Graduaat Bibliotheekwezen 2003 - 2004

C.V.O. Vrije Leergangen Limburg

Stage

Openbare Bibliotheek Houthalen-Helchteren maandag 26 juli 2004 - vrijdag 30 juli 2004

STAGEVERSLAG

Stagiaire: Leen Liefsoens Stagecoördinator: Mieke Martens Bibliothecaris en Stagebegeleider: Martin Kellens

INHOUDSOPGAVE
STAGEVERSLAG Leen Liefsoens
pagina

Inhoudsopgave Verrassen, informeren en amuseren: inleiding en dankwoord Van binnen uit: de interne organisatie Ons aanbod in een notendop: de afdelingen en hun collecties Evolutie en ontsluiting van de collectie: de gang van materialen van verwerving tot plaatsing Welkom in de bibliotheek: het onthaal en de begeleiding van de gebruikers Inzet van professionele medewerkers: het personeel Adviserende functie: de beheerscommissie Een deel van het geheel: de externe organisatie Eén van de grootste publiekstrekkers: plaats en functie van de bibliotheek binnen de samenleving In overleg staan we sterker: relaties en samenwerkingsverbanden Een week ervaring opdoen: stagewerkzaamheden Met een zachte aanpak bereik je meer: functie van de bibliothecaris, een beschrijving van het profiel Besluit Bijlagen Bijlage 1: Indeling prentenboeken Bijlage 2: Indeling informatieve boeken jeugdafdeling Bijlage 3: Indelingsschema muziek Bijlage 4: Catalogus Bijlage 5: Organigram gemeente Houthalen-Helchteren Foto’s Foto 1: Prentenboeken Foto 2: Weetboeken Foto 3: Documentatiemappen Foto 4: Dagbladen Foto 5: Tijdschriften Foto 6: Schuifsysteem Foto 7: Opstelling video’s Foto 8: Muziekafdeling Foto 9: Bureel personeel Foto 10: Personeelsleden maken de boeken kastklaar Foto 11: Internet Foto 12: Gemeentelijke informatie

2 3 4 8 11 14 15 16 17 19 20 22 24

26 27 29 31 33

4 4 5 6 6 6 6 7 10 10 12 16

2

VERRASSEN, INFORMEREN EN AMUSEREN: INLEIDING EN DANKWOORD
Ruim 80 jaar geleden richtte Pastoor Pieter Segers een parochionale bibliotheek op in het centrum van Houthalen. Anno 2004 beschikt deze bibliotheek, ondertussen omgedoopt tot Openbare Bibliotheek Houthalen-Helchteren, voor haar dienstverlening over een hoofdbibliotheek, twee filialen en drie bedieningsposten. De hoofdbibliotheek ligt in Houthalen-Centrum. Daarnaast zijn er twee filialen in Helchteren en Houthalen-Oost. In de kleinere wijken Laak, Lillo en Meulenberg bevinden de drie kleine bedieningsposten zich in de plaatselijke lagere scholen. De Openbare Bibliotheek van Houthalen-Helchteren wil op een klantvriendelijke en kwaliteitsvolle manier voorzien in de informatiebehoefte van de inwoners van de gemeente. De heer Martin Kellens, bibliothecaris, refereert in het Beleidsplan 2003-2007 naar het volgende uitgangspunt van de stadsbibliotheek van Maastricht: “de bibliotheek wil verrassen, informeren en amuseren”. Tijdens mijn stage in de hoofdbibliotheek kreeg ik de mogelijkheid om in het team mee te draaien dat bovenstaande missie waarmaakt. Ik wil de heer Martin Kellens en het hele team van de bibliotheek dan ook bedanken voor hun geduld en de vele uitleg tijdens deze leerrijke stage! Mijn stageverslag geeft de werking van de hoofdbibliotheek van Houthalen-Helchteren weer, samen met de stagewerkzaamheden die ik er heb verricht. In dit verslag zijn ook gegevens opgenomen over de filialen en de bedieningsposten. Waar van toepassing wordt dit in de tekst uitdrukkelijk aangegeven. Deze eerste stagemodule is een onderdeel van de vierjarige opleiding Graduaat Bibliotheekwezen aan het CVO Vrije Leergangen Limburg in Genk. Mevrouw Mieke Martens, de stagecoördinator, heeft mij begeleid tijdens het zoeken naar een stageplaats, het uitvoeren van de stage en het schrijven van dit stageverslag. Ook haar wil ik bedanken voor de plezierige samenwerking!

3

4 De jeugdafdeling bevindt zich in een aparte hoek in de hoofdbibliotheek.be/bibliotheek. fantaseert het over ronde. In bijlage is de indeling uitgewerkt.en kerstboeken voor wie graag feestjes bouwt. Het voordeel hiervan is dat de kinderen naar hartelust kunnen lezen. • De beste stripverhalen.3 Foto 2: Weetboeken De indeling van de weetboeken of informatieve boeken wijkt af van de ZIZO-indeling die in de meeste andere jeugdafdelingen gebruikt wordt.VAN BINNEN UIT: DE INTERNE ORGANISATIE Het aanbod in een notendop: de afdelingen en hun collecties De prentenboeken voor ukkepukken “Is je ukkepuk fan van heksen en bezemstelen. • Prentenboeken. Bijlage 1: Indeling prentenboeken. letters en cijfers worden gecombineerd. spelen en plezier maken zonder dat de volwassenen tijdens hun zoektocht naar goed leesvoer worden gestoord. Ieder kind tussen 0 en 14 jaar kan er zijn gading vinden. een liefhebbertje van circusdieren. sint. • Paas. leukste en griezeligste leesboeken voor wie van lekker lezen houdt. De jeugdafdeling voor wijsneuzen De jeugdafdeling heeft een zeer uitgebreide collectie waar een goed uitgewerkt collectiebeleid achter schuilt.houthalen-helchteren. 3 Aankondiging collectie jeugdafdeling op de website van de bibliotheek: www. vlak bij de ingang en de uitleenbalie. • De boeiendste. De boeken zijn ingedeeld volgens onderwerp waarbij gebruik wordt gemaakt van felle kleuren.houthalen-helchteren. • Niveauboekjes voor eerste lezertjes.be/bibliotheek. Jongeren die studeren voor leerkracht of kleuteronderwijzer kunnen deze boeken zeker gebruiken voor bijvoorbeeld tijdens hun stage. Deze collectie is een onderdeel van de jeugdafdeling. Deze collectie is zeker ook interessant voor leerkrachten en kleuteronderwijzers en natuurlijk ook voor (voor)leesmoeders en -vaders. Het is een goed uitgedacht systeem waarin kleuren. sprookjes en versjes voor wie al een uitgesproken voorkeur heeft. 4 . roze varkentjes en droomt het van hemelse muziek?”1 Foto 1: Prentenboeken De hoofdbibliotheek heeft een uitgebreide collectie prentenboeken voor de allerkleinsten. • Kijkboekjes voor peuters en kleuters. 1 2 Aankondiging collectie prentenboeken op de website van de bibliotheek: www. • Weetboeken boordevol informatie voor jonge wijsneuzen. In de bijlagen is deze indeling helemaal uitgewerkt2. voorleesboeken. 4 Bijlage 2: Indeling informatieve boeken jeugdafdeling.

Boeken in alle genres en over de meest uiteenlopende onderwerpen in de volwassenenafdeling • Toptienboeken of het neusje van de zalm van het actuele boekenaanbod. adresboeken… . maar is al geïntegreerd in de volwassenenafdeling. • Gespecialiseerde opzoekboeken om je te verdiepen in de wetenschappen en om ’s lands wetten uit te pluizen. documentatiemappen.5 Uit bovenstaande opsomming blijkt dat er ook voor de volwassenen een uitgebreid aanbod aanwezig is. verder studeren en (bij)leren. Dit vertaalt zich in het actuele boekenaanbod. De collectie kenmerkt zich door een goed afvoer. Deze visie weerspiegelt zich duidelijk in de collectie van de volwassenenafdeling. staat boordevol leestips voor jongeren. • Informatieve boeken om de zin van het leven te doorgronden. Dat de nadruk in de jongerenhoek op het schoolgebeuren ligt. is duidelijk terug te vinden in de vele brochures en boekjes over studeren. Nog meer informatie vinden de jongeren in de uittrekselmappen. De meeste jongeren moeten van school uit ook boekbesprekingen maken. De brochure ‘?Lezen!: Leessuggesties voor het secundair onderwijs’. Aankondiging collectie volwassenenafdeling op de website van de bibliotheek: www. De gebruikers bepalen het aanbod. Dit is zeer positief omdat de jongeren zo het gevoel krijgen dat ze al meer en meer bij de volwassenen horen. Een openbare bibliotheek is al lang geen boekenbewaarplaats meer. een verre reis te maken of een nieuw recept uit te proberen.Goedgevulde rekken in de jongerenafdeling De jongerencollectie is een verzameling van leesboeken. Foto 3: Documentatiemappen De jongerenafdeling is niet meer verbonden met de jeugdafdeling. uittrekselboeken en veel brochures. 5 5 . De bibliotheek verzamelt al jarenlang informatie over schrijvers en hun boeken in ontelbaar veel documentatiemappen. Een up-to-date collectie is belangrijk. Hierdoor worden ze voor hun boekbespreking al een heel eind op weg geholpen.en dus ook vernieuwingsbeleid. • Romans om mee in bed te duiken en de grote literatuur om in clubverband te lezen. Een verouderd boekenbestand kan de lezers immers niet blijven boeien.be/bibliotheek.houthalen-helchteren. • Telefoonboeken. stratenplannen.

de DVD schenkt de bibliotheek aandacht. De leeshoek is afgeschermd van de andere afdelingen en daardoor een rustige plek om te vertoeven. De gebruikers kunnen dagelijks hun krant lezen in de knusse zetels die zich in de leeshoek bevinden. Er is een heel divers aanbod van onder andere actualiteitmagazines. waardoor het opzoeken in het schuifsysteem eenvoudig is voor het bibliotheekpersoneel. Foto 7: Opstelling video's 6 . In de collectie van de afdeling film zijn al achthonderd DVD's opgenomen.Actualiteit in de leeshoek In de leeshoek vinden de gebruikers 6 dagbladen en meer dan 150 tijdschriften. sportbladen en natuurmagazines. jeugdfilms. Het aanbod is divers: speelfilms. Het bibliotheekpersoneel verwisselt dan dit doosje met de originele video of DVD. Dit systeem is in gebruik genomen omdat de video's en DVD's niet konden worden beveiligd. De gekopieerde omslagen en de originele video's en DVD's hebben een nummer. tekenfilms en muziek. hobbybladen. die de gebruiker dan meekrijgt. Ook aan de wat nieuwere informatiedrager. Deze kopie komt in een dun doosje in het rek te staan. Foto 4: Dagbladen Foto 5: Tijdschriften Uren kijkplezier in de afdeling film De bibliotheek bezit een uitgebreide collectie video's. Bij elk binnenkomende video of DVD word de omslag gekopieerd. Uit dit rek kunnen de gebruikers de film kiezen die ze willen uitlenen. een service voor de vele migranten die in Houthalen-Helchteren wonen. De afdeling film kent een opmerkelijk plaatsingssysteem. De originele video's en DVD's staan in een schuifsysteem dat zich achter de balie bevind en dat daardoor eenvoudig in het oog kan worden gehouden door het bibliotheekpersoneel. voor eenzelfde film is dit telkens hetzelfde nummer. Dit systeem heeft tevens het voordeel dat er bij de video's veel plaats wordt uitgespaard in de rekken omdat de doosjes met de gekopieerde omslagen dunner zijn dan de doosjes met de video's erin. Ook zijn er een aantal tijdschriften in het Arabisch en in het Turks. De gebruiker die een film Foto 6: Schuifsysteem wil uitlenen komt met het doosje met de gekopieerde omslag naar de balie. informatieve films. Bij binnenkomst van uitgeleende video's of DVD's worden de doosjes terug verwisseld en komt de kopie weer in het rek te staan.

taal en rekenoefeningen voor kinderen. De gebruikers zien zo in één oogopslag welke nieuwe aanwinsten er zijn binnengekomen. De bibliotheek besteedt grote aandacht aan de beveiliging. Annie M. Schmidt en J. De nieuwe cd’s staan apart in een rek. Veel mensen zijn op zoek naar een specifiek liedje voor op een feest.G. Foto 8: Muziekafdeling 6 Bijlage 3: Indelingsschema muziek. Rowling ingesproken zijn. Er wordt gebruik gemaakt van een poortbeveiliging en de cd’s zitten vast in een doosje met een magneetslot. maar ook informatieve cd-rom’s en gespecialiseerde spellen voor jongeren en volwassenen. De gebruikers kunnen er terecht voor muziek en geluiden in alle stijlen en genres op meer dan 12000 cd’s voor jong en oud. De muziek-cd’s worden altijd ontsloten op cdniveau en ook op songniveau.Uren luisterplezier in de afdeling muziek De bibliotheek heeft een goed gevulde en goed draaiende muziekafdeling. Hiervoor is een goede ontsluiting op songniveau gewenst. Voor nog meer ontspanning heeft de gebruiker keus uit meer dan 1300 cd-rom’s met spelletjes en lees-.6 Zoals bij de boeken is er ook in de muziekafdeling aandacht geschonken aan de vele migranten in de gemeente met een aparte collectie muziek-cd’s in het Arabisch en Turks. Omdat de cd's en cd-rom’s moeten worden beveiligd bevindt deze afdeling zich op een andere verdieping dan de afdelingen met boeken. De materialen in het archief zijn opgenomen in de catalogus. In bijlage staat het indelingsschema van de cd’s met de verschillende genres vermeld. de gebruiker kan het betreffende materiaal hierin opzoeken en daarna opvragen aan de balie.K. Tenslotte heeft de muziekafdeling een uitzonderlijke collectie taalcursussen: enerzijds cd-rom’s om de Nederlandse taal te leren. anderzijds cd-rom’s om eender welke vreemde taal te leren en het aanbod hierin is dan ook zeer uitgebreid. 7 . er is ook een archief aanwezig. Niet alle cd’s staan in de open rekken. De cd-rom’s zijn ingedeeld volgend het SISO dat ook op de andere afdelingen wordt toegepast. Naast de muziek-cd’s is er ook een klein aanbod van luister-cd’s. om diefstal zo veel mogelijk te voorkomen. waarop boeken van bijvoorbeeld Roal Dahl.

essays en grootletterboeken. Meestal worden deze zichtzendingen volledig behouden. In de boekhandel worden de nieuwe materialen bekeken en wordt er een selectie gemaakt. Het aankopen van de jeugdboeken gebeurt via zichtzendingen.De bijzondere collecties verspreid over de verschillende afdelingen De bibliotheek bezit ook volgende bijzondere collecties verspreid over de verschillende afdelingen: • • • • • • Vreemdtalige romans in het Duits. De verantwoordelijken voor de filialen en bedieningsposten (deze bedieningsposten staan in voor de uitlening aan lagere scholen en hebben dus enkel jeugdboeken) kunnen hun boeken ook selecteren uit deze zichtzendingen. Toneel. Poëzie voor jongeren en volwassenen. Bij Malpertuis worden ook de aankoopsuggesties gekocht. Frans. Spaans en Pools. De bibliotheek speelt via deze bijzondere collecties in op de behoeften van de gebruikers en op de actualiteit en ze zijn daarmee een waardevolle aanvulling op de gewone collecties van de verschillende afdelingen. 8 . Vera Loysch doet de aankopen voor de jeugdafdeling van de hoofdbibliotheek bij de kinderboekhandel Poespas in Hasselt. De materialen worden aangekocht aan de hand van fondslijsten van uitgeverijen en boekhandels. Italiaans. er worden bijbestellingen geplaatst en de aankopen gedaan aan de hand van de fondslijsten. Voor verdere aankopen en bijbestellingen gaan zij naar de Standaard Boekhandel. Voor het aankopen van de boeken voor de filialen zijn Tinny Demunster en Monique Jans verantwoordelijk. Boeken en documentatie over Houthalen-Helchteren: Houthalen-Helchteren brandend actueel in de bibliotheek! Artikels over Houthalen-Helchteren worden dagelijks verzameld uit 6 kranten. Evolutie en ontsluiting van de collectie: de gang van materialen van verwerving tot plaatsing Aankoop De aankoop van materialen wordt gefinancierd door de gemeente en het budget hiervoor ligt jaarlijks vast. Romans in het Arabisch en het Turks. Strips voor volwassenen en in het klassiek-Grieks en -Latijn. Tevens zijn er bedragen contractueel vastgelegd bij afzonderlijke boekhandels. Engels. De filialen hebben hun budgetten voor de volwassenenafdeling bij Standaard Boekhandel (Hasselt) vastgelegd. Ook de verdere aankopen en bijbestellingen voor de jeugdafdeling van de hoofdbibliotheek gebeuren bij Poespas. De heer Kellens doet de aankopen van romans en informatieve boeken voor volwassenen voor de hoofdbibliotheek bij de boekhandels Van Venckenray in Maaseik (voor meer algemene boeken) en Malpertuis in Genk (voor meer exclusieve boeken). aankoopsuggesties van de gebruikers en via een bezoek aan een boekhandel.

Verder wordt er snel aangekocht. De trefwoorden die ook een genre-aanduiding zijn bij de romans. 9 . Vlaamse Centrale Catalogus. HO voor Houthalen-Oost. De facturen worden gecontroleerd door de heer Kellens. Inhoudelijke ontsluiting Aan alle boeken worden trefwoorden toegekend. Er wordt creatief omgegaan met het relatief lage budget en dit budget moet verdeeld worden over het hele jaar. MuziekDVD’s zitten in de lift en hier wordt dan ook door de bibliotheek goed op ingespeeld. Klassieke muziek wordt niet zoveel meer aangekocht. In de hoofdbibliotheek komen ook de boeken voor de filialen binnen. Een extra hulpmiddel is de VLACC. Zo komt het boek op de juiste plaats in de collectie terecht. Controle op dubbels Tijdens het uitpakken van de materialen (boeken en AVM) wordt er ook onmiddellijk gecontroleerd in de catalogus of het boek al in de collectie aanwezig is. Voorbeelden van tijdschriften zijn: Oor (pop). Back to the Roots (blues). Ook de leveringen en facturering van de AVM worden door de verantwoordelijke personeelsleden nagekeken. Lida Philipsen en Paulette Driesen verantwoordelijk. Jazz (jazz). Naar SACD (Super Audio CD. Een diepe en uitgebreide inhoudelijke ontsluiting is belangrijk. De echte liefhebbers van klassieke muziek kopen hun cd’s meestal zelf. maar het bibliotheekpersoneel is nog voorzichtig in de aankoop ervan omdat ze nog niet weten of dit soort cd’s echt gaan doorbreken. Er worden enkel trefwoorden gebruikt die al in de eigen thesaurus voorkomen. Controle factuur en levering Wanneer de boeken binnen komen. want er is een goede basiscollectie en klassieke muziek wordt relatief weinig uitgeleend. Het video-aanbod wordt wel steeds kleiner. kan het boek onmiddellijk worden ingevoerd en wordt er geen inhoudelijke ontsluiting meer toegepast. Bestellingen worden geplaatst bij vaste leveranciers. worden genoteerd in het boek. zo wordt de thesaurus niet té uitgebreid. Ze krijgen een andere eigendomsstempel en daarin wordt het filiaal vermeld: HE voor Helchteren. Als dit zo is. In het boek wordt dan onmiddellijk een eigendomsstempel gezet en boven deze stempel wordt de prijs van het boek genoteerd.Voor de aankopen en verwerken van de audiovisuele materialen (AVM) zijn Marleen Pulinckx (hoofdverantwoordelijke van de muziekafdeling). Het aankopen van de materialen gebeurt via aanwinstenlijsten van leveranciers. In deze catalogus zijn ook trefwoorden opgenomen. Bij informatieve boeken moet er een SISO-code worden toegekend. Er komen zoveel nieuwe DVD’s op de markt dat er een serieuze selectie moet gebeuren bij de aankoop. Er worden ook informatieve DVD’s aangekocht. Op deze trefwoorden kunnen de gebruikers zoeken in de catalogus. een cd-formaat waarmee een ongekend goede geluidsweergave bereikt kan worden) wordt soms gevraagd. Focus Knack en RifRaf. Ook worden tijdschriften en andere media (TV en kranten) geraadpleegd om een selectie te maken. wordt bij het uitpakken de levering gecontroleerd aan de hand van de pakbonnen. Het inspelen op het aanbod is een kwestie van ervaring opdoen. want sommige materialen blijven niet lang op de markt. De trefwoorden worden toegekend aan de hand van de thesaurus. vanwege de opkomst van de DVD. aankoopsuggesties en via een bezoek aan verschillende winkelketens in het hele land. Je kan ook in de eigen collectie kijken naar boeken die over hetzelfde onderwerp gaan. Deze boeken worden hier ook verwerkt. Luister (klassiek). De hulpmiddelen hierbij zijn de VLACC en de SISO-klappers met de indeling.

Tevens wordt het plaatskenmerk in het boek genoteerd. worden de inlay’s gekopieerd op maat van een gewone cd-box. Ook het invoeren van de boeken. Het kastklaar maken van de AVM gebeurt door de personeelsleden verantwoordelijk voor de muziekafdeling. de auteur. Met dit kartonnetje kunnen de gebruikers dan hun cd’s afhalen aan de balie. Alle geautomatiseerde handelingen in de bibliotheek gebeuren Foto 9: Bureel personeel via dit systeem. Zij zorgen voor de nodige nopjes (plaatskenmerk en genreaanduiding) en verstevigen het boek door het te plastificeren. Daarna worden de exemplaargegevens. jaar van uitgave. De cd’s en cd-rom’s worden beveiligd. Zie bijlage 3 Indelingsschema muziek. De muziekafdeling heeft tevens zijn eigen indeling. die wordt op karton geplakt en geplastificeerd. In het systeem worden de gegevens van het boek ingegeven: de volledige titel. Leeftijdscategorieën voor de jeugd: d van 2 tot 4 jaar (prentenboeken) d+ van 4 tot 6 jaar a van 6 tot 9 jaar b van 9 tot 11 jaar c van 11 tot 14 jaar ad + 14 jaar Aan de AVM worden ook trefwoorden toegekend. Bij cd’s die in een doosje buiten formaat zitten.9 Luister-cd’s en taalcursussen worden in ringmappen bewaard achter de balie omdat het meestal meerdere cd’s zijn die moeilijk samen kunnen worden beveiligd. ingevoerd. Invoeren De Openbare Bibliotheek van Houthalen-Helchteren werkt met het bibliotheeksysteem VubisSmart van de firma Geac: het bibliotheeksysteem dat in heel wat Vlaamse openbare bibliotheken gebruikt wordt en waardoor de bibliotheek met het oog op de centrale catalogus VLACC op de juiste golflengte zit. 10 . De cd’s worden altijd ingevoerd op cd-niveau en meestal ook op songniveau. prijs en andere kenmerken van het boek. Kastklaar maken Het kastklaar maken van de boeken wordt gedaan door het onderhoudspersoneel. 7 8 Zie bijlage 1 Indeling prentenboeken en bijlage 2 Indeling informatieve boeken jeugdafdeling. uitgever.7 Er wordt tevens een leeftijdsaanduiding toegekend. Ook de gegevens van de AVM worden in het systeem VubisSmart ingevoerd. zodat de cd’s toch kunnen worden beveiligd. Foto 10: Personeelsleden maken de boeken kastklaar Het materiaal wordt voorzien van het plaatskenmerk.8 De cd-rom’s krijgen een SISO-code toegekend. Dit kartonnetje komt dan in het rek te staan. Bij de video’s en DVD’s worden de inlay’s gekopieerd en in aparte doosjes gedaan. Deze aanduiding is soms moeilijk te bepalen.Ook de jeugdboeken worden inhoudelijk ontsloten aan de hand van de eigen indeling. 9 Meer uitleg in het hoofdstuk ‘Van binnen uit: de interne organisatie’ bij de muziek en filmafdeling. het plaatskenmerk en het stamboeknummer. Er wordt dan een kopie gemaakt van de inlay.

Voor cd’s. kan de gebruiker een beroep doen op ‘Interbibliothecair leenverkeer’ (IBL) of kan hij zelf een aankoopsuggestie doen.50 euro per jaar lidgeld. Deze leengelden bedragen niet meer dan 1 euro per stuk. Voor elke IBL-aanvraag moet 2. De bibliotheek is vrij toegankelijk. Uitgeleende materialen kan de gebruiker reserveren. De boeken bestemd voor de hoofdbibliotheek worden in de rekken geplaatst. Het is met de nodige zorg opgesteld om de gebruikers duidelijkheid te bieden en zo discussie en ongemakken te voorkomen.14 De gebruiker kan via de knop ‘mijn eigen gegevens’ materialen reserveren. De informatieve boeken worden geplaatst op de SISO-code.houthalen-helchteren. Telefonisch verlengen is niet mogelijk en voor alle audiovisuele materialen moet opnieuw leengeld worden betaald. Kinderen en jongeren kunnen zich gratis laten inschrijven. Indien het boek of het materiaal niet in de collectie van de eigen bibliotheek aanwezig is. Deze catalogus is eenvoudig in gebruik en heeft veel verschillende zoekopties. de aantallen die mogen worden uitgeleend. De filialen zijn gedurende 8 uren per week geopend. hangen af van het soort materiaal. In de muziekafdeling staan de cd’s ingedeeld op genre. 7 dagen op 7.50 euro worden betaald. Bij de informatieve jeugdboeken wordt de eigen indeling gebruikt.en gebruikersvoorwaarden kan de gebruiker het dienstreglement raadplegen. cd-rom’s en taalcursussen vraagt de bibliotheek leengeld. De romans voor zowel volwassenen als jeugd staan alfabetisch op hoofdwoord. dit is de achternaam van de auteur of het eerste woord van de titel uitgezonderd lidwoorden. In de bijlage staan de homepagina’s van de verschillende zoekmogelijkheden onder elkaar. 14 Bijlage 4: Catalogus 11 .12 Binnen een genre staan ze gerangschikt op uitvoerder. De uitleentermijnen. De uitleentermijn voor de materialen kan verlengd worden. video’s. Dit reglement wordt aan iedere nieuwe lener overhandigd en kan ook worden geraadpleegd op de website van de bibliotheek. 12 Zie bijlage 3 Indelingsschema muziek. en dit 4 dagen op 7. 13 Gegevens gehaald uit het dienstreglement en van de website van de bibliotheek: www. Om te grasduinen in de collectie van de bibliotheek heeft de gebruiker in de bibliotheek en op de website toegang tot de catalogus.50 euro in rekening gebracht. zijn uitleningen en openstaande bedragen.10 De video’s en DVD’s kennen een eigen plaatsingssysteem omdat ze niet kunnen worden beveiligd. wordt hij schriftelijk verwittigd. exclusief 2 bijkomende uren ten behoeve van de scholen.Plaatsing De boeken bestemd voor de filialen worden door de verantwoordelijken van de filialen meegenomen. Welkom in de bibliotheek: het onthaal en de begeleiding van de gebruikers13 Klantvriendelijkheid en laagdrempeligheid zijn de troeven van de bibliotheek van HouthalenHelchteren. Vanaf de leeftijd van 18 jaar betalen de gebruikers 2.11 Ze zijn gerangschikt op titel. Zodra het werk aanwezig is. De cd-rom’s staan ingedeeld volgens het SISO. tijdschriften en songbooks kunnen gratis worden uitgeleend. De verzamel-cd’s staan apart. jeugdboeken. 10 11 Zie bijlage 2 Indeling informatieve boeken jeugdafdeling. strips. Bij een aankoopsuggestie wordt de gebruiker persoonlijk verwittigd of het werk al dan niet wordt aangekocht.be/bibliotheek. en de boete per dag dat de gebruiker te laat is. Op de cataloguscomputer in de muziekafdeling kan enkel worden gezocht in de muziekcollectie en niet in de boekencollectie. Per reservatie wordt 0. Boeken voor volwassenen. Voor meer uitleen. Meer uitleg in het hoofdstuk ‘Van binnen uit: de interne organisatie’ bij de filmafdeling. Ook vind hij hier zijn persoonlijke gegevens. DVD’s. De hoofdbibliotheek is gedurende 30 uren per week geopend.

Daartoe staan in de hoofdbibliotheek 4 computers ter beschikking waarvan 1 voorbehouden is voor snelle opzoekingen. Voor ieder wat wils. De gebruiker staat centraal. Zo zijn er regelmatig infosessies in de lagere scholen. In de etalage worden regelmatig nieuwe materialen geplaatst en ingespeeld op actuele thema’s. of worden ouders en kinderen uitgenodigd voor een avondje ‘bibliotheekintroductie’. Ook in de filialen kunnen de gebruikers surfen op het internet. Vriendelijk en bekwaam personeel is belangrijk. Kinderen jonger dan 12 jaar mogen gebruik maken van het internet indien ze vergezeld zijn van een volwassene.Samenvattend: diensten voor het publiek Volgende diensten worden aan het publiek in de bibliotheek aangeboden: Hoofdbibliotheek ja ja ja ja ja ja ja ja ja Filialen ja ja neen ja ja neen ja neen ja Uitleen Kopieën Interbibliothecair leenverkeer Raadpleging Advies en inlichtingen On-line catalogus Internet Klachtenbehandeling Bibliotheekinstructie Stimuleren van de vraag naar bibliotheekgebruik Vooral bij de jeugd wordt veel moeite gedaan om het bibliotheekgebruik te promoten. Foto 11: Internet 12 . Een persoonlijke aanpak en voor ieder wat wils In de bibliotheek wordt een persoonlijke aanpak gehanteerd naar de gebruikers toe. De bibliotheek als kenniscentrum en ontmoetingsplaats De bibliotheek biedt elke gebruiker toegang tot het internet. Het gebruik van het internet is voor ingeschreven gebruikers gratis. De collectie wordt zo gevormd dat iedere gebruiker vindt wat hij/zij zoekt. De gebruiker kan ter plaatse of telefonisch een computer reserveren. In het gemeentelijk informatieblad ‘In en Om’ publiceert de bibliotheek regelmatig een artikel om de bibliotheek of bepaalde activiteiten in de kijker te zetten. Dit leidt tot een adequate service. Bovendien bestaat er voor groepen de mogelijkheid om een rondleiding te krijgen in de bibliotheek. Bij vragen wordt er samen met de gebruiker gezocht totdat een bevredigend antwoord wordt gevonden. Aan verenigingen en scholen worden regelmatige literatuurlijsten bezorgd over onderwerpen die hen kunnen interesseren.

Door de enerzijds open opstelling en anderzijds het creëren van rustige plekjes zoals de leeshoek. Arabisch. Mede door de vele migrantenkinderen en -jongeren is er op woensdagnamiddag een toezichthouder aangesteld om de rust te garanderen in de bibliotheek. Mensen willen niet meer betalen voor het bezit van iets. De migrantenbibliotheekwerking van de Openbare Bibliotheek Houthalen-Helchteren heeft een regionale uitstraling en is ondertussen een vaste waarde in de reguliere werking van de bibliotheek. is er een bibliotheekmedewerkster van Turkse afkomst aangesteld. aanbod. zoals bijvoorbeeld Turks. liefst nog iets sensationeel waarover zij ook achteraf een goed gevoel hebben. jong en oud er zich thuis voelt. De website is eenvoudig opgebouwd en biedt de gebruiker alle informatie over de bibliotheek: openingsuren en adresgegevens. literatuur en audiovisuele materialen waaronder muziek en film. Naast de explosie van informatie door de democratisering van het internet is er nog een tweede tendens in de maatschappij die invloed heeft op de werking van de bibliotheek: de zogenaamde ‘beleveniseconomie’. De bibliotheek is zijn bevoorrechte positie als eerste en enige bron van informatie kwijt. www. Zij heeft een positieve invloed op de migranten en helpt mee de vreemdtalige collectie uit te bouwen en actueel te houden. 13 . Ook hierbij is ‘informatie-op-maat’ voor de klant van belang. worden overbodige conflicten vermeden. Migrantenbibliotheekwerking De bibliotheek van Houthalen-Helchteren heeft een grote voorsprong en expertise op het vlak van bibliotheekwerk voor migranten. in hun eigen taal. Op woensdagnamiddag is de bibliotheek de ontmoetingsplaats voor jongeren die er komen internetten of op zoek zijn naar een goed boek. kortom met het kwaliteitsmerk van ‘de bibliotheek’. maar is een echt dienstencentrum geworden waar de gebruiker begeleid wordt in het zoekproces naar informatie. Spaans en Italiaans. historiek.Door de democratisering van het internet is er een overaanbod aan informatie. Vandaar het belang van ‘informatie-op-maat’ voor de klant.en gebruiksvoorwaarden. De migrantenbibliotheekwerking is belangrijk omdat er een grote concentratie is van migranten in Houthalen-Helchteren. Een derde tendens in de maatschappij is de verschuiving van producten naar diensten. Migranten bezorgen soms wel problemen en hebben een speciale en voorzichtigere aanpak nodig. uitleen. Mensen willen in hun vrije tijd iets ‘meemaken’. Dit heeft uiteraard zijn weerslag op de inrichting van bibliotheken. De bibliotheek heeft dus niet alleen meer de functie van het eenvoudig aanbieden van boeken. dienstreglement en een formulier om een aankoopsuggestie te doen. Migranten van heel Limburg zijn welkom en vinden er lectuur. juiste en actuele manier wordt aangeboden. maar wel voor het gebruik ervan. om migranten te stimuleren en om hun thuis te laten voelen in de bibliotheek.houthalen-helchteren. waarin informatie op een degelijke. Om deze werking goed te laten verlopen. catalogus. met ten eerste een portaal www. beleid. Door een persoonlijke aanpak en een soepel beleid naar de gebruikers toe.bibliotheek. Pools.be onderhoudt de bibliotheek zijn eigen webpagina’s. In de bibliotheek van Houthalen-Helchteren heerst een gezellige en open sfeer. wordt er voor gezorgd dat iedereen. Ten tweede heeft de bibliotheek van Houthalen-Helchteren een eigen goed gestructureerde en duidelijke website uitgebouwd ten behoeven van de eigen leners en potentiële gebruikers. In de voormiddag vind je in de leeshoek senioren die rustig hun krant kunnen lezen.be. In de plaats zal zij een nieuwe positie moeten verwerven op het internet. waar de ontmoetingsfunctie steeds belangrijker wordt. Binnen de website van de gemeente.

De onderwerpen zijn uiteenlopend: van informatiecursussen tot studiedagen rond beleidsplanning. Het werkoverleg binnen de bibliotheek vindt plaats op onregelmatige basis. zowel intern. Naast het reguliere werk. binnen allerlei overlegorganisaties van de bibliotheekwereld. geactualiseerd door de heer Martin Kellens. doch intensief. nemen de personeelsleden ook deel aan vergaderingen. 15 Gegevens gehaald uit het jaarverslag van 2002. studiedagen. vormingsavonden en symposia. 14 . binnen de gemeentelijke administratie. Verder wordt er ook veel aandacht geschonken aan vorming en bijscholing.Inzet van professionele medewerkers: het personeel Het personeel van de bibliotheek bestaat uit volgende personen:15 Bibliothecaris Assistent-Dienstleider Bibliotheekassistenten Afdeling documentatie-informatie Martin Kellens (voltijds) Martine Mondelaers (voltijds) Afdeling catalografie Afdeling balie / uitleen Muziekafdeling Filialen Cecile Barbay (voltijds) Christiane Peters (19 uren) Carine Graller (19 uren) Veerle Plessers (19 uren) Vera Loysch (19 uren) Tülay Ikiz (30 uren) Marlène Jeunen (19 uren) Lodie Gorissen (10 uren) Ghislaine Schriers (14 uren) Marleen Pulinckx (27 uren) Lida Philipsen (19 uren) Paulette Driesen (35 uren) Tinny Demunster (19 uren) (Helchteren) Monique Jans (19 uren) (Houthalen-Oost) Paul Peeters (19 uren) Mia Donné (19 uren) Madeleine Driesen (19 uren) Ria Koppen (19 uren) Mariette Vaes (19 uren) Miet Driesen (15 uren) (Helchteren) Yvonne Loenders (10 uren) (Houthalen-Oost) Jeanine Degens (10 uren) (Houthalen-Oost en Meulenberg) Administratieve ondersteuning Onderhoudspersoneel Zoals bovenstaande opsomming duidelijk maakt heeft ieder personeelslid zijn eigen taken binnen de bibliotheek. Het bibliotheekpersoneel is betrokken bij enerzijds de werking van het gemeentebestuur en anderzijds willen de personeelsleden op de hoogte blijven van ontwikkelingen binnen het vakgebied. als extern. Bij activiteiten worden er werkgroepjes opgericht. Dit in de vorm van cursussen.

voor de helft uit vertegenwoordigers van de gebruikers (onder andere uit het onderwijs en uit verenigingen). de bibliotheekwerking. De beheerscommissie komt een aantal keren per jaar samen en vergadert dan over issues als het dienstreglement. De beheerscommissie is samengesteld uit 18 personen. voor de helft uit vertegenwoordigers van de partijen die in de gemeenteraad zetelen. 15 . De beheerscommissie is vertegenwoordigd in de cultuurraad. De bibliothecaris en de assistent-dienstleider zijn nietstemgerechtigde leden van de beheerscommissie. die de werking van de bibliotheek adviseert.Adviserende functie: de beheerscommissie De bibliothecaris en zijn team worden bijgestaan door de beheerscommissie van de bibliotheek. het bibliotheekbeleidsplan en het actieplan.

Foto 12: Gemeentelijke informatie 16 17 Gegevens gehaald van de website van de gemeente Houthalen-Helchteren: www. Tevens zijn er bedragen contractueel vastgelegd bij afzonderlijke boekhandels. zoals de dienst Personeel & Organisatie of de ICT-dienst. De burgemeester van Houthalen-Helchteren. maningsgelden. Enerzijds is er het gemeentebestuur. uitleengelden. De bibliotheek biedt gemeenschapsinformatie en overheidsinformatie aan in de hoofdbibliotheek. Ook de verslagen en de agenda’s van de gemeenteraad zijn raadpleegbaar in de bibliotheek. Er zijn diensten die zich rechtstreeks tot de bewoners of bezoekers van Houthalen-Helchteren richten.16. en fotokopieën. doordat zij de enige gemeentelijke instelling is met zoveel bezoekers en zo ruime openingsuren. Voor de jeugdafdeling is dit kinderboekhandel Poespas (Hasselt). Zij zorgen ervoor dat de burgergerichte diensten vlot hun werkzaamheden kunnen verrichten.17 De bibliotheek wordt gefinancierd door de gemeente. Anderzijds zijn er de gemeentelijke diensten. de heer Alain Yzermans is tevens bevoegd voor de bibliotheek. zoals de dienst Burgerzaken of de dienst Toerisme & Evenementen. Het organigram in de bijlage verduidelijkt de structuur. Het is dus de gemeente die verantwoordelijk is voor de globale financiering van de bibliotheek en die tevens beheerder is van deze gelden. Voor de volwassenenafdeling van de hoofdbibliotheek zijn dit de boekhandels Van Venckenray (Maaseik) en Malpertuis (Genk).houthalen. die uitvoeren wat door het bestuur beslist wordt.be. samen met subsidies van onder andere de Vlaamse Gemeenschap en eigen inkomsten zoals lidgelden. waar ook de dienst Toerisme en Evenementen onder valt. Het bibliotheekpersoneel wordt dus door de gemeente betaald. De gemeentesecretaris is verantwoordelijke voor de algemene leiding en de coördinatie van de gemeentediensten.EEN DEEL VAN HET GEHEEL: DE EXTERNE ORGANISATIE De Openbare Bibliotheek Houthalen-Helchteren maakt deel uit van de gemeente HouthalenHelchteren. Bijlage 5: Organigram gemeente Houthalen-Helchteren. Gemeentelijk informatiebeleid De bibliotheek speelt een belangrijke rol in het gemeentelijk informatiebeleid. De bibliotheek valt onder de noemer Samenleving & Economie. Andere diensten hebben een ondersteunende functie. De filialen hebben hun budgetten voor de volwassenenafdeling bij Standaard Boekhandel (Hasselt) en voor de jeugdafdeling bij Poespas vastgelegd. Het budget voor aankoop van boeken ligt jaarlijks vast. bestaande uit de gemeenteraad en het college van burgemeester en schepenen.helchteren. Bovendien verzorgt de bibliotheek wekelijks knipselkranten over HouthalenHelchteren en bezorgt deze aan het schepencollege en de diensthoofden. 16 .

Door de inrichting. Daarom streeft het bibliotheekpersoneel er naar om er voor te zorgen dat de bibliotheek een plaats is waar kinderen en jongeren zich thuis voelen. De klassen worden uitgenodigd voor een introductie in de bibliotheek.000 inwoners. Zoals reeds eerder aangegeven zijn deze bedieningsposten ondergebracht in de plaatselijke lagere scholen en hun leners bestaan dus enkel uit schoolgaande jeugd. De twee filialen bevinden zich in Helchteren en Houthalen-Oost. filiaal Houthalen-Oost is gebouwd in 1980 en heeft een oppervlakte van 225m2. De hoofdbibliotheek is gebouwd in 1984 en heeft een oppervlakte van 750 m2.500 inwoners. Het percentage migranten is erg hoog. geactualiseerd door de heer Martin Kellens.18 De hoofdbibliotheek ligt in Houthalen-Centrum. zowel met het lager onderwijs als met het middelbaar onderwijs.759 tot en met 14 jaar en 5. 17 . De gemeente ligt aan de noordwestelijke rand van de bipool Hasselt-Genk. Ook het tweedekans-onderwijs kan met zijn cursisten terecht in de bibliotheek. De etalage van de hoofdbibliotheek wordt verzorgd door de vijfdejaarsstudenten van de opleiding ‘verkoop en kantoor’ van het Sint-Pauluscollege gelegen in Houthalen-Helchteren. alsook drie middelbare scholen.500 inwoners en meer dan 7. Met de scholen is er een zeer goede samenwerking. De bedieningsposten in de kleine wijken hebben telkens een paar honderden leners. Leerlingen krijgen ook les in het leren opzoeken van informatie. de volwassen zijn daar veel minder in aantal. In 2003 telde de hoofdbibliotheek 8. Zoals aangegeven is de gemeente Houthalen-Helchteren een jonge gemeente. Lilo (1500 inwoners) en Meulenberg (4000 inwoners) is er een kleine bedieningspost in de plaatselijke lagere school. Dat wil zeggen dat bijna 30% van de bevolking van HouthalenHelchteren lid is van de hoofdbibliotheek. het aanbod en de presentatie van de materialen wil de bibliotheek de kinderen voortdurend verrassen. Tenslotte. twee dorpen met respectievelijk meer dan 6. De bevolking is overwegend jong. Deze samenwerking zorgt ervoor dat de etalage telkens aansprekend en actueel wordt aangekleed. In de filialen Helchteren en Houthalen-Oost is het merendeel van de leners jeugd. Er zijn drie grote woonkernen. zodat ze graag naar de bibliotheek komen. Leerkrachten kunnen op de expertise van de bibliotheekmedewerkers rekenen voor het samenstellen van leeslijsten en met aankoopsuggesties. Helchteren en Houthalen-Oost. In de kleiner wijken Laak (2000 inwoners). dit gebied telt iets meer dan 9.ÉÉN VAN DE GROOTSTE PUBLIEKSTREKKERS: PLAATS EN FUNCTIE VAN DE BIBLIOTHEEK BINNEN DE SAMENLEVING Houthalen-Helchteren telt bijna 30. 35% van de inwoners is jonger dan 25 jaar.847 leners. Bovendien is er een bloeiend verenigingsleven. dat echter vooral 40-plussers en senioren aantrekt. De laagdrempeligheid is een van de grootste troeven van de bibliotheek. het Centrum.088 leners vanaf 15 jaar. er zijn niet minder dan 46 nationaliteiten vertegenwoordigd. Verder zijn er verscheidene lagere scholen. waarvan 3. 18 Gegevens gehaald uit het beleidsplan 2003-2007 en uit het jaarverslag van 2002. Filiaal Helchteren is gebouwd in 1994 en heeft een oppervlakte van 230m2.500 inwoners.

De volgende activiteiten zijn in 2004 al aan bod gekomen: • Wandeling ‘Hoereka’. 100 jaar steenkool.De bibliotheek van Houthalen-Helchteren heeft een voorsprong en expertise uitgebouwd op het vlak van bibliotheekwerk voor migranten. Om dit te realiseren richt de bibliotheek verscheidene uitbreidingsactiviteiten in. het Internationaal Lachfestival en een publicatie over de toneelkring Thalia. • Jeugdboekenweek. Samen met de heemkring wordt er inhoudelijk meegewerkt aan projecten rond cultureel erfgoed. Migranten van heel Limburg zijn welkom in de bibliotheek van Houthalen-Helchteren en vinden er literatuur in hun taal. geïnterviewd door Patrick Martens van Knack. zowel voor jeugd als voor volwassenen. Onder meer de schrijver Bart Demyttenaere komt langs en aan muziek en sfeer zal er geen gebrek zijn. zoals over de glasramen van de SintMartinuskerk. In 1984 verhuisde de hoofdbibliotheek van Houthalen-Helchteren naar haar huidige vestiging. Uitbreidingsactiviteiten De bibliotheek van Houthalen-Helchteren wil het kloppend hart zijn van het cultureel. Samenwerking met andere culturele actoren Binnen de gemeente werkt de bibliotheek op beperkte en occasionele wijze samen met het cultureel centrum en met socio-culturele verenigingen. Omdat dit juist 20 jaar geleden geschiedde wordt er uitgebreid gevierd onder de noemer ‘BIB XX’. Van eind september 2004 tot eind oktober 2004 zullen in dit kader verscheidene activiteiten worden gehouden. dit voor zowel jeugd als voor volwassenen. • Culinaire leesclubs. De migrantenbibliotheekwerking is uitgebreid besproken in het hoofdstuk ‘Welkom in de bibliotheek: het onthaal en de begeleiding van de gebruikers’. 18 . met publicatie over de horecazaken langs de grote Baan en dit in het kader van erfgoed. De bibliotheek heeft reeds heel wat ervaring met het samenstellen van heemkundige en cultuurhistorische publicaties. Er zijn twee leesclubs actief. De bibliotheek is ook een plaats waar aan cultuurcreatie wordt gedaan. Met het cultureel centrum worden er regelmatig tentoonstellingen en auteurslezingen opgezet. die werken in samenwerking met Markant en KAV Meulenberg. In september wordt er ook een tentoonstelling gehouden met de titel ‘Vlaanderen moordt ook’ en in oktober wordt de jaarlijkse bibliotheekweek gehouden. waar mensen leren om zich met woorden uit te drukken waaronder het leren schrijven van een verhaal. literair en historisch leven in de gemeente. • Literaire avond met auteur Abdelkader Benali. Wat betreft het cultureel erfgoed verzamelt de bibliotheek documentatie over het verleden en de monumenten van de gemeente. Zo richt de bibliotheek van Houthalen-Helchteren leesclubs en schrijfclubs in.

Archief. Mevrouw Vera Loysch. zo kunnen er sneller oplossingen worden gevonden als er zich problemen voordoen. Hij zit tevens in de werkgroepen ‘Beleidsplanning’ en ‘Bibliotheekweek’ binnen het Vlaams Centrum voor Openbare Bibliotheken (VCOB) en tussendoor neemt hij deel aan occasionele werkgroepjes zoals leesgroepen.en Documentatiewezen (VVBAD). Er is onder andere veel overleg met de Openbare Bibliotheek in Zonhoven. De heer Martin Kellens neemt actief deel aan vergaderingen van de Bibliotheekvereniging Limburg en aan werkvergaderingen met collega bibliothecarissen. 19 . De heer Martin Kellens is voorzitter van de Sectie Openbare Bibliotheek binnen de Vlaamse Vereniging voor Bibliotheek-.en Jeugdjury Limburg en de Jeugdboekenweek. jeugdverantwoordelijke engageert zich in de Kinder. Daarnaast participeert de bibliotheek actief aan het streekgericht bibliotheekbeleid van de provincie Limburg. Ook werkt de bibliotheek van Houthalen-Helchteren mee aan het opstellen van de jaarlijkse brochure ‘?Lezen!: Leessuggesties voor het secundair onderwijs’.IN OVERLEG STAAN WE STERKER: RELATIES EN SAMENWERKINGSVERBANDEN De bibliotheek van Houthalen-Helchteren werkt op landelijk niveau samen met de overkoepelende verenigingen VVBAD en VCOB. De samenwerking met andere Openbare Bibliotheken in de omgeving is intens. Ervaringen uitwisselen is hier van groot belang. Mevrouw Marleen Pulinckx. De boeken die in deze brochure komen te staan worden op voorhand gelezen en beoordeeld door verschillende personeelsleden binnen het team van de bibliotheek. AVM-verantwoordelijke is voorzitter van de werkgroep Muziek van de Bibliotheekvereniging Limburg.

Verder heb ik inzicht gekregen in ‘de weg van het boek’ door een 20 á 30 tal boeken. 20 . Een vriendelijk en adequate aanpak is hierbij dan ook belangrijk om een goede eerste indruk te geven aan de klant. kunnen uitvoeren. zoals werkoverleg en contact met bestuur niet kunnen doen. tevens ook het controleren van leveringen. opgesteld door mijn stagebegeleider de heer Martin Kellens. In het stagewerkplan. plaatsen van eigendomsstempel en noteren prijs. In onze hogeschoolbibliotheek werken we met het UDC. uiteraard steeds onder begeleiding. Zo heb ik enkele dagelijkse taken zoals postbedeling. Ik heb hierbij gebruik gemaakt van de VLACC. catalografie en kastklaar maken van materialen. Gezien het vakantie was. was dus nieuw voor mij. Bij telefoongesprekken heb je direct contact met de buitenwereld (gebruikers of personen binnen het gemeentebestuur). In de bibliotheek van Houthalen-Helchteren gebruiken ze het SISO. Door mijn computerkennis kon ik zelf de taken aanpakken en verder uitproberen als ik toch even kwam vast te zitten. inhoudelijke ontsluiting. het plaatsen van eigendomsstempel en het noteren van de prijs. heb ik sommige ‘gewone’ werkzaamheden. telefoonbehandeling en rappels en reserveringen opvolgen. regelmatig mee geholpen in de uitleen en heb ik inlichtingen trachten te geven aan de gebruikers. Dit vereist de volgende werkzaamheden: controle factuur en levering. zijn de inhoud en het doel van de stage vastgelegd in een individueel takenpakket. Het geven van trefwoorden. Daartoe heb ik in de namiddagen. zowel fictie als non-fiction. die ik al kende en ik heb ook opgezocht in de eigen catalogus. Ik ben zelf werkzaam in een hogeschoolbibliotheek en één van mijn taken is het invoeren van binnengekomen boeken.EEN WEEK ERVARING OPDOEN: STAGEWERKZAAMHEDEN Tijdens deze stage heb ik kennisgemaakt met het dagelijkse gebeuren in een openbare bibliotheek. Twee verschillende classificatiesystemen. controle op dubbels. Nadat ik de nodige uitleg had gekregen over de eigen regels van de bibliotheek bij het uitvoeren van deze taken en hoe het bibliotheeksysteem VubisSmart werkte. maar voor het toekennen van de codes kunnen dezelfde principes worden toegepast. In onze hogeschoolbibliotheek werken we niet met een thesaurus. Nog een belangrijk aspect van de ‘kennismaking met de bibliotheek’ is het deelnemen aan de uitleen. controle op dubbels.en inlichtingenwerkzaamheden. Ik heb hierbij nauwkeurig gewerkt en bij onduidelijkheden hulp gevraagd. Anderzijds bood dit weer mogelijkheden voor mij om zelfstandig mijn vaardigheden te ontwikkelen. kon ik zelfstandig deze werkzaamheden uitvoeren. vanaf de binnenkomst in de bibliotheek tot het plaatsen op het rek. te behandelen. van 14u00 tot 17u00. Al had ik wel al de nodige uitleg gekregen en oefeningen gemaakt gedurende de cursus op school. Deze taken zijn redelijk eenvoudig. Wanneer ik geen antwoord wist op de vragen die via de telefoon werden gesteld heb ik de persoon in kwestie verwezen naar de juiste persoon binnen het team. Ik heb hierbij een vlotte en vriendelijk houding aangenomen. de inhoudelijke ontsluiting. maar moeten met een zekere nauwkeurigheid worden uitgevoerd.

Al snel leerde ik het systeem VubisSmart gebruiken. Dit was een leuke dagelijkse taak die ik uitvoerde samen met twee andere personeelsleden. omdat het zomervakantie was. Hierdoor kon ik uitleenwerkzaamheden als innemen en uitlenen van materialen al spoedig zelfstandig uitvoeren. Mijn stageweek is omgevlogen en wegens tijdgebrek heb ik niet alle werkzaamheden die in mijn stagewerkplan waren opgenomen kunnen uitvoeren. Voor specifiekere werkzaamheden als het ingeven van nieuwe gebruikers. omdat deze werkzaamheden minder frequent voorkomen. Wel heb ik elke morgen geholpen met het uitzoeken van artikels over Houthalen-Helchteren. verwees ik hun door naar een anders personeelslid en ging ik altijd mee. 21 . Er waren niet zoveel bezoekers tijdens de week dat ik stage liep. Wanneer ik het zelf niet wist. het controleren en innen van boetes en het opvolgen van reserveringen had ik in het begin wat meer hulp nodig. zodat ook ik het antwoord kon horen en eruit kon leren. Na wat oefenen kon ik ook deze verrichtingen zelfstandig uitvoeren. Ik legde altijd vriendelijk uit dat dit nieuw voor me was en ondertussen maakte ik een praatje met hen. Voor de rest beperkte zich het inlichtingen geven tot het informeren van de gebruikers over de regels bij het raadplegen van internet. Ik heb een vrouw die op zoek was naar een ‘goed boek’ tevreden kunnen stellen door een schrijfster te vernoemen en twee van haar boeken aan te bevelen. Ik heb tijdens de uitleen getracht de vragen die ik kreeg van gebruikers te beantwoorden. De gebruikers waren begripvol en geduldig. Zo heb ik geen kassaverslag opgesteld en niet meegeholpen met het bijvoegen van knipselmappen en het aanvullen van losbladige werken.

omdat de heer Kellens klantvriendelijkheid hoog in het vaandel draagt. maar er werd niet voortdurend op mijn vingers gekeken. want zijn devies is: ‘in overleg staan we sterker’. Door een soepel beleid kunnen overbodige conflicten vermeden worden. maar het hele team van personeelsleden. Wanneer je zelf situaties kan aanpakken. De personeelsleden worden stuk voor stuk opgevolgd door de bibliothecaris.MET EEN ZACHTE AANPAK BEREIK JE MEER: FUNCTIE VAN DE BIBLIOTHECARIS. De heer Kellens staat zelf ook in de uitleen en helpt de gebruikers aan de informatiebalie. Het nadeel daarvan is dat hij niet altijd aanwezig is in de bibliotheek. Ook een met zorg opgesteld en waterdicht dienstreglement kan hierbij soelaas bieden. Hij stimuleert zijn personeelsleden om veel aan vorming te doen. maar zodra hij/zij toch een beroep doet op het bibliotheekpersoneel is een persoonlijk en adequate service een must. De gebruiker moet geholpen worden tot dat hij een bevredigend antwoord heeft gekregen. De gebruiker moet rustig kunnen snuffelen en snuisteren in de collectie zonder dat het bibliotheekpersoneel hem lastig valt of hij kan zelf doelgericht zoeken in de publiekscatalogus. is de heer Kellens een druk bezet man. Niet alleen naar het personeel toe. Hij geeft hun tips over congressen en cursussen die ze kunnen volgen. maar ook naar de gebruikers hanteert de heer Kellens een losse en zachte aanpak. Door het actief betrokken zijn bij zowel de gemeente als in de overkoepelende organisaties van de Openbare Bibliotheekwerking in Vlaanderen. ‘Informatie-op-maat’ voor de klant is van groot belang. De heer Kellens is zelf ook inwoner van Houthalen-Helchteren. Deze visie heb ik tijdens mijn stage als zeer positief ervaren. maar hij wil hun niet de indruk geven dat ze worden gecontroleerd. Op deze wijze vervult hij als bibliothecaris van de plaatselijke Openbare Bibliotheek een voorbeeld-functie voor de andere inwoners en zo staat hij ook dicht bij het volk. Hij is zeer betrokken en zet zich ook actief in voor de gemeente. EEN BESCHRIJVING VAN HET PROFIEL Tijdens mijn stage heb ik meegedraaid in het team van de Openbare Bibliotheek van Houthalen-Helchteren. Directe feedback van de bibliothecaris is niet altijd voor handen. Alhoewel hij de ‘baas’ is in de bibliotheek verwacht hij van zijn personeelsleden dat ze in zeer grote mate zelfstandig kunnen werken. Zelf is hij ook zeer actief in de overkoepelende organisaties VVBAD en VCOB. Hierdoor is het nog belangrijker dat het team zelfstandig kan functioneren en dat ieder personeelslid zijn eigen beslissingen kan nemen. Deze visie wordt door de bibliothecaris zelf natuurlijk ook consequent toegepast. Het is niet alleen de bibliothecaris die het dagelijks gebeuren in de bibliotheek op zijn schouders draagt. Daardoor kon ik zelfstandig mijn werkzaamheden verrichten. 22 . de (potentiële) gebruikers van zijn bibliotheek. Vriendelijk en bekwaam personeel is belangrijk. Een persoonlijke en zachte aanpak wordt gehanteerd. Daarnaast is hij secretaris van de plaatselijke geschieden heemkundige kring. de bibliothecaris. Door zelf in werkgroepen mee te draaien op hoger niveau en door veel contact te leggen met collega-bibliothecarissen zorgt hij er voor dat zijn expertise als maar groter wordt en dat komt de werking van zijn bibliotheek zeker ten goede. De eigen verantwoordelijkheden worden gestimuleerd met positieve feedback. Ik kreeg de nodige uitleg. Hierdoor is hij een voorbeeld voor zijn personeel. Aan het hoofd van dit team staat de heer Martin Kellens. leer je er meer uit en indien nodig kon ik altijd op hulp rekenen.

Hij is van mening dat er voor ieder wat wils moet zijn. voor jong en oud. De heer Kellens doet zelf aan collectievorming. De automatiseringsplannen in de eigen bibliotheek konden in de jaren ’97 en ’98 slechts met mondjesmaat gerealiseerd worden. de automatisering en de opening van de muziekafdeling van start gingen. jaar in jaar uit. Een schat aan literaire en actuele losbladige documentatie als onmisbare aanvulling op de boeken werd daar op een overzichtelijke manier beschikbaar gesteld. Deze ambities richtten zich onder andere op een betere uitbouw van de bestaande afdelingen. Zo kon de opmerkzame bibliotheekbezoeker zowel in de volwassenen. Het nieuwe boekenaanbod werd immers op de voet gevolgd. die een jaar later officieel opende. Ook de informatie-afdeling breidde sterk uit. Iedereen moet tevreden worden gesteld.be/bibliotheek. hét aandachtspunt! 19 Gegevens gehaald uit de historiek van de bibliotheek op de website www. 23 . Het jaar 1993 was een succesrijk jaar omdat twee grote projecten. Zoals al eerder aangegeven in dit verslag heeft de muziekafdeling zich gedurende de jaren een plaats veroverd in de hoofdbibliotheek en de migrantenbibliotheekwerking heeft ondertussen een regionale uitstraling gekregen. Tijdens de jaren ’90 werden er ook nieuwe afdelingen opgericht: de migrantenafdeling die in 1990. met de aanwerving van een Turks personeelslid.houthalen-helchteren.als in de jeugdafdeling steeds meer een complete up-to-date collectie vinden.Zestien jaar lang ‘baas’ in de bibliotheek19 In 1988 werd de heer Kellens bibliothecaris van de Openbare Bibliotheek in HouthalenHelchteren. van start ging en de strip-o-theek. Dit zijn allemaal projecten die de heer Kellens als bibliothecaris en het hele team van de Openbare Bibliotheek van Houthalen-Helchteren op hun naam kunnen schrijven! Ambitie is er zeker en vooruit komen in de service naar de gebruikers toe. Daarom wordt er met veel aandacht naar de wensen van de gebruikers geluisterd. maar juist voor de eeuwwisseling was de volledige automatisering een feit. Onder zijn bewind koos de bibliotheek in de jaren ’90 resoluut voor een verder professionalisering en een ambitieuze aanpak.

De pagina’s over de bibliotheek bevatten duidelijke informatie. terwijl een stel jonge kinderen aan de andere kant van de bibliotheek plezier maken. De creativiteit van het team uit zich ondermeer in de inrichting van de bibliotheek. Een openbare bibliotheek wil verrassen. Een hele week heb ik mogen functioneren binnen een professioneel team met vriendelijke en bekwame personeelsleden. In onze hogeschoolbibliotheek werken we met het bibliotheeksysteem van OCLC Pica. dankzij de professionele aanpak van de drie personeelsleden die voor deze afdeling verantwoordelijk zijn. Ik kan er zelfs nog wat van leren. De zachte. De pagina’s zijn verzorgd en aantrekkelijk. Toch is er ruimte gecreëerd en zijn de verschillende afdelingen goed gescheiden. waarin ook fictie is opgenomen. namelijk de gebruikers laten ontspannen. maar dat is niet altijd een voordeel. maar je kan eenvoudig een stap overslaan. Het is een drukbezochte afdeling die goed draait. losse doch zeer correcte aanpak van de heer Kellens heb ik als zeer positief ervaren. In de hogeschoolbibliotheek hebben we een specifieke collectie die we indelen volgens het ingewikkelde UDC. Dit gaat wel sneller. De non-fiction is ingedeeld volgens het eenvoudige SISO. kastklaar gemaakt en opgenomen worden in de collectie. moeten ze ingevoerd worden. De openbare bibliotheek heeft een uitgebreide algemene collectie. Een openbare bibliotheek is ingebed in de gemeente en staat open voor iedereen. Daardoor is er ook een andere benadering naar de gebruikers toe. informeren én amuseren.BESLUIT Tijdens mijn stage heb ik veel geleerd over de werking van een openbare bibliotheek.houthalenhelchteren. De website www. Daardoor draagt het hele team de werking van de bibliotheek en niet één man alleen. Alles wat de gebruiker moet weten over de bibliotheek staat er in verwerkt. De rappels moeten tevens worden opgevolgd. Dit is positief bij het invoeren van materialen. Het verschil zit hem in de inhoud. Bij VubisSmart worden de verschillende stappen die je moet doorlopen in verschillende vensters weergegeven. omdat er dan geen stappen kunnen worden overgeslagen. zeker niet bij het invoeren van materialen.be/bibliotheek is een zeer gebruiksvriendelijke website. innemen en verlengen.classificatiesysteem. De site is eenvoudig van opzet en duidelijk gestructureerd. Natuurlijk heeft de openbare bibliotheek een extra taak die een hogeschoolbibliotheek zeker niet heeft. Zo kan een senior wel rustig zijn krant lezen. Bij de uitleenwerkzaamheden is het dan weer wel positief dat bij OCLC Pica alles in één venster wordt getoond. De openbare bibliotheek van HouthalenHelchteren is niet heel erg groot. Daardoor heb ik veel geleerd over het maken en aanbieden van gebruiksvriendelijke websites. Bij VubisSmart moet je telkens switchen tussen uitlenen. Bij het bibliotheeksysteem van OCLC Pica gebeurt alles in één venster. Met het bibliotheeksysteem van OCLC Pica kan je dus sneller werken. De hogeschoolbibliotheek dient als ondersteuning voor het onderwijs en de studenten. Bij de pure technische bibliotheekwerkzaamheden is er niet zoveel verschil. Zo ook zijn stimulatie naar de personeelsleden toe om zelfstandig te werken en eigen beslissingen te nemen. Zelf verzorg ik de website van onze hogeschoolbibliotheek. zodat ook onze website van de hogeschoolbibliotheek gebruiksvriendelijker wordt. De informatie is in een duidelijke structuur gegoten met een overzichtelijke homepagina die de gebruiker door de verschillende subpagina’s leidt. 24 . In beide bibliotheken komen boeken binnen. In de openbare bibliotheek van Houthalen-Helchteren wordt er gewerkt met het bibliotheeksysteem VubisSmart. De muziekafdeling op de benedenverdieping is nóg kleiner en ook daar hebben ze optimaal gebruikt gemaakt van de ruimte. Zelf werk ik in een hogeschoolbibliotheek. De gebruikers lenen ook bij ons boeken en ze kunnen materialen verlengen en reserveren.

Toch heb ik de kans gekregen om te snuiven aan de professionaliteit en de gedrevenheid van het team van de Openbare Bibliotheek van Houthalen-Helchteren om de eigen bevolking een goed werkende bibliotheek aan te bieden waar ze terecht kunnen met hun behoeften aan informatie en ontspanning. zodat er nog meer gebruikers de weg naar de bibliotheek vinden. Het is een uiting van creativiteit en er zit een goed denkpatroon achter om het de jongeren zo eenvoudig mogelijk te maken en tevens hen te verrassen. De gebruikers worden gestimuleerd om zelf te zoeken naar informatie via de duidelijke catalogus met veel verschillende zoekopties. waardoor de gebruiker bijna altijd met een tevreden gevoel de bibliotheek verlaat. Ook het classificatiesysteem dat in de jeugdafdeling gebruikt wordt krijgt van mij een positieve beoordeling. Mijn week stage was te kort om de werking van de bibliotheek helemaal eigen te maken. Opmerkelijk is het plaatsingssysteem dat gehanteerd wordt bij video’s en DVD’s. Meestal heeft een bibliotheek niet zo veel middelen en budget voor handen. Alle gebruikers voelen zich thuis in de bibliotheek en kunnen rekenen op bekwaam en behulpzaam personeel. waardoor conflicten kunnen worden vermeden. Het dienstreglement is duidelijk opgesteld. Verder ontwikkelen en blijven verrassen is een must. De openbare bibliotheek van Houthalen-Helchteren is hier een voorbeeld van.De migrantenbibliotheekwerking van de openbare bibliotheek Houthalen-Helchteren heeft een regionale uitstraling. Er wordt een ‘service op maat’ aangeboden. 25 . Daardoor is ook een losse aanpak naar de gebruikers toe mogelijk. Daardoor is creativiteit en de vaardigheid om oplossingen te bedenken voor moeilijke situaties heel belangrijk. In de huidige maatschappij is het niet meer zo eenvoudig om gebruikers naar de bibliotheek te lokken. Er is ambitie en ruimte voor zelfkritiek. Er zit een goed beleid achter en een uitgebreide actuele collectie. Blijvende vorming is ook een must en komt de werking van de eigen bibliotheek ten goede. Het is een goed alternatief omdat beveiliging nog niet mogelijk is en bij de video’s is het plaats besparend.

BIJLAGEN Bijlage 1: Indeling prentenboeken 26 .

Bijlage 2: Indeling informatieve boeken jeugdafdeling 27 .

28 .

Bijlage 3: Indelingsschema muziek 29 .

30 .

Bijlage 4: Catalogus Stapsgewijs zoeken Uitgebreid zoeken Zoekwoord Stapsgewijs zoeken Titelw oord Zoeken in onderwerpsthesaurus Zoeken Taal: Geen voorkeur Nederlands Frans Soort document: Geen voorkeur Boeken volw assenen Boeken volw .romans Boeken volw .leesboeken Publicatiejaar: - Soort document: Taal: Geen voorkeur Nederlands Frans Duits Engels Arabisch 31 .informatief Boeken jeugd Boeken jeugd .informatief Boeken jeugd Boeken jeugd .leesboeken Geen voorkeur Publicatiejaar: - In bezit sinds: Uitgebreid zoeken Uitgebreid zoeken Zoekwoord Stapsgewijs zoeken Titelw oord Zoeken in onderwerpsthesaurus Zoeken en en Titelw oord Titelw oord Meer invoervelden Geen voorkeur Boeken volw assenen Boeken volw .romans Boeken volw .

Zoeken in onderwerpsthesaurus Uitgebreid zoeken Zoekwoord Bestand Soort document: Onderw erp Geen voorkeur Stapsgewijs zoeken Zoeken in onderwerpsthesaurus Zoeken Mijn eigen gegevens MIJN EIGEN GEGEVENS VUBIS op maat Mijn persoonlijke gegevens Leeninformatie Mijn openstaande bedragen Mijn financiële geschiedenis Mijn reservaties 32 .

Bijlage 5: Organigram gemeente Houthalen-Helchteren 33 .