You are on page 1of 122

ASKERİ GEMİ KURALLARI

SEVK TESİSLERİ

Cilt E

Kısım 104 – Sevk Tesisleri

2015

Bu son sürüm tüm kural değişikliklerini içerir. Revize edilmiş yerler, yanında düşey çizgi ile
gösterilir; tamamı revize edilmiş bölümde ise bölüm başlığı çerçeve içine alınır. Kuralın
yayınlanmasından sonra yapılan değişiklikler kırmızı renkte yazılır.

Aksi belirtilmedikçe, bu Kurallar yapım sözleşmesi tarihi 01 Ocak 2015 veya daha sonra
olan gemilere uygulanır.

İngilizce ve Türkçe kurallar arasında bir fark olması durumunda, İngilizce kurallar geçerli
kabul edilecektir. Bu yayın basılı ve elektronik pdf olarak mevcuttur. Bu doküman
indirildikten sonra KONTROLSÜZ hale gelir. Geçerli sürüm için aşağıdaki web sitesini
ziyaret ediniz.

http:/www.turkloydu.org

Tüm hakları saklıdır. Tamamı veya herhangi bir bölümü, önceden Türk Loydu’ndan yazılı
izin alınmadan, herhangi bir biçimde veya herhangi bir yöntemle çoğaltılamaz, dağıtılamaz,
yayınlanamaz veya aktarılamaz.

TÜRK LOYDU
Merkez Ofis Postane Mah. Tersaneler Cad. No:26 Tuzla 34944 İSTANBUL / TÜRKİYE
Tel : (90-216) 581 37 00
Fax : (90-216) 581 38 00
E-mail : info@turkloydu.org
http://www.turkloydu.org

Bölgesel Ofisler
Ankara Eskişehir Yolu Mustafa Kemal Mah. 2159. Sokak No : 6/4 Çankaya - ANKARA / TÜRKİYE
Tel : (90-312) 219 56 34
Fax : (90-312) 219 68 25
E-mail : ankara@turkloydu.org

İzmir Atatürk Cad. No :378 K.4 D.402 Kavalalılar Apt. 35220 Alsancak - İZMİR / TÜRKİYE
Tel : (90-232) 464 29 88
Fax : (90-232) 464 87 51
E-mail : izmir@turkloydu.org

Adana Çınarlı Mah. Atatürk Cad. Aziz Naci İş Merkezi No:5 K.1 D.2 Seyhan - ADANA / TÜRKİYE
Tel : (90- 322) 363 30 12
Fax : (90- 322) 363 30 19
E-mail : adana@turkloydu.org

Marmaris Atatürk Cad. 99 Sok. No:11 Kat:4 Daire 6 Marmaris - MUĞLA / TÜRKİYE
Tel : (90- 252) 412 46 55
Fax : (90- 252) 412 46 54
E-mail : marmaris@turkloydu.org

İçindekiler

Kısım 104 – Sevk Tesisleri

Bölüm 1 - Genel Kurallar

A. Genel ................................................................................................................................................................ 1- 2
B. Tanımlar ............................................................................................................................................................. 1- 3
C. Onaylanacak Dokümanlar .................................................................................................................................. 1- 5
D. Ortam Koşulları .................................................................................................................................................. 1- 5
E. Malzemeler ........................................................................................................................................................ 1- 12
F. İşletimle İlgili Yakıt ve Tüketim Malzemeleri ....................................................................................................... 1- 12
G. Emniyet Donanımı ve Koruma Önlemleri ........................................................................................................... 1- 12
H. Beka Kabiliyeti ................................................................................................................................................... 1- 14

Bölüm 2 - Makina Donanımının Dizayn ve Yapımı

A. Genel ................................................................................................................................................................ 2- 2
B. Parçaların Boyutları ........................................................................................................................................... 2- 2
C. İşletmeye Hazır Olma ........................................................................................................................................ 2- 3
D. Kumanda ve Ayarlama Donanımı ...................................................................................................................... 2- 3
E. Sevk Donanımı .................................................................................................................................................. 2- 4
F. Döndürme Mekanizmaları .................................................................................................................................. 2- 6
G. Kullanım ve Bakım Talimatı ............................................................................................................................... 2- 6
H. Tanıtıcı İşaretler, Tanıtıcı Etiketler ..................................................................................................................... 2- 6
I. Makina Dairesi Donanımı ................................................................................................................................... 2- 7
J. Haberleşme ve Sinyal Donanımı........................................................................................................................ 2- 8
K. Fazlalıklı Sistemler ............................................................................................................................................. 2- 8

Bölüm 3 - İçten Yanmalı Makinalar

A. Genel ................................................................................................................................................................ 3- 2
B. Onaylanacak Dokümanlar .................................................................................................................................. 3- 3
C. Krank Şaftın Dizaynı .......................................................................................................................................... 3- 4
D. Malzemeler ........................................................................................................................................................ 3- 4
E. Testler ve Tecrübeler ......................................................................................................................................... 3- 8
F. Emniyet Cihazları ............................................................................................................................................... 3- 13
G. Yardımcı Sistemler............................................................................................................................................. 3- 17
H. Kumanda Donanımı ........................................................................................................................................... 3- 20
I. Alarm Sistemleri ................................................................................................................................................. 3- 21
J. Makinanın Layna Alınması / Yerleştirilmesi ....................................................................................................... 3- 21

Bölüm 4 - Termik Türbo Makinalar

A. Genel ................................................................................................................................................................ 4- 2
B. Malzemeler ........................................................................................................................................................ 4- 2
C. Dizayn ve Yapım Esasları .................................................................................................................................. 4- 3

.2 B..................................................... Pervaneler A.................... Dümen Pervane Donanımları.......................................................10 Bölüm 6 ....... 5............................................................................................................................................9 E............................................................................................. Dişli Donanımları...... Genel .............................................................................................................................................................................................................................11 Bölüm 7 . 6................... 6.......................................... 7........................................16 J...................... 5................................................................. Burulma Titreşimleri A..................... Basınç Testleri .......................................... Kaplinler A.........................................................................2 D.............................. 7.....................................................................................2 C....................................................... 7.......................................................................2 B................................................................................................................................................................... 4..................................................................... 8..................................... Kumanda Edilebilir Piçli Pervaneler ....... Dişlinin Yük Taşıma Kapasitesinin Hesabı .......17 K.. Dişli Şaftları .......................................................... Dinamik Konumlandırma Sistemleri (DP sistemleri)...... Pervanelerin Yerine Takılması .....3 B...... 5................................................ 7....................................................2 D...... 6...................................................13 H............ Sevk Sistemlerinin Özel Şekilleri........................................................8 I..... 4............................................................ 8........................................... Ana Şaft Donanımı A.... Şaftların Boyutlandırılması .... Burulma Titreşimi Ölçümleri ........... 8....... Pervanelerin Kavitasyon Gürültüsü ................................................................................10 F... Donanım .. 6...............................................................................................................................................................................................................................................................2 C............................................. Malzemeler ......................................................... Genel ........ Genel .. 6.............................. İşletme Tecrübeleri .............................. 4............................ Kontrol ve Emniyet Donanımı ........... Emercensi Çalışma ...6 E............................................................ 7...................... 7...................................................................... Dizayn ............10 G....... İzleme Donanımı ............................3 C.................................. Kaplinlerin Dizaynı ve Yapımı ............................................... 4....12 G.....................................8 H....................................... İzin Verilen Burulma Titreşimi Gerilmeleri ........................................................ Malzemeler ................................................................................................2 B.................................... 6.................................................................9 F........... 7..9 E............................10 F.............. 5.... İçindekiler D..............................................................20 Bölüm 8 ......................................................................................................................................................................................................................................................................... Genel ................................................ Pervanelerin Dizaynı ve Boyutlandırılması .............................. Balans Ayarı ve Testler ........................................................ Balans Ayarı ve Testler ..................................................................................................................................................................... 8.........................................4 D......................................................... Yan İticiler .................18 L................................................6 F......2 D................. 7.. 7................................... 5.... 6.......................................................................................................................................... 5................................................................. 7.........5 ..................................... Elyaf Tabakalı Şaftlar için Özel İstekler ......................................................... Burulma Titreşimlerinin Hesabı ........... Su Jeti ile Sevk Sistemleri ............................................. 4....15 I......................................................................................................................... 4.....8 Bölüm 5 ....................................................................... Bakım ................................ 7......................5 E................................ 7......................................................... Malzemeler ....................................7 G.............................................................. Testler .........................2 C...................................

....... Genel ........................................ Yasaklanmış Çalışma Alanları . Buz Klaslı Gemiler için Makina Donanımı A.......5 F................................................................. 9....... Genel ...... 9..... Yardımcı Makinalar .2 B............................................................................................................................................................................................................................................................................................................................ 8.................................. 10...................5 Bölüm 9 ....................................................................2 .................................................Yedek Parçalar A.2 Bölüm 10 ............ Yedek Parçaların Kapsamı ................................................................. 8........................................................... 10... B Ek Klas İşareti il İlgili İstekler .................2 B....................................... İçindekiler E..........................

................ Yardımcı Elektrik Gücü 4................ GENEL .............................................5 D................................ Titreşimler 3......... Gemi Hızları 2.......... Beka Kabiliyetinin İyileştirilmesi ile İlgili Önlemler 3..... Genel Çalışma Koşulları 2.......................... Tali Donanım C........................... 1.... BEKA KABİLİYETİ ............................3 1................................................................. 1..................... ORTAM KOŞULLARI ............................... Bölüm 1 – Genel Kurallar 1-1 BÖLÜM 1 GENEL KURALLAR Sayfa A..................... Nominal Tahrik Gücü P 3........... 1-12 G...................... 1............................................................................. MALZEMELER ................................ TANIMLAR........................... Şok E.............................................5 1....2 B.................................................................................................................................................................... 1-12 H........................... EMNİYET DONANIMI VE KORUMA ÖNLEMLERİ .......... Ana Donanım 5. Tanımlar 2.. 1-12 1...................... SEVK TESİSLERİ .. İŞLETİMLE İLGİLİ YAKIT VE TÜKETİM MALZEMELERİ ................................................................................ ONAYLANACAK DOKÜMANLAR .............2015 . 1. Onaylı Malzemeler F.................................................... Fazlalıklı Sevk TÜRK LOYDU – ASKERİ GEMİ KURALLARI. 1-14 1......................................................................................

1 Askeri geminin çalışması. ana klas işaretlerine ek olarak EXP ek klas işletim sağlanacak şekilde dizayn edilecektir. sağlanmalıdır: 4. TL kurallarından etkilenmezler. buradaki kurallarda dikkate alınmıştır.2 Askeri savaş gemilerine uygulanabildiği ölçüde. de uygundur. ile İlgili Esaslar” kurallarına bakınız. ayrıca “Gemilerden Kaynaklanan .3 Emniyet için gerekli olan belirli sistemlerin ve (1) Yakıt pili teknolojisi ile üretilecek yardımcı güç için. Buradaki kurallar. uluslararası standartlar ve yapım şartnamesindeki özel 2. dizayn incelemelerine ve klaslanmaya dahil edilebilir. Buradaki kurallar. 1-2 Bölüm 1 – Genel Kurallar A A. Ana sevk için kullanılan buhar kazanları. Askeri Otorite ve tersane tarafından yapım şartnamesinde belirtilmelidir. Dizayn 3. 1974/1978” (SOLAS) ve değişimlerindeki kurallar. şebeke arızası halinde makinalar. 6. kuralların ve standartların uygulanması gereklidir. donanımın çalışması. Genel 5. TÜRK LOYDU – ASKERİ GEMİ KURALLARI. Ağır yakıt ve bunun ön işlemleriyle çalışan tesisler. 7. seyri ve barışta limanda hazır olma koşullarında tüm sistemlerin çalışması her zaman sağlanacaktır. bu kurallara dahil edilmemiştir: 6. Bu durumda. kaçınılmaz 1. 6. işareti ile markalanabilir. TL’nun özel onayı gereklidir. Alışılmışın dışındaki prensiplere göre geliştirilmiş 7. yukarıda verilen tipteki tesisler.2 Güç dağıtım şebekesi. tüm makina tipleri için. Uygulamanın . Sevk tesisinin dizaynında. İki stroklu. ulusal kurallar. aşağıdaki koşullar bu kurallardan farklı olan dizaynlar da onaylanabilir. sevk tesislerine uygulanır.4 Buradaki kurallara ilave olarak.1 Sevk tesisleri ve çalıştırma araçları ile ilgili isteklerin bu kurallarda yer almaması durumunda. Kirliliğin Önlenmesi Uluslararası Antlaşması 1973” ve ilgili 1978 protokolü (MARPOL 73/78)’nün hükümlerine . “Denizde Can Emniyeti Uluslararası Antlaşması . gemide öngörülen ve/veya gemilerde henüz yeteri kadar denenmemiş makina alışılagelmiş koşullar ile muharebe. mürettebatının emniyeti nedeniyle gerekli görülen diğer makina ve donanıma da uygulanır. ters çevrilir dizel makinalar. Buhar türbinleri. . SEVK TESİSLERİ . Krosetli düşük devirli dizel makinalar. geminin görev açıklamasında dikkate makina ve donanımdan ayrı olarak. başvuru (STANAG) standartları dikkate alınmalıdır. Ayrıntılı olarak aşağıda belirtilmiş bulunan tanımlar.3 NATO üyesi ülkelere ait gemiler için. Nükleer güç tesisleri. yeni buluşların ve işletme tecrübelerinin sonuçları nedeniyle.2015 . duruma gelen ek isteklerde bulunma veya mevcut kullanımı öngörülen su üstü gemileri ve teknelerinin kurallardan sapma hakkını saklı tutar. halinde. 6. TL. geminin ve alınmalıdır. Yakıt pili teknolojilerini kullanan tesisler (1). askeri faaliyetlerde. savaş seyri. barış donanımı için. Ancak. durumlarda. TL’nun ilave dokümanları ve özel tecrübelerin yapılmasını isteme hakkı saklıdır. askeri bir projenin genel kavramıyla ilgili olan 6. kesin kapsamı. Bu 7. diğer . belirlenen emercensi koşullarda TL’nun “Gemilerde Yakıt Pili Sistemlerinin Kullanımı garanti edilecektir. Bu kurallar. . 7. Eşdeğer olduğu onaylanmış olması koşuluyla. Diğer Kurallara ve Standartlara Atıflar Aşağıda belirtilen sevk tesisi tipleri.

7. sakin suda. farklı uygulamalar kaçınılmaz olursa. 8. 1. yöntemleri ve tip-onaylı ürünlerin kullanılması suretiyle geminin beklenen en yüksek ileri hızı [kn]. kaide hattından. v0 devamlı hızında. geminin edilecektir.1 Tipleri. Mevcut toplam tahrik gücünün sadece sevk sistemine 7.6 Kısım 101. Yardımcı elektrik gücü [kVA]. yüksek çalışma güvenirliği elde edecektir. ömrü için belirlenen. Tanımlar kullanılan. Gemi Hızları 4.9 Esas olarak benzer olması planlanan bir askeri 1.2 Bu bağlamda. aşağıda belirtilen fonksiyonların sürekliliği geminin beklenen yüksek devamlı ileri hızı [kn].) kabul edebilir.7 Önemli donanımın dizaynında ve işlevlerindeki fazlalıklar vasıtasıyla geminin yüksek beka kabiliyeti 1. T çektiği su değerinde. yapı elemanlarının veya donanımlarının mevcut toplam tahrik gücünün sadece sevk sistemine eşdeğerlilik sağladığı klası alabilirler. TL ilgili kural isterlerinin amaçlarını yerine getiren ve eşdeğer emniyet seviyesine ulaşan 3. nominal hızda çalışmada ve gemiler. devamlı ileri seyir hızı [kn]. 8. teknik olarak mümkün olan 7. Maksimum seyir yarıçapı sağlayan. yerleşim ve hesaplama/analizleri (FE. izin verilen. değerinde geminin beklenen en düşük ileri hızı [kn]. Otomasyon ve Kısım 107.3 vM Yardımcı Sistemler de belirtilen dizayn. Klaslama ve Sörveyler. sakin suda.5 Çektiği su T gemi sınıfında. tahsisi halinde.8 Makina ve donanımının ergonomik dizayn minimum güçte etkisi durumunda. tesis ve işletim istekleri sağlanmalıdır. Mevcut toplam tahrik gücünün. geminin beklenen ekonomik. sakin suda. Bu hız. Elektrik. sadece tanımlanmış nispeten kısa bir süre için 7. T çektiği su değerinde Ana donanım. SEVK TESİSLERİ . FMEA. T çektiği su esasları dikkate alınmalıdır. Fazlalık derecesi yapım şartnamesinde belirtilecektir. A. Nominal Tahrik Gücü P 8.B Bölüm 1 – Genel Kurallar 1-3 7. sevk makinası tarafından sağlanacak devamlı güç olarak tanımlanır. Tekne Yapısı ve Donanımı. en derin dizayn su hattına kadar olan düşey uzaklıktır.4 Sevk tesisinin çalışması nedeniyle mürettebat 1. devamlı elektrik gücü olarak tanımlanır. v.1 Temel istekler Mevcut toplam tahrik gücünün sadece sevk sistemine tahsisi halinde. Kısım 106.4 vmin derecesine sahip olması sağlanmalıdır.1 v0 4. yerleştirme. bazı kısımları veya donanımları nedeniyle yapım kurallarına göre farklılık gösteren Nominal tahrik gücü [kW]. bu durum TL’na bildirilecek ve değişimler dokümante L gemi boyunun ortasında. Eşdeğerlilik 2. Yardımcı Elektrik Gücü uygun alternatif dizayn. doğrudan geminin sevki için kullanılmayan.2 vmaks ve gemi için oluşacak tehlikeler en aza indirilecektir.b. Kısım 102. için gerekli donanımdır: TÜRK LOYDU – ASKERİ GEMİ KURALLARI. Ana Donanım 1. Gemi İşletim Tesisleri ve 1. ancak her türlü yardımcı cihaz ve donanımın tahriki amacıyla B. Kısım 105.5 Açık ve basit olarak düzenlenen işletim tahsisi halinde. bir aşırı yük durumuna karşılık gelir.2015 . 7.

pervaneler. sirkülasyon pompaları. yağı ve soğutma suyu pompaları. Sintine. manevrasına ve ana görevi için gerekli olan donanımına etki etmeyen 4. yakıt buster pompaları. Azimuth iticiler. Sevk ile ilgili ana ve yardımcı makinalar ve yağı arıtma donanımı.3 İkincil ana donanım . . yağlama yağı pompaları. dişliler. . Yakıt transfer pompaları ve yakıt arıtma donanımı. 4. NBC savunma. İkincil ana donanım. besleme suyu . vb. sevk ve manevrasının Bunlar: devamlılığının sağlanması için ve askeri geminin ana görevi için doğrudan gerekli olan donanımdır. . . yangınla mücadele. Demir ırgatları ve kapstanlar. halinde. üniteleri ve ilgili güç kaynakları. SEVK TESİSLERİ . soğutma suyu pompaları. geminin yardımcı kazanlarının cebri üflemeli fanları. İçten yanmalı makinalı ve gaz türbinli ana sevk tesisi. .2 Birincil ana donanım donanımdır. . 4. . Askeri geminin birincil görevi için sınırsız . kısa bir süre için devreden çıkarıldıkları .2015 . ana şaft sistemi. bunların yağlama TÜRK LOYDU – ASKERİ GEMİ KURALLARI. Tehlikeli mahalleri. Silah sistemleri (effektörler) Ana donanım aşağıdaki şekilde sınıflandırılır: 4. azimuth sistemleri. Kumanda edilebilir piçli pervane sistemleri. Birincil ana donanım ile ilgili pompalar. . 1-4 Bölüm 1 – Genel Kurallar B . makina ve cihazların işlevselliği. yakıt valfi . soğutma pompaları. . buharın kullanıldığı hallerde. geminin ve mürettebatın emniyeti için gerekli olan. . vakum donanımı. türbinlerin dolgu havası bloverleri. Yardımcı donanım ise. Birincil ana donanımı besleyen donanımda buharın kullanıldığı hallerde. için gerekli olan tüm . Su geçirmez kapatma düzenleri ile ilgili donanım. Ana makina döndürme donanımı. digavzin. makine ve cihazların işlevselliği. zaman askeri geminin sevkine. geminin yardımcı . Birincil ana donanımı besleyen donanımda . Bunlar: . manevrası. yakıt besleme pompaları. Makina ve kazan daireleri için hava fanları. Su dolumu kontrolü. Geminin sevki. . .2’ye göre birincil ana donanım. Birincil ana donanımı besleyen elektrik jeneratör donanım. Çalıştırma ve kontrol havası kompresörleri. Sevk ve manevrayı sağlayan tek donanım olması . . seyiri ve emniyeti. balast ve meyil önleyici donanım. . Yangın pompaları ve diğer yangınla mücadele pompaları. . kapsamda gerek duyulan tüm donanım. pompaları ve kondens pompaları. korumak için gerekli görülen donanım.3’e göre ikincil ana donanım. Yağlama yağı transfer pompaları ve yağlama . Mürettebatın ve bindirilen birliklerin emniyeti. emniyetli bir durumda buhar kazanlarının brülörleri. Dümen makinası. Birincil ana donanım.

tüm hesaplar ve destekleyici dokümanlar bir kopya olarak. TL’nun ilave isteme hakkı saklıdır. önemli D. Kısım 101. programlar için ortam koşullarında. bir listede 8. Hesaplamalarda kullanılan literatür verilecek. tüm hesap aşamalarının kolay bir şekilde belirlenmesine ve kontrol edilmesine olanak verecek . Resimler. tanımlanan standart karşılaştırılarak kontrol edilebilir. 4. Tali Donanım verilen dokümanların yetersizliği söz konusu ise.1’de tanımlanan temel istekleri olumsuz etkilemeyen edilmemiş olan tesisler ve donanım için geçerlidir. Onaylanacak Dokümanlar resimler üç kopya olarak. Genel Çalışma Koşulları Bilgisayar programlarının seçimi serbesttir. Programlar 1. yerleşimi ve düzenlenmesi. gelişmelerle ilgili olan ve/veya gemide yeterince test 4. Standart olmayan tüm semboller. veya İngilizce olarak TL’na verilmelidir.su. grafik formda . başlanılmadan önce TL’nun onayı alınmalıdır. işin yapılması yönünden bağlayıcı esas alınarak yapılacaktır. bu bölümde belirtilen verilmelidir.2015 . çeşitli Otoritenin ve/veya Tersanenin adı yer almalıdır. Tüm dokümanlar. yeteri kadar önceden 1. 7. isteklerin karşılanmış olduğunun kanıtlanması için yeterli açıklamalar yer almalıdır. Ancak.2’de belirtilen jeneratörler dokümanlar kabul edilir. B. proje no. C. Yardımcı ve ana makina ilk hareket donanımı. 3. bu kısmında ilgili bölümlerde belirtilmiştir. Gemideki uçak donanımı elemanları. Askeri geminin kabulünde veya sevk tesisinde açıklanacaktır. Hesaplamalar.D Bölüm 1 – Genel Kurallar 1-5 . Gerekirse. atıfta bulunulan dokümanlarla ilgili gereken bilgiler yer alacaktır. sistemlerin son durumunu göstermek koşuluyla gemiye Resimler ve dokümanlarda. TÜRK LOYDU – ASKERİ GEMİ KURALLARI. Ortam Koşulları fakat genelde bilinmeyen kaynakların kopyası eklenecektir. güvenle sağlayacak şekilde olmalıdır.1 Gemi yapısının ve gemideki tüm makinaların TL tarafından önceden belirlenmiş test örnekleri ile seçimi. 5. Tüm dokümanlarda. geminin için. tersanenin inşa numarası ve hazırlanma tarihi yer almalıdır. Klaslama ve Sörveyler. Eğer askeri geminin değerlendirilmesi için. özellikle yeni Tali donanım. Daha sonra yapılacak değişimler ve ilaveler tüm verileri içermelidir. geçici olarak devre dışı kaldıklarında. . . Her dokümanda gemi adı. aksaksız ve sürekli bir çalışmayı TL tarafından genel olarak geçerli bir onay verilmez. Bu husus. Elle yazılmış. SEVK TESİSLERİ . 5. tarafından beslenmiyor ise). Hesaplardan elde edilen ana sonuçlara ait yazılı yorumlar verilecektir.1’de verilmiştir. sunulacaktır. onaylanmak üzere Türkçe TL’na verilecektir. NBC fanları ve pasaj ısıtıcıları. 1. Destekleyici hesaplarda. Çıkış verilerinin büyük çoğunluğu. donanımdır. Üretimin veya gemiye montajın başlangıcında onaylı kopyaların sörveyöre verilmesini sağlamak üzere. . Verilen dokümanlar TL tarafından 2. onay için gerekli olacaktır.C. elemanlarının hesapları ve tanımları da verilecektir. İkincil ana donanımı besleyen jeneratör üniteleri tarzda derlenmelidir. İkincil ana donanım ile ilgili hidrolik pompalar. Temizleme (arındırma) donanımı. Askeri önemli değişimler veya ilaveler yapılması halinde. 6. Gerekli dokümanların bir özeti. Diğer ayrıntılar. bölümlerde belirtilen onaylama kapsamındaki resimler. Tablo 4. Gemi yapımının sörveyi onaylı dokümanlar onaylandıktan sonra. kolay okunabilir (bu donanım 4.

Özellikle çeşitli pistonlu makinaların 2. güvenilebilirlik veya Her bir elemanın aksaksız olarak devamlı çalışması. birbirinden bağımsız olarak kabul 2. kaidesinde ölçülen yerine koyma titreşim büyüklüklerinin belirtilen sınırları geçmemelidir. olan makina mahallerindeki veya diğer mahallerdeki bileşenler.1.2. altında olan titreşimler katı cisimlerin titreşimleri olarak görülebilir ve frekansı 300 Hz'in üstünde olan titreşimler ACS ek klas işareti için. yapım ve yerleştirme işlenecektir. bir dişli pompanın isteklerden daha alt seviyede olamaz. bir diş geçirme frekansı ile oluşturulan 300 Hz'in üzerindeki titreşimlerde) aşağıdaki uygulamalar benzer AC1 veya ACS ek klas işareti ile ilgili koşullara uygun şekilde göz önüne alınmalıdır.2’de verilmiştir. Askeri bir geminin statik ve dinamik meyilleri ile ilgili dizayn koşulları. Bu nedenlerle.1. ancak. Standart istekler ve AC1 ek klas işareti ile ilgili istekler 2. genel olarak titreşim zorlamalarının gerçeklenebilir görünen tek yol olması itibariyle burada etkisindedir. ilgili sınırlara göre bu gerilmeler göz önünde bulundurularak yapılmalıdır. varılmasına müsaade etmeyeceği üzerinde önemle durulmalıdır. Sonuç ilgili istekler Tablo 1.1'e bakınız). bu sınırların aşılmaması halinde.1 Genel ve titreşim ivmesi gibi yerine koyma büyüklükleri arasında basit birer bağıntı mevcut değildir. Frekansı 2 Hz'in C. askeri gemilerin alışılagelmişin kural olarak bölgesel sınırlandırılmıştır ve bünyesel ses dışındaki tipleri ve/veya görevleri ile ilgili değişken karakteri gösterdikleri kabul edilir. Hz'lik bir frekans alanı içinde olmalıdır. Gerçek zorlanmalar ile dış çerçeve kısımlarında oluşan titreşim genliği. 2. makina esnasında meydana getirdiği titreşimlerin şiddeti. makul olarak elemanları.3 Aşağıdaki uygulamalarda titreşimler. titreşim hızı 2. çalışmaya veya hatalı çalışmaya sebep olabilecek aşırı yükseltilmiş ilave titreşim gerilmelerinden. Böylelikle.5 Aşağıda verilen açıklamalardaki uygulama edilmelidir. Buna 2. neticede müsaade edilebilen veya garanti edilen değerle karşılaştırılmalı ve bunun kabul edilebilirliği 1. standart şartlar doğru bulunmazsa (örneğin.1. uygulanan yerine koyma miktarının büyüklükleri.1’de verilmiştir. SEVK TESİSLERİ . Titreşimler değerlerini elde etmektir. Titreşimi doğuranın.’ye bakınız). çevredeki cihazlar ve yalnız 100 kW'ın üzerindeki güçler ve 3000 d/dak'nın keza gemi bünyesini oluşturan elemanlar korunmuş altındaki devir sayıları için kullanılabilir. aşağıdaki açıklamalar sebep olanlar ve bitişik gruplar. olur.6 2.2015 . gerçek gerilmelerin veya değişken zorlanmalarının 2.2 Geminin meyilleri ve hareketleri bir makina olması halinde inceleme. Bölüm 2.3 Çevresel koşullar gözden geçirilmelidir.1.2 Bir makina veya bir cihazın çalışması elemanlarına ait zorlanmaların mukayesesinin. dizayn.4 Titreşim yükleri. TL tarafından onaylanmalıdır. Amaç ise.1. bileşenlerin zorlanmaları hakkında bir sonuca titreşim gerilmeleri nedeniyle tehlikeye sokulmamalıdır. 1-6 Bölüm 1 – Genel Kurallar D AC1 ek klas işareti için daha katı istekler dikkate 2. 1.5'de belirtilen yöntem. 2 ila 300 alınmalıdır (Kısım 101. yalnızca tam olmayan açıklamasını yapar. Klaslama ve Sörveyler. cihazlar ve geminin tekne yapısı rağmen halihazırda bu yöntem. Her durumda. fiziksel olayların Tablo 1.1. Özel haller için bu istekler. titreşime 2. Bu büyüklük tesisleri üzerindeki etkileri göz önüne alınmalıdır. her durum için tartışılabilir.7 Pistonlu makinalarda. TÜRK LOYDU – ASKERİ GEMİ KURALLARI.1 Makinalar.1. vakitsiz mukayesesi üzerinden yapılmasına müsaade edilmez. Standart istekler ve AC1 ek klas işareti ile türleri geniş ölçüde standard hale getirilmiştir.1. titreşim doğurucuların toplam çalışma alanında dikkate alınmalıdır. kullanılabilen toplam devir sayısını ve uygunsa güç alanını kapsamalıdır. olarak titreşim gerilmeleri veya titreşimi doğuranın spektrumunun (dağılımının) şiddeti yerine konulan bir Tekne elemanlarının elastik deformasyonlarının makina büyüklük oluşturulur (2.

2.1 Esas itibariyle pistonlu makinaları üretenler. veff : Titreşim hızının etkin değeri. Yalnız pistonlu makinaların meydana 1  1  1 a v   s   v   (1) getirdiği ve aynı zamanda kendisine direkt bağlı eff 2 2 2  çevresel cihazlarda (regülatör. olarak titreşim hızından ( v ) mevcut titreşim gerilmeleri Gemide bulunan makinalar. takdirde etkin değer 2..3 Bütün makinaların. vb. bu takdirde doğrudan bağlı çevresel aşağıdaki formül ile hesaplanabilir.).2 Titreşim gerilmelerinin değerlendirilmesi için edilebilir titreşim yükleri için kabul edilebilirlik. Bu değerin belirlenmesinde. dişli kutuları.2.2. çevredeki makinalar şartlara bağlı olarak tam sinüzoidal titreşim için formül "B" bölgesinin sınır yükleri için dizayn edilmiş olmalıdır. harmonik bileşenden oluşan herhangi bir 2. söz Şekil 1. D Bölüm 1 – Genel Kurallar 1-7 2.2. yağlama yağı pompası gibi) ve civarındaki makinalar ve Burada: tesislerden (jeneratörler. SEVK TESİSLERİ .4'le karşılaştırınız).. Değerlendirilen TÜRK LOYDU – ASKERİ GEMİ KURALLARI. önemli ve doğrudan bağlı çevresel cihazlar için kabul â : Titreşim ivmesinin genliği. edilebilir titreşim yüklerini garanti etmelidir.2015 .4. (i) inci harmonik bileşenin titreşim hızının ve tesisler (2.4 Pistonlu makinalar çalışma şekli nedeniyle titreşim doğurucu olduklarından ayrıca özel surette göz  önüne alınmalıdır.1 Makinaların.6'da belirtilen sınırlamalar ve 2.2.2. 2 2 2 veff = v eff 1 + v eff 2 + ··· + v eff n (2) Titreşim doğuranın yakın çevresinde bulunan makinalar Burada (veff).1'e uygun olmalıdır. . değerlendirilebilir. Aynı ölçü.2. egzost gazı türbini.2. cihazların ve teçhizatın yapıların titreşim gerilmelerini değerlendirmek için genel değerlendirilmesi için A bölgesinden yararlanılabilir. n. A. Geçerli en az B' bölgesinin sınır yükleri için. etkin değeridir.2 ile karşılaştırınız). 2 ila 300 Hz alanı içindeki bütün önemli 2.3'e dayanarak kabul edilebilir ω : Titreşimin açısal hızı. çerçevesinde ve 2.4..4.1.4'le karşılaştırınız) için aynısı geçerlidir.2. B ve konusu gerçek titreşim yüklerinin ölçülmesiyle C bölgeleri genel olarak esas alınır. 2. tekil.1. Diğer hallerde gerçek titreşim spektrumunun şiddetinin değerlendirilmesinde de yükünü müsaade edilebilen seviyelere düşürebilmek için kullanılır (2. TL'nun onayladığı önlemler alınabilir (titreşim söndürücüleri. Tam bir sinüzoidal titreşim halinde titreşim hızının etkin değeri (vetk) aşağıdaki formülle hesaplanabilir: 2.1. cihazlar için özel inceleme veya kanıtlama gerekmez (2. yüklerin kanıtlanması için TL'na karşı yükümlüdür.2. cihazlar ve teçhizat bir için bir ölçü olarak yararlanılır. 1.1'de gösterilen sınır eğrileriyle çevrilmiş A. bir titreşim titreşim yükü için en az A bölgesinin sınır eğrilerine doğurucu tarafından meydana getirilen titreşim uygun dizayn edilmelidir.3'de gösterilmiştir.1'e dayanarak bulunan. "B" bölgesinin sınır eğrisinin altında 2. bu kurallar dikkate alınmalıdır. 2.8 Bölüm 8. cihazların ve gemi ile ilgili 2. (1) veya herhangi bir periyodik titreşim için formül (2) den yararlanarak titreşim hızının etkin değeri belirlenir.2 Pistonlu makinaların titreşim yükleri A' bölgesi periyodik titreşim için titreşim hızının etkin değeri içinde bulunuyorsa. sınır eğrileri Tablo 1. B ve C eğrilerinin kanıtlanmalıdır.’deki burulma titreşimleri ile ilgili özel titreşim birçok harmonik bileşenlerden oluşuyorsa.2'de belirtilen yerine koyma büyüklükleri yardımıyla v : Titreşim hızının genliği. direkt bağlı çevresel cihazların kabul 2.2.2 Değerlendirme harmonik bileşenler dikkate alınmalıdır. Pistonlu makinayı üreten.2. Her bir harmonik bileşen için (1) Bu durumda direkt bağlı çevresel cihazlar esas itibariyle formülüne dayanarak veff değerleri hesaplanır. boru devreleri gibi) gelen yüklerden doğan titreşimler bu kurallar s : Titreşim hareketinin genliği.

Tekne Yapısı ve Donanımı. TÜRK LOYDU – ASKERİ GEMİ KURALLARI. rotadan sapma ve : 48 °/s ay[g] (3) 2 sallanma) : 2 °/s : ay [g] ax[g] (3) Boyuna (sürüklenme) kombine ivme : ax [g] (4) İvme elipsi (3) Doğrudan hesaplama (1) Geminin enine ve boyuna doğrultusundaki meyiller aynı anda meydana gelebilir.2015 . 1-8 Bölüm 1 – Genel Kurallar D Tablo 1.1 Gemi meyilleri ve hareketleri ile ilgili dizayn koşulları Dizayn koşulları Hareketin tipi Meyil tipi ve donanım Standart istekler AC1 ek klas işareti Yanlara meyil (1) 15° 25° Ana ve yardımcı makinalar Diğer donanım (2) 22.5° 30° Ana ve yardımcı makinalar Diğer donanım (2) 22. (2) Geminin donanımı.5° 10° Ana ve yardımcı makinalar Diğer donanım (2) 10° 10° İvmeler: 2 Dinamik durum : 32 °/s Düşey (baş-kıç vurma ve batıp. (4) Doğrudan hesaplama ile belirlenecektir.5° 25° Kumanda edilmeyen devre açma- kapama işlemi veya işlevsel 45° 45° değişimlerin oluşmaması Statik durum Stabilite isteklerine Stabilite isteklerine Gemi yapısı göre göre Baş ve kıça trim (1) 5° 5° Ana ve yardımcı makinalar Diğer donanım (2) 10° 10° Stabilite isteklerine Stabilite isteklerine Gemi yapısı göre göre Yalpa (1) 22. Bölüm 5.0 g çıkma) 2 Enine (yalpa. B’de tanımlanmıştır. açma-kapama elemanları ve elektrik/elektronik donanım (3) Kısım 102. az[g] (3) : 1. SEVK TESİSLERİ .5° 30° Baş-kıç vurma (1) 7.

D Bölüm 1 – Genel Kurallar 1-9

Tablo 1.2 Dizayn ortam koşulları

Dizayn koşulları
Çevresel alan Parametreler
Standart istekler AC 1 ek klas işareti
Sıcaklık -30°C  +55°C (1)
-25°C  +45°C (1)
Kısmen açık mahaller -10°C  +50°C (1)
Sıcaklığın esas alındığı
koşullar:
- atmosferik basınç 1000 mbar 900 mbar  1100 mbar
- maks. bağıl nem %60 (2) %100
3
1 mg/m 1 mg/m3
Geminin dışı/hava
Tuz miktarı Tuz içeren serpintiye Tuz içeren serpintiye
dayanıklılık dayanıklılık
Toz/kum Dikkate alınacak Filtreler konulacak
Rüzgar hızı (çalışan
43 kn (3) 90 kn
sistemler)
Rüzgar hızı (çalışmayan
86 kn (3) 100 kn
sistemler)
Sıcaklık (4) -2°C  +32°C -2°C  +35°C
Tuz miktarına göre
Geminin dışı/deniz suyu 1,025 t/m3 1,025 t/m3
yoğunluk
Su ile dolma Geçici dayanıklılık Geçici dayanıklılık
Su hattının 20 m. üzerine
Geminin dışı/yüzeylerin Kısım 102, Bölüm 2, B.3.4’e Kısım 102, Bölüm 2, B.3.4’e
kadar gemi yüzeylerinin
buzlanması bakınız. bakınız.
buzlanması
Nehir ağızları ve sahil Nehir ağızları ve sahil
Geminin dışı/buzlu suda
Buz sınıfı B bölgelerindeki sürüklenen bölgelerindeki sürüklenen
seyir
buzda buzda
Hava sıcaklığı -15°C  +35°C -15°C  +35°C
Gemiye
Havanın maksimum ısıl
giriş/ısıtma/soğutma 100 kj/kg 100 kj/kg
kapasitesi
sistemlerinin dizaynı için
Deniz suyu sıcaklığı -2°C  +32°C -2°C  +35°C
Hava sıcaklığı 0°C  +45°C 0°C  +45°C
Atmosferik basınç 1000 mbar 1000 mbar
Geminin içi/tüm mahaller Maks. bağıl nem %100’e kadar (+45°C) %100
3
(5) Tuz miktarı 1 mg/m 1 mg/m3
Yakıt buharı Dayanıklılık Dayanıklılık
Yoğuşum Dikkate alınacak Dikkate alınacak
Geminin içi/ısı yayılımı Hava sıcaklığı 0°C  +55°C 0°C  +55°C
yüksek olan elektrik
Maks. bağıl nem %100 %100
donanımında
(1) Isı ışınımı ve emilimi nedeniyle daha yüksek sıcaklıklar dikkate alınmalıdır.
(2) Elektrik donanımı yerleşimi için %100.
(3) Kaldırma donanımları için, TL Kuralları, Kısım 50, Kaldırma donanımlarının yapım ve sörvey esaslarına göre.
(4) Yalnız özel bölgelerde sefer yapması öngörülen gemiler için TL, daha düşük hava sıcaklığına izin verebilir.
(5) Gemi mahallerindeki önerilen iklim koşulları için, Kısım 107, Gemi İşletim Tesisleri ve Yardımcı Sistemler, Bölüm
11,F’ye bakınız.

TÜRK LOYDU – ASKERİ GEMİ KURALLARI, SEVK TESİSLERİ - 2015

1-10 Bölüm 1 – Genel Kurallar D

Tablo 1.3 Şekil 1.1'e uygun bölgeler için sınırların nümerik tanımlar

Bölge A B C A' B'

s [mm] <1 <1 <1 <1 <1

v [mm/s] <20 <35 <63 <20 <40

veff [mm/s] <14 <25 <45 <14 <28

â [9,81m/s5] <0,7 <1,6 <4 <1,3 <2,6

Veff = 45

Veff = 28

Veff = 25

Veff = 14

A, B, C, alanlarının
üst sınırları
’ ’
A , B , alanlarının
üst sınırları

Şekil 1.1 Titreşim yüklerinin belirlenmesi için bölgeler

2.2.4.3 Pistonlu makinaların titreşim yükleri A' Belirtilen büyüklüklerin altında, 2.2.4.1'e dayanarak
"bölgesinin dışında, B' bölgesinin içinde bulunuyorsa, bulunan tekil, direkt bağlı çevresel cihazların veya
bu takdirde direkt bağlı çevresel cihazların,"C" makinaların kabul edilebilir titreşim yükleri için kabul
bölgesinin sınır değerinin üstünde yüklenmediği edilebilirlik, söz konusu gerçek titreşim yüklerinin
ölçülerek kanıtlanmalıdır. ölçülmesiyle kanıtlanmalıdır.

Bu durumda direkt bağlı çevresel cihazlar esas itibariyle 2.2.4.4 Pistonlu makinaların titreşim yükleri B'
en az "C" bölgesinin sınır yükleri için, çevredeki bölgesinin üstünde fakat henüz "C" bölgesinin içinde
makinalar "B" bölgesinin sınır yükleri için dizayn edilmiş bulunuyorsa, bu takdirde direkt bağlı çevresel cihazların
olmalıdır. titreşim yüklerinin "C" bölgesinin içinde kalması için çaba
gösterilmelidir. Bu gerçekleştirilemezse, önemli çevresel
Titreşim doğuranın yakın çevresinde bulunan cihazların, 2.3 maddesine uygun olarak daha büyük yük
makinaların ve cihazların, "B" bölgesinin sınır eğrisinde değerleri için dizayn edildikleri kanıtlanmalıdır.
tespit edilenden daha yüksek olmayan yüklerin etkisinde
olduğu kanıtlanmalıdır.

TÜRK LOYDU – ASKERİ GEMİ KURALLARI, SEVK TESİSLERİ - 2015

D Bölüm 1 – Genel Kurallar ve Uyarılar 1-11

Uygun tedbirlerle, (titreşim söndürücü veya diğerleri) kanıtları bakımından TL'na karşı esas olarak pistonlu
çevredeki makinalardaki veya cihazlardaki aşırı titreşim makina üreticisi sorumludur.
yükü güvenceye alınmalıdır. Bunlar için 2.2.4.3'e uygun
kabul edilebilir yüklerin uygulanması geçerlidir ("B" bölgesi 2.4 Ölçme
veya üretici tarafından belirlenen daha düşûk değer).
2.4.1 Madde 2.2.4.2'den 2.2.4.4'e kadar verilen ilave
2.2.4.5 Doğrudan bağlı çevresel cihazlar için, şayet şartlara da uyan 100 kW'ın üzerinde bir güce sahip
pistonlu makinaların üreticisinden 2.2.4.1 çerçevesinde yalnız pistonlu makinalar için kural olarak ölçü tekniğine
garanti edilmiş ve 2.3 çerçevesinde kanıtlanmışsa, dayanan bir kanıtlama istenir. Gerekli durumlarda TL
TL'nca 2.2.4.2, 2.2.4.3 ve 2.2.4.4'de belirtilenden daha daha küçük güçler için de ölçü tekniğine dayalı kanıtlar
yüksek değer kabul edilebilir. isteyebilir.

Bu husus, şayet ilgili üretici daha yüksek değeri garanti 2.4.2 Ölçmeler esas itibariyle çalışma yerinde gerçek
eder ve 2.3 çerçevesinde bunu kanıtlarsa, benzer işletme şartlarında yapılmalıdır. Pistonlu makinaların
şekilde etraftaki makinalar ve cihazlar için de geçerlidir. verdiği güç, kanıtlama esnasında anma değerinin %80
inden daha az olamaz. Muhtemel mevcut rezonans
2.2.5 Dümen dairesinde veya baş itici bölmesinde belirtilerini kaydetmek için mümkün olabilen bütün devir
bulunmaları nedeniyle yüksek titreşim yüklerinden sayılarını kapsayacak şekilde ölçme yapılmalıdır.
etkilenen aletler, cihazlar ve elemanlar için, 2.2.3'den
farklı olarak titreşim yükünün kabul edilebilirliğinin 2.4.3 Ölçü tekniğine uygun kanıtlama olarak, TL,
değerlendirilmesi, "B" bölgesinin sınırlarına göre tayin çalışma yerinde olmayan (örneğin; test yerindeki
edilebilir. Böyle cihazların dizaynında, söz konusu denemeler) bununla beraber farklı çalışma şartları
yüksek zorlamalar göz önüne alınmalıdır. altında yapılan ölçmeleri sonuçların uygunluğunu kanıt-
lamak şartıyla kabul edebilir.
2.3 Kanıtlamalar
Alışılagelmiş yapıdaki elastik yataklanmış pistonlu
2.3.1 Titreşim yükünün daha yüksek değeri, 2.2.4.1, makinalarda kural olarak sonuçların uyumluluğu kabul
2.2.4.4 ve 2.2.4.5 çerçevesinde TL tarafından kabul edilir.
edilebilir olarak tanınması isteniyorsa, bu takdirde
bunun için üreticinin veya teslim edenin kabul edilebilir Pistonlu makinanın elastik yataklanmaması halinde, bir
değerinin bağlayıcı güvencesi normal olarak yeterli olur. uyumluluk için esas şartlar (benzer temel yapısı, benzer
yerleşim ve devrelerin kumandası, vs.) sağlanıyorsa bu
2.3.2 TL sebep gösterilen durumlarda ayrıntılı takdirde de sonuçların uyumluluğu kabul edilebilir.
kanıtlar (hesaplar, dizayn dokümanları, ölçüler, vs.)
isteme hakkını saklı tutar. 2.4.4 Pistonlu makinaları etkileyen veya bunlardan
doğan titreşim gerilmesinin belirlenmesi için, kural
2.3.3 “Tip Testlerinin Yapılması ile İlgili Kurallar -1 olarak en yüksek titreşim gerilmesi değerinin yeri göz
Elektrik / Elektronik Teçhizat, Bilgisayar ve Bilginin önüne alınmalıdır. Şekil 1.2'de pistonlu sıra motor için
Alındığı veya Verildiği Kısımdaki Teçhizatların Tip kural olarak gerekli ölçüm yerleri gösterilmiştir. Ölçme,
Testlerinin Yapılması ile İlgili Kurallar”a göre yapılan Tip üç boyutun hepsinde yapılmalıdır. Bütün ölçme
Testlerinde test edilen, titreşim yükleri kabul edilebilir. noktalarının hepsinin bir arada alınmasından gerekli
hallerde vazgeçilebilir.
2.3.4 Uzun süreli arızasız bir çalışma, öngörülen
kabul edilebilirliğin ve çalışma güvenliğinin yeterli kanıtı 2.4.5 Ölçme cihazları olarak, ölçme hassasiyeti
olarak TL tarafından tanınabilir. dikkate alınmak koşuluyla ölçülen değerlerin
kademelerini doğrulukla veren, mekanik ölçü aletleri
2.3.5 Herhangi bir pistonlu makina tarafından kullanılabilir. Normal olarak, frekans alanı en az 2'den
meydana getirilen titreşimin spektrum şiddetinin gerekli 300 Hz'e kadar olan doğrultu seçici, doğrusal ölçü

TÜRK LOYDU – ASKERİ GEMİ KURALLARI, SEVK TESİSLERİ - 2015

Yakıt filtre edilebilir olmalıdır. kaza tehlikesi geniş çapta önlenecek tarzda yerleştirilecek ve emniyete alınacaktır. Hareketli kısımlar. Bölüm 16. 1. pH değeri [20°C’da] E. Gemi İşletim TL’nun Malzeme Kurallarında belirtilen kalite isteklerine Tesisleri ve Yardımcı sistemler. parlama noktasının daima 10°C altında beraber TL'na sunulur. aşağıda belirtilenler bakımından. üreticilerin isteklerine uygun tahrik sistemleri.1 Sevk tesislerinde kullanılan malzemeler. Doğrusal olmayan ölçü 3. Şok 4. Kazanlarda ve dizel makinalarda kullanılan sıvı yakıtların parlama noktası (2) 60°C’dan daha aşağıda 2. . parlama noktası 43°C ile 60°C arasında kullanılabilir. Malzemelerin uygunluğu kanıtlanmalıdır. Gemilerin sınırlı bölgelerde sefer yapması veya algılayıcıları. Su sertliği [dGH] . SEVK TESİSLERİ . 1. Tüm sistemlerin dizaynı ve yerleşimi. Emniyet Donanımı ve Koruma Önlemleri malzemeler. zincir ve kayışla tüketim malzemeleri.6 En büyük gerilmelerin görüldüğü ölçme yerleri Bu durumda. ilerdeki Bölümlerde verilmiştir. kaynaklanan hava veya su altı patlamalarının tatlı su ve korozyondan koruma maddeleri bakımından oluşturduğu şok kuvvetlerine de maruzdur. malzemelerinin depolanması. 2. emercensi jeneratörler için parlama noktası bulunmayan elemanların.’de verilmiştir. Tatlı su. temasa karşı koruyucu bir parça ile muhafaza altına alınacaktır. sadece TL’nun onayı ile kullanılabilir. olan yakıtlar da kullanılabilir. makina üreticisinin isteklerine uygun olmalıdır. olamaz.E. Malzemeler . davranış karakteristiğini dikkate almak TL’ndan onaylı emniyet önlemlerinin alınmış olması gibi koşuluyla ölçme değerleri uyduğu takdirde aynı şekilde özel hallerde. parlama noktasının kapalı kapta belirlenmesi esas alınarak. 3. Tekne Yapısı ve Donanımı. Yakıt temasla ilgili aşağıda belirtilen sınırlamalara uyacaktır. İşletimle İlgili Yakıt ve Tüketim Malzemeleri dikkat edilecektir. (2) 60°C’a kadar. 2. arıtılmalıdır.4. D. personele zarar verebilecek diğer parçalar.2 Belirtilen kalite isteklerinden farklı olan G. Çeşitli sistemler için onaylı malzemeler. Bölüm 7’deki isteklere uygun olmalıdır. Kısım 107. uygun olmalıdır. Onaylı Malzemeler 6. İçten yanmalı makinaların tatlı soğutma suyu. Yakıt ve işletme için kullanılan tüketim 1.F. sıcak yüzeylere kazara 43°C’a eşit veya büyük olan yakıtlar kullanılabilir. Sevk tesislerinin işletimi ile ilgili tüm yakıtlar ve 1. emercensi jeneratör setini -15°C ve üstündeki ortam sıcaklığında çalıştırabilmelidir. bir değerlendirme tablosu ile sıcaklıklarının. Şok istekleri ayrıntıları Kısım 102. TÜRK LOYDU – ASKERİ GEMİ KURALLARI. olması şarttır. 1-12 Bölüm 1 – Genel Kurallar ve Uyarılar D. mürettebat tarafından geminin normal çalışması sırasında kullanılmak zorunda olan ve termal izolasyonu Ancak.G algılayıcıları kullanılmalıdır. yakıtın bulunduğu ve kullanıldığı ortam için ölçme protokolleri. Askeri gemiler. Ulusal kuralların dışında. hareketli kollar ve çalışma esnasında olmalıdır. konvansiyonel veya nükleer silahlardan 5. özellikle aşağıda belirtilenlere de F. Klor miktarı [mg/ℓ] 1.2015 . Makina donanımı. volonlar.

4 Bu nedenle. Blöf ve dreyn donanımları. maddenin.3 Vücut koruması olmaksızın kullanılabilen ve temas süresi 5 sn. İşletme bölümlerinin zemininde. yerler. çalışma platformları.’ye kadar temas süresi) yüzeylerinde sıcaklık 60°C’dan 4. yüzey sıcaklığı 70°C’ın 3. sıcaklığı 45°C’dan yüksek olmayacaktır. 6. SEVK TESİSLERİ . ile uygun bir şekilde korunacaktır. elemanların (örneğin. 2. Hizmet geçitleri. TÜRK LOYDU – ASKERİ GEMİ KURALLARI. vb. 2.2 Pistonlu sıra makinanın şematik gösterimi 2. güvenli olarak boşaltılmasını sağlayacak şekilde dizayn edilmelidir. bunlar kendiliğinden devreden ayrılmalıdır. etkin bir şekilde vardavelalarla emniyete alınmalıdır. döşemelerin boşluğa açılan kenarlarının etrafı Yanıcı sıvıların veya nemin izolasyona girebileceği personelin ve parçaların kayıp gitmesini önlemek için. koruyucu eldivensiz ve 5 sn. kaymaz sahip malzemelerden yapılan elemanların yüzey levhalar veya kaplama malzemeleri kullanılmalıdır. İzolasyon malzemesi yanmaz olacaktır.’den fazla olan. İçten yanmalı motorların ilk hareketi el üzerine çıkan elemanlara temas etmek mümkün krankları ile sağlanıyorsa motor çalışmaya başlayınca olmayacaktır. bir eşik ile çevrilmelidir. G Bölüm 1 – Genel Kurallar ve Uyarılar 1-13 Ölçme tarafları : Ölçme yüksekliği : L : Kaplin flenci tarafından bakıldığında sol taraf 0 : Temel R : Kaplin flenci tarafından bakıldığında sağ taraf 1 : Makinanın oturma flenci 2 : Krankşaft yüksekliği 3 : Freym üst kenarı Motor boyunca ölçme noktaları : I : Kaplin tarafı (KT) II : Motorun ortası III : Kaplinin karşı tarafı (KKT) Şekil 1. yüksek ısıl iletkenliğe 5. Platformların ve izole edilecektir.2015 . kaplama. ölü-adam alarm devresi sağlanmalıdır. 2.2 Vücut koruması olmaksızın kullanılabilen Döner tertibatlarda.1 Çalışma koşullarında. egzost gaz devreleri ve sıcak merdivenler ve çalışma esnasında dolaşılan diğer yerler madde ileten diğer cihazlar ve devreler. dışarıya atılan daha yüksek olmayacaktır.

Emniyet valfleri ve kapama elemanlarına . Gemide yangın ve yangından korumanın veya güvenli bir şekilde çalıştırılabilmelidir. Beka Kabiliyeti 2. Emniyet valfleri. çalışma basıncı meydana gelmeyecek şekilde ayarlanmalıdır. H. . tanımlanmış bir silah Askeri gemi olarak klaslanan bir geminin dizaynında tehdidine karşı dayanımı ve asgari olarak. istenmeyen hiç bir aşırı doğrudan tahribi. SEVK TESİSLERİ . kurallarında. Beka kabiliyeti aşağıda belirtilen nedenlerden dolayı tehlikeye girer: Bu önlemlerin fiili bir projedeki dereceleri. basamaklar. 1-14 Bölüm 1 – Genel Kurallar ve Uyarılar G. Mürettebatın tehlikeye düşmesi. TÜRK LOYDU – ASKERİ GEMİ KURALLARI. Askeri su üstü gemileri ile ilgili TL derecesi olarak kabul edilecektir. . Askeri Otorite tarafından belirlenmelidir. Makina. Fazlalıklı sevk ve manevra ile ilgili RP1 x%  RP3 x% . Silahların ve sensörlerin doğrudan tahribi. Fazlalıklı Sevk . geminin beka kabiliyetini iyileştirici bir dizi olası önlemler dikkate temel emniyetini ve işlerliğini sürdürme yeteneği alınmalıdır. Manevra yeteneği kaybı. Tanımlar Önlemler Bir askeri geminin beka kabiliyeti. Gerektiğinde sabit yangınla mücadele yeteneğinin yetersizliği. merdivenler veya sahanlıklar yapılmalıdır. Bölüm 2. beka kabiliyetinin iyileştirilmesi ile ilgili birçok önlemler ve ek klas işaretleri yer almaktadır. . Sephiye ve/veya stabilite kaybı. 3. ek klas işareti ile ilgili istekler. K’da verilmiştir. Tekne yapısının genel mukavemetinin kaybı.H 7. Beka Kabiliyetinin İyileştirilmesi ile İlgili 1.2015 . donanım veya kontrol sistemlerinin 8. .

.............2 2..................................... Genel İstekler 3............................................................... İŞLETMEYE HAZIR OLMA............ Genel 2.................. İşletme ve İzleme Donanımı 2......................... SEVK DONANIMI ................. Korozyona Karşı Korunma C............................................... Yardımcı Sistemlerle İlgili İstekler 4....... 2.............................. RP x% için Bölme Ayırma İstekleri 6... Gürültüyü Azaltma J........................................................ SEVK TESİSLERİ ......................... 2.............................................ASKERİ GEMİ KURALLARI....3 4....................................... Vardiya Alarm Sistemi 3...................... PARÇALARIN BOYUTLARI .. TANITICI İŞARET................................................................. Kaynak 4...................2 B.. Makina Kontrol Daireleri 4. Genel 2... Manevra Sistemleri ile İlgili İstekler 5............ Şaft ve Ana Makina Adedi Birden Fazla Olan Sistemler F..6 H..... Diğer Ayrıntılar TÜRK LOYDU .......................8 1....................................... MAKİNA DAİRESİ DONANIMI ....................... Bölüm 2 – Makina Donanımının Dizaynı ve Yapımı 2-1 BÖLÜM 2 MAKİNA DONANIMININ DİZAYNI ve YAPIMI Sayfa A..................................... TANITICI ETİKETLER ..........3 D..4 1................................... 2...............6 I......................... 2...................................................................... 2. Testler 7................ Dişli Bağlantılar 5.......................................2015 .... FAZLALIKLI SİSTEMLER ..................... HABERLEŞME VE SİNYAL DONANIMI ........................... Haberleşme ve Sinyal Cihazlarının Dizaynı K............... Makinalara ve Kazanlara Ulaşılabilme 3.................. Aydınlatma 5..................... KUMANDA VE AYARLAMA DONANIMI...........8 1..................... 2......... Malzemeler 3.7 1............................... GENEL ....6 G........... Makina Telgrafı 4................ Sintine Kuyuları / Sintineler 6..................................................... Şaft Devir Göstergesi 5................... Testler 6..... El ile Çalıştırma E.......................... 2. KULLANIM VE BAKIM TALİMATI ............................... Konuşma Bağlantısı 2............ 2................. DÖNDÜRME MEKANİZMALARI ............................... 2..................... Havalandırma 7................................... 2............................... 2.

2015 . 1. sevk Buradaki kurallarda konu edilen tüm elemanlar Kısım 2. Bu nedenle. aşağıda belirtilenler kabul edilebilir: Kaynaklı elemanların yapımı. eğilme momentlerinden kaçınılmalıdır. zira maksimum gerilme kısalmış mil Sistemler’deki ortam koşulları dikkate alınmalıdır. Klaslama ve Sörveyler’deki. aşırı basınca ve dinamik şok yükleri nedeniyle cıvatanın kopması. 4. Parçaların Boyutları önlemek üzere yeterli sayıda braketle takviye edilmelidir. durumuna bağlı olarak mürettebatın sayısı ve deneyimi dikkate alınmalıdır.ASKERİ GEMİ KURALLARI. kısmında oluşur. bulunmaz. işyeri yeterliliğinin onayı ve kaynakçıların sınavı TL Kısım 3. dişli kuvvetlerinin etki ettiği flençler. Elektrik’teki. Dişli Bağlantılar . Makina kontrol merkezinde (MCC) sürekli personel bulundurulur. 4. dişlerde kesme kuvvetleri veya 3. dişlilerde eğilme momentlerinin oluşumuna neden olan flenç eğilmesini B. 2-2 Bölüm 2 – Makina Donanımının Dizaynı ve Yapımı A. basınçlar ve sıcaklıklar (gerilmeler) için dizayn edilmiş sistemler veya donanım Bağlantılarda. İşlev ve emniyetli çalışma bakımından. Makina dairelerinde sürekli olarak personel Kaynak Kurallarına tabidir. Gemi İşletim Tesisleri ve Yardımcı gerilmeler azalır. TÜRK LOYDU . Çalıştırma ve bakım yönergeleri. Sadece eksenel vb.1 Bütün parçalar. zira şok etkisi altında. Kaynak 2. sıcaklık değişimleri deliklere izin verilir. Eğer bu cıvatalar yeterince uzunsa. bunlar monte edilen memişse tekniğin bilinen hükümleri uygulanır. Herhangi bir parçanın boyutlandırılması için kural veril. aşırı gerilmelerden güvenlik elemanları ile korunmalıdır. doğrultudaki çekme kuvvetlerine izin verilir.2 Donanım ile temelleri arasındaki dişli bağlantıların dizaynında. tesisinin dizaynı ve yapımında. donanımı aynı oranda şok yüklerine karşı korurlar. Ayrıca. yoğun paslanma etkileri. 4. Makina dairelerinde. 4.B A. . germe cıvataları ile birlikte kepli somun kullanımı elemanları arasında varolan bağlantılarda. Bu duruma. Kısım 106. dişlerin özündeki pik Kısım 107.3 Dişli bağlantılar için flençlerde sadece kapalı titreşimler.2 Farklı kuvvetler.1 Dişli bağlantılar. Otomasyon’daki ve Eğer geçme cıvataları kullanılırsa. şiddetli enine olmak için söz konusu sistemler. yarı açık yarık ve gerektiğinde dalga tesirleri gibi geminin halindeki deliklerden dişli bağlantı elemanları kayarak çalışmasından doğan özel zorlamalara karşı yeterli ve çıkabilir. zira mil kısmının uzaması ivme piklerini azaltır. eksenel gerilmeye eğilme gerilmesinin eklenmesinin ilk sarımda oluşması yol açar. maksimum teçhizat ile donatılmalıdır. kanıtlanmış ve tanınmış prensiplere göre dizayn edilecektir. 3. SEVK TESİSLERİ . daha düşük önerilir. delikten sıcaklığa ve/veya taşıntıya karşı koruma sağlayan çıkan dişin ilk sarımında oluşur. Genel 2. Not: Kısım 105. Bu formdaki somun ile dişlerin çeşitli kısımlarındaki yük değerler için dizayn edilmiş sistem veya donanım yaklaşık olarak aynıdır ve bu da aşırı lokal gerilmeleri önler. Herhangi bir hasar oluşumuna engel Dişli deliğe normal bir cıvata konulursa. emniyetli değildir.. askeri geminin görev Malzeme Kuralları'ndaki istekleri karşılamalıdır. İngilizce ve kullanıcının dilinde hazırlanmalıdır. elemanı.D’deki Kısım 101. ikaz etiketleri. Malzemeler 1. 1. Bölüm 1. Normalde. gemi bünyesindeki esnemeler. düzenli zaman aralıklarıyla kontrol devriyesi sağlanır. şok etkisi altında sürtünmeli bağlantılar bu kısımdaki kurallara uygun boyutlarda olmalıdır. Tekne Yapımında .

kurallarda istenmemiş olsa bile bir testten geçirme hakkını saklı tutar. dişin son sarımının üzerinde mil kısmına düz bir "Dead ship" durumundan.C.2015 . Testler "Dead ship" durumundan çıkılabilmesi için. donatılmalıdır. yapılmamış ise. korozyondan korunmak için olduğu kadar çok az saptıracak bir duruma korozyona dayanıklı malzemelerden üretilmeli veya gelmesi. Otomasyon ve Kısım 107. yardımcı teçhizatlarla beraber gözden geçirilir. (hata güvenliği durumu) korozyona karşı etkili bir koruyucu uygulanmalıdır. garanti edilmiş olmalıdır. İşletmeye Hazır Olma yükselmemesi. 2. Korozyona Karşı Korunma . SEVK TESİSLERİ . aynı anda tüm emercensi ihtiyaçların karşılanacağının garanti 5. ancak talimatlarına uygun olarak kumanda edilebilecek şekilde testten geçirilmiş parçalarla yer değiştirebilirler. gibi yardımcı enerjilerle ana makinaların devreye büyük kısmı boğaz elemanına iletilir ve dişlerdeki eksenel alınmasının ve ana elektrik enerjisi üreticilerinin tekrar gerilemeden ayrılır. emercensi jeneratörün kullanılmasına ve malzeme testlerine. 2. Kumanda ve Ayarlama Donanımı genişletme ve bu parçaları. veya hidrolik enerji temin eden sistemdeki düşüş veya öngörülen çalışma şartlarında bir seyir tecrübesi istenmeyen dalgalanma esnasında veya bir ayar veya esnasında ayrıntılı denemeye tabi tutulur. ilgili sistemlerin kontrol donanımı için. diğer test metodları uygulanabilir. yapımcının öngördüğü işletme koşullarının korunması için. TL'nun görüşü alınarak. Geminin makina donanımı. 1.5’e bakınız). ayar edilen çalışma durumunda kalması veya eğer gerekli ise. kumanda zinciri içindeki bir kesilmede : 6.3 Test edilmesi zorunlu olan parçalar. olanaklar elverdiğince ana sevk sistemi.1. TÜRK LOYDU . havalı İlave olarak. boğaz fitingi konulur. Ayarlanan veya kumanda edilen makinaların devir sayılarının veya verdikleri gücün C. “Dead-Ship“ durumunda. 5. yapım edilmesi halinde. 5. elektrikli.2 TL test kapsamını gerektiği hallerde D. B. İzleyen bölümlerde belirtilen testler TL'nun gözetiminde gerçekleştirilir. makina donanımının devre dışı olduğu ve ilk hareket Özel çözüm halinde cıvataya. Elektrik. C. İstenmeyen bir harekete geçme olayına ship" durumundan kendi imkanları ile harekete sebebiyet verilmemesi geçirebilecek şekilde düzenlenmeli ve donatılmalıdır. tekrar çalıştırılması mümkün olmalıdır (Kısım 105.1 Makina tesisleri ve bunların parçaları. deliğin üst kısmında küçük bir havası. ve işletme denemelerine tabidir. Makina donanımı. çalışmayı mümkün Korozyona maruz parçalar.ASKERİ GEMİ KURALLARI. basınç ve sızdırmazlık testlerine müsaade edilir. elektrik üretimi de dahil bütün alın yapmakla veya özel mil ve delik formlarıyla çözülebilir. sevk sistemi ve gerekli tüm yardımcı makinaların 30 dk’lık bir süre içinde Seri halinde üretilen parçalar için belirtilen testler yerine.4 Ana ve yardımcı makinaların gemiye 1. Kısım 106. Kısım 105. çalıştırma 5. bütün güvenlik teçhizatı denenir. eğilme gerilmesinin en vs. Gemi İşletim Yapımcıda TL'nun gözetiminde yeterli deneme Tesisleri ve Yardımcı Sistemler’e bakınız. 5.1 Ana makina ve işletim için temel oluşturan montajından sonra makina tesislerinin işlerliği.D Bölüm 2 – Makina Donanımının Dizaynı ve Yapımı 2-3 Bu sorun. 1. Ayar ve kumanda teçhizatına. çalıştırılmasının mümkün olmadığı anlaşılmalıdır. Böylelikle. TL'nca aynı değerde tanınan. Teçhizatın. gemiyi "dead . Bölüm 3. . akümülatörden temin edilen ilk hareket akımı.

1. Sevk donanımı bütün çalışma kademeleri için edilebilir. ayrıntılı olarak belirtilmemiş olsalar dahi. Genel makinası ile tahrik edilebilir. Kombine Gaz Türbini ve Gaz Türbininin . Şekil 2.3’e bakınız. sesten korumalı bir kapsülde 2.5 Eğer sevk birkaç tahrik makinası ile düzeni bulunmalıdır. 1. Kombine Dizel Makinası ve Gaz Türbininin kontrolü sağlayan çevresel donanıma sahip olmalıdır. emercensi durdurma 1.1. alternatif olarak.2015 . Bölüm 7 ve 8’deki Kurallara da 2. bir bağıl hareket esnek bağlantılarla kompanze edilmelidir. Kombine Dizel Makinası ve Dizel Makinası’nın (COmbined Diesel engine And Diesel engine) E. 2. otomatik veya uzaktan Sistemler kumandalı her sistem el ile de çalıştırılabilmelidir. tahrik makinasının elastik montajı da bakınız. pervane şaftı. CODAD. bir gaz türbiniyle veya birden fazla gaz türbiniyle tahrik tarzda donatılmış olacaktır. durdurulabilecek. Şekil 2.1’e bakınız. 2.4’e bakınız. Bu düzenlemede. (COmbined Diesel engine And Gas turbine) kısaltılmışıdır. tahrik (COmbined Gas turbine Or Gas turbine) kısaltılmışıdır.2’ye bakınız.2 CODAG cihazlar. COGOG.1 Tanımlar bakınız. sağlanıyorsa. pervane şaftı.4 Tahrik makinaları. COGAG.4 COGAG . Sevk Donanımı kısaltılmışıdır. dizel makinası veya gaz türbini ile tahrik . Kısım 106. Otomasyon.3 Manevra donanımı CODOG. alternatif olarak bir dizel makinası ile veya birden fazla dizel 1. Şekil 2. bağlı pompalar için elektrik tahrikli stand-by pompalara gerek yoktur. TÜRK LOYDU .1 Sevk tesisinin bir parçasını oluşturan tüm 2. Bu düzenlemede pervane şaftı. dizel makinasıyla veya gaz türbiniyle veya her gerekli olan tüm yardımcı makinalar ve kontrol üniteleri. ikisi ile birden tahrik edilebilir.E 3.4 COGOG çalışmaya uygun olarak dizayn ve teçhiz edilmelidir.3 CODOG 1.1. kısaltılmışıdır. Her tahrik makinasında. 4. edilebilir.2 Sevk tesisinin çalıştırılması için doğrudan olarak. Geminin gidiş yönü değiştirilecek.ASKERİ GEMİ KURALLARI.1 CODAD El ile emercensi durdurma düzeni sağlanmalıdır. Bu düzenlemede pervane şaftı. 2-4 Bölüm 2 – Makina Donanımının Dizaynı ve Yapımı D. alternatif olarak. ayarlanabilecek. tahrik makinasının mümkün olduğunca yakınına yerleştirilecektir. alternatif 1. alternatif olarak. Bu düzenlemede. veya diğer gaz türbiniyle tahrik edilebilir. hatasız işletmeyi. 2. basit ve emniyetli çalıştırma ve CODAG.5’e Eğer mümkünse. makinası ile gemi yanlarındaki boru devreleri arasındaki Bu düzenlemede pervane şaftı. Şaft ve Ana Makina Adedi Birden Fazla Olan İşlevsel olarak önemli olan.1. SEVK TESİSLERİ . Kombine Dizel Makinası veya Gaz Türbininin (COmbined Diesel engine Or Gas turbine) Sevk donanımına ait her kumanda yeri. Şekil 2. 1. Sevk donanımı yani pervane şaftı (COmbined Gas turbine And Gas turbine) kısaltılmışıdır.1. Şekil 2. dikkate alınmalıdır. El ile Çalıştırma 2. Kombine Gaz Türbini veya Gaz Türbininin Sesten koruyucu kapsüller kullanımında.

2 CODAG sevk tesisi prensip yerleşimi Şekil 2. SEVK TESİSLERİ .1 CODAD sevk tesisi prensip yerleşimi Şekil 2.3 CODOG sevk tesisi prensip yerleşimi Şekil 2.E Bölüm 2 – Makina Donanımının Dizaynı ve Yapımı 2-5 Şekil 2.ASKERİ GEMİ KURALLARI.4 COGAG sevk tesisi prensip yerleşimi TÜRK LOYDU .2015 .

kazan ve brülörler için en önemli kullanma talimatlarını içeren ve net olarak Fazlalıklı sevk ile ilgili ek klas işareti CRP için. çalışan döndürme mekanizmalarında alternatif olarak. Tanıtıcı İşaret. TÜRK LOYDU . Kullanım ve Bakım Talimatı . kazanların çalıştığı yerde.F. sevk beraber vermek zorunluğundadır. bakınız.3 Bir sevk makinasının çalışmaması durumunda. farklı sevk makinalarını. K. kazanların ve yardımcı teçhizatın yapımcıları yeterli sayıda kullanım ve bakım talimatını .H Şekil 2. Makina donanımı uygun bir (torna çark) veya otomatik olarak emercensi durdurulmasında. Diğer sevk şaftlarından bağımsız olarak. Ek olarak. durdurulmuş olan şaftın H.2 Eğer gemi birden fazla sevk makinası ile teçhiz F. Döndürme mekanizmaları kendinden kilitlemeli 2. Makinaların.4 Birden fazla şaftlı sistemler halinde sevk donanımının ve yardımcı tahrik ünitelerinin çalışmasını önlemek için kendinden çalışabilen bir Tahrik makinaları ile tahrik dişlileri arasında. Tanıtıcı Etiketler gemi hareketi nedeniyle dönmesini önlemek için kilitleme düzeni olmalıdır. SEVK TESİSLERİ . Döndürme mekanizmasının devrede olması 2. kavrama otomatik olarak ayrılmalıdır.5 COGOG sevk tesisi prensip yerleşimi 2. Hatalı devreye sokma veya gereksiz çalıştırmadan geniş ölçüde kaçınmak için. ilgili döndürme mekanizması ile donatılmalıdır. şaftının tahriki için öngörülen her tahrik makinası ile ilk hareket ve çalışma mümkün olacaktır. 2-6 Bölüm 2 – Makina Donanımının Dizaynı ve Yapımı E. makina tesisinin ilk bakışta çalışma şekli bilinmeyen bütün kısımları yeterince işaretlenmeli ve etiketlerle tanıtılmalıdır. Makinanın elle 1. Sadece bir sevk şaftı kullanılabilir ve aşırı yükleme oluşmayacaktır. Elle bir ayırma mahalli bulunacaktır. mümkünse kilitleme donanımı ile güvenlik sağlanacaktır. Aşağıdakilerle ilgili olarak gerekli tüm önlemler alınmalıdır: G. 2.’ya okunabilir bir yazı levhası bulunur. güç iletim ünitesinden ayırmak mümkün olmalıdır.G. olmalı ve elektrik motorları ise uygun bir frenleme geri kalan makinalarla gerektiğinde basit bir değiştirme sistemi ile durdurulmalıdır. olanağı ile geminin hareketi sağlanmalıdır. 3. Birden fazla şaftlı sistemlerde.ASKERİ GEMİ KURALLARI. Döndürme Mekanizmaları edilmişse.2015 . ikaz düzenleri kullanılabilir.

genişliğinde. elektrikli ve hidrolik. maksada uygun olarak tertiplenmelidir. Makina Dairesi Donanımı ulaşılabilmelidir.1 göz önünde bulundurulmalıdır. basınç giriş devresi kapatılabilmelidir).) ve makinalarla cihazların elemanlarının kolayca kumanda ve kontrol edilebileceği yapımında (filtrelere. sistemlerinin dizaynı ve yapımı. basınç ileten kısımlardan ayrılabilmelidir (Yani. Kazan- larda. geminin çalışmasının kabul TÜRK LOYDU . buhar 3. veya elemanlar sökülebilir olmalıdır. bunun için Kısım 105. Bölüm 11'e bakınız. da kullanılabilmek şartıyla. 1. kontrol ve gözetleme 1. I Bölüm 2 – Makina Donanımının Dizaynı ve Yapımı 2-7 I.ASKERİ GEMİ KURALLARI. Sistemler. Taşıma donanımı ile ilgili elemanlar sağlanmalıdır. ye bağlan- şekilde gruplandırılmalıdır. Bütün çalışma yerlerinin. yeterli belirtilen istekler dikkate alınır: büyüklükte açıklıklar sağlanmalı. vs. ve tesis edilmelidir. Elektrik Basınç ölçerlerin (manometreler) taksimatları. Konsollarda ve dolaplarda. gösterge ve işletme donanımı açık ve kaçınılmalıdır. Havalandırma Basınç ölçerlere (manometreler) gelen boru devreleri. 2. Aşırı sıcaklık değişimlerinden kaçınma. sızıntıların meydana getireceği Makina kontrol merkezinde (MCC). boru devrelerinin ve kablo İşletme ve izleme donanımı. malarında) 2. 2050 mm. Bölüm 8’de belirtilen kurallara bakınız. soğutuculara. elektrikli donanım. Aydınlatma odalarında fazlalıklı havalandırma sistemi öngörülür. SEVK TESİSLERİ . Kısım basınçların göstergeyi etkilemeyeceği şekilde döşenmeli 107. öngörülen Kuralları. yüksekliğinde asgari geçiş yolu sağlanmalı. Klimatize edilmiş makina daireleri ve kumanda 4.2015 .2 Basınç ölçerler (manometreler) aletlerinin kusursuz okunabileceği yeterlikte aydınlatılması gerekir. Gürültüyü Azaltma 2. donanımın önemli kanallarının döşenmesi. . . engelli bölgelerden 1. muhtemel akışkan sütunlarının oluşturacağı statik Havalandırma. 6. birisi firar yolu olarak hasarlardan korunmalıdır. Makinalara ve Kazanlara Ulaşılabilme 7. basınç ölçerler üzerinde belirtilmelidir. Sistem ve donanımın düzenlenmesinde aşağıda Sevk makinasının montajı ve sökülmesi için. Montaj bölgesine elemanların yerleşiminden kaçınılmalı . İşletme ve İzleme Donanımı 600 mm. en az iki çıkış bulunmalıdır. Makina Kontrol Daireleri veya su ile çalışan donanım beraber bulunuyorsa. ilgili ulusal kontrol ve çalıştırma cihazlarına kullanma ve bakım için kurallar dikkate alınarak. Rutubete ve pisliğin birikimine karşı korunma. Göz kamaştırmama. vs. Sintine Kuyuları / Sintineler sistemlerde müsaade edilen maksimum çalışma basıncı. deneme basıncını gösterecek ölçüde olmalıdır.1 Aletler. Bölüm 11’de tanımlanan isteklere tabidir. basınçlı kaplarda ve emniyet valfleri ile korunmuş 5. uyarı. Basınç Kısım 107. aparatlara ve Gemiyi çalıştıran makinaların gürültüsünün.1 Makina ve kazan donanımlarına. özellikle kaptan köprüsünde sağlanmalıdır.2 Makina devrelerinin şekillendirilmesinde (makina temellerinin dizaynı. donanımın tüm diğer parçaları için montaj ve söküm yolları planlanmalıdır. Gemi İşletim Tesisleri ve Yardımcı ölçerler. Yeterli havalandırma. 2. Gemi İşletim Tesisleri ve Yardımcı Sistemler.

olan bu kurallar. hesaplamalar ve yerleştirme resimleri ile kanıtlanmalıdır. Bu seviyeler ilgili Kısım 101.3 Bu kurallarda. ana makina kumanda yerinde açık bir şekilde gösterilmelidir. kaptan amacıyla. Fazlalıklı Sistemler Geminin kumanda yerleri ile makina dairesi ve dümen makina dairesi arasında her türlü çalışma şartlarında. çalışmasının açıklamaları. RP2 x% ve RP3 x% ek klaslama işareti verilen gemilere 2. seyir tecrübelerinde ulaşılması gereken hız ve köprüsünde. SEVK TESİSLERİ . arızaların algılanması ve olası etkilerin çalışmaları durumunda. Kısım 106. 4.1 Başvurulan ek klaslama işaretine uygunluk. Haberleşme ve Sinyal Cihazlarının Dizaynı çalıştırılması için gerekli olan yardımcı sistemler ve kumanda sistemleri için bir hata durumu etki analizi Hareket yönünü değiştirme. makina dairesinde ve tüm kumanda manevra kalitesini göstermek üzere. alınacaktır (örneğin. Birden fazla şaft donanımlı tesislerde her donanım için bir telgraf 1. siperleme vasıtasıyla). şematik resimler. Şaft Devir Göstergesi Bölüm 2. kumanda cihazları.C’de tanımlanan ek klaslama işaretleri ile belirlenir.4 Onay için Verilecek Dokümanlar bulunmalıdır. model testleri veya istasyonlarında gösterilmelidir. Haberleşme ve Sinyal Donanımı Elektrik ve Kısım 106.4. Makina dairesinden veya makina kontrol merksinden 1. alınmıştır.’ye bakınız. Analiz. sevk ve manevra sistemleri ile ilgili fazlalık dışındaki süre için bir alarm sistemi oluşturulmalıdır. 1.K edilmez derecede zarar görmemesini sağlayıcı önlemler iyi bir şekilde görülebilmelidir. 1.J. tekil bir arızanın sevk ve/veya manevra yeteneğinde herhangi bir kayba Hareket yönünü değiştirme "ileri" veya "geri" durumu neden olmayacağını göstermelidir. Bölüm 2. J. sistemin işlevinin ve donatılmalıdır. haberleşme ve işletme (HDEA) veya eşdeğer bir analiz yapılmalıdır. 2’de belirtilen isteklere göre. 1. kumanda yerinde bir arada olmalıdır. C. Sinyal cihazları. Elektrikle çalışan kumanda haberleşmesi.2015 . Bölüm 3. Otomasyon. Küçük güçlü tesislerde hesaplamalar kullanılacaktır. Elektrik. Makina Telgrafı 1. makina zabitleri için vardiya kurallar.’a bakınız). Vardiya Alarm Sistemi uygulanır. sinyal ve alarm sistemlerinin dizayn ayrıntıları için Kısım 105.’de belirtilen isteklere uygunluğun kanıtlanması Pervane şaftlarının devir sayısı ve dönüş yönü.1 Fazlalıklı sevk ve manevra sistemleri ile ilgili bulunmalıdır (Kısım 105. Otomasyon’a bakınız.2 Sevk ve manevra sistemleri ile bu sistemlerin 5. 3. 1. vs. gösterge uygulanmayabilir. Klaslama ve Sörveyler. seviyelerini açıklar.2 Fazlalıklı sevk ve manevra sistemleri ile ilgili harekete geçirilebilen. makina telgrafı ile donatılmış olmalıdır. 2-8 Bölüm 2 – Makina Donanımının Dizaynı ve Yapımı I. Lokal kontrol istasyonları bir emercensi telgrafla blok diyagramları. Genel ana enerji kaynağından bağımsız ve karşılıklı anlaşmayı pürüzsüz bir güvenle sağlayan konuşma bağlantıları 1. makinaların tam yükte Analizde ayrıca. makina dairesinin her yerinden kontrolü için alınan önlemlerin yerinde olduğunu ve bu TÜRK LOYDU . Konuşma Bağlantısı K. tekil arıza kavramı esas Makina dairesinden kumandalı makina donanımı. Bölüm 9.ASKERİ GEMİ KURALLARI.4. TL tarafından klaslanan ve RP1 x%.

sevk veya manevra sistemleri. (2) Normal hava koşulları olarak. TL kurallarına göre. 1. 2.2 maddelerde belirtilen dalga periyodu 6. kumanda ve manevra sistemleri ve bunlarla ilgili yardımcı havası ve kesintisiz güç besleme sistemleri gibi işlevleri sistemler için yapılmalıdır. kavramını zayıflayabilecek teknik unsurların ve/veya işletim prosedürlerinin de dikkate alınması gerekir. 21 m/sn’ye (21 m/sn dahil) kadar bir rüzgar sağlanabilecektir. 3. Genel İstekler 3. birbirinden makinası bölmesine su girmesi durumları. soğutma suyu. Fazlalık çalıştırılabilmelidir. özellikle geminin sevk ve manevrasının hızlı uyulmalıdır. fazlalıklı sevk makinaları ve bunlarla ilgili yardımcı Yukarıda belirtilen isteklere uygunluk. bu sistemler için yedek ünitelerin onay için verilmelidir. Sistemler arasında bağlantı hatlarının 2. Normal hava koşullarındaki (2) hızı (8 Beaufort) ve ortalama dalga periyodu 8. bir şekilde telafisine uygun olduğunu da kanıtlanmalıdır. normal çalışma sırasında kapalı tutulması gereken kesici valfler bulunacaktır. Makina dairesine su girmesi ve/veya model testleri ile kanıtlanmalı ve seyir veya makina dairesinde yangın çıkması durumları ve tecrübeleri sırasında uygun şekilde doğrulanmalıdır.5 Fazlalıklı sevk sistemi ve manevra sistemi. belirtilen süre maksimum seyir isteklere. aşağıda belirtilenler etmeyen. lik dalga yüksekliği esas alınır. kısıtlama olmaksızın aynı anda hava direncine daha az maruz kalacak bir konuma sevk sistemlerini besleyebilmeleri koşuluyla. 2.4 m. SEVK TESİSLERİ . sistemler. (3) Denizdeki seyir süresi normal olarak 72 saatten daha 2. en az 72 saatlik sürede uyulmalıdır. gibi sevk sistemine doğrudan etki sisteminde bir arıza oluştuğunda. vb. yağlama yağı. hesaplarla sistemler için yapılmalıdır.4 Yukarıdaki 2.1 ve 2. esas alınır. fazlalıklı sevk veya makina dairesinde yangın çıkması ve dümen sistemlerine ait yardımcı sistemlerin. Yardımcı Sistemlerle İlgili İstekler RP2 x% ek klaslama işareti için. dikkate bağımsız olarak her bir sevk sistemi için sağlanması alınmayacaktır. 2. 11 m/sn’ye (11 m/sn dahil) kadar bir rüzgar hızı (5 Beaufort) ve ortalama 2.1 En olumsuz hava koşullarında (1) dahi.ASKERİ GEMİ KURALLARI. Bağlantı şekilde geminin manevra yeteneği sağlanacaktır. RP1 x% ek klaslama işareti için. HDEA.7 sn. belirtildiği hallerde.3 maddelerde belirtilen az süren gemiler için. fazlalıklı sevk 3.8 m. çalıştırma havası besleme Bu bölümde belirtilen isteklere göre. birbirinden ayrı olacak şekilde dizayn edilecektir. Makina dairesine su girmesi sevk sistemine doğrudan etki eden. olan değer alınır) olmalıdır. fazlalıklı sevk sistemlerine ait yardımcı sağlanmalıdır. ilave yedek getirilebilecek ve bu konumda muhafaza edilebilecek ünitelerin sağlanmasına gerek yoktur. dikkate alınmayacaktır.3 sn minimum hız en az 7 knots veya v0 hızının yarısı (düşük olan 5. gereklidir. HDEA yalnızca. boşta çalışan sevk tesisinden çalışmayı devralabilmelidir.1 Yakıt. sevk sistemindeki ortak elemanlardaki bir arıza. en olumsuz hava koşulları bulunduğu sularda karaya göre izafi hız olarak.2 Yakıt temizleme.2 Geminin kontrol altında tutulması için minimum hız muhafaza edilebilecek ve kuvvetli akıntıların (1) Bu kurallar kapsamında.3 Yukarıdaki 2. her Bunun dışında analizde.3 Seyir tecrübelerinde yapılacak test programı. hatlarında. TÜRK LOYDU .1.6 Fazlalıklı sevk sistemi. geminin yükleme koşuluna bağlı olmaksızın süresi ile sınırlandırılabilir. olan 2. 2.’lik dalga yüksekliği isteklere. K Bölüm 2 – Makina Donanımının Dizaynı ve Yapımı 2-9 önlemlerin.2 ve 2. gemi bulunması ve ünitelerin. ortak neden olan olası arıza an kullanıma hazır olmalı ve istenildiğinde durumlarının belirlenmesi ele alınmalıdır. bahis konusu her bir sistem için bu üniteler sağlanmalıdır.2015 .4. 2.

sevk ünitesini gemi ekseni konumuna getirip kilitlemek mümkün olmalıdır.1’de dayanıklılık esasına uygun olmalıdır. bölme perdelerinde kesici valf konulmalı ve valflere. arızalı azimuth da bir kesici valf bulunmalıdır. geminin 3. yangın izolasyonu sağlanmalıdır. makinası bulunmalıdır. her iki makina bölmesinden veya makina 5. yakıtın ön ısıtması ile manevra yeteneği sağlanmalıdır. devrelerine. elektriksel Bağlantı hattında. fazlalıklı ısıtma donanımının sağlanmasına gerek yoktur. olumsuz olarak etkilenirse. 5. Dümen maksimum sapmada olsa dahi. 2’deki istekler karşılanmayacak şekilde fazlalıklı sevk sistemine ait yakıtın gerekli ön ısıtması bozulursa. en az iki azmuth sevk sistemi bulunmalıdır. mahalleri arasındaki bölmeler. herbiri birbirinden korumalıdır. kilitlemek mümkün olmalıdır. Eğer önemli makinalar ve donanımın işlevi fazlalıklı sevk sisteminin çalışması mümkün olmalıdır. tanklarından besleme devrelerinde.ASKERİ GEMİ KURALLARI.’deki istekler mahalleri arasındaki bölme perdesinin her iki tarafında karşılanamayacak şekilde bozulursa.1’e göre ayrı bölmelere konulacaktır. SEVK TESİSLERİ . servis tankı ile her sistemin pompası arasında bağlantı sağlanmalıdır. 2. Arızalı azimuth sevk sisteminin devre dışı kalmasından RP3 x% ek klaslama işaretli gemilerde.3’de belirtilen sürede.4 Fazlalıklı sevk sistemlerinin yakıt servis edilebilen. Geminin manevrasının azimuth sevk sistemi ile sağlandığı hallerde.1. 4.2 Manevra sistemi olarak azimuth sevk olarak çalışmasına olanak veren dizel yakıtı depo ünitesi tanklarının bulunması koşuluyla. tutulması gereken bir kesici düzen bulunacaktır.1 Perdeler ve bölmeler valfle izole edilebilir olmalıdır.1. her birine bağımsız olarak kumanda 3.6 RP3 x% ek klaslama işaretli gemilerde 5. 2-10 Bölüm 2 – Makina Donanımının Dizaynı ve Yapımı K RP3 x% ek klaslama işareti gemilerde.1.3 Ağır yakıt sistemlerinde. Manevra Sistemleri ile İlgili İstekler 5. fazlalıklı sevk sisteminin sınırsız 4. deniz sandıkları. yeteneği. durumunda yapısal bütünlüğünü en az 60 dakika deniz suyu soğutma sistemlerinden biri arızalandığında. normal çalışma sırasında kapalı olarak bağımsız göstergelerle gösterilmelidir. Eğer manevra ilgili ısıtma donanımları. arızalı dümeni gemi ekseni konumuna getirip sağlanacak şekilde dizayn edilmelidir. sistemleri. yapısal bütünlüklerini en az 60 dakika Her fazlalıklı manevra sisteminde. bir sevk sistemi arızalandığında.2 Fazlalıklı sevk sistemlerinin bulunduğu makina bölmeleri dışındaki bir yerden kumanda edilebilmelidir. makina Dümen konumu. bağlantı devresinde bir kesici 5. Bağlantı ayrılmalıdır. tanklar veya diğer 4. Her bir azimuth sevk sisteminin konumu. olacaktır. da bir kesici valf bulunmalıdır. RP x% için Bölme Ayırma İstekleri bir pompa yardımıyla ortak bir deniz sandığından sağlanabilir.5 Fazlalıklı sevk sistemlerinin deniz suyu beslemesi her bir sevk sistemi için tahsis edilmiş olan 5. korumalıdır.1 Dümenler mahallerle ayrılmış bulunan makina mahallerinin bölme perdeleri. 3. geminin manevra yeteneği 2. derecesi makina mahallerindeki yangın riskine bağlı olan yangına 3.1 Fazlalıklı sevk sistemleri ve manevra RP3 x% ek klaslama işaretli gemilerde. Bu sistemler. Bu mahallerin boyu veya derinliği en az 500 bağımsız kumandalı bir ana ve bir yardımcı dümen mm. makina sonra dahi. TÜRK LOYDU . yangın belirtilen bölmelerin ayrılması isteklerine uygun olarak.2015 . Bölmeler.3 Birbirlerinden koferdamlar. birbirinden su geçirmez perdelerle 5. elektriksel olarak bağımsız dümen mahalleri arasındaki bölme perdesinin her iki tarafında konum göstergesi ile gösterilmelidir.

K Bölüm 2 – Makina Donanımının Dizaynı ve Yapımı 2-11

5.1.4 SOLAS II-1 / Kural 18 veya 15’e göre su - Gemi, belirtilen istekleri karşılayabilmektedir;
geçirmez kapılara izin verilebilir. Bu kapılarda, açık /
kapalı durum göstergesi olmalı ve köprü üstünde bir - Sevk ve manevra sistemleri, uygulanan ek
uzaktan kumanda olanağı bulunmalıdır. klaslama işaretine uygun olarak gerekli
fazlalıklara sahiptir;
Su geçirmez kapılar, makina mahalleri için, emercensi
çıkış olarak kabul edilemezler. - Arızalı durumların etkileri ve bu arızalı durumların
algılanması ve kontrolüne ait önlemlerle ilgili
5.2 Havalandırma HDEA’nin sonuçları doğrudur.

Makina mahallerinde bağımsız havalandırma sistemleri 7. Diğer Ayrıntılar
bulunacaktır.
Fazlalıklı sistemlerle ilgili diğer ayrıntılar, Kısım 105,
6. Testler Elektrik ve Kısım 23, Fazlalıklı Sevk ve Manevra
Sistemleri’nde verilmiştir.
Seyir tecrübeleri sırasında, onaylı seyir tecrübesi
programına göre testler yapılacaktır. Testler, aşağıda
belirtilenleri doğrulayacak şekilde tasarlanacaktır:

TÜRK LOYDU - ASKERİ GEMİ KURALLARI, SEVK TESİSLERİ - 2015

Bölüm 3 – İçten Yanmalı Makinalar 3-1

BÖLÜM 3

İÇTEN YANMALI MAKİNALAR

Sayfa
A. GENEL .................................................................................................................................................. 3-2
1. Kapsam
2. Ortam Koşulları
3. Güç
4. Yakıtlar
5. Makinalara Ulaşabilme
6. Elekronik Bileşenler ve Sistemler
B. ONAYLANACAK DOKÜMANLAR.........................................................................................................3-3
7. Burulma Titreşimleri, Kritik Devir Sayıları
C. KRANKŞAFTIN DİZAYNI ......................................................................................................................3-4
1. Dizayn Yöntemleri
2. Sıkı Geçmeli Birleştirme ile İmal Edilen Krankşaftlar
3. Cıvatalı Birleştirmeler
D. MALZEMELER ...................................................................................................................................... 3-4
1. Kabul Edilen Malzemeler
2. Malzeme Testleri
E. TESTLER VE TECRÜBELER ................................................................................................................3-8
1. Üretim Kontrolleri
2. Basınç Testleri
3. Tip Onayı Testleri (TAT)
4. Atölye Denemesi
5. Gemideki Denemeler (Liman ve Seyir Tecrübeleri)
F. EMNİYET CİHAZLARI ..........................................................................................................................3-13
1. Genel
2. Devir Sayısının Ayarlanması ve Aşırı Devir Sayılarına Karşı Makinanın Korunması
3.Silindir Aşırı Basıncı Uyarı Cihazı
4. Krankkeyzin Havalandırılması ve Havasının Alınması
5. Krankkeyz Emniyet Cihazları
6. Yağlama Yağı Sistemindeki Emniyet Cihazları
G. YARDIMCI SİSTEMLER ........................................................................................................................3-17
1. Genel
2. Yakıt Devreleri
3. Filtrelerin Yerleştirilmesi
4. Yağlama Yağı Sistemi
5. Soğutma Sistemi
6. Dolgu Havası Sistemi
7. Dolgu Havası ve Egzost Gazı Devreleri ile İlgili Donanım
8. İlk Hareket Donanımı
H. KUMANDA DONANIMI .........................................................................................................................3-20
1. Ana Makinalar
2. Yardımcı Makinalar
I. ALARM SİSTEMLERİ ...........................................................................................................................3-21
1. Genel
2. Alarmın Kapsamı
J. MAKİNANIN LAYNA ALINMASI / YERLEŞTİRİLMESİ ......................................................................... 3-21

TÜRK LOYDU - ASKERİ GEMİ KURALLARI, SEVK TESİSLERİ - 2015

3-2 Bölüm 3 – İçten Yanmalı Makinalar A

A. Genel Yakıt besleme sisteminin sınırlandırılması, kalıcı
olarak güvenliğe alınacaktır.
1. Kapsam
3.6 Elektrik jeneratörlerini tahrik edecek dizel
Bu bölümün kuralları, içten yanmalı ana ve yardımcı makinaları, adı geçen şartlar çerçevesinde gemideki
makinalar için geçerlidir. çalışmaları esnasında da aşırı yüklenebilmelidir.

Bu kurallarda sözü edilen içten yanmalı makinalar, 3.7 TL'nun onayına bağlı olarak, dizel makinaları
trank pistonlu, 4-stroklu dizel makinelarıdır. aşılması olanak dışı olan devamlı (bloke edilmiş) güce
göre dizayn edilebilirler.
2. Ortam Koşulları
3.8 Ana makinalar için çalışma şartlarına uygun,
Sınırsız sefer alanında çalışan gemilerdeki bütün içinde devamlı ve kısa süreli çalışmalar yapılabileceğini
makinalar için performans tanımlarında, Bölüm 1.D’de gösteren güç alanını belirten, bir güç diyagramı verilir
belirtilen ortam koşulları esas alınır. (Şekil 3.1).

3. Güç

3.1 Dizel makinalarının, anma devir sayısındaki
anma gücü, Bölüm 1.D’de belirtilen ortam koşullarında
makina üreticisinin tanımlarına göre, devamlı faydalı
güç olarak tanımlanabilir. Şekil 3.1'de  olarak
belirlenen güç alanı, devamlı çalışmada,  olarak
belirlenen güç alanı ise kısa süreli çalışmada
uygulanabilir.

Güç alanının büyüklüğü makina üreticisi tarafından
belirlenir.

3.2 Makina üreticisi tarafından öngörülen bakım
ve tutum programının uygulanması şartıyla makinanın
devamlı vereceği faydalı güç sürekli güç olarak kabul
Şekil 3.1 Güç diyagramı için bir örnek
edilir.

3.3 Anma gücünün %110'u olan aşırı güçte ve 4. Yakıtlar

ilgili devir sayısında bir saat süre ile düzgün çalıştığı
kanıtlanabilen makinanın anma gücü, devamlı güç 4.1 Sıvı yakıtların kullanılmasında Bölüm 1, F.’deki
olarak tespit edilebilir. Aşırı gücün mertebesinden kurallar geçerlidir.
sapmalar TL'nun onayını gerektirir.
4.2 Yakıtın hazırlanması ve temini için, Kısım 107,
3.4 Askeri geminin görev tanımına göre, sürekli Gemi İşletim Tesisleri ve Yardımcı Sistemler, Bölüm 7, B:
düşük yükte çalışmadaki isteklere uygun olması ve Bölüm 8,G’ye bakınız.
gereken makinalar, kötü yanma ve düşük sıcaklıklar
dikkate alınarak dizayn edilmelidir. İlgili önlemler ve 5. Makinalara Ulaşabilme
ilave donanım için TL onayı gereklidir.
Makinalar, makina dairesinde, üreticinin istediği
3.5 Kural olarak, ana makinaların deneme kontrollerin ve onarımların yapılması için gerekli montaj
yerinde çalışmasından sonra yakıt besleme sistemi, ve muayene deliklerine kolaylıkla ulaşılabilecek şekilde
makinanın çalışması esnasında bir aşırı güce düzenlenmelidir.
çıkmasına olanak vermeyecek şekilde ayarlanır.

TÜRK LOYDU - ASKERİ GEMİ KURALLARI, SEVK TESİSLERİ - 2015

Test ve sörveye esas olmak üzere resimlerin tam bir takımı ilgili TL ofisine gönderilecektir.B Bölüm 3 – İçten Yanmalı Makinalar 3-3 Bileşenlerin gemide değişimi mümkün olmalıdır. Kullanılabilen yakıt. sistem üreticisi tarafından sağlanması gereken bir . Bu göstergelerin elektronik kontrol sisteminin bir parçası olduğu hallerde. öngörülen değişiklikleri kabulüne ait açıklamaları ile birlikte Tablo 3. 2. olmayacaktır. A.1'deki bütün resim ve dokümanların ve 6. B. bahis konusu gösterimlerin sürdürülmesi için gerekli önlemler alınacaktır.1. Tablo 3. çevre ve teknik koşullar üzerine etkiler dahil edilecektir. 6. Tip 1. Lisans altında üretilen her makina tipi için Lisans sahibi TL'na en az aşağıdaki dokümanları 6. 6.3 ve Kısım 105.1'de belirtilen Elektrik/Elektronik Teçhizat. Bazı hallerde TL.5 Elektronik kontrol sisteminde. Silindir çapı. . mahal ve yapım ile ilgili istekler dikkate alınmalıdır. böyle bir sistemde arıza . sevk gerekiyorsa lisans sahibi ve lisans verenin gücünün ani kaybına veya değişimine neden kullandığı ilgili resimlerin karşılaştırılması. F. H. Püskürtme sistemi.1. geminin hızında artışa neden olmaması sağlanılan. dikkate alınacaktır. birden fazla göstergenin devre .2 Bilgisayar sistemleri için Kısım 105.2. HDEA) kanıtlanmalıdır. . Çalışma çevrimi.2015 . alınmalıdır. .2. Strok.2.4 Elektronik kontrol sistemindeki arıza olasılığı. Alındığı ve Verildiği Kısımdaki Teçhizatın Tip Testlerinin Yapılması ile İlgili Kurallar’a göre tip onaylı olmalıdır.ASKERİ GEMİ KURALLARI. 6. 6. aşağıdaki hususlar dikkate alınmalıdır.2. 6. karakteristiklerle belirlenir: 6. olduğunda. . onay (O) veya bilgi (B) için Tablo 3. Elektrik Kuralları.2 Lokal kontrol istasyonları .3 Elektronik kontrol sistemindeki bir arıza. Makinaların yerleştirilmesinde.2. Düşük yükte çalışma ile ilgili önlemler ve ilave analizle (örneğin. Değiştirilen elemanların eğer varsa. Süpürme yöntemi (tabii emişli veya aşırı doldurmalı). Kısım 1.3 Tekil bir arıza. Makina üreticisi tarafından her makina tipi için Testlerinin Yapılması ile İlgili Kurallar.1 İçten yanmalı makinaların kontrolü için gerekli olan elektronik bileşenler ve sistemler için.2. cihazların ve elektronik sistemlerin elektrik beslemesi. SEVK TESİSLERİ . İçten yanmalı bir makinanın tipi. lisans verenin onaylayabilir.1 Lokal kontrol istasyonları için. aşağıdaki Bölüm 9. .3’deki davranışlar sağlanacak şekilde gerçek- leştirilmelidir. dışı kalmasına neden olmayacaktır. Elektrik göndermelidir: Kuralları. bir hız kontrol düzeni varsa.2.1. TL'na gönderilir. Burada.2 ve 6. Onaylanacak Dokümanlar 6. 6.4 Eğer bu göstergeler elektrikli ise. TÜRK LOYDU .1'e göre bütün resimleri. insanlar. Bölüm 10 dikkate alınmalıdır. 6. donanımına ait dokümanlar.1. dikkate .1. Üreticinin tanımı. diğer arızalı koşulları . 6. lenecektir. Bilgisayarlar ve Bilginin (uygulanabilir ise) resimler ve dökümanlar. 3.2 H’de belirtilen göstergeler. Elekronik Bileşenler ve Sistemler 6.1 Elektronik bileşenler ve sistemler. bir arızanın sadece tek bir göstergeyi etkileyebileceği şekilde düzen.

malzemelerin uygunluğunun gösterilmesi zorunludur.1 Dizel makinaların parçalarında kullanılan malzemelerin kalite özellikleri Kısım 2'de belirtilen 1. Tablo 3. Gerekli görüldüğü takdirde. dizaynı 1.2 1. Anma devir sayısında her silindirde üretilen anma 2. nin onayları ilgili üretici tarafından TL'na verilecektir. SEVK TESİSLERİ .2 Kurallara uymayan kalite özelliğindeki alınmamak koşulu ile kullanılabilir.2 Sevk tarafındaki flenç bağlantıları 5. Kabul Edilen Malzemeler 1. Malzeme Testleri sağlanmalıdır. Doldurma havasını soğutma sistemi. Bir makina tipi için TL'ndan alınan ilk onaydan Parçalı krankşaftları birleştirmek için özellikle sıkı geçme sonra. Kritik Devir Sayıları bağlantı kullanılabilir. Aşırı doldurma sistemi (darbeli doldurma. 2. Krankşaftların sevk tarafındaki kaplin flencinin kaplin cıvataları için. Krankşaftlar .3 Eğer şok yükleri. . Sıkı Geçmeli Birleştirme ile İmal Edilen gücü ve en büyük devamlı efektif basınç. Türboşarjerlerin. Diğer hesaplama yöntemleri. Dokümanlar onay için malzemeler TL'nun özel izniyle kullanılabilir. Malzemeler C. Krankşaftın Dizaynı 1. lamelli grafitli dökme demir kullanılabilir. Bu verilmelidir. cıvatalar kullanılmalıdır. Bölüm 8’de belirtilen kurallar uygulanacaktır.1 Krankşaftlar.2015 . Silindir tertip şekli (dik sıra. Kurallar” uygulanır. 3. ısı değiştiricilerin. D'ye uygun sıkı 6. 3.1'e uygun dökümanların verilmesi gerekir. bu tür çapına göre daha büyük yuvarlaklıkta (r ≥ 0.3 ayrı parçalar zorlamalara göre dizayn edilmelidir. Cıvatalı Birleştirmeler . 1.06·d) veya yüklere maruz bileşenler için tavsiye edilmez. kural olarak Bölüm 4.1 Parçalı krankşaftlar 4.1'de sözü edilen esaslara göre dizayn edilen 1. Burulma Titreşimleri.C. 1. sabit Sıkı geçmeli birleştirme ile imal edilen krankşaftların basınçlı doldurma). aşağıdaki listede bulunan parçaların TL gözetiminde malzeme testleri yapılır: TÜRK LOYDU .1’de belirtilen TL Kurallarına göre yapılacaktır.D . önemli yapısal değişikliklerin kontrolüne yeterli. TL ek dokümanların gönderilmesini isteyebilir. Tablo 3. vs. bağlı pompaların.3 Yapı tarzı özel olan makinaların krankşaftlarının dizayn yöntemleri için TL ile anlaşma 2.ASKERİ GEMİ KURALLARI.1 Teker teker üretilen makinalarda kullanılan. TL'nun onayı ile sürtünmeye dayanıklı eşdeğer bir 7. montaj elemanları ile şok yüklerinin yeterince azaltıldığı kanıtlanırsa. askeri gemi için büyük önem krankşaftların uç yataklarının dış tarafı bitişik şaftın (d) taşıyorsa. anma gücünde meydana gelen malzeme kurallarına uymalıdırlar. makinaya geçme cıvatalar uygulanır. 3-4 Bölüm 3 – İçten Yanmalı Makinalar B. Eğer uygun koniklikte olabilmelidir. lamelli grafitli dökme demir (GG). Sıkı geçme cıvataların kullanımı mümkün olamıyorsa. Hesaplarda TL “İçten için kabul edilen malzemeleri ve onların minimum Yanmalı Makinaların Krankşaftlarının Hesaplanması İçin kalitesini içermektedir. 3. V). Dizayn Yöntemleri 1. TL'nun yukarıda adı geçen esaslarının verdiği boyutlardan küçük 1. D.

Döküm 1 O .6 m3 için (6) Makina üreticilerinin teslim kapsamı içinde olan bütün sistem. komple 3 (2) 19 B Piston. komple 3 (3) 6 Srast yatağı temel levhası B . kaynak ayrıntıları ve kaynak talimatları ile 3 (3) 7 Freym / Kolon B . Gemi İşletim Tesisleri ve Yardımcı Sistemler’e bakınız.Kaynaklı. (Aşağıya bakınız) 1 B İçten yanmalı makinanın onay başvurusu için istenen bilgiler 3 2 B Makinanın enine kesiti 3 3 B Makinanın boyuna kesiti 3 4 Bedpleyt veya krankkeyz B .2015 . komple 1 20 B Kemşaft tahrik sistemi. tahribatsız malzeme muayeneleri ve basınç testleriyle ilgili bütün ayrıntılarla 3 22 O Temel cıvatalarının yerleşim planı (yalnız ana makinalar için) 3 23 O İlk hareket havası devre şeması veya eşdeğer bir doküman 3 (6) 24 O Yakıt devre şeması veya eşdeğer bir doküman 3 (6) 25 O Yağlama yağı devre şeması veya eşdeğer bir doküman 3 (6) 26 O Soğutma suyu devre şeması veya eşdeğer bir doküman 3 (6) 27 O Makinanın kumanda ve güvenlik devre şeması 3 (6) 28 O Elektronik bileşenler ve sistemlerin devre şeması 1 29 B Egzost devresinin izolasyon ve muhafaza sistemi.Döküm 1 (3) O . komple 3 (4) 31 O Krankkeyzin patlama emniyet valflerinin yerleşimi 3 (5) 32 B Sürekli düşük yükte çalışma ile ilgili ilave donanım 33 B İşletme ve bakım el kitapları 1 (1) Yalnız bir silindir için (2) Yalnız enine ve boyuna kesit resimlerinde yeterli özellikleri görülemeyenler için gereklidir.Döküm 1 (1) . Kısım 107. kaynak ayrıntıları ve kaynak talimatları ile 3 (1) 8 B Bağlantı rotları (tayrot) 1 9 B Silindir kaveri komple 1 10 B Silindir ceketi veya makina bloğu 1 (1) (2) 11 B Silindir layneri 1 (2) 12 O Krankşaft ayrıntıları. B: Bilgi TÜRK LOYDU . silindir sayısına göre 3 14 O Srast şaft veya ara şaft (makina içinde ise) 3 15 O Kaplin cıvataları 3 16 O Karşı ağırlıklar.ASKERİ GEMİ KURALLARI. olan makinalar veya krankkeyz hacmi ≥ 0. kaynak ayrıntıları ve kaynak talimatları ile 3 5 O Srast yatağı.1 Onaylanacak dokümanlar Seri Açıklama O/B Tanım Miktar No. bağlama cıvataları dahil 3 17 O Konnektin rot / biyel ayrıntıları 3 18 B Konnektin rot / biyel. silindir sayısına göre (Krankşaft hesabı için 3 veri cetvelleri ile) 13 O Krankşaft. SEVK TESİSLERİ . komple. D Bölüm 3 – İçten Yanmalı Makinalar 3-5 Tablo 3.Kaynaklı. komple 1 21 O Ana parçaların malzeme özellikleri. istekler kurallara göre. (3) Makinaya ekli olan ve bedpleytin içine yerleştirilmeyenler için (4) Tüm miktarlar için (5) Yalnız silindir çapı > 200 mm.Kaynaklı. O: Onay. komple 1 30 O Yüksek basınç yakıt devresinin muhafaza sistemi.

5. 10. 2. Tablo 3. 8. devresinin parçaları ve makinanın kısımlarından olan diğer basınçlı sistemler için de malzeme testleri 2.3 Malzeme testleri uygulanarak yapılan muayeneler. Gemi İşletim dikişlerinin muayenelerinde.3'e uygun olarak dişliler. 8.ASKERİ GEMİ KURALLARI. çelik 9. örneğin. veya dökme çelik. Bedpleytin çelik döküm parçaları.3 Makinanın önemli parçalarındaki kaynak yapılmalıdır (bunun için Bölüm 107. 4. . 9. Bütün parçalar 2. dövme çelik veya çelik döküm. Tam işlenmemiş krankşaftların. metodları istenebilir. 6. dökme demir olan piston kafası. 5. 3-6 Bölüm 3 – İçten Yanmalı Makinalar D 1. 13.1.Silindir kaverleri. çelik veya nodüler 2. Krankşaft kaplin cıvataları. Piston veya çelik döküm.4 ve 3. Çelik veya dökme çelik silindir laynerleri. Tablo 3. Çelik veya çelik döküm silindir kaverleri. Çelik veya dökme çelik silindir kaverleri.2.Ana yataklar. Egzost gaz türboşarjeri. ≤ 300 mm.1 Ultrasonik muayeneler üreticinin yerinde Tablo 3. İlgili üretici dokümanları 2. aşağıdaki listede bulunan parçalar için. Krankşaftın ana tahrik tarafındaki kaplin flenci tahribatsız malzeme muayeneleri uygulanır: (eğer birleşik değilse). Pistonların çelik veya dökme çelik üst parçaları.5'e göre 2.Silindir kaveri cıvataları.Konnektin rot / biyel yatakları. 4. . Krankşaft. Konnektin rotlar / Biyeller.2 Teker teker üretilen makinalarda. Kaynaklı bedpleytler: levhalar ve yatak altlıkları.5'e uygun olarak yapılır. örneğin : . haddelenmiş veya dövülmüş parçaları. SEVK TESİSLERİ . 1. TÜRK LOYDU . Cıvatalar ve saplamalar.2. 2.1 Manyetik parçacık veya girici sıvı yöntemleri Tablo 3. Bölüm 8’e bakınız). 12.2. Tam işlenmiş krankşaftların. 7. Kaynaklı freymler ve krankkeyzler. Tek parçalı dövülmüş krankşaftlar.2. 1-5-6-7-8-9-10-12-13 >400 mm. taşıyan altlıklar.2. 3. Kemşaftı tahrik eden çelik veya çelik döküm 2. 1-7-8-9-10 >300 ≤ 400 mm.2 Ek olarak.Konnektin rot / Biyel cıvataları. yapılmalıdır. . 6.2015 . . döküm.Ana yatak cıvataları. Bağlantı rotları (tayrod) (diş açılmış boyun iki misli uzunluktaki herbir bölgede).1 Malzeme testleri Tablo 3. boru devreleri ve ilk hareket havası beraber verilir. 11. . kabul edilmiş muayene Taeisleri ve Yardımcı Sistemler. tecrübeye göre hataya rastlanılabilecek yerlere edilecek parçalar uygulanır.1. Bağlantı rotları (tayrod).4'e uygun bir şekilde üretici ile TL sörveyörünün arasında tespit D.şaft ve rotorlar . 10.1'deki listeye göre test Silindir çapı edilen. 7. kaynak bağlantılarıyla beraber ana yatakları 3. Kaynaklı freym ara bağlantıları. döküm veya dövme parçaları. Kemşaftı döndüren dişliler ve zincir dişlileri. Değişik zorlamaların etkisinde olan cıvatalar.

X (1) - Rm ≥ 370 N/mm Volanlar . (4) Silindir çapı ≤ 400 mm.2 Krankşaftlar X . kalınlık ≤ 35 mm. C X . için. (**) Test sertifika tipleri için DIN 50049 veya EN 1020’ye bakınız. B Kaynaklı bedpleytler X . X 2 Silindir laynerleri Bölüm 7. X Silindir blokları . - Bölüm 5. . için. X (1) - Nodüler dökme demir. X Bedpleytler . X (1) - Valf gövdeleri . X (1) - Bedpleytler . (3) Sadece silindir çapı >400 mm. . C Kemşaft tahrik dişlileri X (1) X (2) - Yatak altlıkları (kaynağa elverişli) X (3) X (4) - Makina blokları . - kalınlık >35 mm. için. . - bütün olan krank elemanları Bölüm 6. tercihen ferritik Silindir blokları . (1) Sadece silindir çapı >300 mm. C . levhalar için Bölüm 3. .1 B 2. X Rm ≥ 220 N/mm Volanlar . B X (3) X (4) - 2 Pistonlar ve piston kafaları . C Özel kalite dövme çelik (throws) Rm ≥ 440 N/mm2 Pistonlar ve piston kafaları X X - Silindir kaverleri / silindir kafaları X (3) X (4) - Dökme çelik Bölüm 6. X Lamelli dökme demir Silindir kaverleri / silindir kafaları . (2) Silindir çapı ≤ 300 mm. X Tekne yapım çeliği. - Tekne yapım çeliği. Kaynaklı freymler X . bütün TL kalite dereceleri. - Dövme çelik Konnektin rotlar X .1 C 3. C yapı çelikleri (*) Tüm ayrıntılar için TL Malzeme Kuralları’na bakınız. D Bölüm 3 – İçten Yanmalı Makinalar 3-7 Tablo 3. X (1) - Makina blokları . . C X .ASKERİ GEMİ KURALLARI. levhalar için Kaynaklı çerçeveler X . .3 Onaylı malzemeler ve test sertifikası tipi TL kuralları Test sertifikası (**) Onaylı malzemeler Parça adı (*) TL 3. - Kaynaklı konstrüksiyonlar için alaşımsız Bölüm 3. TL kalite derecesi (B). C 2 Cıvatalar ve saplamalar X (1) X (4) - Rm ≥ 360 N/mm Özel kalite dökme çelik Çok parçalı krankşaftlar için Rm ≥ 440 N/mm2 ve vebler veya pin ve vebleri ile bir Bölüm 5. SEVK TESİSLERİ . - Rm ≥ 360 N/mm2 Pistonlar ve piston kafaları X (3) X (4) - Kemşaft tahrik dişlileri X (3) X (4) - Haddelenmiş veya dövme yuvarlak çelik Bağlantı rotları (tayrot) X .2015 . TÜRK LOYDU . - Silindir kaverleri / silindir kafaları Bölüm 5. X (1) - cins Silindir kaverleri / silindir kafaları Bölüm 7. için.

Test edilecek makina. 1-2-3-4-5 3.6'da Maksimum anma gücünün %25. Malzeme ve kaynak çerçevesinde makina üreticisi tarafından yerleri muayeneye tabi tutulur. Bu testler sırasında işlev testleri ve çalışma verilerinin kaydedilmesi işlemleri yapılır. bu makinalar “Seri protokole bağlanır.İç testler 1. TÜRK LOYDU .4 Bir makina parçasının kusursuzluğunun 3.2'deki listeye göre kapsamında bulunan doküman-lara eşdeğer Silindir çapı muayene edilecek parçalar resim ve dökümanlar TL'na verilmiş olmalıdır. .İç testler D. Bütün parçalar Tip onayı testi 3 aşamada yapılır: Tablo 3. %110 değerindeki yükleme durumları için yapılan testleri kapsar.2. Üretim Kontrolleri 3. Testler ve Tecrübeler Bu test TL sörveyörünün huzurunda uygulanır.3 Dövme veya döküm parçaların kaynak edilerek birleştirilmesiyle oluşturulan krankşaftlar için . SEVK TESİSLERİ .Tip testi E.1. Basınç Testleri 3.E 2. %100 ve verilen basınçlarda basınç testine tabi tutulurlar. TL tarafından "Seri üretilen için önemli olan yüklerde denenir ve çalışma değerleri makina üreticisi" onayını almışsa.2. . 1-2-3-4-7-10 test saatlerini de içeren çalışma verilerinin kaydedilmesi >400 mm. 1. gereklerine uymalı ve benzerliği optimize edilmiş olmalıdır.2'ye uygun bir tip anma devir sayısında. Bu amaçla 3. 2. kullanılmasına uygun seçilir.1 Tip onayı testi için ön şartlar şüpheli olması halinde.2 A Aşaması .1. Güvenilir sürekli bir çalışma için gerekli TL'nun özel onayı gereklidir. üretim serisinin özgün tahribatsız muayeneler istenebilir.1 Genel pervaneyi döndürmek için sabit devir sayısında. B'de belirtilmiş olan "Onaylanacak Dokümanlar" D. atölye içi testleri metodu kabul edilir olmalıdır. 2. yukarıda sözü edilen muayenelere ek olarak kabul edilmiş metodlarla . Tablo 3.2. 1-2-3-4-5-6-7-10-11 işlemleri yapılır. Gemiye montajı istenen makinaların. makina üreticisi 1.2. uygulanmış ve önemli muayenelerin sonuçlarından TL'na bilgi verilmiş olmalıdır. ≤400 mm. 3. A Aşaması .2015 .2 Tip onayı testinin kapsamı >400 mm. %75. Tip Onayı Testleri (TAT) . %50. Üretim ve kaynak muayeneler ve ölçmeler.ASKERİ GEMİ KURALLARI. TL tarafından Tip .2 Makina üreticisi. 3-8 Bölüm 3 – İçten Yanmalı Makinalar D.4 Manyetik parçacık muayeneleri . Jeneratörün tahriki için sabit regülatör ayarıyla onayı yapılmalıdır.1.1 Normal koşulları İçten yanmalı makinaların parçaları tek tek Tablo 2.2'deki listeye göre Silindir çapı muayene edilecek parçalar Tip testi sırasında TL’na verilecek olan işlev testleri ve ≤400 mm. onayı testi yapılmalıdır. B Aşaması . Yükleme durumları. Makina üreticisince kabul edilebilen çalışma bölgesinin sınır noktalarının tespitinde.5 Ultrasonik muayeneler . Uygun teorik pervane eğrisi üzerinde ve/veya 3.1 Tüm makinaların üretim denetimi TL tarafından yapılır. Makina. makinanın Üretilen Makinalar için Kurallar“a göre test edilecektir.

2.müs veya pe.müs + 300 (hangisi küçük ise) Yakıt püskürtme sistemi Valfler 1. Not : Makina üreticisi tarafından. örneğin.müs + 300 (hangisi küçük ise) Egzost gazı türboşarjeri. SEVK TESİSLERİ .1 Yükleme noktaları . veya sökülürse. Şekil 3. basınç tarafı 1.müs [bar] = İlgili parçaların müsaade edilebilen en büyük çalışma basıncı. sintine) 4 en az 1.5 · pe. bir durumunda kabul edilebilen çalışma zamanı gösterilmelidir. erişilebilen gücün.5 · pe. 3. soğutma suyu mahalli 4 en az 1. aşağıdaki belirtilmiş muayeneler ve testler TL'nun gözetiminde durumlarda belirlenmelidir: yapılmalıdır. türboşarjerin Tip testi sırasında aşağıda 3. su. Tip testi .Tip testi Türboşarjerle aşırı doldurmalı makinalarda.3. her iki tarafı (4) 4 en az 1. (3) Dövme silindir kaverleri için basınç testi yerine diğer test yöntemleri kabul edilebilir.5 · pe.ASKERİ GEMİ KURALLARI. (2) pe.6 Basınç testleri (1) Parça adı Test basıncı pp [bar] Silindir kaveri. özel kurallar üzerinde anlaşma sağlanabilir.5 · pe.müs Egzost devresi. değerlendirme için gerekli bütün önemli parametreleri kapsamalıdır.2'de gösterilen güç/devir sayısı diyagramına uymalıdır.müs veya pe.5 · pe. Kısa süreli bir sınırlama ve protokole bağlanan çalışma verileri. tüm soğutma suyu mahalli boyunca (5) 7 Silindir ceketi.5 · pe. yakıt.3'e kadar devre dışı kalması halinde erişilebilen güç.1'den 3. E Bölüm 3 – İçten Yanmalı Makinalar 3-9 Tablo 3. Muayenelerin sonuçları protokole bağlanmalı ve TL'nca imzalanmalıdır. TÜRK LOYDU . (5) Savurma dökümlü silindir laynerleri için basınç testi yerine yarılma testi uygulanabilir. İki veya daha fazla türboşarjerli makinalarda arızalı türbin devre dışı kalırsa.müs Makinaya bağlı pompalar (yağ. soğutma suyu mahalli 4 en az 1. 3.müs (1) Genel olarak parçalara hidrolik test uygulanır. soğutma suyu mahalli (3) 7 Silindir layneri.3. soğutma suyu mahalli 4 en az 1.müs veya pe.5 · pe.2 Emercensi çalışma koşulları 3.2015 . uygun tahribatsız muayene şekilde kaydedilmiş boyut kontrolü.5 · pe.müs Soğutucu. Tek türboşarjerli makinalarda rotor kilitlenirse programından olası sapmalar TL'nun onayını gerektirir. (4) Dolgu havası soğutucusu yalnız su tarafı.müs + 300 (hangisi küçük ise) Boru devreleri 1. devamlı Tip testi sırasında çeşitli yükleme noktalarının ölçülen çalışma olabileceği belirtilmelidir.3 B Aşaması .müs (2) Pompa gövdesi.5 · pe.müs İlk hareket ve kumanda havası sistemi (montajdan önce) 1. Yükleme noktaları.3. Dizaynın ve testlerin özelliği nedeniyle test kurallarında bir değişiklik gerekiyorsa.

2 Güç / Devir sayısı diyagramı Normal durumda %100 devir sayısında 3 noktasına 3.3.2'ye uyan çalışmada erişilebilen en büyük güç TÜRK LOYDU .3. bunu uygun bir şekilde kanıtlamalıdır. regülatör ayarı ile anma devir sayısında 9.2.5 Kısmi yükte çalışma uyan %110 güç veya nominal pervane eğrisine uygun bir devir sayısında 3a noktasına uyan müsaade Kısmi yükte çalışma. makina büyüklüğüne ve ölçmenin süresine bağlıdır.1.3. 3.3.3 Müsaade edilebilen en büyük döndürme momenti Şekil 3.2015 . makina üreticisi tarafından belirtilmelidir. SEVK TESİSLERİ . %25) devamlı çalışma. her şeyden evvel makinanın çalışması süreklilik durumuna gelince yapılmalıdır. .1.1. Birer saat aralık ile en az iki ölçme (kayıt) yapılmalıdır.1'e uygun %100 güçte (anma gücü) iki saatlik bir çalışma zamanı gerektirir.1. nominal pervane eğrisine uygun edilebilen en büyük güç (normal durumda %110) devir sayılarında 6. momentinde. Yükleme noktası 4'e uyan %100 döndürme A. 7 ve 8 noktalarına uyan ve sabit demektir.4’deki isteklerin karşılandığı kanıtlanmalıdır. 3-10 Bölüm 3 – İçten Yanmalı Makinalar E Her bir yükleme noktasının çalışma zamanı. TL tarafından onaylanmalıdır. 3.2 Emercensi çalışma 3.1. Yükleme noktası 5'e uyan %90 döndürme momentinde. Yükleme noktasına uyan müsaade edilebilen en büyük devir sayısında. Her durumda ölçmeler.3.1.ASKERİ GEMİ KURALLARI. 3. yükleme noktasına uygun çıkış gücü %100 olan güç demektir.2 %100 Güç 2. Tip testi çerçevesinde mekanik silindir yağlayıcısı olmadan tatmin edici olarak çalışabilen bir makina.3. Üreticinin belirlediği testlerin tipi ve kapsamı. 3.1. 3. %50.1 Anma gücü (devamlı güç) %100 döndürme momentinde ve %100 devir sayısında(anma devir sayısı) 1.3. Alt yükleme en küçük devir sayısı noktalarında veya altındaki (örneğin %50. Kısa süreli çalıştırma için izin verilen en küçük devir sayısı aşağıda belirtilenler için ayarlanmalıdır: 3.6 Sürekli düşük-yükte çalışma . %100 güçte çalıştırma yapılmalıdır.3.4 Kısa süreli çalışma için kabul edilebilen %25'ine karşıt gelen çalışma demektir.3. 3. 10 ve 11 noktalarına uyan ve ayrıca anma gücünün %75.

Bütün sonuçlar.5 B ve C aşamalarının test raporları sayısında(anma devir sayısı) no Sürekli çalışma durumuna erişildikten sonra en Tip testinin sonuçları.6 Seri makinaların tip testi sayısında. 3. Kemşaft tahrik sistemi. her bir . E Bölüm 3 – İçten Yanmalı Makinalar 3-11 . TÜRK LOYDU . Nominal pervane eğrisine uygun en düşük devir olanak dışı ise. erişildiğinde yapılır. %10 yükseltiliyorsa yeni bir tip .Parça kontrolleri belirtilmiş bir deneme uygulanır.4 C Aşaması .3 İşletme testleri 3. yapılmalıdır.6.6. Tip kabulü ve çalışma testi yapılmış bir makinanın anma gücü (devamlı gücü). her zaman sürekli çalışma durumuna . . sıra makinalarda bir silindi- rin parçaları ve (V) makinalarda bir V tahrikine ait iki 4. genel olarak üreticinin atölyesinde ve TL'nun gözetiminde aşağıda kapsamı 3. serinin diğer bir makinasında sayısı testi. ilgili devir sayısı ve düşük yağlama yağı basıncı için resimlerin incelenmesini gerektirir. Seri Üretilen Makinalar için Kurallar’a göre yapılacaktır. Sökülmüş ana yatak ve krankpin yatağı. . Çalıştırma koşulları a) ÷ e)’ye göre ayarlanacak. tarafından düzenlenen bir kabul protokolünde toplanır. aralıkla iki defa yapılır. makinanın daha geniş kapsamlı diğer koşullar için TL ile anlaşmaya varılabilir.7 Tip testinin yenilenmesi . makina üreticisi . Işletme testleri aşağıdaki şekilde yapılacaktır: öngörülen bütün teçhizatıyla donatılmış olmalıdır. Tip testinden hemen sonra. bilhassa aşırı testi gereklidir. Güvenlik sisteminin denenmesi. 4. Güç yükseltilmesi için müsaade. Atölye Denemesi . gösterilebilir. 3. 3. SEVK TESİSLERİ .ASKERİ GEMİ KURALLARI.1 Makinalara. TL kurallarına uygun tam bir donatım. a) %100 güç (anma gücü): %100 Devir 3. toplanmalıdır. olarak sökülmesini isteyebilir. üretimi istenen makinaların tip testi. TL onaylı test programına göre elektronik bileşenler ve sistemlerin testi. Yerinden çıkarılmış ve sökülmüş piston. 4. TL'na sunulacak bir raporda az 60 dakika. yükleme noktasının ilgili çalışma değerleri ölçülür ve protokole bağlanır. Valfleri sökülmüş silindir kafası. Bu kapsamdan olan farklılıklar TL'nun kabulünü gerektirir. Bütün ölçmeler. seri halinde .3.2 Tip testinin uygulanması için makina.2 Atölye Denemelerinin Kapsamı silindirin aşağıdaki parçaları kontrol için gösterilmelidir: Denemeler sırasında makina üreticisi tarafından. Monte edilmiş durumda silindir layneri.2015 . Regülatör testi.1 Pervaneye doğrudan bağlı ana makinalar açılmış vaziyette krankkeyz. Anma devir sayısı için sabit regülatör ayarında. deney yerinde . Özel durumlardaki Gerektiğinde TL sörveyörü. olan. %100 güçteki (anma devir sayısındaki anma gücü) kayıtlar en az 30 dakikalık bir . İlk hareket manevrası. kemşaft ve kapakları 4. işlev Not : testleri d) ÷ f)’ye göre yapılacaktır.1 Silindir çapı ≤ 300 mm.2. Nominal pervane eğrisine uygun ilgili devir 3.

%25 güç ve boşta çalışma.2 Elektrikli pervane sistemlerine ait ana olarak doğrulanmalıdır.2’ye bakınız e) Regülatör ve bağımsız aşırı devir koruyucusunun 4. a) %100 Güç (anma gücü): Sürekli çalışma durumuna erişildikten sonra en Krankşaft veb deflekşını kontrol edilir.2.2. çalışma sırasında aşırı gücü önleyebilmek için güç. Gemideki Denemeler (Liman ve Seyir b) %110 Güç: Tecrübeleri) Sürekli çalışma durumuna erişildikten sonra 45 dakika.3 Yardımcı makinalar ve elektrik c) Nominal pervane eğrisine uygun olarak.3 TL.3. f) Makinayı durduran tertibatın testi. Elektrik Yardımcı Sistemler. n = 1.ASKERİ GEMİ KURALLARI. Özel ayarlamalar için TL ile anlaşmaya varılabilir.2.4 Ana makinalarda ve elektrik jeneratörlerini tahrik eden makinalarda anma gücü. anma devir sayısında ve regülatörün sabit ayarında. tesisin tipine göre özel bir test programı testi. e) Regülatör ve bağımsız aşırı devir koruyucusunun Not : testi. isteme hakkını saklı tutar. Bölüm 6. A.2'ye göre yapılır.1. 4. Gemi İşletim Normal deniz seyrindeki devamlı güce uyan bir devir sayısında en az iki saat. jeneratörlerini tahrik eden makinalar %75. Kural olarak. Bölüm 16.3.2015 .5’e bakınız).032 · no da Tesisleri ve Yardımcı Sistemler.4’e bakınız). D. a) Anma devir sayısında (no): en az 4 saat ve d) İlk hareket testleri (Kısım 107.2.2. anma gücü ile f) Makinayı durduran tertibatın testi. Kısım 105. Makina üreticisi tarafından öngörülen ilk çalışma denemesi programı üzerinde varılan anlaşmadan sonra Not : makinalarda aşağıdaki denemeler yapılır.1 Sabit kanatlı pervaneleri döndüren ana şartları her zaman için gerçekleştirilebilmelidir (A. az 60 dakika. Bölüm 6. aşağıdaki şartlarda yapılır: Testlerden sonra örnekleme yoluyla seçilmiş parçalar kontrole sunulur.6’ya makinalar bakınız). Bu nedenle jeneratörü koruyan tertibatın gerekleri ve ayarlama 5. 4. Gemi İşletim Tesisleri ve Dizel jeneratör takımının testi için. Testler 4. 5. Deney yerindeki denemeden sonra jeneratörü döndüren makinaların gücü. SEVK TESİSLERİ . (%100 güç) sınırlandırılır (A. d) İlk hareket ve dönüş yönünü değiştirme manevraları (Kısım 107. en düşük güç 4. %50. deneme yerindeki denemeden sonra. gemiye montajdan sonraki çalışmada da 5. Denemeler aşağıdaki şartlarda yapılır: c) %75.5 Parça kontrolleri Testler. TÜRK LOYDU . %90.3. %25 güç. dakika. makinalar 4.1 Denemelerin kapsamı aşırı gücü (%110 güç) verebilecek şekilde ayarlanır. 3-12 Bölüm 3 – İçten Yanmalı Makinalar E b) %110 güç.4’e Sürekli çalışma durumuna erişildikten sonra 45 bakınız). A. %50.

üzere dizayn edilmiş olduğu ana ve yardımcı Kumanda edilebilir piçli pervaneli makinalarda makinalarda.5'e bakınız).F Bölüm 3 – İçten Yanmalı Makinalar 3-13 b) n = 1. g) İzleme ve güvenlik sistemlerinin testleri. Genel sayısında: 10 dakika.4 Topraklama Denemeler anma devir sayısında sabit regülatör Çalışma sırasında krankşaft/şaft sistemi ile gemi teknesi ayarıyla aşağıdaki şartlarda yapılır: arasında oluşan elektriksel potansiyel farkının. 5. pervane dönüş yönünün tersi yönde (tornistanda) ve en az Bu makinalara en az 4 saat süreyle bir çalışma testi anma devir sayısının %70'ine eşit bir devir uygulanır. esas alınır.4 Elektrik jeneratörlerini ve yardımcıları çalıştıran makinalar f) Liman veya seyir tecrübeleri sırasında.1. Elektrik Kuralları göz önüne alınmalıdır. izlenmesi dahil olmak üzere. c) Liman veya seyir tecrübeleri sırasında.ASKERİ GEMİ KURALLARI. vb.4’e bakınız).3 Gemi denemelerinin kapsamı. gibi özel çalışma hizmetleri gözönüne alınarak genişletilebilir. d) İlk hareket manevraları (Kısım 107. Bölüm 6. e) İlk hareket ve tornistan manevralarında.2. Bu arada gemi elektrik devresindeki cihazlarda.1.1.032 · no devir sayısında: 30 dakika Tesisleri ve Yardımcı Sistemler. sürekli düşük yükte çalışma. A.2 Makina donanımının ve özel yakıtları yakmak Bu durumda 5. Bu sırada ilgili setin daha uzun bir süre anma sayısında: 10 dakika. normal deniz seyrindeki devamlı güçte en az 2 Müsaade edilen gerilim potansiyelinin sınır değerinin saat. çekme. Makina ayarı buna müsaade ederse yapılır (A. Gemi İşletim Otomasyonlu sevk tesisleri için Kısım 106. bu takdirde 5. uygun topraklama düzeni bulunmalıdır.2015 . Not : Testler için çalıştırılan jeneratörlerin anma elektrik güçleri d) Gerekirse.2 Kumanda edilebilir piçli pervaneleri veya zamanlarda harekete geçtiği dikkate alınarak %110 güç tornistan dişli donanımlarını çalıştıran ana sevk kanıtlanır. Emniyet Cihazları dönüş yönünün tersi yönde (tornistanda) ve en az anma devir sayısının %70'ine eşit bir devir 1.3. yedekte kombine eğriler kaydedilir ve ölçülerle doğrulanır.3 Pervaneyi elektrikli sistemle döndüren ana makinalar 5. b) %110 Güçte: 30 dakika. jeneratörün aşırı yük koruyucularının gerekli 5. düşük-yükle çalışma. SEVK TESİSLERİ . gücü ile yüklenmesi istenir. 5. e) İzleme ve güvenlik sistemlerinin testi.1'e benzer uygulama geçerlidir. Kısım 105. E. bu husus kanıtlanmalıdır. şayet kombine bir çalışma öngörülmüş ise. pervane F. pervanenin değişik piç durumları için testler yapılır. ana makinalar için makina üreticisi tarafından belirlenmiş a) %100 Güçte (anma gücü): en az 4 saat ve sınır değerlerini aşmadığından emin olunmalıdır.1. TÜRK LOYDU . makinaları 5. Otomasyon’daki kurallar ilave olarak dikkate alınmalıdır. c) En düşük devir sayısının belirlenmesi.

2 Devreden ayrılabilen (kavramalı) veya . 2.1 Ana ve yardımcı makinalar Sıfır yükten. Bundan başka jeneratörlerin paralel çalışması ve bir jeneratörün devreden çıkması halinde 2. D. böyle bir jeneratör kumanda edilebilir piçli bir pervaneyi döndüren 220 tertibatının kullanılmasına uygun olarak dizayn kW ve daha büyük anma gücündeki her ana makina.1. anma hizmeti yerine getirebilmelidir. devir sayısı cihazının müdahalesine neden olmaması Elektrik.4 Devir sayısı 5 saniye zarfında müsaade çalıştıran her dizel makina.5 Paralel çalışan jeneratör takımının dizel Jeneratörün nominal gücüne eşdeğer bir kademe makinalarının devir sayısı ayarlayıcıları yükü devreye alındığında.1’de belirtilenlerden büyük koşuluyla. anma devir yüklenir.1 Bir elektrik jeneratörünü döndürmekle 2. Gemi elektrik sisteminin. 2.1’de istenilen aşırı (governörleri). Devir Sayısının Ayarlanması ve Aşırı Yükleme aşağıda belirtildiği gibi iki kademede Devir Sayılarına Karşı Makinanın Korunması uygulanır: 2. . İlk hareket ve yükleme devir sayısının %15'inin üstündeki devir sayısına olayı yaklaşık 30 saniye sonra tamamlanmalıdır. makinanın anma devir sayısının %20'sinin üstündeki devir sayısına .2. karakteristik eğrileri Kısım 105.1. 2. ve maksimum elektrik kademe yükü bağlandığı veya verilen güce ait devir sayısının %  1'ini geçmemesi kesildiğinde.2. gelebilecek tarzda donatılacaktır.4'deki koşullar gözönüne alınarak yükümlü olmayan her dizel makinayı.1. 2. F. Kalan devir sayısı değişimi. sınırsız olarak yerine getirmelidir.2 Elektrik jeneratörlerini çalıştıran gemi elektrik sisteminin güvenilirliği makinalar kanıtlanmalıdır.2. 3-14 Bölüm 3 – İçten Yanmalı Makinalar F 2.2.2.2015 .1 Ana veya emercensi elektirk jeneratörlerini 2.2 Anma gücü 220 kW ve daha fazla olan bir grupları.1.2. normal governöre ek olarak. Bölüm 1. Benzer tertibat TL tarafından kabul edilebilir. gemi elektrik sisteminin Bunlarda ilk hareket ve yükleme yaklaşık 45 sn. aşağıdaki koşullar altında kabul edilebilir: 2. Müteakiben jeneratör gücünün geri kalan %50'si 2. makina devrinin yükselmesini önleyecek bir aşırı devir sayısı koruyucusu ile donatılmalıdır.7 Emercensi jeneratör grupları adı geçen ayar koşullarını.ASKERİ GEMİ KURALLARI. 2. İki kademeden fazla yüklemenin gemi elektrik makina devrinin yükselmesini önleyecek ek bir aşırı sisteminin dizaynında gözönüne alınmış ve devir sayısı koruyucusu ile donatılmalıdır. sayısının %15'inden fazla bir devir sayısına çıkamayacak şekilde ayarlanmış bir devir sayısı İki kademeden daha fazla yükleme (Şekil 3. TÜRK LOYDU . edilmelidir. kabul edilebilir.2. nominal frekansın edilen δr kalıcı devir sayısı değişikliği bölgesi içinde ±%10’undan fazla geçici frekans değişimi önlenecek kararlı duruma gelmelidir. SEVK TESİSLERİ . normal governörden ayrı olarak. makinanın soğuk olması halinde de stand-by dizel makinayı. edilmesi. en fazla 5 saniyede kararlı duruma halinde kararlı duruma erişildiği kabul edilir. geçici devir sayısının %10’unu aşması sapmalar göstermemelidir.6 Stand-by devreleri besleyen jeneratör 2.1 ve 2. %50'ye kadar ani yükleme yapılır. resimlerin kontrolü ile onaylanmış olması.3 Dizel makinaları.2.3) governörü veya regülatörü ile donatılmalıdır. özel koşullarına uygun olmalı ve bunlara göre dizayn sonra tamamlanmalıdır.2.

D.3. getirilecektir (Kısım 105. makinanın kumandasının diğer bir kontrol düzeni ile yapılabilmesi sağlanmalıdır. makinalarında.2015 .2. 2.2 için Notlar: Governörün sisteminin arızalanması makinanın çalışma a) Anma gücü ve ilgili anma devir sayısından.den büyük Kuralları’na bakınız. değiştirme hızı.2. bağımsız olarak çalışan bir cihaz anlaşılmalıdır. anma gücündeki yanma sonu basıncının %40 daha fazla bir Sevk tesislerinde.2 Ana makinadan istenenler valfin ses verme başlangıcı için ayar basıncı.9 Ayar mekanizmalarının devir sayısı bulunmalıdır. Tekil sevk pompasının yakıt girişi "0" konumuna gelmelidir. elle çalışan yakıt girişi kontrol sistemi olmalıdır.’ye bakınız). governör veya aktüatörün arızalanması Governör arızalarını belirten bir alarm tertibatı olmalıdır. 3. Bu uyarıcı 2.2'de sözü edilen makinaların governörleri.1 ve 2.3 Jeneratörleri çalıştıran yardımcı 2.3.1 Goverlörler ve bunlara ilişkin kumanda olmalıdır. Makinanın manevrası için uygun. anma devir sayısının %1'inden fazla bir değere varmamalıdır. b) Bağımsız bir aşırı devir koruyucusundan. SEVK TESİSLERİ . en az aşağıdaki isteklerden biri yerine toplam güç alanındaki anma devir sayısının bir ayarında getirilerek sağlanmalıdır: en fazla %5'lik sapmaya müsaade etmelidir. Governör sisteminde bağımsız "back-up" sistemi 2. uygun olan kısa bir zaman aralığında mükemmel bir uyum sağlayabilmelidir. ilgili makinanın kontrolü için.1 ve 2. Elektrik Kuralları Bölüm 7.3 Elektriksel/elektronik governörlerin makinalarda istenenler kullanılması Her yardımcı makinanın kendine ait bir governör sistemi 2. Hız karakteristiği .4 Geminin "0" konumundan harekete belirtilen her bir uygulama için istenilen ayar koşulları. o verilerle. Kısım 105. geçebilmesi için zorunlu olan özel şartlar yerine governörler tarafından sağlanmalıdır. elemanları. devir sayısı ve gücü artmamalıdır. Silindir Aşırı Basıncı Uyarı Cihazı Güç sağlanması konusu için.3.1 Silindir çapı 230 mm. Elektronik governörler ve bunlara ilişkin kumanda elemanlarının tip testi yapılmalıdır. tertibatı olmalıdır. hareket Governör sisteminin arızalarını belirten bir alarm tertibatı dahil. koşullarında tehlike meydana getirmemelidir: makinanın makinaların ilgili tesislerde çalışacağı anlaşılmalıdır. bütün kısımları normal governörden tertibatı olmalıdır. halinde. Elektrik 3. silindir aşırı basıncını haber veren bir valf ile donatılmalıdır. olabilmesi. makinaların bütün silindirleri. bulunmalıdır. arızadan sonra derhal devir sayısı kontrolünün mümkün TÜRK LOYDU .ASKERİ GEMİ KURALLARI. 2.2 de 2. teorik lineer hız karakteristiğinden kalıcı sapma.8 2. . F Bölüm 3 – İçten Yanmalı Makinalar 3-15 2. 2. Yedek olarak komple bir governör sistemi için. yapım kurallarındaki çalışma koşullarına ve makina üreticisinin Governör sisteminin arızalanması halinde injeksiyon belirttiği isteklere uygun olmalıdır. Ayrı korunmalı bir güç kaynağına bağlı elle bütün güç alanında olanaklar elverdiğince lineer olarak devreye sokulabilen fazladan bir governör değişmelidir.3. . devamlı devir sayısı kontrolü veya bir basınç değerini geçemez. Paralel çalışmaları öngörülen dizel jeneratör grupları .

ek emniyet cihazları ile donatılmalıdır. Eğer sekizden fazla krank boşluğu TÜRK LOYDU . krankkeyzdeki den küçük veya buna eşit olan makinaların vakum değeri 2.2015 .ASKERİ GEMİ KURALLARI.1 Krankkeyz emniyet cihazları tip onaylı olmalıdır.2 Krankkeyzin havasının alınması emniyet valfleri bulunmalıdır. bar'ı aşmamalıdır.3 Silindir çapı 200 mm. Bunun TL'nca tip testi yapılmış bağlantılı olamaz.3 İki veya daha fazla sayıdaki makinanın görünür veya duyulur bir şekilde etkin olarak uyaran krankkeyz havasını boşaltan borular biribirleriyle cihaz konulabilir. Krankkeyz Emniyet Cihazları 4.6 m 'ü geçiyorsa.2.6 m 'e eşit ve daha yukarı olan bütün makinalarda. 4. krankkeyz hacmi 0. SEVK TESİSLERİ . 3-16 Bölüm 3 – İçten Yanmalı Makinalar F Şekil 3. 4. krankkeyz ile bağlantılı olan diğer 3 kadar küçük yapılmalıdır. yağlama yağı buharlarının konsontrasyonun izlenmesi için yağlama yağı 5.5 m.1 Krankkeyzin havalandırılması 5.1 Krankkeyz havasının alınması öngörülüyorsa. kademe yüklenmesi için sınır eğrileri 3. Kemşaft ve benzeri tahrik sistemlerini içeren dişli veya hava boşaltma sisteminin net kesiti mümkün olduğu zincir kutuları gibi. 4.2 Silindir aşırı basıncını uyarıcı valf yerine.2. olmalıdır.2 Silindir çapı 200 mm.3 Dizel makinalarının. den büyük 250 mm. Krankkeyzin Havalandırılması ve Havasının Alınması 5. krankkeyzdeki aşırı basınca karşı 4. ortalama çalışma basıncının fonksiyonu olarak sıfır yükten anma gücüne kadar kademe.2. buharlarının emilmesi öngörülüyorsa. den büyük veya 3 Krankkeyzin havalandırılması kabul edilmez.2 Örneğin. bütün bölümlerin hacmi aynı şekilde 0. 5. 4. krankkeyzinin her iki ucunda en az birer emniyet valfi bulunmalıdır.

örneğin. Kısım 107. olanaklar ölçüsünde söndürücüsü (amortisör) eğer gerekli ise makina krankkeyzdeki düşük aşırı basınçlarda da çalışmalıdır tarafına konulmalıdır. Gemi İşletim Tesisleri ve bağımsız bir hacim olarak kabul edilmesine gerek Yardımcı Sistemler. Silindir çapı 250 mm. Bu makinalar için bir alarm sağlanacaktır. Emniyet cihazları çalışması besleme sisteminde istenmeyen bir geri tepme basıncı sırasında meydana gelen gaz akımı etrafta duranlara meydana gelmeyecek şekilde döşenmelidir. her birinin 2. yakıt hava akımını önlemelidir.4 Bir emniyet valfinin serbest orta kesit alanı en Cihazları 2 az 45 cm olmalıdır. Bu alanın hesabında. Anma gücü 220 kW ve daha fazla olan her makina. bir koruma levhası ile yolu TL tarafından kabul edilen geri tepme basınç saptırılmalıdır.1. 5. alanı 45 cm2'den küçük olan kesit alanları dikkate alınmaz.6 Krankkeyz kapakları ve bunlara ait buhar devrelerinin. Bir makinada krankkeyzdeki aşırı basınca karşı yağlama yağı teminindeki aksaklık durumunda makinayı güvenceyi sağlayan emniyet valflerinin toplam serbest kendiliğinden durduran tertibatla donatılmalıdır. 6. emniyet teçhizatının çalışması sırasında emniyet valfi yerleştirilmelidir.2 bar).1 Genel 2 serbest kesiti 45 cm 'den az olmamak şartıyla küçük kesitli iki emniyet valfinden fazlası konulamaz 2. TÜRK LOYDU . denenmiş yapıda olmalıdır.2015 .1 Yakıt püskürtme devrelerinde yalnız metal sızdırmazlık elemanları veya buna eşdeğer kabul edilen 5. yüksek sıcaklıklı ünitelerin. den büyük olan makinaların her kumanda tarafına veya gerektiğinde her iki tarafına krank boşluğunun bulunduğu bölümde en az bir emniyet konulmalıdır. 5. den küçük veya buna eşit olan makinaların her iki krank boşlu. krankkeyz hacminin beher m 'ü için 115 Emercensi jeneratörü ve emercensi yangın pompasını 2 cm 'den az olamaz. Yakıt Devreleri c) Gerekli görülen her bir emniyet valfi yerine. 1. ğundan birinde en az bir emniyet valfi bulunmalıdır.ASKERİ GEMİ KURALLARI. meydana gelen basıncın etkisiyle kalıcı şekil değişikliğine uğramayacak şekilde boyutlandırılmalıdır.7 Makinanın durmasından hemen sonra. burada G. 2. çalışma sırasında yağ geçirmez şekilde kapanmalı ve krankkeyze olan 2.2 ve 5. yoktur. çalıştıran makinalar bunun dışındadır. Emniyet cihazları. F. klape veya valf şeklinde boru bağlantı şekilleri uygun görülür. Genel b) Enine kesit alan toplamı. açılmayacağını.4 için Notlar : a) Krankkeyzin brüt hacminin belirlenmesinde. SEVK TESİSLERİ . Yağlama Yağı Sistemindeki Emniyet 5. 5. valfi bulunmalıdır. Yardımcı Sistemler bulunan sabit yapı parçalarının hacmi hesaplanan hacimden düşülebilir. m3 başına 115 cm2'den büyük Makinadaki çevresel boru devreleri sistemi ve filtre olan bir yüzey ile krankkeyze bağlantılı bir hacmin donanımı için.1.2 Yakıt besleme ve geri dönüş devreleri. Bu amaçla tehlike yaratmamalı. (en fazla 0. Bunlar.G Bölüm 3 – İçten Yanmalı Makinalar 3-17 varsa bu taktirde krankkeyzin yaklaşık orta yerine ek bir donanımlar. aksine yeterli bir soğuma zamanının gerekli olduğunu gösteren bir uyarıcı levha.5 Emniyet cihazları.3 Yakıt devreleri. 2. 3 kesit alanı. egzost manifoldlarının. makinanın Silindir çapı 300 mm. krankkeyz kapaklarının veya muayene deliklerinin Bunların toplamı ikiden az olamaz.1. Bölüm 8’e bakınız. den büyük 300 mm.

ısı kaybına karşı için. için genel şartları Kısım 107.’de verilmiştir. yanlışlıkla açılması olasılığını en aza indirecek düzenlerle donatılacaktır. Ön ısıtmalı yakıtla çalışan makinaların püskürtme Bölüm 8. Sızan yakıtın etkin bir şekilde akıtılmasını ve makinanın yağlama yağı ile karışmamasını sağlayıcı dizayn 4. elektrik tesislerinden veya diğer potansiyel 3. SEVK TESİSLERİ .3 uygulanacaktır. Çalışma sırasında havalandırma. ısının yalıtımı. . 2. sızıntıların uygun bir yolla toplanabileceği şekilde düzenlenmelidir. yalıtılmalı ve eğer gerekli ise. 3-18 Bölüm 3 – İçten Yanmalı Makinalar G susturucuların veya 6. boruların kullanılması durumunda.4 Muhafaza elemanı olarak hortum şeklindeki .2 Yakıt geri dönüş devrelerinde basınç temizleme yapabilmek için paralel konulan yakıt filtreleri dalgalanmaları 20 bar'dan büyük olursa. 2. sabit olarak monte edilecektir.4 Yakıt filtreleri. sayısı en azda tutulacaktır. Gemi İşletim Tesisleri ve Yardımcı Sistemler. dubleks filtreler).2. Bu boru devrelerindeki bağlantı Tesisleri ve Yardımcı Sistemler. Kısım 107. 4. . devreye devre boyunca eşlik eden bir ısıtıcı ile donatılmalıdır. bu devreler de (örneğin. basınç altındaki filtrenin aynı şekilde muhafaza altına alınmalıdır.2.2.3 Sızan yakıtın drenajı Bu amaçla. 3.3 Yüksek basınçlı yakıt boruları ve gömlek dış aşağıda belirtilenler yönünden gerekli şekilde borusu.1 Yağlama yağı sistemi.2.2015 . yağlama yağının 2.3 Şayet 3.1. Yağlama Yağı Sistemi önlemleri alınmalıdır. 4. tekrar dolaşım temizlenmesi. kızgın parçalar ve dönen kısımlar Böylece sızan yakıt yeterince muhafaza altına alınmalıdır. . etkili olarak izlenir. sıcak yüzeylerden. Açılmadan önce basıncı giderme 2. Filtrelerin Yerleştirilmesi tutuşturucu kaynaklardan yeterince uzakta yer almalı ve tutuşturucu kaynaklara yakıt püskürmesi veya sızıntısı 3. Mümkünse. soğutulması.2 Makinanın üzerinde bulunan yakıt ve 2.1 Motorların yakıt ve yağlama yağı filtreleme önlenecek tarzda muhafazaya alınmalı veya uygun donanımı ile ilgili istekler. bunlar belirtilen amaca uygun olmalı ve TL tarafından onaylanmalıdır. açılması halinde yağ dışarı akabiliyorsa.ASKERİ GEMİ KURALLARI. hareketli parçalar üzerinde olmayacak ve sıcak parçalarla doğrudan doğruya 2. aynı şey yağlama yağı filtresi için de geçerlidir.1 Yağ deposu olarak da görev yapan ıslak TÜRK LOYDU . emniyetle toplanır. Bölüm 8. basınçsız olarak boşaltılır. yapılamıyorsa. Filtreler/filtre odacıkları. yakıt devreleri. Boru devresi yerleşimi devreleri dahil yakıt devreleri. güvenli bir yere açılan dreyn borusuna sahip valfler veya muslukları kullanılacaktır. yerleşimine bakılmaksızın dış yakıt püskürtme devreleri (püskürtme pompası ve püskürtme valfi arasındaki 3. I’da yer almaktadır. donatılacaktır: 2. almayacaktır.5 Makinalara yakıt beslemesi kesilmeksizin 2.4 Isıtıcı.1 İçten yanmalı makinaların kullanım amacı ve yakınlığı bulunmayacak şekilde tertiplenmelidir. Şayet filtrenin .2 Korunma yağlama yağı filtreleri. vs.1.7’ye göre izole edilmesi gereken Yakıt dolaşımının sağlanması için gerekli önlem diğer donanımın hemen üstünde veya yakınında yer alınmalıdır. 3. 3.2'ye uygun yerleştirme yüksek basınç devresi) gömlekli boru ile korunur. Gemi İşletim şekilde korunmalıdır.

1.2. geçerlidir. onaylanmalıdır.1. olan birden fazla ana makinalı sistemlerde. ek olarak Kısım 107. soğutma sisteminin dizaynında en az 4. makinanın bütün 5.1. 5.1. J ve K’ya bakınız.2 Ana yağlama yağı pompalarını tahrik eden hava özel kanallarla açık havaya atılmalıdır. 5. Yağın şekilde donatılmalıdır.1. Ana pompalar tatlı soğutma suyu sisteminden 4.1 Egzost gazı türboşarjeri 4. 4. Dolgu Havası Sistemi stand-by pompa olarak kabul edilebilir. SEVK TESİSLERİ .1. akaryakıt yakan tesislerin çalıştığı ortamlarda tertiplenmişse.2 Yağlama yağı pompaları ve makinaların kapama valfleriyle ayrılabilmelidir. 5. makina çalıştığı sürece.2 Ana soğutma suyu pompalarını tahrik eden 6. Gemi İşletim Tesisleri ve Yardımcı dışı olması durumunda da yağlama yağı temini güvenli Sistemler. yağlama yağını temin edecek şekilde dizayn Hava soğutmalı makinaların soğutulması sonucu ısınan edilmelidir. ana A. ana makinalar. I geçerlidir.2 Egzost gazı türboşarjerleri. 4.1 Egzost gazı türboşarjerlerinin yapısı ve teçhiz edilen yağlama yağı sistemleri TL tarafından denenmesi için Bölüm 4. Bölüm 8. Gemi İşletim Tesisleri ve Yardımcı Sistemler. Bölüm 17. 5. 6. tamamıyla boşaltılmasını sağlayacak tertibat bulunmalıdır. bağımsız çalışan stand-by pompalarla ve manevra sırasında.2015 . 5.3 Eğer makinalar. G Bölüm 3 – İçten Yanmalı Makinalar 3-19 karterli makinalar.ASKERİ GEMİ KURALLARI. montaja hazır durumda olan yedek pompalar 6.2. Kural olarak bu ısınan 4.3 Herbirine ait bağımsız yağlama donanımı Gemi İşletim Tesisleri ve Yardımcı Sistemler. olan yedek pompalar stand-by pompa olarak kabul edilebilir. makinanın yer aldığı ortamda kabul edilmeyen bir ısınmaya sebep olmamalıdır.4 Güvenli bir çalışmayı mümkün kılmak için bütün çalışma koşullarında. 5.1. yalnız makinadan bağımsız TÜRK LOYDU .2.2. montaja hazır durumda birleştirilerek götürülmesi kabul edilmez. kritik devir sayısı sahası gösteremezler. olmalıdır. 6. teçhizatı için Kısım 107.5’de dikkate alınmalıdır. bağımsız çalışan stand-by pompalarla donatılmalıdır.4 Makinaların çalışması için gerekli olan silindir yağlaması ile ilgili olan ve elektronik dozlama ünitesi ile 6. edilen ana yağlama yağı pompaları. hava. 6.2 Soğutma havası makina dairesinden emiliyorsa. Soğutma Sistemi çalışma aralığında. Bölüm 8. soğutma suyu teminini ana makinalar düşük devir sayılarında da dolgu havası devam ettirebilecek şekilde tertiplenmelidir. ile beslenmelidir.1 Soğutma suyu pompaları kendinden olan makinaların teçhizatı ve soğutma suyu devresinin tertibi 6.2 İki veya daha fazla makinanın ana tatlı su soğutma pompalarının gemide krankkeyzlerinden yağ boşaltma devrelerinin değiştirilmesine olanak varsa.5 Eğer bir makina düşük devir sayısı aralığında ana makinalar. yağlama pompalarının gemide değiştirilmesine olanak varsa.1. çalışma sırasında da yağ seviyesini veya bağımsız çalışan stand-by pompaları olan tespit edebilme ve gerektiğinde yağ ikmali yapabilme soğutma suyu sistemlerine bağlantı yapılabilecek olanakları bulunacak şekilde donatılmış olmalıdır.1 Makinaya bağlı ana soğutma suyu pompaları.1.3 Egzost gazı türboşarjerinin devrede ve devre için Kısım 107.1 Üzerinde bulunduğu makina tarafından tahrik 45°C'lık bir ortam sıcaklığı esas alınmalıdır.3 Herbirine ait bağımsız tatlı su soğutma donanımı olan birden fazla ana makinalı sistemlerde.

Yağlama yağı basıncı. 7.3 Dolgu havası soğutuculu makinaların. Ana Makinalar pervane sistemlerinde. 6. Bölüm 8. İlk hareket havası basıncı. dikkate alınacaktır. Gemi İşletim Tesisleri ve Yardımcı Sistemler. emercensi çalışma için istenen kontrol göstergeleri ve kumanda cihazları tertiplenir. dolgu havası soğutucusu. Yakıt basıncı. denenmesi için. sistemi sayısı bölgeleri kırmızı ile işaretlenmelidir. Kumanda havası basıncı. Devir sayısı-dönme yönü.1. Kısım 107. 1. 6. bu takdirde. . Dolgu havası girişinde. dolgu havası M’de verilmiştir. Gemi İşletim Tesisleri ve Yardımcı Sistemler. dolgu göstergeleri bulunmalıdır: havası devreleri. SEVK TESİSLERİ .H çalışan dolgu havası kompresörü vasıtası ile yonunda aşağıdaki parametreleri açık olarak belirlemek çalıştırılabiliyorsa. Bölüm 16. dolgu havası sıcaklığının ayarlanmasını mümkün kılan tertibatlar öngörülmelidir.2 Makina üreticisi tarafından belirlenen sıcaklık . Dolgu Havası ve Egzost Gazı Devreleri ile . Ekzost gazı sıcaklığı Boyutlar müsaade ediyorsa her silindirin çıkışında ve türboşarjerin girişinde / çıkışında. soğutucusu. . Yağlama yağı girişinde.1.1 Ana makinanın lokal kumanda istas.2. Dolgu havası çıkışında. H. yeterli bir su dreyni tertibatı ile donatılmalıdır.1. .1 Lokal kumanda istasyonu 1. . Gemi İşletim Tesisleri ve Yardımcı Sistemler. ana makinayla emercensi bir çalışma mümkün olmalıdır.2015 .1 Dolgu havası soğutucularının yapısı ve . 1. Eğer askeri gemi. stand-by bir dolgu havası için göstergeler tertiplenir: kompresörü veya kabul edilen yapı türünde eşdeğer bir cihaz tertiplenmelidir. Kısım 107.6 Bir türboşarjerin devre dışı kalması halinde . Kısım 107. Silindir soğutma suyu basıncı. 8. kritik devir Sevk sisteminin emercensi çalıştırılması için. 3-20 Bölüm 3 – İçten Yanmalı Makinalar G. aralığında.2 Dolgu havasının soğutulması . Egzost gazı devrelerine ait genel kurallar. 6. . çalıştırabilmek ve izlemek üzere bir lokal kumanda istasyonu tertiplenir.1. İlgili Donanım .2 Makina kontrol merkezi 1. uzaktan kumandalı ve kontrollü sevk TÜRK LOYDU .2 Lokal kumanda istasyonunda veya doğrudan makina üzerinde aşağıdaki sıcaklık 6. İlk Hareket Donanımı . 1.ASKERİ GEMİ KURALLARI.4 Devir sayısı göstergelerinde.2.’da tanımlanmıştır.1. İlgili donanım. Bölüm 6.3 Dişli donanımı ve kumanda edilebilir piçli 1. Silindir soğutma suyu çıkısında. Kumanda Donanımı 1. Makinaya girişinde yakıt (yalnız ağır yakıtla çalışan makinalarda). .2. Dolgu havası basıncı. 6.

Yakıt basıncı. Makinalar TL’nun “Sevk Sisteminin Temellere 1. 1.1. . verilmesi anlaşılır. 2.3.3 Toplam gücü 600 kW'a kadar olan makina donanımlarında. SEVK TESİSLERİ . tersane ve TL arasında anlaşmaya varılacaktır. . İlk hareket havası basıncı. madde 1. Dolgu havası çıkışı. Daha farklı kontrol cihazları kapsamı hakkında Askeri . .3 Köprü / seyir merkezi 2. . . Silindir soğutma suyu basıncı veya akışı. .2 Üst sıcaklık sınırı değerleri Makinalar. edilecek ve sabitlenecektir. Alarmın Kapsamı 1. TÜRK LOYDU . Silindir soğutma suyu sıcaklığı (çıkış). Şaftın devir sayısı / dönme yönü. Yardımcı Makinalar 2. Piston soğutma maddesi çıkışı.2 Yardımcı makinalar . . Silindir soğutma suyu basıncı. dolgu havası soğutucusu. Makinanın Layna Alınması / Yerleştirilmesi 1.1 Aşağıdaki kurallar. olarak tertiplenmelidir: . H. Kumanda havası basıncı. . Ana makinanın devir sayısı / dönme yönü.1. Yağlama yağı basıncı.1. Silindir soğutma suyu çıkışı. TL ile anlaşarak basitleştirilebilir. Makina girişinde yakıt sıcaklığı (yalnız ağır yakıtla çalışan makinalarda).2 ve 1.1 Ana makina 1. hiçbir derecede otomasyonu Yerleştirilmesi için Kurallar”ına uygun olarak monte olmayan konvansiyonel makina tesislerine uygulanır.I. .3. Alarm Sistemleri J.ASKERİ GEMİ KURALLARI.1. için önemli çalışma parametreleri bulunmalıdır.1 Kontrol istasyonu bölgesinde.J Bölüm 3 – İçten Yanmalı Makinalar 3-21 sistemi için bir kontrol istasyonu içeriyorsa. Yağlama yağı girişi. bu çalışma parametrelerinin görsel ve sesle haber merkeze konulmalıdır.1. Yağlama yağı basıncı. Genel 1. Piston soğutma maddesi basıncı.3'de belirtilen kontrol göstergeleri. .3. anormal 1. pervaneler).1. . 1.2 Bu kurallara göre alarm tabirinden. . I.2015 . Silindir soğutma suyu basıncı. 2. Pervane piçi (kumanda edilebilen piçli .1 Alt sınır değerleri . Otorite. en azından aşağıdaki kontrol cihazları belirli . Alt sınır değerleri. Yağlama yağı basıncı. Egzost gazı (türboşarjer çıkışında). sevk sistemi Aşağıdaki sınır değerler aşıldığı zaman alarm verilir. 2. . 1. .2 Aşağıdaki kumanda cihazları bağımsız olarak tertiplenir: 2.

Geminin çektiği suyu/yükleme durumu. .2015 . kontrol edilir. Gemide bir makinanın her layna makina üreticisi tarafından belirtilmemişse. Makinanın çalışma durumu – soğuk / ön ısıtma / onaylanmış kuruluşlar tarafından.ASKERİ GEMİ KURALLARI. Reçine üreticisinin döküm esasları sabit tutulmalıdır. 3. 3-22 Bölüm 3 – İçten Yanmalı Makinalar J 2. Eğer elastomer yatak elemanları kullanılırsa. TL gözetiminde sıcak. Sadece onaylı dökme reçineler kullanılacaktır. ve. 4. TL'nun alınmasından sonra krankşaftın durumu. Destek Bunun için: elemanları. SEVK TESİSLERİ . dikkate alınmalıdır. Dökme reçine yataklar. bu işlemleri yapmak üzere . deflekşını ölçülerek ve/veya diğer uygun yollarla TÜRK LOYDU . elastik elemanlar üzerine monte edilen makinalar yerleştirildikten sonra layna alınabilir. dökülmelidir. Müsaade edilebilen deflekşın değerleri. kaplinler ve kompansatörler ilgili yataklara göre ayarlanmalıdır. krank veb başvuru değerleri karar verme ölçüsü olarak esas alınır.

........ Muayene Delikleri D................................................................................................... Bağlantılar 9......................................... Emniyet Cihazları F... Yakıt 10......................6 1..................................... Torna Çark 8.....ASKERİ GEMİ KURALLARI........ İŞLETME TECRÜBELERİ ................... 4............................................................ İZLEME DONANIMI ............ Fabrika Tecrübeleri 2.......................... SEVK TESİSLERİ ..................3 1............................... Malzeme Testleri C........ Yatak Yağlaması 6.......8 1................................................. Kontrol Donanımı 2........................................... İzleme Teçhizatının Kapsamı G.................. 4. TESTLER .....8 1... Gemideki Tecrübeler TÜRK LOYDU ........................................................... BAKIM ........................ 4.. Yanma Odaları 5.......................................... Bakım Programı H........................ Testlerin Kapsamı I...........................8 1.......... 4................ 4.............................. AYARLAMA VE GÜVENLİK TEÇHİZATI .. Hava Besleme ve Egzost Gazı Donanımı 4......2 1............................................. Onaylanacak Dokümanlar B..................... Onaylanan Malzemeler 2.......... DİZAYN VE YAPIM ESASLARI .................. 4................ GENEL .................................2 1..................6 E........... MALZEMELER .7 1......................................... 4................... Kapsam 2... EMERCENSİ ÇALIŞMA .......................... Yerleştirme 2.................................... Titreşimler / Akustik Kapsül 11.................................................................................... 4.. 4.......... Genel Veriler 2....2015 .......... Bölüm 4 – Türbo Makinalar 4-1 BÖLÜM 4 TERMİK TÜRBO MAKiNALAR Sayfa A....... Temel 3........................ İlk Hareket Düzeni 7...........................................

Bileşik malzemelerin kullanılması resimleri. ana ve yardımcı gaz türbinleri ve geçerli olduğu takdirde. Kimyasal ve mekanik özelliklere ve ısıl işlem b) Rotorlara. Gaz türbinlerinin malzemeleri.2015 . egzost gazı türboşarjerleri için uygulanır. örneğin rotorda. hareketli kanatlara. g) Kaynaklı parçalar için kaynak şartları hakkındaki veriler. malzeme sıcaklıkları ile bağımlı olarak ömrü gösterir yeterli güvencenin Türboşarjerlerin malzeme testleri için.B A. yakıt sistemine ve yağlama yağı sistemine ait şematik Yanma havası borularında çelik veya diğer yanmaz devre resimleri. oksitlenme ve dokümanlar. Genel Her tip türbin için TL'na bir çalıştırma talimatı sunulur. Çelik tipinin seçiminde. odalarına ve ısı değiştiricilerine ait detay TL'na gösterilmelidir. küçük güçlü gaz türbinleri ve egzost gazı türbo. Anma üreticilerinin kurallarına göre yapılacaktır. söz konusu ise. değişimi dahil. Parçaların çalışma esnasında etkilendiği Her gaz türbini tesisi için (a) dan (f) ye kadar olan sürünme(creep). korozyon gibi etkiler. türbin hareket kanatlarında ve testleri TL’nun gözetimi altında veya üretici onay işlemi türbin tekerleğinde yapılan çatlak muayeneleri çerçevesinde. Onaylanacak Dokümanlar durumu bakımından. Aşağıdaki kurallar. türbin ara ve f) En çok zorlanan parçalarda hesaplara göre hareket kanatları. DIN 86009’a da bakınız. gövdelere. çalışma sıcaklıkları ve korozyona dayanım e) Anma gücünde ve buna ait devir sayılarında. Anma gücü için. malzeme seçiminde göz önünde bulundurulmalıdır. SEVK TESİSLERİ . olarak ısıya dayanıklı çelikler kullanılmalıdır. yanma odaları ve ısı değiştiricilerin malzeme kanatlarında. Gazı Türboşarjerlerinin Testleri ile İlgili Esaslar’a bakınız. türibinlerin ve kompresörlerin veya diğer bir şekilde. a) Montaj ve kesit resimleri. Malzeme Testleri edilebilen akım değerlerine ait veriler. türbin ve kompresör tekerlekleri. c) Ayarlama ve güvenlik teçhizatı da dahil. TÜRK LOYDU . Egzost gazı boruları d) İlk hareket teçhizatı (sistemin açıklaması ile). türbin ara gövdeleri. öngörülen isteklerini sağlamalıdır. çalışma durumlarına ait ayrıntılar. termik yorulma. h) Test yöntemi. Şaftlar. her üretim şekli ve kullanım amacı için ek doküman isteme hakkını saklı tutar. Onaylanan Malzemeler şarjerleri için kurallardan sapma hakkını saklı tutar. TL’nun Egzost kanıtlanması. 1. üçer kopya olarak onay için TL'na sunulur. özel hallerde. tekil parçaların çalışma 2. bu malzemelerin imal yöntemleri açıklanmalıdır. malzemeler kullanılmalıdır. göz önüne alınmalıdır. Elastik birleştirme elemanları alev almaz olmalıdır. Kapsam TL.ASKERİ GEMİ KURALLARI. Borular türbin ve kompresördeki basınç ve sıcaklık ve fitingler paslanmaz çelikten imal edilecektir. zamanla sınırlı olan müsaade 2. 1. yanma uygulamasına göre kullanılan malzemelerin uygunluğu. gücündeki. Malzemeler TL. TL tarafından tanınan gaz türbini sonuçlarına göre emniyetin kanıtlanması. B. 4-2 Bölüm 4 – Türbo Makinalar A.

Üretici. askeri geminin dikkate alınarak emilmelidir: performansı ile çalışma saatleri arasındaki bağıntıdır. gaz türbininin karakteristiklerinin kaybı aşılmayacak şekilde boyutlandırılmalı ve ayrıntıları açıklanmalıdır. Temizleme işleminden sonra.5 Planlanmış koruyucu bakıma ait önlemler sesin boru sistemine aktarılması önlenecektir.3 Çalıştırma diyagramları verilmelidir. . Dişli türbin tesislerinin temeli. türbin ve dişli donanımı . C Bölüm 4 – Türbo Makinalar 4-3 C. gaz türbininin üreticisi ile birlikte maksimum ses düzeyinin aşılmaması için gereken tanımlanmalıdır.1 Genel dizayn istekleri Gaz türbinleri ile donatılmış sevk tesislerinin dizaynında Tablo 4. Genel Veriler 3.2 Çalışma parametreleri ile ilgili veriler tanımlanmalıdır. Temel tarafından belirlenen istekler sağlanmalıdır. türbin üreticisinin yönergelerine göre olacaktır. havası dışarıdan. 1. Dizayn ve Yapım Esasları bağıl hareketin mümkün olabileceği şekilde tertip- lenmelidir. Çeşitli işletim koşullarına ait değişimler üretici tarafından tanımlanacaktır. önlemler alınacaktır. bir arasında uygun kavramaların karşılayabileceği kadar az TÜRK LOYDU . Askeri Otorite tarafından tanımlanan.6 Gaz türbininin efektif güç şaftı ile dişli Askeri Otorite tarafından belirlenen. havadan yayılan arasındaki bağlantı. Yanma havası ve egzost gazı kanallarının dizaynı ve 1.ASKERİ GEMİ KURALLARI.4 Gaz jeneratörünün ve efektif güç türbininin yerleşimi. Yanma havası ve egzost gazı kanallarının kesit Not: değişimleri eksene göre 5°’yi geçmeyecektir.1 Standartlar 3. genleşme etkileri dikkate alınmalıdır. DIN 4340 Tanımlar. içeriye. Emici hava kanalları kapatılabiliyorsa. temizleme sıklığı standart performans ve kullanılacak maddeler hakkında üretici ile anlaşmaya varılmalı ve yapım şartnamesinde tanımlanmalıdır. Askeri Otorite 2. izin verilen toleranslarla birlikte.1 dikkate alınmalıdır. şekillendirilmelidir. 1. 1. NBC korumalı gemiler için. Bilhassa yanma havasının içindeki tuz miktarını yeterince azaltacak önlemler Standartlar Standart adı alınmalıdır. SEVK TESİSLERİ . layna alınma ile ilgili esasları vermelidir.2 Yanma havası kanalları az 10 000 çalışma saati olmalıdır. gösterimler Kısım 1 : Gaz türbinlerinin çalıştırılması Kompresör ve türbinlerdeki birikintileri uzaklaştıracak DIN 4341 temizleme tertibatları öngörülmelidir. aşağıdaki istekler esası. ile ilgili kurallar Kısım 2 : Standart referans koşulları DIN 4342 Temizleme yöntemi (kuru veya nemli). devir sayılarının fonksiyonu olarak gösterilen P nominal Bu kanallar. Elastik bağlantı parçaları kullanılmak suretiyle. Kompresör ve türbinin hava giriş devresinde. 1. gaz türbininin titreşimleri ve yapıdan yayılan 1. Hava Besleme ve Egzost Gazı Donanımı 1. İşletimin Yanma. İki overol arasındaki teorik süre.2015 . hasara sebep olacak yabancı parçaların girmesini önleyecek Tablo 4. temizleme maddelerini gidermek mümkün olmalıdır. gaz jeneratörleri için en az 6000 çalışma saati ve gaz türbininin performans kısmı için en 3.1 Gaz türbinleri ile ilgili standartlar tertibatlar öngörülmelidir. türbin üreticisi tarafından izin verilen basınç tahrik gücü ile birlikte. Termal tanımlanmalıdır.

Flapların pozisyonu gösterilmelidir. Egzost gaz kanalları dreyn ve temizleme açıklıkları ile teçhiz edilmelidir. Yanma havası kanallarının giriş açıklıları.1’de verilmiştir. Gaz türbininin yanmaz izolasyonla ve bir kapakla teçhiz edilmelidir. birikintiler nedeniyle hava filtrelerinin tıkanması 5. korunacaktır. su seperatörlerinin. kızgın gazlardan veya . SEVK TESİSLERİ .2015 . engellenecek şekilde düzenlenmelidir. ısı değiştiricisinin malzemesinin yağlama yağı kapanması durumunda. Yanma havası kanalları. Yanma Odaları giremeyecek şekilde düzenlenmeli ve korun- malıdır. 6. Çıkış nozulu. Her gaz türbininin bağımsız yağlama sistemi olmalıdır. yerleştirme ve montaj olanakları 5. Kolay ulaşılabilir bir yerde. sağlam bir dizayna sahip olmalıdır. vb. 4-4 Bölüm 4 – Türbo Makinalar C kumanda düzeni ve bir hareket önleyicisi sağlanmalıdır. Filtredeki izin verilen maksimum basınç açılmalıdır. yakınında ise. . Yağlama yağı donanımına ait genel istekler.1 Yatak yağlaması. Yanma havası ile ilgili olarak gaz türbini üreticisi istekleri 5. şartnamesinde tanım-lanacaktır. Yanma odalarına giriş sağlanmalıdır.’nin uygulaması. yağ devresinden yağ Egzost gazı kanalları ve susturucular.3 Egzost gazı kanalları Yağlama yağı sistemi. gaz jeneratörünü sökmeden su tutucuların. kapaklar sökülebilirse.ASKERİ GEMİ KURALLARI. geçmesinin önlenmesi ve otomatik kapanması sağlanmalıdır. su serpintileri ve kabarmaları kanal sistemine 4. bir kontrol olasılıkla transmisyon dişlisi yağı ile yapılmalıdır. gerek personelin tehlikeye farkının aşılması gösterilecektir. Alev borularının Pancurların. . By-pass’ın veya sıcaklığı 220 °C’dan yüksek olan yüzeylere devreye girmesi için izin verilen basınç farkı. kaba bitişik kızgın parçalardan zarar görmemelidir. Eğer egzost gazı flapları. kompresörün Gemi İşletim Tesisleri ve Yardımcı Sistemler. 5.3 Yağlama yağının soğutulması.2 Bir gaz türbininin yağlama yağı donanımı. İlk Hareket Düzeni Eğer egzost gazı kanallarının ucu. . Bölüm pompalanması hasara neden olmayacak şekilde 8. büyük öngörülmelidir. çalışması sırasında yağ ilave edilebilmesine dikkat edilmelidir. Her gaz türbininin kendi yanma havası kanalı olmalıdır. Emme açıklıkları. düşük basınç kontrollü sızıntı durumunda yağlama yağının döner parçalara damperlerle teçhiz edilmelidir. ulaşması mümkün olmayacak şekilde düzenlenecek ve yapım şartnamesinde tanımlanmalıdır. 3. muayenesi. Yanma havası kanalları. yağ düşmesi gerekse donanımın zarar görmesi rezervinin kontrolü mümkün olmalıdır. gaz türbininin harekete ve soğutma sıvısı ile uyumluluğu kanıtlanmalıdır. yapım yapılabilmelidir. örneğin buzlanma. gaz türbinine su girişini önleyici önlemler alınmalıdır. Yatak Yağlaması sağlanmalıdır. hava filtrelerinin. Kısım 107. temizlenmesi türbini durdurmadan mümkün olan bir filtre ile teçhiz Her gaz türbininin egzost gazı kanalı açık havaya edilmelidir. gözlü kafes ile kapatılacaktır. Egzost gazlarının emilmesi önlenmelidir. asbest içermeyen örneklerinin alınması sağlanmalıdır. Aksi düzeni ile uzaktan kumanda ediliyorsa. Çalışma sırasında. yabancı maddeler. flapın taktirde. Eğer. Egzost çıkışını kapatma düzenleri sağlanmalıdır. dizayn su hattının 6. bir durumunda açılan. .1 Hareketsiz durumda olan gaz türbinlerini TÜRK LOYDU .

9.2 Basınçlı hava ile ilk hareket düzeni.2015 . doğrudan ilgili olmayan yakıt sistemi ile ilgili istekler. 9.5 hPa (0. gaz türbini üreticisinin olan kompresör / türbin ünitesinden gelen kullanılmış isteklerine göre düzenlenmeli ve yapım şartnamesinde basınçlı havanın kullanımı olanağı varsa. yakıt) ön korunacaktır. G. kullanılmış belirlenmelidir. İşletme maddesinin (yağ. Yakıt ile ilgili olarak gaz 6. ilk hareket işleminde. makina dairesi 7. Gaz türbininin yakıt donanımı. sesten koruma kapsülünde.1 Çalışma devir sayısı alanı. emercensi durdurmayı takiben yapılan sıcak durumdaki bir ilk hareket mümkün 9. Yardımcı türbinlerin rotorları en az elle döndürülebilmelidir. titreşimler Birbirini takip eden 6 ilk hareket işlemi mümkün nedeniyle hasar oluşmayacak şekilde yapılmalıdır. bir torna çark düzeni ile Tesisleri ve Yardımcı Sistemler. yakıt sızıntısı döner parçalara veya sıcaklığı 220 °C’dan yüksek olan İlk hareket donanımının tipi yapım şartnamesinde yüzeylere ulaşamayacak şekilde düzenlenecek ve belirlenmelidir. Kısım türbini üreticisinin istekleri sağlanmalıdır. yeniden ilk hareket girişimi 60 9. yakıt temizleme düzenlerinin tesisi.ASKERİ GEMİ KURALLARI. Yakıt olmalıdır. üretici tarafından tanımlanmalıdır. Bölüm 11’e bakınız. Gemi İşletim Tesisleri ve Yardımcı Sistemler. çalışmakta transferinin tipi ve kapsamı. (1) Değerlendirmede ISO 10816-3 “Mechanical 8. Kısım 107. seperatörler.3 Gaz türbininin ve yakıt sisteminin 10. kabul edilmeyen temizlenmesi için. Elektrik’de tanımlanan veriler uygulanır. Gemi İşletim Tesisleri ve Yardımcı düzeni için Kısım 107. donatılmalıdır. Gaz türbini ile 107. SEVK TESİSLERİ . Gemi İşletim Ana sevk sistemleri. Bu nedenle. basınçlı havalı ilk hareket sistemine bağlanacaktır. Bölüm 8. Hatalı bildirilmelidir. Torna Çark basıncından en az 0. Örneğin. yapım şartnamesinde belirtilmelidir. TÜRK LOYDU . 10. Titreşimler / Akustik Kapsül 6.2 Eğer makina dairelerinde NBC koruması isteniyorsa. gaz türbinine istenmeyen bir standart esas alınabilir.’de verilmiştir. vb.5 mbar) daha düşük olan bir basınç oluşturulmalıdır. C Bölüm 4 – Türbo Makinalar 4-5 harekete geçirecek çalıştırma düzenleri sağlanacaktır. gibi saniyeden fazla gecikmemelidir. (1) uzunluğu ile gerekli devir sayısı. Yakıt borularının yerleştirilmesi ve montajı. Bölüm 14 ve elektrikli düzenler Sistemler. birkaç çevrimde yanma olmaksızın eğilme titreşimlerinden ve toplam tesisin titreşimlerinden çalıştırma mümkün olmalıdır.’ya göre dizayn edilecektir.2 Filtreler. Bağlantılar vibration-Evaluation of machine vibration by measurements on non-rotating parts” veya eşdeğer Boru devrelerinin bağlantıları.3 Depolama tankından gaz türbinine yakıt Birden fazla gaz türbini olması durumunda. 10. su tutucular. Bölüm 6. olmalıdır. Hidrolik ilk hareket Kısım 107. püskürtülen yakıt dreyn edilmelidir. büyük kuvvetleri ve momentleri iletmeyecek şekilde yapılmalıdır. Çevrimlerin adedi ve uzak tutulmalıdır. için Kısım 105. ısıtmasına izin verilebilir.1 Üretici tarafından kabul edilen yakıt kalitesi Eğer bir bekleme süresi tanımlanmışsa. emercensi bir ve yakıtın hazırlanması için istenilen donanım TL’na durumda ilk hareket blokajı kaldırabilir olmalıdır. basınçlı hava.

aşırı devir sayısının Gaz türbinlerinin ve kompresörlerin. sistemlerde. Türbin yataklarında. İki veya daha fazla ana gaz türbinli tek şaftlı güvenli bir şekilde takip edilebilmelidir. Aynı makina dairesine monte edilen diğer 2. Soğutma arızası için. aşağıdaki durumlarda yakıt cihaz ve düzenlerin zarar görmemesi sağlanmalıdır. benzeri özel aletlerle iç kontrolünü sökmeden sağlayacak muayene deliklerinin olması tavsiye edilir. edebilmelidir. E. 4-6 Bölüm 4 – Türbo Makinalar C. SEVK TESİSLERİ . en fazla %5 olabilir.2 Gaz türbinini çalıştırma. boşta çalışmaya geçişteki Eğer çalışmadan sonra bir soğutma isteniyorsa. öngörülen 2. gaz türbininde aşırı ısınma oluşmaması sağlanmalıdır. gücü azalt TÜRK LOYDU . Kontrol ve Emniyet Donanımı . yapım 1. elektrik jeneratörlerini tahrik eden gaz türbinlerinde. kararlı duruma tekrar soğutma sistemi. Bölmedeki sıcaklık sınırının aşılması. bir endeskop veya anma devir sayısını %15'den fazla aşması. makina dairesine sesten koruma kapsülleri olmaksızın yerleştirilirse. Gaz üreticisinin çıkışında. ateşleme.1 Gaz türbinleri.D. üreticiye göre. Tam yükten boşta Soğutma ile ilgili zaman süresi ve oluşan ısı miktarı. bu kanal bir su seperatörü sevk için kullanılan gaz türbinleri. yağlama yağı sıcaklığının kabul edilemeyen yükselmelerinde. emercensi çalışma tertibatı için. .3 Aşağıdaki hallerde alarm verecek tertibatlar devam edebilmesi sağlanmalıdır. hız regülatörü ile donatılmalıdır. alev izleme) iç kilitlemeler ile 2. ayrılabilir kendiliğinden bir azalma olmayacak ise.E Sesten koruma kapsülünün soğutma havası için ayrı bir kavrama veya elektrikle aktarma ile donatılmış ve ana emme kanalı öngörülmüşse.2 Pervaneyi elektrikli sistemle tahrik edenler şartnamesinde belirtilmelidir. bir gaz türbininin devre dışı kalması esnasında. Yalnız bir ana gaz türbinli tek şaftlı . süreksiz devir sayısı yükselmesi türbini üreticisi tarafından tanımlanmalıdır. tam yükten.1 Kumanda edilebilir piçli pervane. olmalıdır: 3. yapım üstünde bir devir sayısına yükselmelerinin önlenmesi şartnamesinde belirtilmelidir. TL'nin yüksek gaz sıcaklığının aşımında. çabuk kapama tertibatları ile donatılmalıdır: 11.ASKERİ GEMİ KURALLARI. Çalışma esnasında alevin kesilmesi. belirtilen sıraya göre. durumunda. Sıra (ateşleme devir sayısına erişme. Birden fazla şaftlı sistemlerde.3 Eğer gaz türbinleri. özel onayı alınmalıdır. 10. diğerlerinin bağımsız olarak çalışmaya 2. çabuk kapama devir sayısının ve gerekli soğutma hacmi. Kontrol Donanımı Gaz sıcaklığının asşılması durumu için alarm. hariç olmak üzere. Muayene Delikleri . . erişildiğinde. otomatik olarak gerçekleşmelidir. eğer 1. 1. Emniyet Cihazları daire sıcaklığının aşılmamasını sağlayıcı önlemler alınacaktır. devir sayısı yükselmesi. akımını kendiliğinden kesmek için. Havanın gerekli temizlik derecesi kurtulma durumlarında. Faydalı güç türbinlerinde. Emercensi Çalışma . 1. gaz çalışmaya ani geçişte. ani olarak yükten ile teçhiz edilmelidir. D.2015 . %10'u geçmemeli ve çabuk kapama devir sayısının yeterince altında kalmalıdır. Bölmedeki izin verilen sıcaklığın aşılması. kabul edilebilen en sistemlerde ise. Performansta gerekli azalma. gaz türbininden bağımsız çalışmalıdır. döndüren tesisin devre dışı kalması esnasında. bir şaftı . Yağlama yağı basıncının kabul edilmeyen değerde düşmesi. diğer sevk sistemleri bağımsız olarak çalışmaya devam 2.

4 Makina tesisinin parametrelerinin telemetrik Her ana sevk sistemi için kumanda konsolunda gerekli aktarımı. Ayrıca. otomasyon sevk tesisinin merkezi olarak idaresi ve kontrolünü sağlayacaktır. . aşağıdaki izleme teçhizatları öngörülür: mümkün olduğunca yardımcı bir kontrol mahallinde bir araya getirilecektir. İzleme Donanımı Bunun için. SEVK TESİSLERİ . olacaktır. gaz türbini kontrolünden bağımsız çalışmalıdır.’deki isteklere bakınız.1 İşletme anındaki güvence nedeniyle.4 Küçük güçlü gaz türbinleri için. Çalışma sırasında alev kesildiğinde.2 Kontrol. 2. prosedürlerin otomatik olarak harekete geçirilmesi ile işletimsel hataları gidermek için otomasyon . Kısım 106. Bölüm 1. Yağlama yağı basıncı ve sıcaklığı. Gemiyi denize hazırlama prosedürleri. 2. sınırlandırılabilir. kolay Otomasyon donanımının enerji beslemesinde arıza ulaşılabilir yerlerde bulunmalıdır. Aşırı titreşimler oluştuğunda. otomatik olarak devreye giren bir durdurma düzeni ile Otomasyon. . F. . Emniyet sistemi. Çalıştırma ve kontrol donanımının genel kapsamı yapım şartnamesinde tanımlanmalıdır. halinde. Minimum yağ basıncı kaybedildiğinde. 2. sadece ayrı bir aktarım sistemi ile kumanda ve izleme teçhizatı bulunmalıdır.3 Çalıştırmayı ve kontrolü basitleştirmek ve birbirine zorunlu olarak bağlı olan çalıştırma . otomasyon sıcaklığı aşıldığında. Uygun çalıştırma düzenleri. Gaz jeneratörünün veya efektif performans türbininin maksimum devir sayısı aşıldığında. doğrudan gaz türbininden mümkün olmalıdır. Otomasyon. yapılacaktır. Kısım 106. gaz türbinini yeni bir çalıştırmaya karşı TÜRK LOYDU . Müsaade edilemeyen titreşim hızları için bir alarm tertibatı tavsiye edilir. 2.2015 . E. En azından türbin üzerinde gösterilmelidir. Efektif performans türbininin maksimum giriş Lokal elle idare ve kontrol donanımı.’deki istekler teçhiz edilmelidir: uygulanmalıdır. elle ve uzaktan kumanda ile mümkün dahil edilmeyecektir. . 1. Bu gösterge cihazları. TL'nun onayı ile sayıları. Gaz üreticisinin çıkışındaki gaz basıncı ve sıcaklığı. derecesinden bağımsız olarak. çabuk kapama . İzleme Teçhizatının Kapsamı Çalıştırma ve kontrol donanımı. Elle durdurma. kullanılacaktır. Düzenli bir okunacak ve / veya kaydedilecek değerlerin izlenmesi çalıştırma için önemli olan tüm parametreler.5 Her gaz türbini. aşağıdaki durumlarda merkezlerinin tüm donanımı için. Emniyet cihazının harekete geçirilmesi durumunda. . 2. otomasyona Durdurma.ASKERİ GEMİ KURALLARI. fiili çalışmaya zarar vermeyecek bir konuma değişmeleri sağlanmalıdır. özellikle Bölüm 1. tam kapsamda mevcut olmalıdır. çalıştırma ve izleme mahallerinin ve 2.F Bölüm 4 – Türbo Makinalar 4-7 sinyali verilmesini de sağlamalıdır. cihazların ayarladıkları çalışma konumlarında kalmaları veya gerekirse. Kompresör girişindeki hava basıncı ve sıcaklığı. Gaz üreticisinin ve güç türbininin rotor devir ve alarm tertibatlarının kapsamı.. doğrudan için zorunlu olan teçhizat sağlanmalıdır. . doğrudan gaz türbininin üzerinde ve aynı zamanda uzaktan kumanda ile. emniyetli bir çalıştırmayı sağlamalıdır. Yerleştirme 2.

TÜRK LOYDU . Tam işlenmiş gövde kısımlarına ve ısı değiştiricilerine. Testler 1.3 Soğuk olarak aşırı hızda döndürme deneyi 2. en yüksek çalışma devir sayısının %20 üzerinde olan bir devir sayısında.1 Ana türbinler bir liman tecrübesine tabi tutulur süreyle döndürülür. G. Gaz türbinlerine uygulanan bakım işlemlerini açıklayıcı bir program. anma devir sayısının en az %15 fazlası bir devir sayısıyla.müs basınçla test edilmelidir. kabul edilebilen en yüksek çalışma basıncının 1. Deneme esnasında.2 Egzost gazı türboşarjerleri. pp = 4 bar veya en az 1. Pp = Test basıncı [bar] TL'na verilmelidir.5 · pe. en az üç dakika 2.müs = İlgili kısımda izin verilen maksimum çalışma basıncı [bar] H. gaz türbininin kabul edilebilen en yüksek çalışma basıncı Pe. 1. Fabrika Tecrübeleri Dönen kısımların ve gövdelerin tahribatsız testlerin 1. İşletme Tecrübeleri 1. Bakım Programı geçen boşlukları.1 Gaz türbinleri üretici fabrikalarında.I bloke edilmelidir.2 Elektrik jeneratörlerini veya yardımcı makinaları döndüren türbinler. bir denemeye tabi tutulur. kısımlarının yeterli mukavemetleri diğer bir şekilde belirlenmiş ise. en yüksek montaja hazır durumda iken yapılır. Pe. Anma devir sayısında devamlı çalışma üç dakika süreyle döndürülür.1 Tahribatsız testler 1. bazı hallerde ek denemeler isteme hakkını saklı TL. Gaz türbini ve kompresör rotorlarının balans kontrolü.1 katındaki bir sızdırmazlık testi yeterlidir. bakım aralıklarına ait verilerle beraber. güvenlik ve kumanda tertibatlarının 1. 20 dakika süreyle denenir. zorlanmalarının hesapla bulunmuş sonuçlarını.H. TL. yapılabiliyorsa ve hareketli parçaların hatasız oluşu tahribatsız muayene ile ayrıntılı olarak araştırılmış ise. Eğer gövde düzenlenmelidir. SEVK TESİSLERİ . döner parçaların aşırı devir sayısındaki tutar. 4-8 Bölüm 4 – Türbo Makinalar F. Gemideki Tecrübeler Türbin ve kompresör rotorları. Testlerin Kapsamı I. söz konusu deney yerine kabul edebilir.ASKERİ GEMİ KURALLARI.2 Balans kontrolü çalıştığı kanıtlanır. anma gücünün %110'u ile (aşırı yük) çalıştırılırlar. 2. çalışma devir sayısı ile çalışma sıcaklığında. en az .G. Bakım Egzost gazıyla çalışan türboşarjerlerin soğutma suyu 1.müs 1.4 Basınç ve sızdırmazlık testleri anma gücünde ve otuz dakika süreyle. ve daha sonra TL ile anlaşmaya varılarak yapılan bir programa göre seyir tecrübesinde aşağıdaki denemeler Egzost gazıyla çalışan türboşarjerlerin türbin ve yapılır: kompresör rotorlarına. TL ile beraber belirtilir. Blokaj çözme cihazları. Konu edilen devir sayısında yapının kusursuz bir hesabı . 1. mertebe çalışma sıcaklığında. en az bir saat süreyle 1.2015 . denemesi. mümkün kapsamı.5 yeniden hızlı çalışmasına olanak verecek şekilde katında su basınç testi uygulanır. İlk hareket manevrası.

..10 1.................... Onaylı Malzemeler 2.... Nihai Dokümantasyon TÜRK LOYDU .................................. Onaylanacak dokümanlar B....... Şok Yüklerinin Dikkate Alınması D.... Pervane Şaftlarının Korunması 4... Kapsam 2.....................................................5 1...... 5........ ŞAFTLARIN BOYUTLANDIRILMASI .... MALZEMELER .............. Borulardan Yapılar Şaftlar 6....ASKERİ GEMİ KURALLARI... 5.................. BASINÇ TESTLERİ ..........10 1...... 5. 5............... En Küçük Çap 4............ Malzemelerin Testi C.......... Şaft Konikleri ve Pervane Somunu Dişleri 3......................................2 1.......................................................2 1...... 5................ Bölüm 5 – Ana Şaft Donanımı 5-1 BÖLÜM 5 ANA ŞAFT DONANIMI Sayfa A..... Genel 2...... Deneysel Mukavemet İncelemesi 4................................... ELYAF TABAKALI ŞAFTLAR İÇİN ÖZEL İSTEKLER ........................................ Şaftın Geometrisi 3.......................................................... SEVK TESİSLERİ ...... Teorik Mukavemet Hesapları 2...... Şaft Yatakları E..............2015 ........................................................................................ Stern Tüpler F.............................. DİZAYN ..................................................................................................2 1.......................... 5........ Genel 2................ Şaft Laynerleri 2....... GENEL .... Burkulma Hatası 3. Kaplinler 5....

. SEVK TESİSLERİ . Çalışma sırasında şafta etki eden tüm statik ve dinamik dış kuvvetler dikkate alınarak şaft layn hesapları (örneğin.2015 . çelik dökümden 1. standart ve kanıtlanmış dizayndaki ana şaft donanımına uygulanır.3 Elyaf takviyeli plastikten yapılan şaftlar için. Genel . 1.2 Eğer ana şaft. Kaplinler. vb. 2. B. Kurallarına tabidir ve test edilmelidir. Bölüm 9’daki yapılabilir. Yatakların dökme reçine temelleri için (srast. halinde. Bu istekler.4 Buz sınıfındaki gemiler için. Bölümü uygulanır. gerekirse.1 Şaft donanımının bütün kısımları. Özellikle şaftlar ve kaplinler olmak üzere. tüm hesaplama ve destekleyici dokümanlar bir kopya 1. pervanenin düzenlenme tarzı nedeniyle 1. aşağıdaki formüllere göre istenebilir.1 Pervane şaftları. TÜRK LOYDU .B. hakkını saklı tutar.). Sevk tesisi bütününün yerleştirmesi. ara şaftlar ve srast şaftları. Standart ve Verilen dokümanlarda. 2. kuvvetlendirme faktörleri göz önüne alınacaktır. flenç ve manşon kaplinlerle beraber. . Malzemeler 1. yerleşimi ve ayrıntılı resimleri. stern tüpün ve şaft yataklarının 2. döndürme momentini ileten tüm bileşenlerin 2. ayrıca eğilme titreşimi hesapları önüne alınarak. Stern tüp sızdırmazlığı ve ilgili yağlama yağı sistemi dahil. manyetize olmayan bakır 2. Şaftların Boyutlandırılması ağırlığı ve pervane kuvvetleri. dişlilerin diş kuvvetleri.C A.1 Aşağıdaki kurallar. metal pervane şaftı laynerleri için de geçerlidir. dövme çelikten yapılmalıdır. plastik kaplama ile korumada kullanılan malzemeler ve uygulama teknikleri TL tarafından onaylanmalıdır. burulma titreşimleriyle ilgili kurallar göz .ASKERİ GEMİ KURALLARI. Özel hallerde.2 Zor ve özel çalışma koşulları için uygun takviyeler sağlanmalıdır. Kısım 2. Onaylanacak dokümanlar esaslı malzemelerden yapılmış ise. gelen gerilmelerin yeniden kanıtlanmış tipten farklı dizaynlar TL’nun özel onayını hesaplanabilmesi için gerekli tüm teknik veriler gerektirir. 5-2 Bölüm 5 – Ana Şaft Donanımı A.1 Aşağıdaki resimler üç kopya halinde. özel onay prosedürü istenebilir. bulunmalıdır. Genel . Malzemelerin Testi . Malzeme Kuralları – Fiber Takviyeli Plastik. kaplin ağırlığı. . radyal yataklar -stern tüp dahil-): uyarlama 1. bu bölümdeki kural isteklerinin üzerinde bir pervane şaft boyutunu isteme 1. onay için verilecektir. Burulma titreşimleri hesabı. 1. 1. Şaft yatakları yerleştirmesi. Onaylı Malzemeler eğilme gerilmesinin artması halinde. Bölüm 8'e uygun şekilde. boyutlandırılmalıdır. 1. Kapsam parçaları ve cıvataların yerleşim ve dizayn resimleri. Malzeme . momentini ileten ve bu momente maruz olan şaft donanımının tüm bileşenleri. 1.2 Deniz suyunda çalışan pervane şaftları için.1 Geminin sevk donanımının verdiği döndürme ayrıntılı resimleri ve malzeme verileri. pervane C.3 TL. Kısım 2.

Böyle 3 n  1 . şaftlar için.4xd ye eşit veya bundan küçük 4 ise. Formül (2)’ye göre CW malzeme faktörünün (3. yatağının bir sürtünmesiz yatak yapısında olması halindeki eksenel yatağın etki sahasındaki srast şaftlar için.0 alınabilir. Genel olarak.800 N/mm Sıvıda su verilmiş ve temperlenmiş Geri kalan tüm sevk sistemleri için. k = 1 ile hesaplanan bir çapa düşürülebilir. olacaktır. Eğer bu radyal delikli ara şaftlar için. Şaftın Geometrisi = 100 Bir parçanın özel şekli nedeniyle aşağıdaki formüllere Cw [-] = Malzeme faktörü. kama yuvasının ucundan en az    d a   0.2 Malzemeler F [-] = Sevk sisteminin tipine ait faktör.2015 . d [mm] = Şaftın gereken dış çapı k = 1. DIN R m + 160 743 (Kısım 1-3): “Şaftlar ve miller.3xd den daha büyük olmayan di [mm] = İçi boş olan şaftlarda iç çap. 2 . k = 1. güç esas alınmalıdır. kayıcı hidrolik belirtilenlerden büyük olamaz: kaplin içeren makinalı sevk sistemleri. alternatif dizaynlar kabul edilebilir. Bu gibi durumlarda. -1 n [dak ] = Şaftın devir sayısı. yük kapasitesi hesabı” gibi uygun hesaplama yöntemleriyle Rm [N/mm2] = Şaft malzemesinin çekme kanıtlanmalıdır. k [-] = Şaft tipine ait faktör. 3. PW k = 1. TÜRK LOYDU . çap 0. flençlerin kamalar da  d  Fk   CW (1)  d  4  yardımıyla takıldığı ara şaftlar için.   i şaftlar.0 Dövme flençli veya kamasız soğuk sıkı geçme hidrolik flençli veya flençsiz ara En küçük şaft çapı Formül (1) ile hesaplanır. aşağıda Türbinli sevk sistemleri.10 Nihayetlerine. onay için TL’na verilmelidir. Malzemeler. Bunun için.2xd kadar mesafe içinde. En Küçük Çap k = 1.600 N/mm Karbon ve alaşımsız çelikler için = 95 2 . parçanın veya 560 (2) = parçaların mekanik mukavemetinin özel durumu. yapı çelikler ve östenitik paslanmaz = 100 çelikler veya dupleks çelikler için Kısım 103. standardın esas alındığı tüm hesaplar. [1 . 2. srast şaftları. Bölüm 4’e bakınız.’e bakınız) hesabında kullanılan Rm değeri. C Bölüm 5 – Ana Şaft Donanımı 5-3 Şaft donanımının boyutlandırılmasında toplam kurulu Pw [kW] = Tahrik motorunun nominal gücü. şaftlarda kullanılan çeliklerin Rm nominal 2 2 çekme mukavemeti 400 N/mm ile 800 N/mm arasında a) Ara şaftlar. uygulanan mukavemeti. göre boyutlandırılması yapılamıyorsa. 1. Bütün sevk sistemleri için.10 Çapları 0.ASKERİ GEMİ KURALLARI.10 Srast kollarının iki tarafına bitişik taşıyıcı yatakların etki sahasındaki veya srast da [mm] = Gerçek şaft dış çapı. elektrik makinalı sevk sistemleri için. SEVK TESİSLERİ . Askeri Gemiler için Özel b) Pervane şaftları.(di/da) ] = 1.

2015 . aşağıdaki formüle göre hesaplanır: TÜRK LOYDU . pervane şaftının dövülerek yapılmış ucundaki flence cıvatalarla = 0. Borulardan Yapılar Şaftlar Şok yüklerinden kaynaklanan ilave ivmelerin etkisi (şok spektrumu) Askeri Otorite tarafından tanımlanacaktır.17xd den ve genişliği 0.25xd den büyük olmayan boyuna = 1. minimum nominal üst akma probleminin genelde incelenmesine gerek yoktur.5 π bölgenin dışında şaftlar k = 1. Oluk açılmış 0. ancak stern tüp içindeki pervane şaftının ön kısmı için . İzotropik malzemeler için. aşağıdaki ve k = 1. Dizayn kriteri: k = 1. su ile yağlamalı şaftlarda.15 Dış çapı (d) olan çok oluklu kamalı şaft şeklindeki ara şaftlar için.ASKERİ GEMİ KURALLARI.5 [mm] Aynı faktör. SEVK TESİSLERİ . burkulma Şaftın eğilme gerilmeleri. 5-4 Bölüm 5 – Ana Şaft Donanımı C k = 1. deniz (2  π  n)/60 tkrit suyu etkisine karşı uygun şekilde korunan. 6. C = Özel koşullara ait faktör k = 1. Çalışma maddesi içinde kullanılan malzemenin k = 1.5 0.0 ile M  C 2 0.5 d olan bölgede.40 Stern tüp içinde gres yağı ile yağlanan küçük bir şaft çapının onaylanması. kritik döndürme momenti. Mt = Maksimum devamlı çalışmadaki nominal k=1. gibi) uygulanmalıdır. bitişik ara şaft çapına kadar düzgün olarak indirilebilir. Şok Yüklerinin Dikkate Alınması 4. .20 Uzunluğu 1.lu formüle göre hesaplanandan daha k = 1. Gelişmiş bir hesaplama yöntemi (2. 5.272  E  2  rm  t 2.5 M kama vasıtasıyla tespit edildiği.22 Kıç stern tüp veya şaft braket yatağından pervane koniğinin ucuna  = Poisson oranı kadar ve boyu en az 2.26 Pervanenin. alanın dışında (k=1.’de belirtilen stern tüpün dışındaki kısımlar için.25 (da+di) bağlanmış olması hali için de kullanılabilir. et kalınlıklı ve büyük çaplı şaftlarda. pervanenin kamasız olarak TL’nun t = Boru et kalınlığı kabul ettiği bir yöntemle sıkı geçirilmiş olması halindeki pervane şaftları için. İnce gerilmesi ReH’ye göre kontrol edilmelidir. Nispeten kalın etli boru şeklindeki şaftlarda. (1) no.75 Nm tkrit (1  ν ) hesaplanmış bir çapa düşürülebilir.15 Kıç stern tüp kısmı olarak tanımlanan yorulma mukavemeti değerleri verilmelidir.0 genelde oluklu kamalı ara şaftlar için. pervanelerin veya rm = Borunun ortalama yarıçapı [mm] göbeklerin.22).22 için belirtilen bölgedeki koşullarda mümkündür: pervane şaftları için.22 için belirtilen bölgedeki pervane döndürme momenti [Nm] şaftları için.5  M t  3. yağ ile yağlanan şaftlarda Pw /1000 3. pervane şaftının çapı. 2 E = Elastisite modülü [N/mm ] k = 1. burkulma davranışı kontrol edilmelidir. = (da-di)  0.

Pervane şaftının arka flencinde ise bu hesaplanan büyük çapının %60’ından daha küçük değer en az 0. Dizayn 2. Sabit kanatlı pervaneler.125  d olmalıdır. 1:12 ve 1:20 arasında bir koniklik edilmesini sağlamak amaçlanır. şaftın boyutlandırılmasında (1) formülü kullanıldığında. düzgün bir gerilme dağılımının elde Flençli kaplinlerde. Çap değişimleri. Şaft Konikleri ve Pervane Somunu Dişleri 1. Somun şaftta emniyete alınmalıdır (Şekil balans bozukluğu.D Bölüm 5 – Ana Şaft Donanımı 5-5 Şekil 5.1’e bakınız). Yataklar arasındaki alanlarda.1 Pervane şaftındaki kama yuvasının dizaynı D. izin verilen artık balanssızlığın gereklidir. önceden belirlenen ilerleme yoluyla. koniklikler veya büyük yuvarlatmalarla sağlanmalıdır. minimum Ra = 10-16 m aritmetik ortalama pürüzlük kalitesi. yatağın çalışan yüzeyleri ve geçiş (1) “Mekanik titreşimler: rijid rotorların balans kalite bölgelerinde Ra = 1. yük tipine ve malzemenin çentik hassasiyetine göre seçilmelidir.6-2.08  d olmalıdır. uygulanabildiği taktirde.5 m değeri genelde istekleri. C. bölgesindeki yuvarlatma yarıçapı. (1)’e göre G 40 kalitesinde olmalıdır. en az Pervane somununun takılacağı vidanın dış çapı. Pervane bağlantısı konikliği için Bölüm 7 uygulanır. Örneğin.ASKERİ GEMİ KURALLARI. Genel Şaftlar. pervane şaftına. Şaftın yüzey kalitesi. flençli veya kovanlı kaplinlerle birleştirilecektir. ISO 1940-1 5. yüksek gerilme yığılmalarından kaçınılarak. belirlenmesi”. TÜRK LOYDU . içi boş şaftların olmamalıdır. sağlanmalıdır. SEVK TESİSLERİ . flençle şaft arasındaki geçiş bağlanacaktır. koniğin 0. genelde.2015 . Şaftların dizaynında. basınçlı birleştirme ile Ara şaftlar için.

3.2 Direkt bağlı dizel makina ile Pervane şaftının korozyona dayanıklı malzemeden sevk için. sfℓ [mm] = Cıvata bölüm dairesi alanında flenç kalınlığı. stern tüp (4). s = 0. 5-6 Bölüm 5 – Ana Şaft Donanımı D 3.2.3 Minimum et kalınlığı ortalama birleşme yeri çapında çevresel kuvvet.2. uygun ve TL tarafından onaylanmış semboller kullanılır: sızdırmazlık elemanları ile donatılmalıdır. TL'nun kesin onayı ile bilhassa uzun laynerler iki parçalı yapılabilir. Q [N] = Sıkı geçmeli bir birleştirmenin 3. Pw [kW] = Tahrik motorunun nominal gücü.1 Tanımlar Yağ veya gres içinde çalışan pervane şaftları.1 Deniz suyunda çalışan.2.5 (3) 2 p [N/mm ] = Sıkı geçmeli birleştirmede yüzey basıncı. (6) ve (7) Formüllerinde aşağıda belirtilen nihayetlerinde. Bölüm 3’e göre A [mm ] = Sıkı geçmede etkin temas alanı.1'e uygun metal laynerler.0 Dizel makina ve türbin dişli Pervane göbeğinin oturduğu yer. 3. sıkı geçme birleştirmeler için katsayı.03  d + 7. (5). yapılması halinde sızdırmazlık elemanı bulunmayabilir. muayene edilmelidir. Pervane Şaftlarının Korunması 4. 3. korunmalıdır. TL'nca bilinen bir yöntem ile sızdırmaz bir şekilde birleştirilmeli ve birleşme bölgesi özellikle f [-] = Sıkı geçmeli birleştirme için katsayı.75s'e kadar azaltılabilir.2 Şaft laynerleri Konik Çapları arasındaki fark = ─────────────────── 3. korozyona dayanıklı Konik uzunluğu malzemeden yapılmamış pervane şaftları. Yalnız D [mm] = Cıvata dairesinin bölüm çapı. birleşme yerinde.2015 . Sızdırmazlığın korunması için bir kum kapağı öngörülür. = 1. deniz suyunun donanımı için. C [-] = Şaft nihayetlerinin konikliği. 3. dk [mm] = Normal cıvataların diş dibi çapı. Metal şaft laynerlerinin s [mm] minimum et kalınlığı. d [mm] Layner içindeki şaft çapı. pervane şaftı sörveyi kapsamındaki stern tüp dış sızdırmazlığına ait isteklere bakınız. girmesine karşı etkin bir şekilde korunmalıdır.1 Sızdırmazlık 4. deniz suyuna dayanıklı metal laynerler veya TL'nca onaylanmış diğer d [mm] = Manşon kaplin civarında şaft çapı.2. TÜRK LOYDU .1'e uygun olarak aşağıdaki gibi belirlenir: -1 n [dak ] = Şaft devir sayısı. Sürekli laynerlerde et kalınlığı.ASKERİ GEMİ KURALLARI. yatak yerleri arasında 0.2 Deniz suyu içinde çalışan. = 1. Klaslama ve Sörveyler. ancak bunlar şafta geçirildikten sonra 2 E [N/mm ] = Elastisite modülü. laynerler vasıtasıyla ve pervanede uygun sızdırmazlık elemanları ile deniz suyunun girmesine karşı ds [mm] = Sıkı geçme cıvatalarının çapı. SEVK TESİSLERİ . Bunun için 2 Kısım 101.2. cA [-] = Tahrik ünitesinin cinsine bağlı olarak. Kaplinler 3. tek bir parça olarak yapılmalıdır.

3.4 İnce gövdeli cıvataların gövdesi. SEVK TESİSLERİ .4 Sıkı geçmeli kaplinler Ara ve srast şartlardaki ve pervane şaftının ön ucundaki kaplin flençlerinin kalınlıkları. bu flencin kalınlığı kural çapının %25’inden daha az olmamalıdır.3. flençlerinin birleşme yerinde yer alan sıkı geçme cıvataların (ds) en küçük çapı aşağıdaki formülle = 2. (dk) en küçük diş dibi çapı.9 katı bir çapta yapılabilir. 6 10  P W d s = 16  (4) n  z  D  Rm z [-] = Sıkı geçme veya normal cıvataların sayısı.1 Flençli kaplinlerin kaplin cıvataları.3. 4. kural olarak sıkı geçmeli cıvatalar olmalıdır. Sıkı geçmeli bağlantının gerekli emniyet toleransının 2 elde edilmesi ile ilgili yüzey basıncı p [N/mm ]. formül (1)’e göre Şaftların.2 Kaplin flençleri 4. TL'nca kabul cıvataların malzemelerinin edilebilir. 6 10  P W d k = 12  (5) = 0. delik ve şaft için uygulanan nominal Belirtilen flençlerin kalınlığı hesaplamalarında.2015 . Kaplin = 3.3 Manşon kaplinlerin birleştirme cıvatalarının μo [-] = Statik sürtünme katsayısı.3 Cıvatalar birleştirmelerde kaymaya karşı emniyet katsayısı.18 Kuru olarak sıkı geçirilmiş n  z  d  Rm birleştirmeler için. sıkı geçirilmiş flençli veya kovanlı kaplinlerle hesaplanan kural şaft çapının %20’sinden daha az birleştirilmesi halinde sıkı geçmenin boyutlandırılması. çapının en az 0. bağlanması durumunda. çekme mukavemeti.15 Basınçlı yağ yardımı ile sıkı geçirilmiş birleştirmeler için. 4. belirlenir: T [N] = Pervanenin itme kuvveti. diş dibi θ [-] = Şaft nihayetlerinin konikliğinin yarısı.3. aynı değerde sürtünme Rm [N/mm2] = Sıkı geçme veya normal direncini sağlayan bir bağlantı. (6) ve (7) formüllerinin uygulanmasıyla belirlenebilir: TÜRK LOYDU . şaft toleransın kabul edilen en düşük ve en büyük sınırları malzemesiyle aynı çekme mukavemeti değeri alınması arasındaki farktan elde edilen maksimum (teorik) kaydıyla. 4. Bağlantının kaymasına karşı emniyet toleransının hesaplanması için. Mises" eşdeğer gerilmesi. pervane şaftına dövme bir flenç ile geçmeyecek şekilde yapılmalıdır. 4.5 Diğer bütün uygulamalarda. ilgili malzemenin akma sınırının %80'ini Pervanenin.0 Motor ile dişli donanımı arasında. eleman tarafındaki maksimum "v. D Bölüm 5 – Ana Şaft Donanımı 5-7 S [-] = Şaft donanımındaki sıkı geçmeli 4. 4. aşağıdaki formülle belirlenir: =0. olmamalıdır.2 Sıkı geçme cıvataları kullanmanın mümkün olmadığı özel hallerde. Eğer cıvata bağlantısı dönme momentinden başka önemli ek = C/2 kuvvetleri taşımak zorunda ise.ASKERİ GEMİ KURALLARI. daha az olamaz. sıkı geçme flenç cıvatalarının kural çapından klerans esas alınacaktır. bu taktirde cıvataların ölçüleri uygun olarak artırılmalıdır.

şaft çapının yaklaşık 2 ve öndekinin uzunluğu ise. kullanılan suni kauçuk veya takviye edilmiş reçine veya plastik malzemelerden yataklarda çalışması halinde. en f = ( μo / s ) .1 Genelde.1 Şaft yataklarının tertiplenmesi esas alan özel değerlendirme yapılacaktır. kır dökme demir Karekökten sonraki (+) işareti. 5-8 Bölüm 5 – Ana Şaft Donanımı D K1 = 450 2 2 2 2 2 yağlamalı beyaz metal yataklar için. kabul için ve stern tüp ve şaft braketi içindeki edilmeyen büyük enine kuvvetlerin veya eğilme kauçuk yataklar için. TÜRK LOYDU . momentlerinin oluşmamasına dikkat edilmelidir. dişli donanımının döndürme flencine doğru şaft sisteminin layna alınmasında. olmalıdır. Özel hallerde. kır döküm yataklar tesisin dişli donanımı şaftlarında ve krankşaftta. yani gemi gerilmesi analizi yapılmalıdır.2015 .2 Stern tüp yatakları oluşmayacak şekilde uygun yatak aralıkları ve sayıları seçilmelidir. şaft sistemi için bir eğilme (titreşim) Layna alma hassasiyeti düşük olacak tarzda. karşılayacak eksenel bir durdurucunun bulunmadığı konik sıkı geçmeli bağlantılar içindir.  maks = K1  d (8) arka stern tüp yatak uzunluğu. stern tüp içinde yağ ile yönlendirici değerler.   T + f  (c  Q + T )    T p= (6) Af = 280 gresle yağlamalı. bünyesinin şekil değiştirmesi veya bizzat yatağın kayması veya aşınması nedeniyle kritik yükler 5.2. (9) 5. şaftların laynının tüplerde ön yatak kaldırılabilir.350 su ile yağlanan stern tüp ve şaft braketi Karekökten sonraki (-) işareti. 5. ℓmaks [mm] (8) formülü ile yağlamalı beyaz metal veya yağlı stern tüp yataklarında belirlenebilir. -1 n [dak ] = Şaft devir sayısı. çalışma sıcaklığındaki = 5200 Gresle yağlamalı. stern tüp içinde genellikle iki yatak yeri ile desteklenmelidir. Bu durumda serbest hesaplanması esnasında kontrol edilmesi tavsiye edilir. duran en az bir jurnal yatağı öngörülür. sıkı geçmeli bağlantılar içindir. yaklaşık 0.2. Eğer yukarıda verilen formül sağlanamıyorsa.2 Pervane şaftının.θ (7) büyük yatak aralıklarının. Sterntüpün içindeki ve dışındaki şaft yatakları. Kısa stern Bazı durumlarda yatak tepkilerinin. eğilme titreşimi analizini 5. çalışma  maks = K 2  d/n (9) sıcaklığındaki tesiste. K2 = 8400 Yağ ile yağlamalı beyaz metal yataklar Yatak aralıklarının seçiminde. geminin yükleme durumundan ve tesisin sıcak/soğuk olma halinden bağımsız olarak. geri yönde bir itmeyi sterntüp yatakları için. Şaft Yatakları formülü ile belirlenmesi tavsiye edilir. pervane şaftları. = 280 . Kabul edilebilen en büyük yatak aralıkları için 5. geri yönde bir itmeyi kauçuk yatakları için (üst değerler karşılayacak eksenel bir durdurucunun bulunduğu konik yalnız özel uygulamalar içindir).8 katına eşit d [mm] = Yataklar arasındaki şaft çapı. SEVK TESİSLERİ . 2 2 350 d/dak'nın üzerindeki şaft devir sayılarında. müsaade edilmeyen yüksek eğilme titreşimlerinin yükünden kaçınmak için.ASKERİ GEMİ KURALLARI. pozitif yatak etkisi gösterecek şekilde tertiplenmelidir. makinanın v olanına veya için.

1'lik bir yataklanması ve yatak gövdesinin dökme reçine meylinin.5 da'ye kadar kısaltılabilir. kontrol edilebilmelidir. en fazla 4 m/sn'yi geçmemelidir.3 Pervane şaftının.5 katına eşit olmalıdır. gresle yağlanan kır döküm ölçülebilir ve gösterilebilir.3. yataklarda 0. ön ve arka yatağa gres ikmalini 5. onaylı yetkili firmalar tarafından yapılmalıdır. her zaman öndekinin uzunluğu yaklaşık 1. Dökme reçine üreticisinin yerleştirme talimatı göz önüne 5. sadece rulmanlı yataklar kullanılabilir. zararlı etkilerini karşılayabilecek yeterli parçalarına oturtulması TL'nun gözetiminde ve TL büyüklükte olmalıdır. Gresle yağlanan kır döküm yataklarda çalışan alınmalıdır. muayene ve boşaltma bağlantısı ve ayrıca havalandırma borusu ile .5 Dökme reçine ile yataklama silindirik rulmanlardan veya kanallardan meydana gelmeli ve yatak klerensi büyütülmüş olmalıdır.3. doldurma bağlantısı yerine bir yıkama devresi bulundurulmalıdır. ön ve arka stern tüp yatakları yağla veya gresle güvenli olarak etkilenecek Onaylı malzemeler için daha yüksek yüzey basınç şekilde. stern tüp içinde su ile sağlayacak bağlantılar sağlanmalıdır. şaftın yatak eksenine nazaran %0.4 Pervane şaftının. Pelesenk yataklarda çalışan pervane şaftlarının donatılmalıdır. üretici tarafından Yataklamada yalnız TL tarafından onaylanan dökme belirtilen minimum yük isteklerinin karşılanmasına dikkat reçine kullanılmalıdır.5 Pervane şaftları stern tüp içinde ve rulmanlı yataklarda çalışıyorsa. Yağla yağlanan stern tüpler. kauçuk veya plastik yatakta çalışması halinde. oynak radyal yataklar olarak. yaklaşık şaft çapına eşit olmalıdır.8 MPa dan ve sentetik malzemeden yapılmış ömürlü çalışmaya uygun olmalıdır. Stern tüp içinde yağlanan stern tüp yataklarında kullanılan pelesenk yağda çalışan şaftlar için. Otomasyon sistemli gemiler için. ön stern tüp yatağının ön tarafına. TÜRK LOYDU . Stern tüpün ve stern tüp yataklarının dökme reçine ile Bombelik. Suyla yağlanan lastik yataklarda 6 m/sn. şaft çapının yaklaşık 2. şaft çapının yaklaşık 4 ve tertiplenmelidir. Gresle yağlamada. bu yatak öncelikle bombeli 5. SEVK TESİSLERİ . D Bölüm 5 – Ana Şaft Donanımı 5-9 Pervane ağırlığı da göz önüne alınarak statik yüklerden 5. arka stern tüp yataklarının boyu 1. Burada sıcaklık algılayıcısı burç içinde çalışması halinde. gösterilmelidir. Çapı 400 mm. edilmelidir (eksenel ayarlama önerilir).3 Yatak yağlaması alınmalıdır.4 Stern tüp bağlantıları . en fazla 3 m/sn. arka stern tüp yatağının (sensor) mümkün olduğu kadar arka stern tübe yakın uzunluğu.ASKERİ GEMİ KURALLARI. uzunluğu ise.2 Yağlama yağı veya gres. Yağ tankının doluluğu. çevresel hızı 3. Kısım 106 dikkate .6 MPa dan küçükse.2. 5.5. beyaz metalle yataklanmış seçimi ve bunların birbirlerine uyumu. Rulmanlı yatak uygulamasında.2.2015 . pervane şaftının çevresel hızı 2. 5. üzerinde yeterli yükseklikte bir yağ besleme tankı arka stern tüp yatak uzunluğu. 5.2. stern tüp içine gönderilmelidir.1 Yağlama sisteminin ve yatak malzemelerinin gelen temas basıncı.5 katına ve öndekinin tertiplenmelidir. bir doldurma. denizde uzun şaftlarda 0. nin altında olan pervane şaftlarında alternatif olarak stern tüpdeki yağ sıcaklığı 5. geminin yüklü su hattı ağacı. Yatak yük kapasitesinin yeterliliği tezgahta yapılan testle Arka stern tüp yataklarının sıcaklığı ölçülmeli ve kanıtlanıyorsa yatak uzunluğu azaltılabilir. Pervane şaftlarında. Pervane şaftı deniz suyunda çalışıyorsa. değerleri uygulanabilir.

7 faktörü ile çarpılarak azaltılır. TÜRK LOYDU . mümkünse tam teori) olmalıdır (2). burkulma mukavemeti. kritik döndürme momentine göre.2015 . mümkünse tam işlenmiş durumda. Bu hata durumu grubu tutarlı (yani eksiksiz ve kabul edilmiş bir Döküm stern tüpler. elyafla ve elyaflar arası ile ilgili hata 2. Stern Tüpler durumu grubu girdileri kontrol edilmelidir. 2. anizotropik malzemelerden lıdır.5  Mt ≤ Mtkrit gelen bir yüke ve formül 2’ye göre boyutlandırma yapılabilir. nominal malzeme mukavemeti 0.925 uçlar basit mesnetli ise durumları ile birlikte. (2) VOI hesaplama programı hazırlık halindedir. Bu gerilmelerle.ASKERİ GEMİ KURALLARI. Teorik Mukavemet Hesapları = 0. oranı . aşağıdaki formülle kontrol Çelik saçlardan kaynakla yapılmış stern tüpler için. 2 bar'lık bir su basıncı ile bir sızdırmazlık testine tabi tutulmalıdır. Yorulma nedeniyle oluşan hata (yüksek çevrim) ν xy = Boyuna doğrultuda tabakanın Poisson oranı Şaftın eğilme gerilmelerine maruz olmaması durumunda. sıcaklık) gibi rastgele etki 1. Şaft Laynerleri faktörlerini karşılamak üzere.800 uçlar serbest mesnetli ise Mukavemet hesapları. montajdan evvel. SEVK TESİSLERİ . FEM gibi kabul görmüş analitik yöntemlerle yapılabilir. Basınç Testleri Mukavemet analizi için. aşağıdaki hata durumlarını kapsamalıdır: Ex = x-doğrultusundaki elastisite modülü [N/mm2] .F E. stern edilebilir: tüplerin geçtiği gemi bölmelerinde yapılan basınç testleri 5/8 5/4 9/4 3/8 π 3 rm  t  E x  Ey  esnasındaki sızdırmazlık muayenesi yeterlidir.4’e bakınız . t = C. Elyaf Tabakalı Şaftlar için Özel İstekler Cs = Mesnetin sınır koşullarına bağlı faktör 1. yapılmış şaftlarda. Şaft laynerleri. asgari olarak verilen yük = 0.5   F. geometrik ve üretim kusurları ve çevresel etkenler (nem. 3 emniyetli  = Şaftın desteklenmeyen boyu [mm] olarak boyutlandırma yapılacaktır. 2 bar'lık bir su basıncı ile bir Gerilme hesabı. Burkulma hata durumu Dizayn kriteri: Nominal döndürme momentinin 3 katına karşılık 3. nominal döndürme momenti +%30 burulma titreşimi döndürme momentine göre νyx = Çevresel doğrultuda tabakanın Poisson yorulma analizi yapılabilir. Burkulma Hatası Diğer bir sızdırmazlık testi montajdan sonra uygulanma. şafta geçirilmeden evvel. CLT (Classical Laminate Theory) veya sızdırmazlık testine tabi tutulmalıdır. Statik hata Ey = Enine doğrultudaki elastisite modülü [N/mm2] Nominal döndürme momentine göre. rm . işlenmiş durumda. 5-10 Bölüm 5 – Ana Şaft Donanımı E. Elyaf tabakalı şaftlar gibi. M  Cs      1  ν xy  ν yz  Nm tkrit 6000 0.

özellikle. Dokümanlar. elde edilen ve ölçülen özellikleri dikkate alınmalıdır. . Nihai Dokümantasyon döndürme momenti [Nm] Bileşenlerin üretiminin tamamlanmasından sonra. TÜRK LOYDU . şunları kapsar: yapılan değişimleri veya optimizasyonları.ASKERİ GEMİ KURALLARI. TL sörveyörü gözetiminde. TL’nun onayı ile. Hangisi daha erken ouşursa. F Bölüm 5 – Ana Şaft Donanımı 5-11 Mt = Maksimum devamlı çalışmadaki nominal 4. gerekli özellikleri sağlamak üzere uygun önlemler alınmalıdır. nihai 3. SEVK TESİSLERİ . teorik analizin perdelerinden geçişler ve/veya fazlalıklı sevk doğrulanması için prototip testi / proses kontrolü. Malzeme verilerinin doğrulanması için gerekli ise.2015 . Deneysel Mukavemet İncelemesi tüm analizler ve dokümanların listesi formunda güncel dokümanlar TL’na verilecektir. bir yıl veya 3000 çalışma saati sonunda. örneklerin testleri. Bu husus. mevcut Deneysel mukavemet incelemesi talep üzerine durumu göstermeli. Eğer kompozit şaftlar için yangından koruma istekleri söz konusu ise (özellikle. durumlarında). . dizayn ve üretim işlemlerinde yapılmalıdır. yangından koruma . 5. TL sörveyörü tarafından elyaf tabakalı bileşenlerin bir göz muayenesi ve opsiyonel olarak bir çatlak veya delaminasyon kontrolü yapılacaktır.

.. Dişlilerin temellerine yerleştirilmesi F..... Elastik Kaplinler 5...... Testler TÜRK LOYDU ................................ Testler G........ GENEL ......................9 1..... Çalıştırma................... TEÇHİZAT... Flençli ve sıkmalı-tip kaplinler 3....... 6......................................................2 1. Malzeme Testleri C.......2 1........................ Dişli donanımı gövdeleri 4....... SEVK TESİSLERİ ........................2 1...................... MALZEMELER .............. 6..... DİŞLİ ŞAFTLARI .......................... KAPLİNLER Sayfa A.. Bölüm 6 ... Dişli Kaplinler 4........2015 ......... 6................. BALANS AYARI VE TESTLER .....................9 1.................................................................. Kapsam B............................................. En Küçük Çap E.................. Semboller........................ Onaylanan Malzemeler 2.......................... Alın ve Konik Dişliler için Yük Kapasitesi Hesabı 3...... 6... 6-11 2..... KAPLİNLERİN DİZAYNI VE YAPIMI ..................................... Çoklu Makina Senkronizasyonu için Mekanik Kavramlar 8............ Tanımlar ve Giriş Verileri 4............................... 6. kontrol ve emniyet donanımı 3.................. Dişlilerin Yağlanması 2....................................ASKERİ GEMİ KURALLARI.... Diş Dibi Eğilme Gerilmesi D........................ Balans Kalitesi 2.............. Yük Hesapları için Etki Faktörleri 5....... Genel 2.......10 1............................ Hidrolik Kavramlar / Döndürme Momenti Konvertörleri 7..... Kaplinler 6-1 BÖLÜM 6 DİŞLİ DONANIMLARI............... Kavramlar 6.. 6....................................................................................Dişli Donanımları......................... DİŞLİNİN YÜK TAŞIMA KAPASİTESİNİN HESABI ............................. Temas Gerilmesi 6.........................

çelikten yapılmış olmalıdır. demir döküm manşon makinaların elastik kaplinlerinin gövdeleri genel olarak kaplinler için ise. dış kısımları. Bu husus. Dişli gövdeleri. Bununla. önemli yardımcı TL. . 1. Kaplinlerin az zorlanan . TÜRK LOYDU . planet ve konik darbelerine karşı kaplinin dayanması sağlanır. Bölüm 1. 6-2 Bölüm 6 . Genel 1. 40 m/s’yi geçmemelidir. Kaplinler A. makinaların dişlileri için 1. SEVK TESİSLERİ . Flençsiz düz şaftlar için haddelenmiş yuvarlak çelikler de kullanılabilir. TL malzeme test sertifikası veya çelik pinyon dişlileri. Malzeme Testleri 1. demir döküm dişli 1. kaplin gövdelerinin dışındakiler uygun bir alüminyum alaşımından da yapılabilir. Kapsam çelik döküm yapımlı kaplin gövdeleri kullanılmalıdır. Malzemeler makinaların. dişli donanımları ile. dişli donanımlarına ve kaplinlerine ait esas parçalarının malzemelerinin uygunluğu. ana sevk sistemlerinde veya Bölüm 1. çelik veya 1.2015 . bütün parçaları.1 Ana sevk sistemi dişli donanımındaki şaftlar. zorlanma hesaplarının son kontrolleri için itibariyle katılan parçalarının malzemeleri için de bütün veriler bulunmalıdır.4'deki önemli yardımcı tekerlekleri için 60m/s’yi. döküm alaşımından da yapılabilir. yardımcı tahrik ünitelerine ait kaplinler için. Soğutma suyu donanımı ve açma-kapama 1. kır dökümden. TL'nun Malzeme Kurallarına göre test onay için TL'na gönderilir. 1. diğer malzemeler kabul edilebilir. dokümanlarla 1. dişliler ve dişli bandajları tercihen dövme üreticisinin test kabul sertifikası ile sağlanabilir. geçerlidir. B. Genel elektrik akımı üreten jeneratör grupları için tercihen ferritik esas bünyeli nodüler dökme demir.1 Dişli sisteminin bileşenleri şunlardır: çelik dökümden veya özellikle ferritik bünyeli nodüler dökme demirden yapılmalıdır. dişli donanımları- Gerekli detay resimleri ve parça listeleriyle birlikte.2 Ana sevk sistemindeki kaplinler.C A. kır dökümden veya uygun bir alüminyum .3 Bölüm 1. (1) Genel olarak çevresel hız. 2.4’deki önemli yardımcı donanımı. hidrolik kaymalı kaplinlerin rotor ve gövdeleri. geçerlidir. edilmelidir.ASKERİ GEMİ KURALLARI. Dişli yağlama ve yağ kontrol donanımı. B. nın ve kaplinlerin döndürme momenti iletimine katılan montaj ve kesit resimlerinin herbirinden üçer kopya. çelikten. alın. kır (1) veya nodüler dökme demir C. Dişli. Dişlinin Yük Taşıma Kapasitesinin Hesabı malzemeden veya kaynaklı konstrüksiyon olarak çelik veya çelik döküm göbekli çelik levhalardan yapılabilir.2 Onaylanacak Dokümanlar Ana sevk donanımlarında kullanılan. jeneratörlerin dişli donanımlarının ve kaplinlerinin. Bölüm 1. Bununla birlikte. B. B. B.4’de sözü edilen yardımcı makinaların dışındakilerde kullanılan dişliler için ise.B.4’de belirtilenlere uygun.1 Bu bölümün kuralları. kısa devre esnasında meydana gelen moment 1. döndürme momenti iletimine esas Bunlarda. Bu kanıt.4'e uygun olan diğer bütün önemli yardımcı B. Onaylanan Malzemeler kanıtlanmalıdır. 1. benzer makinalarda kullanılması gerekli her çeşit kaplinler için isteklerde bulunma hakkını saklı tutar.1'deki malzeme koşulları geçerlidir.Dişli Donanımları.4 Bölüm 1.

dişli millerinin paralelliğinde kabul edilebilir kullanımı. Dişli yağlaması için. bölüm dairesindeki çevresel hızın 25 kaplinle birleşim. Tablo 6.916 0. Alın ve Konik Dişliler için Yük Kapasitesi Diş yanaklarının üst yüzey pürüzlülüğü Rz. düşük gürültülü tip dişlerin hızlarda ise. Kavitasyon gürültüsünü önlemek için.2015 .1 Genel olmalıdır.2 Dişliler. yapım şartnamesinde belirtilen konik dişliler için ISO 10300 veya DIN 3991’e göre gürültü düzeyini sağlayacak şekilde dizayn edilmelidir. sisteminde diş dibi ve diş mukavemetinin sağlanması.1. hata.1 Temas ve diş dibi eğilme gerilmesi için minimum emniyet sınırı Durum Sınır Koşulları SH SF 1. hassasiyetinin kanıtlanmasını ve dişlerin sertleştirme yanak ve diş dibi yükleri için Tablo 6.3 1.8 2.024 mn+ 0.02 mn+ 1. dişlinin düzgün çalışması için dişin kusursuz olarak . değerleri sınırlarını muhafaza ederek.Dişli Donanımları. Tahrik ünitesine ve pervane şaftına elastik değeri olarak. Çift helisli dişliler gibi.2 1. toplam profil hatası (Fç) değerleri. 2. yapılacak yük taşıma kapasite hesapları ile Düşük-gürültülü dişlilerle ilgili aşağıda belirtilenler kanıtlanacaktır. bağlıdır. gibi düşük gürültülü bileşenlerin kalitesine.55 ana sevk sisteminde TÜRK LOYDU .2 Bu bölümdeki formüllere göre.1’deki emniyet işlemi için bir uygulama testini isteme hakkını saklı tutar. m/sn den az olduğu durumda. tekne yapısına işlenmiş olması ve dişin dinamik olarak yüklenme elastik olara monte edilen bir ara sisteme kapasitesinden yeterli olarak faydalanma şartlarına da sabitlenmesi.25 · mn 2.48 3. Modül mn=16 1. söz konusu olan diş açma makinalarının yardımcı dişlilerinin yük taşıma kapasitelerinin hesabı.1 Geminin sevk sisteminin ana ve TL. kalite derecesinin en az . Diş dibi yuvarlatma yarıçapı (ρao). ISO 9083 veya DIN 3990’a. de 3 kalitelerine uygun olmalıdır. Modül mn>16 0. Dişlilerin ve tahrik ünitesinin. . takım referans profilinde en az 0. veya 4 kalitesine uymalıdır. C Bölüm 6 . düz dişli sistemleri için ISO 6336. Kaplinler 6-3 1.ASKERİ GEMİ KURALLARI. DIN 3964 veya ISO 1328'e göre sırası ile en az 5 düşük emme yükseklikli pompaların kullanımı. 2. dikkate alınacaktır: 2. genel olarak Hesabı 4 μm'den büyük olmamalıdır. Bu nedenle.1. DIN 3962'ye göre kalite 5'e ve ISO 1328'e göre kalite 4'e ve daha yüksek . ana sevk . SEVK TESİSLERİ . tekil adım hatası (fp) ile. örneğin döner dişli Yanak eğrisi / açısal hata (fHβ). DIN 3962'nin en az 5 pompalar. DIN 3962'ye göre 4'e ve ISO 1328'e göre kullanımı. Giriş dönme momenti = 8000 Nm’ye kadar olan birbirinden bağımsız iki 1. vb. Dişlilerin doğrudan gemi yapısına elastik montajı.

-1 da [mm] = Diş başı çapı n [min ] = Devir sayısı. BZ0 [mm] = Başlangıç hattı öteleme ölçüsü. TÜRK LOYDU . T [Nm] = Dönme momenti. pr [mm] = Takımdaki çıkıntı. ff [μm] = Profil form hatası. SEVK TESİSLERİ . beff [mm] = Etkin diş genişliği (konik dişliler). katsayısı. KA [-] = Uygulama faktörü. 6-4 Bölüm 6 . 3. kuvvet. yüksekliği katsayısı. 2 SFG [N/mm ] = Diş dibi gerilme sınırı. RzF [μm] = Kökün ortalama pürüzlülük derinliği. mnm [mm] = Ortalama normal modül (konik dişli d [mm] = Standart piç çapı çarklarda). Kv [-] = Dinamik yük faktörü. K [-] = Yük dağılım faktörü. Ft [N] = Referans dairesindeki dairesel P [kW] = Güç. fpe [μm] = Normal piç hatası.2015 . df [mm] = Diş dibi çapı. b [mm] = Diş genişliği. NL [min-1] = Yük değişim sayısı. o = alet (takım) KHbe [-] = Taşıma faktörü (konik dişliler). mn [mm] = Normal modül. Tanımlar ve Giriş Verileri KFβ [-] = Genişlik yük dağılım faktörü (kök dibinde).ASKERİ GEMİ KURALLARI. 2 = çark n = normal kesit KHβ [-] = Genişlik yük dağılım faktörü t = enine kesit (yanaklarda). a [mm] = Eksenler arası uzaklık. u [-] = Diş sayısı oranı. Semboller. Ra [μm] = Ortalama aritmetik pürüzlülük. q [mm] = Mekanik işleme payı. hFfP0* [-] = Takım referans profilinde tahrik dişlisinin faydalı diş dibi yüksekliği SH [-] = Pitinge karşı emniyet katsayısı.1 Kullanılan sembol ve tanımlar KHα [-] = Enine yük dağılım faktörü İndisler 1 = pinyon (yanaklarda). Q [-] = Dişli kalitesi DIN’e göre. Kaplinler C 3. Fβx [μm] = Başlangıçtaki eşdeğer sapma hatası.Dişli Donanımları. ha0* [mm] = Takım referans profilinde baş yüksekliği katsayısı. KFα [-] = Enine yük dağılım faktörü (kök dibinde) x [-] = Diş başı değişim faktörü. hf0* [mm] = Takım referans profilinde diş dibi SF [-] = Diş kopmasına karşı emniyet katsayısı.

αn [°] = Normal basınç açısı. oil [°] = Yağ sıcaklığı. Zε [-] = Temas oranı faktörü (yanaklarda). 100 [mm /s] = 100°C'daki yağın kinematik viskozitesi. Kaplinler 6-5 xhm [-] = Ortalama diş başı değişim faktörü. 2 σFP [N/mm ] = Müsaade edilebilen diş dibi gerilmesi. Σ [°] = Şaft açısı (konik dişli). σHlim [N/mm ] = Temas gerilmesi için dayanma sınırı (yanaklarda devamlı mukavemet). ρa0* [-] = Aletin (takımın) yuvarlatma yarıçapı katsayısı YX [-] = Diş dibindeki gerilme için boyut faktörü. 2 σFG [N/mm ] = Diş dibi sınır gerilmesi.2015 . Zv [-] = Hız faktörü. 2 ZW [-] = Malzeme işleme katsayısı. YF [-] = Diş form faktörü (diş dibi). βm [-] = Ortalama helis açısı (konik dişli). faktörü. ZL [-] = Yağlama faktörü. σH0 [N/mm ] = Nominal temas temas gerilmesi (yanak basıncı). YNT [-] = Ömür faktörü (diş dibi).Dişli Donanımları. ZE [-] = Elastik faktörü. (yanak mukavemeti). β [°] = Helis açısı. 2 σFE [N/mm ] = Diş dibi gerilmesi. 2 YR bağ T [-] = Bağıl yüzey durum faktörü. SEVK TESİSLERİ . Zβ [-] = Helis açısı faktörü (temas gerilmesi) 2 yanaklarda. 2 σF0 [N/mm ] = Nominal diş dibi gerilmesi. xsm [-] = Kalınlık değişim faktörü. 2 YS [-] = Gerilme düzeltme faktörü. TÜRK LOYDU . ZNT [-] = Ömür faktörü (temas gerilmesi) 2 yanaklarda. ZX [-] = Boyut katsayısı (temas gerilmesi) 2 yanaklarda. σFlim [N/mm ] = Eğilme gerilmesi için dayanma sınırı (devamlı mukavemet). YST [-] = Referans dişli testleri gerilme düzeltme faktörü. z [-] = Diş sayısı. ZH [-] = Yanak form faktörü (temas 2 gerilmesi).ASKERİ GEMİ KURALLARI. σH [N/mm ] = Hesaplanan temas gerilmesi (yanak basıncı). pr [°] = Çıkıntı açısı. σHP [N/mm ] = Müsaade edilebilen temas gerilmesi (yanak basıncı). C Bölüm 6 . 2 Yβ [-] = Diş dibindeki gerilme için helis açısı σF [N/mm ] = Diş dibindeki eğilme gerilmesi. Y bağ T [-] = Bağıl çentik hassasiyeti faktörü. 40 [mm /s] = 40°C'daki yağın kinematik viskozitesi. 2 σHG [N/mm ] = Değiştirilmiş temas gerilmesi sınırı ZR [-] = Pürüzlülük faktörü.

yüksekliği katsayısı Helis açısı β ° Çıkıntı pr mm Ortalama helis açısı βm(1) ° Çıkıntı açısı pr ° Diş genişliği mm Mekanik işleme payı q mm Diş başı çapı da mm Takımdaki BZ ölçüsü BZO mm Diş boşluğu Diş dibi çapı - dfe mm payı/toleransı Yağlama verileri Kalite Kinematik viskozite DIN'e göre kalite 40°C 40 mm2/s Q - Kinematik viskozite Yanakta ortalama 100°C 100 mm2/s pürüzlülük derinliği RzH μm Diş dibinde ortalama Yağ sıcaklığı Oil °C pürüzlülük derinliği RzF μm Başlangıçtaki FZG sınıfı . - Uygulama faktörü KA . TÜRK LOYDU .2015 . Kaplinler C Tablo 6. SEVK TESİSLERİ . eşdeğer sapma hatası Fβx μm Malzeme verileri Normal piç hatası fpe μm Malzeme tipi Profil form hatası ff μm Temas gerilmesi için dayanma sınırı σHlim N/mm2 Eğilme gerilmesi için Tarih : dayanma sınırı σFlim N/mm2 Yüzey sertliği HV Göbek sertliği HV İmza : Isıl işlem yöntemi - (1) Konik dişliler için verilmiştir. KH yük faktörü Enine yük dağılım KFβ . faktörleri KF Geometrik Veriler Pinyon Dişli çark Takım verileri Pinyon Dişli çark Diş başı değişim Diş sayısı z .ASKERİ GEMİ KURALLARI. n1 1/min Planet no. x - faktörü Ortalama diş başı Normal modül mn mm değişim faktörü xhm(1) - Ortalama normal Kalınlık değişim modül mnm(1) mm katsayısı xsm(1) - Yuvarlatma yarıçapı Normal basınç açısı αn ° katsayısı ρa0* - Eksenler arası Baş yüksekliği uzaklık a mm katsayısı ha0* - Diş dibi yüksekliği şaft açısı Σ(1) ° katsayısı hf0* - Tahrik dişlisinin Bağıl etkin genişlik faydalı diş dibi hFfP0* oranı beh/b(1) .2 Yük taşıma kapasitelerinin hesabı için giriş verileri Tersane/Yeni inşa Kayıt No. Dinamik faktör Kv - KHβ Yük dağılım faktörü K Genişlik KHβbe (1) . Yapımcı Tipi Uygulama Silindirik dişli Konik dişli (1) Nominal güç P kW Buz sınıfı - Devir sayısı no. 6-6 Bölüm 6 .Dişli Donanımları.

Yük Hesapları için Etki Faktörleri Yük dağılımı olmayan dişli çarklarda K =1 alınır.1.1 ve 2. sistemi 1.6 4.1 dağılımını göz önüne alır.Dişli Donanımları.1 Hesaplanan temas gerilmesi σH izin verilen Not : Diğer tipteki sistemler için KA faktörleri ayrıca yanak gerilmesi σHmüs (Herz'e göre yanak basıncı) nı kararlaştırılır.0 Statik yük etkisinde yardımcı makinalar 5.1 Nominal döndürme momenti Diğer bütün hallerde K için TL ile anlaşmaya varılmalıdır.2 Uygulama faktörü KA Genişlik dağılım faktörü.2015 .2'de belirtilen Dişli donanımı ve makina arasında elastik kaplinli dizel makinası sevk sistemleri dişli kalitesi ile KHα = KFα=1. düzgün olmayan yük dağılımın dış yanakları üzerindeki yanak basıncında (KHβ) ve diş Uygulama faktörü KA da. ZR. ZL.4’den elde edilen malzemeye bağlı yorulma göz önüne alınır.0 alınabilir. dişlisi olan planet dişli çarklarda.5 1.1. aşmamalıdır.1 Ana sevk sisteminin dişli çarkları için 2.ASKERİ GEMİ KURALLARI. ZW. ZNT. 4.3 Yük dağılım faktörü K İzin verilen yanak gerilmesinin hesabında.4 Genişlik dağılım faktörleri KHβ ve KFβ 4. bilinen hesap yöntemleri ile belirlenir. ZX gerilme düzeltme faktörleri dikkate alınarak Yük dağılım faktörü K de yük dağılımındaki sapmalar Tablo 6.5 Enine dağılım faktörleri KHα ve KFα KA Sistemin tipi faktörü Enine yük faktörü KHα ve KFα. ZV.0 Fi u+ 1  Ho = ZH  ZE  Z  Z   4 planet dişliye kadar K = 1.  H =  Ho  KA  K  K  KH   KH   HP (1) Planet dişli çarklar için aşağıdaki değerler uygulanır. yük artışlarından dolayı nominal dönme momenti artışı göz önüne alınır.2 d1  b u TÜRK LOYDU . C Bölüm 6 .3 alın faktörü 2. Nominal döndürme momenti hesabında planlanan maksimum devamlı verim esas alınmalıdır. SEVK TESİSLERİ . Dişli donanımı ve makina arasında hidrolik kaplinli dizel makinası sevk sistemleri 1. 4. Diğer dişliler için 1.2’de belirtilen DIN/ISO'ya göre Dişli donanımı ve makina arasında elastik kaplini olmayan dizel makinası sevk hesaplanabilir.5 5.2’deki SH emniyet dağılımı olan dişli çarklarda veya 3'den fazla planet faktöründen elde edilen kopma mukavemeti esas alınır.2’de toplu olarak gösterilmiştir. Kaplinler 6-7 3. 2 veya daha fazla yük temas gerilmesi Hlim’den ve Tablo 6. bir çok dişli çiftinin aynı Türbinler ve elektrikli sevk sistemleri zamanda kavramasındaki düzgün olmayan kuvvet 1. 3 planet dişliye kadar K = 1. KHβ ve KFβ değerleri verilerek değerleri Tablo 6. Örneğin.3 Uygulama faktörü KA 4. Temas Gerilmesi Jeneratör sevk sistemleri 0. Tablo 6.3 verileri Tablo 6.1. 4.3 Yük taşıma kapasitesinin hesabı için giriş 5 planet dişliye kadar K = 1. 6 planet dişliye kadar K = 1. Gemi işletiminin yük dağılımı üzerindeki özel etkileri dikkate alınmalıdır.6-1. Burada. Ana ve yardımcı sistemler için KA Yanak düzeltilmesi durumu. diğer dinamik ve darbe etkili dibi zorlanmasında (KFβ) göz önüne alır.3'den hesaplanır.

8HB+180 Yapı çelikleri 0. emniyet faktöründen elde edilen kopma mukavemeti Tablo 6. ZV. 0. Alaşımlı ısıl işlem görebilen 700 çelikler. kalitesi kanıtlanmış sementasyon Dökme çelik.2 İzin verilen temas gerilmesi σHP. ZX gerilme düzeltme faktörleri dikkate alınarak. YX göz önüne alınarak elde edilen diş dibi gerilme sınırı σFG yerine bu değerin Tablo 6. Tablo σHlim (3) 6. SEVK TESİSLERİ . Kaplinler C 5.1 Hesaplanan maksimum diş dibi eğilme gerilmesi tabi tutulmuş σF. YNT. ZL. ZW. YX gerilme düzeltme faktörleri dikkate alınarak.48HB+140 (2) TL’nun onayı ile.4 (2)’den elde edilen malzemeye bağlı yorulma esas alınır. Diş Dibi Eğilme Gerilmesi Alaşımlı ısıl işlem görebilen çelikler 740 banyoda veya gazda nitrurasyona 6.0HB+150 Semantasyon çelikleri. YST. hesaplanır.1'de verilen emniyet sınırına SF bölünmesi ile elde Semantasyon çelikleri.1’deki SF ZR. yorulma kök gerilmesi Flim’den ve Tablo 6.endüksiyonla sertleştirilmiş Tablo 6. gerilme düzeltme faktörleri Malzeme σHlim [N/mm ] 2 YST.5 (2)’de malzemeye bağlı olarak verilen yorulma mukavemeti σFE veya σFlim. semante 1500 edilmiş edilir. 6-8 Bölüm 6 .5 Diş dibi eğilme gerilmesi için dayanma 1.endüksiyonla sertleştirilmiş İzin verilen diş dibi gerilmesinin hesabında.8HV10+400 Ybag T. TÜRK LOYDU . nodüler grafitli dökme çelikleri için yüksek dayanım mukavemetine izin demir verilebilir.ASKERİ GEMİ KURALLARI.4 Temas gerilmeleri için dayanma sınırı 6. ZNT.2 Müsaade edilen diş dibi gerilmesi σFP.0HB+200 Malzeme [N/mm2] Yapı çelikleri 1. YRbağ T. Not : Değişen gerilmelere maruz dişler için bu değerlerin %70’ine izin verilir.5’den elde edilen malzemeye bağlı Alaşımsız ısıl işlem görebilen 0. banyoda veya gazda nitrurasyona tabi tutulmuş σFG = σFlim · YST · YNT · Yδbağıl T · YRbağıl T · YX Alaşımlı ısıl işlem görebilen 0.3HV10+350 Alaşımlı ısıl işlem görebilen çelikler sınırı σFE = σFlim · YST.1000 Burada.Dişli Donanımları.6HV10+320 çelikler 0.9HV10+370 Alaşımsız ısıl işlem görebilen σFE=σFlim · YST çelikler 1. (3) TL’nun onayı ile kalite kanıtlanmış sementasyon çelikleri için daha yüksek yorulma mukavemeti değerleri kabul edilebilir. YNT. semante 860-920 edilmiş Çelik döküm. mukavemeti σHlim’den hesaplanan σHG temas gerilmesi sınırının Tablo 6. Alaşımlı ısıl işlem görebilen çelikler 0. burada YST =2'dir. müsaade edilen diş dibi gerilmesi σFP yi aşmamalıdır.Yδbağıl T YRbağıl T. Tablo 6.  HG σ F = σF0· KA· KV· K · KFβ· KFα ≤ σFP (2) (3)  HP  SH F t σHG = σHlim · ZNT · ZL · ZV · ZR · ZW · ZX  F0 =  Y  YS  Y  b  mn F Tablo 6. dökme demir ve nodüler grafitli döküm Nitrurasyon çelikleri gazda 850 nitrurasyona tabi tutulmuş 6.1’de verilen SH emniyet sınırına Diş dibi gerilmesi pinyon ve çark için ayrı ayrı bölünmesi ile elde edilir.  FG Nitrurasyon çelikleri gazda 1200  FP = (4) nitrurasyona tabi tutulmuş SF Alaşımlı ısıl işlem görebilen çelikler 850 .7HV10+800 çelikler.2015 .

şaftta yük- d [mm] = Gerekli şaft dış çapı. Dişlilerin Yağlanması -1 n [dak ] = Şaft devir sayısı. = 100 Diğer bütün sevk sistemleri için. Dişli yağlama maddesindeki su miktarını ve dişlideki TL. 1. En Küçük Çap R m  160 Yön değiştirici ve devir düşürücü dişli donanımlarının Rm = Şaft malzemesinin çekme mukavemeti şaftları. makina donanımları için.   i kullanılabilir. edilebilir. şaft iç çapı tarafından daha yüksek (k) değeri tespit (uygulanıyorsa). 800 N/mm 'den daha P yüksek bir değer kullanılmaz. Dişli Şaftları 50  1. D. daha yüksek F değeri belirleme hakkını saklı tutar. Dişli sistemi. yağ seviyesini tespit edebilecek tertibat bulunmalıdır. elektrik sevk yağı sıcaklığının 0°C’dan yukarıda olması durumunda sistemleri ve kaymalı kaplinli çalışmaya başlayabilecek şekilde dizayn edilmelidir. SEVK TESİSLERİ . Boşanmaz kaplinler için G. i   =1   da   Yatak düzenlemesi. TÜRK LOYDU . herhangi bir sınırlama olmaksızın yağlama = 95 Türbin donanımları. E.Dişli Donanımları.1 Genel F [-] = Sevk türü için faktör. 1.2 Yağ seviye göstergesi CW [-] = Malzeme faktörü. di  0.5’deki esaslar uygulanır. Pinyon d  Fk   CW (5) 3  d  4  şaftlarında mevcut çekme mukavemeti n 1 . gövde yapısı. takdirde. 1. sek eğme zorlaması hesaplama zorunluluğu varsa.   d a   k [-] = 1.E Bölüm 6 . vs. donanımın yüklenme durumu nemi sınırlamak üzere.2015 . bu takdirde.ASKERİ GEMİ KURALLARI. Kaplinler 6-9 D.10 Dişli şaftları için. dişlinin korozyona uğramasını nedeniyle gerekli görüldüğü önleyecek uygun önlemler alınmalıdır.4 da = 1. aşağıdaki formülle hesaplanır: 2 Dişli şaftları için. diş basıncı. da [mm] = Gerçek şaft çapı. gibi nedenlerle.15 şafta kama vasıtasıyla tespit edilmiş pinyon gövdesi ve dişli gövdesi sahasında ve basınç şaftları ve çok  d  4  kamalı dişli şaftları için 1 . Donanım P [kW] = Şaft sevk gücü. TL di [mm] = İçi boş şaftlarda. Ana ve yardımcı dişlilerin yağlama yağı seviyesinin izlenmesi için.

Dişli Donanımları.4 Yağlama yağı pompaları Dişli donanımı tarafından döndürülen yağlama yağı F. Otomasyon sistemli gemiler için.2015 . kendine yeterli yağlama yapabilmesi yönünden -1 onaylanmış ise. Bu gösterge cihazları. sıcaklık ve basınç göstergeleri bulunmalıdır. balans kalitesi değerleri sağlanmalıdır: 2. pinyonlar. 1.1 Üretici atölyesindeki testler Ana sevk donanımındaki ve önemli yardımcı Ana sevk sistemlerine ait dişliler. SEVK TESİSLERİ . stoperler tarafından Otomasyon’daki isteklere uyulmalıdır. Dişli donanımı gövdeleri 2. karşılanmalıdır. Çalıştırma.ASKERİ GEMİ KURALLARI. Yerleştirilmesi için kurallara uygun yapılmalıdır.5 Burulma şaftları ve dişli kaplinleri. makinalardaki dişli donanımlarının gövdeleri. uzaktan kumanda ile ve doğrudan dişli üzerinden kumanda ile emniyetli bir . Eğer bir dişli mümkünse devir hızı yüksek elastik kaplinler de. Kısım 106. kısmi veya tam yükte. bir ana pompa ve bağımsız bir 1.0 1. dişli kaplinler ve stand-by pompa ile sağlanmalıdır. Dişlilerin temellerine yerleştirilmesi yağın dişli donanımına girişinden evvel.3 Basınç ve sıcaklık kontrolü verecek şekilde.F 1. Çalıştırma ve kontrol donanımı. 2. 6-10 Bölüm 6 . gösterilmelidir. yardımcı bir kontrol mahallinde toplanmalıdır. Balans Kalitesi Yağlama yağı beslemesi. rulmanlı yataklarla donatılmış ise. mümkün olduğu taktirde. stand-by pompa P/n1 [kN/dk ] ≤ 3. dişlilerin malzeme ve parça testlerinin başarılması sonunda. balans donanımı. türbin çalışma sağlamalıdır. itme.1 Dişliler. son muayenesine ve srast yatağındaki boşluğun sörvey ve çalışma denemesi için. çelik ayar parçaları göstergesi uygun yere konulmalıdır. temellerdeki deformasyonların neden olduğu kabul edilemeyecek Kaymalı yataklar da sıcaklık göstergeleri ile kuvvetlerin dişlere aktarılmamasının sağlanmasına donatılmalıdır. Düzenli bir çalışma için önemli transmisyonuna ait pinyonlar ve dişli olan tüm parametreler doğrudan dişli üzerinde çarklar için. üretici atölyesinde. 2. 6. kontrol ve emniyet donanımı . ayrı srast yataklı dökme reçina temellere de uygulanır. TL’nun sevk Sisteminin Temellere anlaşmaya varılabilir.3 Dişli şaftları. ölçülmesine ve yağ tortularının temizlenmesine olanak Son sörvey. Kaplinler E. 1. 4. Dişliler.2 DIN/ISO 1940’a göre aşağıda belirtilen performans değerine kadar konulmayabilir. kendi edilmiş durumda monte edilmelidir. yeterli bir süre TÜRK LOYDU . sökülebilir gözetleme kapakları ile donatılmalıdır. Balans Ayarı ve Testler pompaları kolay ulaşılabilir ve gemide mevcut aletlerle değiştirilebilir olmalıdır. şaftlar. TL ile özel tertipler için yerleştirilmeleri. Dökme reçine temellerde. pinyonlar ve makina dişlilerine ait kaplin elemanları için. Tekne yapısının bir parçası olarak. bir sıcaklık Dişli donanımlarının temellerine. Aynı husus. dikkat edilmelidir. TL'na sunulmalıdır. 2000 kW'a kadar veya dökme reçine ayar parçaları üstünde olan dişli donanımlarında. tahrik döndürme momentinin %75’inde. Yağlama yağı basıncının ve yağlama yağı sıcaklığının kontrolü için yağlama yağı soğutucusunun çıkışında. Testler 3.

muayene deliklerinden tetkik edilir ve temas izleri kontrol edilir. burkulmaya dayanıklı doğrultuda temas kısımları için Tablo 6.Dişli Donanımları. ayırmak 2. Kaplinlerin Dizaynı ve Yapımı gerektirir. Donanımı. n  dm  G K 2. yükleme ve çalışma süresi göz önüne alınarak. yeterli yan yüz taşıma kabiliyeti için: 2. Flençli ve sıkmalı-tip kaplinler tecrübesi esnasında bütün ileri ve geri seyir kademe- lerinde. gibi ana 2.2 Geminin seyir tecrübesi esnasında sistem elemanlarının yerini değiştirmeksizin. temas izleri her yük 3. %33 ortalama %70 genel yöntemle Büyük dişli donanımlarının çalışma ve yükleme şekillenmiş denemeleri için üretici olanakları sınırlı ise.3’e uygun olmalıdır. Bu Tablo 6.1 Seyir tecrübesine başlamadan önce. sevk sisteminin dişli donanımının dişleri.ASKERİ GEMİ KURALLARI. kusursuz çalışmaları. eksenel ve radyal 3. Dişliler. Deney kapsamının azaltılması.2 Düz yan yüzlü dişli kaplinlerin. TL'nun onayını G. TL’nun onayı ile temas izi P  10 3 2  4. F. Bu esnada dişlerin. dişlinin Dişlilerin Ortak diş Diş genişliği malzemesi-Üretim yüksekliği (son kabart- gerçekleşebilecek her türlü çalışma şartında. Tekne Yapısı ve geçerlidir. Bölüm 16. TÜRK LOYDU . strast yatağı.9  10  P  K A p=  p müs (6) durumlarda ve üreticinin iş yerinde birkaç saatlik bir yük bh dzn testi sonrası yapılan kontrol tatmin edici bulunmuşsa veya tüm diş yapısının taşıyıcı yüzeyi. 5’de belirtilen kurallara uyulmalıdır. Seyir 2. tam yük altında 15 tip testi ile kanıtlanmışsa. Kaplinler 6-11 devam eden. Kısım 102. Dişli Kaplinler kademesinin tamamlanmasından sonra kontrol edilmelidir.1 Çok-dişli kaplinler gibi.5 için (7) kontrolünün kapsamı daraltılabilir.2. B. 3. tüm kaplinleri dişlilerden ayırmak ve dişlilere bağlamak bakımından. dişlilerin diş boşlukları ve temas durumları da kontrol edilmelidir. esas kabul edilmelidir. Mümkünse. frezeyle açılmış. radyal ve eksenel doğrultudaki sapmaları başvuru değerleri. %40 ortalama %80 taşlanmış. gemideki yapılacak denemeler mevcut takımları kullanarak. temas izlerinin kontrolü için. bir seyir tecrübesiyle birleştirilmelidir. düzgün dönmeleri.2. yatak Kaplin gövdelerinin.6 Temas alanları yüzdesi esnada. ana mümkün olmalıdır. Bölüm dişliler kontrol edilir. bu Üst yüzeyler denemeler liman tecrübesi sırasında da uygulanabilir. sertleştirilmiş. flençleri ve cıvatalarının boyutlandırılmasında. uygun bir temas rengiyle boyanır. seyir tecrübesi esnasında dişlilerin önlemek üzere kullanılabilirler. makina. Bir tam yük deneyinde. şekli (tip kabartmasız) masız) denenmesi tamamlanmış olmalıdır. Isıl işlem görmüş.3 Akustik özellikler. traşlanmış Bu denemelerle ilgili parçalara sızdırmazlık testleri öngörülür. Seyir tecrübesinin sonunda dişliler. flençli ve sıkmalı-tip kaplinlerin sıcaklıkları ve yağlama yağının temizliği bakımından.2 Çok kademeli ve yıldız düzenli dişli 8 donanımlarında. vb. kanıtlanmış yüksek üretim hassasiyetli 9.6'da verilen kaplinler.G Bölüm 6 . 1.2015 . SEVK TESİSLERİ .

kütle atalet çapı. olunur. çalışma sırasında oluşan bağıl TÜRK LOYDU .3 Elastik kaplinlere ait kaplin gövdelerinin. yeterli görülebilir. 4. Bölüm 4'de verilen formüller göz önüne alınır.2'ye göre çalışma faktörü. 4. HP 2 9 değerinin %75'ine eşit olmalıdır. 2 σHP [N/mm ] = İzin verilen Hertz yanak basıncı. Bombeli yan yüzlü dişli kaplinlerin. müsaade edilebilen Hertz basınçları. başvurulur. 3. ana sevk sistemindeki kaplinlerde.0 alınır. 2 olması halinde. Bunun için. (operasyonel) değerler olarak. yüksek diş açma hassasiyeti ve önünde bulundurulmalıdır.4. Hertz yanak 3. Bölüm 5. üretici tarafından verilen yüklemelere uyulmalıdır. yapım şartnamesinde tanımlanacaktır. D'de verilen istekler göz önüne alınmalıdır.4 Dişli kaplinlere ait manşon. eksenel GK [kg] = Kaplin zarfının (manşonunun) ve açısal sapmalar. b [mm] = Taşıyıcı diş genişliği. SEVK TESİSLERİ . herhangi bir silindirin kesikli ateşlemesi 2 pmüs = 400-600 N/mm durumundaki bir çalışmaya dayanacak şekilde. Sertleştirilmiş ve taşlanabilen dişliler flençlerin ve kaplin cıvatalarının ölçülendirilmesinde. 4. bir dolaşım yağlaması öngörülür.ASKERİ GEMİ KURALLARI.1 Ana sevk sistemlerinde ve çalışma önemi h [mm] = Ortak diş yüksekliği. gerek pik gerekse sürekli kütlesi. 6-12 Bölüm 6 . cıvataların boyutlandırılması için. belirli bir süre esnasında. tesisin bitişik elamanlarında aşırı muş yüksek üretim hassasiyetli ve üst kuvvetler oluşturmadan. büyük değerler nitrürasyona tabi tutul. d · n nin büyük P [kW] = Kaplindeki tahrik gücü. d [mm] = Bölüm dairesi çapı. kullanılıyorsa.2 Ana sevk sistemlerindeki ve elektrik enerjisi 2 p [N/mm ] = Yanak taşıma kapasitesi. üreten sistemlerdeki elastik kaplinler. basıncının hesaplanması için. Büyük değerler yüksek mukavemet Burulma titreşimi nedeniyle. flenç ve KA [-] = C. ek dinamik yüklemeler göz çelikleri. yapılmış dişliler için. 4. Bölüm 8'e de üst yüzey düzgünlüğü içindir.Dişli Donanımları. için. Elastik Kaplinler -1 n [dak ] = Devir sayısı. Kaplinler G (4.4 Kaplinler. 2 = 800-1000 N/mm 4. Elastik kaplinlerle karşılanması gereken radyal. Burada gerilme d  n < 6  10 [mm/dakika2] (8) düzeltme faktörü 1. değerleri için.2015 . Su verilen ve temperlenen çelikten boyutlandırılmalıdır. olan yardımcı makinalarda kullanılan elastik kaplinlerde.3 Kaplin dişlilere etkili bir yağlama yapılmalıdır. Elastik bileşenlerin yağdan veya yakıttan hasara dm [mm] = Kaplin zarfının (manşonunun) uğramaması sağlanmalıdır. TL'nca bilinen yöntemler Bunun için genellikle kaplinin sabit bir yağ seviyesi.5 civarındaki değerler yalnız büyük üretim hassasiyeti yüzey düzgünlüğünde dişlilerde tercih ve küçük kalıcı balanssızlık için izin verilir). z [-] = Diş sayısı.

kavrama ile sınırsız olarak çalışması garanti edilmelidir.2 Dizayn istekleri . Kavramanın açık durumda. G Bölüm 6 . gerekli olabilir. alternatif çalıştırma durumlarına edilen kısımlarının sadece ihmal edilebilir. kayma noktasına. 7. Eğer bir 7.’ye de bakınız). gerçekleştirilmelidir.5 emniyet faktörü kullanılmalıdır.1 Ana tanımlar 5. Kaplinler 6-13 yer değiştirilmelerini kompanse edebilmelidir. Çoklu Makina Senkronizasyonu için elastik kaplin. . Kilitlenme / çözülme kontrolü veya konum gösterme gibi ilave fonksiyonlar. Fiili durum (giriş/çıkış) gösterilmelidir (bunun için dizayn edilmelidir. Tüm bileşenler. sürekli bir çalışmayı sağlamaktır. olarak. Geminin sevk tesisleri ve jeneratör grupları ile yanal iticilerin kavramaları. Elektrik hareketli kavramlar için. 2. diş tipinde olabilir. çalışan makinalar ile döndürme momentine maruz kalması sağlanmalıdır. Kavramanın giriş/çıkış işlemi sırasında oluşan ısı halindeki şoku ve oluşan pik döndürme momentlerini en yeterince kontrol edilecektir.1’e göre Bölüm 2. mekanik kavramanın devreye girmesinden önce devir ve çalışma süresi sınırlamasına izin verilir. boştaki makinanın devir sayılarının senkronizasyonu. bu kuvvetlerin yataklarla emilmesine dikkat edilmelidir. Kavramanın devreye girmesinden önce . Bu amaçla. 7. son muayene için ve gerekirse işlevsel ve sızdırmazlık testlerinin yapılması için TL’na sunulacaktır. sevk tesisinin genel dizaynına bağlı Tüm devir sayısı aralığı için tahrik makinalarının boştaki olarak.Dişli Donanımları. SEVK TESİSLERİ . artık geçiş gerekebilir. çalışma devir sayısı aralığında. Hava kontrollü kavramalar için. değiştirirken sarsıntısız ve düzgün. 7. bunlar Konvertörleri üreticinin isteklerine bağlı olarak. Devir sayısının. devir sayısı farkı %10’dan fazla olmamalı veya tahrik stand-by pompa otomatik olarak devreye eden ve edilen parçaların atalet momentlerine bağlı girecektir. tahrik azaltma olmaksızın. yani aşırı ısınma aza indirmek ve aynı zamanda çalışma şeklini oluşmamalıdır. belirlenen çalışma özellikleri dikkate alınarak ara durdurma veya tahrik makinasının devir sayısında dizayn edilmelidir. basınçlı hava arızası halinde. Kavramlar Çeşitli tipte çoklu güç kaynakları (dizel makinalar ve türbinler gibi) ile tahrik edilen sevk tesisleri için. bir fazlalık sağlanmalıdır.’ye de bakınız). dizel makinalar veya dişliler için gereken yağlama yağı kullanılacaktır. çoklu disk veya mekanik beslemenin otomatik devreye girişi sağlanmalıdır. çalışma sırasında tipi nedeniyle – Mekanik Kavramlar bağlanan elemanlar üzerinde bir itme oluşturuyorsa. şekilde ayarlanmalıdır. Aşağıda belirtilenler sağlanmalıdır: Senkronizasyonun amacı. Kontrol kavrama basıncında bir düşme halinde. 3. TÜRK LOYDU . senkronize edilmediği hallerde. Testler 2. Hidrolik Kavramlar / Döndürme Momenti sürtünmeli düzenlerinin kullanıldığı hallerde. kavramanın devreye girmesi .2015 . Çoklu disk plakalarının ve diğer 6. nominal döndürme momentinin %150’si ile %250’si Hidrolik kavramanın döndürme momenti karakteristiği arasındaki nominal döndürme momentinde ulaşılacak çalışma koşullarına ayarlanmalıdır. genelde Kavramlar. Fiili çalışma koşulu gösterilmelidir (bunun için Bölüm 8.5 emniyet faktörüyle iletilen nominal döndürme momentine göre . ikinci bir Kavramanın mekanik kısmı. Hidrolik yağ olarak. kavrama işleminden sonra geçiş devri düşüşü veya artışı %5’den az olmalıdır. Açılmış kavramanın.ASKERİ GEMİ KURALLARI.

........................... 7................ Dizayn 4......9 1........... Kanat Kalınlığının Hesaplanması D.................... Testler 3.......... Dizayn 3.. İşaretleme B............. SEVK TESİSLERİ .............. Kanat Tespit Cıvataları E.......................................... PERVANENİN YERİNE TAKILMASI .............. MALZEMELER .............. Emercensi Kumanda 4............................ Hidrolik Kumanda Donanımı 5.......................................................................... Sabit Pervaneler için Konik Bağlamalar 2........ Genel 2. Kumanda Edilebilir Piçli Pervanelerin veya Parçalı Pervanelerin Yapı Elemanları 3...................... Pervanelerin Kalite Sınıfları G.... Onaylanacak Dokümanlar 3.........................10 1....................... GENEL ....... Kumanda Edilebilir Piçli Pervaneler İçin Flençli Bağlama 3......... PERVANELERİN DİZAYNI VE BOYUTLANDIRILMASI .............. Balans Ayarı 2............ASKERİ GEMİ KURALLARI..... Kapsam 2... KUMANDA EDİLEBİLİR PİÇLİ PERVANELER ................... DÜMEN PERVANE DONANIMLARI ...... Pervaneler ve Pervane Göbekleri 2............... Bölüm 7 – Pervaneler 7-1 BÖLÜM 7 PERVANELER Sayfa A......................3 1..................................3 1.................2015 ..............................................................................Göstergeler F.. Semboller ve Terimler 3.................13 1.... Genel 2....... Gürültü Davranışı 2........... 7.... 7............................... 7.......... Malzemeler 3... 7.................................. Piç Kumanda Mekanizması 6............ Gemide Yapılan Tecrübeler TÜRK LOYDU ...................... Malzeme Parametreleri 4....12 1............................. 7.............................. Dizayn ve Donanım 4.......... 7... Üretici Atölyesindeki Testler 5.4 1..... Yeni Türdeki Malzemeler 5.......... Malzeme Testi C... BALANS AYARI VE TESTLER ....

........2015 .................. 7................. Gemide Yapılan Denemeler 6. Boyutlandırma ve Dizayn 4.. Sikloidal Pervaneler 3. Manevra Olanakları 6......... 7-2 Bölüm 7 – Pervaneler H............................. Yerleştirme 4........... PERVANELERİN KAVİTASYON GÜRÜLTÜSÜ ....... 7............ Kısmen Suya Giren Pervaneler 5................... 7.......................18 1..... Üretici Atölyesinde Yapılan Denemeler 5................. Genel 2. Ek Klaslama İşareti ile İlgili İstekler 3.............................. Diğer Ayrıntılar L................................. Testler 5............ YAN İTİCİLER .. İşlevsel İstekler 4............. Dizayn 3............................17 1................ SU JETİ İLE SEVK SİSTEMLERİ ............................ SEVK TESİSLERİ .............. DİNAMİK KONUMLANDIRMA SİSTEMLERİ (DK SİSTEMLERİ) ...... 7. Malzemeler 3.......................................... Genel 2..................... Genel 2. SEVK SİSTEMLERİNİN ÖZEL ŞEKİLLERİ .......... 7....... Yapım İstekleri 5..15 1............ Podlu Tahrik Şekilleri K.............20 TÜRK LOYDU ...........16 1........ Döküm Hataları I.......ASKERİ GEMİ KURALLARI........... Süper Kavitasyonlu Pervaneler 4.. Kapsam 2...................................... Hidrolik Sistem J................

) sistemlerine uygulanır. alaşımlarından veya dökme çelik alaşımlarından imal edilmelidir. döndürme momenti iletimi ve kanat ayarlaması ile ilgili gerekli tüm ayrıntıları içermelidir. Bunların minimum çekme mukavemeti 2 .2 Kumanda edilebilir piçli tesislerin yapısı su deniz suyu içerisindeki değişken eğilme gerilmeleri dolumuna karşı emniyetli olacaktır. kavitasyon olmaksızın maksimum gemi hızına Bölüm 9’a bakınız. dizayn piçinden %8 büyük olmalıdır. Rm=440 N/mm ve yeterli eğilme yorulması nominal devir sayısında tahrik makinasının mukavemetinde olmalıdır. ayrıca doğal 3. uygun çelik damga ile işaretlenmelidir. çalışma özellikleri de eklenmelidir. minimum çevresel hız. SEVK TESİSLERİ .2 Kumanda edilebilir piçli pervanelerin kanat.2015 . aşağıdaki şartlarda kabul edilebilir. Buz klaslı gemilerin dikkate alınmalıdır. Resimler. kenarlı çelik damga numaraları ile yapılmalıdır. Yeni dizaynlarda veya TL klaslı bir gemiye 1. Dizayn Malzemeler ve bunların parametreleri TL Kısım 2. Sabit piçli pervaneler. dökme bakır veya dökme çelik alaşımlarının deniz sayısı ilişkisine ulaşacaktır. düşünce aşamasında değerlendirilecektir. 2. vb. Her pervane ve kumanda edilebilir pervanelerin aşağıdaki isteklere göre incelenmesi bakımından. Kumanda edilebilir piçli tesislerin pervaneleri. 3. Malzemeler ve hidrolik diyagramlarına.ASKERİ GEMİ KURALLARI. kullanılan Not: alaşımların. 3.1 Pervaneler. Kumanda B. markalar yuvarlak 2. Genel 3. tahrik makinasının özellikleri çerçevesinde yer alacak şekilde Metal pervaneler. İleri nominal devir sayısı ve pervane pervanelerinin boyutlandırılması ve malzemeleri için çapı. fiili işlevsel isteklere göre pervanenin bir tanımlaması da verilmelidir. A. 1. Kapsam Pervanenin yerleştirilmesinde. suyuna karşı dirençlerinin yeterli olduğu.B Bölüm 7 – Pervaneler 7-3 A. devamlı gücünü alacaktır. Onaylanacak Dokümanlar Pervanelerden yayılan gürültü. güç tüketimleri. genel görünüm ve kesit resimleri de 3 nüsha olarak verilmelidir. Çentik etkisinden kaçınmak üzere. yapım şartnamesindeki Buradaki Kurallar uskur pervanelere ve çeşitli sevk gürültü istekleri (örneğin. %3'lük NaCl çözeltisi içerisinde elde edilenlere göre. %65'inden daha TÜRK LOYDU . göre seçilecektir. Kavitasyon gürültüsü limit eğrisi için L’deki Sisma n-CTh diyagramı kullanılabilir. 2. Bunun için. seçilmelidir. 10 kere tekrarlanan değişken eğilme gerilmeleri altında yapılan yorulma deneyine dayandıkları. 8 piçi. Malzeme Kuralları’ndan alınabilir. Özel malzemeler öngörülmez.1 Makina gücü 300 kW’dan fazla olan ana sevk sistemi ve 500 kW’dan fazla olan yanal itici 4. İşaretleme sistemin pervanelere ait dizayn resimleri 3 nüsha olarak. incelenmek üzere TL’na verilecektir. boyutlandırma ve dizayn kurallarının uygulanabilmesi yapım şartnamesinde belirtilen alınan güç/devir için. bilinen ve kabul edilmiş yöntemler kullanılabilir. Pervane kanatlarının kalınlığı ile ilgili aşağıdaki . %3'lük NaCl çözeltisi içinde minimum Kumanda edilebilir piçli pervanelerin (CPP) maksimum ileri çekme mukavemetinin takriben %20'si bir zorlama ile. pervane göbeği ve piç kumanda mekanizmasının konstrüksiyon resimlerine ek olarak. nominal devir sayısında. deniz suyuna dayanıklı dökme bakır dizayn edilecektir. ana elemanlar. ilave olarak kumanda edilebilir piçli Sevk sisteminin malzemesi.3 Pervane parametrelerinin belirlenmesi için. Pervaneler ve Pervane Göbekleri kumanda edilebilir piçli pervanenin ilk kez konulmasında. altındaki yorulma mukavemetlerinin de.

Not: Pervanenin çınlaması. Yeni Türdeki Malzemeler Değişken eğilme gerilmeleri altında elde edilen yorulma Yeterli bir süre pratik deneyimden geçirilmemesi mukavemetinin yeterliliğinin gösterilmesi. Korozyon ve erozyona dirençle ilgili bilgiler. özellikle nominal akustik operasyon sağlamalıdır: noktasında düşük gürültü oluşturacak şekilde dizayn edilmelidir.’ye göre dokümante edilmelidir. ilgili karşı önlemler alınmalıdır. 7-4 Bölüm 7 – Pervaneler B. ısıl işlem). Malzeme örneğinin çekme mukavemeti. indirilmelidir. TL'na bu çeşit malzemenin kullanılmaya elverişli olduğu 2. elastisite modülü. C. Malzemenin tanım işareti. Kavitasyon gürültüsünden kaçınılacaktır. akma gerilmesi ve uzaması (malzemenin 1. 1.3. malzemenin pervane imalinde kullanılması halinde. aynı sisteminin yapı elemanlarına da uygulanır. iletimine ve piç ayarına iştirak eden diğer bütün ana elemanlar TL malzeme kurallarına göre test edilir. 4. Bu durum. Pervanenin doğal frekanslarının hesaplanması ve takip . SEVK TESİSLERİ . Kimyasal kompozisyon. 500 kW'tan küçük yanal itme deniz suyu ile temasları önlenemediği taktirde. TL Kısım 2. Eğer tecrübeler sırasında çınlama gözlemlenirse. .C az olmadıkları gösterilebilmelidir. takip kenarında girdap oluşumu sonucu olarak. 1. Malzeme Testi Piç kumanda mekanizmasının esas elemanlarının ve kanatları ve göbeği birleştiren cıvataların malzemeleri Pervaneler. Deniz suyu serpinti sisi içindeki eğilme yorulması kenarındaki hidrodinamik uyarı ile karşılaştırılması ile mukavemeti (mukavemet hesapları için sınır pervanenin çınlama tehlikesi belirlenmeli ve en aza değer olarak yardımcı olmak üzere). Gürültü Davranışı Malzemeler. Parçalı Pervanelerin Yapı Elemanları 5. manyetik özellikler. gürültü spektrumunda kuvvetli bir pik . pervane göbekleri ve dönme momentinin malzeme kurallarına uygun olmalıdır. tondur. ancak TL nedeniyle güvenli olarak çalışabilirliği belirlenemeyen tarafından kabul edilen bir yönteme göre olmalıdır. bunların sisteminin pervanesinin.ASKERİ GEMİ KURALLARI. Parçalı veya kumanda edilebilir piçli pervanelerin kanat. Onarım özelliklerine ait bilgiler (kaynak edilebilirlik. kanatların kumandasının ve 300 kW'tan küçük ana sevk larının birleştirilmesinde kullanılan cıvatalar.2 Çınlama davranışı belirlenmesine yardımcı olmak üzere). Kumanda Edilebilir Piçli Pervanelerin veya özel olarak kanıtlanmalıdır. Malzeme Kuralları.2015 .1 Kavitasyon gürültüsü Nihai malzemenin tanımı için üretici aşağıdaki verileri Pervaneler.1 Pervane kavitasyonu devirlerinde düşük TÜRK LOYDU . Bu. . Not: . . Malzeme Parametreleri 1. Kavitasyondan kaçınma ile ilgili bilgi değerleri L’de verilmiştir. Malzemenin yoğunluğu. Pervanelerin Dizaynı ve Boyutlandırılması 3. doğal frekansların uyarılması ile oluşur.3 Hava sönümlendirme düzeni . termal genleşme katsayısı. Bölüm 12. 1. Varsa. . şekilde deniz suyuna dayanıklı malzemelerden imal edilmelidir.

4. zırhlı bölme dışından emilmelidir. hava sönümlendirme düzeni dikkate alınabilir. Bu nedenle hız ayarlı hava dişli donanımlı tahrik sistemi için. cA [-] = Sıkı geçirilmiş bağlantılara ait katsayı. CG [-] = Formül (2) ile tanımlanan büyüklük faktörü. sistem için TL ile Askeri Otorite arasında dokümantasyonu TL ile koordine edilmelidir.4. . 30 Hz – 20 kHz frekans aralığında işitilebilir koniklikteki çap farkı gürültü kaydı. 1. Eğer yapım şartnamesinde bir hava sönümlendirme düzeni 1.25R. yapım (Bu değer pervane malzemesine ait şartnamesine göre derin ve sığ suda yapılmalıdır. girmemelidir. kompresörleri gereklidir.5  ρ  v 2  A gürültü pikinin 100 Hz’lik aralığa aktarılıp A D aktarılmadığının kontrolü. 1. Şaft girişindeki hava sıcaklığı 40 °C’dan fazla olmamalıdır. 1 kHz’in üzerindeki tüm frekans aralığında.3. Semboller ve Terimler 2 1. 1. B [mm] = 0.ASKERİ GEMİ KURALLARI. gürültü seviyesinde net bir artış gözlemlenip T gözlemlenmediğinin veya arttırılmış devirde  0. = ───────────────── koniklik uzunluğu . Ayrıca. = 1. 1.4 Sudan yayılan gürültü ölçümleri CW [-] = Pervane malzemesine ait karakteristik değer olup.1 Sudan yayılan gürültü ölçümleri. hava sistemine yakıt ve su genişlikleri.5 NBC korumalı gemilerde hava.3.4. SEVK TESİSLERİ .4 Hava sisteminin tüm bileşenleri ve boruları paslanmaz çelikten olmalıdır. anlaşmaya varılmalıdır.2015 . Havalandırma ve dreyn boruları. Doğrusal bir antenle hedef düzeyinin ölçümü. . kompakt A [mm ] = Sıkı geçmede etkin temas alanı. 1. CDin [-] = Formül (3) ile tanımlanan dinamik kapalı formda dışarıya iletilecektir. hava tabakası kanat yüzeyini kaplayacak şekilde düzenlenmelidir. DEMON (Demolition of Envelop Modulation of cıvatalarına ait piç dairesi bölüm Noise) spektrumun oluşturulması. pervane şaftının ön ucundan yapılmalıdır. çapı.3 Pervane kanadında etkin bir hava tabakasının oluşumu için gereken hava hacmi pervane = 1. Dizaynın ayrıntıları yapım şartnamesine dahil edilmelidir. Sevk sistemine hava beslemesi. faktör.3. Tablo 7.1'de verilmiştir.6R yarıçaplardaki Yapımdaki özel önlemlerle. AD [m2] = Pervane düzlemi alanı. C Bölüm 7 – Pervaneler 7-5 gürültülü olarak çalışması istenilen askeri gemilerde.35R ve 0. İlgili üçünce filtre analizinin karşılaştırmalı analizi. TÜRK LOYDU . 0. CTh [-] = İtme yükü katsayısı.0 Makinalı ve türbinli gemilerdeki devir sayısına bağlıdır. 2. minimum çekme mukavemeti Rm'e karşıt gelir) 1.3.2 Kavitasyon gürültüsünün değerlendirilmesi için aşağıdaki test kriterleri aynı anda uygulanacaktır: C [-] = Şaft nihayetinin konikliği. hidrolik sisteme hava girişi silindirik kesitlerin kanat açınım önlenmelidir.2 direkt tahrik için.3 Ölçümlerin yapılması ve sonuçların istenilmişse. d [mm] = Kanat veya pervane tespit .2 Sönümlendirilmiş hava çıkışları.

toplam kanat genişliğinin en az 1/4'ü.12 Fe 7 Kır dökme demir 200 Sırtı parabolik segmental (1) Alaşımların kimyasal bileşimi için. 7-6 Bölüm 7 – Pervaneler C Tablo 7.2'den alınacak katsayı. f.35=0. L [mm] = Pervanenin koniklik üzerindeki ilerletme uzunluğu.11 Kurallarına bakınız. (4). PL [N/mm ] = Pervane kanat yüzeyindeki lokal basınç.ASKERİ GEMİ KURALLARI. TÜRK LOYDU .f3 [-] = (2). 2 p [N/mm ] = Sıkı geçme yüzey basıncı.9 R deki kanat genişliğinin giriş kenarı parçasının uzunluğunun 2/3'ü.9 R deki dm [mm] = Ortalama koniklik çapı. Tablo 7.10 80 66 44 dk [mm] = Kanat veya pervane tespit x0. 0. -1 FM [N] = Cıvataya gelen kuvvet. TL'nun Malzeme 77 66 47 profiller x=0.f1. = 2·R fakat kanat eğiminin oldukça fazla olduğu pervanelerde ise. e [mm] = Şekil 7. Hm [mm] = Değişken piçli pervanelerde.35R 0.6R'deki pervane Pw [kW] = Ana makina gücü.2015 . LM [mm] = 0. burada R. Wageningen B serisi veya benzeri kanat profilleri x0. kanat yönüne ait piç.25R 0.  (R  B  H) =  (R  B) 2 Ps [N/mm ] = Pervane dönme eksenindeki statik basınç.25R. kanat 2 yönüne ait ortalama etkin piç.6R Fe 5 Ferritik-östenitik dökme çelik 600 Fe 6 Tam östenitik dökme çelik 17/8-11 Sırtı dairesel segmental 500 73 62 44 profiller x=0. B ve H lar farklı yarıçaplardaki 2 piçlere karşıt gelen değerlerdir. SEVK TESİSLERİ . (3). Pv [N/mm ] = Buhar basıncı.35R ve 0. 0.60=0.25=0. M [Nm] = Dönme momenti. ET [-] = (5) Formülünde geçen itme uyarma faktörü.1’ göre kanat eğimi. x0.12 D [mm] = Pervane çapı. Malzeme Tanımlama (1) CW Tablo 7. n2 [dak ] = Pervane devir sayısı.1 Karakteristik CW değerleri k [-] Farklı profil kesit şekilleri için.2 Çeşitli profil biçimleri için k değerleri Cu 1 Manganezli dökme pirinç 440 Cu 2 Manganezli ve nikelli dökme pirinç 440 Cu 3 Nikel-alüminyum dökme bronz 590 k değerleri Cu 4 Manganez-alüminyum dökme bronz 630 Profil biçimi Fe 3 Martensitik krom dökme çelik 13/1-6 600 Fe 4 Martensitik-östenitik dökme çelik 17/4 600 0.f2. Ltemp [mm] = t < 35°C için sıcaklığın bağlısı olarak ilerletme uzunluğu. H [mm] = 0.11 cıvatalarına ait diş dibi çapı. (7) Formüllerinde geçen faktörler. = R · tanε Lmek [mm] = t = 35°C'da ilerletme uzunluğu.

35R [mm ] = 0. emme tarafı. α [-] = 0. 0.6R yarı çapında silindirik çelik bronz. 0. Z [-] = Bir kanadı bağlamak için veya pervane σmaks/σm [-] = Kanadın basınç tarafındaki için kullanılan toplam cıvata sayısı. basınç tarafı.13 TM [Nm] = Çarpma momenti.5  ρ  π  D  2   60   ε [-] = Pervane yüzeyi doğuray hattı ile bu D. VDI 2230 veya eşdeğer S V 2  n  standartlar). yüzeyin normali arasındaki açı.2015 . maksimum gerilmenin ortalama gerilmeye oranı.6R kesitlerin kesit modülü. metre olarak alınacaktır.6R'deki pervane θ [-] = Şaft nihayetlerindeki yarı koniklik. t [mm] = 0. W0.91  H 2  0.6 sıkma yöntemine bağlı olarak SIGMAn = Kavitasyon başlama numarası.  [kg/m3] = Deniz suyu yoğunluğu. kuvvet.27  H 2  0.60 = arctan D rs [mm] = İç köşe yarıçapı. 0.35 = arctan Rm [N/mm ] = Çekme mukavemeti. Wx [mm ] = Silindirik kesitin x yarıçapındaki kesit modülü. Vs [kn] = Gemi hızı. p p (Bakınız.2 uzama ait piç açısı. Basınçlı yağla sıkı geçme VA [m/sn] = Pervaneye göre ortalama su hızı. = 0. = 0.35R ve 0.2 [N/mm ] = Pervane malzemesinin %0. 0.35R ve 0. 3 Ψ [°] = Şekil 7.25R. T [N] = Pervane itmesi. 0.25R. TÜRK LOYDU .35R ve 0. silindirik kesitlerinin açılmış haldeki en = C/2 büyük kanat kalınlığı.1. Sıkı geçme birleştirmelerin kuru 3 olarak gerçekleştirildiği haller için- W0. C Bölüm 7 – Pervaneler 7-7 Q [N] = Ortalama koniklik çapındaki çevresel z [-] = Pervane kanat sayısı.1'e göre eğim açısı. kaymasına karşı emniyet faktörü = 2.ASKERİ GEMİ KURALLARI.25 = arctan ReH [N/mm ] = Minimum nominal üst akma D mukavemeti. μo [-] = Statik sürtünme katsayısı. D rD [mm] = İç köşe yarıçapı. SEVK TESİSLERİ .8.18 w [-] = İz katsayısı. birleştirmeler için-çelik bronz. sınırı.53  H  0.6R deki profillere 2 Rp0.2. = 1. 1. αA [-] = Tespit cıvata ve saplamaları için S [-] = Koniklik üzerinde pervanenin sıkma faktörü.

t = K o  k  K1  CG  C Din (1)  maks > 1.2'den alınacaktır. hesap için 2. f1 = 7.2’de belirtilenlerin dışındaki profil şekilleri için kanadın piç hattına göre Tek pervaneli gemiler için. Bu ikisi arasındaki durumlar için. silindirik kesitin kesit modülü faktörü. f1 + D 1.2 yekpare pervaneler için. Daha doğru k = k’ Tablo 7.4 .1 Sabit piçli pervaneler için 0.5 + f 3 hesaplananlardan daha az alınmamalıdır.1)  f3 deki kanat kalınlıklarına ait değerler. 7-8 Bölüm 7 – Pervaneler C 3. ara değerler alınır. σmax/σm.85 (2) 12.w)  D 2 ET  (5) T βx’ = Tablo 7.25R ve 0.2 Kumanda edilebilir piçli pervanelerde kanat piçli veya parçaları birleştirilerek kalınlıkları 0. bu aralığın küçük K1 = 2 n 2  B  z  C W  cos  olduğu dümen topuğu bulunan hallerde büyük değer alınmalıdır.2’de belirtilen diğer profiler için.2 D. kanadın piç hattına göre silindirik kesitin. kesit modülü faktörü. Wx f2 = 0. SEVK TESİSLERİ . f3 = 0.2’de belirtilen profil şekilleri için Burada.6R de (1) Formülünü uygulamak oluşturulmuş pervaneler için.3  10  s  n  (1 . 9 3 4.2 kanadı ayrı olarak dökülmüş değişken 3.0 k.0 (3) 0.1'de verilen şartlara uyan pervane malzemeleri için. B. [m] olarak alınacaktır.2015 . 3.6 R ( maks /  m . Kanat Kalınlığının Hesaplanması CDin [-] = Dinamik faktörü.0. Tablo 7.35R ve 0. (1) Formülüne göre  1. TÜRK LOYDU .1   0.ASKERİ GEMİ KURALLARI.5 için aksi halde m e  cos  n2 Ko = 1 + + H 15000 = 1.2 = 6. ilk yaklaşım olarak (5) Formülü ile verilmiş olan itme uyarma faktörü ile hesaplanabilir. β  maks x k’ = k = f 2  ET + 1 (4) β ' m x βx = Tablo 7. CG [-] = Büyüklük faktörü. suretiyle tayin edilmelidir.6  t2  B Pervane kanat uçları ile gemi kıç bodoslaması arasındaki aralığın büyük olduğu ve dümen topuğu 5 P W  10  [2  (D/ H m )  cos  + sin  ] bulunmayan hallerde küçük değer. Çift pervaneli gemiler için.2 f2 = 0.5'in benzeri uygulanır.

Pervane somunu uygun bir tarzda birleşme yerlerindeki yuvarlak geçişlerin yarıçapları.25 değerinden daha küçük yapılmamalıdır.1 Eğer konik bağlama yerinde şaftla pervane hesaplanan kanat kalınlıkları. vb. yaklaşık pervane çapının %3. sıcaklığında ve ortalama koniklik çapında. üç emniyete alınmalıdır.5 Eğim açısı  ≥ 25° olan pervaneler. TÜRK LOYDU . C.D Bölüm 7 – Pervaneler 7-9 Şekil 7. Kanat sayısı daha fazla olan 1. pervane yağ yöntemine göre yapılıyorsa. aşağıdaki formüle göre tayin t0.3 (1) Formülünü kullanmak suretiyle 1. (7) formülüne 2 göre hesaplanan yüzey basınç değerinin p [N/mm ].1 Kanat kesitleri Birden fazla dizayn özelliği bulunan gemiler için. 1. “end- L = Lmek + Ltemp (1) (6) plate” pervaneler. Pervanenin Yerine Takılması seyir hızına karşıt gelen çap/piç oranı D/Hm değerİ alınarak (1) Formülünde kullanılabilir. gibi özel dizaynlar için yapılan mukavemet hesapları Burada. edilmelidir. Lmek. ve dört kanatlı pervaneler için. 3. Sabit Pervaneler için Konik Bağlamalar 3. ortalama döndürme momentinin şafttan pervaneye sürtünme yoluyla taşınabilmesini sağlayacak şekilde 3. SEVK TESİSLERİ . pervane konik şaft üzerine. serbest D. yüzey düzgünlüğüne göre. konik şaft üzerindeki dizaynının öngördüğü şekilde olmalı ve hiçbir halde 0.4 Kanatların yüz ve sırtlarının göbekle geçirilmelidir.2 Eğer konik bağlama kamasız olarak basınçlı pervanelerde maksimum geçiş yarıçapları. yapılması ile ilgili dizayn dokümanları ile birlikte TL’na verilecektir. “tip fin” pervaneler. özel profiller. sıkı geçme bağlamalar için. L boyunda ayrıca bir arttırma yapılır.5'i civarında olmalıdır. işlenmiş durumdaki arasına bir kama takılmışsa. (1) Gereği halinde. bu özel elastisite teorisi formüllerinde kullanılması suretiyle tayin dizaynların kanat gerilmelerinin incelenmesinin edilir. 35°C su TL’na verilecektir. pervanelerdeki minimum değerlerdir.4· gerekli ilerletme uzunluğu.ASKERİ GEMİ KURALLARI.2015 . Geometri dataları ve ölçülen iz ayrıntıları.

1. payı.t) (8) d  ZR eH t [°C] = Pervanenin takıldığı esnadaki sıcaklık M0. en az diş kökü çapının 0. 2. Genel 2.2 derecesi b = 4. istenmeyen gevşeme az olmamalıdır. emniyete alınmalıdır. çalıştırma kolunun “sıfır” konumunda ve minimum işletme devrinde. minimum nominal üst akma gerilmesine göre 1. geri itici pervanenin sıkı şekilde dizayn edilecektir. %0. Von Mises bileşik gerilmesi ve pervane göbeği minimum nominal üst akma gerilmelerinin yaklaşık %60- deliğindeki teğetsel gerilme. bağlantılarına uygulanır. alınmalıdır. sıfır itme oluşacak şekilde TÜRK LOYDU .3 Kanat tespit cıvataları. ve çözülmelere karşı.9 katı kadar yapılabilir.4 Basınçlı yağ tekniğine göre pervane şaftına takılan pervanelerde koniklik 1:15 den fazla ve 1:25 den 3.5 Pervane somunu pervane şaftına sıkıldıktan sonra. cıvatalardaki gerilme. 1. pervane malzemesinin 70’i kadar olacak şekilde.3’deki Formül (4)'ten hesaplanır.E 2 2 3. Kumanda Edilebilir Piçli Pervaneler alınmalıdır.2 uzama sınırındaki gerilmesinin veya akma sınırının %75'ini aşmamalıdır.4 pervane bağlama cıvataları Ltemp = Bu değer yalnızca bronz ve östenitik çelikten yapılan pervaneler için uygulanır = 2.5 Karekökten sonraki “-“ işareti itici pervanenin sıkı geçmeli olacaktır. 0. Dizayn cıvatalarla tespit edilir. Bileşenlerin dizaynında. 1.ASKERİ GEMİ KURALLARI.35R · Rp0.4.35 R’de kanatın plastik Not: deformasyonu halinde oluşan kuvvetlere dayanacak Karekökten sonraki “+” işareti. kontrollü olarak sıkılacaktır. Diş dibi çapı aşağıdaki formülle verilenden küçük Burada. Cıvata malzemesinin emniyet geçmeli bağlantılarına uygulanır.6 Kanat tespit cıvataları 1. Kumanda Edilebilir Piçli Pervaneler İçin Flençli Bağlama Çok şaftlı sevk tesislerinde. 2. Kanat Tespit Cıvataları 2 2 2   T + f  (c A  Q + T ) +   T (7) p= Af 3. Kanat tespit cıvatalarının gövde kısmı çapı.1 Kanat tespit cıvataları.9 R’de kanata etki eden kuvvetin neden olduğu 0. boşalmaya karşı etkin bir şekilde emniyet altına E. her kumanda edilebilir piçli pervane için ayrı hidrolik sistemler sağlanmalıdır.1 Flençli olarak takılan pervaneler ve kumanda edilebilir piçli pervanelerin göbeği sıkı geçmeli pinler ve 2.3 Maksimum spesifik alan basıncı p'ye göre 3.35R A d =b (9) -6 k L temp = ( d m /C)  6  10  (35 . SEVK TESİSLERİ .1 Kumanda edilebilir piçli pervanelerin ayarlanması. D.2 Kanat tespit cıvataları.2015 . olamaz: o 2 2 f =( ) - S M α 0. 7-10 Bölüm 7 – Pervaneler D.35R = W0.2 Sıkı geçmeli pinlerin çapı Bölüm 5. aşağıdaki hususlar dikkate 2.

TÜRK LOYDU . dizayn piçinin [mm] en az . kanatları tam ileri durumdan tam geri duruma çevirebilecek şekilde. emercensi çalıştırma %70’i olacaktır. Değişmediği veya Not: Ayarlanabilir maksimum ileri piç. . kanat konumunun aşırı yüklemeye 2. aşağıdaki 3. sağlanmalıdır. SEVK TESİSLERİ . olan pervane çapları için . geri piç arasındaki ayar süresi aşağıdaki şekilde olacaktır: . Hidrolik Kumanda Donanımı 2. yeteri kadar kısa süre içerisinde. 4. çalıştırabilen bir el pompası da mevcut olmalıdır. işlevini girmesini sağlayacaktır. bir makina-pompa grubu yeterlidir. sadece ileri itme oluşturulacaktır. Bu hız şunlar için geçerlidir: şekilde değişmesini önleyecektir. Çapı D ≤ 3.3 Göbek güvenilir bir şekilde sıkılacaktır. olan pervane çağları için maksimum 30 sn. kanatlarını kilitleyecek bir tertibat ile teçhiz edilmesi önerilir. 4. Sıfır itme konumu.3 Kumanda yağına ait her pompa. buna ek olarak. Maksimum ileri piç. Mekanik tahrikli pompanın düşük devir sayısı aralığında paralel çalışması istendiğinde.2 Hidrolik sistemin yerleşimi.1 Piç kumanda mekanizması hidrolik olarak Kanat contasından önceki mahal. çalışabilen iki adet makina-pompa grubu ile sabit basınç altında kalmalıdır. Çapı D > 3. pervane şaftının flencinde “P” harfi ile işaretlenmelidir. mümkün olacaktır.2015 . Dizayn piçi. dizayn piçi ile maksimum . sürdürmek üzere emercensi çalıştırma düzeniyle teçhiz edilecektir.0 m. Emercensi Kumanda 4. Daha sonra. . göbek üzerine kalıcı olarak işaretlenecektir: Tüm çalışma koşullarında. Kısa ayar süreleri gerektiğinde (örneğin. dakikada 3. Piç. “Tam yol ileri” konumunda pervane . Eğer ayarlama toleransları nedeniyle Kumanda sistemi arızalanırsa. . maksimum 22 sn. sapmalar oluşuyorsa. . kumanda edilebilir piçli pervane. en düşük tahrik makinasıyla ve geminin durma halinde sevk sisteminin harekete geçirilmesi mümkün .0 m. piç değişimi sırasında çalışıyorsa.2 Sistem. Gemi yüzer durumda donatılmalıdır. kanat konumunun. Maksimum ileri ve geri piç.5°’lik kanat ayarına uygun bir açısal hıza göre dizayn veya tahrik makinasının durmasına neden olacak edilmelidir. teknedeki Ancak.ASKERİ GEMİ KURALLARI. piç kumanda mekanizmasını 2. Kanadın önder kenarı. şaftların eksenel hareketi olmaksızın sağlanmalıdır. bu tertibat birbirinden bağımsız olarak contadaki basınç ve hacim değişimlerini önlemek üzere. 4. piçli bir pervane gibi çalıştırmak mümkün olmalıdır. düzeninin harekete geçmesi için yeterli süre kalacak şekilde yavaşça hareket etmesi. İleri nihayet konumuna.2 Kumanda edilebilir piçli pervanelerin montajı ve sökülmesi. . E Bölüm 7 – Pervaneler 7-11 yapılmalıdır. sistemi sabit işleminde).1 Uzaktan kumanda sisteminin arızalanması durumlarda elektrik tahrikli pompaların devreye halinde.4 Her kanadın aşağıda belirtilen konumları. 200 kW güce kadar sevk donanımına iken göbek içini temizlemek üzere bir düzen sahip gemilerde. manevra olacak şekilde seçilecektir. 2. Mekanik tahrikli pompa arızası. 3. Bu işlem için kanat konumu. kanat kökü diskine sarkmaksızın devam edecektir.

Elektrik. çalışma deneyleri de gerçekleştirilecektir. diğeri de makina Eğer yapım şartnamesinde sudan yayılan gürültü ile kontrol merkezine konulacaktır (Kısım 106. dayanıklı olarak dizayn edilmelidir. (10) formülü ile tanımlanan Dinamik balans ayarı gerektiği takdirde veya uygun TM çarpma momentlerine maruz ise. Otomasyon. yapıldığı malzemelere ait minimum 60 m/sn).4 Hidrolik borular ve pompalar için. pervaneler Bölüm 4. mekanizmayı görüldüğü takdirde (örneğin n2 > 500 rpm. 7-12 Bölüm 7 – Pervaneler E. Bundan başka. TL. ise. Pervanenin nominal devir sayısında mekanik tahrikli pompa ile çalışma. faktörüne sahip olduklarının gösterilmesi gereklidir. kumanda edilebilir piçli pervane  M  sistemlerinin son incelemeleri ve ölçülerinin kontrolü. Pervanelerin Kalite Sınıfları Kumanda edilebilir piçli pervane sistemleri.11 (Bt2)0. ilgili istekler belirtilmişse veya v0 > 28 kn. 2  W 0.F .6R (11) amacıyla. Bölüm 9.6R = 0.’ye bakınız). Piç Kumanda Mekanizması Not: Piç kumanda mekanizması. kanatların 3. tahribatsız muayeneler yapılmasını isteyebilir.1 Pervanelerin üretim kalitesi ve boyut ayarlandıkları gerçek konumu gösteren ve makina hassasiyeti. ISO DIN 1940-1 standardı benzeşim yoluyla nominal üst akma sınırına göre.5 katı emniyet uygulanabilir.6R formül (11)'den elde edilebilir. TL Kısım 2. çevresel uc hızı > oluşturan parçaların. Kısım 107.ASKERİ GEMİ KURALLARI. ve Kısım 105. 6.2015 .5’dan fazla olmamalıdır. W0. tüm diğer pervaneler “I” sınıfına göre üretilmelidir. “S” ve “I” dairesinde bulunan bir gösterge ile donatılmalıdır. en az 1. kullanımlarına uygun olmalıdır.15D  Sabit kanatlı pervanelerin. yüzeysel çatlakların ve döküm hatalarının tespiti W0.pervanelerin uygulanmalıdır. Testler R p0. TL tarafından yapılacaktır. Balans Ayarı ve Testler pompa ile çalışma. Gemi İşletim Tesisleri ve Yardımcı Sistemler. Bölüm 8 Kumanda edilebilir piçli -veya sabit piçli.25°’lik sistemlerinde basınç ve sızdırmazlık testleri ile sistemin toplam hassasiyetle gerçekleştirilecektir. kumanda edilebilir piçli pervane Kanatların ayarı. maksimum basınca göre yorulmaya Pervanelerdeki hataların tespiti ve bunların giderilmesi. Malzeme Kuralları. kanatların konumunu belirten iki ayrı göstergeden biri kaptan köprüsüne. Bölüm 12 göz önüne alınacaktır. TÜRK LOYDU . Bundan başka. sınıfları ayrımı yapılmalıdır. Yapım şartnamesinde aksi belirtilmedikçe. Pervane ve kumanda edilebilir piçli pervanelerin işlendikten sonra statik balans ayarları yapılmalıdır. Bileşenler. 4. “S” kalite sınıfında üretilmelidir. ayar düzeninden kanatlara ± 0. Göstergeler 3. Tüm devir sayısı aralıklarında elektrik tahrikli F. Kanat konumunun göstergesi. SEVK TESİSLERİ . kumanda edilebilir piçli    0.5 (10) 2  0. kanatları arasındaki kütle farkı %1.6 T M = 1. 5. 2. pervane kanatlarına form-düzenli şekilde mekanik olarak bağlanmalıdır.B. ile ilgili olarak. Balans Ayarı . 1.75  L  pervanelerin.

Kumandalar birbirinden bağımsız olmalı ve dümen pervane istek dışı değiştirilemeyecek şekilde 1. Genel 3. 3. pervaneye. dinamik bileşenler dahil.1 Her dümen pervaneye ait pozisyonlar. sistemler tam olarak çalışabilecek şekilde.4 Pozisyon göstergeleri Dümen pervane sisteminde. Bu muhafaza dönebilir özelliktedir Her dümen pervane sistemi.G Bölüm 7 – Pervaneler 7-13 3. 3. pervane ve Nominal güç. 1. istekler. F. Her iki birim de birbirinden bağımsız olarak çalışabilmelidir.2 Taşıyıcı boru ve kilitleme düzeni G. pervane itmesinin yönü pervane veya döndürme mekanizmasının arzu değiştirilerek elde edilir.2 Bir birime ait kumanda ve hidrolik sistemdeki bir elemanın devre dışı kalması. bütün gerekli bilgiler verilmiş Tüm dümen pervaneler için. ortak ek bir kumanda olarak.1 Müsaade edilen malzemeler 3. en az iki sistemleri adet dümen pervane ünitesi bulunmalıdır.1 ve Bölüm nedeniyle hasarlanan sistem. Kontrolü yapabilmek için. B.3 Kumanda 1. döner bir nozul itmesi nedeniyle oluşan yükler dikkate alınacaktır. pervane şaftına dik.5 Boru devreleri.2 Onaylanacak dokümanlar tertiplenmelidir. Malzeme Kuralları'na göre kumanda köprüsünde ve her kumanda mahallinde TL’nun gözetiminde test edilmelidir. servis dışı olduğu zaman ve bu nedenle manevra etkisi. ISO 484/1 ve 484/2 standartlarında verilmiştir.1 Kapsam 3.ASKERİ GEMİ KURALLARI. Dizayn ve Donanım 3.2 Malzeme testleri 3. SEVK TESİSLERİ .’de ve Bölüm 5. bir kilitleme tertibatı ile donatılmalıdır. Hidrolik kumanda sistemlerinin boru devreleri aşağıdaki TÜRK LOYDU .4.4.3. hidrolik kumanda Dümen pervane ile ana sevk sistemi olarak.3 Birden fazla dümen pervaneye ait hidrolik sistemler birleştirilmişlerse. Dümen Pervane Donanımları Taşıyıcı borunun boyutsal dizaynı ve gemi bünyesinde bağlantısında.1 Her dümen pervanenin hem tahriki ve hem de Bu alt bölümdeki kurallar. bunların kumanda yerleri ve köşkünden yapılmalıdır.2 Madde 3. TL'nun onayına sunulmalıdır. 2. dişliler ve pervaneye ait parça resimleri üç kopya olarak. B. edilmeyen dönmesini önlemek için.1’de kullanılan kalite sınıflarına ait Pervanelerin dizaynı için C. ana sevk sistemi olarak döndürme mekanizmasının kumandası.’ye bakınız. elemanlar. izole edilebilmelidir.2 Gerçek pozisyon. TL'nun Kısım 2. her an dümen pervane üzerinde de görülmelidir. görülebilmelidir. Malzemeler dışı kalmasına neden olmamalıdır. kaptan dümen pervaneleri. 2. 3. hidrolik yağı kaçağı Malzemenin seçiminde B.2015 .1 Dümen pervane sayısı 3.1'de istenenler gerektiğinde uygulanır.3. diğer birimin de devre 2. montaj ve kesit resimleri ile aynı zamanda. geriye kalan tüm diğer 6.3. sistemine müsaade edilebilir. burulma ve eğilme momentlerinin taşınmasına katılan bütün önemli 3. 3. şaft ve bir su altı muhafazasında yer alan dişli donanımı ile pervaneye iletilir. kumanda yerinden dümen pervaneye kadar donatılan bütün nakil elemanları için geçerlidir.

Döndürme hasarlara karşı tamamıyla korunmuş olarak dişlileri genel olarak. nedeniyle gerekli ise. yağlama yağı pompalarının gemide mevcut olanaklarla tavlanmamış borulara izin verilmez.4 Boruların. Kumanda köprüsündeki alarm. 3. Bölüm 16 ve 4. fitinglerin ve basınçlı bakınız.5.. filtreler üstünde ise. 7-14 Bölüm 7 – Pervaneler G hükümlere tabidir: sağlanmalıdır.1. Kısım 107. Bölüm 14'e 3. boru basıncı.5. her an ulaşılabilir şekilde ve Dişlilerin dizaynı için.2 Müsaade edilebilen en alçak yağ seviyesi Basınç altındaki elemanlar bir basınç testinden geçiril- izlenebilmelidir. Yapımı ve Testleri için Kurallar“ ı benzer şekilde uygulanacaktır. 3.. SEVK TESİSLERİ .5.1 Boru devreleri dikişsiz veya boyuna dikişli 3. valflerin. “Pompaların Dizaynı.1 Güç birimlerinin testi Boru devreleri. üretici atölyesinde deney uzaklıkta olacaktır. değiştirilmesi mümkün ise.5. tekil alarm olacaktır. kısa boru bağlantıları için yüksek- basınçlı hortum devreleri kullanılabilir.6.5  p Bunun için kumanda köprüsüne ve makina dairesine (12) görsel ve sesli alarm tertiplenmelidir. ana kalın etli borulardan yapılacaktır.7.2 Ayrık yağlama yağı sistemlerinde.7 Yağlama olması gerekmez. 4. titreşim 4. bulunmamalıdır. 3. Gemi İşletim Tesisleri ve Yardımcı Sistemler.3 Boru devreleri.1 Güç birimlerinin. olur. 4. D. yağ seviyesi göstergesi ile donatılmalıdır.1. TÜRK LOYDU . Elektrik motorları için Kısım 105. B.2 Basınç ve sızdırmazlık testleri 3. Tahrik gücü 50 kW veya 3.8 Dişliler 3. test basıncı aşağıdaki gibidir: p c = 1. ve U. p [bar] = Maksimum müsaade edilebilen çalışma basıncı veya emniyet valflerinin açma 3. denemeler TL sörveyörü gözetiminde yapılmalıdır.2 Titreşim veya esnek bağlantılı üniteler bulunmasına müsaade edilebilir. Bölüm 8. diğer hidrolik sistemlerle bağlantısı Dizel motorları için Bölüm 3'e bakınız. standı üzerinde denemeleri yapılmalıdır. 3.1 Hidrolik sistem içinde yer alan tanklar.6.7. test basıncının p+100'den daha büyük 3. alın dişlisi veya konik dişli şeklinde düzenlenmelidir. A.6 Yağ seviyesi göstergeleri.’ya bakınız. C. kapların düzenlenmesi ve dizaynı için.2 Hidrolik pompalar ve motorlar için Bölüm 8.2015 .’ya bakınız. Soğuk çekilmiş. Kısım 107.3 Çalışan sıvının temizlenmesi için. Elektrik. bağımsız standby pompa ile temin edilmesi Gemi İşletim Tesisleri ve Yardımcı Sistemler. bu halde montaja hazır yedek pompanın standby pompa yerine gemide 3. bunların valfleri ve fitingleri için.ASKERİ GEMİ KURALLARI. Bu boru devrelerinin. melidir.6.’e bakınız. Üretici Atölyesindeki Testler nedeniyle sertleşmeye karşı. Bununla beraber 200 bar'ın sistemlerinde filtreler tertiplenmelidir. pc . geminin dış kaplamasından yeterli 4. üstündeki çalışma basınçları için. Kumanda devrelerindeki bakır borular..1 Yağlama yağının bir ana pompa ve bir Borular. Bölüm 6. uygun bağlantılar kullanılarak korunacaktır.

liman tecrübeleri sırasında testlerine benzeşim yoluyla uygulanır. G. çalışması ve yatak sıcaklıkları.3. son muayene ve çalıştırma testine tabi tutulacaktır.3. 3. B'ye bakınız. Bölüm 7.2 Onaylanacak dokümanlar yapılmalıdır.1 Dişlilerin ve kumanda sisteminin arızasız için. kurallar pervanelerin malzemelerine ve malzeme 4. C. Kısım 107.1 Kapsam 5.1’de belirtilen testler. Üretici Atölyesinde Yapılan Denemeler 5. kısmi veya tam yüklü durumdaki tecrübe üzerinde olduğu durumlarda uygulanır. Seyir tecrübelerinin tamamlanmasından sonra dişler muayene açıklıklarından muayene edilecek ve temas Yan itici birimlerin elektrikli parçaları için. kontrolünün kapsamı. sevk gücünün 500 kW’ın saat. Bölüm 6. kontrol Seyir tecrübesinde çalışma zamanlarının belirlenmesi istasyonları ve kontrol istasyonlarından yan itici için bir deneme yapılabilir.2 Seyir tecrübelerinden sonraki temas izi Bunun için uygun olması halinde G. sörveyörün Tahrik gücü 100 kW ve daha fazla olan hidrolik pompa onayı ile sınırlandırılabilir.1’de istenilen temas izi kontrolünün yeterli bulunması koşuluyla.3. 3 kopya halinde. Gücü 1000 kW ve daha fazla olan yanal iticiler için. 4.3. uygun olması halinde geçerlidir.H Bölüm 7 – Pervaneler 7-15 Gerekli görülen yapım parçalarında sızdırmazlık testleri 1. ünitelere kadar olan tüm iletici elemanlar için geçerlidir. TL’nun onayına sunulmalıdır.3 Test kapsamının sınırlandırılması TL’nun onayını gerektirir. yan itici üniteler. yapılabilir. Tablo Elektrik. Yan İticiler Giriş gücü 100 kW’dan küçük olan yan iticilerin son muayeneleri ve işlev testleri.4 uygulanır. Genel düzenleyecek olan üretici tarafından yapılabilir. G. TÜRK LOYDU .2 Büyük dümen pervaneler için çalıştırma ve Malzemeler. Diş boşluğu ve temas izi kontrol edilmelidir. bu yük testleri için uygun test tezgahı mevcut değilse. Gemide Yapılan Tecrübeler Hidrolik hareket ettirici sistemlerdeki boru birleştirmeleri 5.’ye göre boyutlandırılabilir. seyir tecrübeleri sırasında kontrol edilecektir. 4. Yan itici birimler. 4. Bölüm 6. Son muayene. çalıştırması ile birleştirilecektir. Diş temas izi. tüm işletim koşulları altında. 2. Boyutlandırma ve Dizayn 4. SEVK TESİSLERİ .H’deki kurallara tabi olup.ASKERİ GEMİ KURALLARI.3 Son muayene ve çalıştırma testleri montaj ve kesit resimleri ile dişli sistemi ve pervanelerin detay resimleri ve ayrıca kontrolde gerekli görülen tüm 4. Malzemeler 4. B. Yan itici birimlerin hareket ettirici mekanizmaları. ve motorların testleri TL sörveyörünün gözetiminde yapılmalıdır. 5.3. H.2015 .1 Tekil elemanların muayenelerinin ardından ve veriler. 6. izleri kontrol edilecektir. diğer bağlı sistemlerden bağımsız olarak çalıştırılabilmelidir.5’deki kurallar.6’da verilen temas alanları yüzdesi referans değerleri esas alınarak değerlendirilecektir. Gemide Yapılan Denemeler Bu bölümde verilen kurallar. montajdan sonra dümen pervaneler. 1.3. pervanelerde. birkaç Bu husus. ilgili test protokolünü 1. Bölüm 56ve pervaneleri.

“tam yol ileri” den “tam yol geri” ye dönüşüm için 10 sn. beka kabiliyeti ve fazlalıkla ilgili isteklerin tanımlanmış olması Eğer yapım şartnamesinde. geminin boyuna orta konumu) kontrol düzeninde işaretlenmelidir. su jeti sevk düzeni olmalıdır.1 Çok-şaftlı sistemlerde. Bölüm 12. bir muayene kapağı bulunmalıdır. Pervanelerde çatlak bulunmamalıdır. Hidrolik Sistem Pompa. gemi yüzer halde iken açmak 2.I 6.1 Manevra nozulu aşındırıcı kavitasyon tehlikesi olan alanları belirtmelidir. 2. sistemin ani çalıştırılması sağlanacak bir yüksekliğe konulacaktır.1 Pompa. Pompaya doğru akım devamlı I.3 Çok şaftlı geminin tüm sevk ünitelerinin manevra düzeni ile teçhizi planlanmışsa.2 Manevra kabiliyeti ile ilgili istekler. 6. 8 sn. Manevra Olanakları açabilecek olan pompada kavitasyon oluşmamalıdır. Dökme bakır Gemi teknesine sökülebilir bağlantı yapılması. Tüm işletim koşullarında. tanımı yoksa.ASKERİ GEMİ KURALLARI. giriş düzenlere uygulanır. Su Jeti ile Sevk Sistemleri olmalı ve tüm giriş alanında kavitasyondan kaçınılmalıdır. 6. 4. Dizayn ve içine girmek mümkün olmalıdır. ayar için bir süre şartnamesinde belirtilmelidir. kuvvetlere karşı koyabilecek şekilde tekne yapısına TÜRK LOYDU . üretici 5. Bu kapağı. jet vasıtasıyla bir itme sağlayan tüm 4. kendi bağımsız hidrolik sistemi ile teçhiz edilmelidir.2 Kontrol yağı pompaları 4.2 İtmeyi değiştirme düzeni şartnamesinde dümen etkisi. TL Kısım 2.1 Yerleştirme verileri.2 Giriş kanalı formu. her pervane ünitesi. Bu kafesten önce.’den fazla olmayan bir değer kabul edilmelidir. Buradaki istekler. Yapım İstekleri 6. su kanalının uygun bir yerinde koruyucu bir kafes jetleri ve benzeri tahrik sistemleri dahildir. su jeti ünitesinin üreticisi ile koordine edilmelidir. Akım yönünü tersine çevirerek giriş koruyucu kafesini temizlemek mümkün 2. su hattına paralel olmalıdır. geminin minimum draftında. ivmelenme veya çarpma-durması işlemi sırasında ve manevra durumunda. 4. Kapsam bulunmayacak şekilde düzenlenmelidir. Yerleştirme İtmeyi değiştirme düzeninin nötr konumu (sıfır itme Pompa şaftı ve giriş kanalı. maksimum Kontrol yağı pompalarının yerleşimi. 3. düzlemine paralel olarak düzenlenmelidir. bileşenlerde hasarlanmalara yol 5. yoksa.’den daha az bir değer kabul edilmelidir. pompa alaşımları için hataların düzeltilmesi. E.4’deki gibi manevra konumundaki jet ile oluşan boyuna ve enine olacaktır. üreticisi ile koordine edilmelidir. tüm 60°’lik aralık için. geminin trimli durumunda. SEVK TESİSLERİ . Yapım şartnamesinde. yapım ulaşacaktır.2015 . durma süresi. ayar için bir süre tanımı ve karşılanabileceği sağlanmalıdır. Giriş kanalı. hava girişi olasılığı 1. Bu uygulama içine pump-jetler. Pompa. Malzeme Kuralları. Döküm Hataları entegre edilmelidir.3 Pompayı molozlardan korumak için.’ye göre yapılmalıdır. düzenlenmelidir. ünitesinin kolay montajı ve sökülmesini sağlar. Bunu dizayn aşamasında sağlamak üzere. Manevra nozulunun ayar açısı her iki tarafa da 30°’ye 2. 7-16 Bölüm 7 – Pervaneler H. yapım 5.

1. Yerleşim ve dizaynda. .1 Askeri gemilere en uygun sevk sistemi 2.1 Sikloidal pervaneler. yüksek araştırmaları özel sevk şekillerini içermelidir.ASKERİ GEMİ KURALLARI.2 Yapısal önlemler dişli sağlanmalıdır. devir sayısının Bu tip tahrik şeklinde sevk gücü. TÜRK LOYDU . 5. İtmenin ayarlanmasının. sistemlerinin yerleşimi ve düzenlenmesi. SEVK TESİSLERİ . Sistemin su altı kısmı. Genel kaplanmalıdır. eksen etrafında dönen ve itmenin boyutunu ve yönünü değiştirebilen sevk düzenleridir. Cihazın boyutu nominal akustik yerleşim 5.3 Çeşitli sevk sistemlerinin dizayn yetenekleri dikkate alınmalıdır. Sikloidal Pervaneler Kısmen suya giren pervaneler. Süper Kavitasyonlu Pervaneler şartnamesinde belirtilmelidir. Özel performans özelliklerinin yerleşim noktasında. istekleri bütünüyle karşılamaz. Kısmen Suya Giren Pervaneler 2. Yüksek enine kuvvetlerden dolayı bu tip sevk sadece çok şaftlı sevk sistemlerinde uygulanabilir. 4. karakteristikleri aşağıda verilmektedir. J Bölüm 7 – Pervaneler 7-17 J. gondolun nihayetlerindeki bir veya iki pervaneye doğrudan iletilecektir. Podlu tahriklerin tekne yapısına birleştirildiği mahal . Sevk Sistemlerinin Özel Şekilleri .1 Kapsam . Tekne yapısının bir parçası olan Dış kaplama kalınlığı lokal olarak arttırılmalıdır. sistemin su altı değiştirilmesi ile elde edildiği bir işletim modu gondolu kısmındaki bir elektrik motoru ile sağlanacak ve kullanılmalıdır. Gövdenin gemi temeline bağlantısı elastik olarak boyuna ve enine su geçirmez perdelerle çevrilmelidir. Teknenin aranjmanı sonar sistemine mümkün pervaneler için öngörülen şekilde dönebilir ve bu olduğu kadar büyük mesafede kalabilecek nedenle tam sevk gücü ile bir manevra etkisi elde şekilde olacaktır (kıç aranjmanı). 1. Askeri Gemiler için Özel üreticisi ile yakından koordine edilmelidir. teker gövdesinin çevresel hızı minimum olacak şekilde seçilmelidir. dizayna sahip podlu tahrik sistemlerinde boyutların doğrudan hesabı TL’na verilmelidir.2 Eğer düşük gürültü yayımı isteniyorsa.3 Eğer düşük manyetik iz isteniyorsa. Giriş hızının azaltılması için düşük gürültülü bir 5. emme tarafında kararlı bir havalanma elde aşağıdaki esaslara dikkat edilmelidir: edilecek şekilde seçilmelidir. derecesi. sistemin bilgi için Kısım 103. edilebilir. Geminin dibi ile aynı düzeyde olan teker gövdesinin yüzeyi sesi yaymayan malzeme ile 1. Mukavemet ve model testleri ile ilgili olarak pervane kuralları benzer şekilde Süper kavitasyonlu pervanelerin kanatları. nominal uygulanmalıdır. Podlu Tahrik Şekilleri noktasında. uygun sağlamlıkta olacaktır. Kapsam. Bu sevk miktarda manyetize olmayan malzeme kullanılmalıdır. dümen . yapılacaktır. Yeni temeller.2015 . Dalma 2. kanatları düşey bir edilirler. Malzemeler’e bakınız. edilecektir.2 Dizayn ve üretim istekleri yapım 3. . öngörülen işletme özellikleri ve arzu edilen ters dönme ve manevra 1. pervane kanatlarının su yüzeyini yardığı gemiler için düzenlenmek üzere dizayn 2. tüm kanat yüzeyi üzerinde kararlı güvenirliği ve kontrolünün kanıtlanması için model bir kavitasyon tabakası elde edilecek şekilde dizayn testleri yapılmalıdır.

2.. K. Hidrolik sistemler. sızıntı gösterimleri. kaplinler. . Kısım 105. tablolar. 2. Kısım 107. Bölüm 6. SEVK TESİSLERİ . borular. Bu nedenle istekler 3 ayrı ek klaslama işareti altında . İlgili diğer istekler. Dişliler. G. . tekil bir arıza durumunda oluşabilir. yeteneği sağlayacak tarzda çalışan elemanlar ve sistemlerden oluşur. için. iticiler.2.3 DK 3 ek klaslama işaretimde. konum kaybı sonuçlarının risk analizi esas alınır. İtici sistem. Gemi İşletim gruplandırılmıştır. Elektrik tesisleri.1 Kapsam belirtilenlere uygulanır: Aşağıda belirtilen alt sistemleri içeren. Bölüm 5. Koruma ve güvenilirlikle ilgili olarak yeterince dokümante edilmemiş herhangi bir statik eleman . el kumandalı valfler. B. Döndürme mekanizması. Tekil arıza kriteri aşağıda 1.. bunun bileşenleri. . Kısım 106.’ye bakınız.’ye bakınız. bakınız. DK sistemi.). Hasarlanmalara karşı yeterli korumanın kanıtlandığı ve güvenilirliğin TL tarafından 1. 2. vb. Ek Klaslama İşareti ile İlgili İstekler bakınız. DK kumanda sistemi.2 Ek klaslama işaretleri Bölüm 11.’e bakınız. 2. Her ek klaslama işareti ile ilgili tekil Tesisleri ve Yardımcı Sistemler.’ya bakınız. 7-18 Bölüm 7 – Pervaneler J.1 Güvenilirlik . Elektrik. bir gemiyi . 2. uzaktan kumandalı tesistir: valfler. üniteleri ile benzer şekilde. muhafaza yeteneği kaybının sonuçlarına göre belirlenir. konum kaybı. dümen pervane gerektirir.ASKERİ GEMİ KURALLARI. yağ seviyeleri. Bölüm 14’e arıza kriteri tanımlanmıştır. .2015 . Herhangi bir aktif eleman veya sistem dinamik olarak konumlandırmak için gerekli olan komple (jeneratörler.3 Bileşenlerle ilgili istekler 1. D.). aşırı sıcaklıklar.’e 2. ve (kablolar. konum kaybı.2 Konumu Muhafaza Podlu tahrikler klaslanacaksa. Kumanda sisteminin normal hareketi dahilinde ve aşağıda belirtilen mevcut TL Kurallarının isteklerine belirlenen ortam koşullarında istenilen konumun uygun olmalıdır: muhafazasıdır. Şaft sistemi. Gerekli güvenilirlik. Bölüm 13. Belirli bir işletim için gerekli olan ek klaslama işareti için.1 DK 1 ek klaslama işaretinde. . vb. konum . tekil arıza aşağıda belirtilenlere uygulanır: TÜRK LOYDU .K 5. statik elemanlarda arıza oluşması dikkate alınmaz. Otomasyon. A. Genel yeterli bulunduğu durumlarda. Daha büyük sonuçlar daha güvenli DK sistemini . vb. C.’e bakınız. yeterli derecede güvenilir konum muhafaza . . Güç sistemi.2. izin verilmeyen titreşimler. Sensörler ve kontrol sistemleri.2.. Dinamik Konumlandırma Sistemleri (DK herhangi bir aktif eleman veya sistemdeki tekil bir arıza Sistemleri) durumunda oluşmaz.2 DK 2 ek klaslama işaretinde. Pervaneler.

4 DK 2 ve DK 3 ek klaslama işaretleri için.2015 . İşletme ve bakım kitapları 1 sistemdeki arıza. herhangi elemanlarda aşağıda belirtilen fazlalık gereklidir: bir yangın bölmesindeki tüm elemanlar. DK sisteminin Yeni bir tesisin 4. Ek klaslama işareti DK 2 için belirtilenler ile 3. . İtici dokümanları. DK 3 ek klaslama işareti için. en olumsuz durum değiştirme sistemi gerekli olabilir). 3. onaylı programa doğrulanmak üzere. arızalanacağı kabul edilen herhangi bir statik eleman.2’de belirtilen şekilde sörveylere ve güvenilirliği ve hazır olma durumu ile ilgili dokümanlar. testlere tabi tutulmasından önce. DK 2 ek klaslama işareti için. hiçbir durumda. .1 Fabrika kabul testi (FAT) DK 2 ve DK 3 ek klaslama işaretleri için Hata Durumu ve Etki Analizi (HDEA) yapılarak. mümkün olduğunca otomatik olacak ve personelin müdahalesi en azda tutulacaktır. ana bilgisayar sisteminden. Test programı dahil kontrol. TL tarafından kabul edilen kural ve kaidelere göre dizayn. . işletimin kabul edilebilir sınırları içinde olacaktır. SEVK TESİSLERİ .2.5 Hata durumu ve etki analizi (HDEA) / 4. 2. fazlalıklı sistem test prosedürü göre yapılacaktır. ayrılmış 2. Türk Loydu’na kanıtlanması ve dokümante edilmesi koşuluyla. Yangın veya suyla dolma durumunda. Güvenlik arızası belirlenecek ve sonuç analizlerinde kriter olarak avantajlarının açıkça gösterilmesi ve güvenilirliğinin kullanılacaktır. .2 Tekil arıza kriterlerini sağlamak için. şeklinde. devam etmekte . herhangi edilecektir.2. TÜRK LOYDU .5 Çeşitli ek klaslama işaretleri için DK sistemi yerleşimine ait istekler Tablo 7. Testler fazlalıklı sistem testi 4. Aktarım kesintisiz ve . 3. Fazlalıklı elemanlara veya sistemlere aktarım. Bu testler. Elektrik güç sistemi dokümanları. K Bölüm 7 – Pervaneler 7-19 .3 En olumsuz durum arızası zaman mümkün olmayabilir (örneğin. süre kadar sürdürülmesini sağlayacak kapasitede olacaktır.3 DK 3 ek klaslama işareti için tam fazlalık her 2.4 Onay için verilecek dokümanlar sistemler arasındaki fazlalıklı olmayan bağlantılar kabul edilebilir. Bir kopya olarak verilecektir. 3. 2.1 DK sisteminin tüm elemanları. diğer fazlalıklı sisteme kopya olarak verilebilir: aktarılmayacaktır. üretim yerinde fabrika HDEA’ne alternatif olarak. hatalı tekil bir hareket. tüm aktif elemanla- 2. . tekil bir arıza olarak kabul edilecektir. seyir tecrübelerinde kabul testleri yapılacaktır.3’de gösterilmiştir. Sistemin genel tanımı. eğer rın fazlalığı. Bu tür bağlantılar en azda tutulacak ve en Aşağıda belirtilen dokümanlar ve resimler onay için 3 güvenilir koşulda çalışacak şekilde yapılacaktır. Yangın veya suyla dolma durumunda. bir su geçirmez bölmedeki tüm elemanlar. yapılması olasılığı varsa.ASKERİ GEMİ KURALLARI. tüm elemanların fazlalığı ve elemanların fiziksel olarak ayrılması.4 Fazlalıklı elemanlar ve sistemler hazır durumda bulunacak ve DK işleminin. normalde fazlalıklı olan sistemlerle. fazlalıklı sistem dokümante edilebilir. İşlevsel İstekler normalde. emniyet ve alarm olan işin güvenli olarak sona erdirilmesi için gereken sistemleri dokümanları. 3. back-up bilgisayar sistemine tekil bir Tekil arıza tanımları esas alınarak. imal ve test .

ASKERİ GEMİ KURALLARI. D. TÜRK LOYDU . itme yükü katsayısına bağlı olarak kontrolü (sensörler.L 4. Pervanelerin Kavitasyon Gürültüsü . 7-20 Bölüm 7 – Pervaneler K. Kısım 22. tüm sistemlerin ve elemanların bütünüyle 0. SEVK TESİSLERİ . TL uygunluğun sağlanması için DK sisteminin bütününde Kuralları. Diğer Ayrıntılar İlk sörvey kuralların ilgili kısımlarına tam olarak Dinamik konumlandırma ile ilgili diğer ayrıntılar. . . back-up sistemi. Herbir iticinin kumanda ve alarm sistemlerinin Kavitasyon başlangıç numarası: işlev testleri. gösterilmiştir. Bütünüyle DK sistemi testleri (tüm işletim durumları. Fazlalıklı ve bağımsız sistemlerin doğrulanması (DK 2 ve DK 3 ek klaslama işaretleri için). pS  p V SIGMA n  2 .2 İlk sörvey 5. Alarm sisteminin testi ve ölçme sistemi lojiğinin Şekil 7. Uzaktan itme kontrol sistemi testleri.2’de. L.2015 . çevre donanımı ve referans kavitasyon için olası ve olası olmayan alanlar sistemi). T C Th  2 İlk sörvey. Dinamik Konumlandırma yapılacak sörveyleri içerir: Sistemleri’nde tanımlanmıştır. Kural isteklerine göre elektrik tesisinin testleri. metre olarak alınacaktır. . 0. alarm sistemi ve elle İtme yükü katsayısı: durdurma).5  ρ  (π  D  n 2 /60) .5  ρ  v A  A D testini ve ilgili ek klaslama işaretine ait tekil bir arızadan sonra geminin konumunu muhafaza yeteneğinin testini içerir.

Fazlalıklı Fazlalıklı. NC= Nominal olarak kapalı ) 2 Aktif bileşenler kullanıldığında 3 DK’ lı olmayan ana sistemler için TL Kuralları Kısım 22 . Fazlalıklı Fazlalıklı. L Bölüm 7 – Pervaneler 7-21 Tablo 7. Fazlalıklı2 Fazlalıklı. 2 NO1 2 NO Dağıtım sistemi --. İtici sistem İticilerin yerleşimi --.3 DK Sistemi Yerleşimi Ek klaslama işaretleri için minimum istekler Alt sistem veya eleman DK0 DK1 DK 2 DK 3 Jeneratörler ve tahrik --. Fazlalıklı Fazlalıklı. ayrı bölmeler 2+1 DK Bilgisayar sistemleri adedi 1 2 Ayrı bölmelerde kumanda Otomatik rotalı bağımsız sistemi joystik --. SEVK TESİSLERİ . ayrı bölmeler Yazıcılar evet evet evet 1 FMEA bulgularına ve ek teste bağlı olarak NC bus-tie kesici kabul edilebilir. 1 1 1 3 1’i back-up kumanda Konum referans sistemi 1 2 3 sistemine bağlı Rüzgar 1 2 2 Her birinden Sensörler bir adedi Geminin back-up sensörleri VRS 1 2 2 kumanda sistemine Cayro 1 3 3 bağlı DK’ lı olmayan ana sistemler3 --. B. Fazlalıklı Fazlalıklı ayrı bölmeden Güç yöntemi --. ayrı bölmeler.ASKERİ GEMİ KURALLARI. ayrı bölmeler DK Kontrol sistemi ile ilgili --. ayrı bölmeler üniteleri 2 Ana tablo 1 2 Ayrı bölmelerde Güç sistemi Bus-tie kesici --.Dinamik Konumlandırma Sistemleri. TÜRK LOYDU .2015 . Fazlalıklı WFC’nin aşılmaması koşuluyla Yardımcı sistemler ile ilgili DK --. (NO= Nominal olarak açık.6’ya bakınız. 1 2 2 + 1 in ayrı bölmelerde UPS Fazlalıklı. Bölüm 2.

ASKERİ GEMİ KURALLARI.7-22 Bölüm 7 – Pervaneler L Kavitasyon olası değil Kavitasyon başlangıç numarası SIGMAn Kavitasyon olası İtme yükü katsayısı CTh Fig.2015 . 7.2 Pervanelerin kavitasyon gürültüsü için SIGMAn .CTh diyagramı TÜRK LOYDU . SEVK TESİSLERİ .

....... 8............ BURULMA TİTREŞİMLERİNİN HESABI .............. Bölüm 8 – Burulma Titreşimleri 8-1 BÖLÜM 8 BURULMA TİTREŞİMLERİ Sayfa A. Tanımlar B......... Şaft Donanımı 2............................... Dişli Donanımı 4....................5 TÜRK LOYDU ................................................... 8.... Krank Şaftlar 3..............................................2 C.............. GENEL .................... Bağlı Üniteler D..... 8..............................2 1........................ASKERİ GEMİ KURALLARI.... İZİN VERİLEN BURULMA TİTREŞİMİ GERİLMELERİ ..........2 1..... 8...... Kapsam 2............. 8............................................................. YASAKLANMIŞ ÇALIŞMA ALANLARI........................................................................................................... Şaft Jeneratörleri 6................................................. SEVK TESİSLERİ ......................... BURULMA TİTREŞİMİ ÖLÇÜMLERİ ............................2015 ............ 8.........................................................................5 E........5 F............................. YARDIMCI MAKİNALAR .. Elastik Kaplinler 5.

1 Bu kurallarda sözü edilen burulma titreşimi 2. suretiyle oluşur. yeni bir Makina dizaynı (sıralı motor/v-motor). Servis devri . statik redresör kontrollü motorlar). esas alınır. tahrik edilen jeneratörlerin tam yüklü B. 1. Ana makina. Bu aralık nmin (minimum devir) ile müsaade ediyorsa. Elektrik makina üreticisi. kanat sayısı. Tüm önemli sistem elemanlarını içine alan servis devir sayısı aralığı için. . strok. Bu arada 4. Bir elektrikli makinadan çıkan ve toplam Krank-biyel oranı. bir tek üzerine değişken döndürme momentinin yüklenmesi silindirde ateşleme olmaksızın çalışma yapıldığı kabulü. kaplinlerin bağlantılı ve ayrık kısımları için).B. ortalama döndürme momenti sapmalar için yapılır. Silindir sayısı.C A. burulma titreşim hesabı yapılır ve bu hesap.2 Tesisin devamlı çalışacağı devir aralığı. Tekil kütleleri ve ataletsiz burulma elastisitelerini hesabında göz önüne alınmalıdır. TÜRK LOYDU . Buradaki hesaplarda. o zaman tüm farklı çalışma şekilleri 1. kontrol için TL'na sunulur. farklı çalışma şekillerine servis devir aralığıdır. C. hem de. 2. Dişli donanımı verileri. sunulur. burulma titreşiminin . piç ve açılım alan oranı 1. anma devir sayısı. Şaft Donanımı . Burulma Titreşimlerinin Hesabı ve yüksüz durumları için. Genel Pervane çapı.ASKERİ GEMİ KURALLARI. burulma titreşimlerinin neden olduğu ilave düzensiz ateşlemenin neden olduğu normal çalışmadan gerilmelerdir.1 Değişken burulma titreşimi gerilmeleri. Makina uyarılarının harmoniklerinin vektörel toplamlarına ve ilgili titreşim biçiminin naturel Bu bölümdeki istekler. 8-2 Bölüm 8 . sistemin burulma titreşim gerilmelerine neden olan Bir krank tahrik düzeninin salınan ağırlığı. tahmini burulma 2. Pervaneler aralığında. dişli donanımı şaftı. . ana şaft sisteminin bileşenlerine frekanslarına ait bilgiler. Bunlar. Silindir çapı. . 5. Tesis yapısı. için burulma titreşim karakteristikleri incelenmelidir (Örneğin. uyarı spektrumu vermekle yükümlüdür. Sistem içindeki değişiklikler. Tanımlar gerilmelerine ait bilgiler. Hesaplar. burulma titreşim .4 ile karşılaştırınız. 1 ve 2 sınırları arasında değerlendirilecektir. Bölüm 1.2015 . dinamik karakteristikler ve söndürme verileri. 2. burulma titreşim hesabında göz önüne alınır. Kaplinler. ateşleme sırası. söndürme verileri. SEVK TESİSLERİ . ve önemli donanımlara uygulanır.05 nN (nominal devir) aralığını kapsar. kontrol için Anma gücü. İzin Verilen Burulma Titreşimi Gerilmeleri . periyodik uyarılar (örneğin. gerilmeleri. B. 6. 1. 3. kumanda edilebilir piçli pervane tesislerinde sıfır ve tam piç için. iletim ve ara şaftlar. Kapsam . srast şaftı ve pervane şaftı çapları. Sistemin belirlenmesinde önemli olan ve çok aşağıdaki bilgiler kesin olarak hesaplarda yer almalıdır: sayıda titreşim mertebelerinin üst üste binmesinden meydana gelen gerilmeler de. devamlı çalışmada 1 sınırı aşılmayacaktır. hem normal çalışma için.Burulma Titreşimleri A. Krank şaftları. kapsayan eşdeğer dinamik sistem. Titreşim damperleri. 1. karakteristiklerini önemli ölçüde etkiliyorsa. Burulma titreşim gerilmelerine ait titreşim hesapları.

rijid değerleri. dişli donanımı kademesiyle aktarılan maksimum ortalama döndürme momenti değeridir. Krank Şaftlar d [mm] = Şaft çapı. şaft donanımıyla en fazla nakledilen ortalama döndürme 1 =  CW  CK  CD  (3 . TL'nun onayı ile.05 yüksek mukavemetli ve yüksek dövme faktörü olan olması halinde.4 benzeşim yoluyla uygulanır.9 ≤ λ ≤ 1. sınırlar.Burulma Titreşimleri 8-3 Servis devri aralığında veya geçiş durumlarında cD [-] = Büyüklük faktörü. TÜRK LOYDU . maksimum değişken burulma gerilmeleri. aşırı zorlandığı kabul edilen yerler için (CK = 0. her türlü çalışma koşulunda no [dak-1] = Anma devir sayısı.55 Şaft donanımındaki bağlantı elemanlarının dizayn ve veya CK = 0. çalışma devir sayısı sahası içindeki.2015 .8 ara şaftlar için) belirtilmiştir.1 Krankşaftlar TL’nun dizel motorlarının krank λ [-] = Devir sayısı oranı = n/no. (makinanın çalıştırılması ve durdurulması) seyrek olarak -0. C Bölüm 8 . 2. 0. alışılagelmiş dizayndaki ara şaftlar ve pervane şaftları ile. bu kademenin ortalama anma devir sayısı malzemenin Rm değeri. genelde hiçbir dişli donanımı uygun şaft malzemelerinde.2 oluşan olaylarda. dizel motorlarında da kullanım için uygun olmalıdır.2 0.45 pervane şaftı için ve CK = 1.1'den alınır. 0. bunların kanıtlanmasını isteme hakkını saklı tutar.05 için. CW değeri tespit edilir. şaft donanımındaki değişken döndürme momenti. Sınır 1. onayıyla ortalama döndürme momentinin %90'ına müsaade edilebilir. bunların dizaynına ve bulundukları yere bağlıdır ve belirtilen sahalar dışında bulunabilirler. 2 =  1. kademesinde. Döndürme momenti sadece sürtünmeli kaplin ile naklediliyorsa. için yerleştirilen burulma titreşim damperleri.0 ve CK = tipine bağlı olarak. Dişli Donanımı 2 Çekme mukavemeti 800 N/mm değerine kadar olan 3. malzeme faktörü olarak. şaft malzemeleri için. şaftlarının hesabına ait esaslar’ına göre dizayn edilmelidir.35 + 0.38 [N/mm ]2 (2) Dişli kutulu tesislerde 3. ara şaftlar ve pervane şaftları için.05 devir sayısı sahası içinde. SEVK TESİSLERİ .9 değerleri kullanılır. Rm [N/mm2] = Şaft malzemesinin çekme 2.9 ≤ λ ≤ 1. 3. TL'nun 0.0  1 / CK  CW [N/mm2] (3) 2. 2 sınırı aşılmayacaktır. Türk cW [-] = Malzeme faktörü.2   2) [N/mm ]2 (1) momentinin %75'ini aşamaz. Belirgin durumlardaki bu form faktörü CK değeri Tablo 8. (4) numaralı formülde yerine momentinin %30'undan daha fazla değişken döndürme koyularak.1'de gösterilen 1 ve 2 sınır değerleri.7  6. Bu hesap kuralları esas alınarak bulunan -1 n [dak ] = Devir sayısı. CW=33.1 Çalışma devir sayısı alanında 0. Loydu. aşılmayacaktır. cK [-] = Form faktörü. R + 160  m (4) 18 Titreşim damperleri çalışmaya hazır durumda kontrol edilmeli veya muayene için kolaylıkla sökülebilir Çekme mukavemeti Rm=450 N/mm2 'den daha küçük olmalıdır.1 yardımıyla bağlı tesislerin (dişli kutu ve elastik kaplin olmaksızın) hesaplanır.9 ≤ λ ≤1. momentleri oluşmamalıdır. Ortalama anma döndürme momenti olarak. aşağıdaki denklemler ve Tablo 8.93 · d Şekil 8.2 Krank şaftdaki burulma gerilmelerini azaltmak mukavemeti.ASKERİ GEMİ KURALLARI. 1 =  C W  C K  C D  1.

1'e de oluşturduğu çekiçlemeye. TÜRK LOYDU .45 yağlamalı. Diğer taraftan. pervane göbeğinin taşıyıcı ön kenarı arasındaki bölgeyi kapsar. pervane 0. tornistan düzeninin boşta donanımı kademesinde.3 Devreye girme ve çıkma durumlarında. 3. SEVK TESİSLERİ . ek olarak. dişli yüklenmiş kısımları için.ASKERİ GEMİ KURALLARI.6 Değişken döndürme momentlerinin ve bileşke darbe reaksiyonunun oluşturduğu çekiçleme. 8-4 Bölüm 8 . aynen kullanılır. ara şaftların CK form faktörleri. aşmamalıdır. Pervane şaftının kıç tarafındaki saha. anma döndürme momentinin %20'sini momentini alabilmelidir. müsaade dişlisi) kullanılmaz. Tablo 8. döndürme momenti değerinin yaklaşık 2 katından daha büyük olmasına. servis devri aralığındaki devamlı çalışmadaki değişken döndürme momenti. pervane göbeğinin taşıyıcı ön kenarına kadar uzanan bölgeyi ve şaft bosalı konstrüksiyonlarda ise bu saha.4 Değişken döndürme momentlerinin Loydu'na kanıtlandıktan sonra. Yüksek değişken döndürme momentleri. Bunlar için. onaylanır (3. limit çalışan kademesi. pervane şaftları Pervane şaftı sahasının kıç tarafındaki (2) ve konik ve kamalı bağlantılı ve stern tüp içinde 0.1 Ara ve pervane şaftları için form faktörleri cK Şaft tipi 1. müsaade edilebilir. stern tüp içinde ve kıç yatak sahasından başa doğru uzanan bölgeyi ve şaft bosalı konstrüksiyonlarda ise bu saha.40 şaftları Stern tüp dışındaki (makina dairesi sahası) pervane şaftı kısımları için. kıç bosa yatağıyla. uygun olarak azaltılır.2’deki normal çalışmadan sapmalar miyle meydana gelen müsaade edilmeyen gerilmeleri sırasında oluşabilen daha büyük değişken döndürme azaltmak için. 3. Bu durum. dişli özellikle zorlanan kısımlar için de (örneğin. yüksüz kısımların sürekli 3.Burulma Titreşimleri C Şayet dişlinin yüksek güç için dizayn edilmiş olduğu Bu kurallar.5d kadar aksial olarak uzanmalıdır.00 Dövme flençli ve/veya yağ basınçlı bağlantılı kaplinli ara şaftlar Kama bağlantılı ara şaftlar 0. dizayn torkunun %30'u. Dişli donanımı sisteminin değişken döndürme momenti değerlerinin. bu takdirde TL'nun onayıyla ilgili dişli kademeleri için (örneğin. (1) Pervane şaftı sahasının ön tarafı : Bu saha.5 Dişli donanımı kısımları yüksüz olarak birlikte çalışan tesislerde. 3. kıç bosa yatağından başa doğru stern tüp içinde uzanan bölgeyi kapsar. aynı zamanda burulma titreşimiyle 3.50 pervanesi bağlanmış. dişlilerin bu zorlamaları karşılaması için önlemlerin alındığı Türk 3. yüzeyi basınçlarının (Herz basınçları) esas değerleri. (2) Pervane şaftı sahasının kıç tarafı : Bu saha. mekanik titreşimle ilgili isteklerle çelişmeyecektir. yük değişi- çalışmada. pervane şaftları Pervane şaftı sahasının kıç tarafındaki (2) ve Türk Loydu'nca uygun görülen bir yöntemle 0. çok diskli donanımı içinde rezonans frekanslarından ortaya çıkan kavramalar) geçerlidir. kadar olan alçak devir sahasından geçişler sırasında.70 Çapraz oyuku ara şaftlar 0. yüksüz boşta çalışan dişli donanımı kanıtlanabiliyorsa. 3.80 Pervane şaftı sahasının ön tarafındaki pervane şaftları (1) 0. müsaade edilmez.35'e bakınız). stern tüp içinde kıç stern tüp yatağından.2015 .5'deki kurallar edilebilen diş dibi eğilme gerilmelerinin ve dişli temas kullanılır.2 Dişliler. yalnız dişli donanımı kademeleri için değil. yüksüz şaft jeneratörün boşta çalışan sınır olarak kabul edilebilir. pervane şaftları Pervane şaftı sahasının kıç tarafındaki ve (2) stern tüp içinde gres yağlamalı. genelde sadece λ ≤ 0.1'dekiler de donanımının dizayn edildiği ortama aktarılan anma geçerlidir.60 Yivli ara şaftlar 0. B.55 Pervane şaftı sahasının kıç tarafındaki (2) dövme flençli. en az 2.

Buna 1. Bu ünitelere ait 2. ilgili üreticinin koyduğu sınır verilecektir. Genelde. B. 5. Geminin seyir tecrübesinde. B. 2. TL. Bu teğetsel ivme. geminin çalışması sırasında titreşim hesapları. oluşan burulma titreşim yüklerine dayanacak şekilde. hasarlı çalışma (devreden ayrılmış ünite) için yapılan zorlanmış burulma 4.2 Elastik kaplinler. ek güç 2. Bu (nominal güçte) nominal devrin %90 ÷ %105’i ünitelerden birinin devreden ayrılması ile. rezonansın tesbit edildiği noktalar için. mekanik titreşim genliği ile kutup çifti sayısının çarpımıyla bulunur. 6. açısal ivme ile etkin yarıçapın çarpımına eşittir. dikkat edilmeli ve tüm makina kontrol istasyonlarına genelde  5° elektriksel değerleri aşmamalıdır.2015 . genel olarak. Bu limit sınırların zorlanmış titreşim hesapları da yer alacaktır. TL'na sunulur. Örneğin. Elektriksel titreşim genliği. servis devri aralığında çalışma rağmen. jeneratörün her 2. aralığındaki devir sayıları incelenmelidir. toplam yük göz önüne alınır (Bölüm 6'ya da bakınız). 1. Önemli ölçüt. ivmelerin. bunun sınırlamalarına izin verilmez. Böyle durumlarda. ölçümler yapılmayabilir.1 Gücü 150 kW’dan büyük olan dizel jeneratör dinamik zorlamaların değerlendirilmesinde. Burulma Titreşimi Ölçümleri devamlı çalışmada. Yasaklanmış Çalışma Sahaları zorlanmış burulma titreşim hesaplarıyla belirlenir ve tüm önemli mertebelerin toplamı olarak anlaşılır. Eş sevk sistemlerinin ölçüm sonuçları varsa. Burada. 1'de sözü grupları için. konulacak olan yönerge levhasında gösterilmelidir. göz önüne alınmalıdır. gemideki elektrik F. Yüksek değerler.E.4'e uygun olarak bir çok titreşim tekniğine uygun bir kanıt isteme hakkını saklı tutar (D'ye mertebelerinin üst üste eklenmesinden meydana gelen bakınız). 5.F Bölüm 8 . Önemli yardımcı makinaların çalışma devir sayılarına ait alanlar. hasarlı çalışma için de. yerine. ana sistem önemli aşırı zorlamalarla karşılaşmamalıdır.D. C. burulma titreşim hesapları onay için TL’na edilen faktörlere ek olarak.1 Ana makinadan doğrudan hareketli şaft jeneratörlü tesislerde. Bağlı Üniteler gerilmelerinden uzak olacak şekilde.ASKERİ GEMİ KURALLARI. İncelemelerde. tek tek harmonik titreşim değerleri. güç itibariyle veya şekil itibariyle bağlı olan diğer üniteler de (örneğin. yeniden kanıtlanmasını isteme hakkını TL saklı tutar. Elastik Kaplinler 6. ilgili ünite devreden ayrılır.1 Ana sevk sistemine. TÜRK LOYDU . makina üreticisi sınırlamalarına 5. teğetsel ivmedir. Türk Loydu tarafından. SEVK TESİSLERİ . sevk sistemi döndürme momentini alabilmelidir. yanma düzensizlikleri gibi özel çalışma koşullarında.2 Şaft jeneratörlerinin açısal titreşim genliği. burulma titreşim karakterisitiklerinin üzerine çıkmaması sağlanmalıdır. 4. Açısal ivme.2 Özel kritik durumlarda. B. ölçme dizayn edilir.2’deki normal çalışmadan sapmalar sırasında oluşabilen daha büyük değişken 1.1'e uygun olarak.1 Elastik kaplinler. servis devri aralığındaki D.Burulma Titreşimleri 8-5 4. aşırı burulma titreşim 6. Mevcut sevk sisteminin değişmesi kısmında. tüm çalışma sahası içinde yapılır. E. burulma titreşimleri incelenmesinde göz önüne alınır. burulma titreşimi ölçümleri. Yardımcı Makinalar sisteminin yapısına bağlı olarak. kabul edilebilir. Jeneratörler türbinleri veya kompresörler). değerlendirmede esas alınır. Şaft Jeneratörleri bundan sonraki eş gemilerde TL'nun uygun görmesiyle. Tam yükte aşılması halinde. doğal frekanslar ve değerleri de. üretici tarafından belirtilmiş değerlerin durumunda. C'ye uygun olarak dizayn edilmelidir.

jeneratörü daha yüksek dinamik kuvvetlerinin (pervane kanat frekansı) grupta aşırı tork’a uygun olarak dizayn etmesi koşuluyla. ilgili tahrik Jeneratör üreticisinin. nominal devrin %90 ÷ %105 aralığında muhafaza edilebileceği kanıtlanmalıdır. kontrol etmelidir. Bu sınır değerinin.ASKERİ GEMİ KURALLARI. TL ilgili hesapların verilmesini isteyebilir.Burulma Titreşimleri F 2. SEVK TESİSLERİ . Burulma titreşimi hesaplarında. 8-6 Bölüm 8 . TL’na verilecektir.1 Gücü 150 kW’ın üstünde olan dizel tahrikli TÜRK LOYDU . nominal torku’nun %250’sini aşmamalıdır. 3. 3. özel burulma titreşimi yükleri oluşmasına neden olmadığını durumlarda %250 sınırının aşılması değerlendirilebilir.2015 .2 Rijid olarak bağlı jeneratörler (elastik baş pervaneler ve diğer önemli yardımcı makinaların kaplinsiz). Özel hallerde. Baş Pervane 3. grubun fiili yük profili esas alınmalıdır.2 Elektrik tahrikli baş pervaneler ve diğer önemli yardımcı makinalar için üretici. jeneratör şaftının çıkış tarafındaki değişken doğal ve zorlanmış burulma titreşim hesapları onay için tork.

2. Devir sayısı [ -] Pervane şaftları λ.ASKERİ GEMİ KURALLARI.Burulma Titreşimleri 8-7 Ara şaftlar λ.2015 . SEVK TESİSLERİ . C Bölüm 8 .1 Şaft malzemesinin çekme mukavemeti 450 N/mm olan ve formül 1. Devir sayısı [ -] 2 Şekil 8.3’e uygun şaft donanımında müsaade edilebilen burulma titreşimi gerilmeleri TÜRK LOYDU .

..................ASKERİ GEMİ KURALLARI................... Gerekli Sevk Gücü 2....... Elastik Kaplinler 4......................... Deniz Sandıkları ve Boşaltma Valfleri 5... Klas İşaretine Yapılan B Ek Klas İşareti B....... Elektrikle Pervane Tahriki TÜRK LOYDU ............................................................2015 ........................ GENEL .....................2 1.... Gerekli Takviyeler 3....... Dümen Makinası 6.2 1........................ 9....................... SEVK TESİSLERİ ........... 9... Bölüm 9 – Buz Klaslı Gemiler İçin Makina Donanımı 9-1 BÖLÜM 9 BUZ KLASLI GEMİLER İÇİN MAKİNA DONANIMI Sayfa A...... B EK KLAS İŞARETİ İLE İLGİLİ İSTEKLER..........

9-2 Bölüm 9 – Buz Klaslı Gemiler İçin Makina Donanımı A,B

A. Genel 2.1.2 Takviyeler

1. Klas İşaretine Yapılan B Ek Klas İşareti dE = CEW · d (1)

B.’deki kuralların sağlanması koşuluyla, nehir dE [mm] = Pervane, ara veya srast şaftları için
ağızlarında ve kıyı bölgelerindeki sürüklenen buzlu arttırılmış çap,
sularda seyir yapabilmek için makina donanımı takviye
edilmiş olan askeri gemilerde B ek klas işareti verilir. d [mm] = Bölüm 5, C.3’e göre şaft çapı,

2. Buzlu sularda seyirin diğer koşulları ile ilgili CEW [-] = Buz klası takviye faktörü,
önlemler 1.’de belirtilenlerin dışında, buzlu sularda
seyirin koşulları ile ilgili önlemler, her durumda ayrı ayrı
85  m
TL tarafından belirlenecektir. CEW = c  3 1 +  1,0 (2)
P0,6
W  n 0,2
2

Askeri Otorite tarafından diğer klas işaretli gerekli
görülmesi halinde, TL Kuralları, Kısım 4, Makina PW [kW] = Ana makina gücü,
Kuralları, Bölüm 13’e bakınız.
n2 [dak-1] = Pervane şaftı devir sayısı (devir/dak.),

B. B Ek Klas İşareti İle İlgili İstekler m [-] = Buz klası faktörü,

1. Gerekli Sevk Gücü = 8

Bölüm 3, A.3’e göre ana makinaların nominal gücü; söz c [-] = 0,7 dişli donanımdaki sıkı
konusu buz ek klası koşulları ve devamlı servis için geçmeler için,
gerekli olan sevk tesisi güç ihtiyacını karşılayacak
şekilde olmalıdır. = 0,71 sabit piçli pervanelere ait
pervane şaftları için,
2. Gerekli Takviyeler
= 0,78 kumanda edilebilir piçli
2.1 Pervane şaftları, ara şaftlar, strast şaftları pervanelerin şaftları için,

2.1.1 Genel = 0,6 ara ve strast şaftları için.

Bölüm 5, C.3’deki formül ve faktörlerle birlikte, formül Eğer pervane bir nozul içinde çalışıyorsa, c değeri %10
(1)’e göre yapılması gerekli olan pervane şaft azaltılabilir.
takviyeleri, pervane koniğinin ön ucundan veya pervane
şaftı kıç flencinden itibaren minimum 2,5  d eksenel 2.2 Kaplin cıvataları, sıkı geçme bağlantılar
mesafeye kadar kıç stern tüp yatağın veya şaft braketi
yatağı alanına uygulanır. Şaft sistemi ve dişli kutularındaki sıkı geçme
bağlantıların dizaynında gerekli olan yüzey basıncı pE
2
Pervane şaftının stern tüp içinde yer alan (2,5  d’nin [N/mm ] (3) formülüne göre hesaplanır:
dışındaki) bitişik kısmının çapı, buz klası için formül
(2)’ye göre elde edilen takviye faktörü %15 azaltılarak 2 2
θ2  T2 + f  (cA  c6e  Q + T2)  θ  T (3)
pE =
dizayn edilebilir. Af

TÜRK LOYDU - ASKERİ GEMİ KURALLARI, SEVK TESİSLERİ - 2015

B Bölüm 9 – Buz Klaslı Gemiler İçin Makina Donanımı 9-3

Kökten sonraki + işareti; geri itmeyi karşılayacak = 0,72 kumanda edilebilir pervaneler için,
sınırlayıcısı olmayan konik sıkı geçme bağlantılar için
uygulanır. z [-] = Kanat sayısı,

Cdin [-] = Bölüm 7, formül (3)’e göre dinamik
Kökten sonraki – işareti; geri itmeyi karşılayacak
faktör,
sınırlayıcısı olan konik sıkı geçme bağlantılar için
uygulanır.
Formüllerde geçen diğer terimler, formül (2)’dekilerin
aynısıdır.
cA [-] = Bölüm 5’e bakınız.

2.3.2.2 Kanat uçları
ce [-] = 0,89 · CEW ≥ 1,0 (4)

CEW, ce [-] = Formül (2) veya (4)’e göre buz klası 500
t =  (0,002  D + t ) (6)
1,0E Cw
takviye faktörleridir.

Diğer semboller için Bölüm 5, D.4’e bakınız.
t1,0E [mm] = Takviye edilmiş kanat ucu,

2.3 Pervaneler t
'
[mm] = Kalınlık arttırılması,

2.3.1 Genel = 10, buz klası B için

B buz klasına sahip gemilerin pervaneleri, Bölüm 7.’de D [mm] = Pervane çapı,
verilmiş olan dökme bakır alaşımından veya dökme
çelik alaşımından üretilmelidir. 2
Cw [N/mm ] = Bölüm 7, C.2 Tablo 7.1’e göre
malzeme faktörü.
2.3.2 Takviyeler

2.3.2.3 Pervane önder ve takip kenarları
2.3.2.1 Kanat kesitleri

Kanat ucu kalınlığı t1,0E olmak üzere, kanat
t [mm] = Bölüm 7, C.3’e göre kanat kesit kenarından 1,25  t1,0E uzaklıkta ölçülen, sabit kanatlı
kalınlığı, pervanelerin önder ve takip kenarları kalınlıkları ve
kumanda edilebilir piçli pervanelerin önder kenarı
tE [mm] = Kanat kesitinin arttırılmış kalınlığı,
kalınlığı, B buz klası için en az t0,1E’nin %35’ine eşit
olmalıdır.
= t ; CEP ≤ Cdin ise

2.3.2.4 Pervanenin montajı
C
= EP
t ; C C ise
Eğer pervane, pervane şaftına basınçlı yağ
C EP din
din
yöntemine göre sıkı geçmeli olarak monte ediliyorsa,
ortalama koniklik çapındaki gerekli yüzey basıncı pE
CEP [-] = Buz klası takviye faktörü, [N/mm2], formül (7)’ye göre belirlenir:

21  z  m 2 2
θ 2  T 2 + f  (c A  c 6e  Q + T 2 )  θ  T
CEP = f  1 +  1,0 (6) (7)
P 0,6
w  n2
0,2 pE =
A f

ce [-] = Formül (4)’e göre buz klası takviye
= 0,62 dolu pervaneler için, faktörü,

TÜRK LOYDU - ASKERİ GEMİ KURALLARI, SEVK TESİSLERİ - 2015

9-4 Bölüm 9 – Buz Klaslı Gemiler İçin Makina Donanımı B

Diğer semboller, Bölüm 7, D.1.2’ye göredir. Tnom [Nm] = Kaplinin nominal döndürme momenti,

Flençli pervanelerde, tespit cıvatalarının gerekli dsE çapı KE [-] = Buz klası takviye faktörü,
formül (8)’e göre hesaplanır:
c1 = 17,5 makina tesisinin dişli donanımı için
d  C1,5  d (8)
sE EW s
= 30 türbin tesisinin dişli donanımı için

dsE [mm] = Tespit cıvatalarının takviye edilmiş diş 4. Deniz Sandıkları ve Boşaltma Valfleri
dibi çapı,
Deniz sandıkları ve boşaltma valfleri, Kısım 107, Gemi
ds [mm] = Bölüm 5, D.4.3’e göre pervane tespit İşletim Tesisleri ve Yardımcı Sistemler, Bölüm 8’e göre
cıvatalarının çapı, dizayn edilecektir.

CEW [-] = Formül (2)’ye göre buz klası takviye 5. Dümen Makinası
faktörü.
Dümen makinası bileşenlerinin boyutsal dizaynında,
3. Elastik Kaplinler Kısım 102, Tekne Yapısı ve Donanımı, Bölüm 12.’de
belirtilen dümen rotu çapı göz önüne alınmalıdır.
Ana sevk sistemindeki elastik kaplinler, Tnom’deki
burulma titreşimlerinden dolayı meydana gelen 6. Elektrikle Pervane Tahriki
kaplindeki yükler ile aşağıda verilen döndürme TE [Nm]
büyüklüğündeki kısa süreli olarak etkiyen döndürme Elektrikle pervane tahrik sistemi kullanılıyorsa, Kısım
momenti şoklarına dayanacak şekilde dizayn edilmelidir: 105, Elektrik, Bölüm 13.’deki koşullar sağlanmalıdır.

TE = KE  T nom (9)

TÜRK LOYDU - ASKERİ GEMİ KURALLARI, SEVK TESİSLERİ - 2015

.....2015 ... Diğer Yedek Parçalar TÜRK LOYDU .........................................................ASKERİ GEMİ KURALLARI... YEDEK PARÇALARIN KAPSAMI ....................... SEVK TESİSLERİ .....................2 1..... 10...................2 B........................................ 10....................... Dişliler ve Srast Yatakları 3....................... GENEL ......... Bölüm 10 – Yedek Parçalar 10-1 BÖLÜM 10 YEDEK PARÇALAR Sayfa A.............................................. İçten Yanmalı Makinalar 2....

yedek parçaların parçaların kapsamı Tablo 10. genelde kıyı boyunca yapılan seferler sürdürülebilmesi için. 2. aşağıdaki tablolara uygun olmalıdır. İlgili yedek parçaların bir listesi gemide bulundurulacaktır. Aşağıdaki tablolarda yer almayan sevk İçten yanmalı makinalara (Bölüm 3. sırasıyla 50/20 deniz mili ile sınırlandırılmıştır.’ya bakınız) ait yedek parçaların kapsamı Tablo 10. aşağıdaki tablolarda verilen isteklerin karşılandığı kabul edilir. hakkında Askeri Otorite ile TL arasında anlaşmaya varılabilir. B. tersane ve TL arasında belirlenecektir. Dişliler ve Srast Yatakları Otorite. Makina tesisinin dizaynı ve yerleşimine. gerekli takımlarla birlikte gemide ile.B A. her durumda ayrı ayrı olmak üzere. körfezler. Ayrıca geminin amaçlanan servis ve çalışmasına ve üreticinin Baltık Denizi. benzer deniz şartlarının oluştuğu diğer denizlerin de tüm bölgelerinde sefer yapılabilir. genelde kıyı boyunca yapılan seferler için en yakın sığınma limanına ve kıyıya olan uzaklığı. Seyir sırasındaki hasarlanma olayında Yakın sefer – Y makinanın çalışmasının ve geminin seyir kabiliyetinin Bu sefer bölgesi. Karadeniz. teknik dokümanlar sağlanacaktır. haliçler. 2. Hazar Denizi gibi kapalı bulundurulacaktır.2015 . Geminin teslimi aşamasında. SEVK TESİSLERİ . İçten Yanmalı Makinalar 3. Diğer Yedek Parçalar Yedek parçaların kapsamı.K6 Yedek parçaların kapsamının Askeri Otorite ile TL Bu sefer bölgesi.ASKERİ GEMİ KURALLARI. kapsamı.3.K50/K20 sistemler ve bileşenler dikkate alınarak.5’de verilmiştir.2. kıyı boyunca yapılan seferler için en arasında özel anlaşmaya bağlı olarak belirlendiği yakın sığınma limanına ve kıyıya olan uzaklığı. denizlerle. donanım (Bölüm 1.3.’e bakınız) ait yedek sistemleri ve önemli donanımlar için. 6 deniz hallerde. Askeri 2. A= Sınırsız sefer bölgesi ve Y B= Diğer sefer bölgeleri TÜRK LOYDU . Genel Açıklamalar: 1. mili ile sınırlandırılmış gemilere verilir.4’de verilmiştir. sığ sular. Yedek Parçaların Kapsamı 3.3’de verilmiştir.2. ana tahrik donanımı ve önemli için en yakın sığınma limanına ve kıyıya olan uzaklığı. Bu sefer bölgesi. Dişliler ve srast yataklarına (Bölüm 6. 1. Ana ve yardımcı makinalara ait diğer yedek parçaların kapsamı Tablo 10. koylar.4’e bakınız) ile ilgili yedek 200 deniz mili ile sınırlandırılmıştır. 10-2 Bölüm 10 – Yedek Parçalar A.3 Kıyı seferi .2 Kıyı seferi . yedek parçaların kapsamı benzer deniz şartlarının oluştuğu körfezlerde sefer yapılabilir. B. Marmara Denizi gibi kapalı denizlerde ve önerilerine bağlı olarak. fiilen gemide yer alan 2. veya ağır deniz koşullarının oluşmadığı benzer sularla sınırlandırılmıştır. Ayrıca Kuzey Denizi parçalar. Bu sefer bölgesi. Akdeniz.1  10.

SEVK TESİSLERİ . (3) Arıza durumunda ana makinanın emercensi çalıştırılmasının mümkün olduğu açıkça görülüyorsa. her tip ve büyüklükte. tahrik sistemi dahil komple 1 - Dolgu havası Egzost gazı türboşarjerleri.ASKERİ GEMİ KURALLARI. hareketli kısımların komple seti. 1 Takım - Konnektin rot cıvataları ve somunları ile birlikte. Piston soğutması 1 Takım - bir silindir için Silindir Yağlayıcılar. şimleri. TÜRK LOYDU . bir silindir için . bir makina için (2) Hidrolik valf hareket Yüksek basınç borusu/hortumu. şimleri. bir silindir için 1 - Silindir kaveri Silindir kaveri.2015 . valflar. bir silindir için 1 Takım - Teleskopik veya mafsallı. ilgili hareket sistemi ile en büyük tip 1 - yağlayıcıları Yakıt püskürtme pompası. Rotorlar. komple 1 1 Yakıt püskürtme valfları. 1 Takım salmastralar Egzost gazı Her tipte kompensatör 1 - sistemi (1) Birden fazla makinalı tesislerde. komple veya seyirde değiştirme pratik olarak Yakıt püskürtme mümkünse. bir silindir için yatakları Trank piston tipi. her tip bir pompa veya bir silindir için 1 Takım - Contalar ve Silindir kaveri ve layneri için özel contalar ve salmastralar. yaylar. (5) Yedek parça kapsamı A B Ana yataklar veya yatak şelleri. saplamalar 1 - piston tipi ve somunlarla birlikte komple Segmanlar Piston segmanları. ¼ Takım - Egzost valfleri. vs. ilgili teçhizatıyla 1 Takım ¼ Takım birlikte komple. (4). yüksek basınç 1 - bağlantı elemanlarıyla birlikte boruları Yedek körükler. ringleri ve contalarıyla birlikte komple 1 - Silindir kaveri cıvataları ve somunları. sökülen valflerin çalışabilir kısımlarını tekrar kullanmak üzere komple yedek parçalar. (2) a) Silindir başına bir veya iki yakıt püskürtme valfine sahip makinalar : Komple bir takım yakıt valfi b) Silindir başına ikiden daha fazla sayıda yakıt püskürtme valfine sahip makinalar : Her silindir için 2 adet komple valf. gacın pin. her tip ve büyüklük için. tam teçhizatlı ve montaja hazır Aşırı basınç kontrol valfı. bir silindir için komple Silindir layneri Silindir layneri. yedek parça sadece bir makina için önerilir. bir pompa için (plencerler.1 Ana makina için yedek parçalar (1). her tip ve büyüklük için. bir silindir için tam teçhizatlı ve montaja hazır 1 Takım 1 Takım 1 1 Valfler İlk hareket valfi. keza bunlara ait yeterli sayıda valf parçaları (valf gövdesi hariç). tam teçhizatlı montaja hazır. segmanlar. egzost gaz türboşarjeri ve yardımcı körük için yedek parçalardan vazgeçilebilir. konnektin rot. bir silindir için tam teçhizatlı ve montaja hazır 1 Takım 1 Takım Emme valfleri. soğutma boruları ve fitingleri. (4) Tavsiye edilen yedek parçaların tespiti için gerekli alet ve teçhizatın gemide bulundurulması tavsiye edilir. cıvataları Ana yataklar 1 ve somunları ile birlikte komple 1 Takım 1 Takım Ana srast bloğu Michell tipi srast bloğunun “ileri” yüzüne ait pedler veya komple "white" (gömme) metal baskı çemberi 1 1 Krank pin yatakları veya yatak şelleri. montaja hazır.Trank Pistonun her tipi için. gasketi dahil. her tip ve büyüklük için 1 - mekanizması Piston .) Yakıt püskürtme Yakıt püskürtme yüksek basınç boruları. her tip ve büyüklük için komple. 1 - pompaları bilezikler. B Bölüm 10 – Yedek Parçalar 10-3 Tablo 10. komple. (5) Kullanılan yedek parçaların yerine yenisi konulmalıdır. Gacın pin burç/yatak şelleri ve emniyet halkaları ile 1 Takım - birlikte. yataklar ile birlikte komple nozul 1 Takım - sistemi (3) ringleri ve bağlı yağlama yağı pompası Emici ve basıcı valfler.

valf sitleri. valfler.3 Jeneratörler hariç. cıvataları ve Ana yataklar 1 somunları ile.ASKERİ GEMİ KURALLARI. bir silindir için Emme valfleri. Jeneratör set sayısı (standby dahil).2 uygun olarak belirlenir. komple. bir silindir için Valfler İlk hareket valfi. SEVK TESİSLERİ . kovanı. her tip ve büyüklük için şimleri. bir silindir için 1 Segmanlar Segmanlar. TÜRK LOYDU . Tablo 10. Emercensi jeneratörleri çalıştıran makinalar için yedek parça önerilmez. kovanları.2 Önemli hizmetlerde kullanılan elektrik jeneratörlerini çalıştıran makinalar için yedek parçalar Yedek parça kapsamı A Yataklar veya şeller. komple yatakları Gacın pin. yayları ve diğer teçhizatıyla birlikte 2 Takım komple. yalnız bir makina için yedek parça önerilir. bağlantı 1 boruları elemanlarıyla birlikte Contalar ve Silindir kaveri ve silindir layneri için her tip ve büyüklükte özel contalar ve 1 Takım salmastralar salmastralar. bu durumda yardımcı makinalar için yedek parça önerilmez. yaylar ve diğer teçhizatıyla birlikte 1 Takım komple.s. komple veya seyirde değiştirilebilen. siti. 10-4 Bölüm 10 – Yedek Parçalar B Tablo 10. bu takdirde yedek parça önerilmez. hareketli 1 pompaları kısımların komple seti. komple Egzost valfleri. Not: Aynı kullanım amaçlı ek bir ünite var ise. 2. komple 1 Yakıt püskürtme valfleri. tüm teçhizatıyla birlikte ¼ Takım komple. teçhizatı ile 1 Konnektin rot birlikte. önemli amaçlar için kullanılan yardımcıları harekete geçiren makinalar için yedek parçalar Yedek parça kapsamı Önemli amaçlar için kullanılan yardımcıları harekete geçiren makinalar için gerekli yedek parçaların kapsamı Tablo 10. bir silindir için 1. Jeneratörü çalıştırmak üzere aynı tipte birçok makina tertiplenmişse. bir pompa için (salmastralar. 3. yayları ve teçhizatıyla birlikte komple 1 Aşırı basınç kontrol valfi. her tip ve büyüklük için.2015 . burcu ile birlikte. yaylar v. bir silindir için 1 Takım Yakıt püskürtme Yakıt püskürtme pompası. her tip ve büyüklük için. kovanları. kurallarda öngörülenden fazla ise. bir makina için Krank pin yatakları veya yatak şelleri. valf sitleri.) Yakıt püskürtme Her tip ve büyüklük için yakıt yüksek basınç boruları.

ASKERİ GEMİ KURALLARI.B Bölüm 10 – Yedek Parçalar 10-5 Tablo 10.4 Ana sevk sistemindeki dişliler ve srast yatakları için yedek parçalar Yedek parça kapsamı A B Makinadan hareketli dişli yağlama yağı pompasının kullanmadan dolayı değiştirilecek 1 Takım parçaları veya - standby yağlama yağı pompası bulunmuyorsa. SEVK TESİSLERİ .2015 . makina tesisinin büyüklüğüne göre yeterli sayıda uygun ve özel aletlerin bulundurulması gereklidir.5 Ana ve yardımcı makinalar için diğer yedek parçalar Yedek parça kapsamı A B Hortumlar ve genleşme parçaları %20 %20 Yakıt püskürtme valflerinin testi için gerekli teçhizat 1 1 Not: Gemide onarım ve bakım işlerinin yapılabilmesi için. TÜRK LOYDU . komple bir yağlama yağı pompası 1 1 Srast yataklarının baş kısmı için oynak pedler 1 Takım Takı m Tablo 10.