You are on page 1of 14

B GIO DC V O TO B NGOI GIAO

HC VIN NGOI GIAO


KHOA O TO SAU I HC

TIU LUN

CHUYN CHNH SCH I NGOI HOA K

ti: Phn tch Thng ip Lin bang Hoa K


t nm 2012 n nm 2015

Ngi thc hin: Nhm 10


1. Nguyn Th Thu H
2. Nguyn Th Qunh Chu
3. Nguyn Th Trang
4. Trn Duy Tng
5. Chu Qun
6. Nguyn Trng Ph

Lp/Kho: Cao hc kho 16


Chuyn ngnh: Quan h Quc t
Ging vin: GS. TS. Nguyn Thi Yn Hng

H Ni, thng 1 nm 2016


MC LC

1. Lch s v c trng ca cc bi pht biu ca Tng thng Hoa K...........1

1.1 Lch s ca cc bn Thng ip Lin bang..............................................................1

1.2 c trng ca cc bi Thng ip Lin bang...........................................................2

2. So snh Thng ip Lin bang v cc vn bn khc do Tng thng M ban


hnh....................................................................................................................... 6

3. Mi quan h gia Thng ip Lin bang vi h thng hoch nh chnh


sch i ngoi ca Hoa K.................................................................................10

3.1 H thng hoch nh chnh sch i ngoi ca Hoa K.........................................10

3.2 Mi quan h gia cc thng ip lin bang v h thng hoch nh chnh sch ca
Hoa K..........................................................................................................................12
1. Lch s v c trng ca cc bi pht biu ca Tng thng Hoa K

1.1 Lch s ca cc bn Thng ip Lin bang


Thng ip Lin bang l bi din vn ca Tng thng Nh nc Lin
bang Hoa K trnh by trc Quc hi (Thng vin v H vin) Hoa K
hng nm, nhm nh gi, tng kt thnh tu t c, kh khn tn ti
ca t nc trong nm va qua v kin ngh mc tiu, u tin, nh
hng, chnh sch trong nm ti; vn ng Quc hi xem xt thng qua
chnh sch.

Vic Tng thng c Thng ip Lin bang trc Quc hi c quy


nh trong Hin Php M (Khon 3, iu II), theo , Tng thng theo
tng thi im phi thng tin ti Ngh vin Hoa K thc trng ca Lin
minh v kin ngh Ngh vin xem xt cc nh hng, phng n gii
quyt m Tng thng ng nhim nh gi l cn thit v thch hp.

Tnh n nm 2015, nc M c tng cng 226 Thng ip c cc


Tng thng ch thn c trc Quc hi. Tng thng u tin c Thng
ip Lin bang l George Washington nm 1790. Bt u t thi Tng
thng Thomas Jefferson nm 1981, bi din vn c c chuyn thnh
vn bn bo co vit tay chuyn n Quc hi, th k Tng thng s c
cho tt c cc nh lp php cng lng nghe. n nm 1913, Tng thng
Woodrow Wilson cm quyn, khi phc li truyn thng c Thng
ip lin bang trc Quc hi hng nm bt chp cc tranh ci trc .
T nhim k Tng thng Franklin Delano Roosevelt, pht biu trc tip
trc Quc hi l quy nh bt buc. Nh s pht trin ca phng tin
truyn thng, thng ip lin bang khng ch l bn bo co trc Quc
hi m cn tr thnh bi pht biu i vi ton th dn chng M, t nm
1968, ngi dn M c th trc tip theo di Thng ip trn cc h thng
truyn hnh ton quc. Cng vi vai tr v nh hng ngy cng tng ca

1
M, Thng ip lin bang khng ch nhn c s quan tm ca dn chng
M m cn ca c d lun th gii.
1.2 c trng ca cc bi Thng ip Lin bang

1.2.1 Nhng c trng chung ca bn bn Thng ip Lin bang


t nm 2012 n nm 2015
V b cc: cc bi thng ip lin bang thng gm 3 phn: (i) Phn
m u, li cho, gii thiu ca Tng thng; (ii) Phn chnh: ni dung v
tnh hnh nc M v chnh sch i ni i ngoi ca M; (iii) Phn kt
thc, ku gi on kt trong lng nc M, pht huy gi tr M, nim t
ho ca ngi M cng a nc M i ln, gi v tr lnh o th gii.

V thi im cng b: Thng ip thng c a ra vo hai thi


im: (i) Chun b vn ng tranh c Tng thng; (ii) Khi c bin b chnh
tr ln xy ra trong v ngoi nc M.

V ni dung: ni dung thng ip s k tha v pht trin cc ni


dung trong thng ip ty thuc vo bi cnh trong v ngoi nc M,
thng bao gm: (i) Khi qut tnh hnh nc M v th gii nm va qua,
thnh tu, thun li v kh khn trn cc mt tnh hnh kinh t, x hi, an
ninh.. ; (ii) Vn u tin v i ni, t kinh t, n gio dc, vic lm,
phc li; (iii) Phng hng ch yu ca chnh sch i ngoi M; (iv)
xut, kin ngh chnh sch. Tuy nhin, thng ip t nm 2012-2015
u tp trung vo cc vn kinh t, i ni nhiu hn i ngoi, th hin
s nht qun trong chnh sch u tin ca Tng thng,.

V tnh cht, thng ip mang c trng dn ch M, th hin s


cnh tranh, mu thun gia hai ng Dn ch v Cng ha ti M. Tng
thng c gng pht biu theo hng xy dng ng thun gia hai ng;
tranh th s ng h ca H vin v Ngh vin i vi cc chnh sch i
ni, i ngoi ca Chnh ph ng nhim.

2
V vn phong, Tng thng thng thuyt phc ngi nghe bng s
dn dt, phn tch cc vn mt cch logic, thuyt phc, t nhin.
1.2.2 c trng ca tng bn thng ip lin bang
(i) Thng ip lin bang 2012:

- Bi cnh: l bn thng ip cui nhim k th nht v chun b ti


tranh c nhim k th hai ca Tng thng Obama nn c th coi l cng
lnh tranh c ca Tng thng. Kinh t M ang trong qu trnh phc hi
sau khng hong nm 2008, chnh tr ni b M ang b chia r su sc
gia c quan hnh php gia Thng vin v H vin, M rt dn qun i
khi Iraq v Afghanistan.

- Ni dung: nu nhng thnh tu ni bt v i ngoi trong 3 nm


Obama cm quyn nh rt qun ti Afganistan, tiu dit trm khng b
Osama bin Laden, khu vc Trung ng, Bc Phi c tin trin mi. ng
thi, nhn mnh vo ba u tin ln v i ni trong nm ti gm: nng cao
nng lc sn xut, tm kim cc ngun nng lng ti sinh v ci thin h
thng gio dc.

(ii) Thng ip lin bang nm 2013:

- Bi cnh: l thng ip ngay sau khi Tng thng Obama ti c c


hi thng 11/2012.

- Ni dung: nu trng tm i ni l thc y tng trng kinh t v


to vic lm, trong gim t l tht nghip 7,9% vn l vn nan gii
ca M; ku gi Quc hi phi hp gii quyt vn thm ht ngn sch,
son tho v thng qua Lut gii quyt tnh trng nhp c v kim sot
sng n.

V i ngoi, nu vic M rt qun i M ti Afghanistan, tip tc


ngn chn Iran pht trin v kh ht nhn, cng rn vi Triu Tin, cam kt

3
bo v an ninh lnh th cho Israel v gy p lc i vi Chnh ph Bashar
Al-Assad Syria.

(iv)Thng ip lin bang nm 2014:

- Bi cnh: Chnh tr ni b tip tc b chia r su sc v gay gt.


Tng thng Obama gp kh khn trong trin khai chnh sch do b H vin
M lin tc bc b.

- Ni dung: im c bit trong thng ip lin bang nm 2014 l


Tng thng Obama dnh phn ln ni dung cp n vn i ni.
Trong ni bt l cam kt tip tc p dng cc bin php thc y
phc hi kinh t nhm to nhiu c hi hn cho ngi dn M, nht l tng
lp trung lu.

V i ngoi, ng nhc li cam kt rt qun khi Afghanistan theo


ng l trnh vo cui nm 2014, ng h phe i lp ti Syria, bo m
nhng tha thun di hn c k kt v chng trnh ht nhn ca Iran.

(v) Thng ip lin bang nm 2015:

- Bi cnh: ng Cng ha nm quyn chi phi ti Quc hi, khin


cho cc xut chnh sch ca Tng thng Obama trong bn thng ip
kh c th tr thnh hin thc.

- Ni dung: nh gi cao thnh tu nm 2014 v trin vng kinh t


M trong nm 2015; ku gi cc nh lp php ca ng Cng ha on kt
nhm thng qua nhng d lut quan trng; b phiu bnh thng ha
quan h ngoi giao vi Cuba, ng h cuc chin chng nhm "Nh nc
Hi gio" (IS) t xng, m phn v chng trnh ht nhn Iran.
2. So snh Thng ip Lin bang v cc vn bn khc do Tng
thng M ban hnh

Thng ip Lin bang c Tng thng c trc Quc hi mi nm


mt ln. Thng ip cng l knh trao i gia Tng thng, ng u

4
ngnh Hnh php vi Quc hi (Lp php) trong cc vn cn s thng
qua ca Quc hi, ch yu v ngn sch.

Tng thng c quyn hn thng qua mt s loi vn bn m khng


cn kin ca Quc hi, l: (i) Vn bn mang tnh cht hnh php,
gm mnh lnh hnh php v cc vn bn hnh chnh nh sc lnh, ch th;
(ii) Vn bn khng c tnh cht hnh php (Tuyn b, pht biu, din
vn, tuyn ngn v thng ip lin bang).

Nh vy, thng ip lin bang thuc nhm cc vn bn khng c tnh


cht hnh php. L vn bn nh hnh chnh sch ban u, Thng ip t
ra mt khung cc vn , i tng u tin cho chnh sch. N nm trong
h thng cc vn bn chnh sch ca Tng thng, v vy m n c nhng
im chung ging vi cc vn bn khc do Tng thng ban hnh.

Ging nhau: Thng ip Lin bang c nhiu im ging vi cc vn


bn k trn, l:

Th nht, c thng qua do quyn hn ca Tng thng do Hip php


quy nh; mang du n ca c nhn Tng thng, nhng vn quan tm,
u tin, nhng quan im m Tng thng theo ui.

Th hai, cng nm trong h thng chnh sch, vn bn ca chnh


quyn hng ti mc tiu chung i ni, i ngoi ca nc M, phc v
cho li ch ca ngi dn M v nng cao v th ca nc M trn trng
quc t.

Th ba, Thng ip lin bang cng cc vn bn khc u c vai tr


quan trng v s tc ng ln i vi khng ch nc M m cn c th
gii.

5
Th t, cc vn bn ny u c lu tr ti mt s c s d liu nh
S ng k lin bang, cc vn kin thc thi mnh lnh Tng thng v
phng Hnh php.

Khc nhau: V s khc bit, gia Thng ip lin bang v cc vn


bn khc c s khc nhau kh r rng da vo cc tiu ch v i tng,
mc ch, hnh thc trnh by, gi tr php l v ni dung ca chng trong
bng di y:

Tiu ch Thng ip Din vn nhm chc Cc vn bn c tnh V


so snh Lin bang cht mnh lnh hnh
php (Sc lnh, ch th)

i tng - Quc hi v ton lin - Ton dn - Chnh ph -


hng ti bang ng
Mc ch - Bo co, xut vi - a ra mc tiu s thc - ch o cc c quan -
Quc hi. hin trong nhim k ti. hnh php thc hin i
- a ra nhng vn u
tin. - Cm n nhn dn ng chnh sch. m
h. t
- Ku gi cc lc lng
thc hin mc tiu.
Hnh thc - c trc lng vin - c trc ton dn trong - Bng vn bn gi ti -H
trnh by hng nm v ton th tranh c v ngy nhm cc c quan. b
ngi dn M chc. l
- Vn phong a dng, cu - Mang tnh chnh thng,
- Vn phong a dng, th mnh lnh. qu
k, mang tnh hng bin,
thuyt phc. hin quan im ca ng,
tnh cm.
Gi tr - L cam kt bng li ca - L li cm n, tnh cm, - C gi tr nh vn bn -
php l Tng thng nhng khng li ha ca Tng thng Lut, mang tnh bt buc i
mang tnh bt buc. nhng khng mang tnh bt thc hin. bi
buc. da
l

ph

6
Ni dung - Khi qut tnh hnh t - Th hin nhng mc tiu - a ra nhng ch th, -
nc. s thc hin. gii php cn c thc v
- nh hng chnh sch
i ni, i ngoi v mc - Th hin tnh cm, cm n hin v li ch quc gia. v
tiu u tin. vi ngi dn. - Th hin tnh hp hin vi
bng cc iu lut. n
- xut vi Quc hi,
ku gi hnh ng.
- Tng kt thnh tu t
c trong nhim k

7
3. Mi quan h gia Thng ip Lin bang vi h thng hoch nh chnh
sch i ngoi ca Hoa K

3.1 H thng hoch nh chnh sch i ngoi ca Hoa K

3.1.1 M hnh h thng ca David Easton (1965):


Bc 1: thay i din ra trong mi trng x hi hoc hin thc xung quanh
mt h thng chnh tr i hi h thng phi phn ng (sn phm u vo) thng
qua cc hnh ng chnh tr;

Bc 2: cc i hi phn ng ny kch thch hot ng cnh tranh trong h


thng, dn ti cc quyt nh (sn phm u ra) i vi mt vi kha cnh ca mi
trng x hi hoc hin thc xung quanh mt h thng chnh tr ;

Bc 3: sau khi quyt nh c thc hin (hay c mt chnh sch c th),


quyt nh ny tc ng ti mi trng xunh quanh v to ra cc thay i i vi
mi trng v to ra kt qu

Bc 4: khi mt chnh sch tc ng n mi trng ca n, kt qu to ra c


th to ra nhng i hi hoc ng lc mi v xut hin cc nhm ng h hoc
phn i chnh sch (phn hi)

Bc 5: s phn hi ny tc ng ngc tr li nh bc mt, to thnh mt


qu trnh din ra lin tc. Mt h thng hot ng nh trn c coi l mt h
thng chnh tr n nh. Ngc li h thng b v hiu ha nu khng hot ng.

3.1.2 Cc ch th c nh hng n h thng hoch nh chnh sch i


ngoi M gm c:
- Tng thng
- Nh lp php
- B trng
- Gii chuyn gia
- C quan b ngnh (Bureaucracies)
- Chnh quyn cc tiu bang (State and local governments)
- Cc nhm li ch
- Thng tin v truyn thng
- Chnh ph, t chc, c nhn nc ngoi

Theo , Tng thng M c nm vai tr c qui nh trong hin php, l:


- Nguyn th quc gia (Chief of state)
- Nh hnh php chnh (Chief executive)
- Nh ngoi giao chnh (Chief diplomat)
- Tng t lnh qun s (Commander in chief)
- Nh lp php chnh (Chief legislator)

H thng hoch nh chnh sch M chia quyn lc cho ba nhnh: Lp php,


Hnh php v T php. Mi nhnh ny u c kh nng kim sot cc nhnh cn
li, c th nh Tng thng c quyn ph quyt lp php, Quc hi c th bc b
quyn ph quyt ca Tng thng, cn Ta n c th tuyn b lut mt lut do
Quc hi ban hnh hay mt hnh ng no ca Tng thng l vi hin.

Trong , Tng thng, i din cho nhnh hnh php c cc quyn: hnh
php nhm m bo thc hin lut php 1 cch chnh xc; thc thi Chnh sch i
ngoi (k kt cc hip c v tha thun quc t; thit lp quan h ngoi giao; tin
hnh chin tranh.) v c quyn ph quyt. Quc hi, i din cho nhnh lp
php, c cc quyn lp php duyt chi ngn sch, tuyn b chin tranh, iu chnh
quan h thng mi; cng nh quyn gim st v thanh tra.

T quyn hn ca Quc hi v Tng thng, c th thy hai nhnh lp php v


hnh php ca M c quan h ht sc cht ch vi nhau theo c ch cn bng v
kim sot. Tng thng c trao quyn hn nhiu hn v mt i ngoi, nhng
nhiu trng hp li ph thuc vo quyt nh ca Quc hi. Tuy nhin, cng tc
i ngoi hin nay ch yu do nhnh hnh php thc hin, trin khai. V d, trong
quyn lc v chin tranh (vn i ngoi), mc d Tng thng l Tng t lnh v
c quyn quyt nh s dng lc lng v trang nh th no, nhng Quc hi mi
l bn c quyn tuyn b chin tranh ngha l quyt nh c c s dng lc
lng v trang hay khng. Nh vy c th thy, Tng thng v Quc hi cng chia
s quyn lc trong cc lnh vc ca chnh sch i ngoi.

Ngoi hai nhnh hnh php v lp php, hin nay cc yu t nh nh lnh


o: cc B trng, Hi ng An ninh Quc gia, Quc phng, Ti chnh.cng l
ch th c nh hng quan trng trong h thng hoch nh chnh sch ca M.

Nhn chung, qu trnh hoch nh v trin khai chnh sch i ngoi ca M


ph thuc nhiu vo khuynh hng chnh tr ca chnh quyn v nhn thc ca
gii lnh o M. Quan im ca M vi mi vn mt thi im nht nh
ph thuc vo quan im ca b my hoch nh chnh sch an ninh, i ngoi.

3.2 Mi quan h gia cc thng ip lin bang v h thng hoch nh


chnh sch ca Hoa K

Thng ip Lin bang vi cc ni dung chnh l: trnh by cc gi tr c


Tng thng theo ui trong nm, nh gi tnh hnh v cc thnh tu t c v
xut chnh sch, cho thy vai tr ca n trong vic cng c quyn lc ca
Tng thng vi t cch l nh hnh php chnh (chief executive). y l vn bn
truyn ti nhng u tin ca Tng thng trong nm tip theo (v i tng, lnh
vc); tng kt nhng thnh tu trong nm va qua; vn ng cho cc chnh sch
ang c Quc hi xem xt. Do , gia Thng ip lin bang v h thng hoch
nh chnh sch i ngoi ca M c mi quan h cht ch, tc ng ln nhau:
3.2.1 Thng ip lin bang l kt qu ca qu trnh hoch nh chnh sch.

Vic hnh thnh cc nh hng chnh sch c th hin trong thng ip


lin bang l kt qu ca qu trnh vn ng, cn bng li ch v hoch nh chnh
sch ca c quan hnh php m i din l Tng thng. iu ny cng cho thy
vai tr ch o ca Tng thng trong h thng hoch nh chnh sch i ngoi
M.

3.2.2 Thng ip lin bang l knh tc ng n h thng hoch nh chnh


sch i ngoi M.

S tc ng th hin ch, nu nh hng chnh sch ca Tng thng nu


ph hp vi chnh sch ca Quc hi hay nhn c nhiu s ng h t cc nhm
li ch, c tri.th nh hng chnh sch ny s c thc hin mt cch thun
li. Nu cc ch th cn li trong h thng hoch nh chnh sch phn i chnh
sch ca Tng thng, th vic thc thi chnh sch ny s gp kh khn, thm ch
khng thc hin c hoc phi sa i, iu chnh cho ph hp vi li ch ca
cc bn.

Khi Tng thng trnh by Thng ip Lin bang trc cng chng, Tng
thng ang c gng thuyt phc cng dn to p lc khin cho cc Ngh s v cc
i din c bu phi ng h cc xut chnh sch c nu. V d, c th thy
l trong TLB 2015 c cp: Nu bn thc s tin rng bn c th lm vic
ton thi gian v h tr mt gia nh trn di $ 15.000 mt nm, hy th n. Nu
khng, b phiu tng lng cho hng triu ngi dn lm vic chm ch ti
M". Ngoi ra, Thng ip Lin bang cn gii thiu nhng tng mi; by t
quyn ph quyt i vi nhng cc chnh sch m Quc hi ang xem xt. Trong
TLB 2015, tng thng Barack Obama cho thy r quyn ph quyt ca mnh
khi nhn mnh: "Nu mt d lut trn bn ca ti ang c gng lm bt k iu
g, ti s ph quyt n". Nh vy, Thng ip Lin bang cn cho thy s cnh
tranh gia Tng thng v Quc hi

Nh vy, c th ni Thng ip Lin bang l vn bn nh hnh chnh sch


i ngoi ban u, t ra mt khung cc vn /i tng u tin cho chnh sch.
xut chnh sch hon ton c th b Quc hi tm cch iu chnh hay o
ngc tc ng ca quyn lc Tng thng. Ngay c khi Thng ip lin bang c
th ch tp trung vo cc vn i ni, n cng cho thy iu ny, v cc u tin
nn tng ca chnh sch i ngoi khng th mu thun vi cc gi tr c theo
ui trong chnh sch i ni. V d, trong TLB 2012, Tng thng Obama ni
Tht khng cng bng khi cc nh sn xut nc ngoi c li th hn chng ta
ch v h c tr cp nhiu. Thng ip lin bang gin tip yu cu Quc hi
cn tch cc hn na trong vic iu chnh chnh sch thng mi vi nc ngoi,
bo h hn na hng ha trong nc./.