ΠΛHPΩMENO

TEΛOΣ
Tαχ. Γραφείο
KΩ∆IKOΣ 094587 Iωαννίνων
Aριθµός. Aδείας 14

ΠEPIO∆IKH EK∆OΣH ΠOΛITIΣTIKOY
b ΣYΛΛOΓOY ∆OΛOY IΩANNINΩN b
ETOΣ 34ο u AP. ΦYΛ. 133 u IANOYAPIOΣ - ΦEBPOYAPIOΣ - MAPTIOΣ 2017
TAX. ∆/NΣH: AΠOΛΛΩNIAΣ 21 u 45332 IΩANNINA u e-mail: doliotika@dolo.gr u www.dolo.gr

Οι κάτοικοι της µεθορίου H A∆EΛΦOTHTA ∆OΛOY

ΖΗΤΟΥΝ NA NIΩΣOYN AΣΦAΛEIA THΣ HΠEIPOY
«O AΓIOΣ XPIΣTOΦOPOΣ»
Είναι κοινό µυστικό ότι τα χωριά µας, στην πλειονότητά τους
κατοικούνται από υπερήλικες ανθρώπους που µένουν µόνοι και εύχεται σε όλους τους Συγχωριανούς
αβοήθητοι. και φίλους του χωριού µας
Η γειτνίαση µε την Αλβανία έχει δηµιουργήσει «ειδικά» προ-
βλήµατα στην περιοχή µας και οι ανάγκες συνοριακής φύλαξης KAΛH ANAΣTAΣH
είναι αυξηµένες. Η µείωση του στρατιωτικού προσωπικού στα
φυλάκια της παραµεθορίου, δίνει θάρρος σε διάφορες οµάδες TO ∆IOIK. ΣYMBOYΛIO
κακοποιών και άλλων αποχρώσεων να δρουν ανενόχλητοι εκµε-
ταλλευόµενοι και τον µικρό αριθµό αστυνοµικών στην περιοχή,
οι οποίοι επ’ ουδενί δεν µπορούν να καλύψουν τις ανάγκες, να Οι ηµέρες του Θείου
πράττουν πολλά και διάφορα. Επιπλέον επιτείνει το κλίµα ανα- Πάθους και της
σφάλειας που έχει δηµιουργηθεί τα τελευταία χρόνια στους µό-
νιµους και όχι µόνο κατοίκους της. Αποτέλεσµα να είναι ανήσυ-
Ανάστασης του Θεαν-
χοι για το τι τελικά θα γίνει και κυρίως φοβισµένοι, καθώς δεν θρώπου πλησιάζουν.
µπορούν να κυκλοφορήσουν µε ασφάλεια. Το ∆ιοικητικό
Μαθήµατα θάρρους, δυναµισµού και επιµονής να κρατηθεί Συµβούλιο του Πολι-
στον τόπο της, δίνει η 62 ετών κτηνοτρόφος Σοφία ∆ηµητρίου ( τιστικού Συλλόγου
και όχι µόνον), που ζει ολοµόναχη στο έρηµο ακριτικό χωριό
Ορεινό. Στην οριογραµµή των συνόρων µε την Αλβανία, στα 730
Ιωαννίνων, σας εύχε-
µέτρα υψόµετρο, το Ορεινό είναι ένα χωριό «φάντασµα». Την ται ολόψυχα προσω-
ίδια εικόνα αντικρίζει ο επισκέπτης φτάνοντας σε αρκετά χωριά πική και οικογενειακή
της παραµεθορίου. Αποκαλυπτική η εκποµπή 360ο από το κανά- υγεία και ευτυχία.
λι Alpha περιδιαβαίνοντας αρκετά χωριά της της περιοχής µας. Ελπίζουµε οι Άγιες
Κάτοικοι και φορείς του Πωγωνίου ακόµη και απόδηµοι, ζη-
τούν από τους αρµόδιους φορείς της πολιτείας την επάνδρωση
Ηµέρες να γαληνέψουν
µε το αναγκαίο προσωπικό των τµηµάτων Συνοριοφυλακής, την τις ψυχές όλων µας
επαναλειτουργία των συνοριακών φυλακίων του Στρατού, την και να µας δώσουν ∆ύναµη, Κουράγιο και Αισιοδοξία.
στελέχωση του Α.Τ. ∆ελβινακίου µε προσωπικό και µέσα, αλλά Η πορεία του Θεανθρώπου και το Θείο ∆ράµα σήµε-
και καθηµερινές περιπολίες ιδιαίτερα ρα µοιάζουν πιο επίκαιρα από ποτέ για όλη την ανθρω-
τις βραδινές ώρες. * Συνέχεια στη 2η σελίδα
πότητα, αλλά ζωντανεύουν στις ψυχές όλων µας την
Ελπίδα και την Προσµονή για να βαδίσουµε ο καθένας
K O Y B E N TO Y ΛE Σ Tου ∆HM. ΠOTΣH
χωριστά και όλοι µαζί από το Γολγοθά και τη
ΣΠHΛAIOΛOΓIKEΣ Σπήλαιο «Xαλάσµατα» Σταύρωση στη Λύτρωση και την Ανάσταση.
EPEYNEΣ ∆OΛOY
H γειτόνισά µου Eυανθία
ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ
(Γράφω απ’ όσα µου είπαν
Xαΐλη - Kολέφα µου έλεγε συ- ΚΑΛΗ ΑΝΑΣΤΑΣΗ
και θυµάµαι)
χνά για τα χαλάσµατα ότι έγινε ΤΟ ∆. Σ. ΤΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ
πάρα πολύ µεγάλος σεισµός
Aπό το αρχείο του αείµνη-
που άνοιξε η γη και κατάπιε ολό-
στου χωριανού µας Γεωργίου
κληρο το χωριό κάποιο µεσηµέρι
Zέρβα, που έγραψαν τα «∆O-
καλοκαίρι καιρός. Aυτά µου έλε- H Aδελφότητα Aµερικής «O Άγιος Xριστόφορος»
ΛIΩTIKA» έχω να προσθέσω κι
εγώ απ’ όσα µου λέγανε οι γερο-
γε και η γιαγιά µου, Θεός συγχω- και ο Πρόεδρος της T.K. ∆ολού Bαγγέλης ∆άκας
ρέστη. Eυτυχώς που οι περισσό-
ντότεροι χωριανοί µου και δια-
τεροι χωριανοί µου ήταν στις
σας εύχονται
βάζοντας µου ήρθαν στο νου
όλα αυτά που γράφω.
KAΛH ANAΣTAΣH
* Συνέχεια στη 2η σελίδα
MAPTIOΣ 2017 « ∆OΛ I Ω T I K A » 2

ΖΗΤΟΥΝ NA NIΩΣOYN AΣΦAΛEIA Η ανάρτηση των δασικών χαρτών
ριν µερικά χρόνια ξεκίνησε η ψης γης του τότε και του σήµερα. Οι
* Συνέχεια από την 1η σελίδα
Είναι απολύτως λογικό να ικα- Πκατάρτιση του Εθνικού Κτη- δασικοί χάρτες δεν εξετάζουν την
νοποιηθεί το αίτηµά τους, κάτι µατολογίου, για ορισµένους νοµούς ιδιοκτησία, αλλά τη χρήση γης. Η
που και ο ίδιος ο Υπουργός Άµυνας είχε υποσχεθεί στους ακρί- ανά την Ελλάδα, µε χρηµατοδότηση ιδιοκτησία δεν χάνεται, αλλά αν κά-
από το Ευρωπαϊκά προγράµµατα. Βα-
τες µας. ποιος που θίγεται δεν προχωρήσει
σική προϋπόθεση κατάρτισης του στην αντίρρηση θα είναι απλά ιδιο-
Η άνοιξη ήρθε, οι γιορτές θα φέρουν κόσµο στα χωριά, καιρός Εθνικού Κτηµατολογίου, είναι ο κα-
να αντιστραφεί το κλίµα, να εµπεδωθεί εµπιστοσύνη και ασφά- κτήτης δάσους!
θορισµός των δασικών εκτάσεων. Κυ-
λεια στους κατοίκους, να αλλάξουν τα πράγµατα, ώστε επιστρέ- Σχετικές ενηµερωτικές εκδηλώ-
ρίαρχο πρόβληµα ήταν και είναι η κα-
σεις πραγµατοποιήθηκαν τοπικά τό-
φοντας από τις γιορτές να φέρουν καλές ειδήσεις στους συγ- ταγραφή τους και τούτο θα επιτευ-
χθεί µε την κύρωση των δασικών χαρ- σο από τον ∆ήµο Πωγωνίου και την
χωριανούς.
τών, που έχουν ήδη εκπονηθεί από το Αποκεντρωµένη ∆ιοίκηση Ηπείρου -
Η τελευταία είδηση για επαναλειτουργία του Α.Τ. Στρατίνι-
2007, µε δαπάνες επίσης Ευρωπαϊ- ∆υτικής Μακεδονίας, όσο και στην
στας, είναι προς τη σωστή κατεύθυνση, δείχνει πως κάτι αρχίζει Αθήνα για τους απόδηµους, από την
κών κονδυλίων. Η ολοκλήρωση της
να διορθώνεται. Είδοµεν.. διαδικασίας, για την κύρωσή τους, Οµοσπονδία Αδελφοτήτων και Ενώ-
Ι.Μ.
αποτελεί πλέον µνηµονιακή υποχρέ- σεων Επαρχίας Πωγωνίου και από
ωση, στα πλαίσια της οποίας αναρτή- την Πανηπειρωτική Συνοµοσπονδίας
θηκαν ήδη στις 10-2-2017 οι δασικοί Ελλάδος. Σε µεγάλο βαθµό δόθηκαν
K O Y B E N T O Y ΛE Σ χάρτες για τον νοµό Ιωαννίνων στην απαντήσεις στην αγωνία των ιδιοκτη-
ηλεκτρονική διεύθυν- τών και των εκπροσώπων της αυτοδι-
τάµι του Kουβαρά: «Mήτσο µου ση http://gis.ktimanet.gr/wms/forestsu
οίκησης σχετικά µε τους δασικούς
* Συνέχεια από την 1η σελίδα s pension/default.aspx προκειµένου
µην ακούς τι λένε, ο άνθρωπος χάρτες, αν και παραµένουν σηµεία
να ελέγξουν οι πολίτες τις ιδιοκτη-
δουλειές στα χωράφια, στα ζώα αυτός δεν είναι ασκητής. Mένει που θα πρέπει να επιλυθούν, κυρίως
σίες τους και τον χαρακτήρα τους και
κλπ. Πάντως τα γερόντια και τα εκεί στην τρύπα γιατί έχει άλλη να υποβάλλουν εφόσον αντιλέγουν µε νοµοθετικές τροποποιήσεις, κα-
µικρά παιδιά θάφτηκαν µέσα στα δουλειά». Aυτό που µου είπε στο χαρακτηρισµό τους, αντιρρήσεις. θώς, σε αυτή τη φάση τουλάχιστον, οι
χαλάσµατα. Σε όλα αυτά συµ- Οι ηµεροµηνίες υποβολής αντιρρή- δασικές υπηρεσίες οφείλουν να τη-
εγώ το είπα στο χωριανό Mήτσο
φωνούσε και η γιαγιά µου και σεων ξεκίνησαν από 24 Φεβρουαρίου ρούν τον υφιστάµενο νόµο για τον
Σακελλάριο. Aυτός µε πήρε µαζί 2017 και λήγουν στις 8 Ιουνίου 2017 χαρακτηρισµό της µορφής κάθε
µου έλεγε ότι ο πατέρας της
του και πήγαµε την άλλη µέρα για τους κατοίκους εσωτερικού και έκτασης. Τρία είναι τα βασικά σηµεία:
έλεγε ότι επί δύο χρόνια στα χα-
λάσµατα λαλούσαν τα κοκόρια στον µπαρµπα-Σταύρο και του για τους κατοίκους εξωτερικού στις το πρώτο αφορά στην αναγκαιότητα,
έκανε διάφορες ερωτήσεις. 28 Ιουνίου 2017, µετά την παράταση αλλά και τη µεγάλη καθυστέρηση που
που ζούσαν µέσα στις τρύπες 45 ηµερών που δόθηκε. Για περισσό-
Aπάντησε σε όλες σωστά και µε έχει επιδείξει η χώρα στην κύρωση
και έτρωγαν από τα γενήµατα τερες πληροφορίες και υποβολή εν- των δασικών χαρτών, το δεύτερο ότι
που είχαν µέσα τα αµπάρια! ντοκουµέντα. Eκείνο που µου στάσεων οι ενδιαφερόµενοι µπορούν
υπάρχουν «αµφισβητούµενες» πε-
έκανε εντύπωση και το θυµάµαι να απευθύνονται στη ∆ιεύθυνση ∆α-
ριοχές, που είναι χαρακτηρισµένες
Σπήλαιο «Mπακαφούκο» ακόµα είναι το εξης: «Aκούστε σών Ιωαννίνων, Μαρ. Κοτοπούλη 62
Α∆, δηλαδή ήταν αγροί σύµφωνα µε
ΤΚ 45445 Ιωάννινα. Υπεύθυνη Ελένη
παιδιά. Oι ασκητές δεν κάθονται τις αεροφωτογραφίες του ’45 και δά-
Aπό µικρό παιδί η γιαγιά µου Βάκκα στο τηλέφωνο 26510 88030
µόνο το καλοκαίρι στα ασκητα- έως 44, fax 26510 88049 και στο ση ή δασικές εκτάσεις σήµερα, και το
δεν µε άφηνε να πάω στο σπή-
ριά και το χειµώνα να φεύγουν. mail: ddioa @apdhp-dm.gr. τρίτο ότι η πλειοψηφία των δήµων
λαιο γιατί φοβόταν µην πέσω µέ-
O δικός µας το χειµώνα φεύγει, Οι πολίτες θα πρέπει να ελέγξουν (εξαιρούνται ο δήµος Πωγωνίου και ο
σα. Eίχε µεγάλο βάθος (όσο έχει
εάν οι ιδιοκτησίες τους εµφανίζονται δήµος Ιωαννιτών) δεν έχει αποστεί-
µία στέρνα) και ήταν γεµάτη νε- αυτά µου τάλεγε ο πατέρας µου.
στους δασικούς χάρτες, ως δασικές λει τα στοιχεία που αφορούν στα
ρό. Kάποτε κάτι µεγάλα παιδιά, ∆εύτερο, ο άνθρωπός µας έχει και στη συνέχεια και εντός της παρα- όρια των οικιστικών πυκνώσεων.
έπιασαν ένα... έρµο σκυλί, του λεφτά, ψωνίζει στη Bοστίνα πάνω προθεσµίας να υποβάλλουν τις Ασφαλώς και θα ανακύψουν προ-
έδωσαν να φάει καλά, το έβαλαν (Πωγωνιανή) τρόφιµα κλπ. Eίναι αντιρρήσεις τους ηλεκτρονικά, µαζί βλήµατα, λόγω µιας παγιωµένης κα-
σε µια παλιά καλάθα και µε µια µε τα απαιτούµενα δικαιολογητικά.
κατάσκοπος του Έθνους µας και τάστασης, από το 1945 και µετά, δε-
Για την υποβολή της αντίρρησης κα-
τριχιά το κατέβασαν στην τρύπα σας παρακαλώ µην αναφέρετε δοµένου ότι θα εµφανισθούν στους
ταβάλλεται υποχρεωτικά ειδικό τέ-
για να δουν αν ψοφήσει ή κάπου τίποτε απ’ αυτά». δασικούς χάρτες εκτάσεις, ως δασι-
λος, το ύψος του οποίου υπολογίζε-
θα βγει µέσα από τη στοά που κές, οι οποίες εκχερσώθηκαν και καλ-
O λόγος τώρα στον άλλο ται µε βάση το εµβαδόν της έκτασης
περνάει το νερό. Mετά από δυο που αφορά αυτή και ανέρχεται σε 40 λιεργούνται, αλλά και άλλες που λό-
Σταύρο, το Mήτσκαρη. Mαζί τώ- γω των συνθηκών ζωής, µετακινήσε-
µέρες ο σκύλος βρέθηκε στο κο- για έκταση µέχρι 1 στρ., σε 90 για
ρα µε τον Γιώργο Nτόντη τον έκταση από 1 έως 5 στρ., σε 180 για ων πληθυσµιακών οµάδων προς τα
πάδι ενός χωριανού στην περιο-
ρωτήσαµε µια µέρα αν ξέρει τί- έκταση από 5 έως 10 στρ., κ.ο.κ. αστικά κέντρα, έπαυσαν να τις καλ-
χή Παρακάτωνα, δίπλα στα Xα-
ποτε για τον ασκητή και µας εί- Για τις εκτάσεις του χάρτη που λιεργούν και απέκτησαν δασική µορ-
λάσµατα. Γι’ αυτό λένε ότι τι νε-
πε: «Aπ’ όσα έχω ακούσει από δεν ασκηθούν αντιρρήσεις, καθίστα- φή. Τα προβλήµατα αυτά θα καταγρα-
ρό που τρέχει από την «Mπακα- ται οριστικός και τελεσίδικος και δε- φούν από την πολιτεία µε την διαδι-
φούκου» βγαίνει στην περιοχή παιδί ακόµη, ήταν ένας ασκητής σµεύει τον ιδιοκτήτη, ο οποίος µπο- κασία των αντιρρήσεων και θα αντι-
που έγινε ο µεγάλος σεισµός. από το Άγιο Όρος και έµεινε εδώ ρεί να ακυρώσει το χάρτη µόνο µε µετωπιστούν στο σύνολό τους.
κάµποσα χρόνια». O Γιώργο προσφυγή στο ΣΤΕ και για πολύ ειδι- Όσον αφορά το χωριό µας, οι
Στέγαστρο «Aσκηταριό» Nτόντης του είπε: «Mερικοί λένε κούς, νοµικούς λόγους.
εκτάσεις που εµφανίζονται σαν µη
Οι ∆ασικοί χάρτες δεν είναι τίπο-
Aπόψεις δύο χωριανών µε ότι ήτανε κατάσκοπος υπέρ της δασικές περιλαµβάνονται κυρίως
τα παραπάνω από χάρτες που απει-
Eλλάδος». Aπάντηση: «∆εν το στις περιοχές: Tσαΐρι - Γούβες - Kου-
τους οποίους έχω µιλήσει πολ- κονίζουν τις αλλαγές των δασικών
βαρά και Kάµπος Aγιώργη. ∆ευτε-
λές φορές. Πρώτα µε τον γείτο- πιστεύω. Oι Tούρκοι θα τον άφη- εκτάσεων από το 1945 (που έγινε για
πρώτη φορά η αεροφωτογράφιση της ρευόντως σε θύλακες στις περιοχές:
νά µου Σταύρο Oικονόµου, µε- ναν χωρίς να το ερευνήσουν τό-
χώρας µας από τους Αµερικανούς) Aβοριές, Kάµπος στο βουνί. Άγιος Nι-
γάλης ηλικίας κι εγώ παιδί του σα χρόνια;». κόλαος, Σιωριάδες, Παρακάτωνα, Σι-
µέχρι και σήµερα (µε τις αεροφωτο-
∆ηµοτικού. Mου έλεγε τα εξής Aυτά τα λίγα για την ιστορία γραφίσεις του 2007-2009). Μας δεί- τάρια, Παλιοκλήσι, Kουτσόκρανο.
για τον ασκητή που ήταν στο πο- του χωριού µας. χνουν, δηλαδή, τις κατηγορίες κάλυ- Γ.M.
MAPTIOΣ 2017 « ∆OΛ I Ω T I K A » 3

εννήθηκε το 1885 σ’ ένα
Γπάµφτωχο και κακοτράχα- H Bάβω
λο χωριό, δώδεκα σπίτια και συ-
γκεκριµένα σ’ έναν οικισµό (τρεις πνό. Ξεσπιρίζαµε καλαµπόκι, ρά- Σου βρήκαµε έναν άνδρα, χή-
καλύβες), µια ώρα µε τα πόδια µα- βαµε και κανένα σκουτί, δουλειές ρος είναι κι’ αυτός, έχει τέσσερα
κριά από το χωριό, µέσα σε µια ρε- να σου λεώ ατέλειωτες. Στα δέκα παιδιά, δύο και δύο. Tα παιδιά είναι
µατιά, που δεν την έβλεπε ποτέ ο επτά µε παντρέψανε. µεγάλα βοηθάνε στις δουλειές, το
ήλιος, όλο τούφες, πέτρες και Ένας θείος µου, µαζί µε τη µά- δικό σου παιδί θα το κρατήσουµε
πουρνάρια. Έτσι χτίζανε τότε τα να µου µε φωνάξανε µια µέρα και εµείς να το µεγαλώσουµε, θα έρ-
σπίτια τους, κρυµµένοι από τον µου είπαν: χεσαι κι’ εσύ να το βλέπεις όποτε
φόβο των Tούρκων. Mάλλον από – Xαρείκλο µεγάλωσες και θέλεις, κοντά είναι ο µαχαλάς.
εκεί θα πήρε και το όνοµά του. πρέπει να παντρευτείς, να κάνεις ∆εν µπορούσα να πωόχι ακόµη
Kρυφοβό. δική σου οικογένεια. κι’ αν δεν ήθελα.
Mαύρα χρόνια, πολύ δύσκολα, Έτσι µου δώσανε ένα παιδί από Έτσι παντρεύτηκα δεύτερη
µαγκούφικα, φτώχεια, στερήσεις, το χωριό, φτωχόπαιδο κι αυτό, φορά κι’ έκανα την µάνα σας. Περ-
πείνα, ψείρες, αρρώστειες, θάνα- ποιος είχε τότε, λίγοι είχαν καλύ- νούσαµε καλά, ήταν καλός άνθρω-
τοι αδικαιολόγητοι. ∆ουλειά, δου- τερο κουµάντο. πος, είχαν καλό κουµάντο στο σπί-
λειά και πάλι δουλειά δίχως αντί- – Kαλά γιαγιά, εσύ τον γνώρι- τι, δεν µας έλλειπε τίποτε.
κρυσµα. Nα περετεύεις όλη τη φα- ζες αυτόν που θα έπαιρνες άνδρα; H τύχη όµως δεν µε ήθελε.
µίλια και να µην φτάνεις ποτέ. Σι- – Πού πήγα παιδάκι µου εγώ να Στον τρίτο χρόνο αρρώστησε βα- ποτε για το σπίτι.
γουριά καµία. Nα αγωνίζεσαι µόνο τον ιδώ. ριά, δεν τον προλάβαµε να τον πά- – Kαλά γιαγιά, τόσο µακριά µε
για το σήµερα, το αύριο δεν φαι- Στην εκκλησία όταν πήγαµε να µε στα Γιάννενα. Tα πράγµατα άρ- τα πόδια, δεν κουραζόσουνα;
νόταν πουθενά. Mόνο στενοχώ- στεφανωθούµε, είδα δύο στεκό- χισαν να δυσκολεύουν τώρα, – Aχ παιδάκι µου για µας ήταν
ριες, πόλεµοι και το χειρότερο θά- ταν έξω από την πόρτα. Ένας ψη- έπρεπε να δουλεύω περισσότερο, πανηγύρι.
νατοι αδικαιολόγητοι, ο ένας µετά λός όµορφος, ο άλλος κοντός. µέρα-νύχτα να προλάβω τις δου- – Για πες µου, θέλω να µάθω
τον άλλο. Ποιος να είναι έλεγα από µέσα λειές. Nύχτα να ζυµώσω, να ψήσω λεπτοµέρειες πώς γινόταν.
Σκεβρωµένη από τα χρόνια, τις µου ο γαµπρός; το ψωµί, να πάω στη βρύση να – Για, έβγαινα εγώ στο φράχτι
κακουχίες και τα χίλια βάσανα που Όταν µπήκαµε στην εκκλησία κουβαλήσω. Φορτωµένη την βα- και φώναζα τη γειτόνισσα.
τη βρήκαν, µε το µαύρο της κεφα- και µούδωσε ο παπάς το χέρι του ρέλα µε νερό απ’ τη βρύση, που – Ω Bασίλω τόχς αύριο για τα
λοµάντηλο, τα ροζασµένα χέρια να πιάσω είδα ότι ήταν ο κοντός. O ήταν µακριά κάτω στη ρεµατιά. Nα Γιάννινα;
σταυρωµένα και το µυαλό «στον άλλος ήταν ο κουµπάρος. βράσω τραχανά να φάει η κοπέλα, – Eγώ και τόχω και δεν τόχω η
τόπο του» άρχισε να µου λέει τις Kαλά περνούσαµε, καλός άν- να βγάλω τα ζωντανά στη βοσκή. νύφ’ τόχει σίγουρα.
µνήµες της, µια µέρα του χειµώνα θρωπος ήταν, αλλά τον πήρε ο Θε- Στο δρόµο µε τις βελόνες να πλέ- Tην άλλη ηµέρα ο διάλογος µε-
δίπλα στο τζάκι, στο σπίτι του Mί- ός γρήγορα. κω και το βράδυ που θα γύριζα σπί- ταξύ των:
τσκαρη στο ∆ολό. Θάταν δύο χρονών ο Γιώργος τι να φέρω κι’ ένα ζαλίκι ξύλα. – Eγώ δεν έκλεισα σπρι µάτ
Όταν µπουσούλησα ανακατεύ- (το παιδί της) όταν αρρώστησε Έτσι περνούσε ο καιρός καθη- απόψε.
τηκα µε τα ζωντανά. Aπό πέντε από πνευµονία. Mέρες βρεγµένος µερινά µ’ ένα σακούλι στην πλάτη, – Eγώ σµα το πρωί, τον τσάκσα
χρονών ορφανή από πατέρα, φύ- µε τα πρόβατα στο βουνό καλό εί- µε λίγο ξερό ψωµί-λίγο τυρί ή κα- λίγο στον κώλο.
λαγα τα «ξεκοµένα» αρνιά. Στα χε; Tα βράδια έβηχε πολύ,, κρύω- µιά ελιά. Έτσι λοιπόν η γιαγιά τα κρύα
δέκα µου ανέλαβα το κοπάδι, τι µα λέγαµε, θα περάσει. Φώναξα τη H πεθερά µου µε κοίταζε µ’ ένα βράδια του χειµώνα µας έλεγε
κοπάδι καµιά εικοσαριά γιδοπρό- Bασίλω τη γειτόνισσα και του έρι- µάτι λες κι’ έφταιγα εγώ για τον ιστορίες απ’ τη ζωή της, απ’ τους
βατα. ξε βεντούζες, του µαύρισε την θάνατο του παιδιού της. Ένοιωθα πολέµους που πέρασε, πολλές
– Kαλά σχολείο δεν πήγες για- πλάτη, πουθενά ο βήχας να περά- τώρα ξένη στο ίδιο µου το σπίτι. παράξενες ιστορίες, γεµάτες πό-
γιά; σει, είχε και πυρετό ούτε ξέρω πό- Mια µέρα µ’ έπιασε να παίρνω τρα- νο και δυστυχία.
– Για σχολείο ούτε λόγος. σο, πού να βρεις και θερµόµετρο χανά κι’ αλεύρι κρυφά να τα πάω Tώρα που το σκέφτοµαι πέρα-
Ήταν ντροπή τότε για τις τσού- τότε. Mου είπε µια χωριανή να τον στη µάννα µου ήθελα και στο ορ- σε τέσσερις πολέµους. Tο 1912-
πρες. τρίψω µε πετρέλαιο που είχαµε φανό παιδί µου. Tο πονούσα ήταν 13 µε την απελευθέρωση στα
Θάµουν δώδεκα όταν έµαθα να για τις χειρόλαµπες. αίµα µου, δεν είχαν να φάνε. Mου ΓIάννενα, ήταν και πολύ κοντά.
κουρεύω τα πρόβατα και να φτιά- Tον έτριψα η µαύρη κι εγώ δυ- λέει µε µίσος: Tο 1922, την Mικρασιατική Kα-
χνω το µαλλί. Πλύσιµο, ξάσιµο, νατά και του πλήγιασα την πλάτη, – Aν δεν σ’ αρέσει εδώ, να πά- ταστροφή, τον ξεριζωµό των χι-
λανάρισµα, γνέσιµο, πλέξιµο και βγήκε το δέρµα. Όταν είδαµε δεν ρεις το παιδί σου και να πας στη λιάδων Eλλήνων απ’ την Kων/πο-
λίγο αργότερα έκατσα και στον πήγαινε καλά, πήραµε τον Mή- µάνα σου. λη και τα παράλια της Mικράς
αργαλειό. τσιο, τον ξαπλώσαµε πάνω στο Πήρα την απόφαση να φύγω, Aσίας, γέµισαν τα χωριά µε πρό-
Στα δεκαπέντε µε βάλανε στο κάρο και τον πήγαµε στα Γιάννε- δεν µ’ ένοιαζε τι θα πει ο κόσµος. σφυγες.
αλέτρι. να. ∆εν έζησε «τον φέρατε αργά» Φόρτωσα σ’ ένα γαϊδουράκι λίγα Tον Eλληνοϊταλικό Πόλεµο το
Tι όργωµα ήταν εκείνο; Tα χω- µας είπε ένας γιατρός. πράγµατα δικά µου που είχα και 1940 και στη συνέχεια τους Γερ-
ράφια όλο πέτρες, το χώµα σκλη- Xήρα µ’ ένα µικρό παιδί, ζαλω- την κοπέλα µου και γύρισα στο πα- µανούς που κάψανε τα χωριά και
ρό, τα βόδια δυσκολευόταν, δεν µένο το πήγαινα στις δουλειές. τρικό µου. Aργότερα που µεγάλω- σκοτώσανε χιλιάδες Έλληνες. O
τράβαγαν, εγώ µικρή λυπόµουνα Mε βοηθούσε η µάνα µου λίγο, αλ- σε την πάντρεψα κι έκανε εσάς, χειρότερος απ’ όλους.
να τα βαράω. λά κι’ αυτή όλο άρρωστη ήταν η πέντε παιδιά στη σειρά, όλο παι- Σαν να µην έφταναν αυτοί µας
Tο υνί ίσα-ίσα που έξυνε, το κακοµοίρα, πονούσαν τα χέρια διά, καµιά τσούπρα, τα παιδιά ήταν βάλανε να σκοτωθούµε και µεταξύ
χώµα να σκεπαστεί ο σπόρος. Tα της απ’ τις πολλές δουλειές. ευλογία. Tα πράγµατα µετά τον µας. Γέµισαν τα χωριά χήρες και
χέρια µου πληγιασµένα από το Έτσι πέρασαν καµιά δεκαριά πόλεµο ήταν καλύτερα κάπως, ορφανά. (Kατοχή).
αλέτρισµα και τα πόδια µου µατω- χρόνια, οπότε µια µέρα µε φώναξε µας έστελνε ο ούντρα απ’ όλα. Tυ- H βάβω όµως έζησε παρ’ όλες
µένα µε κάτι σχισµένα παλαιοπά- ο πεθερός µου να µου πει κάτι σο- ριά, βούτυρα, γάλατα, δούλευε τις κακουχίες, τις στερήσεις, τις
πουτσα που είχα τρύπια από κάτω. βαρό. και ο γαµπρός. Ήταν δραγάτης, αρρώστιες και τους πολέµους,
Tα ζώα σε ήθελαν όλο το χρό- – Xαρίκλο, άκου να σου πω παι- έκανε και τράµπες µε τα ζώα κι χωρίς να πάει ποτέ σε γιατρό, χω-
νο, γιορτή-καµατερή, καµιά δου- δί µου. Σε βλέπω να παιδεύεσαι έβγαζε, να σας µεγαλώσει. Πηγαί- ρίς να πάρει ποτέ ούτε µια ασπιρί-
λειά δεν καρτερούσε. Nύχτα σε πολύ, δύσκολα τα βγάζεις πέρα ναµε µε παζαρόξυλα στα Γιάννενα νη. Ήταν σκληρό καρύδι µέχρι τα
νύχτα. Πολλές φορές δουλεύαµε µόνη σου, κι εµείς δεν έχουµε, ού- µε τα γαϊδούρια, τα πουλούσαµε τελευταία της χρόνια.
και τα βράδια. Aρµαθιάζαµε κα- τε µπορούµε να σε βοηθήσουµε. στους φούρνους και παίρναµε τί-
MAPTIOΣ 2017 « ∆OΛ I Ω T I K A » 4

H Bάβω MAPTYPIEΣ ANAΣTAΣIAΣ XP. KΩΣTOYΛA 1995

Άφησε την τελευταία της πνοή στο ∆ο- Aπό το βιβλίο του Kωνστα- ριού.
λό. Στις 20 Iουλίου 1963 σε ηλικία 81 χρο- ντίνου Xρ. Kωστούλα * O Kώστας του Γιάννη
«MOΛOΓHMATA THΣ MA- Mπελόκα, σπούδασε µηχανι-
νών ο Θεός αποφάσισε να την ξεκουράσει.
NAΣ KAI AΛΛEΣ IΣTO- κός στην Πόλη και έφτιαξε το
Eγώ εκείνη την εποχή, µόλις είχα τελει-
PIEΣ» δηµοσιεύουµε την πα- σπίτι του Mπελόκα στο ∆ολό,
ώσει το γυµνάσιο και δούλευα σε µία δου-
ρακάτω µαρτυρία. αυτό που είναι τώρα του Λα-
λειά στα Γιάννενα, στην πιάτσα ταξί, στην
τσούνα, της Γόνης.
πλατεία, σ’ ένα µικρό γραφείο. Kαλή δου-
* Πάνω από το χωριό, στο
λειά, µου τη βρήκε ο φίλος µου ο Γιάννης, Eίχε φτιάξει τέσσερα σπί-
πλάι του βουνού είναι µια
µετέπειτα γίναµε και κουµπάροι. τια στο Πωγώνι. Tου Bασιλει-
τρύπα που τη λένε «η τρύπα
Έστειλε ο πατέρας µου χαµπέρι να µε άδη στη Bοστίνα, του Mάντη
τςη Mπακαφούκως». Έρι-
ειδοποιήσουν ότι η βάβω πέθανε και ότι στις Pοµπάτες, του Bασιλει-
χναν καµιά πέτρα µέσα και
στις 12 το µεσηµέρι θα την περνούσαν απ’ ακούγονταν βαθιά που έπε- άδη στη Mέβγεζα και ένα στη
το ∆ολό στο Kρυφοβό να την πάνε εκεί που φτε. Έλεγαν πως αυτή η τρύ- Bήσσανη. O Kώστας Mπελό-
ήταν οι δικοί της µε το φορτηγό του Σπυρο- πα έβγαινε στη «Σκοτεινή», κας είχε παντρευτεί µια ρω-
γιάννου. στη βαθιά οβίρα στο ποτάµι. σίδα.
H Mάνα
Ήµουνα ακόµη παιδί φοβισµένο από το O Nίκος ∆ιαµαντούκος και
χωριό, µε το µέλλον αβέβαιο. Ένιωσα µέσα άλλα παιδιά, ο Kατσικάς, ο * Θέατρο έπαιζαν τα παι- στιµες και γλυκιές.
Παύλος, µε σκάλα και σχοι- διά τότε, ο Σταύρος Mπέ-
µου έναν κόµπο να µε σφίγγει και τα δά-
νιά κατέβηκαν µέσα. Ήταν τζιος, ο Kιντζώρης, ο Zορ-
κρυα δύσκολα έβγαιναν, γιατί η ζωή ήταν * Για να κρατάει το κρασί
σπηλιά. Eπειδή από κει περ- µπάς και άλλοι. Έπαιζαν εκεί
δύσκολη και µ’ έκαναν σκληρό.
νούσαν τα ζώα που κατέβαι- στην καστανιά πριν γίνει η γερό, όταν έβραζε, βάζαµε
Σταµάτησε το φορτηγό, µε δειλά βήµα-
νεν από το βουνό και για να στέρνα. Έπαιζαν τη Γκόλφω ένα βότανο, αψιφιά το λέγα-
τα σήκωσα τον µουσαµά κι’ ανέβηκα στην και τέτοια, και µια φορά που
µη πέσει κανένα µέσα στην νε, τόφερναν από τη Nεµέρ-
καρότσα. Σ’ ένα πρόχειρο αυτοσχέδιο φέ- δεν είχαν ύφασµα να φτιά-
τρύπα της Mπακαφούκως,
ρετρο από µερικές σανίδες, που είχε φτιά- ξουν φουσταµέλα την έφτια- τσικα, τις ∆ρυµάδες. Έκανε
την έκλεισαν µε πέτρες.
ξει ο Mπαρµπατάσιος Zωίδης, τυλιγµένη σ’ ξαν από χαρτί. Tην φορούσε το κρασί αδρύ αλλά ήταν λί-
ένα άσπρο σεντόνι, κοιµόταν η βάβω. * Tην Kαθαρή ∆ευτέρα ο Nάσιο Πότσης και κάπως γο πικρό και το κρατούσε το
Έσκυψα να την φιλήσω για τελευταία δεν βγαίναµε όπως σήµερα. έγινε και την έκαψε ο Kιτζώ- κρασί.
φορά, µε λίγα δάκρυα να κυλούν στα µά- Bράζαµε στάχτη και φτιά- ρης και βρέθηκε ο Nάσιο Πό-
γουλά µου. χναµε αλισίβακαι καθαρίζα- τσης ξεβράκωτος.
* Ήταν ένας Γιώργος Mά-
– Άντε βάβω καλό ταξίδι, καλή ξεκού- µε όλα τα µπακιρικά ταψιά,
ραση. τετζερέδες, καζάνια και τα * Tα «µποζόρια», ήταν τα ρης, είχε ένα καλύβι δίπλα
O τροχονόµος από το δρόµο σφυρίζει τρίβαµε µε στάχτη καλά να λουλούδια που βγαίνουν στο στου ∆ιαµαντούκου στις κα-
κοκκινίσουν για να τα πάνε βουνό, εκεί γύρω από τον
να φύγει το φορτηγό εµποδίζει το δρόµο. ρυές. Eκεί έµενε µε τη γριά
στον καλαντζή. Eίχαµε µόνι- Άγιο Xριστόφορο τη µέρα
∆εν την έκλαψα τότε τη βάβω όσο θα του, είχε µια γωνιά και στην
µο τον Aντώνη Λάζο. Tο της γιορτής του. Λέγανε πως
ήθελα σήµερα. Tώρα όµως που γράφω την άκρη έβαζε και το γαϊδούρι
τριήµερο ∆ευτέρα, Tρίτη, Tε- είναι δώρο του Aγίου. Eίναι
ιστορία της κλαίω µε την ψυχή µου. Kλαίω
τάρτη το πρωί πηγαίναµε στη σπάνιο, έψαχναν να το του και µια γίδα.
βάβω µου µε πόνο, γιατί ξέρω τι τράβηξες βρουν οι άνδρες και το φο-
λειτουργία και παίρναµε O Γιώργο Mάρης έτρωγε
να µεγαλώσεις τα εγγόνια σου. Mας πρό- ρούσαν στο πέτο τη µέρα του
αντίδωρο και µεταλαβαίναµε τα φίδια. Tους έκοβε τοκεφά-
σφερες πολλά και µεις δεν προλάβαµε να το Σάββατο των Θεοδώρων. πανηγυριού, όταν κατέβαι-
σου προσφέρουµε τίποτε. ναν στο χωριό. λι µε το τσεκούρι και ύστερα
Γιατί ξέρω, µου έλεγε η µάνα µου, ότι * Kουρµπάνι ήταν το ζώο Σηµείωση: Tο λουλούδι το περνούσε σε µια σούβλα
δεν γέλασες ποτέ, δεν τραγούδησες ποτέ, που είχαµε τάξιµο, Tάµα, αυτό λέγεται «Παιώνια» και και το έβαζε πάνω σε κάτι σί-
δεν χόρεψες, δεν έβγαλες ποτέ τα µαύρα αφιέρωµα, θυσία για το πα- είναι σπάνιο και φυτρώνει σε δερα που είχε στη γωνιά και
ρούχα, δεν έφαγες ποτέ σε τραπέζι, κι’ νηγύρι. λίγα βουνά και σε διάφορα
το έψηνε στη θράκα.
όµως έλεγες δόξα το Θεό, είµαι καλά. χρώµατα. Tο «µποζόρι» του
* Tελάληδες στο χωριό εί- Kουτσόκρανου που φύεται Tα παιδιά όταν έβρισκαν
Bάβω σήµερα σου έκανα το καλύτερο
µνηµόσυνο και ήταν όλοι εκεί. Kαι από το χαµε το Bαλαή που είχε και γύρω από το εξωκλήσι του κανένα φίδι το σκότωναν το
τα γελάδια, τον Aνδρέα Mα- Aγίου Xριστοφόρου έχει έδεναν σε µια χελιδονιά και
∆ολό, το Kρυφοβό, τα Γιάννενα, την Aθή-
λάµη που ήταν και τσαρου- χρώµα βαθύ κόκκινο προς
να, την Aµερική, τον Kαναδά, την Aυστρα- το έσερναν µέχρι την καλύβα
χάς και τον Kίτσο Tόµο, αυ- βυσινί.
λία, όπου θα φθάσουν τα «∆ολιώτικα» και του µπάρµπα Γιώργη φωνά-
τούς που θυµάµαι και τελα- * Tον Oκτώβριο που όργω-
θα διαβάσουν την ιστορία σου. ζοντας:
λούσαν: ναν τα χωράφια εµείς τα παι-
Tα εγγόνια σου, που είναι τώρα κι’ αυτοί «Aκούστε χωριανοί, διά ψάχναµε να βρούµε «κα- «µπάρµπα γιώργη ερχό-
παππούδες θα σε θυµούνται για πάντα. ακούστε ο πασάνας (ο πάσα τσούπορδες», που έβγαιναν µαστε»! Tο έψενε στη φωτιά
Tην µοναδική φωτογραφία που είχες ένας) ......». όπως γύριζε το αλέτρι το χώ-
την κρατάω να βλέπω τη µορφή σου, να και φώναζε τα παιδιά που τον
Για κοινοτικές δουλειές, µα. Ήταν σαν πατάτες µι-
παίρνω δύναµη. για ξύλα, πέτρες, για καθα- κρές, σαν ρεβύθια ή µικρά κα- έβλεπαν να τρώει το φίδι:
O εγγονός σου Xρήστος ριότητα, για τα κοινά του χω- ρύδια. Tα τρώγαµε, ήταν νό- «Eλάτε να φάµε».
MAPTIOΣ 2017 « ∆OΛ I Ω T I K A » 5

TO NEPO TOY ΛAKKOY TOY KOYBAPA HNOPO: Aκολουθώντας πιστά το µονοπάτι
KAI H Y∆PEYΣH TOY ∆OΛOY της Hπειρωτικής παράδοσης
– Tο Πολυφωνικό Σύνολο του ∆ήµου Πωγωνίου ξεχωρίζει
ο ∆ολό από την ίδρυσή του δύναται να κτίση από µίαν στέραν για την αυθεντικότητα στις ερµηνείες του
T υπέφερε από νερό. Άνυδρη
περιοχή, µε λιγοστό νερό
στο βάθος της χαράδρας του
αλλά το όµβριον ύδωρ δεν είναι όµοι-
ον µε το πηγαίον. Eποµένως µία
µόλυνσις του αποθηκευµένου ύδατος
– Στην προ ηµερών εκποµπή της
EPT το «Aλάτι της γης», που έγινε
της σηµερινής οµάδας υπάρχει από το
2006. Tα µέλη του Ήνορο, αρχίζοντας
Kουβαρά. H χαράδρα σε βάθος πάνω είναι πολύ δύσκολον να προληφθή. προς τιµήν του Hπειρώτη κλαρινίστα από τους παλαιότερους, είναι: Kώ-
από 200 µ. σε πολλές µεριές είναι Tελευταίον η ριζική οδός είναι η µόνη Nαπολέοντα ∆άµου και της παρέας στας Λώλης, Φωτεινή Kοτσιάφτη, Kο-
απότοµη και δυσκολοπερπάτητη. Oι επιδιωκοµένη. H οδός αύτη ενθουσιά- του, πέραν των µελωδιών και τραγου- σµάς Kαφτάνης, Σοφία Eξάρχου, Πα-
άνθρωποι και τα ζώα (κυρίως γαϊδού- διών που µε µεράκι µας χάρισε ο κο-
ρια) µε µεγάλη δυσκολία και µε κίν- ναγιώτης Tέλλης, ∆ηµήτρης ∆ριστι-
ρυφαίος µουσικός, έκαναν την πα-
δυνο κατέβαιναν στο «Λάκκο του Nίκος Θ. Yφαντής λιάρης, Γιώτα Mπισέλα, Bασίλης Eυ-
ρουσία τους τα πολυφωνικά συγκρο-
Kουβαρά». Πολλές φορές κατατρα- θυµίου, Λένια Kούτη, Bλάσης Παπα-
τήµατα «Xαονία» και το «Xλωµιώτι-
κυλούσαν πέτρες από την κορυφή ζει την αδελφότητα προς ενέργειαν, δηµητρίου και τα νεώτερα µέλη Πουλ-
κο» του Άνω Πωγωνίου (Bορ. Hπεί-
της χαράδρας και γίνονταν και ατυ- ζωογονεί τον ζήλον παντός µέλους χερία Tσαβδαρή και Xάρης Kαραγιάν-
ρου).
χήµατα. αυτής και διεγείρει την προσπάθειαν νης.
Στον Hπειρωτικό χώρο υπάρχουν
O δρόµος (µονοπάτι) από το της φυσικής επιτυχίας της υδρεύσε- ακόµη και άλλα πολυφωνικά συγκρο- Tο πολυφωνικό σύνολο Ήνορο
χωριό ως τις πηγές του λάκκου ήταν ως εκ πηγαίου ύδατος προκαλεί τρό- τήµτα και Σύλλογοι που δραστηριο- από τη στιγµή της δηµιουργίας του µέ-
στενός και επικίνδυνος, δύσβατος και πον τινα τον συναγωνισµόν των ποιούνται όπως είναι το «Ήνορο», του χρι σήµερα έχει ακολουθήσει µια αξιό-
απότοµος. Για τους ∆ολιώτες και, αθλητών, ποίος θα υπερβή τον άλλον. ∆ήµου Πωγωνίου, κ.α. λογη πορεία. Aπό το στάδιο της µάθη-
κυρίως, για τις γυναίκες που ανέβαι- Bεβαίως από τους πολλούς προσπα- Έτσι λοιπόν µε αφορµή την παρα- σης και της διδασκαλίας έχει περάσει
ναν ζαλωµένες µε βαρέλες γεµάτες θούντας κάποιος θα ευρεθή ίνα λάβη πάνω εκποµπή – εκδήλωση θα ανα- στην αφοµοίωση και στην καλλιτεχνι-
νερό ή µε ρούχα πλυµένα (σαµαρο- τον στέφανον της δόξης, το ρεκόρ, φερθώ στην εκδήλωση που έκανε το κή έκφραση των παραδοσιακών µας
σκούτια, βελέντζες κλπ.), ο δρόµος οπότε το αποτέλεσµα των ενεργειών «Ήνορο» στις 19-11-2016 στην αίθου- πολυφωνικών τραγουδιών µε γνώµο-
αυτός ήταν πραγµατικά µαρτυρικός. της αδελφότητος θα στεφθή µετ’ επι- σα «∆ηµ. Xατζής» του Πνευµ. Kέ- να πάντα την πατροπαράδοτη ερµη-
Aργότερα αρκετές οικογένειες τυχίας, έστω και αργά· µετά 10-20- ντρου του ∆ήµου Iωαννιτών, όπου πα- νεία και αυθυνετικότητα.
κατασκεύασαν στέρνες στα σπίτια 30-40-50 έτη. Θα επιτύχωµεν όµως. H ρουσίασε το 2ο C.D. µε πολυφωνικά Έχει εµφανιστεί σε διάφορες πο-
τους για την αποθήκευση βρόχινου αδελφότης ∆ολού ιδρύθη και εργάζε- τραγούδια και στη συνέχεια ο Πρόε- λιτιστικές εκδηλώσεις στην Eλλάδα
νερού. Oι στέρνες αυτές εξυπηρέτη- ται από το 1880, ώστε µέχρι τούδε δρός του Παναγ. Tέλλης, παρουσίασε και το εξωτερικό καθώς και σε τηλεο-
σαν πολύ τους κατοίκους, γιατί απέ- παρήλθον 50 έτη και µόλις κατορθώ- την πορεία του Συλλόγου και τις δρα-
πτικές εκποµπές και ντοκιµαντέρ,
φευγαν το µαρτύριο του λάκκου, θη να εορτάσωµεν την χαράν του στηριότητές του.
Έχει λάβει επίσης µέρος, µε διακρί-
χωρίς βέβαια να απαλλαγούν τελεί- Zαλόγγου 1829. Άρα διά να φθάσω-
ως. µεν εις το τέρµα του ονείρου µας σεις και βραβεύσεις σε διεθνή φεστι-
H εκδήλωση
Mετά από χρόνια και πολλές προ- απαιτούνται και ολίγα έτη ακόµη. O Σύλλογος Hπειρωτικού Πολυ- βάλ (C.I.O.F.F. – Unesco) και έχει συµ-
σπάθειες από τα Kοινοτικά Θαρσείτει και θα επιτύχωµεν, όπως ο φωνικού Tραγουδιού «Ήνορο» παρου- µετάσχει σε ηχογραφήσεις ή παρου-
Συµβούλια, την Aδελφότητα Kολόµβος επέτυχε την ανακάλυψιν σίασε τη δεύτερη έκδοση Hπειρωτι- σιάσεις γιαννιώτικων δρώµενων.
∆ολιωτών Aθηνών και τον της Aµερικής. κών και πολυφωνικών τραγουδιών. H οµάδα όµως του Ήνορο, πέρα
Πολιτιστικό Σύλλογο ∆ολού, κατα- Eίναι αποτέλεσµα µιας πολυετούς από την καλλιτεχνική της πορεία στο
σκευάστηκε το 1977 δίκτυο ύδρευ- Yδραποθήκαι (στέραι) προσπάθειας σε κόπο και χρόνο για τη χώρο του παραδοσιακού τραγουδιού,
σης και µεταφορά του νερού µε ειδι- συγκέντρωση υλικών και στοιχείων προχώρησε και στην ίδρυση συλλό-
Ένεκα της δυσκολίας οίαν υφί-
κές αντλίες από το λάκκο στο χωριό. µέσα από τις πηγές και τους χώρου, γου µη κερδοσκοπικού χαρακτήρα. O
σταντο οι κάτοικοι ∆ολού απεφάσι-
Aπό τότε απαλλάχτηκαν οι κάτοικοι εκεί που ακριβώς το πολυφωνικό τρα- σύλλογος έχει την επωνυµία «Σύλλο-
σαν άπαντες να αποκτήσουν υδραπο-
από τις ταλαιπωρίες της µεταφοράς γούδι έχει τις ρίζες του – Άνω και Kά- γος Hπειρώτικου πολυφωνικού τρα-
θήκας όπως απαλαλγώσιν της τυραν-
του νερού µε βαρέλες και άλλα τω Πωγώνι– µε τη συµµετοχή και τις γουδιού Ήνορο». Ένα από τα µέσα για
νίας το να µεταφέρωσιν καθ’ εκάστην
δοχεία από τις βρύσες του λάκκου. άοκνες προσπέθειες του µουσικολό- την επίτευξη των σκοπών του είναι και
το ηµερήσιον ύδωρ αυτών εκ του
γου και δάσκαλου Kων/νου Λώλη, κα- η έκδοση δισκογραφικού υλικού.
βάθους της χαράδρας. Tοιαύτας
H ύδρευσις του χωρίου ∆ολού ταγοµένου από τη Σωπική Bορ. Hπεί- Eπιπλέον ο σύλλογος έχει προβεί
υδραποθήκας απέκτησαν αι εξής
ρου.
H ύδρευσις του χωρίου ∆ολού οικογένειαι. στην κατασκευή ιστοσελίδςα ώστε το
Στην εκδήλωση συµµετείχε επί-
κατά τρεις τρόπους δύναται να επι- 1. ∆ηµ. Zωίδης 2. Παν. Λώλιος 3. έργο του να είναι άµεσα προσβάσιµο
σης το πολυφωνικό συγκρότηµα του
τευχθή. 1ο ∆ιά της ριζικής οδού µια ∆ηµ. Λατσούνας 4. Xρήστος Xαΐλης (www.inoro.org.gr).
∆ήµου Πωγωνίου.
για πάντα 2ο ∆ιά προσωρινής διευκο- 5. Παπά ∆ηµήτριος 6. I. Bάσης 7. Γ. Tο πρόγραµµα (ρεπερτόριο) του
λύνσεως και 3ο ∆ιά της οικονοµικής Bάσης 8. Θεµ. Λατσούνας 9. Π. συγκροτήµατος «Ήνορο» µε µια σειρά Προσεγγίζοντας την παράδοση...
οδού. Kαρακώστας 10. Zήσος Kούλας 11. από εκλεκτά τραγούδια κατενθουσία- Tο Ήνορο δουλεύει µεθοδικά τα 10
1ον Tην ριζικήν οδόν θα εκθέσω- N. Bελόκας 12. I. Bελόκας 13. Aναστ. σε τους παρευρισκοµένους και τους αυτά χρόνια ακολουθώντας µονοπάτι
µεν τελευταία. Φραστάνης 14. B. Mανιώτης 15. αποζηµίωσε µε το παραπάνω. Tην πα- της δηµοτικής µουσικής και προσθέ-
2ον H προσωρινή διευκόλυνσις. O Γεράσ. Θάνος 16. Nικ. ∆ιαµάντης 17. ρουσίαση και συντονισµό της εκδήλω- τοντας στοιχεία που η ίδια η παράδο-
τρόπος ούτος ουδεµίαν ευκολίαν της B. Zέρβας 18. Σιουλαµάς 19. ∆ηµ. σης έκανε ο δηµοσιογράφος Πανα- ση καθορίζει.
υδρεύσεως προσφέρει µιας και παρα- Mούστος 20. Θεόδ. Kουτσός 21. γιώτης Tζόκας. Έτσι στον νέο δίσκο ερµηνεύονται
τείνει την ζωήν της αδελφότητος και Kωστ. Mαλάµης 22. Nικ. Bάκουλας Aκόµα δε αναφέροµαι καισ τη δεκατέσσερα ηπειρώτικα πολυφωνικά
παρεµποδίζει την δράσιν και τον 23. Xαΐλης 24. Xαρ. Kαρακώστας 25. συµµετοχή της κοµπανίας δηµοτικής τραγούδια. Aπό αυτά τα ένδεκα προ-
ζήλον αυτής, διότι τότε η αδελφότης Aθαν. Mίτσκαρης 26. Aθ. Kούρος 27. µουσικής του Kων/νου Bέρδη (οικογε- έρχονται από τον τόπο που γεννήθηκε
θα δικαιολογήση την αδράνειαν των Γ. Λατσούνας 28. Xρήστος Tζήµας νειακώς) όπου η αίθουσα στο άκουσµα το Hπειρώτικο πολυφωνικό τραγούδι-
ενεργειών της λέγουσα ότι ουδεµία 29. Xρ. ∆ιαµαντούκος 30. Nάτσκα.... των τραγουδιών της εσείετο από πολ-
Ώστε απέναντι 100 οικογενειών σµα ενώ τα υπόλοιπα τρία αποτελούν
επείγουσα ανάγκη υπάρχει προς λά ρίχτερ, από το κοινό, φίλους και ρέ-
υπάρχουν 30 υδραποθήκαι· εν καιρώ µια νέα πρόταση.
ύδρευσιν και ας παιδεύονται αι γυναί- κτες του πολυφωνικού.
ανάγκης δύνανται οι κάτοικοι να εξυ- H οµάδα του Ήνορο παραδίδει –µε
κες καιο κόσµος αφού αποσοβείται ο
κίνδυνος των προς ύδρευσιν εν τη πηρετηθούν χωρίς να κατέρχωνται την έννοια της παράδοσης– µια συλ-
H πορεία του Συλλόγου
βρύσει µεταβαινόντων. εις την χαράδραν για να υφίστανται λογή τραγουδιών από το ρεπερτόριο
Στη συνέχεια παραπέµπουµε απο-
Tο µέτρον τούτο φέρει απογοή- όλους τους κινδύνους της αποτόµου σπάσµατα της οµιλίας του προέδρου της ηπειρώτιηκς παραδοσιακής πολυ-
τευσιν. Eποµένως χαλάρωσιν της κατωφερείας, µέχρις ότου δυνηθούν του συλλόγου ,Ήνορο» κ. Παναγιώτη φωνίας στο ευρύ κοινό και ευελπιστεί
αδελφότητος και τέλος την διάλυσιν οι κάτοικοι να εφρεύρωσι το µέσον Tέλλη, ο οποίος αναφέρθηκε για την τοτρ αγούδι αυτό να πάρει τη θέση του
αυτής λόγω ότι δεν θα επιτύχη τίπο- της αναβιβάσεως του εν τη χαράδρα πορεία και εξέλιξη του συλλόγου στην στον τεράστιο µουσικό πλούτο της
τε. πηγαίον ύδατος εις την επιφάνειαν 15ετή παρουσία του. χώρας µας, χωρίς να παραµείνει ακρι-
3ον H οικονοµική οδός. Nα οικοδο- του χωρίου. – Tο Ήνορο µετράει πλέον 15 χρό- τικό ως και ο τόπος που το γέννησε.
µήσωµεν δεξαµενάς (στέρας) όποιος νια από την ίδρυσή του και ο πυρήνας XAPHΣ KAPAΓIANNHΣ
MAPTIOΣ 2017 « ∆OΛ I Ω T I K A » 6

Σκέψεις - Σχόλια AΠO TON A∆OΛO-∆OΛIΩTH

Βαρύτερος και πιο... τρελός ανακαλύψει πολύ µικρός και µου χάριζε ένα «Ηµέρα της Γυναίκας»:
ο φετινός χειµώνας αίσθηµα χαράς και ελευθερίας. ∆ε χόρταινα ∆εν είναι γιορτή, είναι υπενθύµιση
να το κοιτώ, να αφουγκράζοµαι τη σιωπή
Χειµώνας λίγο πιο βαρύς σε σύγκριση µε του. Η Παγκόσµια Ηµέρα της Γυναίκας γιορ-
τους ήπιους που είχαµε συνηθίσει τα τελευ- Έτυχε φέτος να επισκεφτώ το χωριό, τάζεται κάθε χρόνο στις 8 Μαρτίου, σε ανά-
ταία 2-3 χρόνια ήταν ο φετινός στη χώρα σκεπασµένο µε χιόνι και το χάρηκα ιδιαίτε- µνηση µιας µεγάλης εκδήλωσης διαµαρτυ-
µας. Κύριο χαρακτηριστικό του µάλιστα ήταν ρα. ∆εν συνάντησα βέβαια χωριανό, αλλά ρίας που έγινε στις 8 Μαρτίου του 1857 από
οι συνεχείς εναλλαγές καιρικών φαινοµέ- έναν ξεχασµένο παλιό φίλο που ξεχειµώνια- εργάτριες κλωστοϋφαντουργίας στη Νέα
νων. Είχαµε ισχυρές βροχοπτώσεις και κα- ζε παρέα µας, τον κοκκινολαίµη. Υόρκη, οι οποίες ζητούσαν καλύτερες συν-
ταιγίδες αλλά και χιονοπτώσεις ακόµα και Με την παρουσία τους και τα τιτιβίσµατά θήκες εργασίας.
σε νότιες ηπειρωτικές περιοχές, όπου συνή- τους, που ακούγονταν απ’ το πρωί ως το βρά- Οι γυναίκες σήµερα γιορτάζουν, άλλες
θως δεν χιονίζει. Το βασικό χαρακτηριστικό δυ, οι κοκκινολαίµηδες οµόρφαιναν το σκη- για τους αγώνες που οι οµόφυλές τους έκα-
του ήταν οι χαµηλότερες θερµοκρασίες, σε νικό του χωριού. ναν και βοήθησαν να φτάσουµε στο σήµερα
σχέση µε τα τελευταία χρόνια. Φέτος είχαµε Όπου να κοιτούσα τα έβλεπα µπροστά µε καλύτερες συνθήκες εργασίας, µε καλύ-
5-6 βαθµούς Κελσίου χαµηλότερες θερµο- µου, ξετρύπωναν µέσα από φράχτες, θά- τερη µισθολογική κατάσταση ή την γενική
κρασίες, σε σύγκριση µε τις µέσες τιµές για µνους, πότε φοβισµένα και πότε χαρούµενα, αναγνώριση του δικαιώµατος τους στην επι-
την εποχή. Αποτέλεσµα να παρατηρηθούν κάθονταν σε ξερόκλαδα και τριγυρνούσαν λογή. Και άλλες αφήνουν στην άκρη το πολι-
πολλές ζηµιές κυρίως στις υδραυλικές εγκα- στις αυλές των σπιτιών, φτερούγιζαν στο βο- τικό υπόβαθρο και τιµούν την γυναικεία φύ-
ταστάσεις των σπιτιών µας. Βαρύτερος και ριά και στο χιόνι ή κάθονταν φουσκωµένα και ση τους µε ότι αυτό συνεπάγεται
πιο … τρελός ο φετινός χειµώνας κουλουριασµένα από το πολύ κρύο. Η σύγχρονη εποχή βρίσκει τις γυναίκες
Το τιτίβισµά τους και το αγνό βλέµµα να έχουν αποκτήσει -σε νοµικό τουλάχιστον
Οι µόνιµοί µας κάτοικοι, δεν ανησύχησαν τους µε ακολουθούν, η εικόνα τους µια µικρή επίπεδο- πλήρη εξίσωση µε τους άνδρες.
ιδιαίτερα γιατί έχουν λάβει τα µέτρα τους και πορτοκαλί κουκίδα στο κατάλευκο του χιονι- Παρ’ όλα αυτά όµως ακόµα και σήµερα,
δεν τους τροµάζουν τόσο οι καιρικές συνθή- ού... τον 21ο αιώνα την εποχή της ταχύτητας, που
κες, όσο η µονοτονία της µοναξιάς. Γνωρί- Μια από τις νοσταλγικές και ποθητές για υποτίθεται πως έχουν ξεπεραστεί τα κατά-
ζουν πως ¨ο καλός ο νοικοκύρης τον χειµώ- πολλούς εικόνες, που κυριαρχούν στο όµορ- λοιπα του παρελθόντος, παρατηρούνται
να χαίρεται¨ και γι’άυτό έλαβαν τα µέτρα φο χωριό µας.
τους. Τρόφιµα µπόλικα, ψυγεία γεµάτα, κα-
ταψύκτες µε ντόπια κρέατα και ποικιλία
από κυνήγια, τζάκι και ζεστασιά. Αχ, και να ξανανθίσει η πολυπόθητη η
Ο χειµώνας όπως και κάθε εποχή, έχει ελπίδα καταλαµβάνοντας πιότερο χώρο στο

πολλές περιπτώσεις διακρίσεων µε βάσει το
φύλο, λίγες από τις οποίες βλέπουν το φως
της δηµοσιότητας. Αυτό αποδεικνύει ότι πα-
ρά την αλµατώδη πρόοδο της σύγχρονής αν-
θρωπότητας, τέτοιου είδους αντιλήψεις εί-
ναι άρρηκτα πια συνδεδεµένες µε τις κοινω-
νικές δοµές και από ό,τι φαίνεται µόνο η πά-
ροδος µεγάλου χρονικού διαστήµατος θα
Ο κοκκινολαίµης, το αηδόνι του χειµώνα (γνω-
επιφέρει την πλήρη εξάλειψή τους
στός και ως καλογιάννος)

Ισότητα των φύλων:
και αυτός τις οµορφιές του. Αρκεί να έχει κά- ένα... όνειρο τρελό
ποιος τη διάθεση να τις ανακαλύψει. Για µέ-
να προσωπικά ο χειµώνας είναι η καλύτερη Το γεγονός, ωστόσο, ότι για ένα µακραίωνο
εποχή του χρόνου. Είναι ροµαντική, όµορφη διάστηµα η θέση της γυναίκας ήταν εµφα-
και γεµάτη οµορφιές. Η πινελιά φυσικά που νώς υποδεέστερη έναντι αυτής του άνδρα,
δίνει το χιόνι δεν συγκρίνεται µε τίποτα µε το έχει αφήσει ορισµένα στερεοτυπικά κατά-
ανυπόφορο και καυτό καλοκαίρι. λοιπα που συνεχίζουν ακόµη και σήµερα να
Θυµάµαι, όταν µικρός ζούσα στο χωριό, ο προκαλούν δυσαρµονίες σε ό,τι ονοµάζουµε
χειµώνας ήταν βαρύς και όµορφος, γεµάτος ισότητα των δύο φύλων.
ήχους. Το άκουσµα της βροχής στον τσίγκο πικρό κατώφλι της προσµονής. Αχ, άµποτε
ξεκούραζε, ηρεµούσε και νανούριζε. και τα γυρίσµατα των καιρών να φέρουν και Κουτσουπιά και Πασχαλιά:
Όταν έριχνε πυκνό χιόνι, έβγαινα στην τα δικά µας «θυρανοίξια» σε τούτο τον τόπο Τα άνθη τους σηµατοδοτούν την άνοιξη
αυλή και το κοιτούσα να πέφτει δίνοντάς µου της λησµονιάς και της µακράς και ……µε ότι αυτό συνεπάγεται.
την ψευδαίσθηση πώς ανέβαινα, πως ταξί- εγκατάλειψης… Και γιατί Κουτσουπιά και Πασχαλία; Μα,
δευα στον ουρανό. Αυτό το παιχνίδι το είχα συνδέονται µε την περίοδο του Πάσχα και
MAPTIOΣ 2017 « ∆OΛ I Ω T I K A » 7

Σκέψεις - Σχόλια ΛIΓH KPITIKH ΠPOΣ TA «ΦΩNAXTA»!
TOY ∆HM. ΠOTΣH
σηµατοδοτούν την άνοιξη κα- δάξει ότι στις δύσκολες στιγµές
θώς τότε ανθίζουν τα φυτά. ∆εν ο λαός µας µε ενότητα, αγάπη Aγαπητέ µου χωριανέ Kώστα θούν µε κτηνοτροφικές δουλει-
χρειάζονται συστάσεις, Πολύ και αλληλεγγύη κατάφερε να Aναστασίου, νάσαι πάντα καλά ές, λίγες γεωργικές και να εκµε-
γνώριµα φυτά. ξεπεράσει τα προβλήµατα. και να γράφεις τα «ΦΩNAXTA» ταλλευτούµε µόνον τα δάση µας
Ιδιαίτερα οι κουτσουπιές, κα- Κι αυτό είναι το µεγάλο µήνυ- γιατί πράγµατι αξίζουν πολύ τα και ότι άλλο µπορούµε να κάνου-
τάφυτες σε όλα τα σηµεία του µα της Αναστάσεως, που µας δι- κείµενά σου και η εφηµερίδα µας µε.
χωριού, αποτελούν το ανοιξιάτι- δάσκει, πως µε τη θυσία του Θε- τα χρειάζεται. TETAPTON: Aξιοποίηση της
κο στολίδι του µε τα σπάνιας ανθρώπου, που έγινε από Αγάπη Eγώ θα κάνω λίγη καλόπιστη χαράδρας. Zητάς Kώστα µου να
οµορφιάς λουλούδια τους. Ας προς τον άνθρωπο, φτάσαµε ας πω κριτική. Kαι ένας λόγος γίνει τελεφερίκ στον ποταµό του
στολίσουµε τον επιτάφιο την στην Ανάσταση και στο ελπιδο- παραπάνω είναι ότι εγώ χρειάζο- Kουβαρά! Eµείς εδώ στο
µαι να βρω ύλη για τα Πωγτώνι και γενικά στην Ήπειρο,
Μεγάλη Παρασκευή και τα βάζα φόρο µήνυµα της Σωτηρίας.
«∆OΛIΩTIKA και δεν τη βρίσκω µια ζωή ολόκληρη στα χωριά
στο πασχαλιάτικο τραπέζι µε τα Αγαπητοί µας, επειδή όπου
εύκολα... µας, δεν είχαµε νερό, φως,
αρωµατικά λουλούδια τους. υπάρχει Γολγοθάς και Σταυρός Kαι γράφεις απ’ την αρχή δρόµο και έγιναν τώρα λίγα χρό-
Και ...οι µέλισσες, αναζητούν εκεί στο τέλος θριαµβεύει η χα- οχτώ κατά σειρά κείµενα και νια, τα αποχτήσαµε και ανασά-
τα άνθη και της κουτσουπιάς και ρά της Ανάστασης, ας αποτελέ- καλύπτεις µια σελίδα και γι’ αυτό ναµε λίγο και τώρα µε τέτοια
της πασχαλιάς, όχι για να φτιά- σει αυτή φάρο ελπίδας, ας κρα- εγώ χαίροµαι ιδιαίτερα και αφού οικονοµική κρίση ζητάς να φτιά-
ξουν µέλι, αλλά για να τραφούν τήσουµε την ελπίδα ζωντανή. σ’ ευχαριστήσω πολύ, θ’ απαντή- ξουν τελεφερίκ;
οι ίδιες, ......για την ανάπτυξή Ας εντείνουµε τις προσπά- σω, κατά την κουτή µου γνώµη, ΠEMΠTON: Nεράκι η ζωή...
τους. Οι µελισσοκόµοι λένε ότι θειες µε ενότητα, αγάπη, αλλη- πω΄ς τα βλέπω εγώ: ∆υστυχώς έτσι θα κυλήσει η ζωή
οι κουτσουπιές βουίζουν σαν λεγγύη και ανθρωπιά, µόνο έτσι ΠPΩTON: Tιµή µας οι επισκέ- αυτών που µένουν στα χωριά
ηχεία, από τα µελίσσια που προ- θα βάλουµε στις καρδιές µας το ψεις, ας βοηθήσουν όµως... µας εκεί σήµερα. Aυτό είναι ένα
σελκύουν τα άνθη τους. Αναστάσιµο Φως και θα καταφέ- Ποιοι; Ξέρεις κανέναν, µέχρι απ’ τα σοβαρότερα προβλήµατα
σήµερα (εκτός των χωριανών για όλους µας.
(Κουτσουπιά. Άραγε, ποιός ρουµε ως κοινωνία να ξεφύγου-
µας και φίλων του χωριού µας) Λύση του ζητήµατος δεν
γνωρίζει ότι τα φύλλα της κου- µε από τα προβλήµατα που µας
απ’ αυτούς τους... MEΓAΛOYΣ, βλέπω νάρχεται τώρα γρήγορα.
τσουπιάς, παλαιότερα, χρησιµο- ταλαιπωρούν. Μόνο έτσι θα ανυ-
ότι βοήθησαν το χωριό µας, το Kαι τα χωριά µας θα ρηµάξουν
ποιούνταν ως ένα είδος αλουµι- ψώσουµε τους εαυτούς µας και Πωγώνι ή γενικά την Ήπειρό και γι’ αυτό δεν ενδιαφέρεται
νόχαρτου, στα χωριά µας. Με τα θα νοιώσουµε το ξεκάθαρο νόη- µας; Kανείς δυστυχώς. Mόνον ο κανένας απ’ το κράτος, την
µεγάλα, πλατιά κουτσουπόφυλ- Xριστόφορος Kωσταράς και να εκκλησία, την αυτοδιοίκηση
λα, οι γυναίκες τύλιγαν τις µπο- ζήσει χρόνια πολλά, όπου µε τα κ.τ.λ. Eµείς σαν Kοινότητα –σαν
µποτίσιες κουλούρες τους για έργα του και τον τρόπο του, Σύλλογοι τι µπορούµε να κάνου-
να τις παραχώσουν στη χόβολη έκανε το χωριό µας, να ρωτούν µε; Aπολύτως τίποτα, δυστυχώς.
και ο Κίτσο-Τόµος (καφετζής πολλοί, πρέπει να πάµε να δούµε EKTON: Eµείς... περνάµε.
στη δεκαετία του 1950) τύλιγε αυτό το ∆ολό, που γίνεται Συµφωνώ απόλυτα και σε ευχα-
το κοκορέτσι που έφτιαχνε τα πανελλήνια γνωστό. Kαι πράγ- ριστώ πάρα πολύ για το κουρά-
Σαββατοκύριακα) µατι κόσµος πολύς πέρασε και γιο που µου δίνεις σε κάθε έκδο-
θα περνά συνέχεια. ση της εφηµερίδος µας. Eάν
Αγαπητοί µου. µα της Αναστάσεως του Κυρίου
∆EYTEPON: Έγιναν πολλά, είχαµε 2-3 ακόµη ανθρώπους
Στους δύσκολους καιρούς µας.
µπορούσαν περισσότερα. σαν εσένα να γράφουν τόσα, τα
που διανύουµε, το µήνυµα της ην Κυριακή 22 Ιανουαρίου
Αναστάσεως του Χριστού είναι Τ2017, η Αδελφότητα του ∆ο- Γιατί δεν έγιναν όµως, ποιος
φταίει γι’ αυτό; Άγνωστον µέχρι
«∆OΛIΩTIKA» θα γινότανε πραγ-
µατικά... Tάιµς του ∆ολού.
επίκαιρο όσο ποτέ. λού “Ο Άγιος Χριστόφορος” της
σήµερα. Πάντως οι χωριανοί µας EB∆OMON: Kρατηθείτε
Ο καθένας µας ξεχωριστά, Αθήνας, έκοψε την πρωτοχρονιάτι-
δεν φταίνε. Kαι αυτά τα λίγα που ζωντανοί. Aυτό δεν είναι στο
αλλά και το σύνολο των Ελλή- κη βασιλόπιτα σε εκδήλωση που
έγιναν είναι αρκετά, γιατί χρήµα- χέρι µας. Όµως στην ηλικία που
πραγµατοποιήθηκε στο Ξενοδοχείο
νων δοκιµάζεται σκληρά τα τε- τα και πόροι δεν υπάρχουν, φτώ- είµαι των 88 ετών καλούτσικα
Τιτάνια.
λευταία χρόνια. Οι Έλληνες ανε- χεια µεγάλη και λέµε «την ... είµαι και στο χέρι µου µόνον
Μέσα σε ένα ζεστό και οικογε-
βαίνουµε τον Γολγοθά της οικο- ψείρα µπούµπα» που λέει και η είναι να παίρνω τα χάπια µου, να
νειακό περιβάλλον, ανταµώσαµε λαϊκή µας παροιµία. Eδώ Kώστα τρώγω µετρηµένα, να µην καπνί-
νοµικής ύφεσης, των οικονοµι-
όλοι οι χωριανοί, ανταλλάσοντας µου τα περισσότερα έργα παλιά, ζω να µην πίνω και να µην κου-
κών αδιεξόδων, της ανεργίας και ευχές για το νέο έτος. Στην εκδήλω-
της συνεχούς µείωσης του βιοτι- γίνονταν µε προσωπική εργασία ράζοµαι, αυτά λένε οι γιατροί και
ση απεύθυνε χαιρετισµό εκ µέρους και κάπου κάπου µε λίγα χρήµα- µετά ότι πει ο Γεραµπής. Oύτε ο
κού µας επιπέδου. του Πολιτιστικού Συλλόγου ∆ολού τα χωριανών. πρώτος είµαι ούτε και ο τελευ-
Όµως η ιστορία µας έχει δι- Ιωαννίνων ο Γιώργος Μποντίνης, TPITON: Aς... κυνηγήσουµε ταίος.
τον τουρισµό. OΓ∆OON: Eρασιτέχνες, αλλά
Σωστά γράφεις. Πώς όµως µε µεράκι. Συµφωνώ εν µέρει. O
και µε ποιους πόρους, από πού Nώε που έφτιαξε την KIBΩTO µε
θα πάρουµε λεφτά και ποιοι ερασιτέχνες πίστευε ότι ο Θεός
χωριανοί ή ξένοι θάρθουν να µεί- θα τους βοηθήσει και η αποστο-
νουν εδώ, χωρίς ανθρώπους και λή του έληξε µε µεγάλη επιτυ-
κοντά στα σύνορα και τι έργα να χία, ας πούµε κατ’ ευχήν. Eνώ
φτιάξουν, που θα αποδώσουν τον TITANIKO, που τον έφτιαξαν
χρήµατα και κέρδη; Eγώ είµαι επαγγελµατίες και µηχανικοί
υπέρ των έργων, αλλά πρώτο άριστοι κατέληξαν οι άνθρωποι
µέληµα είναι το χωριό νάχει πολ- στα βάθη του ωκεανού και τους
Tο ∆ιοικητικό Συµβούλιο λούς κατοίκους, που να ασχολη- έφαγαν τα ψάρια.
MAPTIOΣ 2017 « ∆OΛ I Ω T I K A » 8

Η κοπή πίτας της Αδελφότητας Αθηνών
λέγοντας: Πωγωνίου, και η επι σειρά ετών µέλος του ∆.Σ. Η απουσία απο το χωριό µας ∆ολό, πρέπει να
της Αδελφότητας µας η κα Κωνσταντίνα Σακελ- ΜΗΝ γίνεται αισθητή και για αυτό τον λόγο εκτός
“Αγαπητοί συγχωριανοί λαρίου Ματσαϊδώνη συµµετείχε στις αρχαιρε- απο τη συντήρηση των κατοικιών µας, θα πρέπει
Εκ µέρους του Πολιτιστικού Συλλόγου Ιωαν- σίες της Συνοµοσπονδίας ως υποψήφιο µέλος να καλοπίζουµε αισθητικά αλλά και ουσιαστικά
νίνων και εµένα προσωπικά, σας εύχοµαι Χρόνια λαµβάνοντας θέση αναπληρωµατικής αντιροσώ- τους κοινόχρηστους χώρους και κτίρια του χωρι-
Πολλά, να έχετε ένα ευτυχισµένο και δηµιουργι- πευσης. Ήµαστε παρόντες σε όλες τις εκδηλώ- ού µας, γι’αυτό θέλουµε εκτός της εθελοντικής
κό νέο έτος µε υγεία, οικογενειακή και επαγγελ- σεις των προαναφεροµένων θεσµικών φορέων προσπάθειας όλων σας και την υλική συµµετοχή
µατική ευηµερία, τόσο σε σας που σήµερα βρί- και συµµετέχουµε εκφράζοντας πάντα τις πάγιες στις δαπάνες αυτές για να παραµείνει το ∆ολό
σκεστε εδώ, όσο και σε όλα τα µέλη της Αδελφό- θέσεις µας για την ασφάλεια του χωριού µας, τα υπόδειγµα συναδελφικότητας, οµόνοιας, και
τητας. προβλήµατα µε την ύδρευση, φωτισµό και άλλα οµορφιάς µεταξύ των υπόλοιπων χωριών του Πω-
Μέσα σ’ αυτές τις αντίξοες συνθήκες που ζού- πιθανά προβλήµατα που ανακύπτουν στη διάρ- γωνίου και της Ηπείρου.Φέτος η Αδελφότητα του
µε, µε αυτή την οικονοµική κρίση που βιώνουµε, κεια του έτους. Εχουµε αξιόλογη στάση και θέση ∆ολού «ο Άγιος Χριστόφορος» γιορτάζει τα 90
εµείς εδώ σήµερα τα αφήσαµε όλα στην άκρη για- και στα δύο αυτά θεσµικά όργανα. Πρόσφατα χρόνια δράσης και προσφοράς από την ίδρυση
τί µας συνδέει όλους µας κάτι κοινό. συµµετείχαµε στην τελετή κοπής της Βασιλόπιτ- της το 1927 στην Κωνσταντινούπολη και για τού-
Το ενδιαφέρον για το χωριό µας. τας στο ξενοδοχείο Χίλτον, που διοργάνωσε η το τον λόγο το φλουρί που βρίσκεται στην βασι-
Έχουµε ιστορία και παράδοση. Οµοσπονδίας Πωγωνίου µε συµµετοχή της Πανη- λόπιτα µας θα αντικατασταθεί µε ασηµένιο Κων-
Εµείς σαν συλλογικοί φορείς, έχουµε καθή- πειρωτικής συνοµοσπονδίας και του δηµάρχου σταντινάτο που φέρει στη µια όψη του τον προ-
κον να διατηρήσουµε και να µεταδώσουµε στις Πωγωνίου κ. Κώστα Καψάλη. Όπως κάθε χρόνο στάτη Άγιο Χριστόφορο και στην άλλη επιγραφή
νέες γενιές την κουλτούρα και την παράδοση, δί- τελέσαµε αρτοκλασία στον Ι.Ν. Αγ. Αθανασίου µε τον τίτλο της αδελφότητας και στο κέντρο 90
νοντάς τους παράλληλα την ευκαιρία για ψυχα- στο Θησείο εις µνήµη του Αγίου Χριστοφόρου και χρόνια. Ευχαριστούµε τη Γεν. Γραµµατέα του
γωγία και ξενοιασιά από τα καθηµερινά προβλή- έπειτα παραχωρήθηκε καφές σε παρακείµενα συµβουλίου µας κα Ελένη Καλαγκιά Ρουµελιώτη
µατα. αναψυκτήρια και συµµετείχαµε γύρω τα τριάντα που επιµελήθηκε τόσο το ασηµένιο φλουρί όσο
Εύχοµαι για µια ακόµη φορά ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ άτοµα στο Γεύµα Αγάπης σε υπαίθριο χώρο πλη- και την οργάνωση τελετής κοπή της Βασιλόπιτας
ΚΑΙ ΕΥΤΥΧΙΣΜΕΝΟ ΤΟ 2017 ΜΕ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥ- σίον του προαναφερόµενου Ι. Ναού.Τον Αύγου- µας.
ΤΥΧΙΑ.” στο µήνα συναντηθήκαµε στο ακριτικό χωρίο µας Έυχοµαι σε όλους µια Ευλογηµένη και ∆ηµι-
Στη συνέχεια το λόγο πήρε ο Πρόεδρος της το ∆ολό, οι απόδηµοι ∆ολιώτες απο την Αθήνα, τα ουργική Χρονιά και το 2017 να φέρει στον καθένα
Αδελφότητας Φοίβος Κουβαράς και αφού ευχαρί- Γιάννενα, την Αµερική και απο άλλα έθνη, που µα- προσωπικά τα ιδεώδη που επιζητά.
στησε τους παρευρισκόµενους είπε: ζί µε τους µόνιµους κατοίκους του χωριού µας πε- ΚΑΛΗ ΧΡΟΝΙΑ”
“Το διοικητικό συµβούλιο της Αδελφότητας ράσαµε έναν ευχάριστο µήνα, µε εκδηλώσεις της
∆ολού «ο Άγιος Χριστόφορος» και εγώ προσωπι- Οlµάδας Οβύρα, µε πρωταγωνιστή και στυλοβάτη Την πίτα έκοψε ο πρόεδρος της Αδελφότητας
κά σας υποδεχόµαστε σε αυτό τον φιλόξενο χώ- αυτής το µέλος µας του ∆.Σ. Βασίλη Παπαλαζά- και το φλουρί έπεσε στον µικρότερο της εκδήλω-
ρο που µας παραχωρήθηκε απο το Ξενοδοχείο Τι- ρου αλλά και της υπόλοιπης νεολαίας του χωριού σης τον Σπύρο Κούρο, γιό του Άγγελου και της Γε-
τάνια.Ένας χρόνος πέρασε για το νέο ∆.Σ. της µας που απο αυτό το βήµα τους συγχαίρουµε και ωργίας. Μας εξέπληξε το φλουρί, που ήταν ένα
Αδελφότητας µας και το έργο του µπορεί να θεω- τους ευχόµαχστε πάντα δηµιουργικές δρά- υπέροχο ασηµένιο, που στη µία του πλευρά απει-
σεις.‘Ολοι µαζί συµµετείχαµε στο κόνιζε τον Άγιο Χριστόφορο και από την άλλη του
Αντάµωµα των ∆ολιωτών και χορέψα- όψη τον αριθµό 90 µε περίγραµµα τον τίτλο της
µε χέρι χέρι γύρω απο την ανθισµένη Αδελφότητας. Όπως εξηγήθηκε ο αριθµός αφορά
καστανιά εκφράζοντας τα βαθιά συναι- τη συµπλήρωση 90 χρόνων από την ίδρυση της
σθήµατα µας για τη γεννέθλια γή των Αδελφότητας - τους ευχόµαστε να τα ......χιλιά-
προγώνων µας.Τον Οκτώβρη µήνα µέ- σουν (γιατί να τα κατοστήσουν είναι λίγα!). Κόπη-
λη της Αδελφότητας µας συµµετείχαµε κε και δεύτερη πίτα, που ήταν φτιαγµένη µε πα-
στη γιορτή Τσίπουρου στην Νέα Μάκρη ραδοσιακά υλικά της Κωνσταντινούπολης, το
Αττικής που διοργάνωσε ο Σύλλογος φλουρί της οποίας έπεσε στον Παναγιώτη Ρουµε-
Ηπειρωτών Ανατολικής Αττικής µε πρό- λιώτη και αντιπροσώπευε το διπλό µουσικό cd
εδρο τον συγχωριανό µας Ευάγγελο “γλώσσα µου γλυκιά µου γλώσσα άνοιξε πες µας
Φωτόπουλο. Είχαµε τη χαρά και τύχη καµπόσα” που διέθεσε για τον σκοπό αυτό, ο Πο-
να συναντήσουµε τον άοκνο συγχω- λιτιστικός Σύλλογος ∆ολού Ιωαννίνων. Αξίζουν
ριανό µας Χριστόφορο Κωσταρά και να συγχαρητήρια στους διοργανωτές και ευχόµαστε
δοκιµάσουµε το γευστικότατο φαγητό τέτοιες ευχάριστες συνάξεις να γίνονται συχνά
από δικής του εκτροφής αρνί.Το καλο- πέρα από το έθιµο.
καίρι παρευρεθήκαµε σε εκδηλώσεις Περισσότερες φωτογραφίες από την εκδήλω-
ρηθεί ικανοποιητικό ειδικά για αυτή τη δύσκολη και συναντήσεις στο όµορφο προαύλιο του καφε- ση στην ιστοσελίδα µας (www.dolo.gr).
περίοδο που περνά ο τόπος µας. Συµµετείχαµε µε νείου µε την χαρακτηριστική δροσιά της ηµέρας
πενταµελή εκπροσώπιση πέρσυ στο κάλεσµα του και τις όµορφες βραδιές µε περιπάτους στο χωριό
Συλλόγου Γυναικών της Ηπείρου στο ξενοδοχείο αλλά και στη Πωγωνιανή, το Σταυροσκιάδι αλλά
Αµαλία στο Σύνταγµα που απευθύνθηκε και χαι- και στα άλλα χωριά της Επαρχίας µας και στα πα-
ρετισµός του προέδρου. Συµµετείχαµε στις πε- νηγύρια αυτών. Η Αδελφότητα µας µετά απο γεν-
ρισσότερες συνεδρίες της Οµοσπονδίας Ενώσε- νεόδωρη δωρεά µέλους µας, προχώρησε στην
ων και Αδελφοτήτων Πωγωνίου καθώς και στο κά- αντικατάσταση των ξύλινων πάγκων- καθισµµά-
λεσµα της Πανηπειρωτικής Συνοµοσπονδίας Ελ- των στο προαύλιο χώρο του καφενείου, στον κα-
λάδος. Εκλέξαµε εκλέκτορες και για τα δύο αυτά θαρισµό από τα βάτα του χώρου πίσω απο το µνη-
θεσµικά όργανα, καθώς και µέλος του διοικητικού µείο πεσόντων , καθώς καλόπισε µε φυτά, θά-
συµβουλίου µας η κα Βασιλική Φούκου Κατσιλιέ- µνους και µόνιµα φωτάκια µε ηλιακό φώς τον πε-
ρη εκλέχθηκε στη θέση της Αντιπροέδρου στο ∆. ριβάλλοντα χώρο του καφενείου. Φέτος θα προ-
Σ. της Οµοσπονδίας Ενώσεων και Αδελφοτήτων βούµε σε συµπληρωµατικά έργα στον ίδιο χώρο.
MAPTIOΣ 2017 « ∆OΛ I Ω T I K A » 9

Η κοπή πίτας του Πολιτιστικού Συλλόγου ∆ολού
ην Κυριακή 12 Φεβρουαρίου 2017, ο Πολι- απαιτεί πάρα πολύ κόπο, χρόνο, µελέτη και καλλι-
Ττιστικός Σύλλογος ∆ολού Ιωαννίνων, τεχνική εργασία.
πραγµατοποίησε την κοπή της πρωτοχρονιάτικης Όλα αυτά τα ανέλαβε ο Λάκης (Χρήστου) σαν
πίτας. Η εκδήλωση έγινε στην καφετέρια “Piazza πιο ειδικός, µε πείρα από το προηγούµενο cd.
del Santo”, όπου οι χωριανοί µας συγκεντρωθήκα- Έτσι έχουµε δεδοµένη την επιτυχία του. Από σας
νε σ’ ένα πολύ ζεστό και οικογενειακό κλίµα. Η περιµένοµε να το υποστηρίξετε, και να το διαφη-
προσέλευση των ∆ολιωτών ήταν πέραν του ανα-
µίσετε.
µενοµένου τόσο από τα Γιάννενα όσο και από το
Αυτά τα λίγα σε γενικές γραµµές τα φέρα-
∆ολό (Βαγγέλης και Βασίλης ∆άκας, Λευτέρης
µε εις πέρας χάρις και στη δική σας συµβολή. Γι’
και Άννα Ζωΐδη και Πάνος Κούρος).
Στην οµιλία του ο Πρόεδρος του Πολιτιστικού αυτό µε την σηµερινή ευκαιρία να σας ευχαριστή-
Συλλόγου Γιάννης Μποντίνης, αφού ευχαρίστησε σουµε θερµά που µας στηρίζετε.
όλους όσους τίµησαν µε την παρουσία τους την Εµείς από τη µεριά µας πιστεύω να συνεχί-
εκδήλωση, ευχήθηκε για τη νέα χρονιά και ανα- σουµε το έργο του Συλλόγου για το καλό του ∆ο-
φέρθηκε στα πεπραγµένα της περσινής χρονιάς Η έκδοσή τους δεν αποτελεί µια απλή διαδικα- λού µας.
του Συλλόγου, καθώς επίσης και στους στόχους σία ούτε πρόκειται βέβαια για µια απλή συνάθροι- Σας ευχαριστώ πολύ
της τρέχουσας χρονιάς, λέγοντας: ση ύλης. Είναι µια προσπάθεια που απαιτεί αρκε-
Aγαπητοί συγχωριανοί, φίλες και φίλοι του τή δουλειά. Στη συγκέντρωση παραβρέθηκε και ο πρόε-
Συλλόγου µας Όπως καλά γνωρίζετε τα θέµατά της είναι το- δρος του χωριού, Βαγγέλης ∆άκας, ο οποίος
Εκ µέρους του ∆.Σ, σας καλωσορίζω στην ση- πικά, αλλά και γενικότερου περιεχοµένου και
παίρνοντας το λόγο, «χαιρέτησε και ευχήθηκε σε
µερινή µας συγκέντρωση και σας ευχαριστώ που προβληµατισµού. Και από τη θέση αυτή, καλούµε
όλους Χρόνια Πολλά και Καλή Χρονιά. Ανέφερε
ανταποκριθήκατε στο κάλεσµά µας. κάθε συµπατριώτη, να µας στέλνει την συνεργα-
πως όλοι οι χωριανοί µαζί µε τους φορείς του χω-
Χαιρετίζω και ευχαριστώ ιδιαίτερα τον λεβέ- σία του.
∆ίνουµε σε όλους την ευκαιρία να εκφράσουν ριού, σύλλογοι και Αδελφότητες,
ντη πρόεδρό µας Βαγγέλη και τους αγαπητούς
µας µόνιµους κατοίκους του χωριού, Άννα, Λευ- θέσεις και απόψεις και να συµµετέχουν για θέµα- έχουµε άριστη συνεργασία, συζητάµε τα προβλή-
τέρη και Πάνο που ήρθαν από το χωριό να µας τι- τα κοινού ενδιαφέροντος. Αλλά δυστυχώς ελάχι- µατα του χωριού και προσπαθούµε να βρίσκουµε
µήσουν. στοι ανταποκρίνονται και αυτό είναι το παράπονό την κατάλληλη και συµφέρουσα λύση.
Εύχοµαι ολόψυχα ο νέος χρόνος, να προσφέ- µας. Ας είναι καλά οι τακτικοί µας συνεργάτες, ο Έτσι βάφτηκε και συντηρήθηκε το σχολείο,
ρει σε εσάς και στις οικογένειές σας υγεία, αγά- Μήτσος µε τον Κώστα Αναστασίου, που γνωρί- επισκευάστηκε ο Άγιος Χριστόφορος µε την οικο-
ζουν από πρώτο χέρι τα προβλήµατα της έκδο- νοµική ενίσχυση της κ. Χριστίνας Μούστου, αντι-
σης, και µε τα γραφόµενά τους γεµίζουµε τις στή- καταστάθηκε ο κλαπείσας επιτάφιος της εκκλη-
λες. σίας, µε την προσφορά του Γιάννη και Αλεξάν-
Να γνωρίζετε, αγαπητοί µου, πως µόνο µε τη δρας Λάζου και γενικά διατηρούµε και προσέχου-
βοήθειά σας τα ‘∆ΟΛΙΩΤΙΚΑ’ µπορεί να συνεχί- µε το χωριό µας ώστε να βρίσκεται σε καλή κατά-
σουν αλλά και να γίνουν καλύτερα. Το αξίζουν και
σταση. ‘Όλα αυτά τα φέραµε εις πέρας χάρις στη
το δικαιούται το ∆ολό µας.
δική σας συµµετοχή και βοήθεια. Γι΄ αυτό σας ευ-
Επίσης µε τη συνεχή ενηµέρωση της ιστοσε-
χαριστούµε πολύ. Ευχόµαστε και σε περεταίρω
λίδας µας στο internet, όλοι οι ∆ολιώτες έχουν
την δυνατότητα έγκαιρης και έγκυρης ενηµέρω- συνεργασίες».
σης για όλα τα γεγονότα που συµβαίνουν στο χω-
ριό και γενικότερα στην περιοχή µας. Στη συνέχεια ακολούθησε η κοπή της πίτας
2. Συνεχίσαµε επίσης το καθιερωµένο τραπέ- από τον Πρόεδρο του Συλλόγου Γιάννη Μποντί-
ζι του Αυγούστου (το ΑΝΤΑΜΩΜΑ) που κι εφέ- νη, ο οποίος αφού τους ευχήθηκε για καλή Χρο-
πη, ευτυχία και κάθε καλό για τον τόπο µας. τος οµολογουµένως είχε µεγάλη επιτυχία και µά- νιά, ανακοίνωσε πως η πίτα, για µια ακόµη χρονιά
Σε µια πραγµατικά δύσκολη συγκυρία που δο- λιστα µας άφησε και κέρδη. Συγκεντρώθηκε πο- είναι προσφορά του ζαχαροπλαστείου Chocolat
κιµάζεται όσο ποτέ η πατρίδα µας, που έχει αλλά- λύς κόσµος, είχε νόστιµα και καλοµαγειρεµένα (28ης Οκτωβρίου 38, Άλσος, Γιάννενα) της συγ-
ξει παντελώς και δραµατικά το τοπίο της καθηµε- φαγητά και στρωτό και ωραίο γλέντι. χωριανής µας Μαρίας Μπακόλα. Το δώρο, επίσης
ρινότητάς µας, σε µια εποχή που ο Καλλικράτης 3. Πραγµατοποιήσαµε εκδήλωση τιµής στους προσφορά του Κώστα Κωστούλα, ένα συλλεκτικό
δείχνει την άγρια όψη του στα µικρά και ανυπερά- δασκάλους µας.
άλµπουµ, µε σπάνιες φωτογρφίες του πρωτοπό-
σπιστα χωριά µας, ο Σύλλογός µας είναι απαραί- Με τη συµµετοχή συλλόγου και µαθητών στις
ρου φωτογράφου του Πωγωνίου, (καταγωγή από
τητος όσο ποτέ άλλοτε, και επιβάλλεται να είναι 16 του Αυγούστου πραγµατοποιήθηκε µια πολύ
Βήσσανη) Γεωργίου Πανταζίδη. Ένα από τα καλύ-
πιο δυνατός. Κάνω έκκληση σε όλους σας, να εί- σεµνή τελετή µε πολύ µεγάλη επιτυχία και απή-
χηση, προς τιµή των δασκάλων του χωριού µας τερα βιβλία της «Πωγωνήσιας Βιβλιοθήκης του Κ.
στε πιο κοντά στο Σύλλογο, να τον στηρίζετε µε
την παρουσία σας, γιατί το έχει πραγµατικά ανά- Παντελή Ζωίδη και Κώστα Κουκουλάρη. Κωστούλα. Ευχαριστούµε πολύ τους δωρητές.
γκη. 4. Θεατρικό δρώµενο από την οµάδα «ΟΒΙ- Το φλουρί της βασιλόπιτας έπεσε στον Ηρα-
Τώρα επί της ουσίας των πεπραγµένων, και ΡΑ» των νέων του ∆ολού. κλή Βραβορίτη.
τηρουµένων των αναλογιών, θεωρούµε ότι Επίσης τον Αύγουστο οι νέοι του ∆ολού µε Η φετινή συµµετοχή χωριανών ήταν ιδιαίτερα
το 2016 ήταν µια πετυχηµένη χρονιά, µε έντονη την υποστήριξη του Λάκη Χρήστου και Βασίλη εντυπωσιακή. Γέµισε η αίθουσα από χαρούµενα
παρουσία του Συλλόγου µας. Παπαλαζάρου, παρουσίασαν µια καταπληκτική πρόσωπα. Ανταµώσαµε µε χωριανούς και συγγε-
Αναλυτικότερα σας υπενθυµίζω τις δραστη- παράσταση µε τίτλο ¨Μεταµορφώσεις¨ Οι νέοι νείς, ανασκαλίσαµε τα περασµένα, θυµηθήκαµε
ριότητές µας . µας κάθε χρόνο πρωτοτυπούν και εντυπωσιάζουν περιστατικά και ιστορίες από το χωριό, ήπιαµε κα-
1. Συνεχίζοµε αδιάλειπτα την έκδοση και κυ- µε τα δρώµενά τους. φέ, φάγαµε γλυκά και βασιλόπιτα, ήπιαµε και
κλοφορία της εφηµερίδας µας ‘∆ΟΛΙΩΤΙΚΑ’ (φέ- Τελευταία σχεδιάζοµε την επανέκδοση του
τα ποτά µας και περάσαµε υπέροχα. Συγχα-
τος κλείνουµε τα ….33 χρόνια έκδοσης). πολυφωνικού cd σε βελτιωµένη έκδοση. Παραµέ-
Παρά τις όποιες δυσκολίες, καθώς και τις αντι- νει βέβαια ως έχει το cd µε τα τραγούδια, αλλά θα ρητήρια σε όλους τους παρόντες, πρωταγω-
ξοότητες τα ‘∆ΟΛΙΩΤΙΚΑ’ έχουν διαγράψει µια προσθέσουµε κι ένα ένθετο, (όπως στο άλλο δι- νιστές και µη και ευχόµαστε τέτοιες ευχάρι-
εντυπωσιακή διαδροµή τόσο για την αντοχή τους πλό µουσικό cd), που θα περιλαµβάνει τους στοί- στες συνάξεις να επαναλαµβάνονται.
µέσα στον χρόνο, όσο και για το πλούσιο υλικό χους των τραγουδιών και διάφορα σχετικά ενηµε- Περισσότερες φωτογραφίες από την εκ-
που κάθε φορά φέρνουν στο φως. ρωτικά σχόλια. Μια ενδιαφέρουσα έκδοση που
δήλωση στην ιστοσελίδα µας (www. dolo.gr).
MAPTIOΣ 2017 « ∆OΛ I Ω T I K A » 10

O
θάνατος του αγαπη-
µένου µου συγχωρια-
ΘYMAMAI Mε τη συνοδεία των πα-
ραδοσιακών οργάνων ξεκί-
νού, φίλου και συνεργάτη ερχόταν και ο πάντα παρών, εµείς νοικιάσαµε την αίθου- νησαν το χορό επί της σκη-
επαγγελµατικά και προ πα- ποιος άλλος από τον ακού- σα διότι πιστεύαµε ότι θα νής αρχίζοντας βέβαια από
ντός κοινωνικά για το αγα- ραστο ∆ηµήτρη Kιντζώρη γεµίσει και δεν διαψευστή- την ∆ολιώτικη Γκάϊτα.
πηµένο µας χωριό το ∆OΛO που ήταν η κινητήρια δύνα- καµε. Eίχε µεγάλη επιτυχία Όλοι σηκώθηκαν και χει-
Γιώργου Zέρβα, µε πήγε µη. Πήγαινε από πόρτα σε
Tου KΩΣTA KOΛEΦA ροκροτούσαν.
πολλά χρόνια πίσω. Συλλυ- πόρτα σε όλους τους ∆ο-
Ξεχώρισε στη συνέχεια
πητήρια στους δικούς του, λιώτες και τους κρατούσε µε την προσέλευση πάνω
να τον θυµούνται και να πα- µια αυθεντική ιστορία µε
ενωµένους και τους έλεγε από 500 ατόµων από τα γύ-
ραδειγµατίζονται. Tον καιρό νέα για τους ∆ολιώτες και ρω χωριά). Tο πρόγραµµα τους ∆ηµήτρη Kιντζιώρη και
το ∆ολό. περιελάµβανε: Παν. Παπαϊωάννου και έναν
Θα αναφερθώ παρακάτω – Xαιρετισµό εκ µέρους ταριχευµένο αετό (Tζέρ-
σε µια εκδήλωση που πραγ- του Συµβουλίου της Aδελ- µπο) που κρατούσε ο Πανα-
γιώτης. Kαι ο Kιντζιώρης άρ-
χισε:
Tα χρόνια εκείνα όταν ο
Παναγιώτης έπαιζε µε άλλα
παιδιά της προσχολικής ηλι-
κίας στου Γκάχου (πλακού-
λα στη άκρη του λάκκου δί-
πλα στου Φόρη Mάϊκου), ορ-
µάει ένας αετός και πιάνει
µε τα νύχια του τον Πανα-
O Kώστας στο µικρόφωνο. γιώτη και άρχισε να πετάει
αλλά... σε λίγο τον άφησε
εκείνο τρέχαµε στην Πρό- και έσκασε κάτω σαν τόπι
νοια για ενισχύσεις της όπως ήταν και στρουµπου-
Yφαντουργικής Σχολής που λός (λόγω βάρους). Έσκα-
λειτουργούσε στο ∆ολό, ∆ολιώτισσες ντυµένες µε τα σεγκούνια σε εκδήλωση στην Aθήνα. Στο σαν όλοι στα γέλια και κατα-
παίρναµε τα δέµατα µε τα µέσον, όπως ο ίδιος µας γράφει, «είναι ο αείµνηστος Θανάσης χειροκροτήθηκαν.
ζυµαρικά MIΣKO που µας Kαρακώστας του µακαρίτη Nίκου, επίσης ενεργό µέλος της Mετά το πρόγραµµα
διέθετε ο επίσης λάτρης του Aδελφότητας που διαµεσολάβησε την υιοθέτηση του ∆ολού από την
ακλούθησε γλέντι πέρα από
χωριού Mανώλης Παπανα- Hλιούπολη και ύστερα από ένα επιτυχηµένο έργο της επίσκεψης στο
∆ολό δύο πούλµαν από την Hλιούπολη µας ενίσχυσαν µε ένα φορτηγό
τα µεσάνυχτα. H εκδήλωση
στασίου, γαµπρός στα Λα-
τσουναίϊκα και τα στέλναµε πλαστικούς σωλήνες για να έρθει το νερό από τις ∆ρυµάδες, για πρώτη έειξε ότι...«το ∆ολό ποτέ
στο χωριό. Kαι πολλές άλ- φορά στο ∆ολό. Ήταν το τέλος του κουβαλήµατος του νερού από το δεν πεθαίνει». ∆ιαπιστωµέ-
λες δταστηριότητες µε στέ- λάκκο µε τις βαρέλες». νο τσιτάτο.
κι την οδό Pαβινέ 9 που ήταν µατοποιήθηκε το Φλεβάρη φότητας.
Σηµείωση: Eυχαριστούµε
το γραφείο του Γιώργου. του 1973 (ίσως και 30 Γενά- – Eυχετήρια τηλεγραφή-
Θυµάµαι τους συγχωρια- τον Kώστα γι’ αυτές τις πολύ
ρη των Tριών Iεραρχών που µατα από Aµερική και Iωάν-
νούς που µαζευόµασταν κάναµε το χειµωνιάτικο πα- νινα. χρήσιµες πληροφορίες.
Σπύρο Zιάγκο, Λευτέρη νηγύρι στο χωριό, δεν θυµά- – Ποιήµατα και ανέκδοτα. Eυτυχώς υπάρχουν µερι-
Mούστο, Tηλέµαχο Zωίδη, µαι ακριβώς). H εκδήλωση – Xορός επί της σκηνής κοί «παλιότεροι» που µας
Θανάση Kαρακώστα όπως έγινε στη Φοιτητική Eστία των κοριτσιών του χωριού υπενθυµίζουν έργα και ηµέ-
επίσης και τον δάσκαλο στην οδό Πατησίων (τερά- ντυµένα µε τα σεγκούνια ρες δραστήριων χωριανών,
Σπύρο Παγούνη που ξεκι- στια αίθουσα). και τις οµπόλες και ένα κορί- που στο παρελθόν πρόσφε-
νούσε από το Aιγάλεω και Άλλοι θα τρόµαζαν αλλά τσι ντυµένο-στολισµένο νύ- ραν πολύ χρήσιµες υπηρε-
φη. σίες και µε κάποιο τρόπο
Xωριανέ, Φίλε αναγνώστη, όσο η εφηµερίδα Tο ντύσιµο τω κοριτσιών ωφέλησαν υλικά και ηθικά το
επιµελήθηκαν οι συγχωρια-
θα γράφεται από ελάχιστους, τόσο θα ∆ολό. O Kώστας έκανε µια
νές µας Tασία Θανοπούλου,
καλή αρχή. Aς ακολουθήσουν
αποµακρύνεται από σένα. Λεύκω Zωίδη, Λεύκω Bαλε-
κι άλλοι. Yπάρχουν πολλοί
ρά και κάποιες άλλες που
Γράψε τις αναµνήσεις, τα οράµατα, δεν θυµάµαι. Ήταν όλες ∆ολιώτες που πρόσφεραν
ντυµένες γραφικά. σηµαντικές υπηρεσίες στο
τον πόνο, την ελπίδα. ∆ολό και στους ∆ολιώτες.
MAPTIOΣ 2017 « ∆OΛ I Ω T I K A » 11

Kοινωνικά Γιάννης Λιόλιος ΡΙΞΑΝΕ ΛΑ∆Ι
ΣΤΟ ΛΥΧΝΑΡΙ
ΓENNHΣEIΣ MNHMOΣYNA
– Στην Αθήνα στις 12 – Σιούλα Αντωνία 50
– Ο Κωνσταντίνος Μπέ-
Μαρτίου 2017, έγινε το – Λιόλιος Παναγιώτης
τζιος (γιος του Παύλου και
40ήµερο µνηµόσυνο του Ιω- εις µνήµη θείου Γιάννη 50
της Κατερίνας) και η Μαίρη,
άννη Λιόλιου.
απέκτησαν κοριτσάκι και – Στράτος Αντώνιος 20
– Στα Γιάννενα στις 18
της έδωσαν το όνοµα Αικα- Μαρτίου 2017, έγινε το
– Παππά Βιβή & Αλέκα 30
τερίνη. 40ήµερο µνηµόσυνο του – Κωσταρά Μαρία 20
Στους ευτυχισµένους γο- Τσατσούλη Θεόδωρου. – Ζωΐδη Κατερίνα 30
νείς, παππούδες και γιαγιά- Ας είναι αιωνία η µνήµη – Ζωΐδη- Υφαντή Μαίρη 50
δες ευχόµαστε να τους ζή- τους – Κωσταρά Παναγούλα 50
σει.
– Ζωΐδη Χαρούλα 30
NEOI EΠIΣTHMONEΣ
ΘANATOI – Υφαντής Άρης 20
– H Περσεφόνη Kαραµα-
λή του Iωάννη πήρε το πτυ- – Μέξη-Παπακώστα Ελένη 50
– Απεβίωσε στις 6 Φε-
χίο της Σχολής Eπιστηµών – Τσέβης Παντελής 50
βρουαρίου 2017 στην Αθή- ΕΥΛΑΒΙΚΗ ΜΝΗΜΟΣΥΝΗ
να, ο Ιωάννης Λιόλιος και Γεωπονίας και ∆ασολογίας ΑΝΑΦΟΡΑ – Τζιόβας Τάκης 50
αναπαύθηκε στο νεκροτα- του ∆ηµοκρίτειου Πανεπι- ΙΩΑΝΝΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΛΙΟ- – Φωτόπουλος Xρήστος 30
φείο Κηφισιάς. στηµίου Θράκης. ΛΙΟΣ – Kιτσαράς Nαπολέων 20
– H Mαρία Kαραµαλή του
– Απεβίωσε στις 9 Φε- Iωάννη πήρε το πτυχίο του «Έφυγε» στις 6-2-2017 ο
βρουαρίου 2017 στα Γιάννε- ΠΡΟΣΦΟΡΕΣ ΣΤΗΝ ΕΚΚΛΗ-
Tµήµατος Bρεφονηπιοκο- σεβαστός µας θείος Γιάννης,
να ο Τσατσούλης Θεόδω- µίας του T.E.I. Hπείρου. ΣΙΑ
εξέχον µέλος της οικογένει-
ρος και αναπαύθηκε στο νε- H Περσεφόνη και η Mα- – Ιωάννης και Αλεξάνδρα
ας Λιόλιου.
κροταφείο Αγίου Νικολάου ρία είναι εγγονές της Mα- Πίσω του άφησε τη σεβα- Λάζου, για την αγορά του
στα Γιάννενα. ρίας Kουβαρά του Θεοδώ- στή σύζυγο, µητέρα και θεία, επιταφίου 1.500
ρου. Μαίρη, καθώς και τα δύο – Χριστίνα Μούστου 1.000
Εκφράζουµε τα θερµά
Eυχόµαστε καλή σταδιο- αγαπητά µας ξαδέλφια, και
µας συλλυπητήρια στους οι- – Πίλης Κώστας για χρήση
δροµία µε υγεία και επιτυχία υιούς του, Παναγιώτη και
κείους τους. στη ζωή τους.
οστεοφυλακίου 30
Μανώλη µε τις οικογένειές
– Ελένη Τσιάλιου (φίλη µας)
τους.
Φίλοι µας συγχωριανοί, Προσευχόµαστε η αιώνια για τον Άγ. Χριστόφορο 50
ένα µεγάλο ευχαριστώ για την συµπαράσταση όλων σας που ψυχή του να βρει ανάπαυση – Aντώνιος Στράτος 50
µας σταθήκατε µε τον καλό σας λόγο, την γραφή σας και την από Τον Άγιο Θεό και να
σκέψη σας, προσωπικά ή νοερά. Για µας τα αφιερώµατα του δίνει δύναµη σε όλους εµάς Ενηµέρωση
Γιάννη του Μποντίνη, του Κώστα του Μέξη, του θείου µας που µένουµε πίσω, να υπερ- Για καλύτερη εξυπηρέτηση
Χριστόφορου Ράπτη στα “∆ΟΛΙΩΤΙΚΑ” ήταν πραγµατικά τόσο
φαλαγγίζουµε κάθε αδιέξο- παρακαλούµε τα εµβάσµατά
ενθαρρυντικά και τόσο συγκινητικά για την αγάπη και την στήρι-
δη επιθυµία! σας, να τα στέλνετε:
ξη που εξέφραζαν. Και η µεγαλύτερη παρηγοριά ήταν η απορρέ-
ΚΑΛΗ ΑΝΑΣΤΑΣΗ
ουσα διαπίστωση ότι το όνειρο του πατέρα µας Γιώργου Ζέρβα 1) Mέσω της Τράπεζας
θείε Γιάννη
εκτιµήθηκε και παραλήφθηκε από το χωριό µας µε ανεξάντλητο Πειραιώς στο λογαριασµό του
ενθουσιασµό σαν τον δικό του που συνεχίζεται µε ζέση στις επό-
Ελεονόρα - Παναγιώτης
Πολιτιστικού Συλλόγου, Αριθ.
µενες γενεές!
Λογ. ΙBAN:
Αλήθεια, δεν είναι να τους µοιρολογεί κανείς αλλά να τους ΠΑΡΑΚΛΗΣΗ
GR
µακαρίζει όταν εκείνοι που φεύγουν έχουν κάνει κατά τις δυνά-
µεις τους την προσφορά τους για την επιτέλεση του προορισµού Όπως γνωρίζετε τα «∆Ο- 1401724070005407025725400
τους σε αυτόν τον κόσµο. ΄Υστερα, κατά πόσο είµαστε σε θέση ΛΙΩΤΙΚΑ» είναι µια µικρή τοπι- 2) Στον Πρόεδρο του
να γνωρίζουµε ποιος κόσµος είναι “πραγµατικότερος”, εκείνος ή κή εφηµερίδα και δεν έχει τα Συλλόγου Ιωάννη Μποντίνη
ετούτος… Αλλά όντας εδώ, κάπου πασχίζουµε να δηµιουργή- µέσα να πληροφορείται για Απολλωνίας 21 Τ.Κ. 45332
σουµε προϋποθέσεις για να βιώσουµε µια γεύση από παράδεισο όσα συµβαίνουν, στους αγα- Ιωάννινα : α) Με ταχυδροµική
εδώ στην γή όσο ζούµε. Για τον πατέρα µας αυτός ήταν το χωριό πητούς µας χωριανούς. επιταγή ή β) µέσω του δικτύου
µας, µια προσωπική ουτοπία κι ένα φυσικό και πνευµατικό τόλµη- Γι’ αυτό σας παρακαλούµε
Western Union
µα. Ένα πρότυπο µικροκοινωνίας µέθεξης. Από εκεί αφορµώµε- να µας ενηµερώνετε σαν
νος αντλούσε την έµπνευσή του κι εκεί επέστρεφε. Όταν µε κάθε θέλετε να δηµοσιεύουµε ότι
ευκαιρία κινούσαµε για το χωριό το υµνούσαµε στον δρόµο παρα- ευχάριστο ή δυσάρεστο σας
EMBAΣMATA
φράζοντας γνωστά τραγούδια: “∆ολό µου, όµορφο ∆ολό, γωνιά συνέβη, (γέννηση, θάνατος,
ΓIA THN EKKΛHΣIA
του παραδείσου…” µνηµόσυνο, επιτυχίες, διακρί- TPAΠEZA ΠEIPAIΩΣ:
Να είστε όλοι καλά συγχωριανοί µας και χρόνια πολλά και σεις κ.λ.π.) Aριθ. Λογ/σµού GR
καλά στο ∆ολό! Επίσης να µας ενηµερώνε- 5101713000006300010064720
Εγκάρδια, τε για την αλλαγή της διεύ- (∆άκας Eυάγγελος
Χαρά, ∆ηµήτρης, Ηρώ Ζέρβα και οικογένεια θυνσή σας. & Kούρος Παναγιώτης)
MAPTIOΣ 2017 « ∆OΛ I Ω T I K A » 12

YΠAPXOYME.... Tα σπίτια, το µεσοχώρι, η
καστανιά, η εκκλησιά, το σχο-
...Kαι όσο υπάρχουµε θα λείο, οι αυλές, τα δέντρα, τα
συναντιόµαστε. Έστω και για σοκάκια, το καθένα και µια δια-
λίγο. φορετική ιστορία. Για τον καθέ-
Στο κόψιµο της πίτας του να µας χωριστά. Kαι για όλους
Συλλόγου. Kαι θα συναντιόµα- µαζί.
στε, όσο υπάρχουµε. Θα συνα- Kαι µόνο οι άνθρωποι να λεί-
ντιόµαστε, να βλεπόµαστε, να πουν. Aυτοί που γεννήθηκαν και
κουβεντιάζουµε, να θυµόµαστε µεγάλωσαν εδώ κι’ έφυγαν
και νοσταλγούµε, να χαιρόµα- µακριά ή έφυγαν για πάντα. Kαι
στε, να δακρύζουµε... ξανάζησα, για λίγο, µε µοναδικό
ΤΟΥ KΩΣTA ∆. ANAΣTAΣIOY
Έτσι και φέτος, αρχές τρόπο, ένα ταξίδι στο παρελ-
Φλεβάρη, βρεθήκαµε σ’ αυτό το θόν, τότε που τα καλοκαίρια τα
προσκλητήριο του Συλλόγου, κρατούν ζωντανό το Σύλλογο Συµβούλιο. περνούσα στο χωριό µε τη για-
για την κοπή της πίτας. Mε πολ- και το χωριό. Nάσαι πάντα καλά Bαγγέλη. γιά Όλγα.
λούς νέους και νέες που είναι Kαι δεν µπόρεσα να κρύψω
το ξεκίνηµα για το αύριο του .... ΣTO ΣENTOYKI ME TA AIΣΘHTH H AΠOYΣIA το δάκρυ στα µάτια µου και το
χωριού. Ένα ξεκίνηµα, γεµάτο XPYΣAΦIKA THΣ ΓIAΓIAΣ... TOY ΓIΩPΓOY σφίξιµο στην καρδιά.
ελπίδες και όνειρα. Όµορφο ∆ολό!
Aυτοί οι νέοι µας είναι η H αναφορά του Προέδρου Όµως και η απουσία του Eδώ, παρά την απόλυτη ερη-
....Aνατολή που χαράζει για το του Συλλόγου στα «∆OΛIΩ- Γιώργου Mποτίνη, από την κοπή µιά τίποτα δεν έχει πεθάνει.
χωριό µας. TIKA» και στη σηµασία τους για της πίτας, ήταν αισθητή. Όλα είναι... ζωντανά!
Kαι απ’ την άλλη, εµείς οι τους απανταχού ∆ολιώτες, µας O Γιώργος, από τους στυλο- Kαι η Zωή συνεχίζεται µε
παλιότεροι. Tο ...ηλιοβασίλεµα! συγκίνησε όλους. βάτες του Συλλόγου, παππούς τον τρόπο που εκείνη έχει επι-
Ένα ηλιοβασίλεµα φορτωµέ- Aς τα κρατήσουµε λοιπόν πλέον, βρίσκεται περισσότερο λέξει...
νο µε αναµνήσεις, που τις ξανα- αυτά τα «∆OΛIΩTIKA» ανεκτί- χρόνο κοντά στα παιδιά και τα
θυµηθήκαµε στη µάζωξη του µητο θησαυρό, φυλαγµένα... εγγόνια του στην Aθήνα.
Συλλόγου. στο σεντούκι µε τα χρυσαφικά Kαι µας λείπουν οι φωτογρα-
Aναµνήσεις που µας κρατά- της γιαγιάς µας, µόνο και µόνο φίες και τα video από την ιστο-
νε στη Zωή. Kαι βέβαια δε λυπό- γιατί θα µας θυµίζουν αργότε- σελίδα του Συλλόγου. Nάσαι
µαστε για κάτι που φεύγει. Λέµε ρα, σε µας και στα παιδιά και τα πάντα καλά Γιώργο και συ και οι
µόνο ένα µεγάλο ευχαριστώ, εγγόνια µας, καλές στιγµές, δικοί σου.
που το ζήσαµε. κοινά οράµατα, προβλήµατα, Mας λείπεις όµως και
Kαι που αφήκαµε πίσω µας χαρές, λύπες. κάθε.... Tετάρτη, Γιώργο, ξέρεις
«∆OΛIΩTIKA»
τη νέα, ελπιδοφόρο γενιά. Nα Θα µας θυµίζουν την ίδια εσύ! Όργανο του Eκπολιτιστικού Συλλόγου
συνεχίσει δυναµικά την ανοδική µας τη ζωή! ∆ολού Iωαννίνων
ΠPOTIMΩ NA KANΩ
πορεία του Συλλόγου. Aπολλωνίας 21 T.K. 4523 32
TI ΣHMAINE ONEIPA...
Kαι του χρόνου νάµαστε Tηλ. 26510 44558
όλοι καλά. «∆IKOΣ MAΣ» ΠPOE∆POΣ E-mail: doliotika@dolo.gr
Σχετικά µε όσα έγραφα σε
Yπεύθυνος έκδοσης:
Aισθητή η παρουσία του προηγούµενα «ΦΩNAXTA» για
ΣYΓKINHTIKEΣ ΣTIΓMEΣ Μποντίνης Ιωάννης
αγαπητού µας συγχωριανού τ. την αναβάθµιση του χωριού,
Πρόεδρος Συλλόγου ∆ολού Πωγωνίου
Προέδρου της Kοινότητας αγαπητός συγχωριανός και
Ωραία ατµόσφαιρα! Υπεύθυνος σύνταξης:
Παντελή Tσέβη µε τη γυναίκα φίλος, προσπάθησε να µε ...
Συγκινητικές στιγµές στο Μποντίνης Γεώργιος
του, στη γιορτινή ατµόσφαιρα. προσγειώσει.
κόψιµο της πίτας του Συλλόγου Απολλωνίας 21 - 45332 Ιωάννινα
Kαι ευκαιρία, να θυµηθούµε «Oνειρεύεσαι Kώστα», µου
στα Γιάννινα! KΩ∆IKOΣ 4587
όλοι µαζί, τι σήµαινε για το είπε µε παράπονο.
Πάνω από εξήντα χωριανοί
χωριό να έχουµε «δικό µας» Φίλε, ξέρω ότι... ονειρεύο- ΣYNTAKTIKH EΠITPOΠH
και µε τους ακρίτες του χωριού
Πρόεδρο. µαι. Όµως προτιµώ να κάνω Kώστας Mέξης
µας να τιµούν µε την παρουσία
Που σηµατοδότησε την όνειρα που µε πρόδωσαν, παρά Γεώργιος Μποντίνης
τους την εκδήλωση του
πορεία του χωριού µας, µε να πάψω να ονειρεύοµαι! Iωάννης Mποντίνης
Συλλόγου, είχαµε τη χαρά να
σηµαντικές παρεµβάσεις. Xάρης Παπακώστας
ξαναϊδωθούµε, να θυµηθούµε, EPHMIA AΛΛA... ∆έσποινα Πορίκη
να συζητήσουµε, να προβληµα- OΛA ZΩNTANA ∆ηµήτριος Πότσης
τιστούµε για το µέλλον του ∆YNAMIKOΣ
Bασίλειος Xρήστου
χωριού και του Συλλόγου µας. KAI ∆IEK∆IKHTIKOΣ Bρέθηκα τέλος Γενάρη, Eλευθέριος Φωτόπουλος
Kαι ο µικρός απολογισµός O BAΓΓEΛHΣ περαστικός ένα πρωινό στο
της πορείας του Συλλόγου τη χωριό, όπου βασίλευε η απόλυ- Οι συνδροµές - συνεργασίες
Παρών και ο Πρόεδρος της τη σιωπή. να αποστέλλονται στη ∆/νση:
χρονιά που πέρασε, από τον
Tοπικής µας Kοινότητας αγαπη- Eρηµιά... ερηµιά... ερηµιά! Mποντίνη Iωάννη
ακούραστο Πρόεδρο Γιάννη
Aπολλωνίας 21 T.K. 4523 32 Ιωάννινα
Mποτίνη, έδωσε σ’ όλους µας τός σ’ όλους Bαγγέλης ∆άκας, Kι άκουσα τα... σπίτια τα
Tηλ. 26510 44558 - Kιν. 6944214969
την ευκαιρία να αντιληφθούµε, που κάνει εντονότατη αισθητή παλιά, αυτά που κυρίως είναι
Xειρόγραφα που δηµοσιεύονται ή όχι,
τι µπορεί να κάνει, µε πενιχρά την παρουσία του, µε τις παρεµ- έρηµα, να ψιθυρίζουν ιστορίες δεν επιστρέφονται.
µέσα, η µεγάλη αγάπη για το βάσεις και τις διεκδικήσεις του ανθρώπων, που τώρα είναι Oι ενυπόγραφες συνεργασίες εκφράζουν
χωριό, µερικών ανθρώπων, που για το χωριό, στο ∆ηµοτικό αλλού. τις απόψεις εκείνων που υπογράφουν.