You are on page 1of 167

PEMBANGUNAN KOMUNITI DI DALAM PERLAKSANAAN

KONSEP BANDAR SELAMAT

Kajian Kes : Bukit Jelutong, Seksyen U8, Shah Alam, Selangor Darul Ehsan.

NOR EEDA BINTI HAJI ALI

Laporan projek ini dikemukakan
Sebagai memenuhi sebahagian daripada syarat
Penganugerahan Sarjana Sains [Perancangan Perumahan]

Fakulti Alam Bina
Universiti Teknologi Malaysia

NOVEMBER 2006

iii

DEDIKASI

Untuk abah dan ibu tercinta,
Haji Ali Bin Bakar dan Hajjah Rawiyah Binti Haji Ali
kerana berkat doa dan dorongan kalian serta perangsang dan cahaya pejuang yang
diberikan di sepanjang tempoh pembelajaran di universiti ini.
Semoga Allah S.W.T. memberkati dan memberi rahmatNya
di atas segala pengorbanan kalian.
Terima Kasih.

iv

PENGHARGAAN

Syukur Alhamdulillah ke hadrat Ilahi Subhanahuwataala kerana dengan
limpah rahmat dan izinNya, maka kajian ini dapat disempurnakan dalam tempoh yang
telah ditetapkan. Kajian ini merupakan salah satu usaha yang telah digabungkan
bersama-sama dengan mereka yang telah banyak membantu saya dari mula
sehinggalah ke akhir. Tiada harta dan juga kata-kata yang dapat diucapkan dan diberi
bagi membalas jasa dan budi yang telah dihulurkan.

Di sini saya dengan besar hati mengucapkan jutaan terima kasih dan sekalung
penghargaan yang tidak terhingga kepada penyelia kajian, Dr. Norsiah Binti Abdul
Aziz di atas segala tunjuk ajar, bimbingan dan nasihat yang tidak terkira nilainya
sepanjang tempoh kajian ini. Tidak lupa kepada Prof. Madya Dr. Ho Chin Siong
selaku pembaca tesis di atas bantuan dan nasihat yang dihulurkan di dalam
menjayakan kajian ini.

Ribuan terima kasih diucapkan kepada Ibu Pejabat Polis Seksyen 11, Shah
Alam khasnya Sarjan Ayob Bin Ismail, Ketua Balai Polis Bukit Jelutong iaitu ASP
Nurhajis Bin Hassan. Juga kepada Puan Hazlin Binti Ibrahim, Pegawai Perancang
Bandar, Majlis Bandaraya Shah Alam dan Encik Ariffin Bin Buranudeen, Ketua
Persatuan Penduduk Bukit Jelutong [BJRA] di atas segala bantuan dari segi bahan
rujukan dan idea yang tidak ternilai yang telah diberikan dan akan dikenang buat
selama-lamanya.

Terima kasih juga diucapkan kepada teman-teman yang telah memberi
dorongan dan sokongan bagi membantu serta galakan sepanjang menjalankan kajian
ini.

pandangan terhadap tahap komuniti. Hasil kajian mendapati 100 peratus responden bersetuju bahawa penyertaan komuniti di dalam sesebuah kawasan perumahan memainkan peranan yang penting di dalam mengawal kegiatan jenayah kerana komuniti merupakan ‘mata dan telinga’ kepada pihak keselamatan. Dua strategi telah dicadangkan iaitu memperkukuhkan organisasi berpersatuan. Salah satu cara menangani jenayah. . telah melaksanakan konsep Bandar Selamat. Ia melibatkan aspek keselamatan dan program-program sosial. Shah Alam. pandangan terhadap tahap keselamatan perumahan. v ABSTRAK Kadar jenayah di Malaysia kian meningkat hingga mengancam tahap keselamatan dan ketenteraman masyarakat. pihak komuniti juga telah menubuhkan beberapa persatuan untuk mempertingkatkan interaksi antara komuniti. pandangan terhadap tahap berpersatuan. Kajian mendapati bahawa pembangunan komuniti telah mencapai tahap yang boleh dibanggakan dalam mengurangi kadar jenayah antaranya dengan melantik ‘community security’ swasta dan dikawal selia oleh Bukit Jelutong Resident Association [BJRA] bagi menjamin tahap keselamatan yang baik di kawasan perumahan mereka. kesedaran terhadap kepentingan komuniti. Antaranya cadangan pembangunan komuniti adalah melalui pendidikan. Konsep Bandar Selamat bertujuan membentuk persekitaran bandar dan perumahan yang selamat dan aman. Beberapa pembaikan dan cadangan bagi menjayakan perlaksanaan konsep Bandar Selamat telah digariskan bagi kawasan kajian. inisiatif komuniti dan pengorbanannya. Oleh itu kajian ini mengenalpasti aspek pembangunan komuniti dalam melaksanakan konsep Bandar Selamat di kawasan perumahan bandar Bukit Jelutong. pihak keselamatan dan pembangunan komuniti. Jabatan Perancang Bandar & Desa. Bagi mencapai strategi pertama. kekurangan program. Selangor. Soalselidik ini bertujuan untuk mendapatkan maklumat pembangunan komuniti di kawasan kajian seperti profail penghuni. strategi pembangunan komuniti telah dicadangkan. Selain itu. iaitu bebas daripada jenayah melalui prinsip reka bentuk persekitaran. Jumlah sampel adalah sebanyak 100 buah rumah dengan menggunakan paras keyakinan 90 peratus dan dianalisis menggunakan program SPSS. pandangan terhadap tahap kepercayaan antara komuniti dan pandangan komuniti bagi mengurangi jenayah. Namun penyertaannya amat mendukacitakan kerana tidak aktif. sokongan komuniti yang tidak menyeluruh dan ketiadaan masa dikalangan komuniti disebabkan sering menghabiskan masa dengan urusan pejabat.

Department of Town and Country Planning had implemented Safe City concept as one of the ways to reduce crime. community level. is to consolidate associations which concern the safety aspect and social programs. the study is to identify some of the aspects of community development of the Safe City concept in the housing area in Bukit Jelutong. the community development strategy is recommended which include education. The concept of Safe City aims at creating a safe and peaceful environment of city and housing. vi ABSTRACT In Malaysia. community initiative and sacrifices. level of community association the confidence level among community and their opinion to reduce crime. lack of programs and also time constraints among community because they are preoccupied with their office work. Shah Alam. Questionnaires survey is conducted as to get information on community development in the study area such as resident profile. The total number of sample size are 100 houses with 90 percent confidence level. Therefore. which is supervised by Bukit Jelutong Resident Association [BJRA] as to ensure the safety level in the housing area. Two strategies are recommended so as to improve the current situation in the study area. Through the establishment of private community security. towards the importance of community. Section U8. so as to reduce crime rate through environmental design principles. The study also showed that 100 percent of respondents agreed that the contribution of community plays an important role to control the crime problem because they are the ‘eyes and ears’ to the security group. community awareness. SPSS is used as a tool to analyze data. security and community development. resident’s opinion on the safety level of housing. crime rate keep on increasing from time to time and has been a threat to the security and peaceful environment of the community. The community have also proposed a few associations but they no longer active due to lack of support. So as to achieve the first strategy. First. The study showed that the community development has reached a respective level in terms of reducing crime rate. .

vii ISI KANDUNGAN BAB PERKARA MUKA SURAT HALAMAN JUDUL i PENGAKUAN ii DEDIKASI iii PENGHARGAAN iv ABSTRAK v ABSTRACT vi ISI KANDUNGAN vii SENARAI JADUAL xii SENARAI PELAN xiii SENARAI RAJAH xiv SENARAI FOTO xvi BAHAGIAN SATU BAB 1 PENDAHULUAN 1.4 Skop Kajian 6 1.3 Objektif Kajian 6 1.0 Pengenalan 1 1.6.4 Peringkat Keempat : Analisis Data & Penemuan Kajian 15 1.6.6 Pendekatan Kajian 13 1.5 Peringkat Kelima : Hasil Akhir dan Cadangan 15 1.2 Peringkat Kedua : Kajian Literature 13 1.8 Kepentingan Kajian 16 .3 Peringkat Ketiga : Pengumpulan Data 14 1.5 Kawasan Kajian 7 1.1 Isu dan Persoalan Kajian 3 1.1 Peringkat Pertama : Kajian Awalan 13 1.6.6.6.2 Matlamat Kajian 5 1.

3.4 Program ‘ Safe Neighborhood Initiative ‘ [SNI] 45 2.1 Definisi Komuniti 31 2.1 Jenayah Kekerasan 23 2.1 Program Skim Pengawasan Kejiranan ‘Neighborhood 42 Watch Scheme‘ 2.4.4.3 Pembangunan Komuniti 31 2. viii BAHAGIAN KEDUA BAB II PEMBANGUNAN KOMUNITI DI DALAM PERLAKSANAAN BANDAR SELAMAT 2.3.1 Matlamat.2 Kempen Kesedaran Masyarakat Terhadap Jenayah 43 2.2.3.2 Pihak Keselamatan 30 2.5 Aspek Komuniti Dalam Menjayakan Bandar Selamat : 42 Pengalaman Negara Luar 2.5.4.4.1 Matlamat dan Konsep Bandar Selamat 19 2.3.4.1 Pengenalan 18 2.5.3.5.2 Indikator Bandar Selamat 21 2.4.3 Cara Memperkenalkan Pencegahan Jenayah 44 2.1.2 Definisi Bandar Selamat 19 2.5.4.2.3 Jenayah 22 2.3.4.1.5.2 Jenayah Harta Benda 23 2.5 Program Pembaharuan Kejiranan 46 ‘Neighborhood Renewal‘ 2.3 Kemudahan Awam Sebagai Pusat Komuniti 34 2.1 Reka Bentuk Persekitaran 25 2.2 Langkah-Langkah Pencegahan Jenayah Melalui 26 Reka Bentuk Persekitaran 2.2 Indikator Komuniti 33 2. Strategi dan Prinsip Perancangan 25 Reka Bentuk Persekitaran 2.4 Ciri-Ciri Bandar Selamat 23 2.6 Rumusan 48 .4.4 Program Sosial 36 2.

2 Halangan 64 3.6.6 Pandangan Terhadap Tahap Keselamatan Perumahan 69 3.1 Kejayaan 60 3.7 Pandangan Terhadap Tahap Komuniti Berjiran 72 3.6.3.5.6.2 Kemudahan Keselamatan 56 3.1 Pengenalan 49 3.2.3 Taraf Pendidikan Responden 67 3.2 Halangan 62 3.1 Susunatur Perumahan 52 3.1 Kejayaan 64 3.1 Mengenali Jiran Tetangga 72 3.7.3.4.1 Program Keselamatan 60 3.1 Umur dan Bangsa 65 3.1 Kejayaan 61 3.2 Lokasi dan Kekerapan Berinteraksi 73 .3.4.2 Pendapatan Isirumah Mengikut Bangsa 65 3.2 Program Pendidikan dan Kesedaran Masyarakat 61 3.2.5.4.4.4.2 Halangan 61 3.3.4 Tempoh Menetap 68 3.5 Profail Responden 65 3.7.3 Susunatur dan Kemudahan di Bukit Jelutong 52 3.3 Jenis-Jenis Jenayah Dan Waktu Sasaran 70 3.3 Program yang dijalankan oleh komuniti 62 3.3. ix BAHAGIAN KETIGA BAB III ANALISIS DATA DAN PENEMUAN KAJIAN 3.5.4.1 Tahap Keselamatan Perumahan 69 3.3 Kemudahan Rekreasi 57 3.3.1.2 Mengetahui Kegiatan Jenayah Dan Sumbernya 69 3.4.2 Senario Kejadian Jenayah di Bukit Jelutong 50 3.1.4 Program-Program Yang Telah Dilaksanakan 60 di Bukit Jelutong 3.4.4.5.4 Kemudahan Pendidikan 59 3.

2 Strategi Pembangunan Komuniti di dalam Perlaksanaan 103 Bandar selamat 4.12 Penemuan Kajian 91 3.3 Perbandingan Indikator Bandar Selamat dan Indikator 96 Komuniti dengan Penemuan di Kawasan Kajian BAHAGIAN KEEMPAT BAB IV CADANGAN PEMBANGUNAN KOMUNITI DI DALAM PERLAKSANAAN KONSEP BANDAR SELAMAT 4.8.12.8.8.8.7.3 Kekerapan Interaksi Mengikut Bangsa 74 3.5 Reaksi Penerimaan Tugas Di dalam Persatuan 79 3.12.9.8. x 3.5 Reaksi Semasa Dijemput Menghadiri Majlis 75 3.4 Peranan Di dalam Persatuan 78 3.1 Kewujudan dan Inisiatif Menyertai Persatuan 77 3.9.11 Pandangan Bagi Mengurangi Kadar Jenayah 87 3.10 Pandangan Terhadap Aspek Komuniti Di dalam 84 Pencegahan Jenayah 3.1 Pengenalan 102 4.2 Persatuan Yang Melibatkan Pencegahan Jenayah 77 3.7 Sambutan Daripada Penduduk Terhadap Aktiviti Yang 80 Dijalankan 3.1 Kejayaan Pembangunan Komuniti di Kawasan Kajian 94 3.2 Halangan Pembangunan Komuniti di Kawasan Kajian 95 3.8.9 Pandangan Terhadap Tahap Kepercayaan Antara Komuniti 81 3.2 Orang Yang Pertama Dihubungi 81 3.3 Memperkukuhkan struktur Organisasi Berpersatuan 103 .6 Lokasi Menjalankan Aktiviti 79 3.4 Menjemput Jiran Semasa Menganjurkan Majlis 75 3.1 Tanggapan Terhadap Jiran Tetangga 81 3.7.12.3 Kepercayaan Terhadap Jiran 82 3.9.8 Pandangan Terhadap Tahap Berpersatuan 76 3.7.

2 Program-Program Sosial 116 4.4.4 Pembangunan Komuniti 120 4.3 Kesedaran Terhadap Kepentingan Berkomuniti 123 4.1 Pendidikan 122 4.3.2.1 Persatuan Keselamatan 106 4.2 Inisiatif Berkomuniti 122 4.1 Pihak Swasta 106 4.1.3.4.4 Pengorbanan 124 4.1.3.3.2 Penglibatan Komuniti 110 4.2 Golongan Dewasa 118 4.1 Golongan Remaja 116 4.3.4.4.5 Rumusan 125 BAHAGIAN KELIMA BAB V PENUTUP 126 BAHAN RUJUKAN 131 LAMPIRAN Lampiran A 137 Lampiran B 141 Lampiran C 143 Lampiran D 144 Lampiran E 145 Lampiran F 146 Lampiran G 147 Lampiran H 148 Lampiran I 149 .3. xi 4.2.

12 : Makluman Sebelum Pemergian Dalam Jangkasama Yang 84 Panjang Jadual 3.1 : Statistik Kes Jenayah.11 : Jenis Pertolongan Yang Diperlukan Semasa Memaklumkan 83 Pemergian Kepada Jiran Dalam Jangkamasa Yang Panjang Jadual 3.2 : Agihan Bilangan Sampel Borang Soal Selidik 15 di Kawasan Kajian Jadual 2.2 : Pendapatan Isirumah 66 Jadual 3.4 : Mengetahui Kegiatan Jenayah dan Sumbernya 70 Jadual 3.7 : Kekerapan Interaksi Mengikut Bangsa 74 Jadual 3.13 : Langkah Bagi Mewujudkan Komuniti Yang Baik 85 Jadual 3.9 : Lokasi Menjalankan Aktiviti 80 Jadual 3.14 : Program Yang Berkonsep Komuniti Di Dalam 86 Membantu Mengurangi Jenayah . xii SENARAI JADUAL NO JADUAL TAJUK MUKA SURAT Jadual 1.1 : Ciri-Ciri Bandar Selamat 24 Jadual 3.10 : Tanggapan Terhadap Jiran 81 Jadual 3.6 : Lokasi Dan Kekerapan Berinteraksi 73 Jadual 3.5 : Kejadian Jenayah dan Waktu Sasaran 71 Jadual 3.1 : Kemudahan Yang Disediakan di Kawasan Bukit Jelutong 53 dan Unit Kejiranan Jadual 3.3 : Taraf Pendidikan Responden 68 Jadual 3. 2000 – 2005 4 Jadual 1.8 : Peranan Di dalam Persatuan 78 Jadual 3.

1 : Pembahagian Pengawasan Kejiranan dan Kemudahan 111 .15 : Cadangan Dalam Aspek Komuniti Bagi Membantu 90 Pencegahan Jenayah Jadual 3.17 : Tahap Komuniti Yang Baik Menggunakan Indikator Komuniti 99 Oleh Philips & Bridges. 2004 Jadual 3.16 : Tahap Keselamatan Menggunakan Indikator Bandar Selamat 96 Oleh JPBD. xiii Jadual 3. 2005 Jadual 4.

1 : Pelan Kunci 8 Pelan 1.5 : Pelan Kawasan Kajian 12 .3 : Pelan Lokasi 10 Pelan 1.4 : Pelan Gunatanah Semasa 11 Pelan 1. xiv SENARAI PELAN NO PELAN TAJUK MUKA SURAT Pelan 1.2 : Pelan Pembahagian Seksyen 9 Pelan 1.

xv

SENARAI RAJAH

NO RAJAH TAJUK MUKA SURAT

Rajah 1.1 : Statistik Jumlah Kes Jenayah, 2000 – 2005 3
Rajah 1.2 : Methodologi Kajian 17
Rajah 2.1 : Matlamat Yang Digariskan Untuk Bandar Selamat 20
Rajah 3.1 : Pembahagian Fasa Sedia ada di Kawasan Kajian 50
Rajah 3.2 : Kejadian Jenayah Kekerasan di Bukit Jelutong, 2003–2005 51
Rajah 3.3 : Kejadian Jenayah Harta Benda di Bukit Jelutong, 2003 – 2005 52
Rajah 3.4 : Konsep ‘Single entry’ di Kawasan Kajian Bagi memudahkan 54
pengawasan di buat oleh komuniti
Rajah 3.5 : Organisasi Persatuan Komuniti Bukit Jelutong [BJRA] 63
Rajah 3.6 : Umur & Bangsa Responden 65
Rajah 3.7 : Jumlah Pendapatan Mengikut Bangsa 67
Rajah 3.8 : Tempoh Menetap 68
Rajah 3.9 : Tahap Keselamatan Perumahan 69
Rajah 3.10 : Tahap Mengenali Jiran Tetangga 72
Rajah 3.11 : Menjemput Jiran Semasa Menganjurkan Majlis Mengikut 75
Bangsa
Rajah 3.12 : Reaksi Semasa Mendapat Undangan Ke Majlis 76
Rajah 3.13 : Menyertai Persatuan 77
Rajah 3.14 : Pengetahuan Persatuan Yang Melibatkan Pencegahan Jenayah 78
Rajah 3.15 : Reaksi Penerimaan Tugas 79
Rajah 3.16 : Sambutan Daripada Penduduk 80
Rajah 3.17 : Orang Yang Pertama Di hubungi 82
Rajahl 3.18 : Kepercayaan Terhadap Jiran 82

xvi

Rajah 3.19 : Aspek Komuniti Dapat Membantu Mengurangi Jenayah 85
Rajah 3.20 : Saiz Komuniti Yang Baik 87
Rajah 3.21 : Adakah Kawasan Kediaman Selamat Didiami? 88
Rajah 3.22 : Pihak Yang Paling Penting Perlu Melibatkan Diri Di dalam 88
Mencegah Jenayah
Rajah 3.23 : Adakah Keakraban Kejiranan Dapat Membantu Mengurangi 89
Kadar Jenayah?
Rajah 4.1 : Cadangan Struktur Organisasi Persatuan Penduduk 104
Bukit Jelutong
Rajah 4.2 : Carta Alir Penyelesaian Masalah oleh BJRA 105
Rajah 4.3 : ‘Phone Tree’ Yang Perlu disediakan oleh ‘Homeguard’ 107
Rajah 4.4 : Notis mesyuarat yang perlu diadakan oleh ’Homeguard’ 108
Rajah 4.5 : ’Block Watch Attendance Form’ 108
Rajah 4.6 : Pengawasan Kejiranan Melalui Tiga Unit Kejiranan 110
Rajah 4.7 : Struktur Pentadbiran Pengawasan Kejiranan 112
Rajah 4.8 : Pelan Kejiranan Setiap Lorong 113
Rajah 4.9 : Papan Tanda Pengawasan Kejiranan 115
Rajah 4.10 : Pengorbanan Yang Diperlukan Terhadap Komuniti 124

xvii

SENARAI FOTO

NO FOTO TAJUK MUKA SURAT

Foto 3.1 : Pagar rumah dan landskap yang tidak menghalang 55
penglihatan orang awam.
Foto 3.2 : Jalan berbentuk ‘cul-de-sac’ , menyukarkan penjenayah 55
melarikan diri
Foto 3.3 : Pondok pengawal diletakkan disetiap ‘access points’ 56
kawasan kajian
Foto 3.4 : Pelbagai cara yang dilakukan oleh pihak BJRA bagi mengawasi 56
kawasan kajian
Foto 3.5 : Bukit Jelutong ’Golf Club’ 57

Foto 3.6&3.7: Padang ’skateboard’ dan padang permainan kanak-kanak, antara 57
aktiviti rekreasi yang disediakan di kawasan kajian.
Foto 3.8 : ’Pocket green’ yang berkonsep ’ala-santai’. 57
Foto 3.9 : Dewan serbaguna merupakan lokasi penduduk untuk berkomuniti 58
setiap bulan.
Foto 3.10 : Pelbagai persatuan diwujudkan di dewan mengikut unit kejiranan 58
Foto 3.11 : Pelbagai kreativiti komuniti sempena Kempen Merdeka 58
di kawasan kajian.
Foto 3.12 : Program gotong-royong sesama komuniti telah diadakan 58
di kawasan kajian.
Foto 3.13 : Tadika di sediakan di setiap unit kejiranan kawasan kajian 59
Foto 3.14 : Sekolah Menengah Bukit Jelutong sebagai kemudahan pendidikan 59
di kawasan kajian

2 : Pakaian yang sesuai di pakai oleh ahli keselamatan swasta semasa 109 membuat rondaan Foto 4.1 : Pondok keselamatan yang perlu disediakan di setiap unit kejiranan 109 kawasan kajian.3 : Kotak telefon kecemasan yang perlu disediakan oleh pihak Polis 115 . xviii Foto 3.15 : Sekolah Rendah Bukit Jelutong di sediakan untuk komuniti di sini 59 Foto 4. Foto 4.

Ternyata aktiviti-aktiviti jenayah pada masa kini semakin bersifat ganas dan penjenayah pula semakin berani dalam menjalankan aktiviti mereka. Muhammad. atau pencabulan wanita. dianggarkan hampir 65 peratus penduduk di Semenanjung Malaysia akan mendiami kawasan bandar. Hampir setiap hari. media massa memaparkan laporan tentang pelbagai jenis kes jenayah sama ada rompakan bersenjata. Kawasan bandar merupakan penggerak dan nadi kepada ekonomi yang berkonsepkan teknologi. Sesungguhnya. . penculikan.0 Pengenalan Menjelang tahun 2020. antaranya ialah risiko kesejahteraan dan keselamatan yang tinggi kerana bandar tidak lagi mempunyai ciri-ciri yang selesa [conducive] untuk memberi perlindungan kepada kesejahteraan hidup [well being] manusia [Zainuddin bin Hj. peningkatan penglihatan pihak yang terlibat adalah amat penting bagi mencegah jenayah dan meningkatkan tanggapan keselamatan rakyat [sense of safety]. Perkara ini dipandang serius oleh kerajaan. Kesan perbandaran di negara ini tidak terkecuali daripada masalah aktiviti-aktiviti globalisasi. 1 BAB 1 PENDAHULUAN 1. 2000].

Aspek komuniti di dalam perlaksanaan konsep Bandar Selamat perlulah diberi perhatian terutamanya di kawasan perumahan. Namun ianya berbeza di kawasan bandar di mana aspek komuniti itu semakin merosot dan mula diabaikan. Antara pendekatan pencegahan jenayah boleh dilaksanakan melalui rekabentuk persekitaran. Ini kerana komuniti juga boleh bertindak sebagai agensi yang penting kepada pihak Polis dengan memberi ‘in-put’ kearah membangunkan Bandar Selamat. selain meringankan beban tugas Polis mencegah kejadian jenayah. Aspek komuniti sememangnya telah menjadi amalan komuniti di luar bandar sejak sekian lama dan merupakan teras perhubungan sosial. Penglibatan bersama [pembangunan komuniti] antara kerajaan. Peranan mereka juga amat besar dalam membantu kerajaan menyampaikan objektif. Konsep Bandar Selamat ini berasaskan kepada slogan bahawa pencegahan adalah lebih baik daripada penghapusan jenayah. di samping menjaga keselamatan perumahan mereka. Pendekatan ini berasaskan prinsip pencegahan jenayah melalui pengurangan peluang untuk penjenayah melakukan jenayah kerana kebanyakan jenayah berlaku secara spontan yang dihasilkan daripada peluang yang wujud. pihak keselamatan dan pembangunan komuniti. pihak keselamatan dan komuniti serta menyatukan komuniti dalam pencegahan jenayah dengan menanamkan semangat kejiranan adalah di antara ciri-ciri Bandar Selamat. Komuniti adalah ‘mata dan telinga’ kepada Polis untuk memerhatikan perkara-perkara yang biasa dan juga luar biasa. Jabatan Perancang Bandar dan Desa telah melaksanakan konsep Bandar Selamat bagi mewujudkan suasana kehidupan yang selamat dan mengurangkan peluang untuk melakukan jenayah kepada tahap yang paling minimum. Pengawasan kejiranan adalah satu rangkaian komuniti setempat yang mempunyai kesedaran untuk mengawasi kejadian yang berlaku di sekitar kawasan kejiranan dan melaporkan aktiviti-aktiviti yang diragui kepada pihak Polis. . 2 Pada tahun 2004.

507 kes].1 : Statistik Jumlah Kes Jenayah.1] 170. Rajah 1.542 kes]. jenayah kekerasan untuk samun tanpa senjatapi paling banyak dilaporkan [13.000 156. Secara keseluruhan pada tahun 2005 jenayah berkurangan 11 peratus daripada tahun sebelumnya. curi ragut [9.455 157.000 167. rogol [1. cuba bunuh [94 kes] dan samun berkawan bersenjatapi [40 kes]. samun berkawan tanpa senjatapi [1. pecah rumah dan curi [siang] [6. pada tahun 2000 hingga 2005 curi motosikal pula merupakan kes jenayah harta benda yang paling ketara iaitu [51.000 135. pecah rumah dan curi [malam] [17.881 kes]. samun bersenjatapi [317 kes]. 2006.709 kes]. 3 1. kes-kes jenayah di Malaysia kian meningkat hingga mengancam tahap keselamatan dan ketenteraman masyarakat. Peningkatan kes dari tahun 2003 hingga 2005 adalah sebanyak 10 peratus. curi motokar [9.2005 jumlahnya ketara tetapi telah menurun pada tahun 2002. bunuh [497 kes]. Kes jenayah harta benda pula. 2000 .617 kes].1 Isu dan Persoalan Kajian Tahun demi tahun.135 155.842 kes]. Pada tahun 2003 . lain-lain curi [34.2005 Pada tahun 2000-2005. Menurut statistik Ibu Pejabat Polis Bukit Aman kes-kes jenayah telah meningkat dari tahun 2000 hingga 2005. Penurunan kes jenayah ini disebabkan .000 149.000 145.000 Bilangan kes jenayah 160.210 kes].469 156. diikuti mencederakan manusia [4. Polis Diraja Malaysia.923 kes] dan curi motor lori/van [5.317 kes].419 156.000 2000 2001 2002 2003 2004 2005 Tahun Sumber : Cawangan Perhubungan Awam. [Rujuk Rajah 1.173 165.711 kes]. Ibu Pejabat Polis Bukit Aman.246 kes]. Jenis-jenis jenayah terbahagi kepada dua iaitu jenayah kekerasan dan jenayah harta benda.042 150.000 140.

2005 Kes 2000 2001 2002 2003 2004 2005 Jenayah Kekerasan Bunuh 551 608 516 565 565 497 Cuba bunuh 43 68 64 77 92 94 Samun berkawan 89 65 73 45 44 40 senjatapi Samun berkawan tanpa 1.210 28.173 156.560 51.507 Curi Motokar 7.212 51.042 156.444 18.624 9.246 Jumlah Kecil 21.210 1.923 (siang) Pecah rumah & curi 24.709 Ragut 15.246 Jenayah Harta Benda Pecah rumah & curi 8. Jadual 1.798 11. pengawasan kejiranan dan sebagainya.418 1.843 22. Manakala Program Khidmat Sosial Negara di dalam Rancangan Malaysia Kelapan [2001-2005] diperkenalkan bertujuan .544 8.326 Jumlah Keseluruhan 167.638 33.043 27.697 1.460 15. Ibu Pejabat Polis Bukit Aman. 2006.928 6.790 21.525 134.333 12.572 Sumber : Cawangan Perhubungan Awam.199 133.221 13.892 5.861 18. Polis Diraja Malaysia.354 1.718 1. Dalam Rancangan Malaysia Keenam [1991-1995].368 14.689 1.542 (malam) Curi Motor.675 7.449 6.903 47.278 8.223 47.1 menunjukkan statistik kes jenayah dari tahun 2000 hingga 2005.963 13.596 135.711 Curi Motosikal 45. Kerajaan juga telah melaksanakan beberapa program di dalam mengurangi kadar jenayah melalui Rancangan Malaysia.569 136. 2000 .079 128. Program Rakan Muda telah diperkenalkan bertujuan untuk membantu belia mengelakkan diri daripada kegiatan yang tidak sihat terutamanya kegiatan jenayah.368 4.681 1.617 Lain-lain curi 54.203 13.210 bersenjatapi Rogol 1.1 : Statistik Kes Jenayah.354 17.080 34.473 149.881 33.536 9.920 1. Lori/Van 3.204 11.238 21.551 4.859 4.537 8.082 14.104 4.887 Mencederakan manusia 5.821 6.315 156.440 4.471 1. Jadual 1.306 4. memperkenalkan Program Masyarakat Penyayang dan Jawatankuasa Rukun Tetangga secara meluas bertujuan untuk memupuk semangat kejiranan bagi membantu mengurangi jenayah di kawasan perumahan.570 5.580 8.698 4.699 4. Manakala dalam Rancangan Malaysia Ketujuh dan Kelapan [1996-2005].704 1. 4 perlaksanaan beberapa program pencegahan jenayah seperti rukun tetangga.137 50.455 139.196 4.842 senjatapi Samun bersenjatapi 722 566 425 381 334 317 Samun tanpa 12.317 Jumlah Kecil 145.604 20.550 6.394 20.003 18.

5 menggalakkan semangat kerjasama dan perkongsian antara agensi kerajaan. swasta dan badan bukan kerajaan [NGO] sukarela membantu membenteras jenayah. Sejauhmanakah aspek komuniti dapat membantu mengurangi kadar jenayah di kawasan perumahan? ii. Terkini di dalam Rancangan Malaysia Kesembilan [2006-2010]. telah diperkenalkan Program Pembelajaran Sepanjang Hayat dan Pusat Aktiviti Perpaduan bagi membentuk komuniti berpengetahuan dalam membuat rondaan. . terutama apabila rumah jirannya kekosongan. Apakah kejayaan dan halangan aspek komuniti di dalam perlaksanaan konsep Bandar Selamat? iv. Apakah indikator komuniti yang berkesan bagi mencapai konsep Bandar Selamat? iii. Semangat ini perlu disemai dan diamalkan dikalangan komuniti. Komuniti memainkan peranan penting dalam merangka cara penyelesaian yang bersifat tempatan [custom design solution]. Komuniti dapat mempertingkatkan [heighten] peluang pemerhatian dan pengawasan ke atas harta benda. Semua strategi dan langkah pencegahan jenayah tidak berkesan tanpa kesedaran dan kerjasama komuniti. pembabitan komuniti amat diperlukan. Semangat kejiranan seperti saling membantu dan mengambil berat di antara jiran oleh komuniti juga dapat membenteras kejadian jenayah. i. Oleh itu kajian ini telah mengemukakan beberapa persoalan. mengorganisasi persatuan di dalam mencegah jenayah.2 Matlamat Kajian Matlamat kajian ini adalah untuk mengenalpasti pembangunan komuniti dalam melaksanakan konsep Bandar Selamat. Apakah sumbangan dan peranan pihak-pihak yang terlibat dalam menerapkan aspek komuniti di dalam perlaksanaan Bandar Selamat? 1. Bagi merealisasikan program-program ini.

4 Skop Kajian Skop kajian ini hanya melihat kepada isu-isu jenayah sama ada jenayah kekerasan dan jenayah harta benda yang melibatkan ancaman kepada aspek keselamatan dan kesejahteraan komuniti di bandar. Isu-isu jenayah ini merupakan salah satu daripada penekanan dalam perlaksanaan Bandar Selamat. Mengenalpasti isu-isu jenayah di kawasan perumahan bandar yang terancang. Mengenalpasti definisi. indikator. matlamat. indikator dan ciri-ciri Bandar Selamat. Kajian ini juga hanya memberi penekanan kepada kawasan perumahan yang dirancang yang meliputi kawasan rumah teres. v. dan vi.3 Objektif Kajian Di antara objektif-objektif yang digariskan untuk mencapai matlamat di atas ialah:- i. 1. ii. Selain daripada itu. konsep. Mengenalpasti penglibatan komuniti di dalam menjayakan Bandar Selamat di luar negara. kajian juga hanya menumpukan aspek komuniti daripada aspek reka bentuk persekitaran dan pihak keselamatan dalam menyelesai atau mengurangi jenayah bagi mewujudkan sebuah Bandar Selamat. strategi dan program-program komuniti. 6 1. Mengenalpasti kejayaan dan halangan aspek komuniti di dalam perlaksanaan Bandar Selamat. iii. Mengenalpasti definisi. . berkembar dan sesebuah. iv. Mengemukakan beberapa pembaikan dan cadangan dalam pembangunan komuniti bagi menjayakan perlaksanaan Bandar Selamat.

3 pula menunjukkan Pelan Lokasi kawasan kajian di Bukit Jelutong.03 ekar dan mempunyai 5. Pembangunan ini telah mendapat kelulusan daripada Majlis Bandaraya Shah Alam pada 29hb Februari 1996 dengan rujukan MPSA/PRG/PTU8- 2-96 [1]MPSA/PRG/2016-94[U8]. Lebuhraya Persekutuan dan ‘North Klang Valley Expressway’. sesebuah dan pangsapuri. Kajian ini juga hanya meliputi rumah teres. Terdapat empat jenis rumah iaitu teres.4 menunjukkan gunatanah sedia ada untuk keseluruhan Bukit Jelutong dan Pelan 1. Bukit Jelutong ini di buka sekitar tahun 2000 yang berkonsepkan pembangunan bercampur. Ia juga terletak di bahagian utara pentadbiran Majlis Bandaraya Shah Alam. kawasan tengah dan kawasan selatan Shah Alam. rumah berkembar dan rumah sesebuah. Perumahan di bahagian utara Bukit Jelutong masih di dalam proses pembangunan. 2006]. 7 1. Pelan 1.5 menggambarkan perumahan sedia ada kawasan kajian sahaja. Keseluruhan tapak pembangunan Bukit Jelutong mempunyai keluasan 2.205. berkembar.5 Kawasan Kajian Bukit Jelutong merupakan sebuah kawasan perumahan yang terpilih sebagai kawasan kajian. Bhd. Ia dimajukan oleh Guthrie Property Development Holdings Sdn. . Rasionalnya kerana jumlah kes jenayah di kawasan kajian berkurangan berbanding kawasan perumahan yang lain [Ibu Pejabat Polis Diraja Shah Alam. Kawasan kajian dapat dihubung melalui ‘Guthrie Corridor Expressway’ melalui persimpangan bertingkat. Pelan 1.2 menunjukkan pembahagian seksyen iaitu kawasan utara. juga dikenali sebagai kawasan Seksyen U8 [Shah Alam Utara] dan mempunyai 5 fasa perumahan di dalamnya. Kawasan kajian telah dipilih sebagai Bandar Selamat oleh Majlis Bandaraya Shah Alam pada tahun 2005. Pelan 1.000 unit kediaman. Penempatan yang paling lama iaitu 5 tahun keatas sahaja akan di kaji agar maklumat yang diperolehi menyakinkan terutama terhadap keakraban berkomuniti. bahagian timur barat pula baru diduduki iaitu kurang 2 tahun (masih sukar untuk dinilai). Pelan 1.1 menunjukkan Pelan Kunci kawasan kajian.

8 Pelan 1.1 : Pelan Kunci .

9 Pelan 1.2 : Pelan Pembahagian Seksyen .

10 Pelan 1.3 : Pelan Lokasi .

4 : Pelan Gunatanah Sediada . 11 Pelan 1.

5 : Pelan Kawasan Kajian . 12 Pelan 1.

Dasar. Peringkat Keempat : Analisis data dan penemuan kajian.2 Peringkat Kedua : Kajian Literatur Peringkat ini menjurus kepada pemahaman mengenai definisi. iv. matlamat. matlamat dan objektif kajian dibentuk sebagai panduan kajian ini. ii.6. Peringkat Kelima : Hasil akhir dan cadangan. .6. 1. iii. 1. v. strategi dan program juga akan diperolehi dari data-data sekunder di dalam mengurangi kadar jenayah terutama dalam perlaksanaan Bandar Selamat. Peringkat Kedua : Kajian literatur. indikator dan ciri-ciri mengenai Bandar Selamat di Malaysia dan luar negara dan aspek pembangunan komuniti dalam menjayakan Bandar Selamat. iaitu :- i. konsep. Selain daripada itu.1 Peringkat Pertama : Kajian Awalan Kajian awalan ini melibatkan pemahaman terhadap isu-isu jenayah semasa sama ada jenayah kekerasan dan jenayah harta benda yang melibatkan ancaman kepada aspek keselamatan dan kesejahteraan komuniti di kawasan kediaman bandar.6 Pendekatan Kajian Pendekatan kajian ini dibahagikan kepada beberapa peringkat. Peringkat Ketiga : Pengumpulan data. 13 1. Peringkat Pertama : Kajian awalan.

A. 1996]. Dua kaedah digunakan iaitu kaedah pengamatan/pemerhatian dan kaedah temubual soalselidik. laporan serta bahan-bahan elektronik [internet] dan temubual. Ia dilakukan untuk mendapatkan pengalaman dan penghayatan sendiri ketika melalui kawasan tersebut bagi mengetahui tahap komuniti yang wujud di kawasan kajian. . pandangan terhadap tahap kepercayaan antara komuniti di dalam mengurangi kadar jenayah. majalah. Kesemua responden yang dipilih terdiri daripada ketua keluarga. pandangan terhadap tahap komuniti. 14 1. Bilangan sampel bagi setiap jenis rumah adalah seperti di jadual 1. pandangan terhadap tahap berpersatuan.2. Kajian temubual soalselidik ini bertujuan untuk mendapatkan maklumat yang merangkumi profail penduduk. [D. de Vaus. surat khabar. Ia dijalankan berdasarkan persampelan rawak mudah bagi setiap jenis rumah tersebut. Maklumat primer diperolehi melalui kaedah kajian lapangan.6. Maklumat sekunder diperolehi daripada agensi kerajaan yang berkaitan maklumat asas kawasan kajian. pandangan terhadap tahap keselamatan perumahan. Pengumpulan maklumat ini dibuat melalui bahan-bahan bercetak seperti buku rujukan. Antara maklumat-maklumat tersebut adalah latarbelakang kawasan kajian. Pemilihan sampel adalah berkadaran mengikut tiga fasa dan tiga jenis rumah iaitu rumah teres. berkembar dan sesebuah. Kaedah pengamatan kawasan kajian ini adalah untuk melihat aspek komuniti di kalangan penduduk. jurnal.3 Peringkat Ketiga : Pengumpulan Data Peringkat ini melibatkan pengumpulan data sekunder dan primer. masalah jenayah yang dilaporkan dan konsep Bandar Selamat yang diamalkan. Jumlah sampel adalah sebanyak 100 buah rumah dengan menggunakan paras keyakinan 90 peratus.

925 x 100 98 x 100 247 x 100 2. dapat dikenalpasti sama ada pembangunan komuniti yang diperkenalkan di Bandar Selamat telah berjaya atau sebaliknya dalam mencegah jenayah.4 Peringkat Keempat : Analisis Data dan Penemuan Kajian Data-data yang diperolehi akan dianalisis menggunakan perisian SPSS dan melibatkan frekuensi dan statistik jadual-silang.270 2.270 2.925 98 247 1. Seterusnya penilaian dilakukan ke atas penemuan kajian dengan menggunapakai indikator Bandar Selamat oleh Jabatan Perancang Bandar dan Desa. 15 Jadual 1. [2005].6.6.5 Peringkat Kelima : Hasil Akhir dan Cadangan Daripada hasil kajian. Disini juga dapat dilihat kejayaan dan halangan dalam aspek komunti terhadap kawasan kajian. 1.270 Jumlah unit kediaman 85 4 11 100 1. Hasil analisis akan digunakan untuk mengetahui sama ada aspek komuniti yang wujud di kawasan kajian boleh membantu dalam pencegahan jenayah. [2004] dan indikator komuniti oleh Philip dan Bridges. . Beberapa pembaikan dan cadangan akan dikemukakan bagi pembangunan komuniti di kawasan kajian.2 : Agihan Bilangan Sampel Borang Soal Selidik di Kawasan Kajian Kategori Rumah Rumah Rumah Jumlah teres berkembar sesebuah Bilangan Sampel 1.270 2. Cadangan yang akan dihasilkan adalah bagi mewujudkan pembangunan komuniti yang baik bagi pencegahan jenayah di Bandar Selamat.

8 Kepentingan Kajian Hasil kajian ini penting bagi memberi panduan asas ke arah pembangunan komuniti yang lebih baik di dalam perlaksanaan konsep Bandar Selamat. Selain dapat menyelesaikan masalah jenayah di kawasan kajian. 16 1. Ini adalah kerana pembangunan komuniti di kawasan perumahan memainkan peranan yang penting untuk membenteras kegiatan jenayah. ia juga diharap dapat diterimapakai di kawasan yang lain dengan tujuan utama meningkatkan pembangunan komuniti ke arah kawasan kediaman [living environment] yang selamat. .

Frequency [JPBD] dan indikator komuniti [Philips dan . halangan kajian Perisian Komputer SPSS dan perbandiangan indikator Bandar Selamat . Ciri-Ciri & Strategi Bandar Selamat. kejayaan. 17 Kajian Awalan a. Konsep Bandar Selamat.2 : Methodologi Kajian .Crosstabs Bridges] Peringkat Keempat Hasil Akhir & Cadangan Peringkat Kelima Rajah 1. Mengenalpasti Isu dan Masalah Semasa b. ¾ Indikator . Ojektif dan Skop Kajian Peringkat Pertama Kajian Literature ¾ Definisi . dan ¾ Penglibatan Aspek Komuniti dalam Menjayakan Bandar Selamat : Pengalaman Negara Luar. Peringkat Kedua Pengumpulan Data (Data Sekunder) Data Primer Pengumpulan Maklumat Temubual/Soal-selidik Pengamatan ¾ Bahan Bercetak ¾ Profail responden ¾ Aspek Fizikal ¾ Bahan Elektronik ¾ Pandangan terhadap tahap ¾ Aspek Komuniti ¾ Agensi yang berkaitan keselamatan ¾ Pandangan terhadap tahap komuniti ¾ Pandangan terhadap tahap berpersatuan ¾ Pandangan terhadap tahap kepercayaan & aspek komuniti didalam pencegahan jenayah ¾ Pandangan bagi mengurangi jenayah Peringkat Ketiga Analisis Data Dan Penemuan Kajian ¾ Latarbelakang responden dan tahap komuniti serta tahap keselamatan kawasan kajian ¾ Pandangan terhadap keakraban komuniti bagi membantu pencegahan jenayah ¾ Melihat penemuan. Pembentukan Matlamat . Matlamat.

konsep serta indikator Bandar Selamat yang telah digariskan oleh Jabatan Perancangan Bandar dan Desa. matlamat. Ini bertujuan untuk mengetahui pencapaiannya dan kesesuaiannya untuk dilaksanakan di Malaysia. 18 BAB II PEMBANGUNAN KOMUNITI DI DALAM PERLAKSANAAN BANDAR SELAMAT 2. Penglibatan pembangunan komuniti dalam menjayakan Bandar Selamat dari pengalaman negara luar juga diberi penekanan. pihak keselamatan dan pembangunan komuniti dalam mewujudkan Bandar Selamat akan dibincangkan dan tumpuan diberikan kepada pembangunan komuniti. . Bahagian pertama menerangkan definisi. Ciri-ciri Bandar Selamat iaitu reka bentuk persekitaran.1 Pengenalan Kajian literatur ini terbahagi kepada beberapa bahagian yang akan menjelaskan mengenai pembangunan komuniti dalam pembangunan Bandar Selamat.

Manakala perkataan ‘Selamat’ mempunyai maksud terpelihara atau terhindar daripada bencana. Ini bermaksud setiap pelan pembangunan bandar. Polis Di Raja Malaysia [PDRM]. pekan dan kawasan perumahan yang baru hendaklah mengambilkira aspek-aspek keselamatan. Ini bermaksud persekitaran yang paling terpelihara. tidak menimbulkan suasana yang boleh menggalakkan kejadian mengganggu-gugat kesejahteraan setempat dan setiap komuniti mesti sentiasa berada di dalam keadaan yang paling selamat. 2. 19 2. Maka ‘Bandar Selamat’ adalah sebuah bandar yang bebas dari pelbagai ancaman fizikal. bebas dari kemerosotan sosial dan moral dan bebas dari kemalangan dalam dan luar negara.2 Definisi Bandar Selamat Menurut Kamus Dewan [2002]. sejahtera dan aman. terlepas daripada bahaya atau aman sentosa. . bebas dari kemusnahan dan melapetaka. sosial dan mental. sejahtera dan tidak mendapat apa-apa gangguan dan memberi jaminan keselamatan atau bebas dari ketakutan dengan harapan aman sentosa. perkataan ‘Bandar’ mempunyai maksud tempat atau pusat yang ramai penduduknya dan terdapat banyak urusan dan perniagaan dijalankan.2.1 Matlamat dan Konsep Bandar Selamat Matlamat yang dikemukakan oleh Jabatan Perancang Bandar dan Desa Malaysia dalam perlaksanaan Bandar Selamat ialah mewujudkan bandar yang bebas dari keganasan. Yayasan Pencegahan Jenayah Malaysia [MCPF] dan lain-lain agensi bagi memainkan peranan ke arah mencapai pembangunan bandar yang selamat. Kementerian Perumahan dan Kerajaan Tempatan [KPKT] telah mencadangkan Pelaksanaan Program Bandar Selamat yang melibatkan agensi seperti Jabatan Perancangan Bandar dan Desa [JPBD]. Perlaksanaan Bandar Selamat ini telah diperakui oleh Majlis Negara Bagi Kerajaan Tempatan [MNKT] pada 11 Oktober 2004.

pecah rumah. hilang integriti dan sebagainya. kebakaran rasuah. banjir dan tanah runtuh. kecurian. seperti kemalangan jalanraya. 2005 Rajah 2. Sumber : Jabatan Perancangan Bandar Dan Desa. jatuh dari bangunan.1 : Matlamat Yang Digariskan Untuk Bandar Selamat . Mewujudkan Bandar Yang Bebas Dari Kemerosotan sosial & Kemalangan dalam & 3 moral 4 luar bangunan (social and moral decay) (indoor/outdoor accidents) seperti penagihan dadah. salah guna kuasa. dan sebagainya. 20 Matlamat Bandar Selamat Keganasan Kemusnahan & 1 2 (violence) Malapetaka merosakkan harta benda dan ekoran bencana alam seperti nyawa seperti gejala ragut. kecurian dan sebagainya. jenayah kolar putih.

2. Komuniti dapat menggunakan kemudahan sosial secara optimum tanpa berasa bimbang terhadap kegiatan jenayah. indikator atau petunjuk Bandar Selamat adalah seperti berikut :- i. Kadar jenayah sama ada yang dilaporkan atau tidak dilaporkan kepada pihak polis dan kajian statistik jenayah semakin berkurangan setiap tahun. Kadar jenayah berkurangan berbanding dengan kadar indeks kualiti hidup yang semakin meningkat. Kemudahan sosial yang disediakan dapat mengwujudkan sesebuah komuniti yang baik bagi menjamin keselamatan komuniti dan mengurangkan kegiatan jenayah di kawasan terbabit. b.2. b. Kemudahan Sosial a. pihak keselamatan dan pembangunan komuniti [Datuk Lee Lam Thye. di mana perancangan menjadi langkah utama untuk mencegah kegiatan jenayah. ii. badan bukan kerajaan dan masyarakat ke arah membenteras kegiatan jenayah melalui reka bentuk persekitaran yang selamat. 1999]. 21 Konsep Bandar Selamat menekankan kepada kerjasama bersepadu di antara badan-badan kerajaan seperti pihak berkuasa tempatan. organisasi swasta. Kadar Indeks Jenayah a. Menurut DCP Datuk Kamarudin [1999] konsep Bandar Selamat di Malaysia pada umumnya berdasarkan prinsip “Prevention Is Better Than Cure” atau “Mencegah Lebih Baik Dari Mengubati”. pihak keselamatan [Polis]. .2 Indikator Bandar Selamat Menurut Jabatan Perancang Bandar dan Desa Malaysia.

Peningkatan komuniti berasa selamat terhadap kawasan kediamannya yang merangkumi golongan kanak-kanak. dewasa.3 Jenayah Menurut Kamus Dewan [2002]. persekitaran fizikal juga menyumbang kepada perlakuan jenayah di mana lazimnya aspek ini tidak dititikberatkan di dalam perancangan perumahan. merompak. Interaksi Komuniti a. perkataan ‘Jenayah’ mempunyai maksud kejahatan [mencuri. Jenayah merupakan suatu kegiatan yang menyalahi undang-undang kerajaan sesebuah tempat atau negara. Perhubungan dan interaksi antara jiran berjalan baik di mana saling mengenali antara satu sama lain. Kesedaran dan Sikap Masyarakat a. 22 iii. Kesedaran masyarakat terhadap definisi. 2. v. bertolak-ansur. remaja. konsep dan ciri-ciri Bandar Selamat serta bertanggung-jawab di dalam membantu untuk membenteras kegiatan jenayah serta menjayakan konsep Bandar Selamat di kawasan yang dicadangkan khususnya dan di seluruh Malaysia amnya. Indeks jenayah . Jenayah kebiasaannya berkait rapat dengan aspek keselamatan dan kesejahteraan penghuni. warga emas dan golongan kurang upaya (jika ada). bertanggung-jawab. mempunyai sikap bantu-membantu. Persepsi Komuniti Terhadap Keselamatan a. matlamat. mengambil berat terhadap keselamatan dan harta benda sesama jiran dan sebagainya. Walaupun jenayah kerap kali dikaitkan dengan aspek sosial. membunuh dan lain-lain] yang salah di sisi undang- undang atau perbuatan kriminal. iv.

4 Ciri-Ciri Bandar Selamat Ciri-ciri dalam Bandar Selamat terdiri daripada rekabentuk persekitaran.3.3. rogol dan mencederakan orang. 2. samun tanpa senjata. samun berkawan tidak bersenjata. cuba membunuh.2 Jenayah Harta Benda Jenayah jenis ini hanya melibatkan ancaman ke atas harta benda sahaja seperti ragut. mencuri kenderaan dan lain-lain jenis kecurian yang berbentuk harta benda. Pembangunan komuniti penting bagi mencegah atau mengurangi kadar jenayah. 23 dibahagikan kepada dua kategori utama iaitu jenayah kekerasan dan jenayah harta benda. samun berkawan bersenjata. Pembangunan komuniti di dalam sesebuah bandar juga dapat merangka cara penyelesaian melalui keakraban kemasyarakatan bagi mewujudkan sebuah Bandar Selamat yang bebas daripada kegiatan jenayah dan perasaan takut terhadap jenayah. 2. Interaksi sosial dan semangat kejiranan yang baik akan mewujudkan kesepaduan komuniti dan rasa tanggung-jawab dalam menjaga keselamatan bersama. pecah rumah pada siang hari. samun bersenjata. pecah rumah pada malam hari. pihak keselamatan dan pembangunan komuniti. Antara nilai-nilai murni yang perlu diwujudkan adalah tahap keamanan dan .1 Jenayah Kekerasan Jenayah kekerasan adalah perbuatan yang mendatangkan ancaman dan kecederaan ke atas seseorang di mana perlakuan yang termasuk di bawahnya adalah membunuh. seluk saku. 2.

Jadual 2. ƒ Ruang awam komuniti ƒ Penglibatan masyarakat: yang selamat untuk pengguna. dan 3. kediaman yang [dari Pihak Polis dan aman. Kejayaan Bandar Selamat ini dapat menwujudkan persekitaran kediaman yang bebas daripada kegiatan jenayah dan merasa aman. pembentukan Jawatankuasa Pencegahan Jenayah. seperti rukun tetangga. peningkatan ƒ Persekitaran tahap pencahayaan di kediaman yang kawasan perumahan. 24 keselamatan di dalam sesuatu petempatan. dan lain-lain. Secara ringkasnya. bandar ataupun di dalam komuniti pembangunan yang dilaksanakan.1. damai dan ƒ Pelan pembangunan. 2005 . tenteram dan selamat untuk didiami.1 : Ciri-Ciri Bandar Selamat Bil Ciri-Ciri Cara Mewujudkan Sasaran Bandar Selamat Bandar Selamat 1. Pihak Keselamatan ƒ Polisi & Strategi. Sumber : Jabatan Perancangan Bandar Dan Desa. bebas daripada pemasangan alat kegiatan komunikasi kecemasan jenayah. Pembangunan ƒ Pendidikan. ciri-ciri Bandar Selamat adalah seperti di jadual 2. ƒ Kawasan 2. Reka bentuk ƒ Perubahan Persekitaran : persekitaran mikro-persekitaran yang berketahanan. damai. sebagainya] tenteram.

Semua aktiviti yang mengakibatkan pencemaran seperti bau yang tidak menyenangkan dan bunyi bising tidak sepatutnya diletakkan bersebelahan atau . iv. pengasingan laluan pejalan kaki dari laluan bermotosikal dan sebagainya. mampan dan lebih produktif. ii.1 Matlamat.1. Perancangan rekabentuk dan alam persekitaran hendaklah berasaskan ciri-ciri elemen pencegahan jenayah.4. Strategi dan Prinsip Perancangan Reka Bentuk Persekitaran Beberapa kaedah telah diperkenalkan bagi mencapai tahap persekitaran fizikal yang berkesan di dalam perlaksanaan Bandar Selamat.4. iii. Perancangan reka bentuk persekitaran fizikal perlu mengambilkira perlaksanaan ruang dan akses yang baik seperti jarak anjakan minimum antara bangunan. sihat. Jabatan Perancang Bandar dan Desa telah melaksanakan strategi iaitu ‘segala reka bentuk persekitaran fizikal perlu bersesuaian bagi mengelak dan menyukarkan kegiatan jenayah keganasan berlaku’. Keselamatan boleh dicapai melalui perancangan susunatur yang berkualiti dan berkesan. Perancangan mestilah menghindarkan unsur-unsur yang mendatangkan ancaman. 25 2.1 Reka Bentuk Persekitaran 2. laluan alternatif ke blok-blok bangunan yang selamat kepada pejalan kaki. kerosakan dan bahaya kepada sesuatu kawasan supaya penempatan manusia lebih selamat. Perancangan ini juga hendaklah mengikut prinsip-prinsip perancangan dan pembangunan sejagat iaitu:- i. Mewujudkan keperluan infrastruktur dan keperluan manusia yang tersusun. Bagi menentukan keselamatan reka bentuk persekitaran. Matlamat Bandar Selamat adalah untuk mengurangi dan menghindarkan kadar jenayah yang semakin berleluasa. ‘more liveable’ saksama. selesa dan selamat.

aksessibiliti yang baik bagi membantu ke arah mencegah atau mengurangkan kadar jenayah di kawasan perumahan. sisi atau belakang bangunan dari garisan sempadan rezab jalan hendaklah mencukupi. c. f. dan v. Jarak antara dinding bahagian hadapan. Semua unit kediaman perlu menyediakan minimum tiga buah bilik tidur. Mengikuti piawaian perancangan susunatur yang diluluskan oleh pihak berkuasa tempatan ke arah persekitaran yang selamat antaranya ialah:- a. Secara amnya. Aliran lalulintas yang sistematik. Ruang persekitaran luaran untuk rekreasi yang lengkap.4. Ruang pejalan kaki sebagai akses untuk kanak-kanak. 2. pencegahan jenayah. keselamatan kepada individu dan hartanya merangkumi perhatian kepada merancang dan menyediakan akses yang lengkap untuk mencegah kebakaran. d.2 Langkah-langkah Pencegahan Jenayah Melalui Reka Bentuk Persekitaran Langkah-langkah yang telah dilaksanakan oleh pihak berkuasa tempatan dalam pencegahan jenayah melalui reka bentuk persekitaran fizikal adalah :- .1. e. memberi kesihatan mental dan fizikal. golongan kurang upaya dan warga emas. Anjakan antara dari bangunan ke bangunan yang selamat. Ruang untuk kegunaan aktiviti dalaman yang mencukupi dan selesa. Ini adalah satu tindakan yang amat murni untuk melihat komuniti sentiasa berada di dalam suasana yang selamat dan sejahtera. b. dan g. perkhidmatan kecemasan. 26 berhampiran masjid atau tempat-tempat penyembahan yang lain serta di kawasan kediaman.

Keadaan ini memberi tekanan kepada penceroboh apabila memasuki kawasan tersebut. iii. [1991]. Reka bentuk susunatur yang mengutamakan prinsip pengkawasan akan dapat membantu membentuk ‘sense of community’ dan saling mengenali di antara penghuni. Peluang pengawasan sebegini dapat mengawal dan menjadikan kawasan tersebut lebih selamat serta penghuni tidak akan berasa bimbang ketika menggunakan ruang tersebut. Pengawasan dengan menggunakan kamera tersembunyi merupakan salah satu cara yang berkesan kerana ia boleh merakamkan aktiviti di sesuatu kawasan. Pengasingan ruang awam dan persendirian Menurut Crowe. iv. 27 i. Mewujudkan pengawasan [Surveillance] Konsep pengawasan ini telah di utarakan oleh Crowe. [1991] tembok. Konsep ini merupakan keupayaan komuniti atau individu untuk membuat pengawasan sesuatu kawasan terhadap aktiviti yang dilakukan pada kehidupan seharian. . Konsep ini bertujuan untuk menstrukturkan semula persekitaran fizikal perumahan supaya menjadi ‘livable’ dan dapat dikawal oleh penghuni kawasan tersebut. ii. ‘shrubs’ atau papan tanda boleh dianggap sebagai sempadan kawasan kawalan untuk dikawal oleh penghuni. Ini dapat memberi keyakinan kepada komuniti bertindak ke atas orang asing atau aktiviti yang mencurigakan terhadap ruang tersebut. Menentukan pengkawasan [Territorial] Pengkawasan menunjukkan sesuatu tempat dikawal oleh komuniti. [1991] pengasingan ruang awam dan persendirian ini bertujuan untuk memastikan sesuatu ruang itu mempunyai pemilik. Menurut Crowe. Menerapkan konsep ‘Defensible Space’ dalam persekitaran fizikal perumahan Konsep ini telah diutarakan oleh Oscar Newman pada tahun 1971.

Melaksanakan pencahayaan Bentuk pencahayaan yang baik dapat menggalakkan penggunaan ruang awam oleh pengguna pada waktu malam dan berupaya mengurangkan jenayah. Mengelakkan reka bentuk sekatan pandangan [Sightlines] Reka bentuk berkonsepkan sekatan pandangan oleh dinding. Ruang perangkap ini perlulah dielakkan atau jika tidak perlu diberi perhatian dengan menerapkan prinsip keselamatan. Crowe. Kawasan sebegini mempunyai risiko yang tinggi kepada jenayah kerana amat sukar diberi pengawasan. Menurut Lang. Guna tanah bercampur akan menggalakkan orang awam menjalankan pelbagai aktiviti. . [1994] kawasan yang mempunyai cahaya yang terang menjadi tumpuan dan pilihan orang ramai untuk menggunakan berbanding dengan kawasan yang tersembunyi dan gelap. Mengelakkan ruang perangkap [Entrapment Spot] Ruang perangkap terbentuk daripada objek seperti dinding atau tumbuhan. Mengawal tanaman landskap Menurut Heberle dan Scutella [1995] pembinaan pagar atau dinding dikawasan perumahan perlulah mempunyai ciri-ciri keselamatan. pagar. ix. tumbuhan perlu dielakkan kerana ia boleh menimbulkan perasaan tidak selamat. Mengurangkan guna tanah bercampur Pengurangan ruang secara efektif dan produktid akan mengurangkan risiko berlakunya jenayah ke atas individu. [1991]. viii. vii. Selain daripada itu. Pagar yang mempunyai ketinggian 40 inci sebaik-baiknya menggunakan rekabentuk ‘chain-link’ agar kawasan kediaman dapat dilihat dengan lebih jelas oleh orang yang lalulalang. ia juga mempertingkatkan kenampakan [visibility] penghuni ke atas persekitaran kediamannya dan mewujudkan ‘sense of security’. 28 v. vi.

Penyelidikan Pencegah Jenayah melalui kaedah reka bentuk persekitaran KPKT melalui Malaysian Human Settlement and Urbanisation Research Institute [MAHSURI] akan menjalankan penyelidikan susunatur dan seni bina . xiii. Penggunaan jalanraya yang maksimum dan reka bentuk yang bersesuaian Laluan pejalan kaki seperti lorong belakang dan lorong sisi jarang digunakan. Kawasan ini perlulah diberi ‘penghidupan semula’ agar ia tidak menjadi tempat sarang penagih dadah dan sebagainya.Stollard [1991]. Perletakan aktiviti Meletakkan aktiviti yang selamat di kawasan yang tidak selamat. xi. Menurut P. Garis Panduan ini akan diselaraskan dengan program PINTAS [Pelan Tindakan Sosial Negara]. penanaman pokok di tepi jalan perlulah tidak melebihi 7 kaki ketinggian. xii. x. Penyemakan Garis Panduan Susunatur Perumahan Kementerian Perumahan dan Kerajaan Tempatan [KPKT] akan mengarahkan Jabatan Perancangan Bandar dan Desa [JPBD] mengambil kira ciri-ciri keselamatan dan keperluan agensi-agensi seperti polis dan Rukun Tetangga ke dalam Garis Panduan Susunatur Perumahan dari semasa ke semasa. Tindakan ini akan menyeimbangkan dan menggalakkan aktiviti tersebut untuk berubah kepada yang lebih baik kerana kawalan yang ketat di kawasan tersebut di samping menimbulkan rasa selamat di kalangan penghuni. jalan berbentuk ‘cul-de-sac’ dapat mengurangkan potensi berlakunya jenayah kerana penjenayah yang meronda untuk mencari sasaran berisiko tinggi untuk dikenali oleh penduduk. Tanaman di sepanjang laluan pejalan kaki perlulah dikawal dan diselenggara agar tidak menjadi tempat persembunyian dan mengelakkan kegiatan ragut dan samun. Crowe [1991]. 29 Selain daripada itu. Strategi ini juga berkesan untuk mengatasi sesetengah masalah sosial yang secara tidak langsung dapat mengawal perilaku pengguna di kawasan tersebut.

4. Kehadiran pihak polis dipercayai dapat meningkatkan tahap keselamatan dan mengurangkan perasaan ketakutan komuniti terhadap jenayah [fear of crime]. polis berupaya untuk membuat analisa mengenai keperluan kawasannya. 2. 105 dan 106]. anggota trafik. Kerjasama antara pihak Polis dan komuniti adalah memperketatkan keselamatan sasaran penjenayah yang lemah. Penyelidikan dan kaedah pencegahan melalui reka bentuk Crime Prevention Through Environmental Design [CPTED] adalah salah satu kaedah utama yang dilaksanakan di beberapa negara maju. Enakmen Kediaman Terhad dan Kanun Prosedur Jenayah [Sek. pemeriksaan dan sekatan jalan dan sebagainya. bermotosikal. Pihak polis memainkan peranan penting di dalam membenteras kegiatan jenayah. Walaupun menangani jenayah adalah tanggungjawab pihak Polis. 104. Polis harus peka terhadap perkembangan di kawasannya. mendidik komuniti menjaga keselamatan diri dan harta . menyebabkan jenayah kekerasan dan jenayah harta benda semakin meningkat. Kekerapan gerakan daripada pihak polis maka dapat menyekat kegiatan penjenayah. mengurangkan peluang penjenayah bertindak/melakukan jenayah. 30 kawasan persekitaran yang dapat membantu mencegah kegiatan jenayah. terutamanya di bandar. Ordinen Darurat [Ketenteraman Awam dan Pencegahan Jenayah] 1959. komuniti memainkan peranan penting dalam melindungi diri dan keluarga mereka. Undang-undang yang digunakan dengan berkesan untuk mencegah jenayah ialah Akta Pencegah Jenayah 1959. seterusnya dapat mengatur pasukannya dengan sebaik mungkin. 103. Pencegahan jenayah sentiasa diberikan perhatian dan tumpuan oleh pihak Polis dalam usaha membasmi dan mengurangkan kadar jenayah seluruh negara. Pihak polis boleh membuat rondaan menggunakan kereta peronda [MPV]. serta profail penduduk. Dari maklumat ini. dan memahami corak jenayah yang berlaku.2 Pihak Keselamatan Pembangunan negara yang begitu pesat.

komuniti boleh terdiri daripada unit kejiranan. bandaraya. Menurut kamus Longman. Memerangi jenayah melalui kerjasama dan ikatan lebih kukuh antara polis dan komuniti juga berjaya mengeratkan hubungan komuniti dengan pihak berkuasa. Manakala Effat. boleh berkongsi minat yang sama dan boleh bersama mengambil bahagian dalam pertubuhan yang sama. P [1999]. sebagai satu penjelasan terhadap tempat tinggal manusia. lokasi dan perumahan. corak kehidupan yang serupa seperti etnik. Apa yang lebih penting kerjasama-kerjasama tersebut bertujuan memberi kesedaran kepada komuniti supaya mereka dapat menghayati budaya tanggungjawab bersama polis memerangi jenayah. gaya hidup. berkongsi kerakyatan atau agama atau mempunyai kesamaan dalam sesuatu keadaan.4. Kumpulan komuniti ini berusaha untuk menjalinkan interaksi dan perpaduan terhadap ahli-ahli yang lain.4. [2001] menyatakan bahawa komuniti merupakan sebuah kumpulan manusia yang berkongsi berbagai aspek institusi seperti ekonomi.3 Pembangunan Komuniti 2. daerah dan wilayah atau . 31 masing-masing dan jiran. [2004] mendefinisikan perkataan ‘community‘ sebagai satu kumpulan manusia yang tinggal di satu tempat. R dan Cresswell. Menurut Thomas.3. politik. Melalui peranan komuniti menyalurkan maklumat terus kepada pihak Polis.1 Definisi Komuniti Kamus Oxford. sosial. pekerjaan. 2. menjaga keselamatan kawasan kediaman. mewujudkan jalinan persahabatan. segala bentuk jenayah yang berlaku dapat dihalang dalam masa terdekat. bandar. komuniti sebenarnya mempunyai dua jenis maksud iaitu :- i. Rukun Tetangga dan rondaan bersama atau rondaan di bawah seliaan polis. secara bersama dan mempunyai kepentingan. [2000] ‘community‘ ialah sekelompok manusia yang tinggal di dalam suatu kawasan yang sama.

Komuniti wujud apabila terdapat manusia yang mengamalkan hidup dalam satu kumpulan. di mana tahap kemesraan ini dapat dilihat dari segi kekerapan dan kekuatan perhubungan seharian penduduk serta tahap kewujudan institusi-institusi tempatan. . Kekuatan komuniti ini boleh dinilai berdasarkan kepada kekuatan ikatan perhubungan kejiranan di antara komuniti tersebut. dapat disimpulkan bahawa komuniti adalah satu kumpulan atau masyarakat yang tinggal di dalam sesebuah kelompok dan wujud perhubungan atau mempunyai sifat-sifat yang serupa di antara komuniti yang tinggal dalam kelompok tersebut [unit kejiranan]. Komuniti itu akan menjadi lebih efektif. sekiranya komuniti itu boleh mewujudkan organisasi yang teratur dan mempunyai ‘leadership’ yang baik untuk mewakili mereka. Daripada definisi-definisi diatas. 32 mana-mana kombinasi sumber dan populasi yang membentuk unit yang berkeupayaan. berkaitan dengan kemesraan yang wujud dikalangan komuniti yang tinggal dalam satu kawasan yang sama. Klein [1988] mendefinisikan komuniti sebagai interaksi yang terbentuk dalam sekumpulan individu yang saling memerlukan keselamatan diri dan tempat tinggal dari sebarang jenayah. adalah lebih mudah untuk mengenalpasti komuniti berdasarkan unit kejiranan kerana komuniti ini berkongsi persekitaran/kemudahan yang sama. ii. dewan dan sebagainya. Walaubagaimanapun. Malah. Kekuatan setiap komuniti itu bergantung kepada perhubungan di antara kumpulan manusia yang membentuk komuniti tersebut. dimana perlu disatukan inisiatif sendiri dan kepimpinan. yang dapat memberikan sokongan dalam waktu kesusahan dan untuk mencapai kejayaan diri serta kepentingan dalam peredaran hidup. Perhubungan ini boleh dilakukan melalui program-program sosial yang dijalankan di kemudahan awam seperti sekolah. komuniti mungkin terdiri daripada sekumpulan manusia yang mempunyai persamaan tertentu tetapi tidak dibatasi oleh persempadan geografi.

Mempunyai inisiatif untuk menyertai program-program yang diadakan seperti program perayaan dan peningkatan bilangan penyertaannya. Pengurangan kadar dan mangsa jenayah di dalam sesebuah kawasan perumahan adalah merupakan komuniti yang terbaik. .3. Terdapat peningkatan di dalam penyertaan berpersatuan yang diadakan oleh sesebuah komuniti. Menurut Philips dan Bridges. ii. 2. bekerja-sama. iii. kesungguhan di dalam perlaksanaan tugas serta perkongsian harta benda dan usaha mereka untuk menilai dalam sesuatu keadaan bagi mengurangkan kadar jenayah di dalam kawasan perumahan mereka. iv. Keahlian di dalam persatuan. bertanggung-jawab. memberi idea di dalam membuat keputusan. Kadar jenayah dan kadar mangsa / korban. 33 Perhubungan yang melibatkan komuniti adalah dari segi menjalankan aktiviti.4. Meluangkan masa lapang dan menggunakan kemudahan awam sesama ahli komuniti di dalam sebuah kawasan perumahan merupakan asas komuniti yang terbaik. Aktiviti waktu lapang.2 Indikator Komuniti Komuniti yang baik wujud apabila komuniti tersebut mengamalkan hidup dan bergantungan perhubungan interaksi dalam satu kumpulan. [2005] sesebuah komuniti boleh diukur berdasarkan kepada :- i. Bilangan di dalam tahap penyertaan di dalam perayaan.

vii. Indikator komuniti ini digunakan untuk mengukur kekuatan komuniti seiring dengan program-program sosial yang dijalankan di kemudahan awam di dalam sesebuah kelompok. secara tidak langsung dapat mengurangkan kadar jenayah di kawasan perumahan dan perlaksanaan konsep Bandar Selamat boleh tercapai. Antaranya melalui penyediaan .3. kecurigai. Kejayaan di dalam penerapan indikator diatas. Perasaan komuniti. Sebuah pusat komuniti yang mempunyai kemudahan yang pelbagai dan dapat digunakan secara meluas oleh komuniti setempat. Ia juga berfungsi untuk membentuk ahli-ahli komuniti supaya aktif tanpa mengira bangsa dan agama. Mempunyai semangat komuniti yang menebal di antara ahli.4.3 Kemudahan Awam Sebagai Pusat Komuniti Pusat komuniti dilihat mempunyai peranan kepada komuniti iaitu untuk mewujudkan interaksi antara ahli-ahli komuniti dan menerapkan rasa tanggung-jawab kepada ahli-ahli lain. pentingkan diri sendiri dan sebagainya. Sukarelawan. 34 v. vi. 2. Indikator-indikator ini boleh diterapkan bagi pembangunan sesebuah komuniti. dan Komuniti tersebut dapat menilai kepentingan dan menghormati hak keagamaan dan kebudayaan yang dianuti sesama mereka. Menilai pelbagai kebudayaan. Sikap sukarelawan ini amatlah penting terhadap setiap ahli di dalam komuniti bagi memudahkan pembentukan komitmen bagi mengurangkan kadar jenayah di kawasan perumahan mereka. Tidak ada perasaan pilih kasih.

Rogers [1981]. mentafsirkan sebuah pusat komuniti adalah pusat yang menyediakan perkhidmatan untuk kawasan kejiranan tersebut seperti dewan serbaguna. bilik-bilik untuk mesyuarat dan aktiviti dalam bangunan dan mini perpustakaan. Manakala perkataan ‘Awam’ pula bermaksud umum atau terbuka kepada semua orang. Ianya juga boleh terdapat kedai-kedai yang menawarkan perkhidmatan tertentu seperti dobi dan pusat video. Menurut Saleha Md. kenderaan dan kemudahan. [2002] perkataan ‘Kemudahan’ mempunyai maksud perihal atau keadaan mudah. Ruang-ruang ini dapat mewujudkan semangat berkomuniti. Menurut Kamus Dewan.000 orang penduduk. Pusat komuniti mempunyai tampungan kawasan seluas ½ hingga ¾ batu radius. gelanggang permainan. keselesaan pihak-pihak yang tertentu hendaknya melengkapkan segala sesuatu untuk rakyat. Lokasinya pula terletak di dalam kawasan taman dan berdekatan dengan perhentian bas dan keretapi untuk memudahkan aksessibiliti bagi memudahkan komuniti berjalan kaki maksima ½ batu. [1999] kemudahan awam/sosial ini adalah sebuah bangunan yang mempunyai ‘sense of identity’ dan sebagai pusat untuk mengatasi masalah-masalah komuniti. Gabungannya dengan program serta aktiviti-aktiviti pembelajaran. kesenangan. surau. Beliau juga menyatakan bahawa sebuah kawasan layak mempunyai satu pusat komuniti dengan keluasan di antara 75. muda dan tua.000 hingga 10. tempat. Ia merupakan sebuah tempat yang membolehkan ahli komuniti mengadakan mesyuarat. 35 ruang rekreasi awam seperti ‘courtyard’. beriadah dan sebagainya. perpaduan dan kejiranan dalam kawasan perumahan bagi menentang kegiatan jenayah. Arif. kebudayaan serta aktiviti tahunan menjadikannya sebuah tempat yang amat diperlukan oleh sesebuah komuniti.000 kaki persegi bagi setiap 25. Menurut De Chiara [1984]. pusat komuniti adalah sebuah bangunan yang menyediakan ruang aktiviti bagi semua golongan sama ada kanak-kanak. dewan serbaguna dan sebagainya. .

3. beriadah seperti kawasan lapang. c. Kemudahan Keselamatan Kemudahan keselamatan adalah penyediaan sesuatu untuk komuniti bagi mempermudahkan komuniti berurusan berkaitan dengan keselamatan. Pelbagai kemudahan keselamatan telah disediakan di kawasan perumahan antaranya balai polis. kesejahteraan dan keamanan mereka. Aktiviti-aktiviti tersebut boleh diadakan dengan menyediakan . kemudahan pendidikan dan kemudahan rekreasi. pondok polis. dewan dan sebagainya. bit. [2000] [Rujuk Lampiran B]. sekolah menengah dan taman didikan kanak-kanak [tadika]. ii. Ia merupakan sebuah tempat yang membolehkan ahli komuniti mengadakan mesyuarat. Kemudahan Pendidikan Kemudahan pendidikan disediakan di kawasan perumahan bagi mempermudahkan komuniti berinteraksi di kawasan sekolah semasa menghantar anak dan sebagainya. 36 Menurut piawaian perancangan antara kemudahan awam yang lazimnya terdapat di pusat komuniti di petempatan bandar yang terancang di Malaysia boleh dibahagikan kepada tiga iaitu kemudahan keselamatan. 2. Kemudahan Rekreasi Kemudahan rekreasi merupakan pusat komuniti sosial yang menyediakan ruang aktiviti bagi semua golongan sama ada kanak-kanak.4. rukun tetangga dan sebagainya. Piawaian perancangan bagi kemudahan yang digariskan oleh Jabatan Perancang Bandar dan Desa. muda dan tua. balai bomba. i.4 Program Sosial Kemudahan-kemudahan awam tidak akan dapat berfungsi jika tiada aktiviti sosial dilakukan. Kemudahan pendidikan terdiri daripada sekolah rendah.

Program ini juga diwujudkan supaya setiap jiran akan berpeluang untuk mengenali jiran mereka dengan lebih dekat lagi dan seterusnya merapatkan hubungan. 37 pelbagai program-program yang melibatkan penyertaan komuniti. Pengawasan Kejiranan [Neighbourhood Watch] Pengawasan Kejiranan adalah satu program yang mana komuniti setempat membabitkan diri mereka mengawasi keselamatan jiran-jiran dan harta benda mereka. Mereka juga tidak semestinya membuat tangkapan tetapi mempunyai kuasa menangkap seperti dalam Kanun Acara Jenayah. . serta melaporkan kegiatan-kegiatan yang mencurigakan kepada Polis. Hal ini bukanlah bermakna komuniti mengambil alih tugas-tugas Polis. Menurut Jabatan Perancang Bandar dan Desa. Setiap kumpulan terdiri dari 10 hingga 20 jiran atau bilangan yang difikirkan wajar kepada satu-satu kawasan kecil seperti dalam sederetan sesebuah jalan atau lorong. Pengawasan tidak semestinya bermaksud mengadakan rondaan. pendidikan dan kewaspadaan komuniti dalam menangani gejala keganasan dan jenayah. Ahli-ahli kumpulan tidak semestinya menjalankan rondaan tetapi mereka hendaklah sentiasa mengawasi kawasan masing-masing dan sekiranya terdapat perkara yang luar biasa. tetapi menggunakan sumber-sumber Polis yang bernilai itu lebih berkesan. komuniti setempat hendaklah menubuhkan kumpulan-kumpulan kecil yang dinamakan ‘Kumpulan Pengawasan Kejiranan’. ianya haruslah dilaporkan kepada polis dengan segera. [2004] program-program tersebut juga perlu ditubuhkan supaya dapat meningkatkan kesedaran. Sebelum Program Pengawasan Kejiranan ditubuhkan. ia merupakan satu perkongsian tanggungjawab untuk menjadikan kawasan tempat tinggal mereka lebih selamat. Dalam erti kata lain. Antara program-program sosial yang telah dilaksana adalah:- i.

ii. komuniti kurang mempedulikan apa yang berlaku di persekitaran dengan alasan tidak mahu menjaga ’tepi kain orang’ walaupun jenayah berlaku di depan mata. Pendekatan program ini adalah realistik. Ia juga merupakan satu ‘break-through’ dalam hubungan polis / orang ramai dalam membantu memerangi jenayah. dan menepati konsep ’mesra. meningkatkan keyakinan orang ramai terhadap sistem respons polis. pada dahulunya hanya di kawasan bandaraya sahaja. panggilan COP kepada Polis amat digemari oleh kerana lebih ringkas dan lebih mesra digunakan. 38 Setiap kumpulan mempunyai seorang wakil yang dipanggil ‘penyelaras Kumpulan’. praktikal dan mudah diterima oleh orang ramai . Pemilihan penyelaras dilihat atas persetujuan semua ahli-ahli. cepat dan betul ’. mewujudkan perasaan tanggungjawab bersama [shared responsibility] dalam menangani masalah jenayah. mewujudkan saluran yang tepat bagi orang ramai untuk menghubungi polis. Rakan COP adalah medium perantaraan untuk merapatkan jurang antara polis dan masyarakat. Ia telah dilaksanakan ke kawasan perumahan. Beliau bertanggungjawab untuk mengadakan mesyuarat. Beliau bekerja rapat dengan ahli-ahli komunitinya dengan Polis. Sebelum penubuhan Rakan COP. Rakan COP Program kepolisan masyarakat ini diperkenalkan oleh Polis Kuala Lumpur pada 9 Ogos 2004. Rakan COP bertujuan untuk meringankan beban polis dengan menyerahkan sebahagian tanggungjawab menjaga keamanan / ketenteraman kepada orang ramai [empowerment]. bersepadu dan tersusun. Ia mengambil konsep yang mudah dan praktikal untuk merealisasikan ikatan hubungan kukuh dengan komuniti melalui pendekatan yang lebih jelas. lebih mudah. ’COP’ adalah singkatan dari perkataan ’Cooper’ yang diberikan kepada anggota Polis. Kelebihan Rakan COP adalah segala maklumat dapat . kurang pergantungan komuniti kepada polis. Di Amerika Syarikat. kehadiran polis lebih dirasai walaupun ketiadaan polis secara fizikal. Rakan COP bererti rakan Polis.

forum dan kursus-kursus berkaitan. Pendekatan sebegini adalah penting untuk membangunkan remaja yang bersahsiah tinggi. Pendidikan Beberapa bentuk pendidikan terhadap jenayah yang diberikan oleh pihak polis dan pihak yang berkenaan kepada pelbagai lapisan komuniti. dan c. berdikari. iii. 39 disalurkan lebih cepat kerana pusat operasi yang bertindak sebagai pusat penerimaan maklumat akan terus menyalurkan kepada pasukan bertugas. Pendidikan merupakan saluran utama untuk menerapkan nilai-nilai moral kepada golongan muda. Langkah-langkah keselamatan seperti memastikan rumah dikunci dan memasang lampu semasa ketiadaan boleh mengelakkan pencerobohan pencuri. menghormati jiran tetangga dan sebagainya. Manakala pandangan sesuatu ruang seharusnya . kesopanan. pendidikan juga berperanan memberi kesedaran dan maklumat kepada orang ramai tentang kepentingan Bandar Selamat dan tanggung-jawab masing-masing untuk mencegah kegiatan jenayah melalui ceramah. Selain itu. dialog. ketaatan terhadap ibu bapa. berdisplin dan berupaya menghadapi cabaran. b. iv. Kegiatan Sosial Pendidikan terhadap pembangunan remaja perlu memberi penekanan kepada unsur-unsur salasiah diri. Program Polis Sekolah. Program Media Massa / Penerbitan. Melaksanakan aktiviti-aktiviti komuniti secara berterusan dapat mempertingkatkan kesedaran masyarakat dan semangat kesetiaan yang tinggi antara satu sama lain. antaranya :- a. Kesedaran Masyarakat Kesedaran perlu disemai terhadap komuniti tentang konsep dan pelaksanaan Bandar Selamat di kalangan minda masyarakat.

Program ini kemudiannya diperbaharui semula oleh Jabatan Perpaduan Negara dengan menekankan konsep kejiranan dengan falsafah bahawa kesejahteraan kawasan sejiran akan menjamin kesejahteraan negara. adat dan budaya. bantu-membantu dalam menghadapi masalah bersama. . tempat rujukan atau naungan kepada komuniti di kawasan perumahan. Rukun Tetangga Rukun Tetangga diperkenalkan pada tahun 1975 sebagai satu langkah membolehkan komuniti sendiri mengawal dan menjaga keselamatan kawasan kediaman mereka. Sebagai komuniti yang mengaku cintakan negara seharusnya memainkan peranan yang utama dalam membangunkan komuniti di kawasan persekitaran agar menjadi komuniti yang sihat dan teguh dari segala macam ancaman gejala sosial yang boleh merosakkan komuniti itu sendiri. Sehingga Mei 2006 sebanyak 3. Perubahan demi perubahan ini adalah bertujuan untuk mempertingkatkan peranan dan fungsi Rukun Tetangga agar menjadi sebuah pertubuhan yang disegani dan mempunyai imej yang tinggi di kalangan komuniti khususnya komuniti setempat dan menjadikan Rukun Tetangga sebagai sebuah pertubuhan. 40 tidak terlindung oleh sebarang objek perlu diambilkira dalam melaksanakan usaha pencegahan jenayah. Aktiviti ini bertujuan untuk membolehkan komuniti setempat berkenalan. Pada masa kini peranan Rukun Tetangga di perluaskan lagi dengan pendekatan pembangunan komuniti bagi memastikan perpaduan dan keharmonian hubungan di dalam komuniti akan terus berkekalan dan berterusan.228 Kawasan Rukun Tetangga telah ditubuhkan diseluruh negara. berinteraksi dan merapatkan hubungan diperingkat akar umbi di antara pihak Polis dengan komuniti dan di antara komuniti pelbagai keturunan.029 aktiviti. Dari bulan Januari hingga Mei 2006 Jawatankuasa Rukun Tetangga di seluruh negara telah melaksanakan sebanyak 36. Jawatankuasa Rukun Tetangga ini telah menganjurkan berbagai aktiviti di dalam komuniti mereka. v.

haruslah berfikiran jauh dengan membantu komuniti tanpa mengharapkan kepada bantuan kerajaan. . Untuk tujuan itu. Kerajaan akan membantu apa juga yang terdaya bagi memastikan setiap tugasan yang dijalankan itu beroleh kejayaan. Kedua-dua pertubuhan ini bertindak sebagai pengawal keselamatan dan kebajikan komuniti di kawasan tersebut seperti membuat kawalan pada waktu malam secara bergilir. Persatuan Belia Sebagai sebuah negara yang sedang menuju ke era negara maju. Persatuan Belia perlulah memimpin komuniti di kawasan masing-masing dan memainkan peranan dan tanggungjawab mereka bagi memerangi kegiatan jenayah. Namun persatuan belia ini tidak semestinya ditubuhkan secara berasingan iaitu ianya digabungkan terus dengan rukun tetangga. 41 vi. kerajaan memerlukan tenaga sukarela seperti Persatuan Belia yang benar komited dengan tanggungjawab mereka tanpa mengharapkan sebarang imbuhan atau ganjaran. Jabatan Perpaduan Negara juga diminta agar meneruskan usaha sebegini pada masa akan datang dalam usaha melahirkan komuniti yang berilmu dan berfikiran jauh ke hadapan. Sebagai komuniti yang mengaku cintakan negara seharusnya memainkan peranan yang utama dalam membangunkan komuniti di kawasan kita agar menjadi komuniti yang selamat dan aman dari segala macam ancaman jenayah. Persatuan Belia ini dianggotai oleh pemuda-pemuda kawasan perumahan tersebut. Pemimpin Persatuan Belia. Adalah tidak adil untuk menyalahkan kerajaan jika kawasan kediaman diancam oleh penjenayah. kita memerlukan para pemimpin di peringkat akar umbi yang berwibawa bagi membantu agenda kerajaan agar negara ini disegani di dunia antarabangsa. mengadakan gotong- royong membersihkan dan mencantikkan kawasan dan ketika mengadakan kenduri di masjid-masjid atau di tempat ibadat yang lain mengikut kepercayaan dan anutan masing-masing.

Washington DC dan Brunei Darussalam. Pengawasan Blok [Block Watch]. Pihak Polis tersebut hanya memfokus kepada kawasan mengikut sempadan sahaja.5 Aspek Komuniti Dalam Menjayakan Bandar Selamat : Pengalaman Negara Luar Negara-negara luar juga mempunyai beberapa program pencegahan jenayah melalui penglibatan komuniti di dalam perlaksanaan konsep Bandar Selamat. 2. Mereka ini akan bertanggung-jawab untuk mengenali dan berinteraksi dengan penduduk setempat mengikut zon masing-masing bagi memastikan suasana kejiranan dan mengawal keselamatan penduduk tersebut.5. Ia juga dikenali sebagai Program Pengawasan Blok Kejiranan [Community Block Watch]. Florida. Dengan wujudnya program ini maka lebih mudah pihak Polis menandatangani masalah jenayah di negara amnya. Pos Kejiranan Polis juga diwujudkan di dalam program ini. Ia merupakan tempat untuk masyarakat menyalurkan maklumat-maklumat jenayah dan aktiviti yang dicurigai di kawasan perumahan khususnya dan memudahkan pasukan Polis . Canada. Program ini lebih berkonsepkan ‘neighbors helping neighbors’ dan boleh mengwujudkan identiti dan kebanggaan komuniti terhadap penempatan mereka. Pengawasan Jenayah [Crime Watch]. Bertujuan untuk mewujudkan sebuah bandar yang bebas daripada kegiatan jenayah dan perasaan takut terhadap jenayah [fear of crime] oleh penduduk. Kepolisan Masyarakat [Community Policing] dan Pengawasan Bandar [Town Watch]. 42 2.1 Program Skim Pengawasan Kejiranan [Neighborhood Watch Scheme] Program Skim Pengawasan Kejiranan ini telah diperkenalkan di Michigan. Program ini telah dilaksanakan oleh Pihak Keselamatan bagi membolehkan rakyat berganding bahu memerangi semua bentuk jenayah dan perkara-perkara yang boleh menggugat keselamatan dan ketenteraman terutama di kawasan kediaman.

2. Program ini membuat pengawasan yang melibatkan seseorang yang menjerit atau teriak meminta pertolongan. Bagi menyertai Program Skim Pengawasan Kejiranan. ‘expectations‘ daripada jiran dan sebarang permintaan daripada jiran.2 Kempen Kesedaran Masyarakat Terhadap Jenayah Kempen Kesedaran Masyarakat ini di wujudkan untuk memberi kesedaran kepada masyarakat betapa pentingnya penyatuan komuniti serta menarik minat masyarakat bagi menyertai program-program yang di adakan untuk membenteras jenayah di kawasan Bandar Selamat. Kemudian mereka cuma menelefon kepada pihak Polis. Bandar Kent di Timur Selatan England. Maklumat-maklumat yang bekaitan jenayah yang berlaku di kawasan perumahan mereka akan diberitahu dari semasa ke semasa bagi memperingati daripada berlakunya kecuaian yang terdedah kepada penjenayah. Kelompok kejiranan yang maksimum adalah 10 hingga 15 rumah sahaja dan perlu dianggotai oleh jiran-jiran yang berminat sahaja. pengeluaran harta benda dari rumah ketika penghuni tiada. ahli-ahlinya tidak perlu meronda pada waktu malam. kenderaan yang bergerak perlahan seperti tiada arah tujuan dan seseorang yang memberhentikan kenderaan dan bercakap dengan kanak-kanak atau warga emas. ketua komuniti dan tuan punya rumah yang berkaitan. Mesyuarat di adakan sekurang- kurangnya seminggu sekali dan faktor perbincangan utama adalah tahap keselamatan rumah. kebisingan yang mencurigakan. Kempen ini di adakan di daerah Canterbury. 43 melaksanakan perancangan program pencegahan dan penguatkuasaan yang berkesan mengikut kawasan. Kempen-kempen yang dibuat untuk memberi kesedaran kepada masyarakat mengenai bahayanya jenayah adalah :- . seseorang yang melihat ke arah tingkap pada kawasan tempat letak kenderaan. Ia perlu melihat dan mendengar perkara-perkara yang diragui sahaja pada kawasan perumahan mereka dan sekitarnya. Selain daripada itu Pelan Kejiranan diwujudkan bagi memudahkan komuniti tersebut.5.

Kerajaannya telah mengambil langkah memperkenalkan beberapa cara untuk mengurangkan kadar jenayah. Memberi pendidikan bahawa perkara yang ‘boleh’ dan ‘tidak boleh’ dilakukan semasa mengalami peristiwa-peristiwa cemas semasa berhadapan dengan penjenayah. iii. Sekurang-kurangnya sebulan sekali. Konsep yang dibuat oleh negara ini hampir sama dengan negara-negara yang lain iaitu Pengawasan Kejiranan [Neighborhood Watch]. 2.5. Cuma ia lebih menekankan kepada kesedaran masyarakat bagi mencapai Konsep Pengawasan Kejiranan ini. Pihak Polis akan memberitahu penduduk mengenai statistik dan jenis-jenis jenayah yang dapat diselesaikan. ii.3 Cara Memperkenalkan Pencegahan Jenayah Kawasan perumahan Hillsborough di Florida kebanyakan begitu takut terhadap jenayah. dan iv. memelihara dan ‘promote’ ahli-ahli komuniti yang baru melalui laman ‘website’ dan sebagainya. perlulah mengemas-kini. Dengan cara ini setiap komuniti akan merasa yakin dan selamat bila bekerja-sama dengan pihak Polis. Kempen tentang betapa bahayanya jenayah dan risiko yang bakal diterima oleh orang ramai terutama pada kawasan perumahan . 44 i. Serta lebih kepada menimbulkan semangat yakin terhadap diri masing-masing dan orang di sekitar mereka bagi mengurangkan kadar jenayah dan berganding bahu bersama pihak Polis untuk menyelesaikannya. antaranya adalah :- .

Kempen ‘Hubungi pihak Polis – 911’ jika terlihat atau terdengar perkara yang mencurigakan. dan c. a. Kepada pihak komuniti . Perlu kemas kini dan mengemukakan statistik dan jenis-jenis jenayah di setiap kawasan kejiranan . a. Perlu mengambil tindakan undang-undang yang tegas terhadap penjenayah. Jika anda melihat kejadian jenayah. anda perlu melaporkannya kepada balai polis yang berhampiran atau mendail nombor kecemasan. ii. Program pencegahan dari berlakunya jenayah . Mengwujudkan konsep perancangan/susunatur bandar yang boleh mencegah kadar jenayah – Pihak Berkuasa Tempatan . Program menyangkal penjenayah dari memasuki kawasan perumahan dari aspek fizikal . Penglibatan komuniti dan kerajaan adalah :- . komuniti memainkan peranan penting dalam melindungi diri.5. keluarga dan jiran tetangga. c. Program memahami serba-sedikit mengenai proses mahkamah . b. Kepada pihak Polis dan Jabatan-Jabatan yang berkenaan . 45 i.dan d. 2.4 Program ‘ Safe Neighborhood Initiative ‘ [SNI] Massachusetts di Amerika Utara telah mengwujudkan program ‘Safe Neighborhood Initiative’ [SNI] yang lebih kepada kerjasama dan bergerak seiring antara penduduk dengan Pihak Berkuasa Tempatan [PBT] di dalam mengurangi jenayah yang amat berleluasa. b. Walaupun menangani jenayah adalah tanggungjawab pihak berkuasa.

Prinsip utama dalam program ‘Safe Neighborhood Initiative’ [SNI] adalah mengkoordinatkan pemakaian undang-undang dan pencegahan. campurtangan dan tindakan dalam menyelesaikan masalah jenayah. Perbaharuan Kejiranan ini berkonsepkan pembaharuan semula komuniti sesama jiran di dalam menangani masalah jenayah. Pihak Berkuasa Tempatan Pihak Berkuasa Tempatan perlu menyediakan kemudahan yang lebih efisyen bagi memudahkan pihak komuniti berinteraksi sesama mereka supaya mereka dapat berkerjasama menangani masalah jenayah. South Coaft England. Konsep ini telah diperkenalkan kepada 88 Pihak Berkuasa Tempatan. 46 i. 2. Program ini hampir sama dengan Program Pengawasan Kejiranan tetapi perbezaannya adalah program ini di wartakan di dalam Pelan Tindakan Strategi Negara. punca dan cara penyelesaiannya. Kejayaan ‘Safe Neighborhood Initiative’ [SNI] adalah penduduk di kawasan komuniti tersebut merasa bangga untuk menetap di kawasan tersebut tanpa memikirkan masalah jenayah. Komuniti Komuniti memainkan peranan penting dalam ‘Safe Neighborhood Initiative’ [SNI] kerana komuniti tahu apa masalah mereka dan cara penyelesaiannya.5 Program Pembaharuan Kejiranan ‘ Neighborhood Renewal ‘ Program Pembaharuan Kejiranan [Neighborhood Renewal] telah diperkenalkan di Brighton. ii.5. Antara tindakan yang di buat oleh program ini adalah :- . Pihak Berkuasa Tempatan dan penduduk telah menghidupkan kembali suasana yang menakutkan kepada sebuah kawasan yang ceria serta penyelesaian atau pencapaian ini banyak mendapat kerjasama daripada komuniti kerana mereka mengetahui masalah.

Komuniti dan Pihak Berkuasa Tempatan akan bekerjasama membuat perancangan dan aktiviti-aktiviti bagi mengwujudkan kualiti di dalam perumahan melalui ‘blueprint’ . Sentiasa memeriksa semua kemudahan awam dan asas di dalam keadaan yang baik pada setiap masa . Membuat rondaan oleh pihak komuniti dan polis. Program Pembaharuan Kejiranan ini. tindakan akan dibuat berdasarkan aduan daripada masyarakat dan akan menandatanginya bersama berdasarkan idea-idea daripada penduduk setempat. Wakil komuniti akan berurusan dengan PBT dalam semua urusan . ii. Penyelesaian bermula daripada masalah yang timbul. iii. Segala pelan dan carta organisasi dilakukan oleh Pihak Berkuasa Tempatan [PBT]. iv. 47 i. . Pihak yang terlibat akan membuat tindakan keatas masalah yang timbul dari semasa ke semasa . Keahlian dibuka melalui laman web dan beberapa iklan akan dibuat bagi menggalakkan keahlian baru. dan v.

salah satunya adalah masalah jenayah. tidak salah jika negara Malaysia membandingkan pembangunan bandar dengan negara-negara barat yang maju berdasarkan ‘best practice’ yang telah diamalkan dan kebanyakannya berjaya mewujudkan ‘sense of safety’. Oleh itu. Boleh dirumuskan ketiga- tiga aspek ini mempunyai kepentingan tersendiri di dalam menangani masalah jenayah. Untuk mencapai status negara maju pada tahun 2020. Konsep Bandar Selamat merupakan sebuah konsep yang amat berkesan di dalam menangani masalah tersebut. reka bentuk persekitaran dan pihak keselamatan. antaranya adalah aspek pembangunan komuniti. kawalan di peringkat awam dan bermula di rumah adalah perlu. merupakan salah satu ancaman utama yang perlu ditangani. Terdapat tiga aspek yang dikenalpasti oleh Jabatan Perancang Bandar & Desa pada tahun 2004 bagi membentuk konsep Bandar Selamat. . Justeru. Program Bandar Selamat telah berjaya mengikat kerjasama semua pihak iaitu agensi-agensi kerajaan dan swasta dan penduduk tempatan untuk membenteras dan mengurangkan kegiatan jenayah serta dapat membentuk gaya hidup dan sahsiah peribadi yang baik. pelaksanaan konsep Bandar Selamat telah dilaksanakan pada tahun 2004. Walaupun pelbagai bentuk pembaharuan persekitaran fizikal dan kemudahan keselamatan diwujudkan tetapi tiada komuniti yang baik sesama penduduk maka tujuan untuk membenteras jenayah tidak akan berjaya.6 Rumusan Pengaruh era globalisasi terhadap pembangunan negara amnya. 48 2. Melalui pendekatan perancangan yang baru dan inovatif diharap dapat ditangani dengan lebih komprehensif dan bersepadu. dan pembangunan bandar khasnya. aspek komuniti perlu ditekankan seiring dengan aspek-aspek yang lain dalam konsep pelaksanaan konsep Bandar Selamat supaya konsep ini dapat direalisasikan selaras dengan strategi utama negara yang memberi tumpuan terhadap pembangunan manusia dan pada masa yang sama menyediakan kualiti hidup yang lebih baik untuk dinikmati oleh semua lapisan masyarakat. Dalam konteks Malaysia. namun aspek komuniti masih ditahap rendah dan kurang dititik-beratkan.

pandangan terhadap tahap berpersatuan. 49 BAB III ANALISIS DATA DAN PENEMUAN KAJIAN 3. Bahagian yang kedua pula menghuraikan profail responden. maklumat yang diperolehi berkenaan jenayah dan komuniti di kawasan kajian akan di perjelaskan. pandangan terhadap tahap keselamatan perumahan. persekitaran perumahan dan kemudahan-kemudahan yang disediakan. pandangan terhadap aspek komuniti di dalam pencegahan jenayah dan pandangan responden bagi menangani kadar jenayah di Bukit Jelutong. pandangan terhadap tahap komuniti. pandangan terhadap tahap kepercayaan antara komuniti. .1 Pengenalan Di dalam bab ini. Bahagian seterusnya menjelaskan penemuan kajian dari aspek tahap keselamatan dan tahap komuniti. Terdapat tiga bahagian di dalam bab ini. Bahagian yang pertama melihat aspek fizikal kawasan kajian seperti susunatur perumahan.

2006 Rajah 3.205.1 : Pembahagian Fasa Sedia ada di Kawasan Kajian Jumlah kes kejadian jenayah kekerasan yang berlaku di kawasan kajian adalah rendah berbanding jenayah harta benda.1] Lokasi yang strategik dan perancangan yang eksklusif merupakan kelebihan kepada kawasan kajian. Statistik jenayah ini meliputi keseluruhan Bukit Jelutong termasuk kawasan perindustrian dan perniagaan yang meliputi kawasan seluas 2.2 Senario Kejadian Jenayah di Bukit Jelutong Bukit Jelutong merupakan kawasan yang di pilih sebagai kawasan kajian. Mengikut laporan dari Balai Polis Bukit Jelutong (2006). Kejadian samun bersenjatapi adalah kes yang . Namun.03 ekar. jenayah tidak mengira kawasan atau kedudukan. ia tetap berlaku. Taman perumahan yang di rancang ini telah dibangunkan dan telah berpenghuni pada awal tahun 2000 mengikut fasa. [Rujuk Rajah 3. Fasa U8/1 Fasa U8/2 Fasa U8/3 Sumber : Jabatan Perancang Bandar & Desa. Kebanyakan jenayah yang berlaku di kawasan kajian meliputi jenayah kekerasan dan jenayah harta benda. Purata kejadian jenayah yang dianggarkan adalah 9 kes seminggu. Majlis Bandaraya Shah Alam. 50 3. jenayah di kawasan ini kebanyakkan melibatkan orang persendirian sama ada dari dalam dan luar kawasan kajian.

54 Tahun 2004 1 .T. Kes samun bersenjatapi ini berlaku. Manakala kes yang paling tinggi dari tahun ke tahun . kes ini masih di dalam kawalan kerana penjenayah bersenjatapi melibatkan hanya 2 kes pembunuhan. Shah Alam. Jenayah yang melibatkan kes bunuh adalah kurang membimbangkan kerana statistik menunjukkan kes tersebut hanya ditahap minimum dari tahun 2004 ke tahun 2005. dijelaskan oleh pihak polis adalah disebabkan penduduk luar terutama dari penduduk-penduduk setinggan yang berdekatan.B. 3 14 . 13 4 33 2 .Se S.T. 51 tertinggi dicatatkan di antara kes-kes yang lain dari tahun 2003 hingga tahun 2005.Bers Bunuh Rogol Cedera Jumlah Bunuh atapi njata njata enjata Tahun 2003 2 . namun ia masih di tahap yang membimbangkan penduduk bagi melakukan aktiviti seharian.B. 2003 .2005 Bukit Jelutong juga telah mencatatkan kadar jenayah harta benda [87 peratus] yang tinggi berbanding jenayah kekerasan. Walaupun kadar jenayah kekerasan meningkat hanya kepada 2 kes dari tahun 2003 hingga 2005.2 : Kejadian Jenayah Kekerasan di Bukit Jelutong. .Berse S. 70 Bil Jenayah Kekerasan 60 50 40 30 20 10 0 Cuba S.Senj S. September 2006 Rajah 3. Balai Polis Bukit Jelutong [U8]. 6 12 23 11 . 10 2 3 20 52 Sumber : Laporan Statistik. Manakala kes senjata berkawan bersenjatapi pula mencatat kes kedua tertinggi pada tahun 2003 hingga 2005. Namun mengikut pihak polis. kebanyakannya dari kaum India. 7 60 Tahun 2005 . Kadar jenayah harta benda mula menurun [27 peratus] pada tahun 2005. Kes bunuh. cuba bunuh dan rogol merupakan kes jenayah yang kurang berlaku dari tahun 2003 hingga tahun 2005.

52

melibatkan kecurian duit, jam, kamera, telefon bimbit dan sebagainya. Ini terjadi
semasa pecah rumah atau kecuaian individu semasa sembahyang di surau.

500

Bil Jenayah Harta Benda 400

300

200

100

0
P.Rumah P.Rumah Curi Curi Curi Lain-
Ragut Jumlah
Malam Siang Motor Kereta Pajero/V Lain Curi
Tahun 2003 44 14 113 23 12 14 143 363
Tahun 2004 51 19 151 26 10 7 192 456
Tahun 2005 38 32 121 23 7 4 133 358

Sumber : Laporan Statistik, Balai Polis Bukit Jelutong [U8], Shah Alam, September 2006

Rajah 3.3 : Kejadian Jenayah Harta Benda di Bukit Jelutong, 2003 - 2005

Merujuk kepada maklumat yang diperolehi daripada pihak polis, waktu yang
sering berlakunya jenayah harta benda adalah pada waktu tengah malam di antara
pukul 11 malam hingga 3 pagi dan kejadian ini meningkat terutamanya pada musim
cuti sekolah, hari perayaan dan hujung minggu.

3.3 Susunatur dan Kemudahan di Bukit Jelutong

3.3.1 Susunatur Perumahan

Perumahan di Bukit Jelutong mempunyai beberapa unit kejiranan mengikut
fasa [rujuk Rajah 3.1] yang terdiri daripada pelbagai jenis rumah dan disediakan
dengan beberapa kemudahan. Setiap unit kejiranan mempunyai bilangan antara 700
hingga 800 unit rumah. Bukit Jelutong menyediakan pelbagai jenis rumah antaranya
rumah sesebuah, berkembar, teres dan pangsapuri. Kawasan kajian tidak meliputi

53

rumah pangsa kerana ia dijadikan sebuah kelompok perumahan sahaja dan segala
kemudahan disediakan di dalam kelompok tersebut. Jadual 3.1 menunjukkan jenis
kemudahan yang disediakan di Bukit Jelutong dan unit kejiranannya.

Jadual 3.1 : Kemudahan Yang Disediakan di Kawasan Bukit Jelutong dan Unit
Kejiranan
Bil Lokasi Jenis Kemudahan Unit
1. Bukit Jelutong Kemudahan ƒ Pejabat Keselamatan 1
Keselamatan ƒ Balai Bomba 1
ƒ Balai Polis 1
Kemudahan ƒ Padang Golf 1
Rekreasi ƒ Padang Bola 1
ƒ Pusat Kebajikan 1
ƒ Masjid 1
ƒ Dewan MBSA
Kemudahan ƒ Sekolah Rendah 1
Pendidikan ƒ Sekolah Menengah 1

2. Setiap Unit Kejiranan Kemudahan ƒ Pondok Pengawal 1
Keselamatan
Kemudahan ƒ Padang Permainan 1
Rekreasi ƒ ‘Green Pocket’ 5-8
ƒ Surau 1
Kemudahan ƒ Tadika 1
Pendidikan

3. Kelompok Pangsapuri Kemudahan ƒ Pondok Pengawal 1
Keselamatan
Kemudahan ƒ Padang Permainan 1
Rekreasi ƒ Kolam Renang 1
ƒ Surau 1
Kemudahan ƒ Tadika 1
Pendidikan

Sumber : Jabatan Perancang Bandar & Desa, Majlis Bandaraya Shah Alam, 2006

Susunatur perumahan di Bukit Jelutong mempunyai rekabentuk dan kualiti
alam sekitar yang baik kerana ia mempunyai ciri-ciri keselamatan yang tinggi.
Antaranya terdapat ’single entry’ atau ‘single access points’ bagi setiap unit kejiranan.
Ini bagi memudahkan pengawasan untuk mencegah penjenayah. Rajah 3.4
menunjukkan ‘single entry’ di tiga fasa utama bagi memudahkan pengawasan oleh
komuniti di kawasan perumahan mereka.

54

’single entry’ atau ‘single access points’ ke kawasan perumahan

Rajah 3.4 : Konsep ‘Single entry’ di Kawasan Kajian Bertujuan Memudahkan Pengawasan Oleh Komuniti

1 : Foto 3. pagar rumah yang tidak mewujudkan sekatan pandangan [sightlines] orang awam iaitu kurang dari 5 kaki dan menggunakan rekabentuk ‘chain-link’. ini bagi menyukar penjenayah melarikan diri dan memudahkan penduduk mengawasi pergerakan orang awam yang mencurigai. melarikan diri. Foto 3. lampu jalan berhampiran rumah diletakkan bersesuaian bagi tujuan keselamatan [jarak antara 30 kaki]. ii. tumbuhan atau pokok di sekitar rumah sentiasa dijaga rapi supaya tidak kelihatan semak dan menghalang pandangan orang awam. 55 Perancangan di Bukit Jelutong mengambilkira rekabentuk berlandaskan keselamatan dan perancangan yang mengikuti prinsip-prinsip yang telah ditetapkan oleh pihak berkuasa tempatan. iii. iv. jarak ruang bangunan antara jiran yang tidak mendorong ke arah jenayah iaitu kurang dari 20 kaki. rekabentuk jalan raya kebanyakannya berbentuk ‘cul-de-sac’. v. dan vii. Kesimpulannya sekitar unit kediaman tidak menghalang pandangan orang awam dan sukar menjadi tempat persembunyian penjenayah. . vi.2 : Pagar rumah dan landskap yang Jalan berbentuk ‘cul-de-sac’ . Perancangan di Bukit Jelutong yang berlandaskan keselamatan adalah :- i. rekabentuk perumahan yang terancang. kawasan perumahan tidak dicampur dengan gunatanah yang lain kerana gunatanah bercampur mempunyai risiko yang tinggi kepada jenayah. tidak menghalang penglihatan menyukarkan penjenayah orang awam.

Pihak ‘Homeguard’ telah dilantik dan dikawal selia oleh Bukit Jelutong Resident Association (BJRA). 56 3. Pendapatan pihak keselamatan ini dibayar secara terus oleh pihak komuniti Bukit Jelutong melalui kutipan dari rumah ke rumah. kereta peronda dan rondaan oleh ahli keselamatan ‘homeguard’ beruniform untuk satu kawasan perumahan Bukit Jelutong.00 sebulan. Ia ditubuhkan semenjak tahun 2002.3.4 : Pondok pengawal diletakkan Pelbagai cara yang dilakukan disetiap ‘access points’ oleh pihak BJRA bagi kawasan kajian. Bayaran yang dikenakan oleh setiap komuniti bergantung kepada jenis rumah yang didiami seperti rumah teres dikenakan RM30. Antara cara bagi mengawasi keselamatan di kawasan kajian adalah menubuhkan pondok pengawal sementara.2 Kemudahan Keselamatan Komuniti di kawasan kajian telah melantik ‘community security’ swasta untuk menjaga keselamatan bagi menjamin tahap keselamatan yang baik di kawasan perumahan mereka. Foto 3.3 : Foto 3. mengawasi kawasan kajian. Ahli-ahli keselamatan ini kebanyakannya terdiri daripada bekas askar dan berumur 45 tahun kebawah sahaja. Anggota ini membuat kawalan selama 24 jam mengikut giliran masing-masing. Ini bertujuan untuk memudahkan atau melebihkan perhatian kawalan oleh ahli keselamatan semasa rondaan dibuat. .00 sebulan. rumah berkembar dikenakan bayaran sebanyak RM50.00 sebulan dan rumah sesebuah sebanyak RM95. Setiap keahlian didalam ‘Homeguard’ ini akan diberi pelekat di tiang rumah masing-masing.

8 : berhadapan atau berdekatan perumahan mereka. antara aktiviti rekreasi yang disediakan di kawasan kajian. ‘jogging track’. ‘skateboard area’. 57 3. gelanggang bola keranjang. gelanggang tennis.6 & 3. padang permainan kanak-kanak. padang bola. ‘orchard farm’ diwujudkan di setiap unit kejiranan bagi memudahkan mereka berinteraksi sesama komuniti dan mesra pengguna. ’Pocket green’ yang berkonsep ’ala-santai’. . Perletakan kawasan rekreasi ini juga bersesuaian dan kebanyakannya berbentuk ‘pocket green’ yang berkonsep santai. Komuniti merasa lebih selesa untuk berinteraksi terutamanya di waktu petang atau di sebelah pagi bersama jiran tetangga kerana ia terletak Foto 3. Foto 3.5 : Bukit Jelutong ’Golf Club’ Foto 3.3 Kemudahan Rekreasi Kawasan kajian menyediakan pelbagai jenis kawasan rekreasi seperti padang golf.7 : Padang ’skateboard’ dan padang permainan kanak-kanak.3.

mengeratkan hubungan komuniti. Kewujudan kemudahan-kemudahan ini memberi satu kelebihan kepada komuniti untuk berinteraksi antara satu sama lain dengan lebih mudah. menyuarakan pandangan dan komen. gotong-royong.9 : Foto 3.10 : Dewan serbaguna merupakan Pelbagai persatuan lokasi penduduk untuk diwujudkan di dewan berkomuniti setiap bulan.11 : Foto 3.12 : Pelbagai kreativiti komuniti Program gotong-royong sempena Kempen Merdeka di sesame komuniti telah kawasan kajian. menjaga keselamatan kediaman dan lain-lain. Persatuan-persatuan tersebut aktif dengan pelbagai bentuk program seperti karnival. diadakan di kawasan kajian. hari keluarga dan sebagainya. terdapat pelbagai kemudahan seperti surau. Foto 3. Foto 3. Kempen Merdeka. Program- program ini bertujuan untuk mengenali antara satu sama lain. . 58 Selain daripada kawasan lapang/permainan. dewan yang mencukupi bagi setiap unit kejiranan. mengikut unit kejiranan.

59 3. Terdapat sebuah sekolah rendah dan sekolah menengah di Bukit Jelutong manakala tadika disediakan di dalam setiap unit kejiranan di kawasan kajian. sekolah menengah dan taman didikan kanak-kanak [tadika]. Kemudahan pendidikan disediakan di kawasan perumahan bagi mempermudahkan komuniti berinteraksi di kawasan sekolah semasa menghantar anak dan sebagainya. Kemudahan pendidikan terdiri daripada sekolah rendah. Foto 3.3.15 : Sekolah Menengah Bukit Sekolah Rendah Bukit Jelutong sebagai kemudahan Jelutong di sediakan untuk pendidikan di kawasan kajian komuniti di sini. .13 : Tadika di sediakan di setiap unit kejiranan kawasan kajian Foto 3.14 : Foto 3.4 Kemudahan Pendidikan Selain daripada kemudahan keselamatan dan kemudahan rekreasi terdapat juga kemudahan pendidikan di kawasan kajian.

Rondaan oleh pihak Polis ini hanya diadakan dua kali sehari iaitu di sebelah pagi dan petang sahaja.Secara tidak langsung dapat membantu pihak polis melumpuhkan kegiatan jenayah dan membantu jiran mereka daripada risiko jenayah. Jabatan Pendidikan dan sebagainya.4.1 Program Keselamatan Pelbagai pendekatan digunakan bagi memastikan keselamatan penduduk terjamin seperti menjalankan rondaan tidak mengira masa oleh ‘Homeguard’. Kerjasama dan tindakan daripada komuniti secara tidak langsung membantu mengawal peningkatan kadar jenayah di kawasan perumahan.1 Kejayaan Program ini telah mencapai kejayaan kerana penambahan keahlian di dalam persatuan Bukit Jelutong Resident Association [BJRA] dari semasa ke semasa. Rondaan juga dibuat menggunakan motorsikal atau kereta peronda oleh pihak Polis dan kebiasaannya seramai dua orang akan bertugas dalam satu jangka masa. 60 3. Pihak polis mengadakan program-program pencegahan jenayah di kawasan kajian seperti Kempen Rumah Selamat dan Rakan COP untuk memupuk samangat interaksi yang tinggi dan meningkatkan kesedaran pentingnya menjaga keselamatan harta benda individu dan komuniti. pemeriksaan akan dilakukan sebelum membuat laporan terus ke Balai Polis Seksyen U8 yang terletak di dalam kawasan kajian. Program seperti ini boleh mewujudkan komitmen dan persefahaman antara kaum. 3. Pihak ‘Homeguard’ akan melakukan rondaan di setiap unit kejiranan perumahan dan apabila terlihat sesuatu yang mencurigakan.4.1. membantu penghuni menambah ilmu mengenai cara-cara untuk mengelakkan kejadian jenayah terutama semasa mereka tiada di rumah. Pihak polis juga bekerjasama dengan pertubuhan atau persatuan yang terlibat dengan aktiviti mencegah jenayah seperti Kelab Rakan Muda.4 Program-Program Yang Telah Dilaksanakan di Bukit Jelutong 3. .

2. mewujudkan komuniti yang bersatu padu. JPBD telah menjalankan pelbagai aktiviti penerangan.2 Halangan Manakala halangan yang dilihat daripada perlaksanaan program-program keselamatan ini adalah kurang komitmen oleh komuniti dan tiada kesedaran daripada komuniti itu sendiri. mengurangkan statistik jenayah di kawasan perumahan sehingga diiktiraf oleh Jabatan Perancang Bandar dan Desa Negeri Selangor sebagai sebuah Bandar Selamat di negeri Selangor. .4. 61 3. 3. Dengan perakuan tersebut. kempen kesedaran komuniti dan sebagainya.1. Majlis Bandaraya Shah Alam telah melaksanakan beberapa program pendidikan melalui risalah mencegah jenayah seperti kes ragut.4. khususnya kepada Pihak Berkuasa Tempatan yang bertaraf Majlis Bandaraya Shah Alam dan Perbandaran dalam memahami dan mengambil tindakan untuk melaksanakan 23 langkah pencegahan Program Bandar Selamat.2 Program Pendidikan dan Kesedaran Masyarakat Pada akhir tahun 2004. menyamun. Selain daripada itu melalui pendidikan juga ia dapat meningkatkan rondaan kawasan perumahan oleh komuniti. kecurian kenderaan. 3.4. rogol. Kerajaan melalui Majlis Negara Bagi Kerajaan Tempatan [MNKT] telah memperakukan perlaksanaan 3 strategi dan 23 langkah- langkah Pencegahan Jenayah di bawah Program Bandar Selamat.1 Kejayaan Kejayaan yang telah dibuat oleh Pihak Berkuasa Tempatan [Majlis Bandaraya Shah Alam] di kawasan kajian adalah dapat memberi pendidikan kepada komuniti bagi membantu mencegah jenayah di kawasan perumahan.

pertubuhan persatuan dan program-program yang telah dijalankan sahaja.4.com. keselamatan dan persekitaran. latarbelakang BJRA.4 menerangkan organisasi Persatuan Penduduk Bukit Jelutong [BJRA]. . Rajah 3. Persatuan Penduduk Bukit Jelutong [BJRA] juga menubuhkan laman web iaitu www. Ini kerana Pihak Berkuasa Tempatan kekurangan peruntukan kewangan untuk mengedarkan risalah jenayah pada setiap rumah dan kekurangan kakitangan untuk menguruskan pembangunan komuniti dalam melaksanakan Bandar Selamat. Laman web ini menyediakan keterangan kawasan kajian. Penubuhan Persatuan Penduduk Bukit Jelutong [BJRA] ini bertujuan untuk menwujudkan komuniti yang terpelihara oleh jiran tetangga bagi meningkatkan kualiti hidup dari segi kesihatan. Persatuan Penduduk Bukit Jelutong [BJRA] ini merupakan persatuan induk kepada persatuan-persatuan lain di kawasan kajian.3 Program yang dijalankan oleh komuniti Persatuan ini telah ditubuhkan pada tahun 2001 yang dinaungi oleh seorang penghuni Bukit Jelutong dan dibantu oleh ahli-ahli jawatankuasa. Persatuan Penduduk Bukit Jelutong [BJRA] mengawal dan mentadbir persatuan-persatuan kecil seperti persatuan masjid. kebajikan. persatuan surau. Persatuan ini merupakan pertubuhan yang diwujudkan oleh komuniti Bukit Jelutong dan dibantu oleh Majlis Bandaraya Shah Alam. 3.2.2 Halangan Antara halangan adalah kekurangan kempen Program Bandar Selamat di media massa dan kekurangan penglibatan yang serius oleh Pihak Berkuasa Tempatan dengan komuniti di kawasan kajian mengenai program pendidikan ini. 62 3.4.my bagi keahlian yang terdiri daripada komuniti-komuniti di kawasan kajian sahaja. Persatuan ini juga dianggotai oleh semua penduduk di kawasan kajian.bjra. persatuan bolasepak. persatuan golf dan sebagainya.

63 Persatuan Penduduk Bukit Jelutong (BJRA) Pelbagai Persatuan Persatuan Keselamatan ƒ Persatuan Masjid ƒ Persatuan ’Homeguards’ ƒ Persatuan Surau ƒ Persatuan Bola Sepak ƒ Persatuan Wanita dan lain-lain Di awasi oleh : Majlis Bandaraya Shah Alam & Balai Polis Seksyen U8 Rajah 3. Ini bagi memastikan segala masalah yang timbul di dalam persatuan tersebut dapat diselesaikan oleh pihak-pihak yang berkenaan.5 : Organisasi Persatuan Komuniti Bukit Jelutong [BJRA] Persatuan Penduduk Bukit Jelutong [BJRA] ini merupakan ketua persatuan- persatuan yang lain. Segala jenis persatuan dan program yang dijalankan di kawasan kajian dikawal selia oleh Majlis Bandaraya Shah Alam dan Balai Polis Seksyen U8. Persatuan Surau dan sebagainya. Terdapat pelbagai persatuan yang telah ditubuhkan antaranya Persatuan Masjid. Manakala Pelbagai Persatuan ini dijalankan oleh komuniti Bukit Jelutong itu sendiri. . Persatuan Keselamatan ini dijalankan oleh pihak swasta yang dilantik oleh pihak komuniti dan diberi nama ‘Homeguard’. Terdapat dua persatuan utama di bawah pentadbiran Persatuan Penduduk Bukit Jelutong [BJRA] ini iaitu Persatuan Keselamatan dan Pelbagai Persatuan.

landskap.4.3.1 Kejayaan Kejayaan yang telah dibuat oleh pihak komuniti di kawasan kajian adalah :- i. Program Pendidikan. menyokong pelbagai program komuniti seperti karnival BJRA. mencari harta karun dan lain-lain. Ini disebabkan ramai penghuni ketiadaan masa untuk berpersatuan kerana sering menghabiskan masa dengan urusan pejabat dan tiada kesedaran terhadap kepentingan berpersatuan. Persatuan Sukan. memperbaiki/memelihara kualiti perkhidmatan [pengcahayaan. sedangkan terdapat hampir 30 peratus golongan remaja di kawasan kajian [BJRA]. iii. ii. 3.4. menjamin perkhidmatan keselamatan daripada persatuan ‘Homeguards’ .2 Halangan Manakala halangan yang dilihat daripada kewujudan persatuan-persatuan di kawasan kajian oleh komuniti di sini adalah tidak aktif seperti yang diharapkan. 64 3. Persatuan Wanita dan lain-lain. . Tiada progam untuk golongan remaja. dan iv. Kekurangan program yang dijalankan dan hebahan atau promosi terutama di laman web juga merupakan punca kepada halangan tersebut. mengorganisasi persatuan seperti Persatuan Surau. persatuan dan program-program yang disediakan di kawasan kajian hanya melibatkan golongan dewasa semata-mata. Selain daripada itu. kawasan rekreasi dan lain-lain] melalui Pihak Berkuasa Tempatan dan pemaju perumahan .3.

26 peratus [26 responden] berpendapatan . bangsa India 22 peratus [22 responden] dan lain-lain bangsa iaitu bangsa Inggeris 2 peratus [2 responden].000 sebulan.5.35 tahun 36 .2 Pendapatan Isirumah Mengikut Bangsa Kajian mendapati 42 peratus [42 responden] mempunyai pendapatan isirumah melebihi RM10. Kira-kira 64 peratus [64 responden] berumur antara 36 hingga 45 tahun.5 Profail Responden 3.6] 30 25 Bilangan Responden 20 15 10 5 0 Melayu Cina India Lain-Lain Bangsa 26 . [rujuk Rajah 3.1 Umur dan Bangsa Kajian mendapati bahawa majoriti responden terdiri daripada golongan yang aktif. kawasan kajian mempunyai majoriti komuniti berbangsa Melayu 50 peratus [50 responden] diikuti bangsa Cina 26 peratus [26 responden]. Manakala bangsa pula.55 tahun > 56 tahun Rajah 3.6 : Umur dan Bangsa Responden 3. [24 peratus] 24 responden pula antara 26 hingga 35 tahun dan selebihnya 56 tahun keatas.5.45 tahun 46 . 65 3.

Manakala kaum Cina 13 peratus [13 responden] mempunyai pendapatan di dalam lingkungan RM3. Kaum India pula 12 peratus [12 responden] mempunyai pendapatan di dalam lingkungan RM2.001 hingga RM10.00 Kajian mendapati kaum Melayu kebanyakkannya 26 peratus [26 responden] mempunyai pendapatan di dalam lingkungan RM5.500 6 6.000 sebulan.001 hingga RM2. Manakala pendapatan yang minimum RM1.000 sebulan. Bangsa Inggeris mempunyai pendapatan melebihi RM10.001 hingga RM10.000 sebulan diterima oleh bangsa India. Ini menunjukkan bahawa kawasan kajian majoriti diduduki oleh golongan berpendapatan sederhana tinggi.001 hingga RM5.00 RM3. Manakala bangsa India 12 responden memperolehi pendapatan lingkungan RM2.000 sebulan dan 24 peratus [24 responden] mempunyai pendapatan RM5.001 hingga RM5.000 sebulan.001 hingga RM5.000 26 26. 13 responden memperolehi pendapatan RM3.001 hingga RM3.00 RM5.000 sebulan.001 42 42.2 : Pendapatan Isirumah Pendapatan Isirumah Bilangan Peratus Responden Responden RM1.000 sebulan sahaja.001 sebulan.00 Jumlah 100 100.00 > RM 10.001 hingga RM5. Umumnya 26 responden bangsa Melayu memperolehi pendapatan lingkungan RM5.000 2 2.000 24 24.001 hingga RM3.000 sebulan. Jadual 3.000 sebulan.000 sebulan.001 hingga RM1. 66 RM3.001 hingga RM10. .00 RM2.001 hingga RM3.001 hingga RM10. Segelintir responden [8 peratus] memperolehi pendapatan kurang daripada RM3.000 sebulan dan bangsa Inggeris memperolehi pendapatan isirumah melebihi RM10.

000 RM5. 67 2 0 Lain-Lain 0 0 0 3 2 India 3 2 4 Bangsa 2 9 Cina 13 0 2 18 26 Melayu 2 2 0 0 5 10 15 20 25 30 Bilangan Responden RM1. di mana hampir separuh iaitu sebanyak 90 peratus [90 responden] daripada mereka merupakan lulusan pusat pengajian tinggi sama ada memiliki sijil.001-RM10.5.001-RM5.000 >RM10. .001 Rajah 3. diploma ataupun ijazah.000 RM3.001-RM1.7 : Jumlah Pendapatan Mengikut Bangsa 3. Manakala 8 peratus [8 responden] hanya mendapat pendidikan dari sekolah rendah dan 2 peratus [2 responden] pula hanya menamatkan pendidikan di sekolah menengah.001-RM3. Ini menunjukkan taraf pendidikan responden di kawasan kajian adalah berpendidikan tinggi.500 RM2.3 Taraf Pendidikan Responden Taraf pendidikan formal responden adalah tinggi.

00 3. Hasil kajian mendapati 86 peratus [86 responden] telah menetap di kawasan kajian selama lima tahun dan 14 peratus [14 responden] telah menetap selama 6 tahun.00 Sekolah menengah 2 2.5. semakin lama responden menetap maka lebih ramai jiran yang dikenali dan lebih banyak perhubungan interaksi berlaku.4 Tempoh Menetap Aspek ini perlu bagi melihat tahap interaksi.8 : Tempoh Menetap .00 Kolej / Universiti 90 90.00 Jumlah 100 100.3 : Taraf Pendidikan Responden Taraf Pendidikan Bilangan Peratus Responden Responden Sekolah rendah 8 8. 6 Tahun 14% 5 Tahun 86% Rajah 3. 68 Jadual 3.

[rujuk Jadual 3.6.1 Tahap Keselamatan Perumahan Hasil kajian mendapati 88 peratus (88 responden) menyatakan bahawa tahap keselamatan di kawasan Bukit Jelutong dikategori sebagai ‘baik’. Baik 88 Sangat baik 8 0 20 40 60 80 100 Bilangan Responden Rajah 3. Cuma segelintir responden sahaja [4 peratus] yang memberi keterangan bahawa tahap keselamatan di kawasan perumahan mereka berkeadaan ‘teruk’ kerana mereka pernah menjadi mangsa jenayah.9 : Tahap Keselamatan Perumahan 3.4].6 Pandangan Terhadap Tahap Keselamatan Perumahan 3. 69 3. Keterangan di atas boleh menunjukkan terdapat hubungan komuniti yang baik di dalam kelompok kediaman Bukit Jelutong.2 Mengetahui Kegiatan Jenayah Dan Sumbernya Kajian mendapati 80 peratus [80 responden] mengetahui tentang kegiatan jenayah yang berlaku di kawasan perumahan mereka.6. Sumber kegiatan jenayah yang berlaku di kawasan perumahan mereka diketahui melalui jiran [62 peratus] dan mangsa jenayah [18 peratus]. . Sangat teruk Tahap keselamatan perumahan Teruk 4 .

jenis jenayah yang sering berlaku adalah berbentuk jenayah harta benda. jenayah curi kereta juga berleluasa.4 : Mengetahui Kegiatan Jenayah dan Sumbernya Bagaimanakah anda mengetahui kegiatan Jumlah jenayah tersebut? Mangsa Jiran Surat Lain-lain Bil. Jenayah yang sering terjadi di kawasan kajian adalah disebelah awal pagi berbanding sebelah . samun bersenjatapi dan cuba membunuh juga terdapat di kawasan kajian. samun berkumpulan tanpa senjatapi. Waktu sasarannya adalah pada awal pagi [38 responden] sewaktu penghuni keluarga bekerja dan waktu larut malam [30 responden] ketika penghuni sedang nyenyak tidur. % jenayah khabar (tidak mengetahui) Adakah anda Ya 18 62 0 0 80 80. Selain daripada pecah rumah. Manakala 2 peratus [2 responden] menyatakan jenayah curi basikal dan 4 peratus [4 responden] jenayah menyeluk saku turut berlaku di kawasan kajian.00 perumahan? Jumlah 18 62 0 20 100 100. Waktu sasaran kebanyakannya pada awal pagi. Kajian mendapati kira-kira 12 peratus [12 responden] menyatakan jenayah kekerasan iaitu samun tanpa bersenjatapi juga sering berlaku di kawasan kajian. Kebanyakan responden [70 responden] telah memberi keterangan bahawa jenayah ini sering terjadi di kawasan perumahan mereka. 70 Jadual 3. Manakala jenayah seperti mencederakan orang.0 3. Terdapat 16 peratus [16 responden] telah memberi kenyataan demikian.6.00 mengetahui tentang kegiatan jenayah yg berlaku di kwsn Tidak 20 20 20.3 Jenis-Jenis Jenayah Dan Waktu Sasaran Sepanjang tempoh menetap di kawasan kajian.

Jadual 3. Lima daripada jenayah kekerasan dan empat lagi daripada jenayah harta benda. Manakala terdapat 5 kejadian jenayah harta benda dan kebanyakannya adalah kes pecah rumah dan kes curi kereta dan motosikal yang berpunca daripada kecuaian pemiliknya sendiri [sumber Balai Polis Seksyen U8].5 : Kejadian Jenayah dan Waktu Sasaran Waktu jenayah berlaku Jenis jenayah Awal Petang Larut Jumlah drpd Pagi Malam keseluruhan responden Jenayah Kekerasan Samun tanpa senjatapi 2 4 6 12 Samun berkumpulan tanpa 2 2 2 6 senjatapi Samun bersenjatapi 0 0 4 4 Samun berkumpulan bersenjatapi Mencederakan manusia 8 0 2 10 Rogol Bunuh Cuba membunuh 4 0 0 4 Jumlah 16 6 14 Jenayah Harta Benda Curi kereta 10 2 4 16 Curi motosikal Curi basikal 2 0 0 2 Curi van & lori Meragut Menyeluk saku 2 2 0 4 Pecah rumah 38 2 30 70 Lain-lain kecurian Jumlah 52 6 34 Jumlah keseluruhan 68 12 48 . Menurut Balai Polis Bukit Jelutong ini adalah disebabkan oleh rumah yang tidak berpenghuni kerana keluar bekerja. Jenayah kekerasan boleh dikategorikan sebagai kurang bahaya kerana tidak melibatkan senjatapi dan tiada kes bunuh dilaporkan. 71 petang dan larut malam. Berdasarkan temubual bersama responden terdapat 9 kejadian jenayah di kawasan kajian .

1 Mengenali Jiran Tetangga Kesemua responden saling mengenali jiran tetangga mereka. Mereka bukan sahaja mengenali jiran sebelah rumah malah di dalam unit kejiranan mereka. 72 3. Jiran Yang Dikenali Rajah 3.7 Pandangan Terhadap Tahap Komuniti Berjiran 3.10 : Tahap Mengenali Jiran Tetangga .7. Manakala 10 peratus [10 responden] mengenali 21 hingga 40 orang jiran dan hanya 2 peratus [2 responden] mengenali kurang dari 10 orang jiran. Secara keseluruhannya bilangan mengenali jiran tetangga di kawasan kajian amat menggalakkan. Seramai 70 peratus [70 responden] yang di temubual mengenali lebih 41 orang jiran dan didapati salah seorang responden mengenali hingga 100 orang jiran. Walaupun responden terdiri daripada golongan berpendapatan sederhana tinggi tetapi faktor ini tidak menghalang mereka untuk saling mengenali. Ini menunjukkan tahap interaksi antara komuniti di kawasan kajian amat memuaskan. 70 70 Bilangan Responden 60 50 40 30 20 8 10 10 10 2 0 11 hingga 20 21 hingga 30 31 hingga 40 <10 >40 Bil.

Responden ‘selalu’ mengunjungi surau dan kawasan rekreasi. diikuti dengan kawasan rekreasi [26 peratus]. Mereka akan pergi ke pusat membeli-belah hanya untuk makan dan membeli-belah bersama jiran. Jadual 3. Manakala dewan hanya ‘kadang-kadang’ sahaja bila ada aktiviti atau mesyuarat oleh persatuan.00 yang anda sering membeli- berinteraksi belah bersama jiran? Kawasan 26. Jarang Bil.00 10 8 2 20 (dewan) Jumlah 70 26 4 100 100. Responden ‘jarang’ berinteraksi di pusat membeli-belah. dewan [20 peratus] dan pusat membeli-belah [2 peratus].6 kali sebulan . cuma sekali sebulan.00 Lain-lain 20. dewan [20 peratus].00 16 6 0 22 rumah Surau 26 4 0 30 30. halaman rumah [22 peratus]. 73 3.6 : Lokasi Dan Kekerapan Berinteraksi Kekerapan bertemu jiran Jumlah Lokasi atau berinteraksi? Selalu Kadang. kawasan rekreasi dan halaman rumah merupakan kemudahan yang sering dijadikan pusat pertemuan dan interaksi mereka dan dijadikan aktiviti harian. sekolah [2 peratus].7.00 18 8 0 26 rekreasi Halaman 22.2 Lokasi dan Kekerapan Berinteraksi Kajian mendapati 30 peratus [30 responden) menyatakan lokasi dimana mereka sering berinteraksi adalah surau. Surau.0 Nota : Selalu : 15 – 30 kali sebulan Kadang-kala : 7 – 14 kali sebulan Jarang : 1 . % kala Dimanakah tempat Pusat 0 0 2 2 2.

Tahap interaksi dengan jiran tetangga di kawasan kajian adalah agak memuaskan dan ia tidak mengira kaum. Terdapat 47 peratus [47 responden] ‘kadang-kadang’ berbual dengan jiran. Daripada kajian yang telah dijalankan.7. . 8 36 2 100 10 10 Jumlah 50 100 26 100 22 100 2 100 100 100 Nota : Selalu : 15 – 30 kali sebulan Kadang-kala : 7 – 14 kali sebulan Jarang : 1 . Jumlah lain Bil % Bil % Bil % Bil % Bil % Selalu 26 52 13 50 4 19 . 74 3. 43 43 Kadang-Kadang 24 48 13 50 10 45 . Ini menunjukkan bangsa Cina juga kerap berinteraksi berbanding bangsa India 19 peratus [4 responden] sahaja yang ‘selalu’ melakukan interaksi sesama jiran mereka. . . Alasan mereka adalah disebabkan masing-masing ketiadaan masa untuk berinteraksi kerana sering menghabiskan masa dengan urusan pejabat. Bangsa Cina pula 50 peratus [13 responden] ‘selalu’ dan ‘kadang-kadang’ melakukan interaksi antara jiran mereka. . Manakala bangsa India [36 peratus] dan Inggeris [100 peratus] pula ‘jarang’ melakukan interaksi sesama jiran. Manakala 10 peratus [10 responden] ‘jarang’ melakukan interaksi dengan jiran dan kesemua responden tersebut terdiri daripada bangsa India dan Inggeris. didapati bahawa bangsa Malayu [52 peratus] dan Cina [50 peratus] sahaja yang ‘selalu’ berinteraksi dengan jiran mereka.3 Kekerapan Interaksi Mengikut Bangsa Kekerapan interaksi dengan jiran merupakan indikator penting untuk melihat kadar interaksi yang berlaku di kalangan komuniti. . Jadual 3.6 kali sebulan Hasil daripada analisis mendapati 52 peratus [26 responden] bangsa Melayu ‘selalu’ melakukan interaksi sesama jiran iaitu antara 15 hingga 30 kali sebulan. .7 : Kekerapan Interaksi Mengikut Bangsa Bangsa Kekerapan Interaksi Melayu Cina India Lain. Mereka akan berbual jika perlu sahaja. 47 47 Jarang .

boleh dikatakan bahawa wujud kesedaran yang tinggi di kalangan komuniti tentang nilai-nilai hidup berjiran . Di sini komuniti boleh tolong-menolong. Walau bagaimanapun. Mereka juga berpendapat melalui majlis-majlis seperti ini akan lebih meningkatkan tahap interaksi sesama komuniti.11 : Menjemput Jiran Semasa Menganjurkan Majlis Mengikut Bangsa 3. interaksi dan sebagainya.4 Menjemput Jiran Semasa Menganjurkan Majlis Kesemua responden yang terdiri daripada semua kaum akan menjemput jiran tetangga mereka ketika menganjurkan sebarang majlis terutama majlis rumah terbuka. majlis perkahwinan dan sebagainya. Lain-Lain 2 India 22 Bangsa Cina 26 Melayu 50 0 5 10 15 20 25 30 35 40 45 50 Bilangan Responden Ya Tidak Rajah 3. berdasarkan kepada jumlah tersebut.7. majlis harijadi.7. 75 3. bersuai-kenal.5 Reaksi Semasa Dijemput Menghadiri Majlis Hasil kajian mendapati 96 peratus [96 responden] memberi jawapan bahawa mereka akan berusaha untuk pergi kerana menghargai setiap undangan yang diterima.

Tinjauan ke atas tahap interaksi yang berlaku menunjukkan bahawa interaksi berdasarkan saling kunjung-mengunjungi atau berziarah di kalangan komuniti adalah tinggi. 100 90 80 Bilangan Responden 70 60 50 96 40 30 20 10 4 0 0 0 Berusaha untuk Sambil lewa Kadang-kadang Tidak pergi pergi Reaksi Semasa Mendapat Undangan Majlis Rajah 3. Selain daripada itu.12 : Reaksi Semasa Mendapat Undangan Ke Majlis 3. Dengan adanya aktiviti-aktiviti sebegini. mereka dapat mengeratkan lagi hubungan kejiranan. 76 yang perlu dipupuk dalam komuniti mereka. tahap berpersatuan yang sangat aktif boleh menghasilkan komuniti yang erat dan kes jenayah akan berkurangan. Bahagian ini akan lebih menumpukan persatuan yang membantu mengurangi jenayah. .8 Pandangan Terhadap Tahap Berpersatuan Persatuan di kawasan perumahan kebiasaannya di kendalikan oleh komuniti itu sendiri. Kewujudan persatuan di kawasan perumahan boleh meningkatkan tahap interaksi yang baik.

Alasan mereka adalah disebabkan ketiadaan masa kerana perlu menyelesaikan tugas-tugas pejabat.8. Setiap keahlian diberi ‘sticker’ yang diletakkan di pintu .2 Persatuan Yang Melibatkan Pencegahan Jenayah Kajian mendapati 80 peratus [80 responden] mengetahui tentang kewujudan persatuan yang berkonsepkan pencegahan jenayah iaitu ‘Homeguard’ di bawah Bukit Jelutong Resident Association [BJRA]. 77 3. RM50. Persatuan ini juga mengenakan bayaran sebanyak RM35.13 : Menyertai Persatuan 3.00 sebulan bagi rumah berkembar dan RM95.1 Kewujudan dan Inisiatif Menyertai Persatuan Hasil kajian mendapati 80 peratus [80 responden] mengetahui kewujudan persatuan dan daripada jumlah ini hanya 68 peratus [68 responden] sahaja yang melibatkan diri di dalam persatuan.8.00 sebulan bagi rumah teres.00 sebulan. Setiap persatuan kebiasaannya mengenakan bayaran antara RM20.00 sebulan bagi rumah sesebuah. Persatuan-persatuan yang dimaksud seperti Persatuan Surau. 70 60 Bilangan Responden 50 40 68 30 20 32 10 0 Ya Tidak Menyertai Persatuan Rajah 3.00 hingga RM50. Kelab Sukan dan sebagainya. Persatuan ‘Homeguard’ ini dikendalikan oleh penduduk Bukit Jelutong.

8.8 : Peranan Di dalam Persatuan Mengetahui kewujudan persatuan Bilangan Peratus Responden Responden Berjawatan 16 16. Tidak 20% Ya 80% Rajah 3. Terdapat 32 peratus [32 responden] tidak melibatkan diri di dalam persatuan tersebut.00 . 78 pagar rumah mereka supaya pihak keselamatan ‘Homeguard’ senang memberi tumpuan kepada ahlinya sahaja semasa membuat rondaan.3 Peranan Di dalam Persatuan Hasil daripada temubual mendapati 16 peratus [16 responden] adalah ahli jawatankuasa persatuan antaranya bendahari dan ketua kawasan di dalam beberapa persatuan yang diterangkan diatas. Manakala yang lainnya merupakan ahli biasa sahaja.14 : Pengetahuan Persatuan Yang Melibatkan Pencegahan Jenayah 3.00 Ahli biasa 52 52.00 Tiada jawapan [tidak melibatkan diri dalam persatuan] 32 32. Jadual 3.00 Jumlah 100 100.

4 Reaksi Penerimaan Tugas Di dalam Persatuan Menurut 60 peratus [60 responden].6 Lokasi Menjalankan Aktiviti Lazimnya aktiviti persatuan seperti mesyuarat. Manakala hanya 8 peratus [8 responden] menerima tugasan berdasarkan undian. Selebihnya 32 peratus [32 responden] tidak melibatkan diri di dalam persatuan. . 60 60 50 Bilangan Responden 40 32 30 20 10 8 0 Sukarela Undian Tiada Jawapan Reaksi Penerimaan Tugas Rajah 3.8. jamuan hari raya diadakan di dewan serbaguna yang disediakan di kawasan kajian. Kemudahan ini dijadikan tempat untuk menjalankan segala aktiviti kerana dewan serbaguna hampir dengan kawasan kediaman dan mempunyai ruang yang boleh menampung bilangan orang yang ramai. 79 3.15 : Reaksi Penerimaan Tugas 3. kebanyakan ahli secara sukarela menerima tugas di dalam setiap aktiviti.8. Mereka memberi kerjasama untuk menjayakan setiap program yang dicadangkan.

Ini menunjukkan komuniti di sini mengambil berat tentang kegiatan persatuan yang dijalankan di kawasan kejiranan mereka.00 Jumlah 100 100.7 Sambutan Daripada Penduduk Terhadap Aktiviti Yang Dijalankan Kajian mendapati kira-kira 20 peratus [20 responden] berpendapat bahawa sambutan komuniti terhadap aktiviti persatuan adalah ‘sangat menggalakkan’.8. Secara tidak langsung dapat mengeratkan lagi hubungan interaksi di kalangan komuniti di kawasan kajian.16 : Sambutan Daripada Penduduk . 80 Jadual 3.9 : Lokasi Menjalankan Aktiviti Mengetahui kewujudan persatuan Bilangan Peratus Responden Responden Dewan Serbaguna 100 100. Menggalakkan. 76% Rajah 3. 20% 4% Menggalakkan. Sgt Krg menggalakkan. 76 peratus [76 responden] berpendapat hanya setakat ‘menggalakkan’.00 3.

9.2 Orang Yang Pertama Dihubungi Kajian mendapati 78 peratus [78 responden] menyatakan jiran tetangga merupakan individu yang pertama yang diharap akan memberikan bantuan sekiranya berlaku sebarang kejadian yang tidak diingini. Jadual 3.9. Tanggapan yang baik terhadap jiran dapat membantu dalam mewujudkan komuniti yang tinggi di kalangan komuniti di sini.00 Jumlah 100 100.00 Kurang baik 1 1.00 Baik 72 72. Ia mempunyai pengaruh yang kuat dalam menggalakkan interaksi untuk berlaku.9 Pandangan Terhadap Tahap Kepercayaan Antara Komuniti 3.10 : Tanggapan Terhadap Jiran Tanggapan Terhadap Jiran Bilangan Peratus Responden Responden Sangat baik 27 27. Ini menunjukkan responden mempunyai hubungan interaksi yang jitu. . Ini adalah disebabkan jiran merupakan orang yang boleh dipercayai dan orang yang paling hampir dengan kediaman mereka.00 3.1 Tanggapan Terhadap Jiran Tetangga Tanggapan yang positif terhadap jiran adalah faktor penting dalam menjalinkan hubungan komuniti. Manakala 11 peratus [11 responden] menyatakan pihak pengawal keselamatan dan 9 peratus [9 responden] adalah ibu bapa atau sanak-saudara mereka. Kajian mendapati 72 peratus [72 responden] menyatakan bahawa mereka mempunyai tanggapan yang ‘baik’ terhadap jiran. 81 3. Manakala 27 peratus [27 responden] pula menyatakan bahawa mereka mempunyai tanggapan yang ’sangat baik’.

Selain itu. Ini dipengaruhi beberapa faktor seperti telah lama mengenali jiran dan mengenali rapat antara satu sama lain.18 : Kepercayaan Terhadap Jiran . Responden juga ditanya sama ada mereka mempercayai jiran mereka.9.17 : Orang Yang Pertama Di hubungi 3. Hasil kajian menunjukkan hampir 100 peratus responden mempercayai jiran tetangga. sikap bertanggungjawab dan sentiasa memberikan pertolongan terhadap jiran juga menyumbang kepada sikap saling mempercayai antara satu sama lain. 82 Lain-lain Ibu bapa/Saudara 11% 9% Kawan sepejabat 2% Jiran tetangga 78% Rajah 3. Percaya Terhadap Jiran Tidak 1 Ya 99 0 20 40 60 80 100 Bilangan Responden Rajah 3.3 Kepercayaan Terhadap Jiran Tahap interaksi sesama jiran adalah jelas dilihat dari segi perasaan atau kepercayaan kepada jiran tetangga mereka.

ƒ Meninggalkan nombor telefon. 9 peratus [9 responden] meninggalkan nombor telefon tangan.00 ƒ Meminta tolong memasang lampu pada waktu 5 5.00 ƒ Meninggalkan kunci. 83 Ini membuktikan bahawa komuniti di kawasan kajian mempunyai hubungan kejiranan yang erat kerana sikap saling mempercayai di kalangan mereka masih lagi tebal. Daripada 80 peratus responden tersebut.11 menerangkan peratusan pecahan jenis pertolongan yang diperlukan oleh responden semasa mereka tiada di rumah pada jangkasama yang panjang.00 malam. Jadual 3. 5 peratus [5 responden] meminta pertolongan memasang lampu pada waktu malam dan 2 peratus [2 responden] meminta jiran menyiram pokok bunga.00 dan ƒ Lain-lain (memberi makanan kepada binatang 2 2. Jadual 3. Kajian mendapati sebanyak 80 peratus [80 responden] menyatakan bahawa mereka akan memaklumkan kepada jiran dan meminta pertolongan jirannya untuk memerhatikan rumah sekiranya meninggalkan rumah untuk suatu jangkasama yang agak panjang. Jumlah 100 100.00 .00 peliharaan).00 tersebut. Pertolongan ini diperlukan supaya dalam tempoh masa tersebut jiran dapat mengawasi rumah mereka daripada sebarang yang mencurigai. 78 peratus [78 responden] akan memberitahu jangkamasa pemergian mereka. 9 9. ƒ Meminta pertolongan menyiram pokok bunga. 2 2.11 : Jenis Pertolongan Yang Diperlukan Semasa Memaklumkan Pemergian Kepada Jiran Dalam Jangkamasa Yang Panjang Keterangan Bilangan Peratus Responden Responden Memaklumkan kepada jiran ƒ Memaklumkan tempoh masa pemergian 78 78. 4 4.

00 Memaklumkan kepada polis 4 4.00 3. .00 Lain-lain (tidak memaklumkan) 10 10. 6 peratus [6 responden] akan memaklumkan kepada ahli keluarga. Kebanyakan responden bersetuju kerana sikap kenal mengenali antara satu sama lain dan selalu berhubung menimbul satu perasaan di dalam diri komuniti tersebut untuk menjaga keadaan persekitaran mereka daripada ancaman orang luar. 4 peratus [4 responden] mengakui mereka akan memaklumkan kepada pengawal keselamatan dan 10 peratus [10 responden] tidak akan memaklumkan kepada sesiapa jua.00 Jumlah 100 100. Dengan adanya sikap dan kesedaran. Berdasarkan temubual. atas alasan tidak suka mengambil tahu hal jiran. 84 Kajian mendapati selain daripada memaklumkan kepada jiran. perpaduan serta penyertaan komuniti dapat membantu mengurangkan kadar jenayah di kawasan kediaman mereka. sebanyak 95 peratus responden mengakui bahawa dengan kewujudan komuniti yang baik dikalangan komuniti maka ia dapat membantu mencegah atau mengurangi kadar jenayah di unit kejiranan mereka.00 Memaklumkan kepada ahli keluarga 6 6. Manakala hanya 5 peratus [5 responden] sahaja mengatakan mereka tidak bersetuju.12 : Makluman Sebelum Pemergian Dalam Jangkasama Yang Panjang Keterangan Bilangan Peratus Responden Responden Memaklumkan kepada jiran 80 80. Jadual 3.10 Pandangan Terhadap Aspek Komuniti Di dalam Pencegahan Jenayah Komuniti di dalam sesebuah kawasan memainkan peranan yang penting di dalam mengawal kegiatan jenayah.

Manakala sebanyak 12 peratus [12 responden] berpendapat semangat komuniti perlu dipupuk dikalangan komuniti bagi membantu pencegahan jenayah di kawasan perumahan. Sebanyak 66 peratus [66 responden] berpendapat komuniti perlulah meluangkan masa lapang sesama komuniti.19 : Aspek Komuniti Dapat Membantu Mengurangi Jenayah Responden juga ditanya mengenai langkah-langkah yang perlu dilakukan untuk mewujudkan komuniti yang baik dikalangan penduduk.00 Sikap sukarelawan 5 5.00 .00 Pelbagai persatuan 4 4.00 Jumlah 100 100. Selain itu.00 Mempunyai semangat komuniti 12 12. sebanyak 13 peratus [13 responden] berpendapat komuniti perlulah menyertai persatuan kerana di kawasan kajian telah wujud pelbagai persatuan dan aktiviti. 85 Aspek Komuniti Dapat Mengurangi Jenayah Tidak 5 Ya 95 0 20 40 60 80 100 Bilangan Responden Rajah 3. Jadual 3.13 : Langkah Bagi Mewujudkan Komuniti Yang Baik Langkah mewujudkan komuniti yang baik Bilangan Peratus Responden Responden Meluangkan masa lapang bersama komuniti 66 66. Kajian menunjukkan majoriti responden berpendapat ianya perlulah bermula dari peringkat komuniti itu sendiri.00 Menyertai persatuan 13 13.

Jadual 3. Hasil kajian mendapati 35 peratus [35 responden] menyatakan bahawa saiz antara 10 hingga 25 unit rumah adalah sesuai. bilangan komuniti perlulah bersesuaian. Manakala sebanyak 19 peratus menyatakan bahawa program Rakan COP juga sesuai diperkenalkan. lebih komitmen akan diberi dan senang diurus tadbir. Seterusnya hanya 4 hingga 5 peratus mencadangkan Program Remaja dan Persatuan Surau melalui ceramah kesedaran sikap komuniti. Program ini perlulah melalui pihak polis. . Mereka juga berpendapat bagi menjayakan lagi program ini perlulah melantik agensi swasta untuk mengawal keamanan mengikut kemampuan.00 Jumlah 100 100.00 Bagi menjayakan dan memudahkan urus tadbir sesebuah komuniti.00 Rakan COP 13 13. 86 Kajian mendapati 67 peratus [67 responden] menyatakan Program Pengawasan Kejiranan adalah sesuai dalam membantu mencegah kegiatan jenayah di kawasan unit kejiranan. Manakala 10 peratus [10 responden] mencadangkan Program Rukun Tetangga. Pihak komuniti cuma melantik agensi keselamatan swasta di bawah persatuan Bukit Jelutong Resident Association [BJRA].00 Rukun Tetangga 12 12. Contohnya kelompok komuniti bagi setiap lorong lebih senang diawasi daripada satu unit kejiranan. Program ini agak sukar dilaksanakan kerana faktor ketiadaan masa kerana perlu memberi tumpuan kepada tugas pejabat atau mempunyai komitmen yang lain.00 Program Remaja 5 5. Ini kerana lagi kecil komuniti itu.00 Lain-lain [Persatuan Surau] 4 4.14 : Program Yang Berkonsep Komuniti Di Dalam Membantu Mengurangi Jenayah Program komuniti Bilangan Peratus Responden Responden Program Pengawasan Kejiranan 66 66.

87 Manakala 26 peratus [26 responden] menyatakan 26 hingga 50 unit rumah adalah sesuai untuk ditubuhkan kerana peringkat ini lebih ’confident’ disebabkan ramai ahli yang boleh memberi idea dan kerjasama. wujudnya persatuan yang aktif dan pasukan keselamatan yang menjalankan tugas mengawal kawasan penempatan dengan berkesan. . 126-150 10 100-125 5 Unit rumah 76-100 17 51-75 7 26-50 26 < 25 35 0 5 10 15 20 25 30 35 Bilangan Responden Rajah 3.20 : Saiz Komuniti Yang Baik 3. Ini adalah kerana tiada jenayah yang pernah berlaku disekeliling unit kejiranan mereka.11 Pandangan Bagi Mengurangi Kadar Jenayah Hasil kajian mendapati sebanyak 95 peratus [95 responden] menyatakan bahawa kawasan kediaman mereka adalah selamat. Manakala 17 peratus [17 responden] menyatakan bahawa saiz di antara 76 hingga 100 unit rumah dirasakan agak munasabah kerana lebih ramai dikenali maka lebih mesra dan meringankan beban terutama di dalam aspek kewangan. Selain daripada itu tahap komuniti di sini juga baik. Manakala 4 peratus [4 responden] tidak bersetuju atas alasan mereka pernah menjadi mangsa jenayah.

diikuti dengan Pihak Berkuasa Tempatan sebanyak 20 peratus dan 16 peratus [16 responden] menyatakan pihak Balai Polis Seksyen U8. maka ianya berupaya mengurangkan kadar jenayah. 70 60 50 Responden 40 30 64 20 10 20 16 0 PBT Polis Komuniti Lain-lain Pihak yang terlibat Rajah 3.21: Adakah Kawasan Kediaman Selamat Didiami? Hasil kajian mendapati 62 peratus [62 responden] berpendapat bahawa pihak yang pertama bertanggung-jawab bagi memastikan perlaksanaan Bandar Selamat ini berjaya adalah pihak komuniti . 88 Kawasan Kediaman Anda Selamat Didiami? Tidak 4 Ya 96 0 20 40 60 80 100 Bilangan Responden Rajah 3.22 : Pihak Yang Paling Penting Perlu Melibatkan Diri Di dalam Mencegah Jenayah Kajian mendapati 97 peratus [97 responden] merasakan dengan keakraban yang baik di unit kejiranan. Keakraban yang wujud disebabkan oleh sikap tolong-menolong sesama komuniti .

tolong menolong dan sanggup bekerjasama di dalam apa juga kegiatan yang dianjurkan oleh persatuan. Kajian menunjukkan. Mereka juga terasa terhibur dan ingin bersatu untuk menangani masalah yang dihadapi oleh setiap individu. 89 setelah sekian lama dikenali. . Kesedaran terhadap kepentingan jiran tetangga. Cara sebegini boleh mewujudkan komuniti yang kukuh kerana mereka saling mengenali. Sebanyak 26 peratus responden mencadangkan agar mewujudkan hubungan kejiranan yang baik sesama jiran dan mempelbagaikan aktiviti di dalam persatuan [34 responden]. Dengan ini mereka akan mempunyai inisiatif untuk sama-sama menjaga keamanan atau keselamatan di rumah sendiri mahupun di unit kejiranan mereka. Manakala 3 peratus [3 responden] merasakan pengurangan jenayah bukan disebabkan faktor komuniti.23 : Adakah Keakraban Kejiranan Dapat Membantu Mengurangi Kadar Jenayah? Pelbagai pandangan telah diberi oleh responden untuk melibatkan komuniti di dalam membantu pencegahan/mengurangi kadar jenayah di unit kejiranan. Tidak 3% Ya 97% Rajah 3. kebanyakan responden berpendapat komuniti perlu melibatkan diri dalam membantu pencegahan jenayah kerana mereka merupakan ‘mata dan telinga’ kepada pihak keselamatan. seperti jiran merupakan individu yang pertama yang memerhati rumah juga dapat membantu mengurangi kadar jenayah. memupuk tahap kepercayaan yang tinggi.

Ini bukan bertujuan untuk ‘menjaga tepi kain orang’ tetapi ingin mengambil berat antara jiran tetangga. Mereka juga merasakan keakraban antara satu sama lain jika setiap perjumpaan di adakan di rumah jiran-jiran.00 Kempen dari rumah ke rumah 5 5. Manakala 5 peratus [5 responden] pula mencadangkan konsep ‘gated-community’ di setiap kawasan perumahan.00 Aspek komuniti perlu diberi penekanan di dalam perlaksanaan Bandar Selamat terutama di kawasan perumahan.15 : Cadangan Dalam Aspek Komuniti Bagi Membantu Pencegahan Jenayah Cadangan Bilangan Peratus Responden Responden Kelompok komuniti yang kecil 11 11. Kempen dari rumah ke rumah perlu diwujudkan oleh persatuan di setiap unit kejiranan.00 Tiada jawapan 11 11.00 Pelbagaikan aktiviti dalam persatuan 34 34. Segala masalah. Ini secara tidak langsung dapat membantu polis mengurangkan kadar jenayah. Ini memudahkan mereka mengurus dan mengenalpasti jiran-jiran dan ahli keluarga mereka sahaja.00 Hubungan kejiranan yang baik 26 26. Setiap kawasan perumahan perlu mempunyai persatuan supaya dapat mewujudkan komuniti yang terbaik yang menjadi asas kepada ketahanan nasional dan perpaduan. Jadual 3. Kadang-kala masalah di kawasan kelompok perumahan mereka tidak sama dengan masalah kelompok perumahan yang lain. .00 Jumlah 100 100. pandangan dan tindakbalas dapat maklumbalas dengan cepat.00 Peka terhadap persekitaran 8 8.00 Memperkenalkan konsep ‘gated community’ 5 5. 90 Hasil kajian juga mendapati 11 peratus [11 responden] mencadangkan kelompok yang kecil bagi membantu komuniti membanteras jenayah. Terdapat 8 peratus [8 responden] memberi pendapat bahawa setiap komuniti perlu juga peka kepada persekitaran perumahan mereka.

menjemput jiran semasa menganjurkan majlis dan reaksi semasa . samun berkumpulan bersenjatapi. seluruh komuniti perlu memainkan peranan disamping bantuan daripada pihak-pihak yang berkuasa. kekerapan berinteraksi. Jenayah kekerasan yang sering berlaku adalah samun tanpa senjatapi.12 Penemuan Kajian Usaha mengurangkan kadar jenayah bukan saja terletak dibawah tanggung- jawab Pihak Berkuasa Tempatan dan Pihak Polis. Jenis-jenis jenayah melibatkan jenayah kekerasan dan harta benda. nilai-nilai murni komuniti masih lagi dipertahankan. Jenayah ini sering berlaku disebelah awal pagi berbanding sebelah petang dan larut malam disebabkan oleh rumah yang tidak berpenghuni kerana keluar bekerja. Setelah perlaksanaan Bandar Selamat oleh Pihak Berkuasa Tempatan maka sedikit sebanyak telah membantu meningkatkan tahap komuniti dalam kehidupan seharian bagi membantu mengurangkan kadar jenayah. malah tanggungjawab bersama harus dipikul oleh pihak komuniti sebuah kawasan perumahan. 91 3. penyeluk saku dan pecah rumah. samun berkumpulan tanpa senjatapi. curi motosikal. mencederakan manusia dan cuba membunuh. Tahap komuniti dalam kehidupan harian yang boleh dikenalpasti dari segi mengenali jiran tetangga. Oleh itu bagi mewujudkan perumahan yang selamat. Golongan komuniti sederhana tinggi seringkali dikatakan ‘independent’ atau individualistik dalam banyak segi serta tidak mementingkan corak kehidupan komuniti. Namun tidak dinafikan bahawa kejadian-kejadian jenayah juga pernah berlaku di Bukit Jelutong. Hasil kajian mendapati tahap keselamatan di Bukit Jelutong agak memuaskan kerana tiada kejadian jenayah yang berlaku di unit kejiranan mereka. Walaupun mereka telah mengalami perubahan sosio- ekonomi yang nyata tetapi di dalam kehidupan seharian. tetapi kajian yang telah dijalankan mendapati keadaan adalah sebaliknya. samun bersenjatapi. Mereka perlu bekerjasama membantu polis membenteras jenayah di kawasan kediaman mereka. Komuniti di kawasan kajian terdiri daripada pelbagai bangsa yang berpendapatan sederhana tinggi dan tinggal secara berkelompok di kawasan perumahan Bandar Selamat. Manakala jenayah harta benda pula membabitkan curi kereta.

Terdapat juga persatuan yang melibatkan pencegahan jenayah iaitu ‘Homeguard’. Manakala 32 peratus [32 responden] yang kebanyakan terdiri dari bangsa India dan Inggeris tidak melibatkan diri didalam persatuan. meninggalkan kunci. Hasil kajian mendapati 27 peratus [27 responden] menyatakan jiran tetangga mereka ‘sangat baik’. Selain daripada itu 99 peratus [99 responden] mempercayai jiran tetangga sehingga mereka sanggup memaklumkan tempoh masa permergian. Ia diswastakan tetapi dikendalikan oleh pihak komuniti. manakala 72 peratus [72 responden] menyatakan ‘baik’. Melalui persatuan juga akan dapat membantu aspek komuniti di dalam mengurangi kadar jenayah di unit perumahan mereka. Komuniti bandar pada hari ini lebih menumpukan kerjaya masing-masing dalam usaha untuk meningkatkan taraf hidup dan ekonomi sehingga kekurangan masa untuk diluangkan bersama jiran tetangga di dalam unit kejiranan mereka. Pelbagai persatuan telah diwujudkan bagi membantu menggalakkan keakraban komuniti dalam kehidupan seharian mereka. Tidak dapat dinafikan 30 peratus [30 responden] masih wujud kekurangan sikap berkomuniti di kalangan mereka dalam menjalani kehidupan seharian. meminta pertolongan menyiram pokok bunga dan memberi makanan peliharaan mereka semasa meninggalkan rumah pada . Hubungan komuniti yang baik secara langsung akan mewujudkan tahap kepercayaan terhadap jiran tetangga. meminta tolong memasang lampu pada waktu malam. Ini merupakan kesan pengaruh persekitaran yang semakin mencabar dan telah menyebabkan aktiviti harian individu yang semakin sibuk. 92 dijemput menghadiri majlis. Kajian mendapati hanya 68 peratus [68 responden] menyertai persatuan di kawasan perumahan mereka. meninggalkan nombor telefon. Penyertaan komuniti di dalam persatuan di kawasan kajian masih berkurangan dan perlu diberi perhatian sewajarnya. Ini dapat dibuktikan dengan 78 peratus [78 responden] menyatakan jiran tetangga merupakan individu yang pertama yang diharap akan memberi bantuan apabila diperlukan. Hasil kajian 70 peratus [70 responden] mendapati tahap berkomuniti masih tebal dalam jiwa mereka. Kekurangan berkomuniti dalam kehidupan seharian mereka adalah disebabkan oleh faktor masa selain perubahan sosio-budaya.

penyertaan di dalam persatuan. Mereka juga berpendapat bagi menjayakan lagi program ini perlulah melantik agensi swasta [‘Homeguard’] untuk mengawal keamanan mengikut kemampuan dan pihak komuniti [Bukit Jelutong Resident Association (BJRA)] berperanan untuk urus setia agensi tersebut. mempunyai semangat komuniti. diikuti 20 peratus [20 responden] pihak berkuasa tempatan dan 16 peratus [16 responden] pihak keselamatan. Tahap kepercayaan di kalangan komuniti kawasan kajian adalah baik. Bagi menjayakan pihak komuniti didalam pencegahan jenayah. tahap keselamatan di kawasan kajian agak memuaskan kerana pada tahun 2004 jumlah kes jenayah berkurangan dari 570 kes kepada 419 kes. Beberapa pendapat telah diberikan oleh responden bagi mewujudkan konsep komuniti yang terbaik antaranya meluangkan masa lapang sesama komuniti. Hasil kajian mendapati 95 peratus [95 responden] mengakui bahawa dengan kewujudan pelbagai persatuan dan program akan dapat membantu mencegah atau mengurangi kadar jenayah di unit kejiranan mereka. Kemudahan keselamatan. Aktiviti persatuan akan menwujudkan jalinan antara komuniti. Menjayakan interaksi antara komuniti memerlukan beberapa kemudahan keselamatan. rekreasi dan pendidikan. Penekanan terhadap kesedaran komuniti diperlukan supaya sama-sama mengembleng tenaga bagi mencegah jenayah dari semasa ke semasa. sikap sukarelawan dan pelbagaikan persatuan. Kemudahan ini pula boleh menjalankan beberapa aktiviti-aktiviti persatuan seperti Program Pencegahan Jenayah. Kesimpulannya. . 93 jangkamasa yang panjang. Program Remaja dan sebagainya. Program Rakan COP. rekreasi dan pendidikan juga diadakan di kawasan kajian bagi membolehkan komuniti menjalankan aktiviti persatuan. Program Pengawasan Kejiranan. Kajian mendapati 62 peratus [62 responden] pihak yang perlu bertanggung jawab di dalam pencegahan jenayah adalah pihak komuniti. responden mencadangkan kelompok yang kecil untuk diawasi bersama kerana kelompok kecil ini senang untuk diurus dan membuat pengawasan.

Beberapa persatuan-persatuan telah ditubuhkan di bawah Persatuan Sosial iaitu Persatuan Surau.1 Kejayaan Pembangunan Komuniti di Kawasan Kajian Secara keseluruhannya komuniti di kawasan kajian mempunyai tahap yang memuaskan walaupun majoriti komuniti terdiri daripada golongan berpendapatan sederhana tinggi dan komuniti bandar. Kewujudan tahap komuniti yang baik serta kepercayaan antara komuniti yang tinggi di kawasan kajian telah berjaya mengurangkan kegiatan jenayah di kawasan kediaman mereka. Kedua-dua bentuk persatuan yang dimaksudkan adalah Persatuan Keselamatan dan Persatuan Sosial. Ini dapat membuktikan sebanyak 78 peratus [78 responden] menyatakan jiran merupakan individu yang pertama yang diharapkan akan dapat memberi bantuan apabila mereka ditimpa masalah. Antara aktiviti-aktiviti yang telah dijalankan oleh persatuan-persatuan tersebut adalah Kempen Merdeka. Hasil kajian mendapati sebanyak 27 peratus [27 responden] menyatakan jiran tetangga mereka adalah ‘sangat baik’ dan 72 peratus [72 responden] pula menyatakan adalah ‘baik’. Mencari Harta Karun. Kejayaan komuniti disini.12. Keadaaan ini menggambarkan komuniti di kawasan kajian mempunyai struktur organisasi dan pengurusan pentadbiran persatuan yang baik dan bersistematik. Persatuan keselamatan tersebut berfungsi membuat rondaan yang dikendalikan oleh sebuah syarikat swasta iaitu ‘Homeguard’ dan telah dilantik oleh pihak komuniti. 94 3. . dapat mewujudkan dua bentuk persatuan yang utama dalam membantu menangani kegiatan jenayah. Persatuan Rekreasi dan sebagainya. Manakala Persatuan Sosial pula bertujuan untuk mengeratkan hubungan antara komuniti di dalam bersama-sama membantu mencegah jenayah di kawasan perumahan. dapat menolong memasang lampu depan dan belakang rumah jiran semasa ketiadaan jiran dan sebagainya. Sebagai contoh mereka dapat melihat atau menjaga rumah jiran ketika ketiadaan jiran. Persatuan-persatuan ini diketuai oleh Persatuan Penduduk Bukit Jelutong [BJRA]. Persatuan-persatuan tersebut dapat menggalakkan interaksi yang baik sehingga dapat mewujudkan tahap kepercayaan antara mereka. Persatuan Wanita. gotong-royong dan lain-lain.

12. Kekurangan kesedaran komuniti dan kempen pendidikan keselamatan yang meluas bagi membantu mengurangi jenayah oleh pihak berkuasa tempatan juga penyebab kepada halangan di kawasan kajian. 95 3. . masa dan jiwa bagi mengurangi kadar jenayah di kediaman mereka. Komuniti perlu di beri program yang berbentuk kefahaman kepentingan berkomuniti. Kebanyakan responden juga lebih berminat untuk mengadakan pengawasan bersama komuniti selain daripada pengawasan oleh pihak swasta yang dilantik. Hasil kajian mendapati 95 peratus [95 responden] mengakui bahawa dengan kewujudan pelbagai program akan dapat membantu mencegah atau mengurangi kadar jenayah di unit kejiranan mereka.2 Halangan Pembangunan Komuniti di Kawasan Kajian Walaupun secara keseluruhannya pembangunan komuniti di kawasan kajian boleh dibanggakan namun terdapat beberapa perkara yang menjadi penghalang kepada mereka. Ini disebabkan komuniti bandar pada hari ini lebih menumpukan kerjaya masing-masing dalam usaha untuk meningkatkan taraf hidup dan ekonomi sehingga kekurangan masa untuk menyertai mana-mana persatuan di kawasan kajian. Ini bagi memudahkan pengawasan daripada satu unit kejiranan dan akan mewujudkan interaksi sosial antara komuniti. persatuan-persatuan yang tidak aktif dan kurang promosi terutama di dalam laman web. Penekanan terhadap kesedaran komuniti diperlukan supaya sama-sama mengambleng tenaga bagi mencegah jenayah dari semasa ke semasa. penyertaan dan kesedaran komuniti terhadap persatuan dan program-program yang disediakan. Begitu juga kepada golongan remaja. mereka tidak diberi perhatian di dalam menangani masalah jenayah. inisiatif komuniti di dalam pencegahan jenayah dan pengorbanan terhadap tenaga. beberapa responden menyatakan bahawa kekurangan program. Ini adalah disebabkan oleh kekurangan peruntukan kewangan dan kekurangan kakitangan untuk mengendalinya. pendidikan mengenai pengetahuan di dalam pencegahan jenayah. Antara penghalangnya adalah kurang sokongan. Selain daripada itu. risalah antara penyebab mereka kurang pengetahuan terhadap kewujudannya.

16 : Tahap Keselamatan Menggunakan Indikator Bandar Selamat Oleh JPBD. 570 kes. [2004] dan penemuan di kawasan kajian. kawasan rekreasi dan penduduk dan mengurangkan kegiatan sebagainya dan dapat jenayah di kawasan terbabit. bagi menwujudkan interaksi komuniti dengan selamat.3 Perbandingan Indikator Bandar Selamat dan Indikator Komuniti Dengan Penemuan di Kawasan Kajian Indikator atau petunjuk bagi mengukur tahap keselamatan dan tahap komuniti kawasan kajian dalam realitinya sukar digambarkan. Kemudahan sosial ƒ Kemudahan sosial yang disediakan ƒ Kemudahan sosial di kawasan dapat menwujudkan sesebuah komuniti kajian mencukupi seperti dewan. 2004 Indikator Bandar Selamat oleh Penemuan di kawasan Kajian JPBD. Jadual dibawah menunjukkan perbandingan antara indikator Bandar Selamat yang dibuat oleh Jabatan Perancang Bandar dan Desa . menwujudkan sebuah komuniti ƒ Masyarakat dapat menggunakan yang baik. Namun indikator Bandar Selamat yang dibuat oleh Jabatan Perancang Bandar dan Desa dapat membantu memberi gambaran tahap keselamatan.12. berbanding tahun 2004. yang baik bagi menjamin keselamatan surau. . [2004] Kadar indeks jenayah ƒ Kadar jenayah sama ada yang ƒ Mengikut statistik Balai Polis dilaporkan atau tidak dilaporkan kepada Seksyen U8. Manakala indikator komuniti oleh Philip & Bridges (2005) ini pula dapat membantu bagi memberikan gambaran tahap pembangunan komuniti di kawasan kajian. 96 3. kemudahan sosial secara optimum tanpa ƒ Pelbagai persatuan dan program berasa bimbang terhadap kegiatan dijalankan di kemudahan tersebut jenayah. kadar jenayah pada pihak polis dan kajian statistik jenayah tahun 2005 menurun dari 419 kes semakin berkurangan setiap tahun. Jadual 3.

terhadap keselamatan dan harta ƒ Hampir 80 peratus responden akan meminta benda sesama jiran dan pertolongan kepada jiran tetangga jika sebagainya. satu sama lain. Interaksi komuniti ƒ Perhubungan dan interaksi ƒ Perhubungan dan tahap komuniti antara jiran antara jiran berjalan baik di di kawasan kajian adalah baik kerana 70 mana saling mengenali antara peratus mengenali lebih 41 orang. 97 sambungan… Indikator Bandar Selamat oleh Penemuan di kawasan Kajian JPBD. bertanggung. ƒ Lebih daripada 80 peratus responden akan memaklumkan kepada jiran jika mereka meninggalkan rumah untuk suatu jangkasama yang agak panjang. jika menganjurkan majlis dan mereka juga bertolak-ansur. meminta pertolongan supaya memasang lampu pada waktu malam dan menyiramkan pokok bunga. remaja. mengambil berat jika diundang. dewasa. Disamping itu. [2004] Persepsi penduduk terhadap keselamatan ƒ Peningkatan penghuni berasa ƒ Hasil kajian mendapati 88 peratus [88 selamat terhadap kawasan responden] merasakan tahap keselamatan di kediamannya yang merangkumi kawasan kediaman mereka selamat golongan kanak-kanak. . mereka meminta pertolongan supaya mengawasi kawasan rumah mereka. turut bertanggung-jawab menghadiri majlis jawab. berlaku sebarang masalah. warga emas dan golongan kurang upaya (jika ada). mempunyai ƒ Kesemua responden akan menjemput jiran sikap bantu-membantu.

[2004] Kesedaran dan sikap masyarakat ƒ Kesedaran masyarakat terhadap ƒ Kesedaran dan sikap masyarakat ini masih definisi. persatuan dan program di kawasan kajian masih lagi di tahap minimum. Ia bertujuan untuk memberi panduan pihak yang berkenaan menjana pembangunan komuniti yang cemerlang pada masa hadapan. Beberapa cadangan ciri-ciri Bandar Selamat serta telah dikemukakan daripada responden bagi bertanggung-jawab di dalam memulihkan masalah ini. konsep dan lagi di tahap minimum. bagi memudahkan persatuan dan program dijalankan. Manakala indikator komuniti digunakan untuk mengukur tahap pembangunan komuniti terutama di kawasan perumahan. . Pelbagai kemudahan sosial disediakan dengan mencukupi pada setiap unit kejiranan. matlamat. Hasil kajian mendapati 88 peratus [88 responden] merasakan tahap keselamatan di kawasan kediaman mereka selamat. dicadangkan khususnya dan di seluruh Malaysia amnya. membantu untuk membenteras ƒ Komuniti bersetuju bahawa kesedaran atau kegiatan jenayah serta aspek komuniti memainkan peranan yang menjayakan konsep Bandar penting di dalam mewujudkan Bandar Selamat di kawasan yang Selamat dalam mengurangi kadar jenayah. Namun masih terdapat kelemahan iaitu kesedaran dan sikap komuniti. Persatuan yang aktif dan pelbagai program dapat mewujudkan interaksi komuniti yang baik dan memberi kesedaran kepada komuniti untuk membantu mencegah jenayah bersama. Jadual di bawah menunjukkan perbandingan antara indikator komuniti yang dibuat oleh Philips dan Bridges. (2005) dan penemuan di kawasan kajian. 98 sambungan… Indikator Bandar Selamat oleh Penemuan di kawasan Kajian JPBD. Kawasan kajian boleh dianggap sebuah Bandar Selamat kerana kadar indeks jenayah tahun 2005 menurun dari tahun 2004.

17 : Tahap Komuniti Yang Baik Menggunakan Indikator Komuniti Oleh Philips dan Bridges. . dan peningkatan bilangannya.2005 Kadar jenayah ƒ Pengurangan kadar dan mangsa ƒ Mengikut statistik Balai Polis Seksyen U8. kawasan rekreasi. terbaik. ƒ Kawasan kajian mempunyai komuniti yang memuaskan/sederhana kerana terdapat penurunan kes jenayah. surau dan komuniti yang terbaik. Keahlian di dalam persatuan ƒ Terdapat peningkatan di dalam ƒ Hanya 68 peratus melibatkan diri dengan penyertaan berpersatuan yang pelbagai persatuan yang disediakan di diadakan oleh sesebuah kawasan kajian. Bilangan di dalam tahap penyertaan di dalam perayaan/majlis ƒ Mempunyai inisiatif untuk ƒ 100 responden akan menjemput jiran mereka menyertai program perayaan ke majlis yang dianjurkan. Lokasi yang awam sesama ahli komuniti di selalu menjadi tumpuan di kawasan dalam sebuah kawasan persekitaran perumahan adalah halaman perumahan merupakan asas rumah. 99 Jadual 3. 2005 Indikator Komuniti oleh Penemuan di kawasan Kajian Philips & Bridges. 570 merupakan komuniti yang kes. sekolah. ƒ 98 responden akan berusaha untuk pergi sekiranya dijemput menghadiri majlis oleh jiran tetangga. jenayah di dalam sesebuah kadar jenayah pada tahun 2005 menurun kawasan perumahan adalah dari 419 kes berbanding tahun 2004. Aktiviti waktu lapang ƒ Meluangkan masa lapang dan ƒ Kebanyakan responden menghabiskan masa menggunakan kemudahan di rumah bersama keluarga. Selebihnya memberi alasan komuniti. dewan. sibuk dengan aktiviti pejabat.

penting terhadap setiap ahli di hanya 60 peratus [60 responden] akan dalam komuniti bagi menerimanya secara sukarela. berkomuniti kerana mereka saling kecurigai. pentingkan diri berinteraksi antara jiran tetangga dan sendiri dan sebagainya. memudahkan pembentukan ƒ Komuniti juga secara sukarela akan komitmen bagi mengurangkan mengawasi rumah jiran semasa jiran kadar jenayah di kawasan meninggalkan rumah dalam jangkasama perumahan mereka. Sukarelawan ƒ Sikap sukarelawan ini amatlah ƒ Sekiranya diberi tugas semasa berpersatuan. yang panjang. ƒ Kajian juga mendapati 78 peratus [78 responden] akan meminta pertolongan kepada jiran tetangga jika menghadapi masalah atau ketika meninggalkan rumah dalam jangkamasa yang lama. .2005 Perasaan komuniti ƒ Mempunyai semangat komuniti ƒ Hasil kajian mendapati 100 peratus [100 yang menebal di antara ahli. Mereka juga sanggup menolong untuk memasang lampu pada waktu malam dan menolong menyiram pokok bunga dan sebagainya. responden] mempunyai semangat Tidak ada perasaan pilih kasih. mempunyai hubungan yang baik. 100 sambungan… Indikator Komuniti oleh Penemuan di kawasan Kajian Philips & Bridges. ƒ Kebanyakan responden juga akan menolong mengawasi rumah jiran tetangga jika mereka diminta berbuat demikian.

tidak ada perasaan pilih kasih. pentingkan diri sendiri dan sebagainya di kalangan komuniti menyebabkan mereka bersatu-padu membenteras jenayah. . kecurigai. Semangat komuniti yang menebal di antara ahli. Terdapat pelbagai persatuan disediakan tetapi penyertaannya amat lemah. Secara keseluruhannya dapat dirumuskan bahawa tahap berkomuniti disini hanya ditahap memuaskan. Namun tahap penyertaan persatuan perlu dipertingkatkan dikalangan komuniti di kawasan kajian. Komuniti juga secara sukarela akan mengawasi rumah jiran semasa jiran meninggalkan rumah dalam jangkasama yang panjang. Bab seterusnya akan mengemukakan beberapa pembaikan dan cadangan untuk digunapakai di kawasan kajian khasnya dan kawasan perumahan lain amnya. Ini disebabkan komuniti ini lebih memberi tumpuan kepada kerjaya masing- masing dalam usaha meningkatkan taraf hidup dan ekonomi dan pengurangan program di kawasan kajian. 101 Kawasan kajian mempunyai komuniti yang agak memuaskan kerana terdapat penurunan kes jenayah pada tahun 2005 daripada tahun 2004. Penurunan indeks jenayah di kawasan kajian adalah disebabkan tahap komuniti dan tahap kepercayaan yang memuaskan. Indikator Bandar Selamat dan komuniti dapat mengukur pencapaian konsep Bandar Selamat yang sebenar. Mereka juga sanggup menolong untuk memasang lampu pada waktu malam dan menolong menyiram pokok bunga dan sebagainya. Indikator ini akan memberi gambaran sama ada pembangunan Bukit Jelutong telah mencapai konsep Bandar Selamat yang diiktiraf oleh Jabatan Perancang Bandar dan Desa Negeri Selangor. Untuk mencapai sebuah Bandar Selamat di kawasan kajian aspek komuniti perlu diberi perhatian yang lebih kerana aspek ini mempunyai kepentingan seiring dengan ciri-ciri yang lain seperti aspek persekitaran dan aspek kemudahan keselamatan.

Terdapat dua strategi di dalam bab ini. Ia melibatkan aspek keselamatan dan program-program sosial. Strategi yang kedua pula menghuraikan kesedaran-kesedaran yang perlu ke atas setiap komuniti bagi mencapai strategi yang pertama. . Antaranya kesedaran terhadap kepentingan komuniti. 102 BAB IV CADANGAN PEMBANGUNAN KOMUNITI DI DALAM PERLAKSANAAN KONSEP BANDAR SELAMAT 4. Strategi yang pertama melihat kepada memperkukuhkan organisasi berpesatuan. inisiatif komuniti dan pengorbanannya.1 Pengenalan Bab ini akan menyediakan beberapa pembaikan dan cadangan bagi menjayakan perlaksanaan konsep Bandar Selamat di kawasan kajian khususnya dan di kawasan perumahan amnya.

maka beberapa strategi telah dibentuk bagi memperbaiki beberapa struktur organisasi sedia ada.3 Memperkukuhkan Struktur Organisasi Berpersatuan Tahap komuniti di kalangan komuniti kawasan kajian jelas digambarkan melalui kewujudan persatuan dan program-program sosial. 103 4. Pembangunan komuniti i. Bertujuan meningkatkan tahap keselamatan.2 Strategi Pembangunan Komuniti di dalam Perlaksanaan Bandar Selamat Hasil daripada analisis dan penemuan kajian. Persatuan Penduduk Bukit Jelutong [BJRA] perlu menubuhkan Persatuan Keselamatan dan Program-Program Sosial. Inisiatif berkomuniti iii. Persatuan Keselamatan ini perlu melibatkan dua pihak iaitu pihak swasta dan komuniti kawasan kajian. tahap berpersatuan dan tahap kepercayaan sesama komuniti bagi mengurangi kadar jenayah di kawasan kajian. mencadangkan beberapa program sosial dan membentuk kesedaran bagi mewujudkan komitmen komuniti. adalah :- a. Aspek keselamatan ƒ Swasta ƒ Penglibatan Komuniti ii. Memperkukuhkan struktur organisasi berpersatuan i. Manakala Program-Program Sosial pula perlu diberi . tahap komuniti. Pendidikan ii. Kepentingan berkomuniti iv. Strategi yang di cadangkan. Pelbagai persatuan yang berkaitan dengan keselamatan dan program sosial perlu ditubuhkan bagi memberi kesedaran dan menarik komitmen dikalangan komuniti. Pengorbanan berkomuniti 4. Program-program sosial ƒ Golongan Remaja ƒ Golongan Dewasa b.

104

tumpuan kepada golongan remaja dan golongan dewasa yang melibatkan wanita dan
lelaki. Kewujudan pelbagai program mengikut dua golongan ini boleh menyebabkan
pihak komuniti lebih memberi komitmen untuk menyertainya. Pihak-pihak yang
berkaitan seperti pihak Polis dan Majlis Bandaraya Shah Alam perlu memberi
kerjasama atau mengawasi organisasi yang dijalankan oleh komuniti ini.

Persatuan Penduduk
Bukit Jelutong [BJRA]

Aspek Keselamatan Program Sosial

Keselamatan Kawasan
Remaja Dewasa
Perumahan

Swasta Komuniti Program Program
ƒ Pembangunan Sedia ada
Remaja ƒ Hari Muhibah
ƒ Rakan Muda ƒ Mencari Harta
‘Homeguard’ ƒ Kadet Polis Karun
ƒ Kelab Cegah ƒ Kelab Sukan
Jenayah ƒ Kempen Kitar
Pengawasan Kejiranan Semula
Cadangan
ƒ Karnival
ƒ Rumah Terbuka

Rajah 4.1 : Cadangan Struktur Organisasi Persatuan Penduduk Bukit Jelutong
[BJRA]

105

Persatuan Penduduk Bukit Jelutong [BJRA] perlu diberi tanggung-jawab bagi
menerima aduan, komen dan cadangan dari persatuan-persatuan di bawahnya dan
cuba mengaptikasikannya sebaik mungkin. Dengan cara ini, komuniti boleh terus
membuat sebarang aduan dengan mudah. Jika masalah itu melibatkan persatuan-
persatuan yang lain maka pengerusi persatuan yang berkenaan akan dipanggil untuk
berbincang dan jika masalah tersebut tidak boleh diselesaikan maka khidmat dari
pihak yang terbabit seperti Majlis Bandaraya Shah Alam diperlukan. Selain daripada
itu, persatuan ini juga boleh membantu menyelia beberapa program yang dibuat oleh
persatuan yang lain. Rajah 4.2 menunjukkan carta alir proses penyelesaian masalah
yang perlu dilakukan oleh Persatuan Penduduk Bukit Jelutong [BJRA] di kawasan
kajian.

Menerbit / Mengagihkan
risalah / laman web
mengenai
isu dan masalah yang dihadapi oleh komuniti

Mengadakan mesyuarat dan mendengar komen
dari Komuniti, PBT & Polis

Perbandingan dan menilai komen

Menjemput ketua setiap persatuan/unit
kejiranan untuk mengemukakan cadangan yang
terpilih

Sebulat suara – Membentuk strategi

Perlaksanaan

Pemantauan

Berkesan
Melihat hasil
Tidak Berkesan

Rajah 4.2 : Carta Alir Proses Penyelesaian Masalah Oleh BJRA

106

Persatuan Penduduk Bukit Jelutong [BJRA] dicadangkan mengikuti proses
penyelesaian masalah seperti di rajah 4.2. Ini bagi menghasilkan suatu cadangan yang
lebih berkesan. Setiap masalah yang serius atau yang tidak dapat diselesaikan oleh
persatuan kecil atau ketua unit kejiranan akan di bawa kepada ketua BJRA. BJRA
akan menerbitkan risalah/laman web mengenai isu/masalah tersebut untuk
pengetahuan semua komuniti di kawasan kajian. Kemudian suatu tarikh untuk
mengadakan mesyuarat dilakukan dengan penyertaan dari komuniti dan pihak
berkuasa yang terlibat.

Kemudian beberapa komen didengar dan perbandingan komen-komen tersebut
dibuat. Suatu keputusan akan dibuat oleh pihak BJRA kemudian akan diberitahu
kepada semua komuniti melalui ketua persatuan dan unit kejiranan. Setelah mendapat
keputusan sebulat suara maka strategi dilakukan dan perlaksanaan dibuat. BJRA juga
perlu membuat pemantauan kepada cadangan tersebut bagi melihat hasilnya. Jika
tidak berhasil maka mesyuarat akan dilakukan semula sehinggalah berjaya.

4.3.1 Persatuan Keselamatan

Pertubuhan persatuan keselamatan di kawasan kajian terbahagi kepada 2
bahagian. Pertama, persatuan yang melibatkan pihak swasta dan kedua melibatkan
pihak komuniti di dalam menangani kegiatan jenayah.

4.3.1.1 Pihak Swasta

Seperti apa yang dilihat dari bab 3, pihak swasta yang terlibat di kawasan
kajian adalah ’Homeguard’yang bertujuan untuk mengawasi keseluruhan kawasan
perumahan. Perkhidmatan ’Homeguard’ ini masih dikekalkan tetapi beberapa
cadangan bagi pembaikannya akan dilakukan. Pihak ’Homeguard’ ini perlu diawasi
dan dibantu oleh pihak polis yang berdekatan iaitu ia melibatkan Balai Polis Seksyen
U8.

Berdasarkan analisis. ’Block Watch Attentance Form’ ini perlu di letakkan di setiap pondok keselamatan di setiap unit kejiranan. 107 Pihak ’Homeguard Security’ ini perlu menyediakan ‘phone tree’ kepada setiap ketua unit kejiranan di kawasan kajian. Ini bagi memudahkan pihak tersebut menghubungi pihak ’Homeguard Security’ jika ada apa-apa perkara yang mencurigai di kawasan jagaan dan sebaliknya. Selain daripada itu pihak ’Homeguard Security’ perlu membuat ’Block Watch Attentance Form’. No Tel. Homeguard Tel : Foto Ketua Unit Kejiranan Tel : Foto Foto Foto Ketua Lorong Ketua Lorong Ketua Lorong Tel : Tel : Tel : Jika terlihat atau mendengar perkara-perkara yang mencurigai. Ini bagi membolehkan komuniti di situ menyemak kerja-kerja ahli keselamatan ’Homeguard’ tersebut. Balai Polis Seksyen U8 iii. Jika terdapat jenayah yang berlaku maka pihak komuniti akan mengambil langkah berjaga-jaga dan akan mengemukakan cara penyelesaian. No Tel. sila hubungi :- i. mesyuarat antara pihak ’Homeguard’ dengan setiap ketua unit kejiranan perlu dibuat sekurang-kurangnya sekali sebulan bagi mengetahui perkembangan tahap keselamatan semasa di kawasan kajian.3 : ’Phone Tree’ yang perlu disediakan oleh ’Homeguard Security’ . ‘Homeguard Security’ ii. No Tel. Pengerusi Persatuan Penduduk Rajah 4.

jika tidak pihak BJRA akan memaklumkan kepada ’Homeguard Security’ dan jika tiada perubahan maka pihak BJRA berkuasa mengurangkan jumlah pembayaran kepada ’Homeguard Security’ atau menukarkan kepada syarikat yang lain.4 : Notis mesyuarat yang perlu diadakan oleh ’Homeguard Security’ ’BLOCK WATCH ATTENDANCE FORM’ Unit Kejiranan : ________________________________ Nama Tarikh Masa Catatan 1.5 : ’Block Watch Attendance Form’ Pembayaran yang dibuat oleh komuniti di kawasan kajian terhadap ’Homeguard Security’ perlu diberi kepada ketua Persatuan Penduduk Bukit Jelutong [BJRA] terlebih dahulu. ._____________________________________________________________ 4._____________________________________________________________ 5. Perkara : _______________________________________________________ Adalah dimaklumkan bahawa pihak ’Homeguard Security’ akan mengadakan mesyuarat pada :- Tarikh : __________________________ Masa : __________________________ Lokasi : __________________________ Kerjasama anda amat kami hargai. Pencegahan Jenayah Bermula Dari Komuniti ! Rajah 4. Ingat. BJRA akan membuat pembayaran kepada ’Homeguard Security’ bukan komuniti itu sendiri seperti sebelumnya._____________________________________________________________ 7._____________________________________________________________ 3._____________________________________________________________ 6. 108 MESYUARAT BERSAMA ‘HOMEGUARD SECURITY’ Tuan/Puan._____________________________________________________________ Rajah 4. Ini bagi memastikan segala tugas yang dilakukan oleh ’Homeguard Security’ seiring dengan kehendak komuniti disitu._____________________________________________________________ 2.

Ahli-ahli keselamatan ini juga perlu dilengkapi dengan alat- alat keselamatan seperti chota. Foto 4. 109 Selain daripada itu. pengerusi Persatuan Penduduk yang berkaitan. pihak ’Homeguard Security’ perlu mengantikan bit atau pondok keselamatan yang sementara kepada yang tetap bagi setiap unit kejiranan mengikut fasa sedia ada. ketua unit kejiranan. .1 : Pondok keselamatan yang perlu disediakan di setiap unit kejiranan kawasan kajian. Selain daripada menjalankan rondaan dengan mengadakan kereta peronda. Ini dapat dibuktikan dengan statistik dari Balai Polis Seksyen U8 mendapati kadar jenayah telah menurun pada tahun 2005 (419 kes) berbanding tahun 2004 (570 kes) dilaporkan. Foto 4. komuniti. Ini bagi memberi keselesaan kepada ahli keselamatan menjalankan tugas dan memudahkan mereka bekerja. gari. pihak ’Homeguard Security’ perlu menyediakan rondaan berbentuk motorsikal kerana ia lebih menjimatkan kos. uniform keselamatan semasa membuat rondaan supaya menjamin keselamatannya. Mereka juga perlu mempunyai hubungan yang baik dengan pihak Polis.2 : Pakaian yang sesuai di pakai oleh ahli keselamatan swasta semasa membuat rondaan Perlantikan ahli keselamatan secara swasta ini perlu dikekalkan kerana ia lebih menjamin tahap keselamatan di kawasan perumahan.

Pengawasan Kejiranan ini hanya tertumpu kepada Unit Kejiranan mengikut fasa sedia ada di kawasan kajian iaitu Fasa U8/1.6]. 2006 Rajah 4. Majlis Bandaraya Shah Alam. Penglibatan komuniti ini boleh dibuat melalui Pengawasan Kejiranan.6 : Pengawasan Kejiranan Melalui Tiga Unit Kejiranan [Fasa Sedia ada] . Setiap fasa pula dibahagikan kepada beberapa kumpulan kecil mengikut lorong yang diketuai oleh Ahli Jawatankuasa. Pengawasan Mengikut Lorong Fasa U8/1 Fasa U8/2 Fasa U8/3 Sumber : Jabatan Perancang Bandar & Desa. Ini memudahkan setiap komuniti menikmati kemudahan yang disediakan mengikut fasa tersebut seperti mesyuarat. Komuniti di dalam setiap fasa perlu berganding bahu menandatangani masalah jenayah sebelum perkara-perkara yang tidak diingini berlaku. Fasa U8/2 dan Fasa U8/3 [Rujuk Rajah 4. 110 4.2 Penglibatan Komuniti Hasil kajian mendapati bahawa selain daripada sistem kawalan keselamatan melalui penswastaan. aktiviti-aktiviti dan sebagainya.1. tahap keselamatan boleh dipertingkatkan lagi sekiranya ada penglibatan komuniti. perjumpaan.3.

Berkembar. Berkembar. Unit Kejiranan 1 Kemudahan ƒ Pondok Pengawal 1 [Fasa U8/1] Keselamatan ƒ Bilangan lorong bagi setiap 30 -34 Pengawasan Kejiranan ƒ Bilangan rumah bagi setiap 20-22 lorong untuk Pengawasan Kejiranan Kemudahan ƒ Padang Permainan 1 Rekreasi ƒ ‘Green Pocket’ 5-8 ƒ Surau 1 Kemudahan ƒ Tadika 1 Pendidikan Rumah ƒ Teres. Sesebuah 754 3. Unit Kejiranan 2 Kemudahan ƒ Pondok Pengawal 1 [Fasa U8/2] Keselamatan ƒ Bilangan lorong bagi setiap 30 -34 Pengawasan Kejiranan ƒ Bilangan rumah bagi setiap 20-22 lorong untuk Pengawasan Kejiranan Kemudahan ƒ Padang Permainan 1 Rekreasi ƒ ‘Green Pocket’ 5-8 ƒ Surau 1 Kemudahan ƒ Tadika 1 Pendidikan Rumah ƒ Teres. 111 Jadual 4. Sesebuah 784 . Sesebuah 732 2.1 : Pembahagian Pengawasan Kejiranan dan Kemudahan Bil Lokasi Jenis Kemudahan Unit 1. Berkembar. Unit Kejiranan 3 Kemudahan ƒ Pondok Pengawal 1 [Fasa U8/3 Keselamatan ƒ Bilangan lorong bagi setiap 30 -34 Pengawasan Kejiranan ƒ Bilangan rumah bagi setiap 20-22 lorong untuk Pengawasan Kejiranan Kemudahan ƒ Padang Permainan 1 Rekreasi ƒ ‘Green Pocket’ 5-8 ƒ Surau 1 Kemudahan ƒ Tadika 1 Pendidikan Rumah ƒ Teres.

Ketua Kejiranan akan bekerjasama dengan pihak Polis dan ‘Homeguards Security dalam menyelesaikan masalah dan mengemukakan beberapa cadangan baru seiring dengan Unit Kejiranan yang lain. 112 Persatuan Penduduk Bukit Jelutong [BJRA] Polis dan ‘Homeguards’ Ketua Unit Kejiranan Ketua Unit Kejiranan AJK AJK AJK AJK AJK AJK Lorong Lorong Lorong Lorong Lorong Lorong Fasa U8/1 Ketua Unit Kejiranan Fasa U8/3 AJK AJK AJK Lorong Lorong Lorong Fasa U8/2 Rajah 4. Setiap penduduk perlu menyimpan Pelan Kejiranan tersebut bagi memudahkan panggilan dibuat apabila berlaku perkara yang tidak diingini. . Setiap ahli jawatankuasa tersebut perlu menyediakan Pelan Kejiranan yang lengkap dengan nama. (rujuk Rajah 4.7 : Struktur Pentadbiran Pengawasan Kejiranan Kejiranan ini perlu digiatkan dengan teratur dan berterusan. nombor telefon dan alamat email jiran dan pihak yang perlu dihubungi.8). Seorang ahli jawatankuasa dilantik bagi setiap lorong dalam satu kejiranan [fasa] yang bertindak sebagai penghubung antara komuniti dengan Ketua Kejiranan.

Seseorang yang menjerit atau teriak meminta pertolongan . 113 Ali Bakar 03-5513 1111 ali@yahoo. Ia hanya perlu melihat dan mendengar perkara-perkara yang mencurigai di kawasan perumahan dan persekitarannya. iii. . Seseorang yang melihat kearah tingkap kereta jiran mereka . Pengeluaran harta benda dari rumah ketika penghuni tiada . ii. Komuniti diminta mengawasi perkara-perkara yang mencurigai di kawasan kediaman seperti :- i. Ahli Jawatankuasa No Tel. Kebisingan yang mencurigakan . Program ini juga akan menghasilkan interaksi sosial antara komuniti dan sekaligus menjadikan sesebuah taman perumahan ini aman dan harmoni disebabkan oleh sikap peka setiap individu terhadap keselamatan. ‘Homeguard Security ‘ No Tel. Program ini melibatkan usaha sama di antara pihak polis dan komuniti. Pengerusi Persatuan Penduduk Rajah 4. iv.com Jalan Kubah U8/63 Rumah Teres No Tel. Balai Polis Seksyen U8 No Tel. Ia juga bertujuan untuk memerhati dan mengawasi jiran di kawasan kediaman.8 : Pelan Kejiranan Setiap Lorong Pengawasan Kejiranan ini memerlukan semangat kejiranan yang kuat di kalangan komuniti untuk saling membantu dan mengambil berat di antara jiran bagi membanteras kegiatan jenayah. Pengawasan Kejiranan ini tidak memerlukan rondaan oleh setiap ahli.

. Secara tidak langsung akan memberi kesan kepada pencegahan jenayah di kawasan tersebut. Mereka juga mesti berusaha mengumpulkan sebarang maklumat mengenai kawasan masing-masing. Seorang anggota polis akan ditempatkan di setiap fasa. 114 v. Fasa utama yang mengamalkan Pengawasan Kejiranan ini perlu menyediakan papan tanda bagi memberi gambaran kepada orang luar bahawa pergerakan mereka sentiasa diawasi oleh komuniti [Rujuk Rajah 4. Keyakinan ini akan memberikan kerjasama dan sokongan ramai dalam usaha mencegah jenayah. berkenalan dan berhubung mesra dengan komuniti kawasan masing-masing untuk mewujudkan keyakinan orang ramai terhadap mereka. Mereka juga akan dipertanggungjawabkan ke atas sebarang kejadian jenayah yang berlaku. Maklumat-maklumat yang berkaitan jenayah yang berlaku di kawasan perumahan mereka akan diberitahu dari semasa ke semasa bagi memperingati daripada berlakunya kecuaian. dan vi.9]. Seseorang yang memberhentikan kenderaan dan bercakap dengan kanak-kanak. Kenderaan yang bergerak perlahan seperti tiada arah tujuan . Kemudian mereka cuma perlu menelefon kepada pihak ’Homeguard’. ketua seksyen dan tuan punya rumah yang berkenaan. pihak Polis. Anggota polis tersebut juga akan ditempatkan sekurang-kurangnya 12 bulan untuk membolehkan mereka mengetahui selok-belok kawasan dan komuniti disitu. Anggota polis juga dikehendaki mengkaji. Pengetahuan yang lengkap tentang kawasan dan komuniti dalam kawasan masing-masing akan memudahkan sebarang kejadian dikesan. Pengalaman dan pengetahuan yang diperolehi oleh anggota-anggota polis di kawasan masing-masing akan mempertingkatkan lagi kecekapan dan mewujudkan sikap bertanggung-jawab di kalangan anggota.

Foto 4. 115 Pengawasan Kejiranan Rajah 4.3 : Kotak telefon kecemasan yang perlu disediakan oleh pihak Polis . Ini bagi memudahkan pihak komuniti dan ahli keselamatan membuat aduan atau laporan disaat kecemasan ketika berada di luar kawasan rumah mereka.9 : Papan Tanda Pengawasan Kejiranan Selain daripada itu kotak telefon kecemasan perlu disediakan oleh pihak Polis di kawasan yang bersesuaian.

Persatuan sedia ada di kawasan kajian akan dikekalkan dan tidak perlu ditambah bilangannya kepada saiz yang begitu besar. Antara program yang perlu tindakan segera bagi membantu mengurangi kadar jenayah adalah Pembangunan Remaja dan Kelab Cegah jenayah. 4.2. Persatuan-persatuan ini akan diawasi dan dibantu oleh Pihak Berkuasa Tempatan seperti Majlis Persatuan Penduduk. . Persatuan ini juga perlu diaktifkan semula dan ditambahkan bilangan program-program disamping mengambilkira golongan remaja dan dewasa. Majlis Bandaraya Shah Alam. 116 4.3.2 Program-Program Sosial Program-program sosial akan mendukung hasrat negara yang ingin melahirkan suatu bangsa Malaysia yang bersatu-padu. Program-program sosial ini boleh dibahagikan kepada dua bahagian iaitu yang melibatkan golongan remaja dan dewasa termasuk lelaki dan perempuan. Persatuan Remaja dicadangkan di kawasan kajian bagi membolehkan penyertaan oleh golongan remaja. Anggaran hampir 2. Ini bagi memudahkan pengawasan dan memberi tumpuan yang serius oleh komuniti pada sesebuah persatuan tersebut. Persatuan-persatuan ini boleh dikelolakan oleh pihak sekolah dan komuniti di kawasan perumahan. hidup dengan harmoni dan aman. persatuan di Bukit Jelutong. Persatuan-persatuan ini perlu diwujudkan oleh pihak komuniti kerana ia boleh memberi peluang kepada golongan remaja yang tidak berpeluang menyertainya di sekolah. Manakala Program Rakan Muda dan Kadet Polis boleh juga dipertimbangkan penubuhannya di masa hadapan.1 Golongan Remaja Golongan ini merupakan golongan kedua terbesar di kawasan kajian setelah maklumat itu diperolehi dari kewujudan sekolah.000 remaja yang wujud. membantu penuh dengan semangat muhibbah serta penyayang.3.

Program Pembangunan Remaja Pembangunan Remaja harus diusahasamakan oleh Pihak Ibu Bapa & Guru (PIBG) Sekolah dan pihak Polis bagi menyediakan bimbingan dan sumber maklumat anti-keganasan yang komprehensif kepada golongan remaja dan keluarga yang berisiko tinggi menjadi mangsa atau penjenayah. Pihak tersebut juga mempelopori dalam menganjurkan program untuk golongan sasaran. Ini bertujuan untuk menggalakkan pembabitan golongan remaja dalam memerangi jenayah dan juga menjadi ’mata dan telinga’ polis. c. Pendekatan ini berbentuk realistik. Ia mula diperkenalkan di kawasan perumahan. Program Rakan Muda Program Rakan Muda bertujuan mewujudkan perhubungan komuniti yang baik bagi menyelesaikan pelbagai jenis masalah bersama. Kadet Polis Kadet Polis ini menumpukan kerjasama antara golongan remaja dan pihak Polis. ceramah menandatangani jenayah dan sebagainya. Antara program-program yang boleh dilakukan di bawah Persatuan Rakan Muda ini adalah gotong-royong. Ini membolehkan golongan remaja bekerjasama bagi menyelesaikan masalah yang dihadapi terutama masalah keselamatan. . Golongan ini juga akan diberi didikan dan kesedaran sivik kepada masyarakat dalam pelbagai sudut keselamatan termasuk memerangi jenayah. Mereka akan didedahkan dengan tugasan pihak polis dari semasa ke semasa dan bersifat ’smart partnership’. praktikal dan mudah diterima oleh golongan remaja. 117 a. b. Program Rakan Muda adalah perantara untuk merapatkan jurang antara kerajaan dan golongan remaja bagi menandatangani sebarang masalah semasa. pada dahulunya hanya di kawasan-kawasan bandaraya sahaja.

118

d. Kelab Cegah Jenayah

Kelab Cegah Jenayah ini bertujuan untuk mendidik supaya menghormati dan
mematuhi undang-undang, menanam rasa tanggungjawab dan kesedaran di kalangan
remaja dan membantu polis membanteras jenayah. Dalam peringkat remaja ini,
memang mudah untuk menerapkan nilai-nilai murni kepada mereka daripada
terjerumus dalam gejala tidak sihat. Bagi menguji ketahanan diri dan fizikal, pelajar
digalakkan menyertai program lasak seperti merentas halangan, pergerakan komando,
`absailing' dan `flying fox' yang dikendalikan pihak Polis dan pihak Bomba bagi
mengisi masa lapang mereka dengan berfaedah.

4.3.2.2 Golongan Dewasa

Golongan dewasa merupakan golongan yang penting di dalam mewujudkan
komuniti yang baik kerana golongan ini mempunyai peranan yang besar di dalam
semua aspek, dianggarkan melebihi 4,000 orang. Lazimnya persatuan yang
ditubuhkan di dalam kawasan perumahan hanya Persatuan Penduduk dan Persatuan
Surau. Persatuan ini boleh mempelbagai aktiviti/program bagi menggalakkan
komuniti berinteraksi, mengenali satu sama lain dan membina semangat ‘kekitaan’
yang kuat terutama bagi mencegah jenayah.

Persatuan Penduduk ini perlu ditubuhkan pada setiap taman perumahan.
Persatuan Penduduk Bukit Jelutong perlu dikekalkan fungsinya iaitu menjadi ketua
kepada persatuan-persatuan yang lain dan hanya membenarkan ia dianggotai oleh
penduduk di kawasan kajian sahaja. Persatuan sedia ada ini mempunyai tanggung-
jawab yang besar di dalam mengukuhkan komuniti setempat. Antara program-
program yang boleh dicadangkan adalah:-

a. Program berkenaan pencegahan jenayah ini perlu diberi tindakan segera oleh
pihak berkuasa tempatan dan pihak Polis Bukit Jelutong, antaranya;

119

i. Seminar Pencegahan Jenayah/Salahlaku Sosial;
ii. Kempen Kesedaran Jenayah;
iii. Bengkel menyangkal penjenayah dari memasuki kawasan perumahan ;
dan
iv. Taklimat bagi memahami serba-sedikit mengenai proses mahkamah.

b. Program berbentuk sosial
Beberapa program masih dikekalkan dan setengahnya dicadang mengikut
pengalaman responden melalui soalselidik.

i. Program sedia ada dan perlu diaktifkan semula;

ƒ Hari Muhibbah;
ƒ Mencari Harta Karun;
ƒ Kelab Sukan; dan
ƒ Kempen Kitar Semula.

ii. Program yang dicadangkan supaya dapat mewujudkan pembangunan
komuniti yang menyeluruh di Bukit Jelutong, antaranya;

ƒ Karnival Bukit Jelutong; dan
ƒ Rumah Terbuka Bukit Jelutong.

Mempelbagaikan program, mengaktifkan persatuan, mewujudkan Persatuan
Remaja adalah antara penyelesaian kepada halangan yang terdapat di kawasan kajian.
Secara tidak langsung ia juga boleh menarik ramai penyertaan dan memberi
kesedaran terhadap betapa pentingnya berpersatuan bagi membantu mengurangi
kegiatan jenayah di kawasan kajian.

120

4.4 Pembangunan Komuniti

Pembangunan komuniti perlu dijadikan asas pertimbangan di dalam setiap
perancangan dan pembangunan di kawasan kajian. Kepincangan pembangunan
komuniti akan membawa kepada pelbagai masalah antaranya masalah sosial seperti
jenayah, vandalisma dan lain-lain. Kesedaran terhadap komuniti perlu diberi perhatian
dengan serius bagi membantu pihak kerajaan menjayakan perlaksanaan konsep
Bandar Selamat. Pembangunan komuniti yang baik boleh dipupuk di kalangan
komuniti melalui program-program keselamatan dan sosial yang dijalankan.

Program-program tersebut perlu menerapkan kesedaran terhadap inisiatif
untuk berkomuniti, kepentingan berkomuniti, pengorbanan yang diperlukan semasa
berkomuniti dan pendidikan yang perlu untuk menggalakkan komuniti bekerjasama
dalam melaksanakan konsep Bandar Selamat dengan jayanya.

Segala yang melibatkan komuniti dan persatuan seperti mengadakan program,
mesyuarat perlu diberi sebaran dengan meluas kepada komuniti melalui media cetak
dan media elektronik. Ini bagi memastikan segala mesyuarat dan program tersebut
diketahui oleh semua komuniti kawasan kajian. Tampa penglibatan oleh komuniti
maka segala program yang akan dijalankan tidak akan berjalan lancar. Media massa
memainkan peranan yang penting. Media massa yang dimaksudkan adalah :-

a. Media Cetak

i. Risalah

Risalah tersebut perlu memaklumkan jenis program atau mesyuarat yang akan
diadakan dari rumah ke rumah. Risalah tersebut boleh dimasukkan ke dalam peti surat
setiap rumah di kawasan kajian.

ii. Banner

Penggantungan banner juga amat berkesan. Ia perlu digantung di kawasan
perniagaan dan di setiap unit kejiranan mengikut fasa U8/1, U8/2 dan U8/3.

tahap berpersatuan. ruang memberi komen. inisiatif untuk berkomuniti. Penglibatan kedua-dua media di atas. b. ruang kejayaan. iii. Laman Web Laman Web Persatuan Penduduk Bukit Jelutong [BJRA] yang sedia ada perlu di kemaskini dari semasa ke semasa. Sistem Pesanan Ringkas [SMS] Sistem Pesanan Ringkas [SMS] melalui telefon mudah alih juga boleh dilakukan untuk menghantar aduan. Bulletin Bulletin yang ringkas perlu di buat dan diedarkan kepada setiap ahli bagi memastikan komuniti mengetahui aktiviti terkini dan masalah atau perkembangan semasa kawasan kajian. Program tersebut menyelitkan kesedaran terhadap komuniti. ruang setiap persatuan yang ditubuhkan. pengorbanan dalam berkomuniti dan pendidikan baik dari segi jenayah dan sosial sedikit sebanyak dapat menyedarkan komuniti bagi meningkatkan tahap komuniti. ruang memberi pendapat dan sebagainya. lokasi perlu dinyatakan dengan ringkas tetapi padat. Ia perlu menyediakan ruang keahlian baru & lama. tarikh. ruang program yang akan dan telah dijalankan. Disamping itu juga ia dapat sedikit sebanyak memberi perkembangan program yang berlaku di persekitaran mereka. tahap kepercayaan antara komuniti dan tahap . 121 Maklumat penting seperti jenis program. mesyuarat juga boleh dimaklumkan melalui Sistem Pesanan Ringkas ini. akan memberi penyelesaian terhadap kurang penyebaran oleh persatuan kepada komuniti. Selain daripada itu segala program. Media Elektronik i. iii. cadangan oleh ahli kepada ketua persatuan. Ini kerana komuniti sekarang kebanyakannya menggunakan telefon mudah alih.

Inisiatif-inisitif yang boleh ditonjolkan oleh komuniti adalah melalui :- a.1 Pendidikan Pembangunan komuniti di atas boleh diterapkan melalui kaedah pendidikan. b. 122 keselamatan di kawasan kajian. Menyertai persatuan dan program yang diadakan. mengadakan rancangan pengajaran di sekolah-sekolah. Terdapat beberapa kaedah pendidikan yang boleh digunakan antaranya mengedarkan risalah kepada komuniti. dan d.2 Inisiatif Berkomuniti Melalui pendidikan akan menimbulkan inisiatif untuk berkomuniti. ’Homeguard’. Pihak berkuasa tempatan.4. inisiatif. . Pendidikan merupakan salah satu pendekatan yang berkesan untuk memberi pengetahuan dan menyampaikan kepentingan pembangunan berkomuniti terutama di dalam pencegahan jenayah. Kesedaran. bengkel. ceramah dan menampalkan poster-poster serta papan iklan yang berkaitan dengan kepentingan keperluan berkomuniti di dalam membantu mencegah jenayah. c. 4. Menerima dan menjalankan segala tugasan secara sukarela. pengorbanan dan pendidikan yang perlu diberi penekanan adalah:- 4. Menegur dan menerima teguran di atas segala kesalahan antara komuniti dengan baik. Menjadi ’mata dan telinga’ kepada pihak yang berkenaan seperti pihak Polis.4. BJRA dan pihak Polis perlu menunjukkan laluan untuk komuniti tersebut melibatkan diri mereka. Persatuan Penduduk Bukit Jelutong dan Program Pengawasan Kejiranan.

Setelah timbul sikap penyayang. secara tidak langsung ia dapat membentuk komuniti yang penyayang. persatuan dan sebagainya. Setelah berjaya membenteras kegiatan jenayah di kalangan komuniti maka sesebuah kawasan perumahan akan lebih harmoni dan dapat membantu pihak kerajaan di dalam melaksanakan Bandar Selamat. 123 4. Komuniti yang penyayang dan bersatu-padu akan sama-sama berganding bahu membenteras segala masalah jenayah yang berlaku di Bukit Jelutong amnya dan unit kejiranan khasnya. Penyayang kepada tempat tinggal. Membenteras kegiatan jenayah. jiran tetangga.4. Kepentingan yang boleh diperolehi daripada hidup berkomuniti termasuk :- a. Membentuk komuniti yang harmoni. Membentuk komuniti penyayang. d.3 Kesedaran Terhadap Kepentingan Berkomuniti Melalui pendidikan juga perlu diterapkan kepentingan berkomuniti pada setiap individu. c. tahap kepercayaan antara komuniti maka ia lebih mudah untuk bersatu-padu bagi mencegah kegiatan jenayah. Membentuk komuniti bersatu-padu. b. . Hasil daripada tahap komuniti yang baik.

Contohnya berkorban membuat pembayaran keahlian kepada ’Homeguard’ pada setiap bulan untuk kesejahteraan bersama.4. . 124 4. pendidikan dan tindakan yang bersepadu khasnya menghindarkan keganasan nyawa. Program Pengawasan Pembayaran Yuran Kejiranan Tenaga Harta Pengorbanan Masa Menziarah. Selain itu pengorbanan terhadap tenaga dan masa bagi menjayakan Pengawasan Kejiranan. Pengawasan.10 : Pengorbanan Yang Diperlukan Terhadap Komuniti Komuniti perlu memupuk kesedaran.4 Pengorbanan Bagi menjayakan inisiatif diatas. harta benda dan kemerosotan sosial dan nilai moral. Pengorbanan yang dimaksud adalah pengorbanan harta. ia perlu diiringi dengan pengorbanan. Menyertai program dan lain-lain Rajah 4. program-program sosial dan sebagainya.

. Tahap keselamatan yang baik bukan terletak ditangan pihak Polis semata-mata tetapi penglibatan komuniti seperti juga bertanggung-jawab untuk membantu. pihak berkuasa tempatan perlu menyediakan unit khas seperti Unit Bandar Selamat bagi membantu meningkatkan kejayaan didalam perlaksanaannya seperti memberi taklimat. Sebagai sebuah negara yang sedang menuju ke era negara maju. kerajaan memerlukan tenaga sukarela dari komuniti tanpa mengharapkan sebarang imbuhan atau ganjaran.5 Rumusan Cadangan bagi perlaksanaan konsep Bandar Selamat ini menekankan bidang perancangan komuniti untuk meningkatkan tahap komuniti di samping mewujudkan persekitaran kediaman yang selamat. Cadangan-cadangan ini diharap boleh menjayakan pelaksanaan Bandar Selamat di kawasan kajian dan di guna pakai di dalam perancangan sesuatu kawasan perumahan yang lain kerana ia akan membantu kearah mewujudkan konsep Bandar Selamat. Komitmen daripada pihak yang terlibat dan sokongan dari komuniti sendiri diperlukan bagi menjayakannya. aspek kemudahan keselamatan dan aspek pembangunan komuniti. bengkel dan sebagainya. Kerajaan juga perlu memberi peruntukan kewangan bagi membantu menjayakan program-program yang dijalankan oleh pihak komuniti. Strategi cadangan tersebut perlu dilaksanakan secara serentak atau bergabungan dan saling bergantung antara satu sama lain. Kejayaan perlaksanaan Bandar Selamat perlu diberi penekanan yang seimbang diantara aspek pembangunan fizikal. Aspek pembangunan komuniti merupakan aspek yang amat penting seiring dengan aspek pembangunan fizikal dan aspek kemudahan keselamatan di dalam menjaga keamanan perumahan. kita memerlukan pihak komuniti yang berwibawa bagi membantu agenda kerajaan agar negara ini disegani di dunia antarabangsa dengan mempunyai kadar jenayah yang minimum. 125 4. Selain daripada itu. Penyesuaian pembayaran yuran di dalam berpersatuan juga perlu dilakukan mengikut kemampuan penduduk setempat. Untuk tujuan itu.

Seterusnya kejayaan. Seksyen U8. konsep Bandar Selamat diperkenalkan oleh Jabatan Perancang Bandar dan Desa sebagai pendekatan pencegahan. Pengumpulan data dilakukan di kawasan kajian dengan menggunakan dua kaedah iaitu kaedah pengamatan/pemerhatian dan kaedah temubual soalselidik. berkembar dan sesebuah. Pemilihan sampel adalah berkadaran mengikut tiga fasa utama dan dianalisis menggunakan perisian SPSS dan melibatkan frekuensi dan statistik jadual-silang. 126 BAB V PENUTUP Memandangkan kadar jenayah di Negara kita semakin meningkat hingga mengancam tahap keselamatan komuniti. halangan dan penilaian dilakukan ke atas . Shah Alam yang meliputi kawasan rumah teres. Jumlah sampel adalah sebanyak 100 buah rumah dengan menggunakan paras keyakinan 90 peratus. Kajian ini hanya menumpukan kepada aspek pembangunan komuniti dan kawasan kajian tertumpu kepada taman perumahan Bukit Jelutong. pihak keselamatan dan pembangunan komuniti. Isu-isu jenayah ini merupakan salah satu daripada penekanan dalam perlaksanaan Bandar Selamat. Ciri-ciri bagi mencapai perlaksanaan Bandar Selamat terbahagi kepada tiga aspek iaitu aspek reka bentuk persekitaran.

[2005]. Hubungan komuniti yang baik secara langsung akan mewujudkan tahap kepercayaan yang baik terhadap jiran tetangga. Hasil kajian mendapati komuniti terdiri daripada pelbagai bangsa yang berpendapatan sederhana tinggi. samun bersenjatapi. samun berkumpulan tanpa senjatapi. Ini merupakan kesan pengaruh persekitaran yang semakin mencabar dan aktiviti harian yang semakin sibuk. Hasil kajian mendapati 27 peratus [27 responden] menyatakan jiran mereka ‘sangat baik’. meninggalkan kunci. Tahap keselamatan di kawasan kajian adalah baik kerana kurang berlaku kejadian jenayah. [2004] dan indikator komuniti oleh Philip dan Bridges. samun berkumpulan bersenjatapi. kekerapan berinteraksi. curi motosikal. Manakala tahap berpersatuan pula hanya 68 peratus [68 responden] menyertai persatuan. Selain daripada itu 99 peratus [99 responden] mempercayai jiran sehingga mereka sanggup memaklumkan tempoh masa permergian. Manakala jenayah harta benda pula hanya membabitkan curi kereta. mencederakan manusia dan cuba membunuh. selebihnya tidak melibatkan diri di dalam mana-mana persatuan yang boleh mengurangi kadar jenayah atau mengeratkan interaksi sesama komuniti di unit perumahan mereka. Hasil kajian 70 peratus [70 responden] mendapati tahap komuniti masih tebal dalam jiwa mereka. Tahap komuniti dapat diukur dari segi mengenali jiran tetangga. manakala 72 peratus [72 responden] menyatakan ‘baik’. menjemput jiran semasa menganjurkan majlis dan reaksi semasa dijemput menghadiri majlis. Tidak dapat dinafikan 30 peratus [30 responden] masih wujud kekurangan sikap komuniti di kalangan responden dalam menjalani seharian. Jenayah ini sering berlaku disebelah awal pagi berbanding sebalah petang dan larut malam disebabkan oleh rumah yang tidak berpenghuni kerana keluar bekerja. Namun sejumlah kecil kejadian jenayah yang sering berlaku di kawasan kajian melibatkan jenayah kekerasan dan harta benda. Ini dapat dibuktikan dengan 78 peratus [78 responden] menyatakan jiran merupakan individu yang pertama yang diharap akan memberi bantuan apabila diperlukan. meninggalkan nombor telefon. Jenayah kekerasan melibatkan samun tanpa bersenjatapi. meminta tolong . 127 penemuan kajian dengan menggunapakai indikator Bandar Selamat oleh Jabatan Perancang Bandar dan Desa. penyeluk saku dan pecah rumah.

Kajian juga mendapati 62 peratus [62 responden] pihak yang perlu bertanggung jawab di dalam pencegahan jenayah adalah pihak komuniti. tahap keselamatan di kawasan kajian agak memuaskan kerana pada tahun 2004 jumlah kes jenayah berkurangan dari 570 kes kepada 419 kes. Program-program seperti Program Pencegahan Jenayah. Manakala pembangunan komuniti di kawasan kajian juga baik kerana dapat mewujudkan dua bentuk persatuan yang utama dalam membantu menangani kegiatan jenayah. jarak ruang bangunan antara jiran kuran dari 20 kaki. responden mencadangkan kelompok yang kecil untuk diawasi bersama kerana kelompok kecil ini senang untuk diurus dan membuat pengawasan. . Persatuan keselamatan tersebut berfungsi membuat rondaan yang dikendalikan oleh sebuah syarikat swasta iaitu ‘Homeguard’ dan telah dilantik oleh pihak komuniti. Pertama adalah daripada perancangan yang sistematik oleh pihak berkuasa tempatan seperti susunatur perumahan yang mengambilkira ciri-ciri keselamatan [‘single entry’. penyertaan di dalam persatuan. rekreasi dan pendidikan. Kesimpulannya. Bagi menjayakan pihak komuniti didalam pencegahan jenayah. Program Pengawasan Kejiranan. Kedua-dua bentuk persatuan yang dimaksudkan adalah Persatuan Keselamatan dan Persatuan Sosial. ‘cul-de-sac’]. Persatuan-persatuan ini diketuai oleh Persatuan Penduduk Bukit Jelutong [BJRA]. sikap sukarelawan dan sebagainya. Hasil kajian mendapati 95 peratus [95 responden] memberi pendapat bahawa bagi menjayakan tahap komuniti. diikuti 20 peratus [20 responden] pihak berkuasa tempatan dan 16 peratus [16 responden] pihak keselamatan. Manakala Persatuan Sosial pula bertujuan untuk mengeratkan hubungan antara komuniti di dalam bersama-sama membantu mencegah jenayah di kawasan perumahan. ruang landskap dijaga rapi dan gunatanah yang tidak bercampur. meminta pertolongan menyiram pokok bunga dan memberi makanan peliharaan mereka semasa meninggalkan rumah pada jangkamasa yang panjang. jarak lampu jalan didalam lingkungan 30 kaki. 128 memasang lampu pada waktu malam. ia memerlukan beberapa kemudahan keselamatan. Kejayaan di kawasan kajian dapat dilihat daripada dua aspek. Program Remaja diperlukan bagi membantu mencegah atau mengurangi kadar jenayah di unit kejiranan mereka. Kemudahan ini membolehkan komuniti meluangkan masa sesama komuniti. pagar rumah yang tidak mewujudkan sekatan pandangan.

mereka tidak diberi perhatian di dalam menangani masalah jenayah. Selain daripada itu. penyertaan. Ia terbahagi kepada aspek keselamatan dan program-program sosial. risalah antara penyebab mereka kurang pengetahuan terhadap kewujudannya. Manakala program-program sosial ini juga melibatkan dua golongan iaitu golongan remaja dan dewasa yang terdiri dari wanita dan lelaki. Strategi yang kedua pula menghuraikan kesedaran-kesedaran yang perlu ke atas setiap komuniti . Hasil kajian mendapati perancangan fizikal di kawasan kajian telah mencapai tahap yang boleh dibanggakan kerana ia dapat membantu didalam mengurangi kadar jenayah. Begitu juga kepada golongan remaja. Secara tidak langsung ia dapat menggalakkan interaksi yang baik sehingga dapat mewujudkan tahap kepercayaan antara mereka. beberapa responden menyatakan bahawa kekurangan program. Sebagai contoh mereka dapat melihat atau menjaga rumah jiran ketika ketiadaan jiran. 129 Persatuan-persatuan tersebut telah berjaya mengadakan beberapa program antaranya Kempen Merdeka. Manakala pihak berkuasa tempatan kurang peruntukan kewangan dan kakitangan di dalam membantu menjayakan perlaksanaan Bandar Selamat atau program-program yang dijalankan oleh komuniti kawasan kajian. Mencari Harta Karun dan sebagainya. Aspek keselamatan ini melibatkan dua pihak iaitu swasta dan komuniti. dan kesedaran komuniti terhadap persatuan dan program- program yang disediakan. Ini disebabkan komuniti bandar pada hari ini lebih menumpukan kerjaya masing-masing dalam usaha untuk meningkatkan taraf hidup dan ekonomi sehingga kekurangan masa untuk menyertai mana-mana persatuan di kawasan kajian. Cadangan kajian ini hanya melibatkan pembangunan komuniti iaitu dengan mewujudkan dua strategi di dalam menangani halangan atau masalah fokus kepada pembangunan komuniti sahaja. dapat menolong memasang lampu depan dan belakang rumah jiran semasa ketiadaan jiran dan sebagainya. Strategi yang pertama melihat kepada memperkukuhkan organisasi berpesatuan. Kewujudan tahap komuniti yang baik serta kepercayaan antara komuniti yang tinggi di kawasan kajian telah berjaya mengurangkan kegiatan jenayah di kawasan kediaman mereka. Manakala halangan pembangunan komuniti di kawasan kajian adalah kurang sokongan. persatuan-persatuan yang tidak aktif dan kurang promosi terutama di dalam laman web.

Selain daripada itu beberapa langkah penyebaran melalui media cetak dan media elektronik juga diperkenalkan supaya dapat liputan yang menyeluruh segala persatuan dan program yang akan dijalankan di kawasan kajian. pihak berkuasa tempatan. Penekanan terhadap kesedaran komuniti diperlukan supaya sama-sama mengambleng tenaga bagi mencegah jenayah dari semasa ke semasa. Oleh kerana kajian ini hanya merangkumi rumah teres. perbandingan dan penemuan baru mungkin diperolehi yang mana berguna sebagai panduan kepada perancangan perumahan pada masa hadapan. dan pihak professional seperti jururancang bandar. . Pembangunan komuniti di Bandar Selamat akan hanya tercapai sekiranya segala bentuk persatuan dan program-program yang bersifat pencegahan jenayah dan sosial dapat disempurnakan dengan baik. Ini kerana komuniti lebih maklum dengan masalah yang berkaitan dengan jenayah di persekitaran kediaman mereka. Selain daripada itu. Kerajaan juga perlu memberi peruntukan kewangan bagi membantu menjayakan program-program yang dijalankan oleh pihak komuniti. Antaranya kesedaran terhadap kepentingan komuniti. maka kajian sebegini memerlukan kajian lanjutan ke atas kawasan rumah bertingkat seperti pangsapuri atau kondominium. bengkel dan sebagainya. Penyesuaian pembayaran yuran di dalam berpersatuan juga perlu dilakukan mengikut kemampuan penduduk setempat. Sekiranya kajian ini dapat dilanjutkan. Selain daripada itu. Strategi cadangan tersebut perlu dilaksanakan secara serentak atau bergabungan dan saling bergantung antara satu sama lain dengan kadar segera. Ia perlu dipupuk di kalangan komuniti. inisiatif komuniti dan pengorbanannya. pihak berkuasa tempatan perlu menyediakan unit khas seperti Unit Bandar Selamat bagi membantu meningkatkan kejayaan didalam perlaksanaannya seperti memberi taklimat. pihak polis. 130 bagi mencapai strategi yang pertama. berkembar dan sesebuah. arkitek dan sebagainya. Menjaga keselamatan kawasan perumahan adalah tanggungjawab bersama bukan hanya terletak di tangan pihak polis sahaja. pembangunan komuniti ini perlu diaplikasikan di skim pembangunan perumahan yang baru dan tidak setakat untuk kawasan perumahan sedia ada.

London : Earthscan Publications Ltd. Joseph F. (1987). Jabatan Perpaduan Negara. Community Studies. Handbook of Building Security : Planning and Design.Butterworth –Heinemann. Research Methods In Criminal Justice And Criminology. Barnes and Noble Import Division. Timothy. S. Malaysia : Kuala Lumpur. Malaysia : Kementerian Perumahan & Kerajaan Tempatan. Designing Out Crime. California : Brooks/Cole Publishing Company. Two Approaches to Organizational Analysis. Jabatan Perancangan Bandar dan Desa . Community & Sustainable Development – Participation in the Future. London : UCL Press Lomited.Garis Panduan Perancangan. (1984). Sheley. de Vaus (1996). Hagan.(1979). Macmillan Publishing Company. D. Effat.(2000).(1971). Rancangan Malaysia Kelima 1986-1990.(1974). Rancangan Malaysia Keenam 1991-1995. Ohio : Betterway Books: Cincinnati.(2000). Richard. Howard Newby . Kerajaan Malaysia. Hopf.(1991).A. Colin Bell. (1991). Kerajaan Malaysia. Malaysia : Kuala Lumpur. (1980). (2000). Malaysia : Kuala Lumpur. P. Frank. 131 BAHAN RUJUKAN Clarke. RGV and Mayhew. E. Heberle. United States of America : McGraw-Hill Book Company. Joseph De Chiara. Crowe. (1995). . Diane Warbutan . Surveys in Social Research. United States: Semline. (1993).Time-Saver Standards for Site Planning. D.Inc. Gordon. Exploring Crime: Reading in Criminology and Crininal Justice. Her Majesty’s Stationary Office: London.The Complete Guide For Making Your Home Safe. E. Peter .(1991). (2001). Applications of Architectural Design and Space Management Concept. Skim Rukun Tetangga. Urban Planning Problems. Britain : Unwin Ltd. Introduction to The Statistics for the Social and Behavioral Sciences-Second Edition.(1984). Christensen adan Stoup. New York : Third Edition. David and Scutella. Cherry . Beacon Press : Rosten. United State of Amerika: Wadsworth Inc.

Gateshead. Community Indicators Measuring Systems. (1996). Malaysia: Kuala Lumpur. Clarke and P.(2006). Klein. . (1971). Americas. Designing Out Crime. Arif . Gerals A. (1983). (1988). Malaysia : Kuala Lumpur. Pedreira. Malaysia : Kuala Lumpur. Journal of Urban Design.(1992). Urban Regeneration Community Power and the (in) Significance of ‘Race’. Neighbourhood Planning: A Policy Study and Survey Report. Mayhew (edited). (1994). Dory (1996). (2005). (2004). Safe City. Kylie Eastly.V. Australian : Cowan University. Kenneth B. Urban Design : The American Experience. Environmental and Cultural Reritalization. Marie D. Rancangan Malaysia Kelapan 2000-2005. Jon. New York: The Macmillan Company. London: Her Majesty’s Stationery Office. (1981). Rancangan Malaysia Ketujuh 1996-2000.(2000). Magian. Lang. Sustainable Community Development – Studies in Economic. A Safe City is a Happy City. Kuala Lumpur. (2002).Rancangan Malaysia Ketujuh 2006-2010. Green Edition. 44 (6):10 Rogers. Malaysia : Kuala Lumpur. The Concept And Measurement Of Neighbourhood.G. Malaysia : Kuala Lumpur. Ltd. Washington:Lewis Publishers.(1999). Reeves. Towards Sustainable Communities. Goodstein and Carol . (2001). World Town Planning Day-Public Lectures and Exhibition: Safe City.1(375): 2. Ministry of Federal Territory. Kerajaan Malaysia. Lee Lam Thye . 132 Kerajaan Malaysia. (1980). Community by Design.City of Toronto. Van Nostrand Reinhold.(2001). Kajian Kemudahan Perumahan di Wilayah Persekutuan. Malaysia : Dewan Bandaraya Kuala Lumpur. Mauricio. Western. Ocsar Newman. Kementerian Pendidikan Malaysia. (1997). Paul J. R. Printerfield:Hill. Hall . Washington : US Department Of Housing.Hoff . Sums Latham Group. Blueprint for an Eco-Safe City. Home Office Research Unit. Kerajaan Malaysia . Defensible Space – Crime Prevention Through Urban Design.(1999). Rhonda Philips and Bridges. Saleha Md. USA : Athenaeum Press. Kamus Dewan.

P. London: HMSO. Crime Prevention Through Housing Design. 133 Safe Neighbourhoods Unit (SNU). Crime Prevention Through Environmental Design. Zainuddin Muhammad. Universiti Teknologi Malaysia. Thomas. Community In Housing Satisfation. Ke Arah Persekitaran Kediaman yang Unggul. (2000). KERTAS SEMINAR Halimaton Saadiah binti Hashim. Yayasan Pencegahan Jenayah Malaysia. New York : John Wiley. Universiti Teknologi Malaysia : Seminar Kebangsaan Perancangan Bandar dan Wilayah ke-18. (2000). R. (1999). Great Britain: T. Timothy. Ho Khong Ming. J. Zainuddin Muhammad. (1993). Crime Prevention and Council Estates. (1999). press (Padstow) Ltd. Ke Arah Perancangan Dan Pembangunan Persekitaran Yang Selamat. Crowe. and Cresswell. Ke Arah Perancangan Kawasan Kediaman Yang Selamat. Universiti Teknologi Malaysia : Seminar Kebangsaan Perancangan Bandar dan Wilayah ke-18. D. Seminar Kebangsaan Perancangan Bandar dan Wilayah ke-18. (2000). Universiti Teknologi Malaysia : Seminar Kebangsaan Perancangan Bandar & Wilayah ke-17. (1991). Falsafah Dan Kawalan Pembangunan Dalam Mewujudkan Persekitaran Yang Selamat. . USA: National Crime Prevention Institute. Buletin Yayasan Pencegahan Jenayah Malaysia (MCPF) Kuala Lumpur. (1999). (1991). Stollard.

Bernama. Utusan Malaysia. Bernama. Projek Bandar Selamat Berjaya Kurangkan Kadar Jenayah. Kawalan Berpusat Pondok Polis Bangsar Menjadi Pelopor.(2006). 134 KERATAN AKHBAR Utusan Malaysia.(2006). Utusan Malaysia.9b Tingkat Keselamatan. Dua Polis Tinggal Di Setiap Taman Perumahan atasi Jenayah. Bernama. Bernama. Utusan Malaysia. Bernama. Bernama. Utusan Malaysia. (2001). PDRM dapat RM4. . (2006). Utusan Malaysia. Penduduk Berdialog. (1999). Utusan Malaysia. (2006). (1999). Polis. (2006). (1998). (2006). (2006). Utusan Malaysia. Bernama. Bernama. Jangan Beri Peluang Kepada Penjenayah. SMS Daripada Pengendali Rakan COP tidak dicaj. Utusan Malaysia . New Straits Times. Tingkatkan Aktiviti Cegah Jenayah. Program JOM Centre Berjaya. (2000). Bernama. Utusan Malaysia. Safe City Initiative Being Expanded. Utusan Malaysia. Perlu Segera Wujudkan Konsep Bandar Selamat. (1998). Bernama. Cegah Jenayah Penduduk Tubuh Pasukan Kawalan. Bandar Bebas Jenayah. Utusan Malaysia. (1998). Bernama. Kereta Peronda Nadi Polis Memberikan Khidmat Mesra. Harian Metro. Bernama.

nsw.au Akses : 10 Julai.uk Akses : 06 Julai. 2006. 2006 .crime-prevention.org/ncpc/database/models/deal-e. 2006 Sheriff King Country (2005).vic.gov/sheriff/prevention Akses : 23 Julai. Safe City Committee.rhsa.gov .htm National Crime Prevention Council of Canada (1996).bc.cityfsydney. 135 BAHAN RUJUKAN DARI INTERNET Asia Crime precention Foundation (2000): http://www.metrokc.org/ncpc/database/models/safe-e.gov. Akses 15 November.acpf. Canterbury District Community Safety Strategy 2005-2008. 2006 Safer Community Partnership (2005). Community Safety Plan (2004).(2005).gov.ca/citycouncil/safecity. Surrey City Council (1998). 2006.htm. www. Safe City. National Crime Prevention Council of Canada (1996).enfield.av/vsrc/city Akses : 06 Julai.htm.eastleigh. Http://www/city/surrey. 2006 Government of South Australia (2004).uk Akses : 10 Julai. Community Safety Strategy.canterbery. Community Crime Prevention Neighborhood Block Watch Handbook. 1999.gov. Designing Out Crime. www.htm. www. Akses 15 November 1999. www.com/psychologycrime. Akses: 15 November. Http://www.crime-prevention.essortment. (2004).uk Akses : 23 Julai. Community Safety . Melbourne Strategy.gov.melbourne. www.kyky. 1999. Http://www. The Problem of Crime.org Jenayah Psikologi (1992) : http://www. Redfern-Waterloo Community safety Plan. www. A Strategy for a Safer City.gov.

fl. 2006 Crime Prevention Association (2004).services Akses : 23 Julai.us/cjst/publications/agencyaddressess/sherifflabels. Implementation Guide for Crime Prevention.govt. (2006). 136 Ministry of justice (2005). www.nz/pubs/reports/2005/cpted Akses : 23 Julai. 2006.state. Neighborhood Watch. Safe Neighborhood Initiative (SNI).sandiego. 2006 Safe Neighborhoods (2004). 2006 Hillsborough County Sheriff’s Office. 2006 .pdf Akses : 23 Julai. 2005 Community Survey Final Report. Massachusetts Attorney General (2004). www.justice. The San Diego Community. www.fdle.state. www.preventcrime.net Akses : 23 Julai. www.gov/environment.ago.maa:us/sp Akses : 23 Julai.

........ Sarjana Sains Perancangan Bandar ( Perumahan) Semester 111 (2006 / 2007) ............................. No............................... ..... SKUDAI.................... 2........ Makluman kepada responden :- 1................... Telefon : . Kajian Oleh :- Nor Eeda Binti Haji Ali Fasa : . Segala maklumat yang diberikan dianggap rahsia dan akan digunakan hanya untuk tujuan penyelidikan ini sahaja...................... 137 Lampiran A No...... Seksyen U8..... Tajuk Kajian :- PEMBANGUNAN KOMUNITI DI DALAM PERLAKSANAAN KONSEP BANDAR SELAMAT Kajian Kes: Bukit Jelutong.................................. Bandaraya Shah Alam............................... .................................................. Siri JABATAN PERANCANGAN BANDAR & WILAYAH FAKULTI ALAM BINA........ Tarikh : ............. Alamat : ................................................ JOHOR DARUL TAKZIM........ Penyelidik mengucapkan ribuan terima kasih diatas kerjasama yang diberi oleh responden............. UNIVERSITI TEKNOLOGI MALAYSIA 81310............

... Berapa lama anda telah menetap disini? ....... tahun BAHAGIAN B: PANDANGAN TERHADAP TAHAP KESELAMATAN PERUMAHAN 6. Mencederakan manusia. Bagaimanakah anda mengetahui 3.. Bangsa : 1.. Curi van & lori. Sekolah rendah 4. 4. Petang 3. Menyeluk saku. Rogol... 6... Bunuh.. Larut malam 9.. 6.... Pecah rumah.. 138 BORANG KAJISELIDIK ASPEK KOMUNITI DIDALAM PERLAKSANAAN KONSEP BANDAR SELAMAT BAHAGIAN A: PROFAIL RESPONDEN 1.. 2......... Samun berkumpulan bersenjata api. Jumlah Pendapatan Isirumah : RM . 3.... 2.... 8. kawasan perumahan? 1. 2... Bilakah jenayah itu sering berlaku? 2. Lain-lain kecurian.. Adakah anda mengetahui tentang 7... Waktu jenayah berlaku ? 3.. Sekolah menengah 4. India 2.. Curi basikal.. 5.. kegiatan jenayah yang berlaku di 8.. Lain-lain.. 3.. Musim perayaan/cuti umum kegiatan jenayah tersebut? 4. Awal pagi 4.. Baik 3......./ sebulan 2. Tidak bersekolah 3. Ya 10. Mangsa jenayah 2. . Hujung minggu 8.. Melayu 5... nyatakan .tahun 4.. 7. Taraf pendidikan 2..Nyatakan ... Lain-lain. Curi kereta... 1. Hari biasa 2. Sila nyatakan jenayah yang berlaku-: (lebih dari satu jawapan) Jenayah Harta Benda 1. 7.. 4.. Meragut... Samun berkumpulan tanpa senjata api.. Surat khabar 1.. Cuba membunuh.. Umur Ketua Keluarga : ... (terus ke bahagian C) 1... Curi motosikal... Cina 1.... Samun bersenjata api...... 3. Sangat baik 2... Tidak mengira waktu 1.. Kolej/Universiti 3.. Teruk 4.. Sangat teruk 5. Jiran 11. Tidak. Samun tanpa senjata api. Bagaimanakah tahap keselamatan Jenayah Kekerasan kawasan kediaman anda? 1.

...... Sukarela 1.... nyatakan. Menggalakkan persatuan tersebut? 3.......... nyatakan.................... nyatakan....... 14... Sekolah 3.. Tidak (terus ke bahagian D) 3.. nyatakan . Jarang.... Selalu........ Ya... Rumah ahli mengikut giliran 1... Kadang-kala........... Apakah peranan/tugas anda di dalam 2............. Sambil lewa 4.... BAHAGIAN D: PANDANGAN TERHADAP TAHAP BERPERSATUAN 18.. Halaman rumah apakah tindakan anda? 2. Jika diberikan tugas........... kebiasaannya mana pertubuhan persatuan di unit bagaimanakah tindakbalas setiap ahli? kejiranan anda? 1........... Dimanakah aktiviti-aktiviti berpersatuan ini pencegahan/mengurangi jenayah di sering dijalankan? unit kejiranan anda? 1.. nyatakan... 19.. Lain-lain. Bilangan jiran yang anda kenali 16.................. Berusaha untuk pergi 3... mengapa........... 4.. .............. Dimanakah tempat yang anda sering berinteraksi bersama jiran? 17.. 13.. Undian 2. Adakah anda menjemput jiran anda di majlis disekitar rumah anda? yang anda anjurkan? . oleh penduduk terhadap aktiviti yang 2. Rukun Tetangga 4............. ................................ ... Lain-lain...... Sangat menggalakkan 21.... 22... Adakah anda menyertai mana-mana persatuan tersebut? 24........................... Adakah anda mengenali jiran sebelah 15.. Pusat membeli-belah 1........................ Kemudahan awam. nyatakan ...... Tidak. Ya 2. Tidak pergi 6...... 139 BAHAGIAN C: PANDANGAN TERHADAP TAHAP KOMUNITI 12............... Ya 2.... mengapa... 2............. 2...... 1....... nyatakan.. Adakah anda mengetahui jenis-jenis persatuan yang melibatkan 23........... Bagaimanakah sambutan yang diberikan 1........ nyatakan ... Paksaan 4......... 2. Kekerapan berinteraksi atau bertemu jiran: atau sekitar rumah anda? 1........... orang 1....................... Ya. Tidak. Kadang-kadang 5........ Kawasan rekreasi 2...... Tidak........ dijalankan? 1..... Dewan 2..... (terus ke bahagian E) 3. 1............. Ya..................... Kurang menggalakkan ...... Lain-lain................ 20. Adakah anda mengetahui mana. Tidak 3... Apabila anda dijemput menghadiri majlis........... nyatakan ........................ status keahlian...

...... apakah ditubuhkan? langkah-langkah yang perlu . Maklumkan kepada jiran (terus ke soalan 29) 26... Kawan sepejabat 29.. Maklumkan kepada rakan sepejabat jenayah. unit rumah dilakukan untuk mewujudkan konsep komuniti yang terbaik dikalangan penduduk disini? 1. 4.. Baik yang anda akan maklumkan pemergian 3.. .. ..... Bagaimanakah tanggapan anda 28........... 5............. 140 BAHAGIAN E: PANDANGAN TERHADAP TAHAP KEPERCAYAAN ANTARA KOMUNITI 25.......... Berdasarkan soalan 28.. apakah yang 3........... siapakah orang yang pertama 2. Menyertai persatuan 3. Pada pendapat anda........... Program Pengawasan Kejiranan kejiranan anda? 2.. Memaklumkan tempoh masa 27.... Tidak baik 1............. Sekiranya anda meninggalkan rumah terhadap jiran? untuk suatu jangkamasa yang agak 1..................... 1.............nyatakan..... mengapa .............. Sikap sukarelawan 5.. Lain-lain................. 4........ Sekiranya keluarga anda 2.................... mengapa .. Meminta pertolongan menyiram pokok bunga.. Maklumkan kepada ahli keluarga anda harap dapat memberi bantuan? 5...... mengapa............. nyatakan ...... Jiran tetangga 2. siapakah yang pertama 4. (terus ke soalan 29) 33.... adakah dengan 32... Apakah jenis-jenis program/aktiviti yang kewujudan konsep komuniti berkonsepkan komuniti yang anda fikirkan dikalangan penduduk dapat bersesuaian dalam membantu mencegah membantu mencegah atau kegiatan jenayah di unit kejiranan ini? mengurangi kadar jenayah di unit 1... Lain-lain..... Mempunyai semangat komuniti 4... nyatakan ...... lampu pada waktu malam 5............... nyatakan............ BAHAGIAN F: PANDANGAN TERHADAP ASPEK KOMUNITI DI DALAM PENCEGAHAN JENAYAH 30.. Meluangkan masa lapang bersama komuniti 2............................... Ya....... Lain-lain......... Lain-lain.............. Pelbagaikan persatuan ................ Pada pendapat anda........... Adakah anda menganggap jiran anda pemergian tersebut sebagai seorang yang boleh 2. Sangat baik panjang... Kurang baik tersebut? 4.. Meminta pertolongan memasang 2...... Meninggalkan nombor telefon dipercayai? 3.... Rukun Tetangga . Tidak.................... mengapa....... tetangga? 1. Ibu bapa atau sanak-saudara anda akan lakukan terhadap jiran 4.. Program Remaja 2....... 6..................... Maklumkan kepada polis menghadapi masalah yang berkaitan 3..... 3... Meninggalkan kunci 1........ Tidak.. Rakan COP 1.... Ya........ Berapakah saiz kelompok bagi sesebuah komuniti yang anda fikirkan baik untuk 31.

...... Ya....................... mengikut turutan) ........................ 2. pihak yang 37................................ Apakah cadangan anda supaya komuniti manakah yang paling penting boleh melibatkan diri di dalam membantu melibatkan diri dalam menjayakan pencegahan/mengurangi kadar jenayah di pelaksanaan Bandar Selamat di unit unit kejiranan anda? kejiranan anda? (nomborkan .......... Secara keseluruhannya......... Tidak................................ Pihak Berkuasa Tempatan ........... nyatakan..... mengapa ............................................. adakah 36..... SEKIAN.................... ..................... dengan keakraban kawasan kediaman anda selamat kejiranan di unit ini........... mengapa ............ ........... mengapa .......... Ya........... 1............... 141 BAHAGIAN G: PANDANGAN BAGI MENGURANGI KADAR JENAYAH 34.. 2.............. Tidak........... Secara menyeluruh.. TERIMA KASIH......... mengapa . 35...................... 2............ Komuniti ....... adakah boleh dan mesra kepada penghuninya? membantu mengurangi kadar jenayah? 1......................... 1............................... Pihak Keselamatan ............................................................... 4.................. 3.................... Lain-lain........... Pada pendapat anda............

Pendidikan Taman Didikan Kanak. Perkiraan 10% dari keluasan kasar kawasan pembangunan yang digunakan sebagai kawasan lapang dan termasuk 30% daripada kawasan Kolam Tadahan Air.500 orang penduduk Sekolah Menengah ƒ 1 Sekolah Menengah bagi setiap 15. dan ƒ 1 dewan untuk 3. 142 Lampiran B Piawaian Penyediaan Kemudahan Awam Elemen Asas Penyediaan Kawasan Lapang / Rekreasi Kawasan Lapang / Rekreasi ƒ 10% dari jumlah keluasan kawasan pembangunan.ƒ 1 tadika bagi setiap unit perumahan 2. Tasik buatan manusia dan sebagainya. Bukannya hanya sebagai tempat perjumpaan sosial malah sebagai pusat rekreasi. ƒ Merupakan tempat berkumpul untuk masyarakat setempat mengadakan perjumpaan sosial. (Tadika) Sekolah Rendah ƒ 1 Sekolah Rendah bagi setiap 7. ƒ Fungsinya adalah bagi kegiatan permainan dan berekreasi sama ada ‘formal’ atau ‘informal’ seperti Padang Permainan Kanak-Kanak. Dewan Awam Dewan Orang Ramai ƒ Ianya memberikan khidmat untuk memenuhi kehendak kemasyarakatan secara rasmi atau tidak.000 penduduk. dan ƒ Dalam lingkungan kemudahan bagi 5. Dewan Serbaguna ƒ Kadangkala dikenali juga sebagai Dewan Orang Ramai tetapi saiznya adalah lebih besar.000 orang penduduk.000 hingga 5.000 penduduk.000 hingga 10. Padang Kejiranan Padang dan gelanggang sukan berserta taman bagi tujuan pengindahan dan peneduhan.000 hingga 22. dan ƒ 1 Dewan Serbaguna untuk minima 10. dan ƒ Satu padang permainan kanak-kanak disediakan dalam lingkungan kemudahan antara 2.000 orang penduduk.500 orang penduduk . Padang Permainan / ƒ Fungsinya untuk kegiatan sukan dan rekreasi pasif.000 hingga 20.500 orang Kanak penduduk.

600 penduduk bukan Islam ataupun 5.000 ƒ Kebanyakan bangunan ‘low rise’ tidak melebihi 5 tingkat. Surau ƒ 1 Surau bagi setiap 40 isirumah. Balai Bomba ‘Kelas D’ ƒ Kepadatan penduduk kurang 200. ƒ 5 buah atau lebih balai 2 petak sebagai balai cawangan dengan keluasan 2 atau lebih jentera. Balai Bomba ‘Kelas C’ ƒ Kepadatan penduduk melebihi 200. Rumah Berhala ƒ 1 unit bagi 2.000 unit rumah [5-10 ekar] Pondok Polis ƒ 1. 2000 .000 orang penduduk. Sumber : Jabatan Perancangan Bandar Dan Desa Selangor. 143 Elemen Asas Penyediaan Keselamatan Ibu Pejabat Polis Kontinjen ƒ Diperlukan bagi setiap ibu negeri [15-20 ekar] Ibu Pejabat Polis Daerah ƒ Diperlukan bagi setiap daerah [10-15 ekar] Balai Polis Bandar ƒ 2.000 unit rumah [2 ekar] Balai Bomba ‘Kelas A’ ƒ Penduduk melebihi 750.000 – 2. ƒ 2 buah atau lebih balai 2 petak dengan 2 keluaran jentera bagi setiap balai (risiko sederhana). ƒ Sekurang-kurangnya sebuah balai 2 petak dengan 2 keluaran jentera. Keagamaan Masjid ƒ 1 Masjid bagi setiap jemaah.600 penduduk bukan Islam ataupun 5. Kuil ƒ 1 unit bagi 2.000 : risiko ‘high rise’ ƒ Norma masa yang ideal tidak melebihi 7 minit ƒ 1 balai 3 petak (bay) Balai Bomba ‘Kelas B’ ƒ Kepadatan penduduk melebihi 500.000 orang penduduk.000 – 3.000 ƒ Norma masa yang ideal tidak melebihi 20 minit. ƒ Norma masa yang ideal tidak melebihi 15 minit.000 ƒ Norma masa yang ideal tidak melebihi 10 minit.

144 Lampiran C Utusan Malaysia – Kuala Lumpur [2hb Julai. 2006] .

145 Lampiran D Utusan Malaysia-Kuala Lumpur [09hb Ogos. 2006] .

146 Lampiran E Utusan Malaysia – Kuala Lumpur [1hb September. 2006] .

147 Lampiran F Utusan Malaysia – Kuala Lumpur [04hb September. 2006] .

148 Lampiran G Utusan Malaysia – Kuala Lumpur [31hb Oktober. 2006] Dua Polis tinggal di setiap taman perumahan atasi jenayah .

149 Lampiran H Utusan Malaysia – Johor Bharu [31hb Oktober. 2006] .

150 Lampiran I Utusan Malaysia – Batu Pahat [2hb November. 2006] .