

8
SOCIOLOGIJA
Budizam
A ovo je, monasi, plemenita istina o nastanku patnje: to je ona udnja koja vodi do novog
roenja, to zdruena sa ushienjem i strau, uvek nalazi novo uivanje, sad tu, sad tamo
dakle, to je e za ulnim uicima, e za postojanjem i e za nepostojanjem.

1.1.3. Plemenita istina o prestanku patnje

Plemenita istina o prestanku patnje postoji nain da se patnja prevazie, a to je


iezavanje i iskorenjivanje vezanosti i udnje:
A ovo je, monasi, plemenita istina o prestanku patnje: to je potpuno iezavanje i
iskorenjivanje upravo te udnje, odustajanje od nje i odbacivanje, oslobaanje i okretanje od
nje.

1.1.4. Plemenita istina o putu koji vodi do prestanka patnje

Plemenita istina o putu koji vodi do prestanka patnje postoji nain da se eliminiu
vezanost i udnja, a to je Plemeniti osmostruki put:
A ovo je, monasi, plemenita istina o putu koji vodi do prestanka patnje: to je upravo onaj
Plemeniti osmostruki put sainjen od ispravnog razumevanja, ispravne namere, ispravnog
govora, ispravnog delovanja, ispravnog naina ivota, ispravnog napora, ispravne svesnosti i
ispravne koncentracije.

Kada se govori o etiri plemenite istine Buda se esto uporeuje sa ljekarom jer su
istine izloene prema drevnom indijskom medicinskom modelu:

1. postoji bolest (postavljanje dijagnoze),


2. postoji uzrok bolesti (analiza faktora koji do bolesti dovode),
3. postoji nain da se bolest izlijei (konstatovanje prognoze i postojanja ili nepostojanja
naina za otklanjanje uzroka bolesti),
4. propisivanje lijeka odnosno naina da se bolest izlei.

Ovakav pristup problemu predstavlja jednu od kljunih karakteristika u diskusiji


budizma u odnosu na druge religije. Naime, ovime se izbegava metafizika pekulacija i
potreba za vjerom u ono to se izlae. U svakoj od etiri plemenite istine se referira na pojave
i pojmove koji su u potpunosti u domenu iskustva svake osobe to joj omoguava da na
osnovu tog iskustva da sud o istinitosti ili neistinitosti predmeta rasprave. tavie, u
budistikim spisima Buda upravo insistira na ovakvom, empirijskom, pristupu i neoslanjanju
na slepo verovanje njegovim reima. Od budiste se oekuje da sve izloeno ne prihvata samo
na osnovu vjere u istinitost, ve se insistira na aktivnom preispitivanju uenja kroz lino
iskustvo i analizu tog iskustva jer je, prema Budi, to jedini nain da se doe do istinskog
znanja i samim time, do osloboenja od patnje.

9
SOCIOLOGIJA
Budizam
Treba, meutim, istai da bi bilo pogreno rei da vjera nema nikakvu ulogu u
budizmu. Naprotiv, termin rada je bitan konstituent budistikog uenja. Ovaj termin se
priblino prevodi kao vjera, mada on obuhvata samopouzdanje, upornost, skromnost i
istrajan napor. Iako se Buda protivi slijepom vjerovanju baziranom na autoritetu, tradiciji i sl.,
ostaje potreba za odreenom dozom vjere u budistiko uenje. U principu, rada je rezultat
dubokog promiljanja i akumuliranog iskustva.

U kontekstu etiri plemenite istine, ovo se pre svega odnosi na etvrtu povjerenje u
to da osmostruki plemeniti put zaista vodi ka unitenju vezanosti i elje. Jedini dokaz
djelotvornosti osmostrukog plemenitog puta i budistikog uenja u celini, je dostizanje
nirvane od strane akjamuni Bude i, kasnije, arhata (onaj koji je vrijedan; osoba koja je
dostigla probuenje i nirvanu ali ne samostalno, kao to je sluaj sa budama, ve slijedei
budino uenje). No, poto ne postoji nain da se objektivno i direktno provjeri da li su ove
osobe zaista postigle osloboenje od patnje, ostaje nam da tu mogunost prihvatimo kao
istinitu na osnovu poverenja. Iako se u razliitim budistikim kolama stepen i objekti vjere,
odnosno povjerenja, razlikuju, moemo rei da je vjera u istinitost osmostrukog plemenitog
puta zajednika svim kolama. Na taj nain vjera u budizmu igra ulogu pokretaa osobe na
putu dostizanja probuenja i nirvane.

1.2. Plemeniti osmostruki put

Plemeniti osmostruki put jeste prema uenju Gotame Bude put koji vodi do
prestanka patnje u ovekovom ivotu. U sutini praktian vodi za ivljenje, zasnovan na
etikoj i meditativnoj disciplini, plemeniti osmostruki put je etvrti lan grupe od etiri
plemenite istine, koje su oblikovale i pokretale razvoj kasnije budistike tradicije.

Kao to samo ime govori, postoji osam elemenata plemenitog osmostrukog puta i oni su
podijeljeni u tri osnovne kategorije:

mudrost
1. ispravno razumijevanje
2. ispravna namjera

moralno ponaanje
3. ispravan govor
4. ispravno djelovanje
5. ispravno ivljenje

usavravanje uma
6. ispravan napor
7. ispravna svijesnost
8. ispravna koncentracija

10
SOCIOLOGIJA
Budizam
U svakom od ovih dijelova plemenitog osmostrukog puta re ispravan jeste prevod rei
samyac (sanskrit) ili samm (pali), koja oznaava potpunost, skladnost, a isto tako nosi u
sebi znaenje savreno ili idealno.

Iako su dijelovi puta numerisani, to ne znai da su oni linearna serija koraka koje neko
mora, jedan po jedan, da naini kako bi napredovao ka prosvjetljenju; umesto toga, njih bi
trebalo razvijati vie ili manje simultano, onoliko koliko to doputaju individualne
sposobnosti, jer napredak u jednom pravcu olakava razvoj i drugih kvaliteta, tako da se oni
meusobno dopunjuju i potpomau.

U budstikoj simbolici plemeniti osmostruki put se esto predstavlja Tokom darme


(sanskrit: dharmacakra,pali: dhammacakka), ijih osam paoka predstavljaju osam elemenata
puta (Sl.5).

Slika 5. Budistiki toak Darme

11
SOCIOLOGIJA
Budizam
2.BUDISTIKA PRAKSA

2.1. Uzimanje utoita

Tri drgulj su tri glvn obeljej budizm, odnosno tri stvri u kojim svki budist moe
ni utoite. Stog su poznte i ko tri utoit. To su:

Bud (probueni)
Dhrm (uenje)
Sngh (zjednic)

2.2. Pet recepata ivljenja

Ne ubiti ili povrijediti nijedno ivo bie >> To znai biti blagonaklon.
Ne uzeti bilo ta to ti nije dato (ne krasti) >> To znai biti poten.

Ne biti nevjeran u vezi sa drugom osobom >> To znai biti iskren.


Ne koristiti pogrean govor >> To znai biti istinoljubiv i ne lagati.
Ne uzimati alkohol i droge. >> To znai imati bistar um.

2.3. Meditacija

Budistik meditcij predstvlj niz tehnik kojim se rzvijju svesnost, koncentrcij,


mirno i uvid. Budisti uprnjvju meditciju ko deo put prem prosvetljenju i nirvni Po
budistikom shvtnju, meditcij predstvij deltnost u kojoj ovek nstoji d prevzie
diskurzivno rzmiljnje, d uniti ili sprei nepovoljn duevn stnj, te zne ili utvrdi
povoljn duevn stnj. Sutin budistike meditcije je u sbrnosti pnje i svesnosti,
pljivosti i posmtrnju.

3. GRANE I KOLE BUDIZMA

12
SOCIOLOGIJA
Budizam

Budizam se danas moe podijeliti u tri velike grane: theravada (kao jedina preostala
kola Hinajana budizma),mahajana i vadrajana budizam.

3.1. Hinajana

3.1.1.Theravada

Theravada("Mali put") je najstarija do danas sauvana budistika kola, te se smatra


najbliom izvornom Budinom uenju. Kroz mnogo vijekova, a i danas, bila je dominantna
religija na ri Lanki (70 % populacije) i kontinentalnim dijelovima Jugoistone Azije
(Kamboda, Laos, Mijanmar, Tajland).Takoe se praktikuje, ali u manjem obimu meu
manjinama, u oblastima jugoistine Kine, Vijetnama, Bangladea, Malezije i Indonezije. Od
poetka XX veka theravada postaje popularna i na Zapadu, pre svega u SAD, Velikoj Britaniji
i Nemakoj, a potom i u Australiji i Novom Zelandu.Danas theravada budista ima oko 100
miliona irom sveta.

3.2. Mahajana

U Mahajani ("Veliki put"), Buda tei da ne bude posmatran samo kao ljudsko bie ,
ve kao zemaljska projekcija nezaetog i beskrajnog, sveprisutno bie iza opsega i domaaja
misli. tavise , u nekim Mahajana sutrama , Buda , Dharma i Sangha su u sutini posmatrani
kao jedan : svo troje se posmatraju kao sam Buda.

3.3.1.Tibetanski budizam

Tibetanski budizam (poznat i kao lamaizam) je poseban oblik budistikog uenja,


karakteristian za Tibet i podruje Himalaja, ukljuujui i Nepal, Butan, sjevernu Indiju,
Mongoliju, sjeveroistonu Kinu i Rusiju (Kalmikija, Burjatija i Tuva). Ukljuuje uenja tri
velika "vozila" budizma: hinajanu, mahajanu i varajanu, kao i elemente tibetanske
predbudistike religije u vidu lokalnih boanstava primljenih u budistiki panteon. Budisti na
Tibetu broje oko pola miliona od oko tri miliona stanovnika.3

3 http://bs.wikipedia.org/wiki/Tibetanski_budizam

13
SOCIOLOGIJA
Budizam

Slika 6.-Rasprostranjenost Mahajana Budizma u Aziji

3.3.2.ingon

Shingon budizam je jedna od glavnih kola japanskog budizma i nekoliko preivjelih


ezoterinih tradicija nastalih u 3. i 4. vijeku n.e., a koje su se prvobittno proirile iz Indije u
Kinu, preko putujuih monaha kao to su Vajrabodhi i Amoghavajra. Ta ezoterina uenja su
se kasnije proirila u Japanu zahvaljujui budistikom monahu po imenu Kkai, koji je
putovao u Tang Kinu kako bi dobavio najnovije ezoterine tekstove. Zbog toga se esto
naziva i japanski ezoteriki budizam ili ortodoksni ezoterini budizam. Rije "ingon" je
japanski izgovor Kanji znaka za kinesku rije Zhnyn , doslovno "Istinite rijei", a to je
kineski prijevod sanskritske rijei mantra .

4. BUDISTIKI SPISI

14
SOCIOLOGIJA
Budizam

4.1. Tripitaka

Pli knon je zbirk spis thervd budizm, koji su suvni n pli jeziku.
Knonsk knjievnost n pli jeziku sstoji se od "tri kore", zbog eg se tkoe nziv
tripitk.

Tripitk ukljuuje tri zbirke:

1. Vinj pitk. Zbirk tekstov koji se odnose n prvil ponnj unutr monke
zjednice (sngh) - zjednice monh (bhikkhu) i monhinj (bhikkhuni). Dleko vie od
puke liste prvil, Vinj pitk sdri tkoe prie kojim se opisuje nstnk svkog
prvil, p tko dobijmo detljn opis n koji nin je Bud rjevo problem odrvnj
hrmoninih odnos unutr mnogobrojne i rznorodne duhovne zjednice.
Vinj pitk je dleko vie od puke liste prvil. Sdri tkoe prie kojim se
opisuje nstnk svkog prvil, p tko dobijmo detljn opis n koji nin je Bud revo
problem odrvnj hrmoninih odnos unutr mnogobrojne i rznorodne duhovne
zjednice. Sstoji se iz etiri del:
1. Suttvibhng - Ovj deo sdri kompletn skup prvil z monku zjednicu. Prvil su
set u Ptimokkhu i im ih 227 z monhe i 311 z monhinje.
2. Khndhk (Mhvgg) - Ukljuuje nekoliko tekstov nlik n sutte, izmeu ostlog
Budin opis period neposredno posle probuenj, njegove prve govore grupi od pet monh i
prie o tome kko su se neki od njegovih njpozntijih uenik prikljuili monkoj zjednici
i potom i smi dostigli probuenje.
3. Khndhk (ulvgg) - Ovj deo sdri dlju rzrdu monke etikecije i dunosti, ko
i prvil i postupke z rzmtrnje prekrj koji se dogode unutr monke zjednice.
Tkoe tu je i pri o tome kko je ustnovljen red monhinj i detljn opis prvog i drugog
sbor.
4. Privr - Rekpitulcij prethodnih poglvlj, s setkom prvil klsifikovnih i
preklsifikovnih z rzliite svrhe upuivnj u njih.

2. Sutt pitk. Zbirk govor (sutt) koje su u rznim prilikm i povodim izgovorili
Bud i nekolicin njegovih njbliih uenik. Sdri sutinu uenj thervd budizm.

Sutt pitk, drugi deo Tripitke, sstoji se od preko 10.000 sutt ili govor, koje je
izgovorio Bud ili neko od njegovih njbliih uenik, tokom 45-godinjeg irenj uenj. U
njoj su tkoe sbrni i stihovi drugih lnov monke zjednice.
Sute su grupisne u pet zbirki (niku):
1. Digh nikj - Zbirk dugih govor
2. Mhim nikj - Zbirk govor srednje duine
3. Smjutt nikj - Zbirk po temi grupisnih govor
4. Anguttr nikj - Zbirk brojno grupisnih govor
5. Khuddk nikj - Zbirk krtkih knjig

15
SOCIOLOGIJA
Budizam
3. Abhidhmm pitk. Zbirk tekstov u kojim su osnovni doktrinirni principi
izloeni u Sutt pitki, prereni i reorgnizovni u konzistentn sistem pogodn z
istrivnje fenomen um i mterije. Sdri sedm filozofskih rsprv koje detljno,
sistemtino i uz obilje tehnikih termin rzmtrju Budino uenje.
Abhidhmm pitk je trei deo Tripitke, budistikog Knon.ini je sedm knjig -
Dhmmsngni, Vibhng, Dhtukth, Pugglpnntti, Kthvtthu, Jmk i Ptthn.
Knjige Abhidhmm pitke su nstle uglvnom ksnije i od Sutt i od Vinu pitke i
vjerovtno su svoj konni oblik dobile tek nekoliko vijekov posle Budine smrti. Trdicij ih
meutim sve pripisuje Budi, iko potvrde z to ne postoje u smoj Abhidhmm pitki, niti se
on pominje u ostle dvije Pitke. Meutim, u Abhidhmm pitki nem bilo eg to bi
protivrijeilo Budinom uenju, rzlik je u pristupu, ne u sdrju:
1. Dhmmsngni (Nbrjnje fenomen)- Ov knjig pobrojv sve krjnje relitete
(prmtth dhmm)koje je mogue ni.
2. Vibhng (Knjig rsprv)- Nstvlj nlizu iz Dhmmsgni, ovde u formi
ktehizm.
3. Dhtukth (Diskusij u pogledu element)- Ponvljnje prethodnog u formi pitnj i
odgovor.
4. Pugglpnntti (Opis linosti)- Pomlo vn kontekst Abhidhmm pitke, ov knjig
sdri opise velikog broj tipov linosti.
5. Kthvtthu (Tke Nesporzum) - Ov knjig sdri pitnj i odgovore koje je skupio
Moggliputt Tiss u 3. veku pre n. e., kko bi pomogo d se rzjsne nesporzumi izmeu
rzliitih budistikih kol tog vremen.
6. Jmk (knjig prov)- Logik nliz mnogih pojmov izloenih u prethodnim
knjigm.
7. Ptthn (Knjig o odnosim) - Dleko njobimnij knjig u Tripitki, opisuje 24 zkon
uzronosti n osnovu kojih dhmme utiu jedn n drugu. Ti zkoni, kd se kroz sve mogue
permutcije ukrste s dhmmm opisnim u Dhmmsngni, pokrivju psolutno svko
mogue iskustvo koje nm je dostupno.

16
SOCIOLOGIJA
Budizam

ZAKLJUAK

Budizam je jedna od tri velike svetske religije koja je nastala u severnoj Indiji pre vie
od 2500. godina. Osniva budizma je akamuni Buda. Naziv budizam dolazi od rei buddhi ,
to znai probuditi se, te se zato za budizam moe rei da je filozofija probuenja. Ova
filozifija ima svoje poreklo u iskustvu oveka Sidhate Gotame, znanog i kao Buda, koji je
sam sebe probudio u 35. godini ivota. Budizam je star oko 2500 godina i ima oko 300
miliona sljedbenika irom sveta. Do unazad stotinjak godina Budizam je bio uglavnom
azijska filozofija , ali onda poinje da pridobija sve vie sljedbenika u Evropi, Australiji i
Severnoj Americi.

Budizam ili kako ga sami budisti nazivaju Buda Darma je uenje o probuenju. To je
uenje koje je nastalo na temelju Budinog iskustva probuenja ili uvida u pravu prirodu
ivota i predstavlja detaljno opisan put koji do njega vodi. Budizam se tako smatra
univerzalnim uenjem koje nije odreeno stranom sveta s koje dolazi, ve koje se obraa
oveku i onome to je u njegovom ivotu temeljno i nezavisno o njegovoj geografskoj,
etnikoj, kulturnoj ili drutvenoj pripadnosti.

Skoro sve religije imaju neku vrstu Svetog Pisma ili Biblije,a Sveta knjiga budizma je
Tripitaka ili Tipitaka. Napisana je na drevnom indijskom jeziku pali, koji je veoma blizak
jeziku koji je sam Buda govorio. Tipitaka je ogromna knjiga. Engleski prevod Tipitake se
sastoji od 40 tomova.

Budizam je religija bez boga. Postoji vie razloga zato Buda nije vjerovao u boga:
jedan od razloga je taj to je Buda , kao i moderni sociolozi i psiholozi, verovao da religiozne
ideje, a naroito ideja o Bogu imaju svoj koren u strahu; drugi razlog je da je Buda smatrao
da ne postoje nikakvi dokazi koji bi podrali tu tvrdnju; trei razlog iz kog Buda nije
vjerovao u Boga je taj to vjerovanje nije neophodno.

17
SOCIOLOGIJA
Budizam

LITERATURA

1. Duko Vejnovi, Sociologija, Banja Luka , 2009., str.280


2. http://sh.wikipedia.org/wiki/Budizam
3. http://www.yu-budizam.com/lib/dhammika/dhammika11.html

4. http://bs.wikipedia.org/wiki/Sociologija_religije

5. http://bs.wikipedia.org/wiki/Tibetanski_budizam

18