ΕΤΟΣ 4Ο , ΜΑΡΤΙΟΣ 2017

Ανάμνηση Θαύματος κολλύβων Αγίου Θεοδώρου Τήρωνος

Ονομάζεται Τήρων, διότι κατετάγη στο στράτευμα των Τηρώνων, δηλαδή των
νεοσυλλέκτων, διοικούμενο υπό του πραιπόσιτου Βρίγκα.

Ο Ιουλιανός ο παραβάτης, γνωρίζοντας ότι οι χριστιανοί καθαρίζονται με τη
νηστεία στη πρώτη εβδομάδα της αγίας Σαρακοστής - γι' αυτό την λέμε
καθαρά εβδομάδα - θέλησε να τους μολύνει. Διέταξε λοιπόν, κρυφά, όλες οι
τροφές στην αγορά να ραντισθούν με αίματα ειδωλολατρικών θυσιών.
Όμως με Θεία ενέργεια, φάνηκε στον ύπνο του τότε Αρχιεπισκόπου
Κωνσταντινουπόλεως Ευδόξίου, ο μάρτυρας Θεόδωρος και φανέρωσε το
πράγμα. Παρήγγειλε να ενημερωθούν όλοι οι χριστιανοί, να μην αγοράσουν
καθόλου τρόφιμα από την αγορά και για να αναπληρώσουν την τροφή να
βράσουν σιτάρι και να φάνε τα λεγόμενα κόλλυβα, όπως τα έλεγαν στα
Ευχάϊτα. Ετσι και έγινε και ματαιώθηκε ο σκοπός του ειδωλολάτρη
αυτοκράτορα. Και το Σάββατο τότε, ο ευσεβής λαός που διαφυλάχθηκε αμόλυντος στην καθαρά εβδομάδα,
απέδωσε ευχαριστίες στον μάρτυρα.
Από τότε γύρω στα μέσα του Δ΄ αιώνα, η Εκκλησία τελεί κάθε έτος την ανάμνηση αυτού του γεγονότος σε
δόξα Θεού και τιμή του μάρτυρα αγίου Θεοδώρου του Τήρωνος.

Στην Αγιογραφία, ο Άγιος Θεόδωρος ο Τήρων εμφανίζεται σε τεσσάρων ειδών μορφές. Είτε μόνος με
στρατιωτική στολή, είτε αντιμετωπίζοντας ένα φίδι-δράκο και μαζί με τον Άγιο Θεόδωρο τον Στρατηλάτη
όρθιοι ή πάνω σε άλογα. Πάντα φέρει στρατιωτική στολή.

Ημερομηνία εορτής: 04/03. Με βάση το Πάσχα, εορτάζει 43 ημέρες πριν το Άγιο Πάσχα.

Ραφαήλ

1
Τι είναι οι Χαιρετισμοί της Θεοτόκου;

Ο Ακάθιστος Ύμνος (Χαιρετισμοί) είναι ένα μεγάλο και
σπουδαίο ποίημα, γραμμένο τον 6ο αιώνα μ.Χ., που μιλάει
στην Παναγία και της λέει επαίνους, ευχαριστίες και
προσευχές.
Μέσα υπάρχουν σε ποιητική μορφή, με πανέμορφα λόγια,
όλες οι βασικές διδασκαλίες της Ορθοδοξίας για το Χριστό,
την ενανθρώπισή του, το ρόλο της Παναγίας για τη σωτηρία
του ανθρώπου, την αγνότητα και την αγιότητά Της, αλλά και
για τον αγώνα του ανθρώπου για ένωση με το Θεό και τη
βοήθεια που ζητάει από το Χριστό και την Παναγία γι' αυτό
τον αγώνα.
Ποιητής των Χαιρετισμών είναι μάλλον ο άγιος Ρωμανός ο
Μελωδός, ένας από τους μεγαλύτερους ελληνόγλωσσους
ποιητές όλων των εποχών. Το ποίημα είναι μελοποιημένο
και ανήκει στο είδος κλασικής μουσικής του Βυζαντίου που λέγεται «κοντάκιο». Έχει 24 στροφές, «οίκους»,
που αρχίζουν, με τη σειρά, από τα 24 γράμματα της αλφαβήτου.
Πολύ όμορφοι Χαιρετισμοί έχουν γραφτεί και για πολλούς άλλους αγίους, αλλά οι Χαιρετισμοί της Παναγίας
είναι η βασική έμπνευση για όλους τους άλλους που έχουν γραφτεί μετά.
Τον 7ο αιώνα, όταν ο λαός της Κωνσταντινούπολης σώθηκε από την επίθεση των Αβάρων μετά από
παρέμβαση της Παναγίας, όλοι έψαλλαν στην Αγία Σοφία τον Ακάθιστο
Ύμνο όρθιοι (από εκεί και το όνομά του) και τότε μάλλον γράφτηκε το πασίγνωστο αρχικό τροπάριο «Τη
Υπερμάχω Στρατηγώ».
Η Ορθόδοξη Εκκλησία ψάλλει τους Χαιρετισμούς κάθε Παρασκευή βράδυ, τις πρώτες 5 εβδομάδες της
Μεγάλης Σαρακοστής. Για την ακρίβεια, κόβουμε τους Χαιρετισμούς σε 4 κομμάτια, λέγονται «4 στάσεις» και
λέμε από ένα κάθε Παρασκευή, ενώ την 5η Παρασκευή λέγεται ολόκληρο το έργο.
Τους Χαιρετισμούς τους απαγγέλλει ο ιερέας. Πριν απ' αυτό, οι ψάλτες έχουν ψάλει ένα άλλο περίφημο
μουσικό και ποιητικό έργο, που λέγεται «κανόνας των Χαιρετισμών» (οι κανόνες είναι ένα άλλο είδος
βυζαντινής κλασικής μουσικής) και δημιουργός του είναι ένας ακόμη κορυφαίος ποιητής και μουσικός του
Βυζαντίου, ο άγιος Ιωσήφ ο Υμνογράφος.
Πολλοί ορθόδοξοι χριστιανοί μέσα στους αιώνες (και σήμερα) συνηθίζουν να διαβάζουν τους Χαιρετισμούς
κάθε βράδυ, πριν κοιμηθούν, αντί για άλλη προσευχή. Από τις πολλές φορές, συχνά τους μαθαίνουν απ' έξω.
Η συνήθεια αυτή είναι πολύ ωραία και σωστή, αφού οι ορθόδοξοι προτιμούμε να προσευχόμαστε με τις
προσευχές της Εκκλησίας, παρά με προσευχές που δημιουργούμε εκείνη τη στιγμή (αν και λέμε στο Θεό και
τέτοιες, αυτοσχέδιες, προσευχές). Ένας λόγος είναι ότι έτσι ο νους μας ξεκουράζεται και μπορεί να γίνει η
προσευχή κυρίως με την καρδιά, δηλ. να στραφούμε ψυχικά προς το Θεό, χωρίς να απασχολούμαστε με το να
φτιάξουμε εκείνη την ώρα τα λόγια που θα του πούμε. Και φυσικά, όταν διαβάζουμε μια προσευχή από βιβλίο
(π.χ. τους Χαιρετισμούς ή ένα παρακλητικό κανόνα), ξέρουμε τι ακριβώς θέλουμε να πούμε στην Παναγία, στο
Θεό ή σε έναν άγιο - κι εκείνος επίσης το ξέρει, ακόμα κι αν εμείς δεν ξέρουμε τι θέλουμε να του πούμε,
εκείνος ξέρει τι υπάρχει στην καρδιά μας και καθώς στρεφόμαστε προς αυτόν πνευματικά μέσω της
προσευχής που διαβάζουμε, είναι σα να του το λέμε.

Τζοάννα

2
Λείπει ο Μάρτης από τη Σαρακοστή;

Μάρτης πήρε το όνομα του από το λατινικό όνομα του θεού Άρη
(Mars = Άρης). Είναι ο πρώτος μήνας του Ρωμαϊκού ημερολογίου και
αντιστοιχεί με τον Ελαφηβολιώνα των Αρχαίων Ελλήνων. Στο
Βυζάντιο γιόρταζαν την πρώτη Μαρτίου με σπουδαίες
δραστηριότητες. Ο λαογράφος Λουκάτος αναφέρει ότι τα
«χελιδονίσματα» προέρχονται από την αρχαιότητα. Την Πρώτη
Μαρτίου οι μικροί έφτιαχναν ένα ομοίωμα χελιδονιού και
τραγουδώντας το ανάλογο τραγούδι πήγαιναν από σπίτι σε σπίτι για
να μαζέψουν αυγά. Σύμφωνα με το έθιμο, από την 1η ως τις 31 του
Μάρτη, τα παιδιά φορούν στον καρπό του χεριού τους ένα
βραχιολάκι, φτιαγμένο από στριμμένη άσπρη και κόκκινη κλωστή, τον «Μάρτη» ή «Μαρτιά»...
Η χρήση του… Το βραχιολάκι αυτό, σύμφωνα με την παράδοση, το φοράνε κυρίως τα παιδιά για να μην
«καούν» και να προστατευτούν από τον ανοιξιάτικο ήλιο. Μέχρι και πρόσφατα, πριν κάποιες δεκαετίες οι
... όμορφες γυναίκες ήταν αυτές που δεν μαύριζαν από τον ήλιο (μαύριζαν αυτές που έκαναν δουλειά έξω, οι
αγρότισσες που ήταν πιο φτωχές). Έτσι ο ήλιος του Μαρτίου ήταν «ύπουλος» και ο μάρτης ήταν η υπενθύμιση!
Το βγάζουν στο τέλος του μήνα, ή το αφήνουν πάνω στις τριανταφυλλιές όταν δουν το πρώτο χελιδόνι, για να
τον πάρουν τα πουλιά και να χτίσουν τη φωλιά τους.

Ορφέας

Η Κυρά Σαρακοστή

Η Κυρά Σαρακοστή έχει σταυρωμένα τα χέρια της, επειδή προσεύχεται,
δεν έχει στόμα γιατί δεν μιλάει και γιατί νηστεύει, δεν έχει αυτιά για να
μην ακούει. Όλα αυτά γιατί η περίοδος μέχρι το Πάσχα στην ουσία
σημαίνει στροφή στον εσωτερικό μας κόσμο με σκοπό την κάθαρση μέσω
της νηστείας, όχι μόνο των τροφών αλλά και των κακών μας συνηθειών:
δεν βλέπουμε δηλαδή, δεν ακούμε και δεν σχολιάζουμε τι κάνουν οι άλλοι,
αλλά στρέφουμε την προσοχή μας στην δική μας βελτίωση. Με στόμα
ανύπαρκτο λόγω της νηστείας, με τα χέρια σταυρωμένα λόγω της
προσευχής και με ποδαράκια επτά να συμβολίζουν τις επτά βδομάδες απ’
τις Απόκριες μέχρι την Ανάσταση. Η κυρά Σαρακοστή υπήρξε, τρόπον
τινά, η ”βασίλισσα” του νηστίσιμου Σαραντάμερου (ουσιαστικά πενταήμερου όμως) που ξεκινά την Καθαρά
Δευτέρα.

Γράφει ο Γεώργιος Μέγας “άλλοτε, που έλειπαν τα ημερολόγια και ήθελαν να έχουν κάποια αντίληψη του
χρόνου στη διάρκεια της Μεγάλης Σαρακοστής, οι άνθρωποι του λαού είχαν βρει ένα εύκολο μέσο, παρίσταναν
τη Σαρακοστή εικονικά σαν Καλόγρια. Έπαιρναν μια κόλλα χαρτί κι σχεδίαζαν με το ψαλίδι μια γυναίκα. Κάθε
Σάββατο κόβουμε κι ένα πόδι. Το τελευταίο πόδι το κόβουμε το Μεγάλο Σάββατο, το βάζουμε μέσα σ ’ένα
ξερό σύκο ή καρύδι κι όποιος το βρει του φέρνει γούρι! (Χίος). Στον Πόντο: παίρνουν μια πατάτα ψημένη ή
ένα κρεμμύδι, μπήγουν επάνω ακτινοειδώς 7 φτερά κότας, το δένουν από το ταβάνι και κρέμεται όλη τη
Σαρακοστή. Μια μια βδομάδα που περνάει, βγάζουν από ένα φτερό

Μαρία

3
Η Εθνική Επέτειος της 25 ης Μαρτίου «Η Φιλική εταιρεία».

Γιορτάζουμε την έναρξη της Ελληνικής Επανάσταση το 1821 που έγινε
εναντίον του τουρκικού ζυγού μετά από 400 χρόνια σκλαβιάς και
αναφερόμαστε στην ένοπλη εξέγερση των Ελλήνων εναντίον των
Οθωμανών με σκοπό την ίδρυση ανεξάρτητου κράτους, του ελληνικού
κράτους που υπάρχει ακόμη και σήμερα . Η πρόταση εορτασμού έγινε λίγα
χρόνια αργότερα, το 1834, από τον Παναγιώτη Σούτσο, ενώ καθιερώθηκε
επίσημα το 1838, με Βασιλικό Διάταγμα της Κυβέρνησης Όθωνος.
Η Φιλική εταιρεία
Οι ιδρυτές της Φιλικής Εταιρείας Νικόλαος Σκουφάς, Εμμανουήλ Ξάνθος
και Αθανάσιος Τσακάλωφ, προχώρησαν στην εγγραφή μελών
στις ελληνικές παροικίες του εξωτερικού και στις Παραδουνάβιες Ηγεμονίες, ενθαρρυμένοι από το
επαναστατικό πνεύμα του Ρήγα Βελεστινλή, τους αγώνες του Λάμπρου Κατσώνη και των Σουλιωτών καθώς
και την αναταραχή που προκαλούσαν στην Οθωμανική Αυτοκρατορία, απείθαρχοι πασάδες.
Οι Φιλικοί, όπως αποκαλούνταν τα μέλη της, χρησιμοποιούσαν κρυπτογραφικό κώδικα για να επικοινωνούν
μεταξύ τους και υπέγραφαν με ψευδώνυμα. Η μύηση τους στην οργάνωση είχε τη μορφή ιεροτελεστίας, που τη
σφράγιζε ο όρκος μπροστά σε ιερέα. Ο Εμμανουήλ Ξανθός ήταν αυτός, ο οποίος πρότεινε για αρχηγό της
Φιλικής Εταιρείας, τον Πρίγκιπα Αλέξανδρο Υψηλάντη και εκείνος δέχθηκε να υπηρετήσει και ορκίζεται
κατά το τυπικό της εταιρείας, όπου και αναγνωρίζεται Γενικός Επίτροπος της Αρχής.
Οι Φιλικοί άφηναν να εννοείται ότι πίσω από την Εταιρεία υπήρχε μια Μεγάλη Δύναμη, που ήθελε
την απελευθέρωση των Ελλήνων. Σ' αυτήν μυήθηκαν πολλοί από τους πρωταγωνιστές του Αγώνα, όπως ο
αρχιμανδρίτης Γρηγόριος Δίκαιος ή Παπαφλέσσας, ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης, οι οπλαρχηγοί Ιωάννης
Φαρμάκης και Γεωργάκης Ολύμπιος και αρκετοί άλλοι.

Μαριάννα

Το κρυπτόλεξο των Ηρώων του 1821

Εφραίμ

4
5
6