You are on page 1of 58

Εισαγωγή

Θεωρούμε ότι τα θεατρικά έργα μοιάζουν με σύντομα σε έκταση λογοτεχνικά
κείμενα. Αυτό δε σημαίνει ότι υστερούν σε βαθύτητα νοημάτων και πλούτο
περιεχομένου αφού πολλά από αυτά έχουν γραφτεί από σπουδαίους
θεατρικούς συγγραφείς, όπως το συγκεκριμένο που θα σχοληθούμε, το
«Γυάλινο Κόσμο» του Thomas Lanier Williams (κατά κόσμο γνωστό ως
Tennessee Williams), έναν από τους σημαντικότερους Αμερικανούς
Δραματουργούς του 20ού αιώνα.
Ο Γυάλινος Κόσμος είναι έργο διαχρονικό και περισσότερο από ποτέ
επίκαιρο. Η μεταπολεμική Αμερική του 1930,μετά το οικονομικό Κραχ του ‘29
και τις αλλαγές που επέφερε στις συνήθειες της μεσοαστικής τάξης,
παρουσιάζει πολλές ομοιότητες με την Ελλάδα την περίοδο της κρίσης.
Η κοινωνική και ατομική κρίση (αξιών),προβάλλει το αδιέξοδο του ατόμου, το
οποίο εθελοτυφλεί και δε θέλει να δεχτεί την υπάρχουσα κατάσταση,
αναπολώντας περασμένες εποχές υλικής ευμάρειας.
Στην πραγματικότητα, τα άτομα αυτά δεν είναι σε θέση να σκεφτούν και τα
οφέλη που προκύπτουν από τη νέα πραγματικότητα στην οποία βρίσκονται:
μεταστροφή του Εγώ στο Εμείς, αναζήτηση πραγματικών αξιών αντί
εφήμερων καταστάσεων, συλλογή πνευματικών αγαθών αντί υλιστικών.
Στην εργασία μας αυτή, θα ασχοληθούμε αρχικά με τη ζωή του συγγραφέα και
τις επιρροές του ώστε να μπορέσουμε να δούμε το έργο του από τη δική του
ματιά, μέσω των προσωπικών του βιωμάτων και της στάσης του απέναντι σε
καίρια θέματα ψυχολογικής φύσης και κοινωνικών καταστάσεων που θίγονται.
Θα συνεχίσουμε με μια γενική εισαγωγή στο έργο, το θέμα και τους
χαρακτήρες του καθώς και τα βασικά θέματα που θίγονται.
Θα ασχοληθούμε εκτενώς με τα ιδανικά της αμερικανικής κοινωνίας και από
πού απορρέουν, το ιστορικο – κοινωνικο –πολιτικό πλαίσιο της εποχής ώστε
να μπορέσουμε μέσω αυτών να εμβαθύνουμε στην ψυχοσύνθεση των ηρώων
και να αναλύσουμε τις βασικές συγκρούσεις του έργου.
Συνεχίζοντας, θα ασχοληθούμε με τις κριτικές που έλαβε το έργο την
περίοδο’44 – ’45,που πρωτοπαίχτηκε αλλά και μετέπειτα δεκαετίες.
Τελειώνοντας παραθέτουμε τα συμπεράσματα και τη δική μας κριτική
θέλοντας να εγείρουμε ερωτήματα διαχρονικά σχετικά με το «ποιός τελικά

1|Σελίδα

πετυχαίνει στη ζωή :αυτός που έχει ή αυτός που είναι;»
«αν πρέπει να υπάρχουν όρια στην ελευθερία έκφρασης του καλλιτέχνη» και
«αν πρέπει η τέχνη του να είναι κοινωνικά προσανατολισμένη».

Κεφ. 1. Βιογραφικά στοιχεία
1.1. Βιογραφικό του Tennessee Williams

Ο Thomas Lanier Williams, κατά κόσμο γνωστός ως Tennessee
Williams, γεννιέται στις 26 Μαρτίου του 1911 στο Κολόμπους του
Μισισιπί.

Ο πατέρας του, Cornelius , αρχικά στρατιωτικός κι αργότερα
περιοδεύων πωλητής εργοστασίου παπουτσιών, διατήρησε σε όλη του
τη ζωή τη στρατιωτική υπερηφάνεια. Από το συγγραφέα περιγράφεται
ως βίαιος, αυταρχικός και «απών».
Η μητέρα του, Edwina , κόρη κληρικού, περιγράφεται ως τρυφερή και
αριστοκρατική, με καταγωγή από τους Κουάκερους.
Ο Williams, μεγάλωσε με τη μητέρα, τη γιαγιά, τον παππού και την
κατά δύο χρόνια μεγαλύτερή του αδερφή,Rose.
Προσκολλημένος στην αυστηρή του μητέρα, μεγάλωσε με πουριτανικές
αρχές, που του δίδαξαν την απώθηση του έρωτα και την αγέρωχη
στάση απέναντι σε κάθε μορφή εξουσίας. Η απαγόρευση του έρωτα με
την οποία γαλουχήθηκε, τον ώθησε στο να τον εξιδανικεύσει και να του
αποδώσει πιο ελεύθερες και ίσως διαστροφικές διαστάσεις, από
αντίδραση στην απαγόρευση της μητέρας του.
Ο πουριτανισμός της κοινωνίας του Νότου, σκότωνε τον ενστικτώδη
ερωτισμό, δημιουργούσε «γεροντοκόρες», αυστηρές μητριαρχικές
φιγούρες που ευνούχιζαν τον ανδρισμό των ανδρών ή τους καθήλωναν
σε έναν ισόβιο παιδισμό που ξέσπαγε στη νεύρωση ή στην
ομοφυλοφιλία ή στο γκαγκστερισμό.
Τα βιώματά του είναι βαθιά τυπωμένα στα έργα του, όπου συνήθως
υπάρχει ένα τρίγωνο ανθρωπίνων σχέσεων, στην κορυφή είναι ένας
άνδρας – θύμα και τρόπαιο – μαζί και στη βάση δυο γυναίκες
δυναμικές και διεκδικητικές.
Ο ίδιος έχει δηλώσει ότι ταυτίζεται περισσότερο με τους γυναικείους
χαρακτήρες των έργων του.

Από μικρό παιδί στερήθηκε τις παιδικές παρέες, διότι η μητέρα του
συχνά παρενέβαινε και το ανδρικό πρότυπο έλειπε από το σπίτι, λόγω
της φυγής του πατέρα Η μόνη συντροφιά των παιδικών του χρόνων,
ήταν η αδερφή του, Rose.
Σε ηλικία επτά ετών, του διαγνώστηκε διφθερίτιδα, που του προκάλεσε
παράλυση των κάτω άκρων, ασθένεια που τον καθήλωσε στο κρεβάτι
για ένα χρόνο. Εκείνη τη χρονιά, απομονώθηκε από τον εξωτερικό
κόσμο και αφέθηκε στην περιποίηση των τριών γυναικών. Η μητέρα
του τον ενθάρρυνε να χρησιμοποιεί τη φαντασία του και να γράφει
ιστορίες. Εκείνη η περίοδος λειτούργησε καταλυτικά στον ψυχισμό του
Williams, που άρχισε να βρίσκει καταφύγιο στη φαντασία και στην
οριστικοποίηση της σεξουαλικής του ταυτότητας, καθώς οι τρεις αυτές
γυναίκες λειτούργησαν ως σύμβολα∙
η γιαγιά της προστασίας, η μητέρα της τρυφερότητας και η αδερφή της
ομορφιάς.
Ο Williams,περιγράφει την παιδική του ηλικία ως χαρούμενη και
ξένοιαστη.
Η οικογένεια έμενε για αρκετά χρόνια στο Clarksdale του Μισισιπί.
Στα εννέα του χρόνια , ο πατέρας του παίρνει μόνιμη θέση στο
εργοστάσιο παπουτσιών και έτσι η οικογένεια μετακομίζει το 1918 στο
Σαιν Λούις. Η μεγάλη αυτή αλλαγή έφερε στα δυο παιδιά,Tom και Rose,
βαθιά μελαγχολία και αίσθημα κατωτερότητας.
Στο νέο τους διαμέρισμα, τα παιδιά ένιωσαν τη φτώχεια με τη στενότητα
χώρου, δίχως αυλή και κήπο, που είχαν άλλοτε και δίχως την παρουσία
της γιαγιάς που έμεινε πίσω στο Κολόμπους.
« Η γειτονιά μας, ήταν λίγο καλύτερη από τη γειτονιά των Wingfield
στον Γυάλινο Κόσμο. Ήταν μια άσχημη περιοχή με πολυκατοικίες,
όμοιες με κυψέλες, ως επί το πλείστον, και εξόδους κινδύνου και
αξιολύπητα μικρά μπαλώματα πρασίνου ανάμεσα σε τσιμεντένια
δρομάκια για τα αυτοκίνητα »7
Μαζί με αυτή την αλλαγή, τα παιδιά βίωσαν και την κοροϊδία από τους
συμμαθητές τους λόγω της βαριάς Νότιας προφοράς τους.
Εκεί ήταν που του κόλλησαν το παρατσούκλι «Tennessee» ,από την
περιοχή του Tennessee, που καταγόταν. Η κοροϊδευτική συμπεριφορά
των συμμαθητών του, τον έκανε να προσκολληθεί περισσότερο στην

7 Τέννεσση Ουίλλιαμς, Αναμνήσεις, Ίνδικτος, Αθήνα, 2003, σ. 39

3|Σελίδα

αδερφή του.
Ένα χρόνο μετά, γεννιέται ο αδερφός του, Dakin, που ήταν όμως
ασθενικός. Για να μπορέσει να τον φροντίσει η μητέρα τους, ο Williams
υποχρεώθηκε να επιστρέψει για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα στη
γιαγιά, στο Νότο. Εκεί γεννήθηκε και η αγάπη του για το διάβασμα.

Λόγω των συχνών μετακομίσεων, της φιλάσθενης φύσης του και της
κακής φήμης της οικογένειας, ένιωθε «ξένος» .
Στα έντεκά του χρόνια, η μητέρα του, του χάρισε μια γραφομηχανή που
στάθηκε αχώριστος φίλος του σε όλη του τη ζωή.
Στα δώδεκά του, έγραψε σε αυτήν το πρώτο του διήγημα και στα
δεκατέσσερα κέρδισε το πρώτο βραβείο του περιοδικού Smart Set,
έναντι 25 δολαρίων, γεμίζοντας με υπερηφάνεια τη μητέρα του.
Κατά τα εφηβικά του χρόνια αναπτύσσει ντροπαλότητα σε παθολογικό
βαθμό που τον οδηγεί στην εσωστρέφεια.
Το 1930, ξεκινά σπουδές δημοσιογραφίας στο Πανεπιστήμιο του
Μισούρι. Ο πατέρας του, τον αναγκάζει να σταματήσει και να εργαστεί
στο εργοστάσιο παπουτσιών. Το πρωί εργαζόταν και το βράδυ έγραφε
ποιήματα και διηγήματα.
Το 1935, σε ηλικία εικοσιτεσσάρων, αφήνει το εργοστάσιο και
επιστρέφει στη γιαγιά.
Γράφει το πρώτο του θεατρικό έργο «Κάιρο, Σαγκάη, Βομβάη»
Το 1936, ξεκινάει σπουδές θεατρολογίας στο Πανεπιστήμιο Washington
του Σαιν Λούις.
Μεταξύ 1936 και 1937 γράφει πέντε θεατρικά έργα για τον ερασιτεχνικό
θίασο του Πανεπιστημίου.
Αποβάλλεται όμως, λόγω μιας υβριστικής επιστολής προς τον
Πρύτανη.
Η μητέρα του αφιερώνεται στο δεύτερο γιο της, που φαίνεται ότι
ακολουθεί τις γαλουχήσεις της και προορίζεται για στρατιωτική καριέρα
από τον πατέρα.
Η Rose, παθαίνει σχιζοφρένεια και κλείνεται σε ψυχιατρείο.
Το 1937, μετά από μια κρίση της Rose, οι γονείς ενέκριναν να γίνει
λοβοτομή. Η Rose έμεινε σχεδόν ανάπηρη και ο Williams περιέπεσε σε
κατάθλιψη, από την οποία υπέφερε σε όλη τη μετέπειτα ζωή του.
Δε συγχώρεσε ποτέ τους γονείς του για την ενέργειά τους αυτή και είναι
πιθανή εξήγηση για την εξάρτησή του από το αλκοόλ.
Ο Williams, παύει τους δεσμούς με την οικογένεια και φεύγει από το
Σαιν Λούις.
Ξεκινάει ανεξάρτητη ζωή το 1938, στα εικοσιεπτά του χρόνια, όπου και

εδραιώνεται μέσα του η σεξουαλική του ταυτότητα.
Παίρνει το πτυχίο του από το Πανεπιστήμιο της Αιόβα και εργάζεται στο
καφενείο και το νοσοκομείο του Πανεπιστημίου για να βγάλει τα έξοδά
του. Γράφει το έβδομο θεατρικό του έργο «Not about Nightingales»
Το 1939, μετακομίζει στη Νέα Ορλεάνη.
Συνεχίζει τη συγγραφή θεατρικών έργων τη νύχτα αφού τα πρωινά
εργάζεται ως σερβιτόρος σε εστιατόριο.
Ταξίδεψε στον αμερικανικό Νότο και συναναστράφηκε ανέργους και
οικονομικά αδύνατους από την οικονομική κρίση του ’29.
Τα έργα του σκιαγραφούν την κοινωνία του αριστοκρατικού
αμερικανικού Νότου των προκαταλήψεων και υπογραμμίζουν τη νέα
οικονομική πραγματικότητα στην οποία έχουν έρθει.
Αρχίζει τον έκλυτο βίο με ευκαιριακούς ερωτικούς συντρόφους και
αλκοόλ.
Αλλάζει το συγγραφικό του όνομα από «Thomas» σε «Tennessee».
Το πρώτο του θεατρικό έργο «Μια Μάχη Αγγέλων» λογοκρίθηκε,
τον έκανε όμως γνωστό και κατάφερε να εργαστεί για μια σύντομη
χρονική περίοδο ως συγγραφέας με συμβόλαιο για την
κινηματογραφική εταιρεία Metro Goldwyn Mayer.
Οι διαπληκτισμοί των γονιών του, οδήγησαν τον πατέρα στον
αλκοολισμό, το πόκερ και τις εξωσυζυγικές σχέσεις και τη μητέρα στο
διαζύγιο το 1947.
Η μοναξιά, η εγκατάλειψη και το άγχος της ερωτικής απογοήτευσης,
θεματολογία συχνή στα έργα του, είναι τα βιώματά του, που πέρασαν
στο ασυνείδητο της παιδικής του ψυχής.
Την ίδια χρονιά, βραβεύτηκε για το «Λεωφορείον ο Πόθος» με το
Βραβείο Κριτικών της Νέας Υόρκης και το βραβείο Pulitzer.

Τα έργα του αρχίζουν να παίζονται πέρα από τον Ατλαντικό:
στο Λονδίνο ανεβαίνει την ίδια χρονιά, «ο Γυάλινος Κόσμος» και το
1949 το «Λεωφορείον ο Πόθος».

Το 1950, «ο Γυάλινος Κόσμος» γίνεται ταινία.

Ο αντίκτυπος της επιτυχίας που βίωσε ο Williams, ήταν τόσο μεγάλος
που σε ένα δοκίμιό του με τίτλο «The Catastrophe of Success»
υπογραμμίζει με ελαφρύ χιούμορ και ταυτόχρονα με αίσθηση
απώλειας, τους κινδύνους στους οποίους εκθέτει η φήμη τον
καλλιτέχνη.
Η μακροβιότερη σχέση της ζωής του ήταν με τον Σικελό Frank Merlo, ο

5|Σελίδα

Το γράψιμο άρχισε να γίνεται όλο και δυσκολότερο. Tennessee Williams notebooks. Το 1967. Η απουσία της Τέχνης από τον ίδιο βιώνεται ως υπαρξιακός θάνατος αφού χάνεται το νόημα της ζωής του. «Η νύχτα της Ιγκουάνα». σηματοδοτείται η πτώση του στο Broadway παράλληλα όμως ανακηρύσσεται διδάκτορας του Πανεπιστημίου του Τέξας. παράτησε οριστικά το Broadway. Το 1979. «αν μπορούσα να ξανανάψω τα χρωματιστά φώτα στο μυαλό μου» γράφει σε ένα από τα σημειωματάριά του8. Το 1963. Το 1976. Η τελευταία μεγάλη του επιτυχία ήταν την ίδια χρονιά. 1st ed. Το 1980. μπαίνει σε ψυχιατρική κλινική στο Σαιν Λούις.. «Το ταλέντο πεθαίνει μέσα μου από υπερέκθεση. Pr. 2006 . Σε όλα τα έργα του Williams υπάρχει μια συγκεκριμένη κατάσταση που εκφράζεται μέσω του βασικού ήρωα (κυρίως γυναίκα) που είναι ανήμπορη να ανταπεξέλθει στη ρεαλιστική πραγματικότητα και βρίσκει 8 Thornton. την πόλη που μισούσε. πέφτει θύμα πολλαπλών επιθέσεων λόγω των σεξουαλικών του προτιμήσεων. βρίσκεται νεκρός σε δωμάτιο του ξενοδοχείου Elysee της Νέας Υόρκης. Παρά την άποψη των κριτικών. Το 1975. Yale U.. από τους πανκς του Key West. συνεχίζει τη συγγραφή. Θάφτηκε στον οικογενειακό τάφο στο Σαιν Λούις. σαν να έπαθε ηλίαση από τον δυνατό ήλιο της επιτυχίας». M. σύμφωνα με την άποψη των κριτικών. διετέλεσε Πρόεδρος της Επιτροπής του Φεστιβάλ Κανών. Στις 24 Φεβρουαρίου του 1983. Το 1969. στα εβδομηνταδύο του χρόνια. εκδίδεται η αυτοβιογραφία του με τίτλο «Memoirs» στη Νέα Υόρκη. ασπάζεται το Ρωμαιοκαθολικισμό και απαρνιέται τον Προτεσταντισμό.. έχοντας σφηνωμένο στο λαιμό του έναν φελλό μπουκαλιού. Βλέπει κατάματα την παρακμή του και υπολογίζει την αντίστροφη μέτρηση. βραβεύεται με το χρυσό μετάλλιο της Ακαδημίας Γραμμάτων και Τεχνών (American Academy of Arts and Letters). Το 1970. Έκτοτε δε μπόρεσε ποτέ ξανά να φτάσει τα υψηλά επίπεδα δημιουργικότητας που μέχρι πρότινος κατείχε. οποίος νικήθηκε από τον καρκίνο το 1961.

καθώς η σκηνή λειτουργεί σα μεγεθυντικός φακός. που ανήκει στα ιδανικά της αμερικανικής κοινωνίας. σ. συγχρόνως απογυμνώνεται στους θεατές. 9 Πεφάνης. 1. Λόγω της ντροπαλής του φύσης. όπου όλα φαίνονται και υπόκεινται στην κρίση του κοινού. Γ.2. είναι και ιδανικό του ίδιου του συγγραφέα γιατί μέσω αυτής καταφέρνει να ξεπεράσει τον κοινωνικό του αποκλεισμό και να γίνει αποδεκτός. Ελληνικά Γράμματα. Κατά τη διάρκεια της παράστασης. λόγω της αμεσότητάς τους με το κοινό. την αίσθηση καταστροφής.. επέλεξε τη θεατρική συγγραφή από τη συγγραφή διηγημάτων.10 Η κοινωνική αναγνώριση. την κατάθλιψη και την κατάρρευση. πειραμάτων και πρακτικών εφαρμογών που είχαν άμεσο αντίκτυπο στην κοινωνία. Ίνδικτος. ήταν ότι αντί να θέλει να βιώσει την ελευθερία του ηθοποιού που ζει διαφορετικές ζωές μέσα από τους ρόλους του. Ήταν ο δικός του τρόπος να επικοινωνήσει με τον κόσμο αφού δεν ένιωσε ικανός να το κάνει με άμεσο τρόπο. 1999 10 Τέννεσση Ουίλλιαμς. Αθήνα. καταφύγιο στη φαντασία για να λυτρωθεί. Αθήνα. 2003. Συγκεκριμένα.9 Άλλος λόγος που άφησε την υποκριτική. ο ηθοποιός παρόλο που καλύπτεται από τη μάσκα του ρόλου. Αναμνήσεις. του πραγματικού. Όποτε έλειπε η αποδοχή. Έτσι και ο Ρεαλισμός αναδύθηκε έναντι του Ρομαντισμού σε μια εποχή επιστημονικών παρατηρήσεων. ο συγγραφέας κινδύνευε από την απελπισία. Το θέατρο και τα σύμβολα. προτίμησε την ελευθερία του να πλέκει μόνος του τα σενάρια. 277 7|Σελίδα . Η ατομιστική θεώρηση του κόσμου αντικαθίσταται από την αντικειμενική επιστημονική παρατήρηση του γεγονότος. Το κίνημα του Ρεαλισμού και οι επιρροές του συγγραφέα Όλα τα καλλιτεχνικά κινήματα δημιουργούνται ως απόρροια των αλλαγών που διαμορφώνονται σε επίπεδο ιστορικο – πολιτικο – κοινωνικό. επέλεξε τη Θεατρική συγγραφή από την Υποκριτική.

Η κίνηση αυτή απλώθηκε αστραπιαία στην Ευρώπη .276 . ήταν ο Ρώσος συγγραφέας Anton Chekhov. Ο Lawrence. Οι πειραματισμοί του περιελάμβαναν νέες αναζητήσεις σε θέματα δραματολογίου. σ. «Τερέζα Ρακέν» συνέβαλαν οπωσδήποτε στην καθιέρωση της νέας σκηνικής τέχνης. Η αυταπάτη της πραγματικότητας ενισχύθηκε σημαντικά χάρη στην καθολική σχεδόν παραδοχή του κλειστού box – set. για να είναι όσο το δυνατόν ακριβέστερο με έπιπλα και σκηνικά αντικείμενα που να ταιριάζουν και στον χώρο και στην ιστορική στιγμή του έργου.. Ο Ρεαλισμός εμφανίστηκε στο τελευταίο μισό του 19ου αιώνα ως "ένα πείραμα με σκοπό το θέατρο να προσανατολίσει τη χρησιμότητα του στην κοινωνία. Άλλη επιρροή του. Ρ. Οι χειρονομίες έπρεπε να γίνονται όλο και πιο περιορισμένες. Υποδομή. ο ηθοποιός έπρεπε να προσαρμοσθεί στις νέες συνθήκες και στις νέες απαιτήσεις. αναφέρεται στο «Γυάλινο Κόσμο» ως ένας από τους αγαπημένους συγγραφείς του Tom. σημαντικός εκπρόσωπος του κινήματος του Μοντερνισμού στην Αγγλική λογοτεχνία. ήταν ο David Herbert Lawrence. Αθήνα. αντί για το ρητορικό και στομφώδες που κυριαρχούσε μέχρι τότε. σκηνοθεσίας. Άλλη σημαντική του επιρροή ήταν ο Αμερικάνος ποιητής Hart Crane. που ήδη είχε αρχίσει να εκτοπίζει το ρομαντικό φόντο και τις κουϊντες που χρησιμοποιούσε το μελόδραμα. Ιστορία του Θεάτρου. ο οποίος μέσω των έργων του ασκεί δριμύ κατηγορώ στη βιομηχανοποίηση για τα απάνθρωπα αποτελέσματα στην κοινωνία. «Για να επιζήσει.»11 Η μεγαλύτερη επιρροή για τον Williams. 1985.. η μοναχικότητα των χαρακτήρων και οι σκοτεινές τους ευαισθησίες είναι στοιχεία κοινά στα έργα των δυο συγγραφέων. σκηνογραφίας κλπ. Το σκηνικό έπρεπε να σχεδιάζεται προσεχτικά. Ο ρεαλιστικός διάλογος είχε ανάγκη από ένα ήσυχο και «κουβεντιαστό» στιλ. υποκριτικής. λόγω των κοινών τους βιωμάτων και προσωπικών αναζητήσεων οι 11 Φύλλις Χάρτνολ. Η συχνή αντιπαράθεση της χρήσης χιούμορ μαζί με τραγικότητα. μτφρ. Ο ορισμός του Zola ότι το έργο είναι μια «φέτα ζωής» και ο απόλυτος ρεαλισμός του έργου του. Πατεράκη.

ο Βάσυα! 1937: Εαρινή καταιγίδα 1938-1939: Όχι για τα χελιδόνια 1939: Η μάχη των αγγέλων 1940: Αδέσμευτη 1940: Ο μεγάλος αποχαιρετισμός 1940: Ο εξαγνισμός 1940: Το σκοτεινό δωμάτιο 1940-1942: Σκάλα για τη στέγη 1941: Υπόθεση πετούνιες 12 ό. π. Εγώ ζω σαν τσιγγάνος. είμαι ένας δραπέτης.»12 1.363 9|Σελίδα . Κανένας τόπος δεν μου φαίνεται κατοικήσιμος για μεγάλο χρονικό διάστημα τώρα πια. Οι πιο πολλοί από σας ανήκετε σε κάτι που σας προσφέρει μια σταθεροποιητική επιρροή: μιαν οικογενειακή μονάδα. κάποιους ασφαλέστερους τρόπους ύπαρξης. Σαγκάη. σ.3. Ο ίδιος ο συγγραφέας αποκαλύπτει πώς βιώνει την ιδιαιτερότητά του: «Έχετε τον δικό σας ξεχωριστό τρόπο και τα δικά σας ξεχωριστά πρότυπα πνευματικής υγείας που αυτός ο κόσμος συνεπάγεται. Εργογραφία 1934: Το παιδί του Μιούνι δεν κλαίει ποτέ 1935: Κάιρο. Αναμνήσεις. Βομβάη 1935: Κεριά στον ήλιο 1936: Επικεφαλίδες 1936: Ο μαγικός πύργος 1936-1938: Ο φυγάς 1937: Εγώ. δραματικές τους ζωές και οι ομοφυλοφιλικές τους προτιμήσεις. επαγγελματική απασχόληση σ’ έναν οργανισμό. μια καθορισμένη κοινωνική θέση.. ούτε καν το ίδιο μου το δέρμα.

1941: Ανασταίνομαι μέσα από τις φλόγες. ή το ατελές δείπνο 1945: Καλοκαίρι και καταχνιά 1945: Λεωφορείον ο Πόθος 1946: Είκοσι επτά βαγόνια γεμάτα βαμβάκι 1946: Το τελευταίο ολόχρυσο ρολόι 1946: Πορτραίτο μιας Μαντόνας 1946: Το ερωτικό γράμμα του λόρδου Βύρωνα 1946: Το πιο παράξενο ρομάντζο 1946: Καμίνο Ρεάλ 1947: Η τέλεια εξήγηση που έδωσε ο παπαγάλος 1948: Τριαντάφυλλο στο στήθος 1950: Μίλα μου σαν τη βροχή 1951: Οι εκκεντρικότητες ενός αηδονιού 1952: Γλυκό πουλί της Νιότης 1953: Κάτι που δεν ειπώθηκε ποτέ 1953: Σένσο 1954: Τρεις στο παιχνίδι 1955: Λυσσασμένη γάτα 1957: Ορφέας στον Άδη 1958: Ξαφνικά πέρσι το καλοκαίρι 1957-1958: Περίοδος προσαρμογής 1961: Η νύχτα της ιγκουάνα 1962: Άγγελος θανάτου 1966-1967: Το τέλος του κόσμου 1967: Εξομολογητικό . γυάλινο φέρετρο 1941: Χαιρετισμούς από την Μπέρθα 1942: Προς κατεδάφιση 1942: Λαίδη Φθειροζόλ 1942-1943: Το πρώτο χάδι 1943: Ο επισκέπτης 1943: Γυάλινος κόσμος 1945: Η διακοπή μιας μακράς παραμονής. φώναξε ο Φοίνικας 1941: Άουτο ντα Φε 1941: Το παγωμένο.

Θεέ 1979: Τα βήματα να είναι προσεκτικά 1979: Τρυπάνι στο ναυαγοσωστικό 1979: Ο κύριος Μέριγουέδερ θα γυρίσει από το Μέμφις. με ροπή προς το αλκοόλ. 1980: Ετοιμόρροπο σπίτι 1981: Γάτες με πετράδια στα νύχια 1981: Κάτι ασαφές.1967: Έργο με δύο πρόσωπα 1969: Στο μπαρ ενός ξενοδοχείου στο Τόκιο 1970: Vieux carré 1971: Η κραυγή 1971: Δεν μπορώ να φανταστώ το αύριο 1972: Μικρές εμπειρικές συμβουλές 1974: Φαρσοτραγωδία 1975: Μια υπέροχη Κυριακή για εκδρομή 1975: Ρούχα για θερινό ξενοδοχείο 1975-1976: Το σημάδι του κόκκινου διαβόλου 1976: Αυτό είναι διασκέδαση 1978: Ουρά τίγρης 1978: Καλή τύχη. το 1937 Χρόνος: Τώρα και άλλοτε 11 | Σ ε λ ί δ α . Χαρακτήρες Amanda Wingfield: Η μητέρα Laura Wingfield: Η κόρη Tom Wingfield: Ο γιος Jim O’ Connor: Ο επισκέπτης Η φωτογραφία του πατέρα που θυμίζει την απουσία του. Σκηνή: Σαιν Λούις. Ένας όμορφος άντρας. κάτι ξεκάθαρο Τα έργα του έχουν μεταφραστεί σε πάνω από τριάντα γλώσσες. Γενική Εισαγωγή στο Έργο 2. Κεφ. 2.1. που εργαζόταν σε τηλεφωνική εταιρεία.

Ο Tom είναι μια προσωπικότητα που λαχταρά να ξεφύγει από το οικογενειακό. μετά το κραχ του ’29. 2. Ο Tom. Αφηγείται σε χρόνο παροντικό και παρελθοντικό. Είναι πιεστική με τα παιδιά της γιατί θέλει να τους εμφυσήσει τα δικά της ιδανικά. με το να περιποιείται τα γυάλινα στολίδια της και να ακούει τους χιλιοπαιγμένους μουσικούς δίσκους. κατάγεται από αριστοκρατική οικογένεια του εύπορου Νότου και μη μπορώντας να προσαρμοσθεί στη νέα οικονομική και κοινωνική πραγματικότητα της οικογένειας συχνά καταφεύγει στην ονειροπόληση των ένδοξων στιγμών των νεανικών της χρόνων. της είναι αδύνατο να συμβαδίζει με τις απαιτήσεις της κοινωνίας και της μητέρας της που θέλει να τη δει να κάνει καριέρα και μη μπορώντας να ανταπεξέλθει. Η μητέρα Amanda. κλείνεται στο δικό της γυάλινο κόσμο. αφού βλέπει ότι η φυγή του Tom.αφού ο πατέρας είναι απών εδώ και πολλά χρόνια. Η μητέρα. Η κόρη Laura.Ο Tom. του κινηματογράφου. της λογοτεχνίας και της συγγραφής. Σε μεγαλύτερη ηλικία αφηγείται σε παρελθοντικό χρόνο και αναφέρεται στις αναμνήσεις του και σε νεότερη ηλικία παίρνει μέρος στο έργο που εκτυλίσσεται στο παρόν. είναι να παντρευτεί η Laura. Περίληψη έργου Το σκηνικό βρίσκεται στο Σαιν Λούις του 1937. εργασιακό και κοινωνικό περιβάλλον του Σαιν Λούις της εποχής της οικονομικής ύφεσης. Ονειρεύεται να ζήσει την περιπέτεια και αποφασίζει να καταταγεί στο Εμπορικό Ναυτικό. είναι ο αφηγητής και βασικός ήρωας. δραπετεύει προσωρινά από την καθημερινότητά του μέσω του ποτού. αφηγητής και κεντρικός ήρωας εργάζεται σε εργοστάσιο παπουτσιών για να συντηρήσει την οικογένεια Wingfield – αδερφή και μητέρα. θεωρεί ότι η μόνη λύση για αποκατάσταση της Laura αλλά και δική της. πλησιάζει. . ευαίσθητη προσωπικότητα και ανάπηρη στο πόδι. Μέχρι να πάρουν μορφή τα σχέδιά του.2. ανάμνηση από τον πατέρα.

Όπως λέει και ο Chekhov στο «Γλάρο»: «Δεν πρέπει να δείχνουμε τη ζωή όπως είναι ή όπως θα έπρεπε να είναι. τις τύψεις που έχει για την αδερφή που άφησε και να βρει το κουράγιο να αυτοπροσδιοριστεί και να διακόψει τους δεσμούς με το παρελθόν. εμπεριέχει συναισθηματισμούς και δεν είναι ρεαλιστικό. Το έργο είναι αναπόληση. βασισμένο σε προγενέστερο υλικό από μια σύντομη ιστορία του Williams. Ο Γυάλινος Κόσμος.11 14 ό..Ζητά από τον Tom να της γνωρίσει κάποιον νέο από τη δουλειά του. Οι θεατρικές αυτές τεχνικές ανάγονται στο ρεαλιστικό θέατρο. Στη σκηνογραφία γίνεται χρήση μουσικής και φωτιστικών εφέ.13 13 | Σ ε λ ί δ α . Στην αναπόληση κάθε τι ανάγεται σε μουσική14. από τον εκδοτικό οίκο Random House. Αθήνα. η Laura κλείνεται για πάντα στη μοναξιά της και ο Tom τις εγκαταλείπει όπως ο πατέρας. ο νέος αποκαλύπτει ότι είναι αρραβωνιασμένος. αλλά όπως είναι στα όνειρά μας» Ο Γυάλινος Κόσμος είναι το πλέον αντιπροσωπευτικό έργο της ζωής του 13 7 Τέννεσση Ουίλλιαμς. ενώ άλλες τις υπερτονίζει. Μπελιές. προσπαθώντας να βρει την ισορροπία με τον εαυτό του. π. σ. «Portrait of a Girl in Glass». Η αναπόληση κάνει ευρύτατη χρήση της ποιητικής αδείας: παραλείπει κάποιες λεπτομέρειες. Ε. Εκδόθηκε το 1945. προβολών εικόνων slides με λεζάντες. διότι η αναπόληση φωλιάζει κυρίως στην καρδιά. που θυμίζουν βωβό κινηματογράφο και λέξεων που δίνουν έμφαση σε κάτι που αναφέρεται από τους χαρακτήρες ή παραπέμπουν στο παρελθόν κάποιου χαρακτήρα ή στη φαντασία. μτφρ. Ο νέος έρχεται στο σπίτι για δείπνο και η Amanda έχει κάνει απίστευτες προσπάθειες με σκοπό να τον εντυπωσιάσει με τη φιλοξενία της. Μετά από μια μικρή στιγμή αδυναμίας του καλεσμένου απέναντι στην ιδιαίτερα εύθραυστη φύση της Laura. φωτίζεται θαμπά. ανάλογα με το συναισθηματικό βάρος που αγγίζει.13 Αφού είναι αναπόληση. Ηριδανός. Γράφτηκε το 1944. 1945. Τα σχέδια της μητέρας καταλήγουν άδοξα. σ.

υπεβλήθη σε λοβοτομή και έμεινε σχεδόν ανάπηρη. που ο συγγραφέας τον θεωρούσε απόντα. Τις ελεύθερες ώρες του έγραφε διηγήματα. Cornelius. την εποχή που η οικογένεια ζούσε στο Σαιν Λούις και ο ίδιος αναγκάστηκε να παρατήσει τα σχέδιά του για πανεπιστημιακή μόρφωση και να δουλέψει για μια τριετία υπάλληλος στη Διεθνή Εταιρεία Υποδημάτων. είναι ο ίδιος ο συγγραφέας (το πραγματικό του όνομα ήταν Thomas). είναι πρόσωπο υπαρκτό.3. παρουσιάζει ομοιότητες με τη μητέρα του συγγραφέα. Ο επισκέπτης Jim. στον οποίο είναι εγκλωβισμένη . παρουσιάζει ομοιότητες με την αδερφή του Rose. η οποία έπασχε από σχιζοφρένεια. Βασικά θέματα του έργου  Η μοναξιά  Το Αίσθημα του Ανικανοποίητου  Η Άρνηση της Πραγματικότητας (εκφράζεται με νοσταλγία)  Οι καταστροφικές συνέπειες της προσκόλλησης στο Παρελθόν  Οι καταστροφικές συνέπειες για το άτομο των μεθόδων φυγής από την Πραγματικότητα  Η Αξία της Επιτυχίας Στο έργο γίνεται χρήση λέξεων – κλειδιών.4. Ο πατέρας. λόγω της φύσης της δουλειάς του και ο οποίος υιοθετούσε όλο και πιο συχνά βάναυση συμπεριφορά.Williams: Η μητέρα Amanda. φίλος του συγγραφέα. Edwina. Αντικείμενα που έχουν συμβολικό χαρακτήρα Τα γυάλινα στολίδια της Laura : συμβολίζουν τον προσωπικό της Γυάλινο Κόσμο. 2. ενώ είχε πιθανότατα νευρική διαταραχή. μονόπρακτα. που καταγόμενη από αριστοκρατική οικογένεια του Νότου. Ο γιος Tom. είχε συγκεκριμένα πρότυπα και δημιουργούσε ασφυκτική ατμόσφαιρα για τα παιδιά της. Η χρήση καθημερινών αντικειμένων που επαναλαμβάνονται με συγκεκριμένη συχνότητα αποκτούν συμβολικό χαρακτήρα στο έργο του Williams και ανάγονται σε τεχνική του «ποιητικού ρεαλισμού». είναι ο ίδιος ο πατέρας του Williams. θεατρικά και ποιήματα. 2. Η κόρη Laura. που είναι απών στο έργο.

Η χρήση του παραπέμπει στην ιδιαίτερη ομορφιά της.6. το οποίο όμως αγωνίζεται να επιβιώσει στα πλαίσια της κοινωνίας και καταστρέφεται. συμβολικά σκοντάφτει στη σκάλα υποδηλώνοντάς μας ότι δεν ήταν σε θέση να ξεφύγει από την κατάστασή της.5. Ενώ η Laura. προβάλλοντάς μας την αντίθεση μεταξύ του καθήκοντος και της εσωτερικής ανάγκης για ελευθερία. Στην τελευταία σκηνή στέκεται εκεί. ο μονόκερως : εκφράζει την ιδιαιτερότητα της ψυχοσύνθεσής της και της σωματικής της αναπηρίας που την διαφοροποιεί από τις άλλες κοπέλες  « Μπλε Ρόδο » : χαριτολογώντας την έλεγε έτσι ο Jim O’Connor.με την υλιστική του ματιά στη ζωή και ο Tom με την πνευματική και ονειροπόλα στάση του. Βασικά θέματα – συγκρούσεις έργου Μέσω των συγκρούσεων πνευματικών και υλιστικών αξιών. Το αγαπημένο της στολίδι. υποδηλώνει την ιδιαιτερότητά της αυτή που την καθιστά στο περιθώριο της κοινωνίας. απόρροια του εύθραυστου ψυχικού της κόσμου. άλλοτε πάλι έχουν ως στόχο την κοινωνική αναμόρφωση. δεσμούς και αξίες της κοινωνίας. Ασκεί έντονη κριτική απέναντι στις υλιστικές αξίες με τις οποίες 15 | Σ ε λ ί δ α . Χαρακτηριστικά έργων του Williams Οι χαρακτήρες των έργων του πολλές φορές εκφράζουν τις προσωπικές αναζητήσεις του συγγραφέα.  Η σκάλα κινδύνου : συμβολίζει την τελική φυγή του Tom. προβάλλεται η κριτική στάση του συγγραφέα απέναντι στην πνευματική φθορά που υπέστη η Αμερική μετά το κραχ του ’29. Κύριοι εκπρόσωποι των αξιών είναι ο Jim. μεταξύ σπιτιού (οικογένειας) και έξω κόσμου. Δε θεωρείται κοινωνικός συγγραφέας γιατί το ενδιαφέρον του εστιάζεται στην αγωνία του ατόμου. Έμμεσα θίγει κάποια καίρια κοινωνικά ζητήματα. 2. 2. Το «Μπλε Ρόδο» είναι λουλούδι όμορφο αλλά ανύπαρκτο.

Οι αξίες του γύρω από την τέχνη του δράματος. Η κριτική του αυτή στάση φαίνεται μέσα από την ψυχολογική ανάλυση των ηρώων του. 3. πνευματική και βιολογική αλλοτρίωση του ατόμου. Θεωρεί ότι η ζωή ανήκει σε όσους τολμούν να αποκοπούν από το παρελθόν τους και να αντιμετωπίσουν δυναμικά το μέλλον. έχουν μια «εσωτερική» ρήξη με την κοινωνία λόγω της ιδιαίτερης ψυχοσύνθεσής τους και των πνευματικών τους ιδανικών. Κεφ. Οι χαρακτήρες του. προβάλλουν την ηθική. Ο Williams. είχε τα προσωπικά του ιδανικά και το όραμα για κοινωνική αναμόρφωση. δε μπορούν να προσαρμοστούν σε μια κοινωνία η οποία παρουσιάζει πνευματική και συναισθηματική αναπηρία και της οποίας τα ιδανικά είναι η εφήμερη θεώρηση των πραγμάτων. αδιαφορεί για το κοινά αποδεκτό και έλκεται από το παράξενο και το διαφορετικό. Ως αποτέλεσμα άλλαξε η στάση του απέναντι στη ζωή και το συγγραφικό του ενδιαφέρον εστιάστηκε στην ποιητική φαντασία. Στην πραγματικότητα. στην οποία ασκεί κριτική. με τις υλιστικές αξίες. Οι εικόνες που παρουσιάζει της αμερικανικής κοινωνίας. τα οποία όμως καταπατήθηκαν από τον πόλεμο και την προδοσία του πολιτικού συστήματος. Εμβάθυνση στους Θεατρικούς Χαρακτήρες . οι χαρακτήρες των ηρώων του αντανακλούν τον ίδιο και την οικογένειά του. Όπως είπε και ο ίδιος το 1962: « I write out of an emotion.συχνά συνδέεται η επιτυχία και εκφράζεται ως ευτυχία. and I get carried away by the emotion» Η αντίληψή του για την κοινωνία πηγάζει από την εμπειρία και το συναίσθημα και έρχεται σε ρήξη με αυτήν. οι οποίοι έχουν ιδιαιτερότητες στην ψυχοσύνθεσή τους που παρεκκλίνουν από τα κοινά μέτρα. εστιάζουν στο «δυναμικό» και «οργανικό» θέατρο που βασικό του συστατικό είναι η συγκίνηση. Ξεκινώντας το συγγραφικό του έργο το 1930. Ο ίδιος ο Williams. θεωρείται από τους πιο απαισιόδοξους Αμερικανούς συγγραφείς. τα έργα του όμως παρουσιάζουν κάποιες πτυχές αισιοδοξίας.

έχει όμως και την αγωνία για το τι θα απογίνουν αυτή και η Laura.. και παντρευτεί. Η ίδια είναι θύμα του Αμερικανικού Ονείρου Επιτυχίας και έχει υποστεί τις επιπτώσεις της εφήμερης διάρκειάς του. π..86 17 | Σ ε λ ί δ α . άμα η Λώρα βρει κάποιον να τη νοιάζεται. προσπαθώντας να ξαναβιώσει τα ρομαντικά νεανικά 15 ό.49 16 ό. σ. Είναι το μόνο άλλωστε το οποίο εκείνη γνωρίζει οπότε και θεωρεί επιτυχημένο. όπου σε βγάλει ο δρόμος σου!»15 Στην πραγματικότητα. αφού έχει καταλάβει ότι ο Tom θα φύγει: «Το είδα αυτό το γράμμα που πήρες από το Εμπορικό Ναυτικό. Πάνε όλα αυτά τώρα – αναμνήσεις μιας ολόκληρης ζωής! Πέρασαν – για πάντα! Εγώ δεν ήμουν καθόλου προετοιμασμένη γι’ αυτά που συνέβησαν αργότερα στη ζωή μου. Εννοώ ότι. στο Νότο είχαμε ένα σωρό υπηρέτες. θάλασσα. οι δε συμβουλές της προς τον Tom είναι αυτές των κλασικών αμερικανικών προτύπων: «Προσπάθησε και θα πετύχεις» Η Amanda.» 16 Ο Williams. π. κι ανοίξει δικό της σπίτι. Ξέρω τι ονειρεύεσαι . Αναπολεί το παρελθόν που ζούσε στον πλούσιο Νότο της Αμερικής μη μπορώντας να δεχτεί την αλλαγή που έχει υποστεί η ζωή της οικογένειας. και γίνει ανεξάρτητη – τότε είσαι ελεύθερος να πας όπου θες. παρουσιάζει την Amanda να υποδέχεται τον Jim με ένα εντυπωσιακό φόρεμα.1. σε στεριά. παρουσιάζει μεν μια εμμονή στις αμερικανικές αξίες και συγκεκριμένα τις υλιστικές. Ψυχολογική ανάλυση των χαρακτήρων του έργου Η Amanda Είναι το μόνο πρόσωπο στο έργο με το όποιο συγκρούεται άμεσα ο Tom και ο λόγος είναι η άρνηση να ενστερνιστεί το μεσοαστικό πρότυπο ζωής που εκείνη προσπαθεί να του επιβάλλει. σ. βρίσκεται και η Amanda στο περιθώριο της κοινωνίας διότι είναι προσκολλημένη στο πρότυπο του ρομαντικού Νότου που έζησε στα νεανικά της χρόνια: «Βλέπετε. Οι ψευδαισθήσεις της έχουν κυρίως να κάνουν με τα οικονομικής φύσης προβλήματά τους. 3.

Συγκρούεται ανοιχτά με τον Tom και αθόρυβα με τη Laura. με το να ζητά στον Tom να της γνωρίσει κάποιο νέο. η Λώρα είναι φοβερά ντροπαλή.78 . εμμονές σχετικά με το παρελθόν και συμπεράσματα που βγάζει τα οποία δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα αλλά είναι κατασκευάσματα του μυαλού της. Από το συγγραφέα χρησιμοποιείται ο συμβολισμός του νεανικού φορέματος για να καυτηριάσει τη νεανική εμφάνιση που προσπαθεί να προβάλλει σε αντίθεση με την αναχρονιστική της συμπεριφορά. Τομ: Ποιος η Λώρα. Α. π. στο οποίο όπως είπαμε. Παρόλο που κάνει προσπάθειες να αποκαταστήσει την κόρη της. η Amanda. Δε μπορεί να δεχτεί τη φύση της Laura. η Laura δε μπορεί να ανταποκριθεί λόγω της φύσης της. Η ίδια παρουσιάζει έλλειψη αυτοσυνείδησης και αποδίδει τη μοναξιά της σε 17 ό. Ο Tom παρουσιάζεται ανεπηρέαστος απέναντι στις νουθετήσεις της μητέρας του. Παρόλαυτά. αδιαφορώντας για τα προβλήματα και τις αγωνίες τους.της χρόνια. Τα προβλήματα αυτά την καθιστούν ανίκανη να εργαστεί καθώς και να βρει σύζυγο. Ο Williams διευκρινίζει ότι η Amanda δεν είναι παρανοϊκή. με τα ψυχοπαθολογικά προβλήματα και τη σωματική αναπηρία. σ. Σπάνια συναντάς σήμερα ντροπαλές κοπέλες»17 Η σύγκριση που κάνει μεταξύ πραγματικής ζωής και ιδεατής. ε. διαθέτει τη διαύγεια να αντιληφθεί την αλήθεια και τις συνέπειές της. κατάλοιπο της ρομαντικής κοινωνίας του Νότου των αριστοκρατών: «Τζιμ: (με χαμόγελο σα μορφασμό) Τι έπαθε. Η Amanda δεν επιτρέπει στον Tom να χρησιμοποιεί τη λέξη «ανάπηρη» για την αδερφή του. Η Amanda προσκολλημένη στο παρελθόν της συγκρούεται με τα παιδία της προσπαθώντας να τους επιβάλλει τα δικά της ιδανικά. Η μοναξιά της παρουσιάζεται μέσω της ακατάπαυστης ομιλίας της και των εμμονών της. Τζμ: Ντροπαλή. αλλά είναι η ζωή της. όχι όμως και η Laura που η ντροπαλή της φύση την έχει μετατρέψει σε «κορίτσι του σπιτιού». δημιουργεί στον ψυχισμό της το αίσθημα του ανικανοποίητου.

ως χαρακτήρας που αντιπροσωπεύει την πραγματικότητα της κοινωνίας. π. που έχει κουρνιάσει στον καναπέ. την οποία δεν είναι σε θέση να ρυθμίσει λόγω της μικρής σωματικής της αναπηρίας και αφετέρου λόγω της διαπαιδαγώγησης από τη μητέρα της. Στην πραγματικότητα.42 19 ό. Παράτησες το σχολείο. Ο Jim. Edwina. πρέπει να στηριζόμαστε ο ένας στον άλλο.126 19 | Σ ε λ ί δ α . σ. Καθώς δεν ακούγονται τα λόγια της μητέρας. Είναι αποκομμένη από το κοινωνικό περιβάλλον όπως επίσης και από την οικογένεια λόγω έλλειψης επικοινωνίας. σ. βλέπουμε ότι η μωρία της έχει εξαφανιστεί και η Αμάντα είναι τώρα μια τραγική.»19 Στο τέλος του έργου. Και τι έκανες.εξωτερικά αίτια: τη φυγή του συζύγου της: « Όλα αυτά τα χρόνια παλεύω ολομόναχη»18 και τις δύσκολες οικονομικές συνθήκες της εποχής: «Οι μέρες που ζούμε είναι δύσκολες. αγέρωχη φιγούρα20 Η Laura Είναι ο πλέον απομονωμένος χαρακτήρας από την πραγματικότητα. σ. π.44 20 ό. Εκφράζει την απόλυτη μοναξιά και συγκεντρώνει όλη τη συμπόνια του συγγραφέα (είναι ουσιαστικά η αδερφή του. 18 ό.. Η ίδια είπες ότι φοβόσουν ως και να μπεις στην τάξη. της λέει: « Εκείνος ο κρότος που εσένα σου φαινόταν τόσο απαίσιος στο σχολείο. η αναπηρία της δεν είναι τόσο έντονη όπως η ίδια νομίζει. βιώνει την εγκατάλειψη του γιου της με αξιοπρέπεια (όπως θα έκανε και η μητέρα του συγγραφέα. Τα αίτια της μοναξιάς της αφενός οφείλονται στην ιδιαίτερη ψυχοσύνθεσή της. παράτησες τη μόρφωσή σου εξαιτίας ενός θορύβου που ήταν. π. έχοντας τα ιδανικά των προτεσταντών Κουάκερων) και παρουσιάζεται η ολοκληρωτική έλλειψη επικοινωνίας με την κόρη της: Η Αμάντα φαίνεται να παρηγορεί τη Λώρα. Rose).

87 . π. Η Λώρα μας φαίνεται έτσι όπως την περιγράφεις. η οποία από τον Williams παρομοιάζεται με την ευθραυστότητα του γυαλιού. σ. 21 ό.κατά τη γνώμη μου. ώστε να μπορεί να ανταπεξέλθει στην κοινωνία. βλέπει το πρόβλημά της έντονο: « Μητέρα. σ. π. σ.108 22 ό. τα χέρια της έτρεμαν και δε μπορούσε να χτυπήσει σωστά τα πλήκτρα! Την πρώτη φορά που τους δώσαμε ένα τεστ ταχύτητας. στη σχολή γραμματέων που την ανάγκασε η Amanda να παρακολουθήσει μαθήματα: «.»22 Χαρακτηριστικό της ψυχοσύνθεσής της είναι η υπερευαισθησία της. τα χείλη της τρέμουν. και η φαντασία σου το έχει κάνει χιλιάδες φορές μεγαλύτερο!»21 Ενώ ο αδερφός της Tom. το γυαλί που παραπέμπει στη γυάλινη συλλογή με τα ζωάκια της. γιατί είναι δική μας και την αγαπάμε..23 24 ό.» 24 Η σωματική της αναπηρία φαίνεται να επεκτείνεται και στον ψυχικό της κόσμο. Εμείς ούτε προσέχουμε πως είναι ανάπηρη. π. Από την υπερβολική της ντροπή. αποκτά ψυχοσωματικές αντιδράσεις που λειτουργούν ως ανασταλτικοί παράγοντες σε οποιαδήποτε προσπάθειά της για πρόοδο..» 23 και «η πίσω πόρτα ανοίγει και μπαίνει δειλά η Λώρα. το γυάλινο κόσμο της. π... τα μάτια της κοιτάζουν γουρλωμένα. Φαίνεται έτοιμη να λιποθυμήσει. μη διαθέτοντας αυτοσυνείδηση.65 23 ό. κατέρρευσε . και άλλα βασικά χαρακτηριστικά της προσωπικότητας που το άτομο αναπτύσσει μετά από μια ορισμένη ηλικία. ανύπαρκτος! Έχεις ένα ελάχιστο φυσικό ελάττωμα – κάτι που δεν φαίνεται καν. Η υπερευαισθησία της φαίνεται πως την καθιστά ψυχολογικά ανώριμη. μην περιμένεις και πολλά από τη Λώρα .. σ.

δεν παραπονιέται. μέρος της συλλογής της. π. είναι το αγαπημένο της στολίδι. αλλά αυτός είναι ο αγαπημένος μου. Αλλά δεν πειράζει.111 21 | Σ ε λ ί δ α . ο μονόκερως: « Λώρα: Αποφεύγω να κάνω διακρίσεις. 25 ό.116 26 ό. Τζίμ: Ταιριάζει σ’ εσένα! Είσαι – όμορφη!»25 Δεύτερο σύμβολο. η χρήση του οποίου λειτουργεί για να προβάλλει την ιδιαιτερότητα της Laura που την καταδικάζει στη μοναξιά της. Λώρα: Δεν βλέπεις το κερατάκι στο μέτωπό του.. Θα επιθυμούσε όμως να απαλλαγεί από αυτή την κατάσταση και να ενταχθεί στην κοινωνική πραγματικότητα: «Λώρα: Τώρα είναι σαν τ’ άλλα άλογα. θα νιώθει πολύ μόνος Λώρα (χαμογελάει): Και να νιώθει. Μένει στο ίδιο ράφι με κάτι άλογα που. υπαρκτού όμως αντικειμένου. Αρχικά με το χαρακτηρισμό.. δεν έχουν κέρατα.Ανάλυση του έργου «ο Γυάλινος Κόσμος» του Τέννεσση Ουίλλιαμς Ο Williams. Τζιμ: Τι είναι. Μπορεί να είναι για καλό του . φυσικά. το κερατάκι του. το μπλε δεν ταιριάζει τόσο στα ρόδα. «Μπλε Ρόδο». σ. και φαίνεται να περνάνε καλά όλα μαζί. Λώρα: Μμμ – χμμμ! Τζιμ: Δεν υπάρχουν πια μονόκεροι Λώρα: Το ξέρω Τζιμ: Ο κακομοίρης.»26 Η Laura ταυτίζεται με το μονόκερο. με τον οποίο ο Jim αποκαλούσε τη Laura στο σχολείο για να τονίσει την παράξενη ομορφιά της: «Λώρα: Μα. την οποία θεωρεί φυσική κατάσταση. συχνά χρησιμοποιεί το συμβολικό χαρακτήρα αντικειμένων για να δώσει βαρύτητα στα χαρακτηριστικά των ηρώων του. Τζιμ: Μονόκερως. έχοντας αποδεχτεί την ιδιαιτερότητά της που προβάλλεται μέσω της μοναξιάς. Τζιμ: Έχασε το . ε. σ. Λώρα: Ναι. π.

αφού αποχωρίζεται τον αδερφό της. όπως με την αδεξιότητά του. που πλέον έχει χάσει το κερατάκι του. τον καθιστά στο περιθώριο. σα να του χαρίζει ένα κομμάτι του εαυτού της. παραπέμπει στην εγχείριση (λοβοτομή) που έκαναν στην αγαπημένη αδερφή του συγγραφέα με σκοπό τον έλεγχο της συμπεριφοράς της με τα ξεσπάσματα που είχε. σ. Η διαφορετικότητά του. η αποκάλυψη του ότι είναι αρραβωνιασμένος και πρόκειται να παντρευτεί. και μοιάζει με κοινό άλογο. Του έβγαλαν το κερατάκι για να μη νιώθει αφύσικος. που ήταν τόσο εύθραυστο. καθιστά δηλαδή τον εαυτό της στην εκούσια απομόνωση. π.Ανάλυση του έργου «ο Γυάλινος Κόσμος» του Τέννεσση Ουίλλιαμς (χαμογελάει) θα φανταστώ ότι του έκαναν εγχείριση. Η μοίρα της Laura επισφραγίζεται με το τέλος του έργου. όπως ράγισε το στολίδι. «κλόνισε» την ευαίσθητη ψυχή της κοπέλας και ράγισε την καρδιά της. που σβήνει μόνη της τα κεριά. Εκείνη του χαρίζει το στολίδι σαν ενθύμιο. (Γελάνε και οι δυο) Τώρα θα νιώθει καλύτερα ανάμεσα στα υπόλοιπα άλογα.115 22 | Σ ε λ ί δ α . Αρνείται να ενστερνιστεί το πρότυπο του ευσυνείδητου «υπαλληλάκου» σε μια βολεμένη δουλειά. Η Laura του χαρίζει το μονόκερο. Εκπροσωπεί τον πνευματικό κόσμο σε αντίθεση με τον υλιστικό που είναι το πρότυπο του σύγχρονου αμερικανικού μοντέλου. Η κίνηση είναι συμβολική∙ ο Jim από την αδεξιότητά του σπάει το κέρατο του γυάλινου στολιδιού. Ο Tom Είναι η φωνή του συγγραφέα. με το να αντιστέκεται στον μικροαστισμό της εποχής του. που της χαρίζει ο Jim και τα πρωτόγνωρα συναισθήματα που της προκαλούνται. το μοναδικό άτομο με το οποίο είχε μια στοιχειώδη επικοινωνία.»27 Μήπως η εγχείριση που φαντάζεται με αθωότητα η Laura ότι έκαναν στο μονόκερο. την οδηγεί στην τελική της καταδίκη. να την φιλήσει και μετά να της αποκαλύψει την ύπαρξη της αρραβωνιαστικιάς του. αυτό που πήρε εκείνος άθελά του. παρά το παρθενικό φιλί. που δεν είχαν κέρατα. με προβλέψιμη ζωή και μικροαστικά όνειρα όπως ο Jim. Η Laura όμως δε θα κατορθώσει να απαλλαγεί από τη μοναξιά της. με το φιλί που της έδωσε. 27 ό.

Η ανάγκη του για διαφυγή. Μόνο τότε η περιπέτεια γίνεται προσιτή στις μάζες! . επαγγελματικό. γιατί έγραψα ένα ποίημα πάνω σ’ ένα κουτί παπουτσιών. αφού ο πατέρας. π.. τους παράτησε πριν χρόνια.127 29 ό. το δεύτερο ειδικά με το σκεπτικό να ωφεληθούν η ίδια και η κόρη της. να ξενυχτάει σε μπαρ και να προσπαθεί να δραπετεύσει από το δικό του «Γυάλινο Κόσμο» βλέποντας μανιωδώς ταινίες περιπέτειας στον κινηματογράφο. να γράφει διηγήματα. σ. κατατάσσεται στο Εμπορικό Ναυτικό και επιτέλους μπορεί να ζήσει την περιπέτεια. τίθεται καθοριστικός παράγοντας για την απόλυσή του από την αποθήκη: «Μετά από λίγο καιρό μ’ έδιωξαν από τη δουλειά. Κάποια στιγμή όμως αντιλαμβάνεται ότι η περιπέτεια που προσφέρει η μεγάλη οθόνη είναι «παθητική» και θέλει να δράσει: «Οι άνθρωποι πάνε στο σινεμά και βλέπουν δράση. διαρκώς λογομαχεί με τη μητέρα του. η οποία προσπαθεί να του επιβάλλει το πρότυπο της μετρημένης ζωής και της καριέρας.Ανάλυση του έργου «ο Γυάλινος Κόσμος» του Τέννεσση Ουίλλιαμς Η δε πνευματικότητα του χαρακτήρα του. προσωπικό.82 23 | Σ ε λ ί δ α . Μέχρι να ξεσπάσει ένας πόλεμος. να διαβάζει λογοτεχνία. κρυφά στην αποθήκη που δουλεύει. κλιμακώνεται με τη φυγή του. Βαρέθηκα να κινούνται οι άλλοι στην οθόνη – θέλω να κινηθώ κι εγώ .. σ. Η αγωνία του Tom να βρει την προσωπική του ταυτότητα. Ο ίδιος ο Williams περιγράφει τον Tom ως έναν: «Ποιητή που δουλεύει σε αποθήκη» Εδώ τονίζεται η αντίθεση μεταξύ της πνευματικής του φύσης και της εργασίας 28 ό. οικογενειακό. θα φύγω!»29 Στο χώρο της οικογένειας. π. εκφράζεται με το να γράφει ποιήματα σε κουτιά παπουτσιών.. ενώ οι ίδιοι μένουν στάσιμοι! . με το όποιο κόστος για τον ίδιο.»28 Αυθεντικός χαρακτήρας. που δεν ξεπουλάει τα ιδανικά του. Αντιστέκεται σε όλους τους τομείς..

69 24 | Σ ε λ ί δ α .» 31 Αλλά και στο οικογενειακό περιβάλλον. σ. αλλά μέσα μου. βράζω! Όποτε αγγίζω παπούτσι στην αποθήκη. σου φαίνομαι ονειροπόλος. μη μπορώντας να αντιληφθεί η Amanda τις πνευματικές και υπαρξιακές του ανησυχίες: «Νομίζω ότι κάνεις πράγματα για τα οποία ο ίδιος ντρέπεσαι.83 31 ό. η συμπεριφορά του επηρέασε και τους άλλους. ο Τζιμ με έβλεπε πάντα καλοπροαίρετα. Η στάση της κοινωνίας απέναντι στον Tom παρουσιάζεται ως τιμωρία. Ότι και να’ ναι η ζωή. Στόχος του δεν είναι η προβολή και η κοινωνική αναγνώριση αλλά αυτή καθ’ αυτή η δημιουργική διαδικασία. π. Η ανάγκη του για φυγή εκφράζεται ξεκάθαρα: «Έχω αρχίσει να βράζω μέσα μου. Το ξέρω. Θεωρεί τη δημιουργική δράση ως αυτοσκοπό. 30 ό. πιο συγκεκριμένα την ανάγκη για κοινωνική αναγνώριση ο Tom δεν την επιδιώκει γιατί γράφει ποίηση. Η αδιαφορία του μπορεί να χαρακτηριστεί προκλητική. αντιμετωπίζεται από τη μητέρα του ως άτομο εγωιστικό και ανήθικο. την οποία όμως διατηρεί μόνο για τον ίδιο. τον αντιμετωπίζει ως ξένο σώμα και τελικά τον αποβάλλει. τρέμω στην ιδέα ότι η ζωή είναι μικρή. Συγκεκριμένα στο εργασιακό του περιβάλλον: «Με φώναζε «Σαίξπηρ». στην οποία δεν υπάρχει θέση για έννοιες όπως η φαντασία και η περιπέτεια. γιατί τολμά σε περίοδο κρίσης να ρισκάρει τον πενιχρό μισθό του. π. ξέρω πως είναι κάτι καλύτερο 30 από παπούτσια – εκτός αν είναι παπούτσια στο πόδι κάποιου ταξιδιώτη!» Οι αξίες του Tom. ο οποίος συντηρεί την οικογένεια και παραμερίζει την ιδέα για μελλοντική υπαλληλική καριέρα. Σιγά – σιγά. η εχθρότητά τους υποχώρησε και άρχισαν κι εκείνοι να μου χαμογελάνε. ναι. κι εγώ δεν κάνω τίποτα. βρίσκονται σε πλήρη αντίθεση με του μέσου Αμερικάνου.68 .Ανάλυση του έργου «ο Γυάλινος Κόσμος» του Τέννεσση Ουίλλιαμς που κάνει για βιοποριστικούς λόγους. σ. Κι ενώ όλα τα άλλα παιδιά στην αποθήκη με αντιμετώπιζαν φιλύποπτα ή και εχθρικά. όπως χαμογελάνε οι άνθρωποι όταν βλέπουν ένα παράξενο σκυλί να περνάει σε απόσταση.

Ω. Ο Tom καταφεύγει στην απομόνωση από επιλογή προκειμένου να διασφαλίσει την ακεραιότητα της προσωπικότητάς του.34 33 ό. Οι πόλεις στροβιλίζονταν γύρω μου σα νεκρά φύλλα. αλλά αποκομμένα από το κλαδί τους. να αποβάλλει τη μοναξιά και να επικοινωνήσει. λόγω όμως της ισχυρής αδυναμίας της φύσης της. παρουσιάζονται ανοιχτά από το συγγραφέα: «. και να περάσω από μια φωτισμένη βιτρίνα αρωματοπωλείου γεμάτη πολύχρωμα γυαλάκια. Η αγωνία του όμως για την τύχη της αδερφής του και οι τύψεις που νιώθει ότι την εγκατέλειψε. Ο κόσμος δεν πάει τα μεσάνυχτα στο σινεμά. σ. Κανένας λογικός άνθρωπος δεν πάει στο σινεμά τόσο συχνά όσο λες ότι πας εσύ. σ. κακομοίρης» 32 Το μόνο άτομο με το οποίο δε βρίσκεται σε σύγκρουση είναι η Laura. φύλλα με ζωντανά ακόμα χρώματα.Ανάλυση του έργου «ο Γυάλινος Κόσμος» του Τέννεσση Ουίλλιαμς Γι’ αυτό φέρεσαι έτσι. Και γυρνάς στο σπίτι τρεκλίζοντας και παραμιλώντας σαν μανιακός! Πέφτεις και κοιμάσαι τρεις ώρες όλες κι όλες.»33 Αισθάνεται την ανάγκη να ριζώσει πλέον κάπου. φαντάζομαι πώς θα είσαι όλη μέρα εκεί.127 25 | Σ ε λ ί δ α . π. μισοζαλισμένος. μπουκαλάκια σε υπέροχες αποχρώσεις. 32 ό. π..33 . Νυσταγμένος. Δεν πιστεύω ότι κάθε νύχτα τρέχεις στο σινεμά.. και μετά κατευθείαν δουλειά. Στρέφω και την κοιτάζω κατάματα . επικοινωνεί μαζί του μόνο σε συναισθηματικό επίπεδο. και τα σινεμά δεν τελειώνουνε στις δυο το ξημέρωμα. γι’ αυτό και επιδιώκει τη συντροφιά αγνώστων. Και τότε να νιώσω το χέρι της αδερφής μου στον ώμο μου.. Η μοναξιά θα εξακολουθήσει να υπάρχει στη ζωή του και μετά από τη «μεγάλη φυγή» του από το Σαιν Λούις: «Γι’ αυτό και ταξίδεψα πολύ. σαν κομμάτια ουράνιου τόξου.

σ. εκφραστή του συστήματος και της ιδεολογίας του «Αμερικανικού Ονείρου». Scheye.128 με τα λόγια αυτά κλείνει το έργο.»36 Η λειτουργία του ατόμου αυτού στο έργο έχει και συμβολικό χαρακτήρα: «είναι αυτό το κάτι που αργεί να έρθει και πάντα το περιμένουμε γιατί γι’ αυτό ζούμε»37 Στο έργο ο Jim προβάλλεται ως κύριος εκφραστής του Αμερικανικού προτύπου της Επιτυχίας: «Στο σχολείο ο Τζίμ ήταν ίνδαλμα.13 26 | Σ ε λ ί δ α . π.λοιπόν. Είχε την τεράστια καλοσύνη και ζωντάνια 34 ό.Ανάλυση του έργου «ο Γυάλινος Κόσμος» του Τέννεσση Ουίλλιαμς Αχ. π. π. θυμάται τη Laura. από τον οποίο εμείς έχουμε κάπως απομακρυνθεί. Λώρα.»35 Σύμφωνα με τον καθηγητή Αγγλικής φιλολογίας Thomas E.. αφού είναι απεσταλμένος από τον κόσμο της πραγματικότητας. προσπάθησα να σ’ αφήσω πίσω μου. σ.13 37 ό. Η αντίθεσή του με τα υπόλοιπα μέλη της οικογένειας είναι τόσο έντονη που από την αρχή του έργου αναφέρεται ως: «το πιο ρεαλιστικό πρόσωπο του έργου. Ο Jim Εκπροσωπεί το μέσο Αμερικάνο. σ. με σκοπό να την ξεχάσει μια για πάντα. 36 ό. σ. o Tom ανατρέχει στο παρελθόν. Λώρα.127 35 ό. π. Ο συγγραφέας επικροτεί τη φυγή του Tom ως δικαίωμα του ατόμου για αναζήτηση της προσωπικής του ελευθερίας. Λώρα! Αντίο. αλλά τώρα σου είμαι πιο πιστός απ’ όσο σου ήμουν τότε!» 34 Έχει πλήρη επίγνωση του τι πρέπει να θυσιάσει για να «λυτρωθεί» ο ίδιος εσωτερικά και να αυτοπροσδιοριστεί: «Σβήσε τα κεριά σου.

παρακολουθεί μαθήματα ραδιομηχανικής και Εκφώνησης και έτσι εντάσσεται πλήρως στο σύστημα της βιομηχανικής κοινωνίας: «Γιατί πιστεύω στο μέλλον της τηλεόρασης! Θέλω να είμαι έτοιμος όταν θα πάρει τα’ απάνω της η τηλεόραση – γι’ αυτό πρέπει να ξεκινήσω από τώρα.Βζζζζινννν! 38 ό. Για να καταφέρει να ανέλθει οικονομικά και κοινωνικά ώστε να πραγματοποιήσει το Όνειρο της Επιτυχίας.Ανάλυση του έργου «ο Γυάλινος Κόσμος» του Τέννεσση Ουίλλιαμς των Ιρλανδών. Οπότε. βλέπουμε να εκφράζει στη Laura το θαυμασμό του για την ασήμαντη αλλά κερδοφόρα εφεύρεση της τσίχλας: «Σκέφτεσαι τι λεφτά έκανε αυτός που ανακάλυψε την τσίχλα. φοβερό ε.68 39 ό. Πάντα έτρεχε ή πήγαινε χοροπηδώντας. Έτσι.96 27 | Σ ε λ ί δ α . και η όψη του έλαμπε σαν λευκή. και το μόνο που μένει είναι ν’ αρχίσει να λειτουργεί αυτή η νέα τεχνολογία. αρχηγός της χορωδίας και πρωταγωνιστής στις οπερέτες που ανέβαζε το σχολείο στο τέλος κάθε χρονιάς. σ. αρχηγός στην τάξη των τελειοφοίτων. γοητεύεται από την ιδέα του γρήγορου κέρδους. φοβερός στις διαλέξεις. τον περίμενες τουλάχιστον Πρόεδρο στο Λευκό Οίκο προτού φτάσει τα τριάντα. Λες και όπου πήγαινε. Ήταν αστέρι στο μπάσκετ. σ. Έχω ήδη κάνει αρκετές γνωριμίες. π. Πετούσε με τόσο γρήγορο ρυθμό μέσα στην εφηβεία του που.Βζζζζινννν! Λεφτά . τον φώτιζε κάποιος προβολέας. ποτέ δεν περπατούσε κανονικά – σαν να ήταν έτοιμος να καταργήσει το νόμο της βαρύτητας. π. εμπρός και φύγαμε! Μόρφωση .»38 Όπως κάθε άνθρωπος που ζει με το όνειρο της επιτυχίας.»39 Η προσήλωσή του στα ιδανικά του αμερικανικού συστήματος φαίνεται και από την πίστη του στο μέλλον των τεχνολογικών επιτευγμάτων. κινέζική πορσελάνη. λογικά.

Ανάλυση του έργου «ο Γυάλινος Κόσμος» του Τέννεσση Ουίλλιαμς Εξουσία . σ. φαίνεται ότι ο Τζίμ συνάντησε εμπόδια στη ζωή μόλις τέλειωσε το σχολείο: κάτι του έκοψε τη φόρα οριστικά.109 41 ό. Έξι χρόνια μετά την αποφοίτησή του είχε μια δουλειά όχι και πολύ καλύτερη από τη δική μου. σ. άμα κοιτάξεις γύρω σου. παρουσιάζονται και στο έργο μας.»41 Φαίνεται ότι αντιλαμβάνεται την αποτυχία του και εκφράζει την ανησυχία του στη Laura μέσω των συμβουλών που της δίνει για να τονώσει την αυτοπεποίθησή της. ότι μόνον εσύ έχεις απογοητευτεί! Όμως. προσπαθεί να νικήσει την απογοήτευσή του για την πεσμένη του δημοτικότητα και ελπίζει στην επάνοδό της: 40 ό. όμως από τις πληροφορίες που αντλούμε γι αυτόν από τον Tom. έξι χρόνια αργότερα. σ.68 42 ό. για παράδειγμα: όταν τελείωσα το σχολείο. Στην πραγματικότητα. πίστευα ότι σ’ έξι χρόνια θα είχα πάει μπροστά – και τώρα.102 28 | Σ ε λ ί δ α .Βζζζζινννν! 40 Αυτή είναι η βάση της σύγχρονης δημοκρατίας!» Η αποτυχία εκπλήρωσης του Αμερικανικού Ονείρου και οι συνέπειες της προσκόλλησης του ατόμου σε αυτό. βλέπουμε ότι η εξέλιξή του δεν ήταν η αναμενόμενη αν τη συγκρίνουμε με τη δημοτικότητα που είχε στο σχολείο: «Όμως.»42 Δηλώνοντας όμως την πίστη του στο Αμερικανικό Όνειρο.. βλέπω που είμαι . δεν παρουσιάζεται ανοιχτά από το συγγραφέα. Εγώ. π. π. π. θα δεις ότι πολύς κόσμος έχει απογοητευτεί όπως εσύ. Το μέλλον του Jim. προσπαθεί να τονώσει τη δική του: «Νομίζεις ότι μόνον εσύ έχεις προβλήματα.

68 29 | Σ ε λ ί δ α . αποκαλώντας τον «Σαίξπηρ». Παρατηρούμε λοιπόν. άμα δεν είχαμε πολλή δουλειά στην αποθήκη. τα πνευματικά αγαθά δεν έχουν θέση. Ο Jim παρουσιάζεται ως αντιπροσωπευτικό θύμα των λανθασμένων αξιών της αμερικανικής κοινωνίας. π. οι οποίες έχουν ως στόχο την ανάδειξη του ατόμου μέσω της δημοτικότητάς του. ότι ο Jim παρόλο που στην εισαγωγή του έργου αναφέρεται ως ο χαρακτήρας που συνδέει την οικογένεια (που είναι εγκλωβισμένη στο δικό της «Γυάλινο Κόσμο») με την πραγματικότητα.68 45 ό. σ. γιατί θυμόμουν τις παλιές του δόξες: τον είχα δει πρωταθλητή του μπάσκετ και με το ασημένιο κύπελλο μετά τη διάκριση της διάλεξής του»44 Η σχέση του Jim με τον Tom βασίζεται στην «αλληλοεξυπηρέτηση». σ.105 44 ό. ότι. αλλά δεν έχω χάσει το κουράγιο μου από τα είκοσι τρία μου». Στον κόσμο που εκπροσωπεί ο Jim. Άλλο είναι ο απογοητευμένος και άλλο ο αποθαρρυμένος. της υλικής ευμάρειας και της κοινωνικής καταξίωσης. π. Εγώ είμαι απογοητευμένος. Όπως πληροφορούμαστε από τον Tom. Αλλά κάποια μέρα – πού ξέρεις! – μπορεί να έχει αξία. σχετικά με τη «φιλία» του με τον Jim: «Εγώ του ήμουν πολύτιμος. σ. κλεινόμουν στο δωματιάκι του μπάνιου και έγραφα ποιήματα»45.Ανάλυση του έργου «ο Γυάλινος Κόσμος» του Τέννεσση Ουίλλιαμς «Σήμερα η υπογραφή μου δεν αξίζει τόσο. το μεσοαστικό. π. Εδώ διαφαίνονται καθαρά οι σχέσεις που αναπτύσσονται μεταξύ των ατόμων στην αμερικανική κοινωνία.43 Προσπαθώντας να ανανήψει νοσταλγεί τις περασμένες του δόξες. γι’ αυτό και αντιμετωπίζει τον Tom με μια μικρή δόση ειρωνείας. 43 ό. Ο Tom θυμάται τις παλιές δόξες του Jim και ο δεύτερος ανταποδίδει με το να διαφυλάττει το μικρό μυστικό του Tom: «Κι εκείνος ήξερε την αδυναμία μου.

είναι συνέπεια των προσωπικών στάσεων και των συνθηκών της ζωής ενώ στην περίπτωση της Laura πηγάζει από την ψυχοπαθολογία της. δε μας διευκρινίζεται από το συγγραφέα. Ο Tom αντιλαμβάνεται τις καταστροφικές συνέπειες της προσκόλλησης στο παρελθόν και παίρνοντας την απόφαση να προχωρήσει και να αυτοπροσδιοριστεί. Αφήνεται αμυδρά μια ελπίδα.Ανάλυση του έργου «ο Γυάλινος Κόσμος» του Τέννεσση Ουίλλιαμς παρόλαυτά είναι και ο ίδιος εγκλωβισμένος στα ιδανικά που επιτάσσει η αμερικανική κοινωνία.2. Η Amanda και η Laura κλείνονται οριστικά στη μοναξιά τους στο τέλος του έργου. Το αίσθημα του ανικανοποίητου στην Amanda και τον Tom. γι’ αυτό και νιώθει τύψεις που αφήνει την αδερφή του. ο Tom ως πνευματικός άνθρωπος απομονώνεται στο περιθώριο συνειδητά. έτσι οδηγείται στο αίσθημα του ανικανοποίητου.3. μη θέλοντας να συμβαδίσει με τα ιδανικά της κοινωνίας. Οι διαφορές των τριών βασικών χαρακτήρων Η Amanda και η Laura παρουσιάζονται ως ανίκανες να προσαρμοστούν στην κοινωνία.. εάν θα έχει την ίδια κατάληξη. Η Amanda δεν είναι σε θέση να αντιληφθεί τις καταστροφικές συνέπειες και βρίσκει παρηγοριά με την προσκόλληση σε αυτό. αποκόβεται οριστικά από τη σκέψη της αδερφής του. 3. 3. Τα κοινά στοιχεία των τριών βασικών χαρακτήρων (Amanda – Laura – Tom) Και οι τρεις βρίσκονται απομονωμένοι από το περιβάλλον. 30 | Σ ε λ ί δ α . ο καθένας όμως στο δικό του «Γυάλινο Κόσμο» και αυτό ως προς τα αίτια που τους οδήγησαν στην απομόνωση και ως προς το πώς βιώνει ο καθένας τους τη μοναξιά. αφού ο Tom. Δυο γυναίκες σε ένα σπίτι χωρίς καμία επικοινωνία πια μεταξύ τους. ο συνδετικός κρίκος τις εγκατέλειψε. κυνηγώντας το «Αμερικάνικο Όνειρο» με τις επιπτώσεις του. Για τον Tom όμως. Ο Tom είναι ο μόνος που αντιλαμβάνεται τις αιτίες που δημιουργούν το εσωτερικό του αδιέξοδο και γνωρίζει το κόστος που απαιτείται να απαλλαγεί από αυτό.

Παρατηρούμε κοινά θέματα όπως λ. Shepard. Το θέμα της βίας.1. Εμείς θα ασχοληθούμε με το Αμερικάνικο Ρεαλιστικό Δράμα του 20ου αιώνα που επηρεάζεται από το Μοντέρνο Δυτικό Δράμα. Εκφράζει τον προβληματισμό των συγγραφέων σχετικά με το ψυχολογικό. Όμως. τη μοναξιά και την απόγνωση του σύγχρονου ανθρώπου σε έργα των O’ Neill.χ. Η ιδιαιτερότητα του Μοντέρνου Αμερικανικού Δράματος συνήθως εκφράζεται και με τον όρο «Αμερικάνικος Ψυχολογικός Ρεαλισμός» που έχει ως βάση το άτομο. Οι αξίες της αμερικανικής κοινωνίας μέσα από το Αμερικάνικο Ρεαλιστικό Δράμα του 20ου αιώνα Η θεματολογία του έργου του κάθε συγγραφέα απορρέει από τον κοινωνικό του περίγυρο που και αυτός με τη σειρά του αντανακλά το συγκεκριμένο πολιτισμό που τον διαμορφώνει. Albee. 4. που οφείλεται στην ιδιαιτερότητα του αμερικανικού πολιτισμού. Η διαφορά συνίσταται στο ότι τα θέματα που παρουσιάζονται είναι κοινά. παρουσιάζεται διαφορά στο περιεχόμενο. δηλαδή τις κοινωνικοπολιτιστικές ρίζες και τη συνθετική τους λειτουργία στο χαρακτήρα των προσώπων που επηρεάζονται από το κοινωνικό γίγνεσθαι της εποχής. Την άρνηση της πραγματικότητας και την αντιμετώπιση της αλήθειας στο έργο των Ibsen. Είχε προηγουμένως χρησιμοποιηθεί και από Ευρωπαίους συγγραφείς. το αίσθημα του ανικανοποίητου και η άρνηση της πραγματικότητας και αναπτύσσονται από τους αμερικανούς συγγραφείς 31 | Σ ε λ ί δ α . Bond και Frisch. Pirantello και Zene καθώς και των τεσσάρων προαναφερθέντων αμερικανών συγγραφέων. Εμβάθυνση στο Κεντρικό Θέμα του Έργου 4. Williams. Miller και Albee.Ανάλυση του έργου «ο Γυάλινος Κόσμος» του Τέννεσση Ουίλλιαμς Κεφ. παρά τη συγγένειά τους. σε έργα των Williams. Ibsen. Strindberg και Chekhov αλλά αναπτύχθηκε και εξελίχθηκε στην Αμερική λόγω της ατομικιστικής φιλοσοφίας της κοινωνίας της. όπως το αίσθημα της μοναξιάς. Chekhov. που περιλαμβάνει τη δραματική λογοτεχνία ολόκληρης της Ευρώπης και της Αμερικής και θέλουμε να αποκαλύψουμε τους δημιουργικούς μηχανισμούς που διαμορφώνουν το χαρακτήρα της Αμερικάνικης Ρεαλιστικής Δραματουργίας. Pinter. κοινωνικό και υπαρξιακό αδιέξοδο του Αμερικανού και προβάλλει την ατομικιστική θεώρηση της ζωής ως φιλοσοφία της αμερικανικής κοινωνίας.

αυτή είναι η οπτική των αμερικανών συγγραφέων. παρατηρούμε ότι ακόμα και καθαρά κοινωνικά θέματα. 4. «Το αίσθημα του Ανικανοποίητου» και «η άρνηση της Πραγματικότητας» και αντανακλώνται επάξια στα αντιπροσωπευτικότερα αμερικανικά έργα: «The Glass Menagerie» (1945). Τα βασικά θέματα που θίγονται στα παραπάνω έργα αντικατοπτρίζουν τους χαρακτήρες των ηρώων και τις ανθρώπινες σχέσεις που αναπτύσσονται μεταξύ τους.2. Η κοινωνικο – πολιτιστική πραγματικότητα της Αμερικής της μεταπολεμικής περιόδου του 1945 – 1960. θίγει θέματα όπως «Η αξία της Επιτυχίας» . τη δύναμη και το κύρος (που προϋποθέτουν τον υλικό πλούτο) και ο δεύτερος περιλαμβάνει την ευτυχία και την αυτοολοκλήρωση (που εν μέρει προϋποθέτει υλικό πλούτο) που πραγματώνεται μέσω της αυτογνωσίας του ατόμου. οι εσωτερικές συγκρούσεις. ο ένας περιλαμβάνει την επιτυχία. όπως η επιτυχία απόκτησης υλικών αγαθών παρουσιάζεται ως πρωταρχική αιτία των προαναφερθέντων ψυχολογικών προβλημάτων και αντανακλούν στο αδιέξοδο της αμερικανικής ατομικιστικής κουλτούρας. τα συναισθήματα. η ανάδειξη της κεντρικής ιδέας του έργου και η προβολή της φιλοσοφίας του συγγραφέα. «A Streetcar Named Desire» (1947) του Tennessee Williams. Πώς δημιουργήθηκε ο μύθος του «Αμερικανικού Ονείρου» Η αμερικάνικη κοινωνία δημιουργήθηκε από πληθυσμούς που εκδιώχθηκαν 32 | Σ ε λ ί δ α . Το ψυχολογικό ατομικό πρόβλημα βρίσκεται στο κέντρο της δράσης και συνίσταται στην ανάλυση του προβλήματος. Έτσι. Η πολιτιστική κουλτούρα του κάθε λαού είναι εμφανής στη λογοτεχνία του και διαμορφώνεται σύμφωνα με τα ιδανικά και τις αξίες που διέπουν την κοινωνία του. «Το αίσθημα της Μοναξιάς». Στην περίπτωση της αμερικανικής κοινωνίας υπάρχουν δυο πόλοι. «Death of a Salesman» (1949) του Arthur Miller και «Long Day’s Journey into Night» (1956) του Eugene O’ Neill. τον σκηνικό χώρο που αναπτύσσεται η δράση και η ατμόσφαιρα του έργου. απόρροια των βιωμάτων τους και του φιλοσοφικού προβληματισμού της κοινωνίας τους.Ανάλυση του έργου «ο Γυάλινος Κόσμος» του Τέννεσση Ουίλλιαμς ως ατομικά ψυχολογικά προβλήματα σε αντίθεση με τους Ευρωπαίους που προσεγγίζουν τα θέματα ως προβλήματα της σύγχρονης δυτικής κοινωνίας ή της ανθρώπινης φύσης.

από τη νηπιακή κιόλας ηλικία. ». που αναπόφευκτα δημιουργείται είναι « εάν οι άνθρωποι θέλουν την ελευθερία ή μήπως νιώθουν φόβο μπροστά στην ευθύνη που φέρει η απόκτησή της. που υπάρχει ο φόβος η ελευθερία του να μετατραπεί σε καταναγκασμό με αποτέλεσμα την ψυχολογική του σύγχυση. η ανάγκη του για κοινωνική αναγνώριση που εξασφαλίζεται μέσω της 4633 Το ερώτημα εδώ. Εκεί είχαν τη δυνατότητα να θέσουν τα πλαίσια για καλύτερη διαβίωση αφήνοντας πίσω κοινωνικά στερεότυπα και παραδόσεις. οι άνθρωποι παύουν να απολαμβάνουν την ελευθερία. Ο Erich Fromm δε. συγκαταλέγεται στους ευρωπαίους ψυχαναλυτές που μετανάστευσαν στις ΗΠΑ και οι ψυχαναλυτικές θεωρίες τους βρήκαν τόσο μεγάλη απήχηση στην αμερικανική κοινωνία που έφτασαν να ταυτίζονται με τη σύγχρονη Αμερική. από τη μια υπάρχει η αντίληψη ότι το άτομο αυτοεπιβεβαιώνεται μέσω των προσωπικών του επιτευγμάτων και από την άλλη. ότι οι Αμερικανοί θεωρούν τις ηθικές θέσεις ως υποκειμενικές προτιμήσεις. Σημαντική είναι ωστόσο και η διαπίστωση του Stanley Hauerwas. Simon Weil. 33 | Σ ε λ ί δ α . Είναι τόσο μεγάλη η έμφαση που δίνει η αμερικάνικη κοινωνία στη σπουδαιότητα της προσωπικής επίτευξης και την υπευθυνότητα που φέρει το άτομο για τον εαυτό του. όταν οι δυνατότητες επιλογής είναι τόσο ευρείες ώστε να πλήττουν το κοινό όφελος. Στο επίκεντρο της συνείδησής τους ήταν η ατομική προσπάθεια που έπλασε την ιδεατή εικόνα του «Αμερικανικού Ονείρου». Αυτό εξηγείται μέσω της ψυχολογίας της αλλαγής. Ο Φόβος μπροστά στην Ελευθερία. 1971.Ανάλυση του έργου «ο Γυάλινος Κόσμος» του Τέννεσση Ουίλλιαμς από τον ευρωπαϊκό χώρο και κατέφυγαν στο Νέο Κόσμο προς αναζήτηση μιας καλύτερης ζωής. Η φιλοσοφία αυτή εν μέρει ήταν επηρεασμένη από τον Προτεσταντισμό και την Πουριτανική Ηθική που έφεραν μαζί τους από την Ευρώπη οι πρώτοι άποικοι και είναι εμφανής σε όλα τα επίπεδα της αμερικάνικης ζωής και σκέψης. το οποίο προσδιοριζόταν από την αυτονομία. η οποία επηρεάζει τη διαμόρφωση του συστήματος αξιών και την αντίληψη ταυτότητας του ατόμου. 46 Έτσι λοιπόν. όπως υποστηρίζει η γαλλίδα φιλόσοφος. την αυτοολοκλήρωση και την προσωπική ανάπτυξη του ατόμου. Σε αυτό το σημείο οφείλουμε να επισημάνουμε μια αντίφαση στη φιλοσοφία της αμερικάνικης κοινωνίας. θέμα το οποίο αναπτύσσεται και στο βιβλίο του Erich Fromm.

Το να είναι αρεστό. Η κοινωνική καταξίωση έχει ως σκοπό να προάγει το άτομο και να το ξεχωρίσει από το σύνολο οπότε καταλαβαίνουμε ότι η προσπάθεια ανάδειξης του «Εγώ» παρόλο που επιτυγχάνεται μέσω των κοινωνικών συναναστροφών δε μπορεί ποτέ να αγγίξει τη φιλοσοφία του «Εμείς». επιβεβαιώνει την αξία του. Η ιδεολογία αυτή έχει τις ρίζες της στον προτεσταντισμό που έφεραν μαζί τους οι άποικοι στην Αμερική από την Ευρώπη και έχει στενή σχέση με τον καπιταλισμό. όπως προείπαμε δεν έχουν καμία σχέση με τη βαρύτητα που δίνουν σε αυτή άλλοι λαοί. είναι τόσο δυνατό που όταν αυτή του η ανάγκη δεν εκπληρωθεί. Τα υλικά αγαθά για τους Αμερικάνους. επιτυγχάνεται μέσω των φιλικών σχέσεων που συνάπτει. προβλήθηκε έντονα και μέσω του αμερικάνικου κινηματογράφου. Οι φιλίες αυτές είναι στο πλαίσιο της ατομικιστικής του φιλοσοφίας. Το πρότυπο της προσωπικής επιτυχίας και κυρίως της υλικής. όπου η έννοια της αυτοεκτίμησης αναδύεται στο άτομο όταν αυτό έρχεται για πρώτη φορά σε επαφή με τις απόψεις της κοινωνίας γι’ αυτό. Με τη μεταφορική έκφραση «καθρεπτιζόμενος εαυτός» εξηγείται η άποψη που έχει το άτομο για τον εαυτό του. Λόγω του ότι η αυτονομία και η ανεξαρτησία είναι πρωταρχικοί σκοποί. Για τον αμερικάνο. Ο πραγματισμός της αμερικάνικης κουλτούρας έρχεται σε αντίθεση με τον ευρωπαϊκό τρόπο σκέψης που δίνει βάση στον κόσμο των ιδεών. δεν είναι απλά μέσο για την άνετη διαβίωσή τους αλλά μεταφράζεται ως βαθύτερη μεταφυσική αγωνία. Το δεύτερο δε. η οποία διαμορφώνεται από τις πληροφορίες που παίρνει από τους άλλους γι’ αυτό. Στοιχεία της αμερικανικής θεώρησης των ιδανικών του ατόμου συναντώνται στη θεωρία του «Κοινωνικού Καθρεφτισμού» των Cooley και Mead.Ανάλυση του έργου «ο Γυάλινος Κόσμος» του Τέννεσση Ουίλλιαμς δημοτικότητας. όπως της Ελλάδας. η φιλία σηματοδοτεί τις κοινές ανάγκες. Οι φιλικές όμως αυτές σχέσεις έχουν ημερομηνία λήξης όταν το άτομο αλλάζει κοινωνική θέση. το άτομο θεωρεί ότι δεν είναι αγαπητό και άρα δεν είναι επιτυχημένο. Όταν λοιπόν το άτομο βλέπει τους προσωπικούς του στόχους να μην 34 | Σ ε λ ί δ α . ο Αμερικάνος αντιστέκεται στους δεσμούς αλληλεξάρτησης. Η δημοτικότητά του.

που αλλοτριώνει το άτομο ηθικά. Το άτομο μέσω των αλληλοσυγκρουόμενων αξιών του (προσωπικές αξίες και κοινωνικές επιταγές) οδηγείται στην αλλοτρίωση. είναι η ανασφάλεια και η ανισότητα της αμερικάνικης κοινωνίας. «το αίσθημα της μοναξιάς». Συχνά. Ο ανταγωνισμός. ότι η αμερικάνικη κοινωνία παρουσιάζει μεγάλες αντιφάσεις και αλληλοσυγκρουόμενες αξίες που έχουν επιπτώσεις οδυνηρές στην ψυχολογία του λαού. την απόγνωση και την αυτοκαταστροφή. αισθάνεται αποτυχημένο γιατί βρίσκεται στο περιθώριο της κοινωνίας και πρέπει οπωσδήποτε να ενταχθεί σε αυτή για να ανακάμψει και να επαναπροσδιοριστεί. βλέπουμε την έντονη αμφισβήτηση των ιδανικών και αξιών του αμερικάνικου πολιτισμού και την ανάγκη για μια ανθρωποκεντρική στροφή της κοινωνίας. Μια άλλη αντίφαση που παρατηρούμε στην αμερικάνικη κοινωνία είναι ότι το άτομο παρά την ατομικιστική του φιλοσοφία διακατέχεται παράλληλα και από συνεργατικότητα. συναισθηματικά και πνευματικά και το ωθεί στη βία.Ανάλυση του έργου «ο Γυάλινος Κόσμος» του Τέννεσση Ουίλλιαμς πραγματώνονται. Κυρίαρχα θέματα που εκφράζουν το ψυχολογικό αδιέξοδο είναι όπως προείπαμε. αυτά τα αισθήματα δεν παρουσιάζονται στους βασικούς χαρακτήρες των έργων μεμονωμένα αλλά σε συνδυασμούς. Εδώ φαίνεται η αποτυχία ενός λαού που έρχεται σε 35 | Σ ε λ ί δ α . «το αίσθημα του ανικανοποίητου» και «η άρνηση της πραγματικότητας». Οι δε συνέπειές του. Στο μοντέρνο Αμερικάνικο Δράμα. Παρατηρούμε λοιπόν. Ο ανταγωνισμός αποτελεί θεμελιώδη αρχή του Κοινωνικού Δαρβινισμού. Στα περισσότερα έργα θίγεται η αποτυχία του «Αμερικανικού Ονείρου». Συχνά τα άτομα προσπαθούν να βγουν από το αδιέξοδο καταφεύγοντας στο όνειρο και την αυταπάτη. είναι βασικό στοιχείο της ατομικιστικής φιλοσοφίας και παρατηρείται σε πολιτισμούς που η θέση του ατόμου στην κοινωνία δεν έχει σχέση με τις οικογενειακές του καταβολές αλλά με την προσωπική του αξία. Αυτό γιατί από τη βιομηχανική εποχή τα άτομα αλληλεπιδρούσαν σε χώρους οργανωμένων ομάδων και η εργασία τους για να παραχθεί προϋπέθετε συνεργασία.

Παρά την έντονη κριτική στάση που έχουν οι σύγχρονοι Αμερικάνοι δραματουργοί. στους ήρωές του. Το αίσθημα του ανικανοποίητου ουσιαστικά απορρέει από τον προβληματισμό του ίδιου του συγγραφέα.Ανάλυση του έργου «ο Γυάλινος Κόσμος» του Τέννεσση Ουίλλιαμς σύγκρουση με τα ιδανικά του. είναι εκφραστής ενός ποιητικού οράματος μοναξιάς. Η μοναξιά. είναι βασικό συστατικό της ψυχολογίας των κύριων ηρώων στα έργα του Williams και πηγάζει από τη μοναξιά του νιώθουν. Το αίσθημα του ανικανοποίητου. Η μοναξιά. Οι αξίες της αμερικανικής κοινωνίας συναντώνται ως τα βασικά θέματα – συγκρούσεις στο έργο του Williams Ο Williams. όπως δήλωσε ο ίδιος σε συνέντευξή του το 1973. Το αίσθημα της μοναξιάς καθορίζει τις ανθρώπινες σχέσεις που στο έργο του είναι σχέσεις διάστασης. Μιας μοναξιάς που υπάρχει στη φύση του ανθρώπου και είναι υπεύθυνη για τις πράξεις του. Η τέχνη γι’ αυτόν είναι μια εκδήλωση. της οικογένειάς του αλλά και τον ίδιο. μια ανάγκη να ξεφύγει από αυτήν την υπαρξιακή του απομόνωση. Με το αίσθημα του ανικανοποίητου εκφράζονται οι εσωτερικές συγκρούσεις των χαρακτήρων και δημιουργείται ο βασικός πυρήνας από όπου απορρέουν οι εξωτερικές συγκρούσεις και εκτυλίσσεται η δράση του έργου. τις δικές του εσωτερικές συγκρούσεις. δηλαδή την πίστη στο Αμερικάνικο Όνειρο και την ατομικιστική θεώρηση της ζωής. Διαθέτουν ωστόσο υψηλά ιδανικά και αξίες που τους διαφοροποιούν από τους αλλοτριωμένους εκφραστές της κοινωνίας και χαίρουν το σεβασμό και την εκτίμηση του συγγραφέα. δεν καταφέρνουν να ξεφύγουν από τη φιλοσοφία του λαού τους γιατί δίνοντας έμφαση στη νεότητα των βασικών ηρώων τους εκφράζουν την αισιοδοξία τους για ένα καλύτερο αύριο που υπόσχεται την προσωπική καταξίωση του ατόμου και άρα πέφτουν στην αντίφαση να ενστερνίζονται αυτό που καταγγέλουν. Λογικό είναι. αφού είναι χαρακτήρες που απορρέουν από τις οικείες του φυσιογνωμίες. Η θέση του συγγραφέα σχετικά με τον αγώνα που κάνουν τα άτομα για να 36 | Σ ε λ ί δ α . εκφράζεται με το αίσθημα του ψυχικού πόνου και της απελπισίας λόγω της ευαισθησίας του χαρακτήρα τους.3. είναι το σημαντικότερο και επαναλαμβανόμενο θέμα στα έργα του. 4.

Ηριδανός. Βασική μορφή έκφρασης της άρνησης της πραγματικότητας είναι η νοσταλγία. προβάλλει τη θέση ότι το άτομο οφείλει να αποβάλλει από πάνω του τις καταστρεπτικές αξίες της κοινωνίας ώστε να μπορέσει να βρει την ισορροπία με τον εαυτό του. σ. παίρνοντας τη ζωή στα χέρια τους ή υποκύπτουν στη μοίρα τους. Ο Γυάλινος Κόσμος. Παρόλο που οι χαρακτήρες του έργου είναι αντιθετικοί. είναι η φυγή από την πραγματικότητα μέσω ψευδαισθήσεων. ίσως. Σε βαθύτερη ανάλυση.. τους είχαν προδώσει ή. είναι ότι σπάνια κατορθώνουν να αυτοπροσδιοριστούν και να λύσουν το πρόβλημά τους. Μπελιές.Ανάλυση του έργου «ο Γυάλινος Κόσμος» του Τέννεσση Ουίλλιαμς αντιμετωπίσουν το αίσθημα του ανικανοποίητου που τα διακατέχει. Ε. αλλά και γενικό χαρακτηριστικό της αμερικάνικης μεσοαστικής τάξης. και των αξιών που εκπροσωπούν. εκείνοι είχαν προδώσει τα μάτια τους – και τώρα προσπαθούσαν να διαβάσουν με τα δάχτυλα. όπως ο Tom. αυτενεργώντας. Ο υπαινιγμός αυτός παρουσιάζεται φανερά στην εισαγωγή του έργου από τον Tom: «. Jim και Tom. Τα μάτια τους. τότε που η τεράστια μεσαία τάξη της Αμερικής σπούδαζε σε σχολές τυφλών. νιώθουν όλοι μη ικανοποιημένοι. όπως οι τυφλοί. Αθήνα. αλλά μέσω των έντονων αντιθέσεων των χαρακτήρων του. μτφρ. η διέξοδος από τα κοινωνικά και ψυχολογικά του προβλήματα καθώς βρίσκεται σε σύγκρουση με τον εξωτερικό και εσωτερικό του κόσμο. δεν είναι μόνο βασικό στοιχείο της ψυχολογίας των Wingfield. Οι χαρακτήρες του Williams που βρίσκονται στο περιθώριο της κοινωνίας. 47 Στόχος του ατόμου είναι αρχικά.12 37 | Σ ε λ ί δ α . αναζητούν την προσωπική τους διέξοδο άλλοτε στον εξωπραγματικό χώρο 47 Τέννεσση Ουίλλιαμς. Ο Williams δεν ασκεί απλά κριτική στα υλιστικά πρότυπα της κοινωνίας του.Επιστρέφω σ’ εκείνη την αλλόκοτη περίοδο των τριάντα. Το αίσθημα του ανικανοποίητου συμπεραίνουμε ότι προβάλλει αναπόφευκτα την κοινωνική πραγματικότητα στο σύνολό της. 1945. Η άρνηση της πραγματικότητας. τις εξελίξεις για την οικονομία που κατέρρεε». όπως η Laura.. έχοντας υλιστικά και πνευματικά πρότυπα.

του Tom που αποδρά προσωρινά από την πραγματικότητα μέσω της λογοτεχνίας και της ποίησης. μαρτυρά τη δική του προσωπική σχέση με την τέχνη. Έτσι οδηγούμαστε στη σκέψη ότι οι χαρακτήρες αυτοί νοσούν συμβολικά υποδηλώνοντας την υλιστική κοινωνία που νοσεί και της οποίας είναι κύριοι 38 | Σ ε λ ί δ α . Ο Williams είναι κάθετα αντίθετος με τη φιλοσοφία του Αμερικανικού Ονείρου και του πλουτισμού ώστε να παρουσιάζει τους χαρακτήρες αυτούς στα έργα του ότι πάσχουν από κάποια σοβαρή ασθένεια.Ανάλυση του έργου «ο Γυάλινος Κόσμος» του Τέννεσση Ουίλλιαμς της ψευδαίσθησης και του ονείρου και άλλοτε στο δημιουργικό χώρο της τέχνης. δηλαδή δε λύνουν με αυτό τον τρόπο τα εσωτερικά τους προβλήματα. για τον Tom όμως λειτουργεί διαφορετικά. είναι σε θέση να καταλάβει τις συνέπειες και τολμά να αποκόψει κάθε δεσμό με το παρελθόν με σκοπό να μπορέσει να αυτοπροσδιοριστεί.χ. Να τονίσουμε εδώ. Εκείνος. Οι καταστροφικές συνέπειες της προσκόλλησης στο παρελθόν φαίνεται να λειτουργούν διαφορετικά σε Tom και Amanda. Αυτοί δεν είναι οι βασικοί χαρακτήρες των έργων του και αντανακλούν όλα όσα ο ίδιος αποστρέφεται στην κοινωνία που έζησε. Για την Amanda το παρελθόν είναι φυγή από το παρόν και λειτουργεί σαν καταφύγιο για εκείνη. Για τον ίδιο γνωρίζουμε ότι σε συνέντευξή του στις 08/03/1959 στους New York Times. Ο Williams την κατακρίνει μέσω των ηρώων του που αρνούνται να ενταχθούν στη σύγχρονη αλλοτριωτική κοινωνία. Δεν είναι σε θέση να καταλάβει ότι μένει στάσιμη εκεί. Η σημασία που δίνει ο Williams στον απελευθερωτικό χαρακτήρα της τέχνης μέσω των ηρώων του λ. Η αξία της επιτυχίας χρησιμοποιείται ως αντικείμενο και μέσο έκφρασης του κοινωνικού προβληματισμού. ότι οι ήρωές του αποδρούν προσωρινά από την πραγματικότητα μέσω της τέχνης. αποκάλυψε ότι στην ηλικία των δεκατεσσάρων ανακάλυψε το γράψιμο ως μέσο φυγής από την πραγματικότητα και αμέσως έγινε το καταφύγιό του. Οι καταστροφικές συνέπειες για το άτομο των μεθόδων φυγής από την πραγματικότητα προκαλούν τη συμπόνια του συγγραφέα αλλά και τη στάση του για ανάγκη αυτενέργειας.

οικονομικοί κύκλοι που φοβούνται μια ξαφνική πτώση των τιμών των μετοχών. Στα μέσα του 1930 όλη η αμερικάνικη οικονομία έχει παραλύσει. δεν μπορούν να αγοράσουν. Συνήθως νικητής είναι ο εκφραστής των υλικών αξιών που οδηγείται στην προσωπική του αλλοτρίωση. σε μια Αμερική ευημερούσα. Όλοι προσπαθούν να πουλήσουν τις μετοχές τους πριν πέσουν πιο χαμηλά. Πολλές χρεοκοπούν.4.1. Αμέσως η τιμή των μετοχών αρχίζει να πέφτει κατακόρυφα και ένας αληθινός πανικός δημιουργείται στο χρηματιστήριο. που πίστευε ότι έχει βρει τον τρόπο να χτυπήσει την ανέχεια. Πολλές τράπεζες που είχαν τοποθετήσει τα χρήματα των πελατών τους σε μετοχές για να αποκομίσουν μεγαλύτερα κέρδη.4. πράγμα που επιδεινώνει την οικονομική κρίση. καταστρέφονται και κηρύσσουν πτώχευση. Από εκείνη την ημέρα μεγάλος αριθμός Αμερικανών ρευστοποιεί τις μετοχές του για να τις τοποθετήσει αλλού ελπίζοντας να κερδίσει περισσότερα. Η μεγάλη κρίση του 1929 – 1932 στην Αμερική Στις 22 Οκτωβρίου 1929. Συμπεραίνουμε ότι στα έργα του προβάλλεται έντονα η σύγκρουση μεταξύ πνευματικών και υλιστικών αξιών. ξεσπά η μεγάλη κρίση. αρχίζουν να πωλούν. 39 | Σ ε λ ί δ α . Στις 24 Οκτωβρίου 1929 ρευστοποιήθηκαν 13 εκατομμύρια τίτλοι μετοχών. Ακόμη και τα τραστ περιορίζουν την παραγωγή τους. Το ιστορικο – πολιτικό πλαίσιο της Αμερικής του 1930 4. 4. Οι επιχειρήσεις που δεν μπορούν πια να διαθέσουν τα προϊόντα τους και τα βλέπουν να συσσωρεύονται σε στοκ. Οι εργάτες απολύονται ή εισπράττουν μειωμένες αμοιβές. Άλλες τράπεζες μπροστά στην οικονομική κρίση δεν δανείζουν πια τα χρήματα τους στους πελάτες τους για να αγοράσουν βιομηχανικά προϊόντα και αρνούνται τα χρηματοδοτήσουν τις επιχειρήσεις. Ενώ μέχρι τότε η αξία των βιομηχανικών μετοχών αυξανόταν συνεχώς.Ανάλυση του έργου «ο Γυάλινος Κόσμος» του Τέννεσση Ουίλλιαμς εκφραστές. αναγκάζονται να ρίξουν τις τιμές. γιατί με την σειρά τους.

Αντίθετα η Γαλλία θίγεται λιγότερο γιατί σε αυτή οι μεγάλες βιομηχανικές επιχειρήσεις ήταν λίγες και επομένως οι αμερικανικές επενδύσεις ελάχιστες. Στους άνεργους πρέπει να προσθέσουμε ακόμη τους υπαλλήλους και τους διευθυντές των επιχειρήσεων που έκλεισαν. Επειδή δεν υπάρχουν αγοραστές. επιδιώκουν να επαναπατρίσουν τα κεφάλαια τους για να αντιμετωπίσουν τις οικονομικές τους δυσκολίες. η οποία έχει σημειώσει αξιόλογη βιομηχανική ανάπτυξη χάρη στα αμερικάνικα κεφάλαια. 4. παραλύοντας την παγκόσμια οικονομία. 6 εκατομμύρια στην Γερμανία. οι τιμές αυτών των προϊόντων πέφτουν και έτσι οι χώρες αυτές χάνουν την κύρια πηγή εσόδων τους. της οποίας οι οικονομικές δυσκολίες είναι παλιές. Οι Κοινωνικές Επιπτώσεις Της Κρίσης Άμεσο αποτέλεσμα της κρίσης ήταν να προκληθεί σε ολόκληρο τον κόσμο ένα κύμα κοινωνικής εξαθλίωσης. Αυτή η ανέχεια προκαλεί την οργή των .3. Οι έμποροι βλέπουν τις εργασίες τους να μειώνονται γιατί δυσκολεύονται να πουλήσουν και οι πελάτες των ελεύθερων επαγγελμάτων συνεχώς ελαττώνονται.4. Αλλά εκτός από τις βιομηχανικές χώρες. η Βραζιλία τον καφέ της. Ένας μεγάλος αριθμός εργατών στις χώρες που επλήγησαν περισσότερο έμεινε άνεργος: 13 εκατομμύρια στις Ηνωμένες Πολιτείες στα 1932. Οι αμερικάνικες τράπεζες που είχαν δανείσει χρήματα στις άλλες χώρες.4. Εκείνη που θίγεται περισσότερο είναι η Γερμανία. 4. η κρίση πλήττει και τις γεωργικές και τις υπανάπτυκτες. Έτσι προκαλούν χρεοκοπία στις γερμανικές και αυστριακές τράπεζες που στηρίζονται κυρίως στον αμερικανικό δανεισμό. Στην Αγγλία. η κατάσταση επιδεινώνεται περισσότερο γιατί η κρίση. Η Διεθνής κρίση Από τις Ηνωμένες Πολιτείες η κρίση επεκτείνεται σε ολόκληρο τον κόσμο.2. Η παράλυση της οικονομίας αφαιρεί από τις πλούσιες χώρες τα χρήματα με τα οποία αγόραζαν τα προϊόντα των αγροτικών χωρών. Οι αγρότες δεν βρίσκουν αγοραστές για τα προϊόντα τους παρά την πτώση των τιμών. Έτσι ο Καναδάς δεν μπορεί πια να πουλήσει το σιτάρι του. η Αυστραλία το μαλλί της. αφαιρεί από την χώρα τους περισσότερους πελάτες. Η ευρωπαϊκή ευημερία έχει κλονιστεί.

θα αναζωογονούσαν άλλες επιχειρήσεις. ήταν η ακόλουθη σκέψη : για να γίνει κατορθωτή η ανάκαμψη της οικονομίας θα πρέπει να ανατεθούν στις βιομηχανίες μεγάλες παραγγελίες. Οι βιομηχανίες για να πραγματοποιήσουν τις παραγγελίες. Το ίδιο συμβαίνει και στον τραπεζικό τομέα. Η κοινωνική κρίση αρχίζει να μεταμορφώνεται σε ιδεολογική. Βασικός άξονας της πολιτικής του Roosevelt. συγκρούσεις ανέργων με την αστυνομία στους δρόμους είναι καθημερινό φαινόμενο για τις μεγάλες πόλεις της Ευρώπης και της Αμερικής. Ο πληθυσμός των αστικών κέντρων αυξάνεται και δημιουργούνται πρόσθετα κοινωνικά προβλήματα. Μία από τις κυριότερες συνέπειες αυτής της κρίσης είναι η ακόμα μεγαλύτερη κεφαλαιοκρατική συγκέντρωση. εκλέγεται πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών ο Franklin Roosevelt. Τα μεγάλα βιομηχανικά συγκροτήματα βρήκαν την ευκαιρία και εξαγόρασαν τις μικρότερες επιχειρήσεις που χρεοκόπησαν ή που δεν μπορούσαν να ανταπεξέλθουν στην κρίση.πολιτών κατά των κυβερνήσεων. Η Παρέμβαση του Κράτους για την αντιμετώπιση της Κρίσης Στα 1932. ο οποίος εφαρμόζει μία νέα πολιτική για την έξοδο από την οικονομική κρίση. θα έπρεπε το κράτος να αναλάβει τον ρόλο του επενδυτή για να πετύχει την αναθέρμανση της οικονομίας. διαδηλώσεις. Η διάρθρωση της αστικής κοινωνίας διαταράσσεται.4. που τις θεωρούν υπεύθυνες για την κρίση: πορείες. 4. Πολλοί αγρότες και κάτοικοι μικρών πόλεων συρρέουν στα μεγάλα αστικά κέντρα με την ελπίδα να βρουν δουλειά. η οποία και επαύξησε τον ρόλο των τραστ στην οικονομική ζωή. χάνουν την οικονομική τους υπόσταση και προλεταριοποιούνται. Με αυτόν τον τρόπο οι εργάτες θα έβρισκαν εργασία και με τις αποδοχές τους θα κινούσαν την αγορά. Τα μεσαία αστικά στρώματα. με τη χρεοκοπία των επιχειρήσεων τους.4. Η επέμβαση αυτή εκδηλώνεται με τους εξής τρόπους: . Η νέα αυτή οικονομική πολιτική ονομάζεται «New Deal». Αλλά επειδή κανένας δεν είχε χρήματα για να τα επενδύσει ( και όσοι είχαν δεν τα επένδυαν).

Kennedy.Α. δολ. Πτωχεύσεις και Αυτοκτονίες Εκτός από τους μικροεπενδυτές και οι τράπεζες είχαν εκτεθεί σημαντικά στο χρηματιστήριο. • Θεσπίζονται υψηλοί τελωνιακοί θεσμοί για τα εισαγόμενα από το εξωτερικό προϊόντα. Μαζικές αναλήψεις καταθέσεων έφεραν πανικό. ο οποίος πούλησε πριν από το κραχ και έβγαλε εκατομμύρια. . Μερικές χώρες μιμούμενες τις Η. • Προσπάθεια για επανάκτηση των αγορών του εξωτερικού με υποτίμηση της αξίας του εθνικού νομίσματος. καταθέσεων εξατμίστηκαν και 10. τράπεζες κατέρρευσαν. • καταστροφή του στοκ των βιομηχανικών και των αγροτικών προϊόντων ή περιορισμός της παραγωγής τους ώστε να ανέβουν οι τιμές τους. Έτσι τα προϊόντα αυτά γίνονται ακριβότερα από τα εγχώρια και ο τοπικός αγοραστής δεν τα προτιμά. Joseph Kennedy. για να αναζωογονήσει το εμπόριο της. εικόνα ενδεικτική της ελαφρότητας που περικύκλωνε το χρηματιστήριο. μια και του προσφέρονται φθηνότερα. Μία από τις ιστορίες αυτού του τύπου ήταν εκείνη του πατέρα του John F. Με αυτόν τον τρόπο ελπίζεται ότι ο ξένος αγοραστής θα προτιμήσει τα προϊόντα της χώρας. ο κόσμος εμφανίζεται βαθιά αλλαγμένος. Όταν οι μετοχές ήταν άχρηστα χαρτιά. άνθρωποι άρχισαν να πέφτουν από τα κτίρια. Πάντως όσοι εμφανίστηκαν προνοητικοί κατάφεραν να κερδίσουν.000 τράπεζες έβαλαν λουκέτο.Π. χρηματιστηριακοί οίκοι πτώχευσαν. καθώς άκουσε τυχαία νεαρούς λούστρους στο δρόμο να σχεδιάζουν πώς θα κερδοσκοπήσουν στην αγορά. • Καταβάλλεται προσπάθεια να ισοσκελισθεί ο κρατικός προϋπολογισμός με μείωση των δαπανών (αποπληθωρισμός). καταστρώνουν προγράμματα εκτέλεσης δημοσίων έργων για να μειώσουν την ανεργία. Εκτιμάται ότι περίπου 140 δισ.4. Στα 1932 η Αγγλία.5. 4. υποτιμά τη στερλίνα και το 1934 ο Roosevelt κάνει τι ίδιο με το δολάριο. Μετά την οικονομική κρίση. τα χρήματα των καταθετών τους είχαν γίνει καπνός.

το έργο παίχτηκε στη Νέα Υόρκη. Στις 31 Μαρτίου του 1945. ενθουσιάστηκαν με το έργο και το αξιολόγησαν με θαυμασμό που συνεχίστηκε σε καθημερινή βάση μέσω των άρθρων τους. To 1950. στο θέατρο Playhouse του Broadway με εξίσου μεγάλη επιτυχία και κέρδισε το Βραβείο Κριτικών (New York Drama Critics Circle Award).» Κεφ. Δυο όμως κριτικοί θεάτρου. έγινε ταινία με πρωταγωνιστές τους ηθοποιούς: Kirk Douglas (Τζιμ). ξανακυλώντας στη συνέχεια στα χαμηλά του 1932. Στη μεγάλη ύφεση που ακολούθησε το κραχ η φτώχεια έγινε καθημερινότητα. είχαν ετοιμάσει μια σημείωση σε απάντηση για τις χαμηλές αναμενόμενες εισπράξεις. Οι παραγωγοί δε.Μετά το κραχ ο Dow Jones ανέκαμψε για λίγο στις αρχές του 1930. είχε μεγάλη αμφιβολία σχετικά με την παραγωγή και από το θέατρο δεν περίμεναν το έργο να διαρκέσει περισσότερο από μερικές βραδιές. Στα μέσα Ιανουαρίου είχε γίνει το πιο φημισμένο έργο στο Σικάγο και ήταν σχεδόν αδύνατο να βρει κανείς εισιτήρια. . Πρώην εκατομμυριούχοι επιχειρηματίες κατέληξαν να πουλάνε μήλα και μολύβια στις γωνίες των δρόμων και το ένα τρίτο των Αμερικανών βρέθηκε κάτω από το όριο της φτώχειας. Το κραχ της Wall Street είχε τεράστιο αντίκτυπο στην αμερικανική οικονομία και παραμένει μέχρι σήμερα πηγή έντονης ακαδημαϊκής συζήτησης για τις συνέπειές του. Οι Κριτικές της Εποχής για το Έργο Το έργο παίχτηκε για πρώτη φορά στο θέατρο Civic του Σικάγο στις 26 Δεκεμβρίου του 1944. Η αγορά δεν επέστρεψε στα προ του 1929 επίπεδα πριν από τα τέλη του 1954 και στις 8 Ιουλίου 1932 βρισκόταν σε χαμηλότερο επίπεδο από το 1800. 5. Το βασικό ερώτημα είναι «αν το κραχ προκάλεσε την ύφεση που ακολούθησε ή αν ήταν απλώς ένα σύμπτωμα της οικονομικής φούσκας που είχε δημιουργηθεί από την πιστωτική μανία. Ο Williams.

Μολονότι αποφεύγω τις προφητείες. Όσο για τη δ. ορισμένοι κριτικοί αντιμετώπισαν τον Williams σκληρά εξαιτίας των ομοφυλοφιλικών του προτιμήσεων και των καταχρήσεων που έκανε. Δεν υπήρχε ούτε καν κάποια τυχαία σωματική οικειότητα του είδους εκείνου που παρατηρεί κανείς στους λαούς της Μεσογείου στις οικογενειακές τους σχέσεις. όπως εξομολογείται: «Πώς θα μπορούσα να τολμήσω να μην λάβω υπόψη μου 48 φιλολογικό ψευδώνυμο του πεζογράφου Δημήτριου Ροδόπουλου 49 Τέννεσση Ουίλλιαμς. πολύ σχετική προς την οπισθοδρόμησή μας μπροστά σε έξω – οικογενειακές προσκολλήσεις»49 Οι απόψεις των κριτικών είναι τόσο σημαντικές για εκείνον. ο Γυάλινος Κόσμος. Getrude Lawrence (Αμάντα) και Arthur Kennedy (Τομ). θετικού και πεζολόγου Αμερικανού. πρέπει να ομολογήσουμε ότι εγέμισε τη σκηνή με το δημιουργικό παίξιμό της. σε σκηνοθεσία Καρόλου Κουν και μουσική Μάνου Χατζιδάκι με τους ηθοποιούς: Κουν. μάλλον ντρεπόμαστε ο ένας τον άλλον. Για την παράσταση είχε γράψει ο Μ. Κουν έπαιξε σαν ηθοποιός τον πρώτο ανδρικό ρόλο. παίχτηκε για πρώτη φορά στο θέατρο Τέχνης Καρόλου Κουν το 1946. Λαμπέτη.Jane Wyman (Λώρα).183 . Στην Ελλάδα. με πρωταγωνίστρια τη Vivien Leigh. Στην πραγματικότητα. Και όμως η αγάπη μας ήταν. Τις δεκαετίες ’50 και ’60. Λαμπέτη. Αθήνα. Αναμνήσεις. και σωματικά. και είναι η βαθύτερη της ζωής μας και στάθηκε.182 . Ίνδικτος. Καραγάτσης: 48 «Ο κ. 2003. εντελώς ακηλίδωτη από οποιαδήποτε σαρκική σχέση. Γιαννακοπούλου και Καλλέργη. Χαρακτηριστική είναι η κριτική που άσκησε το αγγλικό Κοινοβούλιο για το έργο του. έχω την εντύπωση πως αυτή η κοπελίτσα θα πάει μακριά και ψηλά!» Κάποιος κριτικός είχε θίξει στον Williams ότι το βασικό θέμα του έργου του είναι η «αιμομιξία». Καλλέργης απέδωσε πολύ καλά τον τύπο του νεαρού. Ο κ. Ο συγγραφέας θεώρησε ότι μπορεί να αναφέρεται στη στενή σχέση του με την αδερφή του Rose και αμύνθηκε απαντώντας: «Η αδερφή μου κι εγώ είχαμε μια στενή σχέση. σ. Το έργο χαρακτηρίστηκε «ακόλαστο και πορνογραφικό». σε παραγωγή Laurence Olivier. «Λεωφορείο ο Πόθος» που παίχτηκε το 1949 στο Λονδίνο. ίσως.

σύμφωνοι.. σ. όπως και των περισσότερων μεγάλων συγγραφέων του σύγχρονου Αμερικάνικου Δράματος βρήκαν ευρεία απήχηση στο αμερικανικό κοινό γιατί εξέφραζαν τα προβλήματα της εποχής και τις φιλοσοφικές τους αναζητήσεις. τα έργα του. αλλά με υποτιμούσαν μόνο οι κριτικοί»52 Παρά τις κατά καιρούς αρνητικές κριτικές που λάμβανε ο Williams για το έργο του και που κυρίως είχαν να κάνουν με την προσωπική του ζωή. π.» 50 Συχνά διακατέχεται από παρανοϊκές σκέψεις μη μπορώντας να δεχτεί την αποτυχία: «Στη Νέα Υόρκη το κατέβασαν με εκδικητικότητα». Ο Αμερικάνικος Ρεαλισμός βασίζεται στην ανάλυση της αντικειμενικής 50 ό.. σ. το Αίσθημα του Ανικανοποίητου.344 51 ό. σ.311 . Συμπεράσματα Το Μεταπολεμικό Αμερικάνικο Ρεαλιστικό Δράμα ασχολείται με θέματα τα οποία αντανακλούν τα προβλήματα της κοινωνίας σε αντίθεση με το Ευρωπαϊκό Ρεαλιστικό Δράμα. Τα αμερικανικά θεματικά στοιχεία επικεντρώνονται στα εξής θέματα (για τα οποία έγινε εκτενής ανάλυση το κεφάλαιο 4) : την Αξία της Επιτυχίας. το Αίσθημα της Μοναξιάς.οποιαδήποτε κριτική που αποφασίζει τη ζωή ή το θάνατο μιας παράστασης.257 52 ό.. την Άρνηση της Πραγματικότητας. «Υποψιάζομαι πως ήταν μια σκευωρία ώστε να με περιορίσουν σ’ αυτό που θεωρούσαν πως ήταν το μέγεθός μου». π. όπου το κοινωνικό πλαίσιο εντάσσεται στο χωροχρόνο της δράσης με σκοπό την ανάδειξη φιλοσοφικών προβληματισμών.51 «Συχνά αποτύγχανα. π.

πραγματικότητας μέσω της υποκειμενικής ματιάς των ηρώων. Συμφωνούμε με τη θέση του συγγραφέα ότι το άτομο που διαθέτει πνευματικά ιδανικά και ρισκάρει γι’αυτά με σκοπό να αυτοπροσδιοριστεί. είμαστε αντίθετοι με τη φιλοσοφία του κινήματος της «Τέχνης για την Τέχνη» και θεωρούμε ότι σκοπός της δεν πρέπει να είναι μόνο η εκθείαση του Ωραίου αλλά και μια ανθρωποκεντρική εστίαση και κριτική ματιά απέναντι . αποδεσμευμένη από τα κοινωνικά στερεότυπα. Διότι το έργο του είναι διαχρονικό και τολμά να σπάσει τα ταμπού της κάθε πουριτανικής κοινωνίας με τα υλιστικά της ιδανικά και την προσκόλλησή της σε ένα ελιτίστικο παρελθόν. Μπορεί το άτομο αυτό να πετύχει για λίγο αλλά τελικά θα υποστεί την ολοκληρωτική αλλοτρίωση. να τρελαθούν ή να υποστούν άλλες σοβαρές ζημιές στη θέση του συγγραφέα. Τα φιλοσοφικά ζητήματα που θίγονται από τους αμερικάνους συγγραφείς. τοποθετώντας τις δικές του προσωπικές αξίες στο περιθώριο. Η σχέση του συγγραφέα με τους ήρωές του είναι τόσο στενή που ο ένας καθρεφτίζει τον άλλο. να είναι ότι δε μπορεί ο συγγραφέας. Οι ήρωές του έχουν συγκεκριμένο λόγο ύπαρξης: να μιλήσουν για ότι δεν τολμάει να πει ο συγγραφέας. μας δηλώνει τη φιλοσοφία του και τις δικές του προσωπικές επιλογές.σχετικά με τις σεξουαλικές προτιμήσεις των ηρώων του. Στους ήρωές του είναι μεταστοιχειωμένοι οι χαρακτήρες την προσωπικής του ζωής. να εκτεθούν σε κοινή θέαση. Κατά καιρούς λογοκρίθηκε χωρίς όμως αποτέλεσμα. πάντα με το τίμημά τους. δίνοντας την απόλυτη ελευθερία έκφρασης στον καλλιτέχνη. έχει πολλές πιθανότητες να τα καταφέρει εν αντιθέσει με το άτομο που έχει πίστη στις υλικές αξίες και αναπαράγει το όραμα της κοινωνίας του. Η στάση αυτή του συγγραφέα στα έργα του. συνήθως είναι προεκτάσεις των ψυχολογικών προβλημάτων των ηρώων. Κατά καιρούς. ο ίδιος και η οικογένειά του. ζώντας έκλυτο βίο. να επικοινωνήσουν με το κοινό όπως θα επιθυμούσε ο συγγραφέας. Παρόλαυτά. Η θέση μας είναι ότι η Τέχνη χρίζει να παρουσιάζεται χωρίς περιορισμούς. καθιστώντας τους έρμαια των παθών τους. να προκαλέσουν όπως θα ήθελε ο συγγραφέας. υπήρξαν αντιδράσεις σχετικά με το περιεχόμενο του έργου του Williams.

ακόμη και κατά τη διάρκεια της ζωής μου χωρίς γενικευμένη βία» Tennessee Williams . είμαι βέβαιος γι’αυτό όχι όμως στρατευμένη και όχι υπόγεια. Δε θέλουμε και ούτε είμαστε σε θέση να κρίνουμε την προσωπικότητά του με τις ιδιαιτερότητές της αλλά αντιλαμβανόμαστε ότι οι σκέψεις και οι ενέργειες του κάθε καλλιτέχνη δηλώνουν την υπαρξιακή του αγωνία και η μαχητικότητά του έχει ως σκοπό τον αυτοπροσδιορισμό του. θέλουμε να δηλώσουμε ότι προτιμούμε να μην υπόκειται σε συγκεκριμένο πολιτικο – ιδεολογικό πλαίσιο ώστε να αφήνεται στον καλλιτέχνη ένα ευρύτερο πεδίο έκφρασης. Με αυτό τον τρόπο θεωρούμε ότι γίνεται ένας συγκερασμός της Τέχνης που λειτουργεί ως «αυτοσκοπός» και έχει ως επίκεντρο την αισθητική αξία του καλλιτεχνικού έργου και της «Στρατευμένης Τέχνης» που ο ρόλος της είναι κοινωνικά προσανατολισμένος. χαίρει το θαυμασμό μας για αυτή την «εύθραυστη» και ιδιάζουσα προσωπικότητα. «Η δική μου δουλειά είναι η επανάσταση.μπορεί να πάρει πολλά χρόνια και για πολλούς από εμάς ίσως σταθεί και ακατόρθωτο.σε φλέγοντα κοινωνικά ζητήματα. προσωπική και καλλιτεχνική. Για τη δε στρατευμένη τέχνη. Η προσωπική και επαγγελματική ζωή του δραματουργού. με τον οποίο ασχοληθήκαμε. Το να παλέψεις με τα «φαντάσματά» σου για να «γνωρίσεις τον εαυτό σου».

.......14 2..2.1..... ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Εισαγωγή …………………………………………………………………………. Αντικείμενα που έχουν συμβολικό χαρακτήρα …………………………………18 2....11 Κεφ.... 1..... Εργογραφία ………………………………………………………………………........ Γενική Εισαγωγή στο Έργο 2........ 18 2.. Ψυχολογική ανάλυση των χαρακτήρων του έργου ……………………….1 Κεφ...3... Βασικά θέματα του έργο …………………………………………………………....2..... 3..... Βασικά θέματα – συγκρούσεις έργου …………………………………………... 2.2. Βιογραφικά στοιχεία 1. Χαρακτήρες ……………………………………………………………………….......17 2.3..6. Εμβάθυνση στους Θεατρικούς Χαρακτήρες 3.......... Χαρακτηριστικά έργων του Williams ... Περίληψη έργου …………………………………………………………………. Το κίνημα του Ρεαλισμού και οι επιρροές του συγγραφέα ……………………9 1.........20 3.2 1.. Βιογραφικό του Tennessee Williams ………………...1.....4.....19 Κεφ...... Τα κοινά στοιχεία των τριών βασικών χαρακτήρων ....... 15 2........5..1....

50 Συμπεράσματα ……………………………………………………………53 Πίνακας περιεχομένων …………………………………………………. Πτωχεύσεις και Αυτοκτονίες ……………………………………………….3.2.3..(Amanda – Laura – Tom) ……………………….…………………………………. Οι Κοινωνικές Επιπτώσεις Της Κρίσης ………………………………….4..5. Εμβάθυνση στα Κεντρικά Θέματα του Έργου 4.. 47 4.4. Το ιστορικο – πολιτικό πλαίσιο της Αμερικής του 1930 …..46 4..... 4.3.. Οι Κριτικές της Εποχής για το Έργο …………………………..4..4.1.37 4... 47 4..4....36 3.. Οι αξίες της αμερικανικής κοινωνίας μέσα από το Αμερικάνικο Ρεαλιστικό Δράμα του 20ου αιώνα …………………………….. Η Διεθνής κρίση ……………………………………………………………. Οι αξίες της αμερικανικής κοινωνίας συναντώνται ως τα βασικά θέματα – συγκρούσεις στο έργο του Williams …………………….4......42 4......56 Βιβλιογραφία …………………………………………………………….49 Κεφ.. 5.59 Παράρτημα φωτογραφιών ………………………………………………60 . Η μεγάλη κρίση του 1929 – 1932 στην Αμερική …………………………46 4.4. Η Παρέμβαση του Κράτους για την αντιμετώπιση της Κρίσης …………48 4. Οι διαφορές των τριών βασικών χαρακτήρων ………………………………..2... Πώς δημιουργήθηκε ο μύθος του «Αμερικανικού Ονείρου» ………………39 4.36 Κεφ.1..

. M. χειμερινή περίοδος 2005 – 2006. μτφρ. Αναμνήσεις. 2003 Ουίλλιαμς..) – Πανεπιστήμιο Αθηνών.sparknotes. Σχολή Φιλοσοφική Τμήμα Αγγλικής Γλώσσας και Φιλολογίας Αθήνα. Διατριβή (Δ. Tennessee Williams notebooks. Τ.. Αθήνα. Δημοτικό Περιφερειακό θέατρο Βόλου (διαδικτυακή πηγή) <www. Ρ. Ο Γυάλινος Κόσμος... Αθήνα. Αθήνα. Ελληνικά Γράμματα. 1999 Χαβιαρά – Κεχαϊδου. 1945 Πεφάνης.Βιβλιογραφία Ουίλλιαμς. Πατεράκη.. 1985 Thornton. Τ. Ιστορία του Θεάτρου. Αθήνα.. Υποδομή. Αμερικάνικο Θέατρο: Κοινωνικο-Πολιτιστική Διαλεκτική στο Ρεαλισμό του 20ου αιώνα .com/lit/menagerie/. 1st ed. Ίνδικτος. Φ.html> ανακτήθηκε στις 02/05/2013 .. Yale U. Ηριδανός. Γ. Pr. Ε. Το θέατρο και τα σύμβολα. Τμήμα Θεάτρου. 2006 Πηγές ΑΠΘ Σχολή Καλών Τεχνών. 1987 Χάρτνολ.. Θεατρικό Πρόγραμμα της παράστασης Γυάλινος Κόσμος.Δ. μτφρ. Ε. Μπελιές..

Βιογραφικά στοιχεία ο Tennessee Williams . 1.Παράρτημα Φωτογραφιών Κεφ.

4. Το Ιστορικο – Πολιτικό πλαίσιο της Αμερικής του 1930 . Frank Merlo Κεφ.Rose και Thomas με τη μητέρα τους. Edwina Rose και Thomas με το σύντροφο της ζωής του.

δείκτες ανεργίας το 1930 ανήλικο κορίτσι – εργάτρια σε εργοστάσιο παραγωγής βαμβακιού (1900-1937) .

1932 .διαφήμιση που καλεί τους άνεργους πολίτες να καταταγούν στο Εμπορικό Ναυτικό εργάτες σε ουρανοξύστη της Αμερικής.

Αμερική ‘30 Αυτοκτονίες στη Νέα Υόρκη μετά την κατάρρευση του χρηματιστηρίου (κραχ) το φθινόπωρο του 1929 . συσσίτια για τους ανέργους από τον Al Capone.

στο θέατρο Playhouse της Νέας Υόρκης. 5. στην προσπάθειά τους να βρουν καλλιτεχνικούς θησαυρούς και να τους κατασχέσουν. από τα μαχητικά αεροπλάνα Γερμανών και Ιταλών μετά από διαταγή των Ισπανικών Δυνάμεων στις 26 Απριλίου 1937. είναι δημιούργημα του Pablo Picasso και ήρθε ως απάντηση για το βομβαρδισμό της Γκερνίκα. Λέγεται πως όταν οι Γερμανοί εισήλθαν στο Παρίσι κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. κατά τη διάρκεια του Ισπανικού Εμφυλίου. Οι Κριτικές της Εποχής για το Έργο η θεατρική αφίσα για τον Γυάλινο Κόσμο. ένας Γερμανός Αξιωματικός έδειξε σε φωτογραφία τον πίνακα στον ίδιο τον Πικάσο που είχε προσαχθεί ρωτώντας τον: -Αυτόν τον πίνακα εσείς τον κάνατε. Κι εκείνος απάντησε με θάρρος: Όχι. Η Guernica. Εσείς! Κεφ. 1945 . μιας βάσκικης επαρχιακής πόλης στη βόρεια Ισπανία.

στο ρόλο της Scarlett O' Hara. Ναταλία Τσαλίκη (Amanda) και Αντίνοο Αλμπάνη (Tom) Ο Tom. αριστερά ο κόσμος των υλιστικών προτύπων της αμερικανικής κοινωνίας και δεξιά ο κόσμος των πνευματικών αναζητήσεων. Αμαλία Νίνου (Laura). η παράσταση Γυάλινος Κόσμος σε σκηνοθεσία Κατερίνας Ευαγγελάτου. με τους ηθοποιούς(από αριστερά): Κωνσταντίνο Γαβαλά (Jim). Δυο κόσμοι διαφορετικοί. η Vivien Leigh. στο Όσα παίρνει ο άνεμος . στέκεται μόνος του δεξιά με σκοπό να φανεί η αντίθεσή του από τους άλλους ήρωες.

Μια άλλη Amanda Wingfield που αναπολεί την ευμάρεια της αριστοκρατίας του Νότου με την ξέγνοιαστη ζωή και τη συντροφιά επίδοξων εύπορων συζύγων.του 1939. .