διαδρομές

Ν ο ητ ι κ έ ς διαδρομές στόν χῶρο τῆς πίστης

Μηνιαῖο φυλλάδιο τοῦ Ἱ.Ν. Ἁγίας Τριάδος Πετρουπόλεως | Σουλίου 167 - Τηλ.: 210 5013108 | Τεῦχος 33ο - Ἀπρίλιος 2017
ierosnaosagiastriadospetroupoleos.blogspot.gr - agiatriadapetroupoleos.gr - facebook: agiatriadapetroupolis

Δρόμος δέν ὑπάρχει...
τόν δρόμο
τόν ἀνοίγουμε... Οἱ γεωργοί καί ἡ ἄμπελος.
Μικρογραφία εἰκονογραφημένου
προχωρώντας χειρογράφου, 11ος αἰ. μ.Χ.,
καί συγχωρώντας... Ἐθνική Βιβλιοθήκη Παρισίων.

ΠΑΣΧΑΛΙΟΣ ΠΟΙΜΑΝΤΟΡΙΚΗ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ
ΤΟΥ ΣΕΒΑΣΜΙΩΤΑΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΙΛΙΟΥ,
ΑΧΑΡΝΩΝ ΚΑΙ ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΕΩΣ
Κ.Κ. ΑΘΗΝΑΓΟΡΟΥ
«Ἀν αστάσεως ἡμέρα λαμπρυνθῶμε ν λαοί»
Σὲ ἕνα κόσμο δίχως ἐλπίδα καὶ Ὁ Ἰακὼβ στὸ βιβλίο τῆς «Γενέσεως» παρομοιάζει τὸν Λυ-
χαρά, ὁ ἐρχομὸς τῆς Ἄνοιξης καὶ ἡ τρωτή Χριστό, σὰν νεαρὸ λιοντάρι, τὸ ὁποῖο ἔπεσε γιὰ νὰ
πίστη στὴν Ἀνάσταση τοῦ Θεανθρώ- κοιμηθεῖ: «ἀναπεσών ἐκοιμήθη». Καὶ διερωτᾶται: «τὶς ἐγερεῖ
που, προσφέρουν μαζὶ μὲ τὴν ἀνα- αὐτόν;». Μόνο ὁ Ἴδιος μπορεῖ νὰ ἐγείρει – νὰ ἀναστήσει –
νέωση τῆς φύσεως, τὴ σιγουριά, γιὰ τὸν ἑαυτό Του, ὡς Θεός, ποὺ εἶναι. Σὲ αὐτὴν τὴν Ἀνάσταση
ὅσα ἐλπίζουμε καὶ τὴ βεβαιότητα γι΄ συνανεγείρει καὶ τὸν κάθε ἄνθρωπο ἀπὸ τὴν ὁποιαδήποτε
αὐτά, ποὺ δὲν μποροῦμε νὰ δοῦμε μὲ πτώση του.
τὰ αἰσθητά μάτια μας. Μέσα στὴν ἐκκλησιαστικὴ πραγματικότητα ὁ βαπτισμένος
Ἡ καθημερινὴ ἐμπειρία ἐξακολουθεῖ ὀρθόδοξος πιστὸς ἀνακαλύπτει στὸν ἀναστημένο λέοντα
νὰ δείχνει ὅτι ἡ ἀνθρωπότητα ἀκόμα Χριστό, τὴν εἰκόνα του, τὴν εἰκόνα τῆς ἀναπλασμένης καὶ
καὶ σήμερα δὲν βρίσκει αὐτά, ποὺ ἀναζητεῖ, διότι τὰ ἐπιζητεῖ ξε- ἀναδημιουργημένης φύσεώς του, συμπάσχει, συσταυρώνεται
κινώντας ἀπὸ ἐσφαλμένη ἀφετηρία καὶ βαδίζοντας σὲ λαθεμένη καὶ συνανίσταται μαζί Του.
κατεύθυνση. Ἡ ἐπιδίωξη τῶν Πρωτοπλάστων νὰ γίνουν θεοί καὶ Ἀδελφοὶ μου!
νὰ ἀποκτήσουν τὴν ἀθανασία ἔξω ἀπὸ τὴ Θεία πραγματικότητα, Ἂς μὴν παύσουμε νὰ Τὸν ἀναζητοῦμε γιὰ νὰ Τὸν βροῦμε
μᾶς κληρονόμησε τὴν ἀναζήτηση τῆς ἐλευθερίας στὴν ὀδύνη στὸν ἀναστάσιμο τρόπο ζωῆς, στὸν ὁποῖο ἐμπειρικὰ μᾶς πο-
τῆς ἁμαρτίας καὶ τὴν ἀστοχία νὰ ἀγαπήσουμε πραγματικὰ μὲ δηγετεῖ ἡ Ἐκκλκησία ἀναφωνώντας μὲ πρόσωπα χαρμόσυνα
τὴν ἀμαύρωση τῆς εἰκόνας τοῦ Θεοῦ μέσα μας. καὶ ἱλαρά, τό:
Ἡ «ἐκ νεκρῶν» ἔγερση τοῦ Χριστοῦ διαμηνύει μιὰ μεγάλη
ἀλήθεια, ὅτι κανείς τώρα πιά, δὲν πρέπει νὰ ὀδύρεται γιὰ τὴν «ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΝΕΣΤΗ!»
ἁμαρτία, καὶ τὸν θάνατο, ἀφοῦ μᾶς ἀπελευθέρωσαν ὁ θάνατος Εὔχομαι σὲ ὅλους σας χρόνια πολλά, ἀναστάσιμα, ἐλπιδο-
καὶ ἡ Ανάσταση τοῦ Σωτῆρος. φόρα, χαρούμενα καὶ χαριτόδωρα.
Στὸ πρόσωπο τοῦ ἀναστάντος Θεανθρώπου βρίσκει πλέον Μὲ ἀναστάσιμες ἑόρτιες εὐχὲς καὶ ἀγάπη Χριστοῦ.
ὁ κάθε ἄνθρωπος, τὸ σκοπὸ τῆς ὑπάρξεώς του, τὴ θεϊκή κατα-
γωγή του. Ὁ Χριστός εἶναι ἡ εἰκόνα τοῦ Θεοῦ καὶ ὁ ἄνθρωπος
μπορεῖ νὰ γίνει εἰκόνα τοῦ Χριστοῦ. Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ
Ἡ Ἀνάσταση εἶναι τρόπος ζωῆς. Εἶναι τρόπος ἀπόβασης † Ὁ Ἰλίου, Ἀχαρνῶν καὶ Πετρουπόλεως
στὴν χώρα τῆς ἐλπίδας καὶ τῆς χαρᾶς. Τὸ Πάσχα εἶναι πέρα- ΑΘΗΝΑΓΟΡΑΣ
σμα, εἶναι μετάβαση «ἐκ θανάτου πρὸς ζωὴν καὶ ἐκ γῆς πρὸς
οὐρανόν». Εἶναι ἐπίσκεψη τοῦ Χριστοῦ μέσα στὴν καρδιά
τοῦ ἀνθρώπου.
Ὅσο ὁ ἄνθρωπος παραμένει κλεισμένος στὰ στενὰ πλαίσια
τοῦ ὀρθολογισμοῦ καὶ δὲν ἀφήνει τὸν ἑαυτό του νὰ ἐμπιστευ-
Συντακτική ὁμάδα
θεῖ ἀπόλυτα καὶ νὰ βιώσει τὴν ἀναστάσιμη πραγματικότητα,
> Ὁμάδα Νεότητας
τόσο περισσότερο ἐγκλωβίζεται στὸ θρῆνο, τὴν ὀδύνη, τὴν Ἁγίας Τριάδος Πετρουπόλεως
κατάθλιψη καὶ τὸ φόβο. > π. Σπυρίδων Ἀργύρης
ἐπίκαιρα Ἀφιέρωμα στὴν Με γάλη Ἑβδομάδα

φθασαντεσ πιστοι το σωτηριον
παθοσ χριστου του θεου

Γ
ιὰ μιὰ ἀκόμα φορά, μὲ τὴ χάρη Ἡ δομὴ τῆς Μεγάλης Ἑβδομάδος εἶναι
τοῦ Θεοῦ, ὁδεύουμε στὴν Ἁγία ἀκριβῶς ἡ ἀναπαράσταση τῆς τελευ-
καὶ Μεγάλη Ἑβδομάδα, στὴν ἱε- ταίας ἑβδομάδος τῆς ἐπὶ γῆς παρουσίας
ρότερη ἑορτολογικὴ περίοδο τοῦ ἔτους. τοῦ Χριστοῦ μας. Κάθε ἡμέρα «μνείαν
Γιὰ μιὰ ἀκόμη φορὰ θὰ ἀκολουθήσουμε ποιούμεθα», ὅπως ἀναφέρει τὸ ἱερὸ συ-
τὰ ἴχνη τοῦ Νυμφίου τῆς Ἐκκλησίας μας ναξάρι, κάποιου ἀπὸ ἐκεῖνα τὰ σωτήρια
Χριστοῦ καὶ θὰ γίνουμε συνοδοιπόροι γεγονότα. Τὴ Μεγάλη Δευτέρα τιμᾶμε
τοῦ Θείου Πάθους Του. Σύμφωνα μὲ τὸν μιὰ μεγάλη προσωπικότητα τῆς Π.Δ.
ἱερὸ ὑμνογράφο, καλούμαστε ὅπως «συ- τὸν Ἰωσὴφ τὸν Πάγκαλο, ὁ ὁποῖος εἶναι
μπορευθῶμεν αὐτῷ καὶ συσταυρωθῶμεν ὁ ἴδιος, μὲ τὰ ἄδικα παθήματά του, τύπος
καὶ νεκρωθῶμεν δι΄αὐτὸν ταῖς τοῦ βίου τοῦ Χριστοῦ καὶ ἐπίσης ἐνθυμούμαστε
ἡδοναῖς· ἵνα καὶ συζήσωμεν αὐτῷ». Μὲ τὸ γεγονὸς τῆς «ξηρανθείσης συκῆς»
αὐτὴ τὴν προϋπόθεση θὰ γίνουμε πραγ- ἀπὸ τὸν Κύριο, ὡς ζωντανὴ προτροπὴ
ματικοὶ κοινωνοὶ τῆς Ἀναστάσεώς Του. στοὺς πιστοὺς γιὰ παραγωγὴ πνευμα-
Μόνο ἔτσι θὰ νοιώσουμε πραγματικὰ τὴ τικῶν καρπῶν. Τὴ Μεγάλη Τρίτη ἐνθυ-
χαρὰ τῆς Θείας Ἐγέρσεως. μούμαστε τὶς διδακτικότατες παραβολὲς
Ἡ ἀφετηρία αὐτῆς τῆς τόσο σημα- τῶν Δέκα Παρθένων καὶ τῶν Ταλάντων,
ντικῆς ἑορτολογικῆς περιόδου εἶναι οἱ ὁποῖες ἔχουν ὑψίστη σημασία γιὰ τὴ
πανάρχαια καὶ ἀνάγεται στοὺς ἀπο- σωτηρία μας, ὑπενθυμίζοντάς μας τὴν
στολικοὺς χρόνους. Ἡ νηστεία καὶ ἡ φοβερὴ καὶ ἀδέκαστη Δευτέρα Παρου-
πνευματικὴ προετοιμασία τῶν πιστῶν Ἡ Ἁγία καὶ Μεγάλη Ἑβδομάδα τῶν σία τοῦ Κυρίου. Τὴν Μ. Τετάρτη τιμᾶμε
τῆς ἀρχαίας Ἐκκλησίας εἶναι πιθανὸν Παθῶν τοῦ Κυρίου καὶ Θεοῦ μας Ἰησοῦ τὴ μετάνοια τῆς ἁμαρτωλῆς γυναικός, ἡ
νὰ ἔχει καθιερωθεῖ ἀπὸ τοὺς ἴδιους τοὺς Χριστοῦ ἀποτελεῖ ἀναμφίβολα σπου- ὁποία ἄλειψε μὲ μύρο ἀπὸ εὐγνωμοσύνη
Ἀποστόλους, σύμφωνα μὲ τοὺς λόγους δαιότατο σταθμὸ πλουσίου πνευματι- τὰ πόδια τοῦ Κυρίου, λίγο πρὶν τὸ Πάθος
τοῦ Κυρίου πρὸς αὐτούς: «Ἐλεύσονται δὲ κοῦ ἀνεφοδιασμοῦ τῶν ψυχῶν μας. Ἡ Του καὶ ἀκόμα τὴ μέρα αὐτὴ θυμόμαστε
ἡμέραι, ὅταν ἀπαρθῇ ἀπ΄αὐτῶν ὁ νυμφίος μνεία τῶν ἱερῶν γεγονότων μαζὶ μὲ τὶς τὴν προδοσία τοῦ ἄθλιου Ἰούδα. Τὴ Μ.
καὶ τότε νηστεύσουσιν» (Ματθ. 9,15). θεσπέσιες ἀκολουθίες τῶν ἁγίων ἡμερῶν, Πέμπτη ἑορτάζουμε τὰ σωτήρια γεγονό-
Ὁ ἅγιος Διονύσιος Ἀλεξανδρείας (+264) δημιουργοῦν ἀτμόσφαιρα κατάνυξης τα ποὺ συνέβηκαν κατὰ τὴ διάρκεια τοῦ
μᾶς δίνει πολύτιμες πληροφορίες γιὰ τὸν καὶ περισυλλογῆς. Τὰ Ἅγια καὶ Σεπτὰ Μυστικοῦ Δείπνου, τὸν ἱερὸ Νιπτήρα,
ἑορτασμὸ τῆς Μεγάλης Ἑβδομάδος τὸν Πάθη τοῦ Χριστοῦ μας ἐλάχιστες ψυχὲς τὴν παράδοση τῆς Θείας Εὐχαριστίας,
3ο αἰώνα. Ἰδιαίτερα κατατοπιστικὴ εἶναι ἀνθρώπων ἀφήνουν ἀσυγκίνητες. Μόνο τὴν Ἀρχιερατικὴ Προσευχὴ τοῦ Κυρίου
ἡ προσκυνήτρια Αἰθερία (5ος αἰώνας), οἱ πωρωμένοι ἀπὸ τὴν ἁμαρτία καὶ τὸ καὶ τὴν σύλληψη τοῦ Κυρίου. Τὴν Μ. Πα-
ἡ ὁποία στὸ περίφημο Ὁδοιπορικό της κακὸ ἐλάχιστοι ἄνθρωποι παραμένουν ρασκευὴ προσκυνοῦμε τὰ ἅγια καὶ σω-
στοὺς Ἁγίους Τόπους μᾶς πληροφορεῖ ἀπαθεῖς τὶς ἅγιες αὐτὲς ἡμέρες. Τὸ με- τήρια καὶ φρικτὰ Πάθη τοῦ Κυρίου μας
πῶς ἡ Ἱεροσολυμίτικη Ἐκκλησία ἑόρταζε γάλο πλῆθος τῶν ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι Ἰησοῦ Χριστοῦ. Τὸ Μ. Σάββατο τιμᾶμε τὴ
τὴ Μεγάλη Ἑβδομάδα καὶ τὸ Πάσχα στὰ μᾶλλον θὰ μποροῦσε κάποιος νὰ τοὺς θεόσωμο Ταφή τοῦ Κυρίου μας καὶ τὴν
πρωτοχριστιανικὰ χρόνια. χαρακτηρίσει ἀδιάφορους, αὐτὲς τὶς ἅγιες εἰς Ἅδου Κάθοδόν Του.
Σύμφωνα μὲ τὸν ἱερὸ Χρυσόστομο ἡμέρες κατακλύζουν τοὺς ναοὺς μὲ τὴ «Αἱ μνῆμαι καὶ τὰ γεγονότα τῶν
«Μεγάλην καλοῦμεν τὴν Ἑβδομάδα, οὐκ «Σύνοψη» στὸ χέρι νὰ σιγοψάλλουν μαζὶ ἡμερῶν τῆς Μ. Ἑβδομάδος, γράφει σύγ-
ἐπειδὴ πλέον ἔχει τὸ μῆκος τῶν ὡρῶν· μὲ τοὺς ψάλτες τοὺς ὕμνους τῶν ἱερῶν χρονος λόγιος κληρικός, ἔχουν ὁρισθῆ
καὶ γὰρ εἰσὶ ἕτεραι πολλῷ μείζους ὥρας ἀκολουθιῶν. κατὰ τὴν ἱστορικήν των σειράν, ὥστε
ἔχουσαι· οὐκ ἐπειδὴ πλείους ἡμέρας Πρέπει νὰ ἐπισημάνουμε σὲ αὐτοὺς ποὺ δι’ αὐτῶν νὰ δύνανται οἱ Χριστιανοὶ νὰ
ἔχει· καὶ γὰρ ὁ αὐτὸς ἀριθμὸς καὶ ταύτης δὲν γνωρίζουν τὴν ἐκκλησιαστικὴ τάξη, παρακολουθοῦν, ὡς νὰ εἴσαν παρόντες,
καὶ ταῖς ἄλλαις πάσαις. Τίνος οὖν ἕνε- πὼς ἡ Ἐκκλησία μας ἔχει καθιερώσει τὴ πρώτον τὴν πορείαν τοῦ Κυρίου πρὸς
κεν μεγάλην ταύτην καλοῦμεν; Μεγάλα Μ. Ἑβδομάδα νὰ τελεῖται ὁ Ὄρθρος τῆς τὸ πάθος, ἔπειτα αὐτὸ τὸ πάθος καὶ τὴν
τινὰ καὶ ἀπόρρητα τυγχάνει τὰ ὑπάρξα- ἡμέρας τὸ προηγούμενο βράδυ, π.χ. ὁ ταφὴν καὶ τέλος τὴν ἀνάστασίν του» (Ἡ
ντα ἡμῖν ἐν αὐτῇ ἀγαθά. Ἐν γὰρ ταύτῃ Ὄρθρος τῆς Μ. Δευτέρας τελεῖται τὸ Ἁγία καὶ Μεγάλη Ἑβδομάς, ἔκδοσις Ἀπο-
ὁ χρόνιος ἐλύθη πόλεμος, θάνατος ἐσβέσθη, βράδυ τῆς Κυριακῆς, ὁ Ὄρθρος τῆς Μ. στολικῆς Διακονίας τῆς Ἐκκλησίας τῆς
κατάρα ἀνηρέθη, τοῦ διαβόλου ἡ τυραννὶς Τρίτης το βράδυ τῆς Μ. Δευτέρας κ.ο.κ. Ἑλλάδος, Ἀθῆναι 1990, σελ.10).
κατελύθη, τὰ σκεύη αὐτοῦ διερπάγη, Θεοῦ Αὐτὸ γίνεται γιὰ νὰ μποροῦν οἱ ἐργαζό- Οἱ ἅγιοι Πατέρες στόλισαν τὴ Μ.
καταλλαγὴ πρὸς ἀνθρώπους γέγονεν» μενοι πιστοὶ νὰ συμμετέχουν στὶς ἱερὲς Ἑβδομάδα μὲ ὑμνολογικὸ περιεχόμενο
(Ὁμιλ. 30, Εἰς Γένεσιν, P.G.53,273). ἀκολουθίες. ὑψίστης ποιητικῆς καὶ μουσικῆς ἀξίας.

2 3
Ἀφιέρωμα στὴν Με γάλη Ἑβδομάδα ἐπίκαιρα

ΜΕΓΑΛΗ ΔΕΥΤΕΡΑ
«ΧΡΙΣΤΟΣ ΓΑΡ ΕΠΕΙΓΕΤΑΙ
Οἱ μεγαλύτεροι ὑμνογράφοι τῆς Ἐκκλη-
σίας μας, ἐμπνευσμένοι ἀπὸ τὸ Θεό, μὲ ΤΟΥ ΠΑΘΕΙΝ ΑΓΑΘΟΤΗΤΙ»
πίστη καὶ εὐλάβεια, συνέθεσαν γιὰ τὴ (Θεολογικὸ σχόλιο στὸ περιεχόμενο καὶ τὰ νοήματα τῆς Μεγάλης Δευτέρας)
Μεγάλη Ἑβδομάδα ὕμνους ὕψιστης θεο-
λογικῆς καὶ αἰσθητικῆς ἀξίας. Ἡ ὑμνολο-
«Ἰδοὺ ὁ Νυμφίος ἔρχεται ἐν τῷ μέσῳ τῆς Ἐκκλησίας μας, ἀποτελεῖ προτύπω-
γία τῆς Μ. Ἑβδομάδος ἀποτελεῖ τὸ ἀπό-
τῆς νυκτὸς καὶ μακάριος ὁ δοῦλος ὃν ση καὶ εἰκόνα τοῦ Χριστοῦ μας. Ὅπως
γειο τῆς παγκοσμίου ποιήσεως. Μεγάλοι
εὐρήσει γρηγορούντα, ἀνάξιος δὲ πά- ὁ Κύριος ὑπέφερε ἄδικα ἐξαιτίας τῆς
μουσουργοὶ ἕντυσαν αὐτοὺς μὲ ἔξοχη με-
λιν, ὃν εὐρήσει ραθυμούντα. Βλέπε οὒν ἀνθρώπινης κακίας τῶν ὁμοφύλων Του,
λωδία. Ποιά ἀνθρώπινη καρδιὰ δὲν μένει ψυχή μου, μὴ τῷ ὕπνῳ κατενεχθῆς, ἵνα τὸ ἴδιο καὶ ἐκεῖνος ὑπέφερε ἐξαιτίας
ἀσυγκίνητη στὸ ἄκουσμα τοῦ κατανυκτι- μὴ τῷ θανάτῳ παραδοθεῖς καὶ τῆς βα- τῆς κακίας τῶν ἀδελφῶν του καὶ ἔδει-
κοῦ τροπαρίου «Ἰδοὺ ὁ Νυμφίος ἔρχεται», σιλείας ἔξω κλεισθῆς. Ἀλλὰ ἀνανη- ξε, ὅπως καὶ ὁ Χριστός, ἀπέραντη ἀνε-
ἢ τοῦ ἄφθαστου δοξαστικοῦ «Κύριε ἡ ἐν ψον κράζουσα, Ἅγιος, Ἅγιος, Ἅγιος εἶ ξικακία. Εἶχε ὅλη τὴ δύναμη, ὅπως καὶ
πολλαῖς ἁμαρτίαις περιπεσοῦσα γυνή», ὁ Θεὸς ἡμῶν. Διὰ τῆς Θεοτόκου ἐλέησον ὁ Χριστός, ὡς κραταιὸς ἡγεμόνας τῆς ἀχα-
ἤ τοῦ συγκλονιστικοῦ καθίσματος «Σή- ἡμᾶς». νοῦς χώρας τῆς Αἰγύπτου, νὰ ἐκδικηθεῖ τὰ
μερον Κρεμᾶται ἐπὶ ξύλου», ἢ τοῦ πε- Μέ αὐτὸ τὸ θεσπέσιο τροπάριο ὁ ἱερὸς ζηλόφθονα ἀδέλφια του, ποὺ τὸν ἔριξαν
ρίφημου δοξαστικοῦ «Ἐξέδυσαν μὲ τὰ ὑμνογράφος μᾶς εἰσάγει στὸ κατανυκτικὸ σὲ μιὰ τέτοια ἀνείπωτη περιπέτεια. Εἶχε
ἱμάτιά μου» ἢ τῶν μελωδικότατων ἐγκω- κλίμα τῆς Μεγάλης Ἑβδομάδος, παροτρύ- ἐπίσης τὴ δύναμη νὰ συντρίψει ἐκείνη τὴ
μίων τοῦ Ἐπιταφίου «Ἡ Ζωὴ ἐν τάφῳ»; νοντάς μας νὰ ἑτοιμάσουμε κατάλληλα τὸν φιλήδονη καὶ δολερὴ αἰγύπτια γυναίκα, ἡ
Ἡ Ἁγία μας Ἐκκλησία μᾶς καλεῖ αὐτὲς ἑαυτό μας, προκειμένου νὰ ὑποδεχτοῦμε ὁποία τὸν συκοφάντησε καὶ τὸν ἔριξε ἄδικα
τὶς ἡμέρες νὰ βιώσουμε μὲ συντριβὴ καὶ τὸ Νυμφίο τῆς ψυχῆς μας Χριστὸ καὶ νὰ στὴ φυλακή. Ὅμως αὐτὸς ἀντὶ ἐκδίκηση
κατάνυξη τὰ ἅγια καὶ σεπτὰ Πάθη τοῦ λάβουμε μέρος στὴν πνευματικὴ γαμήλια ἀνταπέδωσε ἔλεος καὶ καλοσύνη. Νὰ γιατί
Κυρίου μας Ἰησοῦ Χριστοῦ. Καλούμα- πανδαισία. Αὐτὴ εἶναι ἄλλωστε καὶ ἡ κύρια τὴν ἁγία αὐτὴ ἡμέρα τιμᾶμε τὸν Πάγκαλο
στε νὰ γίνουμε συνειδητοὶ κοινωνοὶ ἐπιδίωξη τῆς βιώσεως ὅλων τῶν μεγάλων Ἰωσήφ.
τῶν παθημάτων τοῦ Λυτρωτῆ μας, δι- γεγονότων τῆς Μεγάλης Ἑβδομάδος, ἡ Ἐπίσης τὴν ἡμέρα αὐτὴ κάνουμε ἀνά-
ότι ἔτσι θὰ νοιώσουμε τὸ μέγεθος τῆς συνάντησή μας μὲ τὸν παθόντα καὶ ἀνα- μνηση τοῦ διδακτικοῦ γεγονότος τῆς
θείας ἀγάπης καὶ φιλανθρωπίας. Μόνο στάντα Σωτήρα μας Χριστό! ξηρανθείσης συκῆς ἀπὸ τὸν Κύριο,ποὺ
ἔτσι θὰ καταλάβουμε πὼς «οὐ φθαρτοῖς Τὴν πρώτη ἡμέρα τῆς Μεγάλης Ἑβδο- συνέβηκε σύμφωνα μὲ τὰ ἱερὰ Εὐαγγέλια
ἀργυρίῳ ἢ χρυσίῳ ἐλυτρώθημεν ἐκ τῆς μάδος τιμᾶμε μιὰ μεγάλη προσωπικότητα τὴν ἑπομένη ἡμέρα τῆς θριαμβευτικῆς Του
ματαίας ἀναστροφῆς πατροπαραδότου, τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης, τὸν Ἰωσὴφ τὸν εἰσόδου στὴν Ἱερουσαλὴμ (Ματθ.21,19.
ἀλλὰ τιμίῳ αἵματι ὡς ἀμνοῦ ἀμώμου καὶ Πάγκαλο, τὸ γιὸ τοῦ Ἰακώβ, τὸν ὁποῖο Μάρκ.11,13). Βαδίζοντας ὁ Χριστὸς μὲ
πούλησαν, ἐξαιτίας μεγάλου φθόνου, τὰ τοὺς μαθητές Του σὲ κάποια ὁδὸ πλάι σὲ
ἀσπίλου Χριστοῦ» (Α΄ Πέτρ.1, 18-20).
ἀδέλφια του ὡς δοῦλο στὴν Αἴγυπτο (Γέν. συστοιχίες καρποφόρων δένδρων, φοινί-
Ἡ σωτηρία μας εἶναι ἀποτέλεσμα τῶν
κεφ.37-50). Ἡ πολύπαθη ἱστορία του μᾶς κων, καρυῶν καὶ συκιῶν, πείνασε καὶ πλη-
Παθημάτων καὶ τῆς ἀδίκου Θυσίας τοῦ
εἶναι λίγο πολὺ γνωστή. Ἡ φιλήδονη γυ- σίασε σὲ κάποια συκιὰ γιὰ νὰ συλλέξει ὁρι-
Κυρίου μας, καθ΄ ὅτι «τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν σμένους καρπούς. Ὅμως τὸ συγκεκριμένο
αὐτὸς ἀνήνεγκεν ἐν τῷ σώματι αὐτοῦ ἐπὶ ναίκα τοῦ Πεντεφρῆ, αὐλικοῦ τοῦ Φαραῶ,
ἀφοῦ δὲν μπόρεσε νὰ τὸν παρασύρει στὴν δένδρο, ἐνῶ εἶχε πλούσιο φύλλωμα, δὲν
τὸ ξύλον, ἵνα ταῖς ἁμαρτίαις ἀπογε- εἶχε καρπούς. Τότε ὁ Ἰησοῦς εἶπε στὴ συ-
ἁμαρτία τῆς μοιχείας, τὸν συκοφάντησε
νόμενοι τῇ δικαιοσύνῃ ζήσωμεν» (Α΄ κιά: «Μηκέτι ἐκ σοῦ καρπὸς γένηται εἰς τὸν
καὶ τὸν ἔριξαν στὴ φυλακή. Ἐκεῖ, στὰ φο-
Πετρ. 2,24). Ὁ Χριστὸς «ὑπὲρ πάντων αἰώνα· καὶ ἐξηράνθη παραχρῆμα ἡ συκῆ»
βερὰ κάτεργα τοῦ δεσμωτηρίου, ὑπέμενε
ἀπέθανεν... ἵνα οἱ ζῶντες μηκέτι ἑαυτοῖς μὲ ὑπομονὴ καὶ καρτερία τὸ ἄδικο πάθος (Ματθ.21,19). Μὲ αὐτὸν τὸν περίεργο καὶ
ζῶσιν, ἀλλὰ τῷ ὑπὲρ αὐτῶν ἀποθανόντι του. Προσευχόταν στὸ Θεὸ τῶν πατέρων παραστατικὸ τρόπο θέλησε ὁ Κύριος νὰ
καὶ ἐγερθέντι» (Ρωμ.5,15). Αὐτὸ προ- του καὶ ἤλπιζε σ’ Αὐτὸν τὴν ἐλευθερία του. διδάξει στοὺς μαθητές Του καὶ ὅλους ἐμᾶς,
ϋποθέτει ἡ βίωση ἀπὸ μέρους μας τῶν Μετὰ τὴν ἐξήγηση τῶν περιέργων ὀνεί- τὴν ἀνάγκη νὰ παράγουμε πνευματικοὺς
σωτηρίων Παθημάτων τοῦ Λυτρωτῆ ρων τοῦ Φαραῶ κατέστη ἀντιβασιλέας τῆς καρπούς. Ἐπίσης ἡ ἄκαρπος συκή, σύμφω-
μας Χριστοῦ νὰ μὴν εἶναι τυπικὴ ἢ μόνο μεγάλης χώρας τῆς Αἰγύπτου. Συνάντησε να μὲ σύγχρονο λόγιο κληρικὸ «ἥτις διὰ
συναισθηματική, ἀλλὰ πρέπει νὰ εἶναι τοὺς ἀδελφούς του, τοὺς ὁποίους ὄχι μόνο τῶν πλουσίων φύλλων της ἐσυμβόλιζε τὴν
καθολικὴ ὀντολογικὴ μέθεξη τῶν σω- δὲν τοὺς τιμώρησε, ἀλλὰ τοὺς εὐεργέτησε ὑποκρισίαν τῶν θρησκευτικῶν ἀρχόντων,
τηριωδῶν ἐνεργειῶν, οἱ ὁποῖες ἀπορρέ- καὶ τοὺς ἐγκατέστησε στὸ πιὸ εὔφορο μέ- δὲν ἐτιμωρήθη ἁπλῶς ὡς ἄψυχος συκή,
ουν ἀπὸ «τὸν τῆς πίστεως ἀρχηγὸν καὶ ρος τῆς Αἰγύπτου, προκειμένου νὰ ζήσουν ἀλλ’ ὡς ἐκπροσωποῦσα καθόλου μὲν τὸ
τελειωτὴν Ἰησοῦν» (Ἑβρ.12,2). εὐτυχισμένοι. Ἰουδαϊκὸν ἔθνος, ἰδιαιτέρως δὲ τὴν Ἰουδα-
ϊκὴν Συναγωγήν, ἥτις μόνον φύλλα ἔφερεν,
ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ, Τὴν ἁγία αὐτὴ ἡμέρα προβάλλεται ἡ
ἤτοι ἁπλῶς περιωρίζετο εἰς ἐξωτερικοὺς τύ-
Θεολόγου – Καθηγητοῦ ὑπέροχη μορφὴ τοῦ Παγκάλου Ἰωσήφ,
πους, οὐδένα δὲ καρπὸν εἶχε νὰ ἐπιδείξη. Ὁ
γιατί αὐτὸς σύμφωνα μὲ τοὺς Πατέρες
Ἰησοῦς ἐλθῶν εἰ μὴ μίαν ψευδῆ ὑποκρισίαν
3 3
ἐπίκαιρα Ἀφιέρωμα στὴν Με γάλη Ἑβδομάδα

κατεδίκασε ταύτην εἰς διηνεκῆ ἀποξή- Ὑπέροχη εἶναι πραγματικὰ ἡ ὑμνολογία
ρανσιν» (Θ. Σπυροπούλου, Ὁ Βίος καὶ ἡ
Διδασκαλία τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ, Ἀθῆναι
τῆς Μ. Δευτέρας, ὅπως καὶ ὁλοκλήρου
τῆς Μ. Ἑβδομάδος, ἡ ὁποία ἔχει ὡς στόχο
ΜΕΓΑΛΗ ΤΡΙΤΗ
1933, σελ.372). νὰ εἰσαγάγει τοὺς πιστοὺς στὸ κατανυ-
κτικὸ καὶ πένθιμο κλίμα τῆς ἑβδομάδος
«ΜΗ ΜΕΙΝΩΜΕΝ
Ὁ εὐαγγελιστὴς Μᾶρκος ἀναφέρει
πὼς τὴν ὥρα ποὺ ὁ Κύριος ἐπιτίμησε τῶν Παθῶν τοῦ Κυρίου. Ἡ ἀκολουθία τοῦ ΕΞΩ ΤΟΥ ΝΥΜΦΩΝΟΣ
τὴ συκὴ καὶ ξηράθηκε, κατέπεσαν ἀμέ- Ὄρθρου ἀρχίζει μὲ τὸ ὑπέροχο καὶ πασί- ΧΡΙΣΤΟΥ»
σως τὰ καταπράσινα φύλλα της καὶ τὴν γνωστο τροπάριο «Ἰδοὺ ὁ Νυμφίος ἔρχε-
ἑπόμενη μέρα ξεράθηκε καὶ ἡ ρίζα της ται ἐν τῷ μέσῳ τῆς νυκτός…». Ἀκολου- (Θεολογικὸ σχόλιο στὸ περιεχόμενο
(Μάρκ.11,21). Οἱ μαθητὲς ἔκθαμβοι ἀπὸ θοῦν τὰ καθίσματα «Τὰ πάθη τὰ σεπτά...»,
«Ἀόρατε κριτά…» καὶ «Τῶν παθῶν τοῦ καὶ τὰ νοήματα τῆς Μεγάλης Τρίτης)
τὸ θαῦμα αὐτὸ δὲν ζητοῦσαν νὰ μάθουν
τὴν βαθύτερη ἔννοιά του, ἀλλὰ εἶχαν Κυρίου τὰς ἀπαρχάς…», εἰσαγωγικά τοῦ
τὴν ἀπορία «πῶς παραχρῆμα ἐξηράνθη ἡ Θείου Πάθους. Μετὰ τὴν ἀνάγνωση τοῦ
συκή;» (Ματθ.21,20). Πρώτη φορὰ εἶχαν ἱεροῦ Εὐαγγελίου ψάλλεται ὁ περίφημος
δεῖ τιμωρία τῆς ἄψυχης φύσεως ἀπὸ τὸ κανόνας «Τῷ τὴν ἄβατον κυμαινομένην
Δάσκαλό τους. θάλασσαν…», ποίημα τοῦ ἁγίου Κοσμᾶ
τοῦ Μελωδοῦ. Παρεμβάλλεται τὸ γνωστὸ
Ὁ Κύριος παίρνοντας ἀφορμὴ ἀπὸ
κοντάκιο «Ὁ Ἰακὼβ ὠδύρετο τοῦ Ἰωσὴφ
τὴν ἀπορία τῶν μαθητῶν, χωρὶς νὰ
τὴν στέρησιν…». Ἀκολουθεῖ τὸ κατανυ-
ἐξηγήσει τὴν συμβολικὴ σημασία τοῦ
κτικότατο ἐξαποστειλάριο «Τὸν νυμφώνα
θαύματος, τοὺς δίδαξε γιὰ τὴ μεγά-
σου βλέπω Σωτήρ μου κεκοσμημένον…».
λη δύναμη τῆς πίστεως, ἡ ὁποία ὅταν
Στοὺς Αἴνους ψάλλονται τὰ περίφημα τρο-
συνοδεύεται ἀπὸ ἐσωτερικὴ θέρμη καὶ
πάρια, ἐπίσης ποιήματα τοῦ ἁγίου Κοσμᾶ,
χωρὶς τὸν παραμικρὸ δισταγμὸ μπορεῖ
«Ἐρχόμενος ὁ Κύριος πρὸς τὸ ἑκούσιον «Τῇ ἁγίᾳ καὶ μεγάλῃ Τρίτῃ τῆς τῶν δέκα
νὰ κατορθώσει ἀφάνταστα πράγματα.
πάθος…», «Φθάσαντες, πιστοί, τὸ σωτή- παρθένων παραβολῆς, τῆς ἐκ τοῦ ἱεροῦ Εὐαγ-
Τοὺς εἶπε: «Ἐὰν ἔχετε πίστιν ὡς κόκκον
ριον πάθος Χριστοῦ τοῦ Θεοῦ…». Στὰ ὑπέ- γελίου, μνείαν ποιούμεθα».
συνάπεως, ἐρεῖτε τῷ ὄρει τούτῳ, με-
ροχα τροπάρια τῶν ἀποστίχων, ποιήματα
τάβα ἐντεῦθεν ἐκεῖ, καὶ μεταβήσεται» Αὑτὸ εἶναι τὸ συναξάρι τῆς δεύτερης ἡμέ-
καὶ αὐτὰ τοῦ ἁγίου Κοσμᾶ, γίνεται μνεία
(Ματθ.21,21). Αὐτὴ τὴν πίστη θέλει ρας τῆς Μεγάλης Ἑβδομάδος. Ὁ Νυμφίος
τοῦ ἐπεισοδίου μὲ τοὺς υἱοὺς Ζεβεδαίου,
ἡ Ἐκκλησία μας νὰ μεταδώσει καὶ σὲ μᾶς. τῆς Ἐκκλησίας καὶ τῆς ψυχῆς μας, «ὁ ὡραῖος
οἱ ὁποῖοι ζητοῦσαν πρωτοκαθεδρία στὴ κάλλει παρὰ πάντας βροτούς», ὁδεύει πρὸς
Οἱ ἅγιοι Πατέρες ὅρισαν νὰ κάνουμε βασιλεία τοῦ Χριστοῦ. «Κύριε πρὸς τὸ μυ-
μνεία τὴν Μ. Δευτέρα ἀφ’ ἑνὸς μὲν τοῦ τὸ ἑκούσιο Πάθος Του, καλώντας κοντά Του
στήριον τὸ ἀπόρρητον τῆς σῆς οἰκονομί- ὅλους ἐμᾶς τοὺς πιστούς Του, γιὰ νὰ μᾶς κάνει
δικαίου Ἰωσὴφ καὶ ἀφ’ ἑτέρου τοῦ γε- ας…», «Κύριε, τὰ τελεώτατα φρονεῖν τοὺς
γονότος τῆς ξηρανθείσης συκῆς γιὰ νὰ κοινωνοὺς τῶν σωτηριωδῶν παθημάτων Του
οἰκείους παιδεύων μαθητᾶς, μὴ ὁμοιοῦσθε καὶ τοῦ θριάμβου τῆς Ἀναστάσεώς Του.
μιμηθοῦμε καὶ ἐμεῖς τὸν Πάγκαλο Ἰωσὴφ τοῖς ἔθνεσιν ἔλεγες…» καὶ τὸ δοξαστικὸ
στὶς ἀρετὲς τῆς πίστεως, τῆς ὑπομονῆς Οἱ θεῖοι Πατέρες ὅρισαν τὴν ἁγία αὐτὴ ἡμέ-
«Δευτέραν Εὔαν τὴν Αἰγυπτίαν εὑρῶν ὁ
καὶ τῆς ἀνεξιακακίας καὶ νὰ ἀποφύγουμε ρα νὰ θυμηθοῦμε μιὰ ἀπὸ τὶς πιὸ παραστατικὲς
δράκων διὰ ρημάτων, ἔσπευδε κολακίαις
τὴν στειρότητα τῆς ἄκαρπης συκῆς. Νὰ καὶ διδακτικὲς παραβολὲς τοῦ Κυρίου μας: τὴν
ὑποσκελίσαι τὸν Ἰωσήφ…», ἀναφέρεται παραβολὴ τῶν Δέκα  Παρθένων. Κι’ εἶχαν τὸ
στολίσουμε τὸν ἑαυτό μας μὲ ἀρετὲς καὶ στὸ γεγονὸς τοῦ πάθους τοῦ Παγκάλου
νὰ παράγουμε πνευματικοὺς καρπούς, σκοπό τους.
Ἰωσήφ.
προκειμένου νὰ ἀκολουθήσουμε ἐπάξια Ἡ συνοδοιπορία μὲ τὸ Χριστό μας πρὸς τὸ
Εἶναι ἀνάγκη αὐτὲς τὶς ἅγιες ἡμέρες νὰ Θεῖο Πάθος δὲν θὰ πρέπει νὰ εἶναι τυπικὴ
καὶ χωρὶς ὑποκριτικοὺς συναισθηματι-
διορθώσουμε τὴν πορεία τῆς ζωῆς μας, καὶ ἁπλὰ συναισθηματική, ἀλλὰ θὰ πρέπει νὰ
σμοὺς τὸν Κύριο στὸ σωτήριο Πάθος Του.
νὰ στραφοῦμε στὸ δρόμο τοῦ Χριστοῦ εἶναι ὁλοκληρωτικὴ συμμετοχὴ στὴν ἐν Χριστῷ
Ἡ χριστιανικὴ βιωτὴ εἶναι ἄρρηκτα συ- καὶ νὰ ἀκολουθήσουμε τὰ βήματά Του πορεία καὶ νὰ συνοδεύεται ἀπὸ ὀντολογικὴ
νυφασμένη μὲ τὴν ἄσκηση τῶν ἀρετῶν. πρὸς τὸ Πάθος. Πρέπει νὰ ἀντιταχθοῦμε ἀλλαγὴ τοῦ εἶναι μας. Ἡ ἐνθύμηση τῆς παρα-
Χριστιανικὴ ζωὴ εἶναι στὴν οὐσία ἡ σθεναρὰ στὸν κακὸ ἑαυτό μας, ὁ ὁποῖος βολῆς τῶν δέκα παρθένων εἶναι μιὰ ἄριστη
ἀνάκτηση τῆς προπτωτικῆς αὐθεντικῆς μὲ τὶς ἰσχυρὲς ἑλκτικές του ἕξεις πρὸς πνευματικὴ ἄσκηση γιὰ νὰ μὴν διαφεύγει ἀπὸ
ἀνθρωπίνης φύσεως, ἡ ἀνάκτηση τῆς τὴν ἁμαρτία, θέλει νὰ μᾶς ὁδηγήσει στὴν τὴ σκέψη μας ἡ ἐπερχόμενη μεγάλη, ἐπιφανὴς
«κατ’ εἰκόνα» Θεοῦ δημιουργίας του. ἀπώλεια καὶ στὸν πνευματικὸ θάνατο. καὶ συνάμα φοβερὴ ἡμέρα τῆς Δευτέρας Πα-
Ἡ ὑπέροχη καὶ στολισμένη μὲ ἀρετὲς Στὴν ἀντίθετη περίπτωση, ποὺ δὲ θὰ ρουσίας τοῦ Κυρίου μας.
προσωπικότητα τοῦ Παγκάλου Ἰωσὴφ μπορέσουμε νὰ ὑπερβοῦμε τὸν παλαιὸ Τὴν παραβολὴ τῶν δέκα Παρθένων διασώζει ὁ
εἶναι ἕνα τρανὸ παράδειγμα λαχτάρας πτωτικὸ ἄνθρωπο, τὸν ὁποῖο κρύβουμε εὐαγγελιστὴς Ματθαῖος στὸ 25ο κεφάλαιο τοῦ
γιὰ ἐπιστροφὴ πρὸς τὴν ἀρχέγονη αὐθε- μέσα μας, θὰ παραμείνουμε γιὰ μιὰ ἀκόμα Εὐαγγελίου του. Μὲ τὴν εὐκαιρία μιᾶς κατα-
ντική μας φύση. Βεβαίως ἡ πραγματικὴ φορά ἀμέτοχοι τῶν δωρεῶν, ποὺ ἀπορ- πληκτικῆς ἐσχατολογικῆς ὁμιλίας Του ὁ Κύριος
ἀνάκτηση συντελέσθηκε στὸ θεανδρικὸ ρέουν ἀπὸ τὰ ἑκούσια Παθήματα καὶ τὴ εἶπε καὶ τὴν ἑξῆς παραβολή: Ἡ Βασιλεία τῶν
πρόσωπο τοῦ Κυρίου καὶ Θεοῦ μας Ἰησοῦ Σταυρικὴ Θυσία τοῦ Λυτρωτῆ μας Ἰησοῦ οὐρανῶν μοιάζει μὲ δέκα παρθένες οἱ ὁποῖες
Χριστοῦ, ὁ Ὁποῖος καταδέχθηκε νὰ δε- Χριστοῦ καὶ θὰ ἔχουμε ἐν τέλει τὴν τύχη ἀφοῦ πῆραν μαζί τους τὰ λυχνάρια τους πῆγαν
χθεῖ ἑκούσια τὰ ἄδικα παθήματα, ὥστε νὰ τῆς ἀκάρπου συκῆς. νὰ ὑποδεχθοῦν τὸν νυμφίο. Πέντε ἀπὸ αὐτὲς
ἀποτελέσουν αὐτὰ τὸ ἐπιστέγασμα τοῦ ἦταν σώφρονες καὶ φρόντισαν νὰ ἔχουν μαζί
ἀπολυτρωτικοῦ Του ἔργου. ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ,
τους ἀπόθεμα λαδιοῦ γιὰ τὰ λυχνάρια τους, ἐνῶ
Θεολόγου – Καθηγητοῦ
οἱ ἄλλες πέντε ἦταν ἀνόητες καὶ δὲν φρόντισαν
4 5
Ἀφιέρωμα στὴν Με γάλη Ἑβδομάδα ἐπίκαιρα
νὰ ἔχουν μαζί τους τὸ ἀναγκαῖο ἀπόθεμα λαδιοῦ. Ἐπειδὴ δὲ ἀργοῦσε θέλημα τοῦ Θεοῦ, νὰ κάνουμε ἔργα εὐποιΐας, νὰ παραμερίζουμε ἀπὸ
ὁ νυμφίος καὶ ἡ νύχτα προχωροῦσε ἔπεσαν νὰ κοιμηθοῦν. Τὰ μεσά- τὴν ὕπαρξή μας συνεχῶς ὅλα ἐκεῖνα τὰ στοιχεῖα ποὺ εἶναι παρείσακτα
νυχτα ἀκούστηκε μιὰ γοερὴ κραυγὴ ἡ ὁποία ἀνήγγειλε τὸν ἐρχομὸ στὴ φύση μας καὶ ἀντιστρατεύονται τὴν πνευματική μας πρόοδο καὶ
τοῦ νυμφίου. Οἱ παρθένες σηκώθηκαν γιὰ νὰ προαπαντήσουν τὸν τελείωση. Τὸ λυχνάρι εἶναι ἡ παρρησία μας μπροστὰ στὸ Θεό. Οἱ
νυμφίο. Οἱ μὲν σώφρονες παρθένες, οἱ ὁποῖες εἶχαν ἀπόθεμα λαδιοῦ, φρόνιμες παρθένες συμβολίζουν τῆς ἀγαθῆς προαιρέσεως ψυχές, οἱ
ἄναψαν τὰ λυχνάρια τους καὶ περίλαμπρες περίμεναν τὴν εἴσοδο τοῦ ὁποῖες ζοῦν ἀδιάκοπα τὴν λαχτάρα τῆς ἕνωσής τους μὲ τὸ Νυμφίο
νυμφίου, γιὰ νὰ μποῦν μαζί του στὴ λαμπρὴ γαμήλια χαρά. Οἱ δὲ μωρὲς τῆς Ἐκκλησίας, τὸν Σωτήρα Χριστό. Γι’ αὐτὸ ἀγωνίζονται ἀέναα νὰ
ξύπνησαν αἰφνιδιασμένες καὶ μὴ μπορώντας νὰ ἀνάψουν τὰ λυχνάρια ἀποκτοῦν ἀρετὲς καὶ πνευματικὴ προκοπὴ καὶ νὰ περιθωριοποιοῦν
τους, ζητοῦσαν ἀπεγνωσμένα ἀπὸ τὶς σώφρονες νὰ τοὺς δώσουν λίγο ὅλα ἐκεῖνα τὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα ἀντιστρατεύονται τὴν ἕνωσή τους μὲ
λάδι ἀπὸ τὸ δικό τους. Ἐκεῖνες τοὺς ἀπάντησαν πὼς μόλις ἀρκεῖ γιὰ τὰ τὸ Θεό. Οἱ μωρὲς παρθένες συμβολίζουν τὶς ράθυμες, ἀδιάφορες καὶ
δικά τους τὰ λυχνάρια καὶ καλὰ θὰ κάνουν νὰ πᾶνε νὰ ἀγοράσουν. Οἱ ἐν πολλοῖς ἐχθρικὰ πρὸς τὸ Χριστὸ διατελοῦσες ψυχές. Εἶναι ἐκεῖνες
ἀνόητες παρθένες ἔτρεξαν, καταμεσῆς τῆς νύχτας, νὰ ἀγοράσουν λάδι, οἱ ψυχὲς οἱ ὁποῖες ἀπορροφημένες ἀπὸ τὴν ὑλιστικὴ εὐδαιμονία,
ἀλλὰ ἐν τῷ μεταξὺ ὁ νυμφίος ἔφθασε καὶ μπῆκε στὸ χῶρο τοῦ γάμου ἀδιαφοροῦν γιὰ τὴν πνευματικὴ πρόοδο καὶ τὴν ἐν Χριστῷ σωτηρία.
μὲ τὶς πέντε φρόνιμες παρθένες καὶ ἡ πόρτα ἔκλεισε ἑρμητικὰ καὶ ὁρι- Τὸ φοβερὸ γεγονὸς τῆς Δευτέρας Παρουσίας τοῦ Κυρίου θὰ γίνει,
στικά. Οἱ ἀνόητες παρθένες ἔφθασαν καθυστερημένες καὶ ἄρχισαν νὰ ὅπως ἀναφέραμε ξαφνικὰ καὶ σὲ χρόνο ἀνύποπτο καὶ θὰ πληρώσει
φωνάζουν: Κύριε, Κύριε ἄνοιξέ μας. Αὐτὸς τοὺς ἀπάντησε ἀλήθεια σᾶς μὲ χαρὰ ἀνείπωτη τὶς φρόνιμες καὶ ἀγαθὲς ψυχὲς καὶ θὰ φέρει φόβο
λέγω πὼς δὲν σᾶς γνωρίζω. Ἔμειναν τελικὰ ἔξω τοῦ νυμφῶνος. Ἔκλεισε καὶ ἀγωνία τὶς μωρὲς ψυχές. Οἱ μὲν πρῶτες θὰ ἐπιβραβευτοῦν γιὰ
τὴν παραστατικὴ αὐτὴ παραβολὴ του ὁ Κύριος μὲ τὴν ἑξῆς σωτήρια τὴν σώφρονα στάση τους καὶ θὰ εἰσέλθουν στὴν ἀτέρμονη Βασιλεία
προτροπή: «Γρηγορεῖτε οὔν, ὅτι οὐκ οἴδατε τὴν ἡμέραν οὐδὲ τὴν ὥραν τοῦ Θεοῦ, ἐνῶ οἱ δεύτερες ἐξ’ αἰτίας τῆς ἀμέλειά τους θὰ ἀποκλει-
ἐν ᾗ ὁ Υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἔρχεται» (Ματθ.25,13 ) καὶ «γρηγορεῖτε οὒν΄ στοῦν ἀπὸ τὴ Βασιλεία τοῦ Θεοῦ καὶ θὰ βυθισθοῦν στὴν κατάσταση
οὐκ οἴδατε γὰρ πότε ὁ κύριος τῆς οἰκίας ἔρχεται, ὀψὲ ἢ μεσονυκτίου τῆς παντοτινῆς λύπης καὶ τῆς τιμωρίας, «εἰς τὸ πῦρ τὸ αἰώνιον τό
ἢ ἀλεκτροφωνίας ἢ πρωὶ· μὴ ἐλθών ἐξαίφνης εὕρη ὑμᾶς καδεύδοντας» ἡτοιμασμένον τῷ διαβόλῳ καὶ τοῖς ἀγγέλοις αὐτοῦ» (Ματθ.25,41).
(Μάρκ.13,35). Ἡ ὑμνολογία τῆς Ἁγίας καὶ Μεγάλης Τρίτης εἶναι καὶ αὐτὴ κα-
Ἡ παραβολὴ αὐτὴ ἔχει ὡς σκοπὸ νὰ θυμίσει στοὺς πιστοὺς πὼς ἡ ταπληκτική, ὅπως ὁλόκληρης τῆς Μ. Ἑβδομάδος. Ἡ ἀκολουθία
Δευτέρα καὶ ἔνδοξη Παρουσία τοῦ Κυρίου θὰ γίνει ξαφνικά, θὰ ἔρθει τοῦ Ὄρθρου, ἡ ὁποία, ὅπως εἴπαμε ψάλλεται τὴ Μ. Δευτέρα τὸ
«ὡς κλέπτης ἐν νυκτὶ» (Α΄ Θεσ.5,2). Γι’ αὐτὸ θὰ πρέπει οἱ πιστοὶ νὰ βράδυ, γιὰ νὰ μποροῦν νὰ τὴν παρακολουθοῦν οἱ ἐργαζόμενοι
εἶναι πάντοτε, ἀνὰ πάσα στιγμὴ ἕτοιμοι, γιὰ τὴν ὑποδοχή Του, διαφο- πιστοί, ἀρχίζει μὲ τὸ γνωστὸ κατανυκτικὸ τροπάριο «Ἰδοὺ ὁ Νυμ-
ρετικὰ θὰ μείνουν ἔξω ἀπὸ τὴ βασιλεία τοῦ Θεοῦ καὶ θὰ χαθοῦν. Αὐτὴ φίος ἔρχεται ἐν τῷ μέσῳ τῆς νυκτός...». Ἀκολουθοῦν τὰ ὑπέροχα
ἡ ζωὴ εἶναι τὸ στάδιο προετοιμασίας μας γιὰ τὴν αἰωνιότητα. Ἂν δὲν καθίσματα, ποιήματα τοῦ μεγάλου Ρωμανοῦ τοῦ Μελωδοῦ, «Τὸν
ἀλλάξουμε πορεία ζωῆς, ἂν δὲν ὑπερβοῦμε τὸν πτωτικὸ καὶ ἁμαρτωλὸ Νυμφίον ἀδελφοὶ ἀγαπήσωμεν...», «Βουλευτήριον, Σωτήρ, παρα-
ἑαυτό μας, ἂν δὲν ἐφοδιάσουμε τὴν ψυχή μας μὲ οὐράνιους θησαυρούς, νομίας κατά σου...» καὶ τὸ ὑπέροχο τροπάριο «Ὁ Ἰούδας τὴ γνώ-
ἂν δὲν στολιστοῦμε μὲ ἀρετὲς καὶ δὲ συνταχθοῦμε ὀντολογικὰ μὲ τὸ μη φιλαργυρεῖ κατὰ τοῦ διδασκάλου ὁ δυσμενής...». Ἀκολουθεῖ
Σωτήρα Χριστὸ εἶναι σίγουρο ὅτι θὰ βρεθοῦμε ἐκείνη τὴ φοβερὴ ἡμέρα ἡ εὐαγγελικὴ περικοπή, ἡ ὁποία περιέχει τὰ φοβερὰ «οὐαὶ» τοῦ
τῆς Κρίσεως ἔξω ἀπὸ τὴν ἀτέρμονη Βασιλεία τοῦ Θεοῦ, προορισμένοι Κυρίου κατὰ τῶν ὑποκριτῶν Φαρισαίων. Τὸ κοντάκιο «Τὴν ὥραν,
γιὰ τὴν αἰώνια κόλαση, ὅπου «ἐκεῖ ἔσται ὁ κλαυθὸς καὶ ὁ βρυγμὸς τῶν ψυχή, τοῦ τέλους ἐννοήσασα...», καθὼς καὶ ὁ Οἶκος «Τί ραθυ-
ὀδόντων» (Λουκ.13,28). Τότε, διαβεβαίωσε ὁ Κύριος, ἐσεῖς οἱ ἀσεβεῖς, μεῖς, ἀθλία ψυχή μου;...» εἶναι σχετικὰ μὲ τὸ περιεχόμενο τῆς ἡμέ-
μὲ φόβο καὶ μὲ ἀνείπωτο τρόμο, «ὄψησθε Ἀβραὰμ καὶ Ἰσαὰκ καὶ Ἰακὼβ ρας. Τὰ τροπάρια τῶν Αἴνων, ποιήματα τοῦ Κοσμᾶ τοῦ Μελωδοῦ
καὶ πάντας τούς προφήτας ἐν τῇ βασιλείᾳ τοῦ Θεοῦ, ὑμᾶς δὲ ἐκβαλ- καὶ Ἰωάννου μοναχοῦ, «Ἐν ταῖς λαμπρότησι τῶν ἁγίων σου πῶς
λομένους ἔξω» (Λουκ.13,28). Τρομερὸ πραγματικὰ νὰ φαντάζεται εἰσελεύσομαι ὁ ἀνάξιος;...», «Ὁ τῇ ψυχῇ ραθυμία νυστάξας...» καὶ
κάποιος αὐτὴ τὴν πραγματικότητα, πόσο μᾶλλον νὰ τὴ βιώσει κιόλας! «Τοῦ κρύψαντος τὸ τάλαντον...», ὅπως καὶ τὰ τροπάρια τῶν Ἀπο-
Ἔτσι οἱ θεῖοι Πατέρες ἔκριναν σκόπιμο νὰ ἀφιερώσουν μιὰ ἡμέρα στίχων «Δεῦτε πιστοὶ ἐπεργασώμεθα προθύμως τῷ Δεσπότῃ...»,
τῆς Ἁγίας καὶ Μεγάλης Ἑβδομάδος στὴν ἀνάμνηση τῆς ἐσχατο- «Ὅταν ἔλθης ἐν δόξῃ μετ’ ἀγγελικῶν δυνάμεων...» καὶ «Ὁ Νυμφί-
λογικῆς αὐτῆς παραβολῆς τῶν δέκα παρθένων. Τὸ κατανυκτικὸ ος ὁ κάλλει ὡραῖος παρὰ πάντας ἀνθρώπους...» εἶναι σχετικὰ μὲ
κλίμα αὐτῶν τῶν ἁγίων ἡμερῶν εἶναι ἡ καλλίτερη στιγμὴ γιὰ νὰ τὴν περικοπὴ τῆς παραβολῆς τῶν δέκα Παρθένων. Προτρέπουν
ὑπενθυμίσει ἡ ἁγία μας Ἐκκλησία στοὺς πιστούς το φοβερὸ καὶ μὲ ἄκρατο λυρισμὸ τοὺς πιστοὺς νὰ μιμηθοῦν τὶς φρόνιμες Παρ-
ἀπρόοπτο τῆς Δευτέρας Παρουσίας τοῦ Κυρίου. Ἐπίσης ἡ ἐγρή- θένες γιὰ νὰ μὴ μείνουν ἔξω τοῦ «Νυμφῶνος Χριστοῦ». Τέλος τὸ
γορση εἶναι συνυφασμένη μὲ τὸ Πάθος τοῦ Θεανθρώπου. Ὁ Ἴδιος καταπληκτικὸ δοξαστικό, ποίημα καὶ αὐτὸ τοῦ ἁγίου Κοσμᾶ, «Ἰδοὺ
ὁ Κύριος κατὰ τὴ δραματικὴ νύκτα τῆς συλλήψεώς Του στὸν κῆπο σοὶ τάλαντον ὁ Δεσπότης ἐμπιστεύσει, ψυχή μου, φόβῳ δέξαι τὸ
τῆς Γεθσημανῆ τόνιζε στοὺς μαθητὲς του «Γρηγορεῖτε καὶ προσεύ- χάρισμα…» ἀναφέρεται στὴν ἄλλη ἐπίσης παραστατικὴ παραβολὴ
χεσθε» (Μάρκ.14,38)! τοῦ Κυρίου, αὐτὴ τῶν Ταλάντων.
Μέσα στὴν κατανυκτικὴ ἀτμόσφαιρα τῆς Μεγάλης Ἑβδομάδος Ὡς συνοδοιπόροι τοῦ Θείου Πάθους θὰ πρέπει νὰ ἔχουμε συνεχῶς
ἡ μνεία τῆς Δευτέρας Παρουσίας καὶ ἡ ἀνάγκη τῆς συνεχοῦς ἑτοι- στραμμένη τὴ σκέψη μας πῶς θὰ ἑνώσουμε τὴν ψυχή μας μὲ τὸ
μασίας γιὰ τὴν τρομερὴ ἐκείνη ἡμέρα, εἶναι ἐπιτακτική. Ὁ ἐπίγειος Νυμφίο Χριστό. Τὰ φτηνὰ καὶ ἐφήμερα πράγματα πρέπει νὰ τὰ
βίος μας εἶναι καθοριστικὸς γιὰ τὸν ἐπέκεινα τῆς ζωῆς αὐτῆς προ- θέτουμε σὲ δεύτερη μοίρα, ἂν θέλουμε κι’ ἐμεῖς νὰ βρεθοῦμε στὴν
ορισμοῦ μας. Οἱ φρόνιμες παρθένες φρόντισαν νὰ εἶναι ἕτοιμες γιὰ ὁμάδα τῶν φρονίμων παρθένων κατὰ τὴ Δευτέρα Παρουσία τοῦ
τὴν ὑποδοχὴ τοῦ Νυμφίου, σὲ ἀντίθεση μὲ τὶς μωρὲς καὶ νωθρὲς Κυρίου. Ὁ δρόμος τοῦ Θείου Πάθους δείχνει καὶ σὲ μᾶς τὸ δικό μας
παρθένες, οἱ ὁποῖες εἶχαν διασπάσει τὴν προσοχή τους σὲ ἄλλες δρόμο, ὁ ὁποῖος εἶναι ἀτραπὸς μαρτυρίου, ποὺ ὅμως ὁδηγεῖ στὴ ἐν
δευτερευούσης σημασίας ἔννοιες καὶ δὲν φρόντισαν νὰ ἔχουν τὰ Χριστῷ ἀπολύτρωση καὶ στὴν αἰώνια ζωή.
ἀπαραίτητα ἐφόδια γιὰ τὴν ὑποδοχὴ τοῦ Νυμφίου καὶ νὰ ἐξασφα- ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ,
λίσουν τὴν εἴσοδό τους στὴ λαμπρὴ γαμήλια εὐφροσύνη. Θεολόγου - Καθηγητοῦ
Οἱ παρθένες συμβολίζουν τὶς ψυχές μας καὶ ἡ προμήθεια λαδιοῦ
γιὰ τὸ λυχνάρι εἶναι ὁ ἐπίγειος συνεχὴς ἀγώνας γιὰ νὰ κάνουμε τὸ
5 5
ἐπίκαιρα Ἀφιέρωμα στὴν Με γάλη Ἑβδομάδα

ΜΕΓΑΛΗ ΤΕΤΑΡΤΗ
«ΥΠΕΡ ΤΗΝ ΠΟΡΝΗΝ ΑΓΑΘΕ ΑΝΟΜΗΣΑΣ»
(Θ ε ολο γι κ ὸ σχόλιο στ ὸ περιεχόμε ν ο κ αὶ τ ὸ ν όημα τῆς Με γάλης Τ ετάρτης)

«Τῇ ἁγίᾳ καὶ μεγάλῃ Τετάρτῃ τῆς συζητοῦσαν, ξάφνου μπῆκε στὸ σπίτι ἡ νὰ διερωτῶνται: ποιὸς εἶναι αὐτὸς πού
ἀλειψάσης τὸν Κύριον μύρῳ πόρνης γυναίκα ἐκείνη, κρατώντας στὰ χέρια μπορεῖ νὰ συγχωρεῖ ἁμαρτίες; Ὁ Χριστὸς
γυναικὸς μνείαν ποιούμεθα οἱ θειότατοι της ἀλαβάστρινο δοχεῖο γεμάτο πολύ- ξαναλέγει στὴ γυναίκα: «Ἡ πίστη σου σὲ
πατέρες ἐθέσπισαν, ὅτι πρὸ τοῦ σωτηρί- τιμο μύρο. Προχώρησε στὸ μέρος τοῦ ἔσωσε, πήγαινε στὸ καλό».
ου πάθους μικρὸν τοῦτο γέγονεν». Ἰησοῦ καὶ ἀφοῦ στάθηκε πίσω Του, γο- Ἡ γυναίκα αὐτὴ ἦταν διαβόητη γιὰ τὴν
Αὑτὸ εἶναι τὸ συναξάρι τῆς σημερινῆς νάτισε καὶ ἄρχισε νὰ κλαίει καὶ νὰ ὀδύ- ἁμαρτωλότητά της. Οἱ ὑποκριτὲς συ-
ἡμέρας, τῆς Μεγάλης Τετάρτης. Οἱ συ- ρεται γοερά. Ἄνοιξε ἀμέσως τὸ δοχεῖο ντοπίτες της τὴν ἤθελαν πόρνη, γιὰ νὰ
νοδοιπόροι τοῦ πάθους τοῦ Χριστοῦ μας καὶ ἄρχισε νὰ ρίχνει ἁπλόχερα τό μύρο ἱκανοποιεῖ τὶς πορνικές τους ἁμαρτωλὲς
πιστοὶ καλούμαστε αὐτὴ τὴν ἱερὴ ἡμέρα καὶ νὰ πλένει μὲ αὐτὸ πόδια τοῦ Ἰησοῦ. ἕξεις. Ἕνα σκεῦος ἁμαρτωλῆς ἡδονῆς καὶ
νὰ τιμήσουμε τὴν ἔμπρακτη καὶ εἰλικρινῆ Μαζὶ μὲ τὸ πολύτιμο μύρο ἔσμιγε καὶ τὰ τίποτε περισσότερο. Στὴν κοινωνικὴ καὶ
μετάνοια τῆς πρώην πόρνης γυναικός, ἡ καυτὰ δάκρυά της, τὰ ὁποῖα ἔτρεχαν σὰν θρησκευτικὴ ζωὴ τῆς πόλεως δὲν εἶχε
ὁποία ἔγινε συνώνυμη μὲ τὴν συντριβὴ ποτάμι ἀπὸ τὰ μάτια της. Ἀφοῦ ἄδειασε θέση, ἦταν τὸ μίασμα, τὴν ὁποία ἔπρεπε
καὶ τὴν ἀλλαγὴ ζωῆς. τὸ δοχεῖο ξέπλεξε τὰ πλούσια μαλλιά νὰ ἀποφεύγουν. Κάπως ἔτσι σκέφτηκε
Τὸ σημαντικότατο, συγκινητικότατο της καὶ σκούπισε μὲ αὐτὰ τὰ πόδια Του, καὶ ὁ Σίμων ὁ οἰκοδεσπότης, ὅταν εἶδε
καὶ διδακτικότατο γεγονὸς τῆς ἀλείψεως φιλώντας τὰ ἀδιάκοπα. νὰ μπαίνει στὸ «καθὼς πρέπει» σπίτι
τοῦ Κυρίου μὲ πολύτιμο μύρο ἀπὸ τὴν Ὁ Φαρισαῖος οἰκοδεσπότης ἀπόρη- του ἐκείνη καὶ νὰ τὸ «μιαίνει». Πολλῶ
ἁμαρτωλὴ γυναίκα διασώζουν μὲ μικρὲς σε μὲ τὸ γεγονὸς καὶ διαλογιζόταν: δὲ μᾶλλον νὰ ἀγγίζει τὸν ὑψηλὸ καλε-
παραλλαγὲς καὶ οἱ τέσσερις εὐαγγελι- Αὐτὸς ἐδῶ εἶναι προφήτης, δὲ γνωρίζει σμένο του ραβίνο.
στές. τὸ ποιὸν αὐτῆς τῆς γυναίκας καὶ τὴν Τὸ σῶμα τῆς ἁμαρτωλῆς αὐτῆς γυ-
Ὁ Ματθαῖος (26,6-13), ὁ Μᾶρκος ἀφήνει νὰ τὸν ἀγγίξει; Ὁ καρδιογνώστης ναίκας ἔχει παραδοθεῖ ἐξ’ ὁλοκλήρου
(14,3-9) καὶ ὁ Ἰωάννης (12,1-8) ὁμιλοῦν Χριστὸς εἶπε στὸν Σίμωνα: Ἔχω νὰ σοῦ στὸ βόρβορο τῆς ἁμαρτίας καὶ τῆς δια-
γιὰ τὴν ἴδια γυναίκα, τὴν Μαρία, τὴν πῶ τὸ ἑξῆς γιὰ τὶς σκέψεις σου: Ἐκεῖνος φθορᾶς. Ὅμως μέσα στὰ κατάβαθα τῆς
ἀδελφή τοῦ Λαζάρου, ἡ ὁποία, ὅπως εἶπε: μίλα μου δάσκαλε. Κάποιος, τοῦ ψυχῆς της σιγόκαιγε ἀμυδρὴ φλόγα λυ-
ἀναφέραμε, ἀπὸ εὐγνωμοσύνη γιὰ τὴν εἶπε, δάνεισε χρήματα σὲ δύο ἀνθρώ- τρώσεως. Ὁ ψυχικός της κόσμος δὲν εἶχε
ἀνάσταση τοῦ ἀδελφοῦ της, ἔκαμε αὐτὴ πους, στὸν πρῶτο πεντακόσια δηνάρια διαφθαρεῖ ὁλοκληρωτικά. Ἡ παρουσία
τὴν σπουδαία πράξη. Ἀντίθετα ὁ Λουκᾶς καὶ στὸν δεύτερο πενήντα. Ὅταν ἔπρεπε τοῦ Σωτήρα Χριστοῦ στὴν πόλη ἐκείνη
ἀναφέρει πὼς ἡ γυναίκα, ποὺ δὲν ἀνα- νὰ τὰ ἐπιστρέψουν αὐτοὶ δὲν εἶχαν καὶ λειτούργησε στὴν καρδιά της ὡς ἰσχυ-
φέρεται τὸ ὄνομά της, ἦταν ἁμαρτωλὴ ὁ δανειστὴς τοὺς τὰ χάρισε. Καὶ ρωτᾶ ρότατος ἄνεμος, ὁ ὁποῖος θέριεψε τὴν
πόρνη. Εἶναι προφανὲς ὅτι πρόκειται τὸ Σίμωνα: ποιὸς ἀπὸ τοὺς δυὸ θὰ χρω- ἀδύναμη φλόγα λυτρώσεως καὶ τὴν ἔκα-
γιὰ διαφορετικὸ περιστατικό. Ἴσως νὰ στάει μεγαλύτερη χάρη στὸν δανειστή; με πυρακτωμένο καμίνι, ἀσυγκράτητη
ἦταν ἡ πόρνη γυναίκα, τὴν ὁποία ἔσωσε Ὁ Σίμων ἀπάντησε: αὐτὸς ποὺ τοῦ χα- ὁρμὴ γιὰ μετάνοια καὶ σωτηρία καὶ γι’
ὁ Κύριος ἀπὸ τὸ λιθοβολισμὸ τῶν ὑπο- ρίστηκε τὸ μεγαλύτερο ποσό. Σωστὰ αὐτὸ ἔτρεξε κοντά Του μὲ τὸν χαρακτη-
κριτῶν Ἰουδαίων (Ἰωάν.8,5). Βεβαίως ἀπάντησες, τοῦ εἶπε ὁ Ἰησοῦς. Γιὰ κοί- ριστικὸ αὐτὸ τρόπο.
στὸν Ἑσπερινό τῆς ἡμέρας διαβάζεται ταξε αὐτὴ τὴ γυναίκα. Ἐγὼ μπῆκα στὸ «Προσέξετε, φιλόχριστοι Χριστιανοί,
ἡ περικοπὴ ἀπὸ τὸ Εὐαγγέλιο τοῦ Ἰωάν- σπίτι σου καὶ δὲν μοῦ ἔπλυνες τὰ πόδια συμβουλεύει ὁ ἱερὸς Χρυσόστομος, νὰ
νη, ὅμως τὸ περιεχόμενο καὶ ἡ θαυμάσια μὲ νερό, ὅμως ἐκείνη μοῦ τὰ ἔπλυνε μὲ νοήσετε καὶ νὰ ἀπολαύσετε τὴν καλὴ
ὑμνολογία τῆς ἡμέρας εἶναι ἐμπνευσμέ- τὰ δάκρυά της καὶ τὰ σκούπισε μὲ τὰ διήγηση τῆς καλῆς αὐτῆς γυναικός, ἡ
νη ἀπὸ τὴν περικοπὴ τοῦ Εὐαγγελίου μαλλιά της. Χαιρετισμὸ δὲ μοῦ ἔδωκες, ὁποία ἔφτασε ὡς ἐκεῖ, χωρὶς νὰ τὴν κα-
τοῦ Λουκᾶ. ὅμως αὐτὴ δὲ σταμάτησε στιγμὴ νὰ μοῦ λέσουν, πλησίασε στὸ μέρος ποὺ βρι-
φιλάει τὰ πόδια. Μὲ λάδι δὲν μοῦ ἄλει- σκόταν ὁ Κύριος καὶ ἐξομολογήθηκε
Σύμφωνα μὲ τὸν ἱερὸ εὐαγγελιστὴ, ὁ ψες τὸ κεφάλι, ὅμως αὐτὴ μὲ πανάκριβο
Ἰησοῦς προσκλήθηκε σὲ δεῖπνο στὸ σπίτι δημόσια, ἐξ ὅλης καρδίας, τὰ κρίματά
μύρο μοῦ ἄλειψε τὰ πόδια. Δὲν ἀξίζει της, χωρὶς νὰ αἰσχύνη, χωρὶς φόβο ἡ
κάποιου Σίμωνος, ὁ ὁποῖος ἀνῆκε στὴν νὰ τῆς πῶ: «σοῦ συγχωροῦνται οἱ τόσες
τάξη τῶν Φαρισαίων. Κάποια γυναίκα ἀντρειωμένη στὴν ψυχή. Δὲ λογάριασε
πολλὲς ἁμαρτίες σου, διότι μὲ ἀγάπησες τίποτε, οὔτε τὴν ταραχὴ τῶν ὑπηρετῶν,
ἁμαρτωλὴ ὅταν ἔμαθε ὅτι ὁ Κύριος ἦλθε τόσο πολύ»; Γυρίζοντας πρὸς τὴ γυναίκα
στὴν πόλη, ζήτησε νὰ μάθει σὲ ποιὸ σπί- οὔτε τὴν κατηγορία καὶ τὸ ὄνειδος τῶν
τῆς εἶπε: «σοῦ συγχωροῦνται οἱ ἁμαρτίες παρισταμένων».
τι ἔχει καταλύσει. Καὶ ἐνῶ ἔτρωγαν καὶ σου». Τότε ἄρχισαν οἱ συνδαιτυμόνες

6 7
Ἀφιέρωμα στὴν Με γάλη Ἑβδομάδα ἐπίκαιρα
Ὁ Χριστός, ἐγκαινίασε μιὰ νέα ἀντί- λίτερες ποιητικὲς συνθέσεις ὅλων τῶν συνθέσεις ἔργα τοῦ ἁγίου Κοσμᾶ τοῦ
ληψη γιὰ τὸν ἁμαρτωλὸ ἄνθρωπο, ἀκολουθιῶν τοῦ ἔτους. Τοὺς ὕμνους τῆς Μελωδοῦ, εἶναι τὰ τροπάρια τῶν στι-
ἐντελῶς διάφορη ἀπὸ ἐκείνη τῆς ἰουδα- Μ. Τετάρτης χαρακτηρίζουν οἱ πλούσιες χηρῶν τῶν αἴνων. «Σὲ τὸν τῆς Παρθένου
ϊκῆς κοινωνίας. Δὲν εἶναι ὁ ἁμαρτωλὸς εἰκόνες, οἱ διάλογοι καὶ οἱ ἀντιθέσεις. Ὁ Υἱὸν πόρνη ἐπιγνοῦσα Θεόν...», «Τὸ πο-
ἄνθρωπος μιασμένος ἀπὸ τὴ φύση Ὄρθρος ξεκινάει μὲ τὸ γνωστὸ «Ἰδοὺ ὁ λυτίμητον μύρον ἡ πόρνη ἔμιξε μετὰ δα-
του, ἀλλὰ ἕνας πνευματικὰ ἀσθενής, Νυμφίος ἔρχεται...» καὶ ἀκολουθοῦν τὰ κρύων...», «Ὄτε ἡ ἁμαρτωλὸς προσέφερε
ὁ ὁποῖος χρειάζεται βοήθεια. Ἔθεσε ὡς ἀντί- ὑπέροχα καθίσματα «Πόρνη προσῆλθε τὸ μύρον...», «Ὢ τῆς Ἰούδα ἀθλιότητος!
δοτο τῆς πνευματικῆς ἀσθένειας τὴ μετά- σοί...», «Ἰούδας ὁ δόλιος φιλαργυρίαν Ἐθεώρει τὴν πόρνην φιλοῦσαν τὰ ἴχνη
νοια, ἡ ὁποία εἶναι ὁ ἰσχυρότατος ἐκεῖνος ἐρῶν...» καὶ τὸ καταπληκτικὸ «Ἡ πόρνη καὶ ἐκέπτετο δόλω τῆς προδοσίας τὸ
μοχλός, ὁ ὁποῖος γκρεμίζει τὸ οἰκοδόμημα ἐν κλαυθμῷ ἀνεβόα, οἰκτίρμων...». Στὸ φίλημα...». Στὰ ὑπέροχα αὐτὰ τροπάρια
τῆς ἁμαρτίας καὶ ἀναγεννᾶ τὸν ἄνθρωπο. κοντάκιο παρουσιάζεται ὁ κάθε ἄνθρω- γίνεται ἀριστοτεχνικὴ ἀντίθεση μετα-
Διὰ τοῦ Κυρίου μας Ἰησοῦ Χριστοῦ παρῆλθε πος ἁμαρτωλὸς νὰ βρίσκεται στὴ θέση ξύ της μετανοοῦσας γυναικὸς καὶ τοῦ
ἀνεπιστρεπτὶ τὸ καθεστὼς τοῦ νόμου καὶ τῆς πόρνης. Ὁ ἱερὸς ποιητὴς παίρνει τὴ μελλοντικοῦ προδότη μαθητῆ Ἰούδα. Ὁ
τῆς μισθαποδοσίας, καὶ ἀνέτειλε ἡ ἐποχὴ θέση της καὶ ἱκετεύει στὸ Δεσπότη καὶ ἱερὸς ποιητὴς ἐξαίρει τὴν μετάνοια τῆς
τῆς χάριτος καὶ τοῦ ἐλέους. Λυτρωτὴ Χριστὸ νὰ τὸν ἐλεήσει, «Ὑπὲρ πόρνης καὶ στηλιτεύει τὴν προδοσία τοῦ
Οἱ θεῖοι ὑμνογράφοι, θέλοντας νὰ το- τὴν πόρνην ἀγαθέ, ἀνομήσας, δακρύ- μαθητῆ. Τὰ τροπάρια τῶν ἀποστίχων
νίσουν τὸ σωτήριο νόημα τῆς μετάνοιας ων ὄμβρους (ὅπως ἐκείνη) οὐδαμῶς σοὶ εἶναι καὶ αὐτὰ καταπληκτικὲς ποιητικὲς
τῆς ἁμαρτωλῆς γυναικός, στόλισαν τὶς προσήξα, ἀλλὰ σιγῆ δεόμενος προσπί- συνθέσεις καὶ εἶναι ἔργα τοῦ Βυζαντίου
ἱερὲς ἀκολουθίες τῆς Μεγάλης Τετάρτης πτω σοί, πόθῳ ἀσπαζόμενος τοὺς ἀχρά- τοῦ Μελωδοῦ. «Σήμερον ὁ Χριστὸς πα-
μὲ μιὰ ποιητικὴ καὶ μουσικὴ πανδαισία ντους σου πόδας, ὅπως μοὶ τὴν ἄφεσιν, ραγίνεται ἐν τῇ οἰκία τοῦ Φαρισαίου...»,
ὑψίστης ἀξίας. Ἡ ἀκολουθία ἰδιαίτερα ὡς Δεσπότης, παράσχης τῶν ὀφλημάτων, «Ἤπλωσεν ἡ πόρνη τὰ τρίχας σοὶ τῷ
τοῦ Ὄρθρου, σύμφωνα μὲ ἐπιφανεῖς κράζοντι, Σωτήρ, ἐκ τοῦ βορβόρου τῶν Δεσπότη, ἤπλωσεν ὁ Ἰούδας τὰς χείρας
λειτουργιολόγους, εἶναι ἀπὸ τὶς καλ- ἔργων μου ρύσαι μέ». Ἐξαίσιες ποιητικὲς τοῖς παρανόμοις...», «Προσῆλθε γυνὴ
δυσώδης καὶ βεβορβορωμένη...». Στὸ
τέλος ψάλλεται ἕνα ἀπὸ τὰ κορυφαῖα
ποιήματα ὄχι μόνο της Ἐκκλησίας μας,
ἀλλὰ καὶ γενικότερα τῆς παγκοσμίου λο-
γοτεχνίας. Πρόκειται γιὰ τὸ γνωστότατο
δοξαστικὸ «Κύριε ἡ ἐν πολλαῖς ἁμαρτίαις
περιπεσοῦσα γυνή...», τὸ γνωστὸ τροπά-
ριο τῆς Κασσιανῆς, τῆς μεγάλης αὐτῆς
βυζαντινῆς ποιήτριας, τὴν ὁποία μερικοὶ
ἀμαθεῖς τὴν ταυτίζουν μὲ τὴν πόρνη, ποὺ
ἀναφέρεται στὸν περίφημο ὕμνο της. Κα-
νενὸς ἡ ψυχὴ δὲν μένει ἀσυγκίνητη στὸ
ἄκουσμά του.
Ἡ ἀφιέρωση τῆς ἡμέρας αὐτῆς στὴν
μακάρια πρώην πόρνη γυναίκα ἔγινε
σκόπιμα ἀπὸ τοὺς ἁγίους Πατέρες. Ἡ
μορφὴ τῆς προβάλλει ὡς φωτεινὸ ὁρό-
σημο καταμεσῆς στὴν ὁδοιπορία πρὸς
τὸ Θεῖο Πάθος γιὰ νὰ δείξει καὶ σὲ μᾶς
πὼς ἂν δὲν συντριβοῦμε, σὰν καὶ ἐκεί-
νη, καὶ δὲν δείξουμε ἔμπρακτη μετάνοια,
δὲν μποροῦμε νὰ ἀκολουθήσουμε τὸ
Χριστὸ στὸ Πάθος καὶ τὴν Ἀνάσταση.
Ἡ ἁγία μας Ἐκκλησία θέσπισε τὴ μετάνοια
ὡς ὕψιστη δωρεὰ ἡ ὁποία ἀνανεώνει τὴν
οὐρανοδρόμο πορεία μας πρὸς τὸ Χριστὸ
καὶ τὴν τελείωσή μας. Καλὸς χριστιανὸς
δὲν εἶναι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος γεμάτο κο-
μπασμὸ καὶ ἐγωιστικὴ αὐτάρκεια, ἰσχυ-
ρίζεται ὅτι ἔφτασε σὲ ἐπίπεδο ἁγιότητας
καὶ δὲν χρειάζεται πιὰ ἄλλο ἀγώνα, ἀλλὰ
ὁ διατελῶν σὲ διαρκῆ μετάνοια.
ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ,
Θεολόγου – Καθηγητοῦ
7 7
ἐπίκαιρα Ἀφιέρωμα στὴν Με γάλη Ἑβδομάδα

ΜΕΓΑΛΗ ΠΕΜΠΤΗ
«ΤΗ ΜΥΣ Τ ΙΚΗ ΕΝ ΦΟΒΩ ΤΡΑΠΕΖΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΑΝΤΕΣ ΠΑΝΤΕΣ»
(Θε ολο γι κ ὸ σχόλιο στ ὸ περιεχόμε ν ο κ αὶ τ ὸ ν όημα τῆς Με γάλης Πέμπτης)

«Τῇ Ἁγίᾳ καὶ Μεγάλῃ Πέμπτῃ οἱ τά ἀέναη πραγματικὴ παρουσία Του στὴν Ἰούδα, ἐν ἥ τό φῶς τοῦ θείου Πνεύματος
πάντα καλῶς διαταξάμενοι θεῖοι Πατέ- Ἐκκλησία. διὰ παντὸς ἐσβέσθη»!
ρες, ἀλληλοδιαδόχως ἐκ τὲ τῶν θείων Στὸ ὑπερῶο τῆς Ἱερουσαλὴμ μέσα Μετὰ ἀπὸ αὐτὸ ὁ Κύριος προέβη στὴ
Ἀποστόλων καὶ τῶν ἱερῶν Εὐαγγελί- σὲ ἀτμόσφαιρα ἔντονης συγκινήσεως σύσταση τοῦ Μυστηρίου τῆς Θείας Εὐχα-
ων παραδεδώκασιν ἡμῖν τέσσερα τινὰ καὶ σὲ ἔνδειξη πραγματικῆς καὶ ἄδολης ριστίας. Ἔλαβε ἄρτο καὶ ἀφοῦ εὐχαρί-
ἑορτάζειν· τὸν ἱερὸν Νιπτήρα, τὸν Μυ- ἀγάπης, ἔσκυψε ὡς δοῦλος ὁ Κύριος στησε ἔκοψε αὐτόν σέ τεμάχια καὶ ἔδωκε
στικὸν Δεῖπνον (δηλαδὴ τὴν παράδοσιν καὶ ἔπλυνε τὰ πόδια τῶν μαθητῶν Του. στοὺς μαθητὲς του λέγοντας: «Λάβετε,
τῶν καθ’ ἡμᾶς φρικτῶν Μυστηρίων), Μὲ τὴν πράξη Του αὐτὴ ἤθελε νὰ δι- φάγετε, τοῦτο ἐστι τὸ σῶμα μου», τὸ
τὴν ὑπερφυὰ Προσευχὴν καὶ τὴν Προ- δάξει ἔμπρακτα τό πρωταρχικὸ χρέος ἀληθινό, τό πραγματικό, «τὸ ὑπὲρ ὑμῶν
δοσίαν αὐτήν». τῆς ἀλληλοδιακονίας τῶν ἀνθρώπων. διδόμενον» (Λουκ.22,19). Ὕστερα πῆρε
Αὐτὸ εἶναι τὸ συναξάρι τῆς Μεγά- «Ὁ μείζων ἐν ὑμῖν γινέσθω ὡς ὁ νεώτε- τὸ ποτήριο τῆς εὐλογίας, ποὺ ἦταν γε-
λης Πέμπτης. Ἡ ἁγία μας Ἐκκλησία ρος, καὶ ὁ ἡγούμενος ὡς ὁ διακονῶν» μάτο μὲ οἶνο, καὶ ἀφοῦ ἀνέπεμψε εὐχα-
τιμᾶ τὴν ἁγία αὐτὴ ἡμέρα ὅσα ἔλα- (Λουκ.22:25), ἄφησε ὡς ὕψιστη ἐντολὴ ριστήριο δέηση στὸ Θεὸ Πατέρα ἔδωκε
βαν χώρα στὸ ὑπερῶο τῆς Ἱερου- γιὰ τὶς κατοπινὲς ἀνθρώπινες γενεές. στοὺς μαθητὲς Του λέγοντας: «Πίετε ἐξ
σαλὴμ καὶ ὅσα ἀκολούθησαν μετὰ Κατόπιν κάθισαν στὸ τραπέζι τοῦ δεί- αὐτοῦ πάντες· τοῦτο γὰρ ἐστι τὸ αἷμα
τὸ Μυστικὸ Δεῖπνο. πνου. Ὁ Κύριος θέλησε κατ’ ἀρχὴν νὰ μου, τὸ τῆς Καινῆς Διαθήκης, τὸ περὶ
 Το Θεῖο Δράμα ὁδεύει πρὸς τὴν ὁλο- ξεκαθαρίσει τὴν ὑπόθεση τοῦ προδότη πολλῶν ἐκχυνόμενον εἰς ἄφεσιν ἁμαρ-
κλήρωσή του. Ὁ ἑκουσίως καὶ ἀδίκως μαθητῆ. Δὲν ἦταν δυνατὸν νὰ καθίσει τιῶν» (Ματθ. 26,28, Μάρκ. 14,24).
Παθῶν γιὰ τὴ δική μας σωτηρία Κύ- ὁ ἄνομος ἐκεῖνος μαζί τους στὴν παρά- Ἀφοῦ κοινώνησαν ὅλοι καὶ ἔφαγαν, ὁ
ριος γνωρίζει ὅτι ἔφτασε τὸ τέλος τῆς δοση τοῦ φρικτοῦ Μυστηρίου τῆς Θείας Κύριος μίλησε καὶ ἀπεύθυνε τὴν τελευ-
ἐπὶ γῆς παρουσίας Του. Ἡ προδοσία Εὐχαριστίας, πολλῶ δὲ μᾶλλον νὰ κοι- ταία ἀποχαιρετιστήρια ὁμιλία Του στοὺς
τοῦ ἀγνώμονα μαθητῆ, ἡ σύλληψη, οἱ νωνήσει σὲ αὐτό. Λέγει λοιπὸν «Εἷς ἐξ’ μαθητές Του. Ὁ Εὐαγγελιστὴς Ἰωάννης
ἐξευτελισμοί, τὸ ψευδοδικαστήριο, ἡ κα- ὑμῶν παραδώσει μέ, ὁ ἐσθίων μετ’ ἐμοῦ» διασώζει στὸ Εὐαγγέλιό Του ὁλόκληρη
ταδίκη καὶ ὁ σταυρικὸς θάνατος εἶναι (Μάρκ.14,18, Ἰωάν.13,22). Τὰ λόγια αὐτὰ αὐτὴ τὴν ἐκτενῆ ὁμιλία στὰ κεφάλαια
θέμα ὡρῶν. Ὡς ἄνθρωπος αἰσθανόταν ἔφεραν ἀναστάτωση στοὺς μαθητές. Δὲν 13-16. Ὁ τρόπος τῆς ὁμιλίας προδίδει
τὸ διὰ τῆς θυσίας Του βαρὺ φορτίο τῆς περίμεναν νὰ ἀκούσουν τέτοια φοβερὴ στὸν Κύριο δραματικὴ ἔκφραση. Ὡς
ἀπολυτρώσεως τοῦ ἀνθρωπίνου γένους ἀγγελία καὶ ἄρχισαν νὰ διερωτῶνται: ἄνθρωπος μπροστὰ στὸ μαρτύριο, τὸ
καὶ γι’ αὐτὸ ἀγωνιοῦσε ὑπερβαλλόντως. ποιὸς ἄραγε εἶναι αὐτός; Ὁ ἀγαπημένος ὁποῖο γνωρίζει ὡς Θεὸς ἀγωνιᾶ καὶ
Δὲν τὸν ἐνδιέφερε τὸ δικό Του μαρτύ- μαθητὴς Ἰωάννης πέφτοντας στὸν τρά- λυπᾶται. Ἀρχίζει μὲ τὸ «Νῦν ἐδοξάσθη
ριο καὶ ὁ θάνατος, ἀλλὰ ἡ συνέχιση τοῦ χηλο τοῦ Διδασκάλου ρώτησε ἐξ’ ὀνόμα- ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου καὶ ὁ Θεὸς ἐδοξά-
σωτηριώδους ἔργου Του. τος ὅλων: «Κύριε τὶς ἐστιν»; καὶ ὁ Κύριος σθη ἐν αὐτῷ» (Ἰωάν.13,31). Τὰ παθήματα
Γι’ αὐτὸ λοιπὸν ἀφιέρωσε τὸ βράδυ ἀπάντησε: «Ἐκεῖνος ἐστιν ὢ ἐγὼ βάψας ποὺ θὰ ἀκολουθήσουν καὶ ἡ ταπείνωση
τῆς προπαραμονῆς τοῦ ἐπικείμενου τὸ ψωμίον ἐπιδώσω» (Ἰωάν.13,26). Καὶ θὰ εἶναι ἡ δόξα τοῦ Υἱοῦ καὶ συνάμα
ἰουδαϊκοῦ Πάσχα καὶ παραμονὴ τῆς βουτώντας τεμάχιο ἄρτου στὸ φαγητὸ αὐτὴ θὰ εἶναι ἡ δόξα τοῦ Πατέρα. Οἱ
δικῆς Του σταυρικῆς θανῆς στοὺς τὸ ἔδωσε στὸν Ἰούδα. Αὐτὸς τὸ ἔφαγε ἀλήθειες καὶ οἱ ἠθικὲς ἰδέες τῆς ὁμιλίας
ἀγαπημένους Του μαθητές. «Ἐπιθυμία καὶ ταυτόχρονα «εἰσῆλθεν εἰς ἐκεῖνον τὴν καθιστοῦν πραγματικὰ μοναδική. Ἡ
ἐπεθύμησα τοῦτο τὸ πάσχα φαγεῖν μεθ΄ ὁ Σατανᾶς» (Ἰωάν.13,27). Ὁ Ἰησοῦς τρυφερότητα πρὸς τοὺς μαθητὲς Του
ὑμῶν πρὸ τοῦ μὲ παθεῖν» (Λουκ.22,15) τοῦ εἶπε: «ὃ ποιεῖς, ποίησον τάχιον» εἶναι ἔκδηλη, τοὺς ἀποκαλεῖ «τεκνία».
τοὺς εἶπε. Ἤθελε νὰ φάγει γιὰ τελευ- (Ἰωάν.13,27). Ὁ προδότης μαθητὴς ἔφυ- Κύριο χαρακτηριστικό τῆς ὁμιλίας εἶναι
ταία φορὰ μαζί τους. Μὰ τὸ σπουδαι- γε βιαστικά, ἀπομακρυνθεῖς γιὰ πάντα ἡ προτροπὴ γιὰ ἑνότητα καὶ ἀγάπη μετα-
ότερο νὰ τοὺς ἀφήσει τὶς τελευταῖες ἀπὸ τὴ χορεία τῶν μαθητῶν καὶ ἀπὸ τὴν ξύ τῶν μαθητῶν καὶ κατ’ ἐπέκταση ὅλων
παρακαταθῆκες Του καὶ πάνω ἀπ’ ὅλα κοινωνία τοῦ Θείου Διδασκάλου. «Ἣν δὲ τῶν ἀνθρώπων. «Ἐντολὴν καινὴν δίδωμι
νὰ τελέσει τὸν Μυστικὸ Δεῖπνο, νὰ πα- νὺξ» προσθέτει ὁ Ἰωάννης. «Νὺξ πραγ- ὑμῖν ἵνα ἀγαπᾶτε ἀλλήλους» (Ἰωάν.13,3)
ραδώσει τὴν ὑπερφυὰ Θεία Εὐχαριστία, ματική, τονίζει σύγχρονος συγγραφέας, καὶ «Εἰρήνην ἀφίημι ὑμῖν, εἰρήνην τὴν
ἡ ὁποία θὰ τελεῖται στὸ διηνεκές, ὡς ἡ ἀλλὰ καὶ νὺξ πνευματικὴ ἐν τῇ ψυχῇ τοῦ ἐμὴν δίδωμι ὑμῖν» (Ἰωάν.14,27).

8 9
Ἀφιέρωμα στὴν Με γάλη Ἑβδομάδα ἐπίκαιρα
Μετὰ ἀκολούθησε ἡ περίφημη ἀρχιε- λου Ἀθώου μποροῦσε νὰ καθαρίσει κάθε ρυξεν Ἀμνὸν Ἠσαΐας ἔρχεται ἐπὶ σφαγὴν
ρατικὴ προσευχὴ τοῦ Κυρίου. Προσεύ- ρύπο ἁμαρτίας σὲ ὅλους τούς ἀνθρώ- ἑκούσιον...». Καταπληκτικὰ εἶναι ἐπίσης
χεται στὸν Οὐράνιο Πατέρα γιὰ τὴν πους ὅλων τῶν ἐποχῶν. Μόνο αὐτὸ μπο- καὶ τὰ ἀπόστιχα τροπάρια, ποιήματα
ἑνότητα τῶν μαθητῶν Του. Δὲν εὔχεται ροῦσε νὰ φέρει τὴν καταλλαγὴ καὶ τὴν τοῦ πατριάρχου Μεθοδίου, «Σήμερον
νὰ τοὺς ἄρει ὁ Θεὸς Πατέρας ἀπὸ τὸν ἰσορροπία, ποὺ εἶχε διαταράξει σοβαρά τὸ κατὰ τοῦ Χριστοῦ πονηρὸν συνήχθη
κόσμο, ἀλλὰ νὰ τοὺς διαφυλάξει ἀπὸ τό κακὸ καὶ ἡ ἁμαρτία. συνέδριον...», «Σήμερον ὁ Ἰούδας τὸ τῆς
τὸν πονηρὸ καὶ τὰ ἔργα του. Ὑπέροχο πραγματικὰ εἶναι καὶ τὸ φιλοπτωχείας κρύπτει προσωπεῖον...»,
Ἀφοῦ περατώθηκε καὶ ἡ προσευχὴ ἡ ὑμνολογικὸ περιεχόμενο τῆς ἁγί- καὶ « Μηδείς, ὢ πιστοί, τοῦ δεσποτικοῦ
νύχτα εἶχε προχωρήσει ἀρκετά. Ὁ Ἰησοῦς ας αὐτῆς ἡμέρας. Δημοφιλὲς εἶναι τὸ δείπνου ἀμύητος...», παρουσιάζουν κατὰ
πῆρε τοὺς μαθητές Του καὶ πῆγε στὸ ἀρκτικὸ τροπάριο «Ὄτε οἱ ἔνδοξοι μα- τρόπο ποιητικότατο τὴν σύλληψη καὶ
Ὄρος τῶν Ἐλαιῶν, σὲ ἕνα πραγματικὰ θηταί...», μέσω τοῦ ὁποίου παροτρύνο- τὴν ψευδοδίκη τοῦ Κυρίου. Θαυμαστὸ
εἰδυλλιακὸ καὶ ἥσυχο τόπο, λίγο ἔξω ἀπὸ νται οἱ πιστοὶ νὰ ἀποφύγουν τὰ πάθη εἶναι ἀκόμα καὶ τὸ δοξαστικό των ἀπο-
τὴ μεγάλη πόλη. Ἐκεῖ ὑπῆρχε κῆπος στὸν τοῦ προδότη Ἰούδα. Ἐπίσης ὁ κανόνας, στίχων «Μυσταγωγῶν σου Κύριε…» μὲ
ὁποῖο μπῆκε μὲ τοὺς μαθητές Του γιὰ ποίημα τοῦ Κοσμᾶ τοῦ μοναχοῦ ἀποτε- τὸ ὁποῖο καλοῦνται οἱ μαθητές Του ἀπὸ
νὰ προσευχηθεῖ (Ἰωάν.18,1). Νὰ μείνει λεῖ ἕνα κορυφαῖο ποίημα τῆς Ἐκκλησίας Αὐτὸν νὰ γίνουν διάκονοι τῶν ἀνθρώ-
μόνος «ἐνώπιος ἐνωπίῳ» μὲ τὸν Οὐράνιο μας. Στὸ κοντάκιο «Τὸν ἄρτον λαβῶν πων, ὅπως Ἐκεῖνος.
Πατέρα καὶ νὰ ἀντλήσει δύναμη γιὰ τὴ εἰς χείρας ὁ προδότης...» ποίημα τοῦ Αὐτὴ ἡ Μεγάλη Θυσία μπορεῖ νὰ ἔχει
μεγάλη δοκιμασία, ποὺ Τὸν περίμενε. περιφήμου Ρωμανοῦ, ἀποτυπώνεται μὲ πρακτικὰ ἀποτελέσματα στὴν Ἐκκλησία,
Ὁ τρόπος τῆς προσευχῆς ἦταν δραμα- ἀκρίβεια ἡ δολιότητα καὶ ἡ ἀθλιότητα μέσω τῆς Θείας Εὐχαριστίας, τὴν ὁποία
τικός. Ὡς ἄνθρωπος ἀγωνιοῦσε γιὰ τὸ τοῦ Ἰούδα. Ὁ Οἶκος, ποίημα τοῦ Συμεὼν παρέδωσε ὁ Κύριος τὴ σημερινὴ ἡμέρα
ἐπερχόμενο πάθος. «Περίλυπος ἐστιν ἡ τοῦ Ὑμνογράφου, καλεῖ τοὺς πιστοὺς νὰ στοὺς μαθητές Του καὶ μέσω αὐτῶν στὴν
ψυχή μου ἕως θανάτου» (Ματθ.26,38) μιμηθοῦν τοὺς μαθητὲς τοῦ Χριστοῦ καὶ Ἐκκλησία. Ἡ ἀπολυτρωτικὴ Θυσία τοῦ
εἶπε στοὺς μαθητές Του. «Παρελθέτω ἀπ’ νὰ προσέλθουν στὴν πνευματικὴ τράπε- Σταυροῦ συνεχίζεται στὸ διηνεκὲς στὶς
ἐμοῦ τὸ ποτήριον τοῦτο» (Ματθ.26,39) ζα «καθαραῖς ταῖς ψυχαῖς», νὰ ζήσουν τὸ ἅγιες Τράπεζες τῶν ναῶν, ὡς τὴν κυρι-
παρακαλοῦσε τὸν Πατέρα καὶ «ἐγέ- μυστήριο τῆς ἀπολύτρωσης. Ἐκπληκτικὰ ότερη ἁγιαστικὴ πράξη τῆς Ἐκκλησίας
νετο δὲ ὁ ἱδρὼς αὐτοῦ ὡσεὶ θρόμβοι τροπάρια εἶναι τὰ στιχηρὰ τῶν Αἴνων μας. Ὁ Κύριος εἶναι παρὼν στὴν Ἐκκλη-
αἵματος καταβαίνοντος ἐπὶ τὴν γῆν» «Συντρέχει λοιπὸν τὸ συνέδριον τῶν σία Του μέσῳ τοῦ ἱεροῦ Μυστηρίου τὴ
(Λουκ.22:45). Μάταια προσπαθοῦσε νὰ Ἰουδαίων…» ποίημα Κοσμᾶ τοῦ μονα- Θείας Εὐχαριστίας. Ἐμεῖς γινόμαστε
νικήσει τὴ νωθρότητα τῶν μαθητῶν Του, χοῦ, «Ἰούδας ὁ παράνομος ὁ βάψας ἐν ὀργανικά, πραγματικά, μέλη τοῦ μυστι-
οἱ ὁποῖοι δὲ μποροῦσαν νὰ κατανοήσουν τῷ δείπνῳ τὴν χείρα…», «Ἰούδας ὁ προ- κοῦ Του Σώματος μὲ τὴν Κοινωνία τοῦ
τὴν κρισιμότητα τῶν δραματικῶν ἐκεί- δότης δόλιος ὧν…» κλπ., ποιήματα Ἰω- ἁγίου Σώματός Του. Ἔτσι συντελεῖται ἡ
νων στιγμῶν, καὶ ἔπεφταν σὲ βαθὺ ὕπνο. άννου τοῦ μοναχοῦ, ἱστοροῦν τὴν προ- σωτηρία μας.
Κάποια στιγμὴ ἀκούστηκαν φωνὲς καὶ δοσία τοῦ ἀγνώμονα μαθητῆ. Ὑπέροχο
εἶναι ἀκόμα καὶ τὸ δοξαστικὸ «Ὃν ἐκή- ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ,
θόρυβος πολύς. Ἔφτασαν οἱ στρατιῶτες Θεολόγου – Καθηγητοῦ
μὲ ὁδηγὸ τὸν Ἰούδα γιὰ νὰ συλλάβουν
τὸν Ἰησοῦ. Χαρακτηριστικὸ σύνθημα
ὁ ἀσπασμὸς τοῦ Διδασκάλου ἀπὸ τὸν
Προδότη (Λουκ. 22,48). Ὁ Πέτρος χρη-
σιμοποιεῖ βία, κόβει τὸ ἀφτὶ τοῦ στρα-
τιώτη Μάλχου (Ἰωάν. 18,11). Παρ’ ὅλα
αὐτὰ ἡ σύλληψη πραγματοποιεῖται. Ὁ
Κύριος δέσμιος ὁδηγεῖται σὲ ὁλονύκτιες
ψεύτικες δίκες γιὰ νὰ καταδικαστεῖ καὶ
νὰ σταυρωθεῖ.
Τὰ γεγονότα ποὺ ἔλαβαν χώρα τὴ Με-
γάλη Πέμπτη ἔχουν τεράστια σωτηριο-
λογικὴ σημασία γιὰ μᾶς. Πρώτ’ ἀπ’ ὅλα
ἡ ἑκούσια πορεία τοῦ Κυρίου πρὸς
τὸ Πάθος φανερώνει τὴν ἄμετρη θεία
εὐσπλαχνία καὶ ἀγάπη γιὰ τὸν πεσόντα
ἄνθρωπο. Ἡ ὁλοκληρωτικὴ νίκη τῆς
ἁμαρτίας, τῆς φθορᾶς καὶ τοῦ θανάτου
μποροῦσε νὰ πραγματοποιηθεῖ μόνο μὲ
τὸν σταυρικὸ θάνατο τοῦ ἀναμάρτητου
Χριστοῦ. Μόνο τό τίμιο αἷμα τοῦ Μεγά-

9 9
ἐπίκαιρα Ἀφιέρωμα στὴν Με γάλη Ἑβδομάδα

ΜΕΓΑΛΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ

«ΕΣΤΑΥ ΡΩΘΗΣ ΔΙ’ ΕΜΕ, ΙΝΑ ΕΜΟΙ ΠΗΓΑΣΗΣ ΤΗΝ ΑΦΕΣΙΝ»
(Θε ολο γι κ ὸ σχόλιο στ ὸ περιεχόμε ν ο κ αὶ τ ὸ ν όημα τῆς Με γάλης Παρασκευῆς)

«Τῇ Ἁγίᾳ καὶ Μεγάλῃ Παρασκευῇ τὰ κώνει μπροστὰ στὰ ἄδικα παθήματα; σωπος τῆς διεφθαρμένης ρωμαϊκῆς
ἅγια καὶ σωτήρια καὶ φρικτὰ Πάθη τοῦ Ποιὰ γόνατα δὲν κλείνουν κάτω ἀπὸ τὸ ἐξουσίας, ἀνταλλάσσει τὴν καταδίκη
Κυρίου καὶ Θεοῦ καὶ Σωτῆρος ἡμῶν Σταυρὸ γιὰ νὰ προσκυνήσουν τὰ Θεῖα τοῦ Μεγάλου Ἀθώου μὲ τὴν ἐλευθε-
Ἰησοῦ Χριστοῦ ἐπιτελοῦμεν· τοὺς Πάθη; Ἑκατομμύρια πιστοὶ χριστιανοὶ ρία τοῦ μεγάλου κακούργου Βαραββᾶ.
ἐμπτυσμούς, τὰ ραπίσματα, τὰ κολα- πενθοῦν γιὰ τὸν ὀδυνηρὸ θάνατο τοῦ Ὁ Κύριος ὑφίσταται ἀνείπωτες ταπει-
φίσματα, τὰς ὕβρεις, τοὺς γέλωτας, Χριστοῦ μας. Κατακλύζουν τοὺς ἱεροὺς νώσεις, τέτοιες ποὺ δὲν ὑπέστη οὔτε
τὴν πορφυρὰν χλαίναν, τὸν κάλαμον, Ναοὺς μὲ μπουκέτα ἄνθη στὰ χέρια γιὰ ὁ χειρότερος τῶν κακούργων θνητῶν.
τὸν σπόγγον, τὸ ὄξος, τοὺς ἥλους, τὴν νὰ τὰ ἐναποθέσουν στὸν ἱερὸ Ἐπιτάφιο. Τελικὰ παρ’ ὅλες τὶς ἐπιφυλάξεις του
λόγχην καὶ πρὸ πάντων τὸν σταυρὸν Νὰ προσκυνήσουν τὸ Λυτρωτή τους, ὁ Πιλάτος παραδίδει τὸ Χριστὸ «ἵνα
καὶ τὸν θάνατον, ἃ δι’ ἡμᾶς κατεδέξατο· Αὐτόν, ὁ Ὁποῖος «ἐξηγόρασεν ἡμᾶς ἐκ σταυρωθῆ» (Λουκ.19,16).
ἔτι δὲ καὶ τὴν τοῦ εὐγνώμονος ληστοῦ, τῆς κατάρας τοῦ νόμου τῷ τιμίῳ Του Φορτωμένος τὸ βαρὺ ξύλο τοῦ σταυ-
τοῦ συσταυρωθέντος αὐτῷ, σωτήριον αἵματι». ροῦ πέρασε ἀπὸ τοὺς δρόμους τῆς
ἐν τῷ σταυρῷ ὁμολογίαν». Ὁ Κύριός μας Ἰησοῦς Χριστὸς ἀφοῦ ἁγίας πόλεως γιὰ διαπόμπευση, ὁδη-
Τὁ ἱερὸ συναξάρι τῆς ἁγίας αὐτῆς συνελήφθη στὸν κῆπο τοῦ Ὄρους γούμενος στὸν τόπο τοῦ μαρτυρίου,
ἡμέρας ἀναφέρει μὲ λεπτομέρεια τί τι- τῶν Ἐλαιῶν, ὕστερα ἀπὸ τὴν προ- τὸ λόφο τοῦ Γολγοθᾶ. Τὸ κουρασμέ-
μοῦμε καὶ προσκυνᾶμε αὐτὴ τὴν ἁγία δοσία τοῦ Ἰούδα, σύρθηκε δέσμιος νο, πληγωμένο καὶ ἐξασθενισμένο ἅγιο
ἡμέρα. σὲ μιὰ δραματικὴ νυκτερινὴ δίκη. σαρκίο Του δὲν ἀντέχει τὸ βάρος τοῦ
Ἡ Μεγάλη Παρασκευὴ εἶναι γιὰ μᾶς Ἡ μανία τῶν ἀρχόντων τοῦ ἰσραηλι- ξύλου καὶ πέφτει καταμεσῆς στὸ δρόμο.
τοὺς χριστιανοὺς ἡ πλέον φρικτή, πέν- τικοῦ λαοῦ ἦταν τέτοια ποὺ δὲν μπο- Ἀγγαρεύεται ὁ διερχόμενος Σίμων ὁ
θιμη καὶ λυπητερὴ ἡμέρα, ἀλλὰ καὶ ἡ ροῦσε νὰ περιμένει γιὰ νὰ ξημερώσει Κυρηναῖος, ὁ ὁποῖος τελικὰ ἀνεβάζει
πιὸ ἱερή, ἡ πιὸ ἁγία, ἡ πολυσέβαστη ἡ αὐριανὴ ἡμέρα. Οἱ ἱεροὶ Εὐαγγελιστὲς τὸ φονικὸ ὄργανο στὸν τόπο τῆς ἐκτε-
καὶ πλέον ἀγαπητὴ καὶ προσκυνητὴ ἀναφέρουν λεπτομέρειες γιὰ τὴν δίκη – λέσεως. Σκουριασμένα χοντρὰ καρφιὰ
ἡμέρα τῆς Ἐκκλησίας μας. Κι αὐτὸ παρωδία. Ἡ καταδίκη ἦταν ἤδη προα- μπήγονται στὰ χέρια καὶ τὰ πόδια Του.
διότι ὁ Βασιλεὺς τῶν βασιλευόντων ποφασισμένη καὶ μόνο ἔπρεπε νὰ τηρη- Τὸ τίμιο Αἷμα Του χύνεται ἄφθονο καὶ
καὶ Κύριος τῶν κυριευόντων, ὁ Ἐναν- θοῦν κάποια νομιμοφανῆ προσχήματα. βάφει τὰ ἄνομα χέρια τῶν δημίων Του.
θρωπήσας Υἱὸς καὶ Λόγος τοῦ Θεοῦ Τὴ λύση ἔδωκαν πληρωμένοι ψευδο- Ὡς ἄνθρωπος πονᾶ καὶ ὑποφέρει, μὰ
κρέμεται καρφωμένος, γυμνός, ἀπνοῦς, μάρτυρες, οἱ ὁποῖοι, διαστρέφοντας ὑπομένει τὸ φοβερὸ μαρτύριο, τὸ ὁποῖο
ἐπάνω στὸ ξύλο τοῦ σταυροῦ, ὡς χεί- τὰ λόγια τοῦ Χριστοῦ στήριξαν τὴν τὸν ὁδηγεῖ ἀργὰ καὶ βασανιστικὰ στὸ
ριστος κακοῦργος. Ὁ Ἐσταυρωμένος ἐπιθυμητὴ κατηγορία: Ἔνοχος θανάτου! θάνατο. Ἑκατέρωθέν Του σταυρώνο-
Χριστὸς μας πῆρε ἐπάνω Του ὅλες τὶς Μὲ τὸ φῶς τῆς ἡμέρας ὁδηγήθηκε νται δύο ἀδίστακτοι ληστές, ἀπὸ τοὺς
ἁμαρτίες τοῦ κόσμου καὶ ἀνέβηκε ἐκῶν στὸ Πραιτόριο, στὴν ἕδρα τοῦ Ρω- ὁποίους ὁ ἕνας μετανοεῖ καὶ σώζεται
στὸ φρικτὸ Γολγοθὰ γιὰ νὰ ἐξαγοράσει, μαίου διοικητῆ Πιλάτου. Ἡ ἐπίσημη (Λουκ. 23,40). Εἶναι ὁ πρῶτος ἄνθρω-
μυστήριο πώς, μὲ τὸ τίμιο Αἷμα Του τὴ καταδίκη ἔπρεπε νὰ ἀπαγγελθεῖ ἀπὸ πος, ποὺ εἰσέρχεται στὸν ἄρτι ἀνοιχθέ-
λύτρωση τοῦ ἀνθρωπίνου γένους. τὴ «νόμιμη ἐξουσία». Ἐπιστρατεύθη- ντα ἀπὸ τὸν Ἐσταυρωμένο Παράδεισο!
Ποιὰ καρδιὰ δὲν λυγίζει τὴν ἡμέρα κε ὁ ὄχλος γιὰ νὰ φωνασκεῖ καὶ νὰ Μέσα σοὺς ἀφόρητους πόνους καὶ
αὐτὴ μπροστὰ στὴ φρικτὴ καὶ ἀνείπω- ἀπαιτεῖ τὴν σταυρική Του καταδίκη. τὸ χειρότερο κάτω ἀπὸ τὸ αἴσθημα
τη θεοκτονία;. Ποιὰ μάτια δὲ βουρκώ- Εἶναι αὐτὸς ὁ ἴδιος ὁ ὄχλος ποὺ λίγες τῆς ἄδικης καταδίκης Του, ὄχι μόνο
νουν στὸ ἀντίκρισμα τοῦ γλυκύτατου ἡμέρες πρὶν φώναζε «Εὐλογημένος ὁ δὲν ὀργίζεται καὶ δὲν καταριέται τοὺς
Ἐσταυρωμένου; Ποιὰ ψυχὴ δὲ μαλα- Ἐρχόμενος»! Ὁ διεφθαρμένος ἐκπρό- ἄνομους δημίους Του, ἀλλὰ παρακαλεῖ

Εὐχαριστοῦμε θερμά γιά τήν προσφορά τους
τούς καθηγητές στό Ἐνοριακό Κοινωνικό
τοῦ Φροντιστηρίου Φροντιστήριο
Μέσης Ἐκπαίδευσης τοῦ Ἱεροῦ μας Ναοῦ.
(Ἁγίας Τριάδος 4, τηλ.: 210-5060700)
10 11
Ἀφιέρωμα στὴν Με γάλη Ἑβδομάδα ἐπίκαιρα

τὸν Οὐράνιο Πατέρα νὰ τοὺς συγχω- γιὰ τὴ θεολογία τῆς Ἐκκλησίας μας ἡ Τὸ Θεῖο Πάθος ἔχει καὶ μιὰ ἄλλη ση-
ρήσει, διότι «Οὐκ οἴδασι τί ποιοῦσι» Μεγάλη Παρασκευὴ εἶναι ἤδη Πάσχα. μαντικὴ παράμετρο γιὰ μᾶς τοὺς ὀρθο-
(Λουκ. 23,34). Ἡ ψυχὴ τοῦ Κυρίου, ὡς ψυχὴ ἀληθινοῦ δόξους πιστούς. Χωρὶς ἀγώνα καὶ παθή-
«Ἣν δὲν ὡσεὶ ὥρα ἕκτη» (Λουκ. ἀνθρώπου ἔπρεπε νὰ ἀκολουθήσει τὴν ματα, εἶναι ἀδύνατο νὰ ὑπάρξει νίκη καὶ
23,44), ὁ Κύριος φθάνοντας στὰ ἔσχα- προδιαγεγραμμένη πορεία της, νὰ κα- θρίαμβος. Χωρὶς θυσία εἶναι ἀδύνατον
τα τῆς ἀνθρώπινης ἀντοχῆς, «κρά- τέβει στὸν παμφάγο Ἅδη, στὸν τόπο νὰ ὑπάρξει λύτρωση. Χωρὶς σταυρὸ δὲν
ξας φωνὴ μεγάλη ἀφῆκε τὸ πνεῦμα» κατοικίας ὅλων τῶν ψυχῶν, ὅλων τῶν μπορεῖ νὰ ὑπάρξει ἀνάσταση. Τὸ Θεῖο
(Ματθ.27,50). Ἀμέσως συνέβησαν ἐποχῶν. Ὅμως ἡ ψυχὴ τοῦ Κυρίου, ὡς Πάθος δείχνει καὶ σὲ μᾶς τὴν ἀνάγκη νὰ
θαυμαστὰ καὶ πρωτόγνωρα φαινόμενα: ἀναπόσπαστο μέρος τῆς θεανδρικῆς ἀκολουθήσουμε πρόθυμα τό δικό μας
«σκότος ἐγένετο ἐφ’ ὅλην τὴν γῆν ἕως ὑποστάσεως τοῦ Θεοῦ Λόγου, δὲν δρόμο τοῦ μαρτυρίου, νὰ ἀνεβοῦμε στὸ
ὥρας ἐνάτης, τοῦ ἡλίου ἐκλείποντος» ἦταν δυνατὸν νὰ κρατηθεῖ στὸν τόπο δικό μας σταυρό, ποὺ εἶναι ἡ σταύρωση
(Λουκ.23,44), «τὸ καταπέτασμα τοῦ τῆς βασάνου, δὲν ἦταν δυνατὸν ἡ ψυχὴ καὶ ὁ θάνατος τοῦ παλαιοῦ πτωτικοῦ
ναοῦ ἐσχίσθη εἰς δύο ἀπὸ ἄνωθεν ἕως τῆς πηγῆς τῆς ζωῆς, νὰ γίνει βορρᾶ τοῦ ἑαυτοῦ μας, προκειμένου νὰ ἔχουμε
κάτω, καὶ ἡ γῆ ἐσείσθη καὶ αἱ πέτραι θανάτου καὶ νὰ παραμείνει δέσμια τοῦ τὴν μακάρια ἐλπίδα καὶ τῆς δικῆς μας
ἐσχίσθησαν, καὶ τὰ μνημεῖα ἀνεώχθη- Ἅδη. Σύμφωνα μὲ τὴν πατερικὴ διδα- ἀναστάσεως.
σαν καὶ πολλὰ σώματα τῶν κεκοιμη- σκαλία τῆς Ἐκκλησίας μας ἡ ψυχὴ τοῦ
μένων ἁγίων ἠγέρθη, καὶ ἐξῆλθον εἰς Κυρίου λειτούργησε ὡς δόλωμα στὸν ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ,
τὴν ἁγίαν πόλιν καὶ ἐνεφανίσθησαν Ἅδη. Ὡς παμφάγος κατάπιε τὸ δόλωμα Θεολόγου – Καθηγητοῦ
πολλοῖς» (Ματθ. 27,51-52). Ἂν οἱ αὐτὸ καὶ πιάστηκε καὶ αἰχμαλωτίσθηκε
σκληρόκαρδοι Ἰουδαῖοι ἔμειναν ἀπα- ἀπὸ αὐτὸ καὶ νικήθηκε!
θεῖς μπροστὰ στὴν φρικτὴ θεοκτονία, ἡ
ἄψυχη φύση συγκλονίστηκε συθέμελα,
διαμαρτυρόμενη γιὰ τὴ μεγαλύτερη κα-
κουργηματικὴ πράξη ὅλων τῶν ἐποχῶν,
γιὰ τὸ ἄδικο πάθος καὶ τὸν ἀναίτιο θά-
νατο τοῦ Θεοῦ! Αἰώνιοι φυσικοὶ νόμοι
διαταράχτηκαν, ὁ κόσμος ἔφτασε στὸ
χεῖλος τῆς καταρρεύσεως. Ὁ ἐθνικὸς
ἀρεοπαγίτης Διονύσιος, ἀπὸ τὴν Αἴγυ-
πτο, ἀναφώνησε δραματικὰ πὼς «ἢ θεὸς
τὶς πάσχει, ἢ τὸ πᾶν ἀπόλυται».
Ὁ ἐπὶ κεφαλῆς τοῦ ἐκτελεστικοῦ ἀπο-
σπάσματος «ἑκατόνταρχος καὶ οἱ μετ’
αὐτοῦ τηροῦντες τὸν Ἰησοῦν, ἰδόντες
τὸν σεισμὸν καὶ τὰ γινόμενα ἐφοβή-
θησαν σφόδρα λέγοντες· ἀληθῶς Θεοῦ
υἱὸς ἣν οὗτος» (Ματθ. 27,54). Τὸ ἴδιο
«καὶ πάντες οἱ συμπαραγενόμενοι ὄχλοι
ἐπὶ τὴν θεωρίαν ταύτην, θεωροῦντες τὰ
γενόμενα, τύπτοντες ἑαυτῶν τὰ στήθη
ὑπέστρεφον» (Λουκ. 23,48). Ἀντίθετα οἱ
ἀρχιερεῖς καὶ οἱ Φαρισαῖοι, ὄχι μόνο δὲν
συγκινήθηκαν ἀπὸ τὰ συγκλονιστικὰ
γεγονότα, ἀλλὰ πῆγαν στὸν Πιλάτο ζη-
τώντας του: «κέλευσον ἀσφαλισθῆναι
τὸν τάφον ἕως τρίτης ἡμέρας, μήποτε
ἐλθόντες οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ νυκτὸς κλέ-
ψωσιν αὐτὸν καὶ εἴπωσι τῷ λαῷ, ἠγέρθη
ἀπὸ τῶν νεκρῶν· καὶ ἔσται ἡ ἐσχάτη
πλάνη χείρων τῆς πρώτης» (Ματθ.
27:64).
Ἡ Μεγάλη Παρασκευὴ εἶναι, ὅπως
προαναφέραμε, ἡμέρα θλίψεως καὶ συ-
ντριβῆς γιὰ μᾶς τούς πιστούς. Ὅμως
1 11
ἐπίκαιρα Ἀφιέρωμα στὴν Με γάλη Ἑβδομάδα

ΜΕΓΑΛΟ ΣΑΒΒΑΤΟ
«ΔΕΥΤ Ε ΙΔΩΜΕΝ ΤΗΝ ΖΩΗΝ ΗΜΩΝ ΕΝ ΤΑΦΩ ΚΕΙΜΕΝΗΝ»
(Θεολο γι κ ὸ σχόλιο στ ὸ περιεχόμε ν ο κ αὶ τὰ ν οήματα τοῦ Με γάλου Σαββάτου)

«Τῷ Ἁγίῳ καὶ Μεγάλῳ Σαββάτῳ, τὴν τα, οὐ κατέαξαν αὐτοῦ τά σκέλη, ἀλλ’ Ἡ ψυχὴ τοῦ Κυρίου, ὅπως ἀναφέραμε
θεόσωμον ταφὴν καὶ τὴν εἰς Ἅδου κά- εἷς τῶν στρατιωτῶν λόγχη αὐτοῦ τὴν στὸ σχόλιό μας τῆς Μεγάλης Παρα-
θοδον τοῦ Κυρίου καὶ Σωτῆρος ἡμῶν πλευρὰν ἔνυξε, καὶ εὐθέως ἐξῆλθε αἷμα σκευῆς, κατέβηκε στὸν Ἅδη, σύμφω-
Ἰησοῦ Χριστοῦ ἑορτάζομεν, δι’ ὧν τῆς καὶ ὕδωρ» (Ἰωάν.19,33). Αὐτὸ σημαί- να μὲ τὴν σαφέστατη διδασκαλία τοῦ
φθορᾶς τὸ ἡμέτερον γένος ἀνακληθὲν νει ὅτι ὁ θάνατος τοῦ Κυρίου ὑπῆρξε ἀποστόλου Πέτρου: «θανατωθείς μὲν
πρὸς αἰωνίαν ζωὴν μεταβέβηκε». πραγματικός, εἰς πεῖσμα ὅλων ἐκείνων σαρκί, ζωοποιηθεῖς δὲ πνεύματι· ἐν ὧ
Σύμφωνα μὲ τὸ ἱερὸ συναξάρι αὐτὴν τῶν συκοφαντῶν, οἱ ὁποῖοι συνεχίζο- καὶ τοῖς ἐν τῇ φυλακῇ πνεύμασι πο-
τὴν ἅγια ἡμέρα τιμᾶμε καὶ προσκυνᾶμε ντες τὴν θεομάχο ἔχθρα τῶν ἀρχόντων ρευθεῖς ἐκήρυξεν» (Α΄ Πέτρ.3,18) καὶ
τὴν ταφὴ τοῦ Κυρίου μας καὶ τὴν εἰς τοῦ Ἰσραήλ, ὑποστήριζαν καὶ ὑποστη- ὁμιλῶν γιὰ τὴν Ἀνάσταση τοῦ Κυρίου
Ἅδου Κάθοδόν Του. ρίζουν ὅτι δῆθεν δὲν πέθανε ἐπὶ τοῦ «οὐ κατελείφθη ἡ ψυχὴ αὐτοῦ εἰς ἅδου
Ἀπόγευμα τῆς Μεγάλης Παρα- σταυροῦ καὶ κατὰ συνέπεια ἡ ἀνάστα- οὐδὲ ἡ σὰρξ αὐτοῦ εἶδε διαφθορὰν»
σκευῆς. Ἡ φρικτὴ ἡμέρα ἔβαινε πρὸς τὸ σή Του ἦταν ψεύτικη! (Πράξ.2,31). Τὸ ἴδιο καὶ ὁ ἀπόστολος
τέλος της. Τὸ φυσικὸ σκοτάδι ἐρχόταν Κοντὰ στὸ σταυρὸ τοῦ Κυρίου εἶχαν Παῦλος ἔγραψε πὼς ὁ Χριστὸς «κατέβη
νὰ διαδεχθεῖ τὸ ὑπερφυσικὸ σκοτά- ἀπομείνει μόνο ἡ Θεοτόκος καὶ οἱ ἡρω- πρῶτον εἰς τὰ κατώτατα μέρη τῆς γῆς»
δι τῆς σταυρώσεως, ποὺ εἶχε καλύψει ικὲς γυναῖκες μαθήτριές Του, οἱ ὁποῖες (Ἐφεσ.4,9), σύμφωνα μὲ τὴν ἀντίληψη
ὁλάκερη τὴ γῆ. Ὁ Κύριος εἶχε ἐκπνεύ- συνέπασχαν μὲ Αὐτόν, ἔκλαιγαν καὶ τῆς ἐποχῆς, ὅτι ὁ Ἅδης βρίσκεται στὰ
σει ἐπὶ τοῦ σταυροῦ. Τὸ ἄχραντο σῶμα πενθοῦσαν τὸ ἄδικο πάθος καὶ τὸ θά- ἔγκατα τῆς γῆς. Ἐκεῖ ὁ Κύριος κατὰ
Του κρέμονταν ἀπνοῦν ἐπὶ τοῦ ξύλου, νατό Του. Ἀντίθετα οἱ ἕνδεκα μαθητὲς τὴν τριήμερο παραμονὴ Του συνέχι-
ἀνάμεσα στοὺς συσταυρωμένους λη- εἶχαν κρυφτεῖ γιὰ τὸ φόβο τῶν Ἰουδαί- σε καὶ στὸν κόσμο τῶν πνευμάτων
στές, οἱ ὁποῖοι σπάραζαν ἀκόμη ἀπὸ ων (Ἰωάν.20,19). Ὅμως ἦταν ἀδύνατο σ’ τὸ ἀπολυτρωτικό Του ἔργο. Κήρυξε
τοὺς ἐπιθανάτιους σπασμούς. Ἀλλά, αὐτὲς νὰ ἀναλάβουν τὸ δύσκολο ἔργο τὸ εὐαγγέλιο τῆς σωτηρίας καὶ στοὺς
ὅπως μᾶς πληροφορεῖ ὁ ἱερὸς Εὐαγγε- τῆς ἀποκαθηλώσεως καὶ τῆς ταφῆς τοῦ ἀπ’ αἰῶνος νεκρούς. Ὅπως στὸν κόσμο
λιστής, τὰ σώματα τῶν ἐσταυρωμένων Χριστοῦ. Τὸ πιὸ ἀνυπέρβλητο ἐμπόδιο τῶν ζωντανῶν ἔτσι καὶ στὸν κόσμο τῶν
ἔπρεπε νὰ ταφοῦν καὶ μάλιστα βιαστι- ἦταν ἡ αἴτηση στὸν Πιλάτο, προκειμέ- νεκρῶν ὑπῆρξαν ἐκεῖνοι ποὺ πίστεψαν
κά, πρὶν πέσει τὸ σκοτάδι καὶ μπεῖ ἡ νου νὰ τοὺς δοθεῖ ἡ ἀπαιτούμενη ἄδεια καὶ ἐκεῖνοι ποὺ ἀρνήθηκαν τὸ κήρυγμά
ἑπόμενη ἡμέρα, σύμφωνα μὲ τὸν ἰου- τῆς ταφῆς. Του. Κατὰ τὴν λαμπροφόρο Ἀνάστασή
δαϊκὸ ὑπολογισμὸ τοῦ ἡμερονυκτίου. Τὸ ἔργο αὐτὸ ἀνάλαβαν οἱ εὐσεβεῖς Του ἀνέβασε μαζί Του καὶ ὅσους πίστε-
Ἔτσι οἱ Ἰουδαῖοι «ἵνα μὴ μείνη ἐπὶ τοῦ ἄρχοντες Ἰωσὴφ καὶ Νικόδημος. «Ἐπεί ψαν σ’ Αὐτόν.
σταυροῦ τὰ σώματα ἐν τῷ σαββάτῳ, ἦν Παρασκευή, ὅ ἐστι προσάββατον, Σύμφωνα μὲ τοὺς ἐκκλησιαστικοὺς
ἐπεί Παρασκευὴ ἦν· ἦν γὰρ μεγάλη ἡ ἐλθῶν Ἰωσὴφ ὁ ἀπὸ Ἀριμαθαίας, συγγραφεῖς ἡ κάθοδος τοῦ Κυρίου
ἡμέρα ἐκείνη τοῦ σαββάτου· ἠρώτησαν εὐσχήμων βουλευτής, ὃς καὶ αὐτὸς στὸν Ἅδη ὑπῆρξε ἐπεισοδιακή. Σὲ
τὸν Πιλάτον ἵνα κατεαγῶσιν αὐτῶν τὰ ἦν προσδεχόμενος τὴν βασιλείαν τοῦ πρωτοχριστιανικὸ κείμενο διαβάζουμε:
σκέλη, καὶ ἀρθῶσιν» (Ἰωάν.19,31). Τὴν Θεοῦ, τολμήσας εἰσῆλθε πρὸς Πι- Ὅταν ὁ Χριστὸς πλησίασε στὶς βαριὲς
ἑπόμενη ἡμέρα οἱ Ἰουδαῖοι ἑόρταζαν λάτον καὶ ἠτήσατο τὸ σῶμα τοῦ Ἰη- θύρες τοῦ Ἅδη ἀκούστηκε μιὰ γοερὴ
τό Πάσχα τους. Δὲ μποροῦσαν τὴ σοῦ». Ἐκεῖνος «ἐδωρήσατο τὸ σῶμα φωνὴ «ἄρατε πύλας λέγουσα. Ἀκού-
λαμπρὴ αὐτὴ μέρα νὰ ἀτενίζουν στὸ τῷ Ἰωσήφ. Καὶ ἀγοράσας σινδόνα καὶ σας ὁ Ἅδης ἐκ δευτέρου τὴν φωνὴν
λόφο Γολγοθὰ σταυρωμένα πτώματα καθελών αὐτὸν ἐνείλησε τὴ σινδόνη ἀπεκρίθη ὡς δῆθεν μὴ γινώσκων καὶ
κακούργων, τὸ ἀποκρουστικὸ θέαμα καὶ κατέθηκεν αὐτὸν ἐν μνημείῳ, ὁ ἦν λέγει: Τὶς ἐστιν οὗτος ὁ βασιλεὺς τῆς
θὰ τοὺς χαλοῦσε τὴν ἑορταστικὴ δι- λελατομημένον ἐκ πέτρας, καὶ προσε- δόξης; Λέγουσιν οἱ ἄγγελοι τοῦ δεσπό-
άθεση. Διατάχθηκαν λοιπὸν οἱ στρα- κύλισε λίθον ἐπὶ τὴν θύραν τοῦ μνημεί- του: Κύριος κραταιὸς καὶ δυνατός, Κύ-
τιῶτες καὶ μὲ χονδρὲς σιδερένιες ου» (Μάρκ.15,43-46). Αὐτὴ ἦταν καὶ ἡ ριος δυνατὸς ἐν πολέμῳ. Καὶ εὐθέως
βέργες τσάκισαν τὰ κόκαλα τῶν δύο τελευταία πράξη τοῦ Θείου Δράματος. ἅμα τῷ λόγῳ τούτῳ αἱ χαλκαὶ πύλαι
συσταυρωμένων ληστῶν, γιὰ νὰ ἐπι- Ὁ «ἀχώρητος παντὶ» χωρᾶ καὶ κρύπτε- συνετρίβησαν καὶ οἱ σιδηροὶ μοχλοὶ
ταχύνουν τὸ θάνατό τους, διότι ἀκόμη ται στὸν τάφο. Αὐτὸς ποὺ κατοικεῖ στὰ συνεσθλάσθησαν, καὶ οἱ δεδεμένοι
δὲν εἶχαν ἐκπνεύσει. «Ἐπὶ τὸν Ἰησοῦν ἀπέραντα οὐράνια κείτεται στὸ ὑγρὸ πάντες νεκροὶ ἐλύθησαν τῶν δεσμῶν,
ἐλθόντες ὡς εἶδον αὐτὸν ἤδη τεθνηκό- μνημεῖο. Μυστήριο μέγα! καὶ ἡμεῖς μετ’ αὐτῶν. Καὶ εἰσῆλθεν ὁ

12 13
Ἀφιέρωμα στὴν Με γάλη Ἑβδομάδα ἐπίκαιρα

βασιλεὺς τῆς δόξης ὥσπερ ἄνθρωπος,
καὶ πάντα τά σκοτεινά τοῦ Ἅδου ἐφω-
τίσθησαν» (Evang.Nicodimi, Pars II,
cap.V (XXI)3).
Οἱ ἐντυπωσιακὲς αὐτὲς σκηνὲς ἐνέ-
πνευσαν τὰ μέγιστα στὴν θαυμάσια
εἰκονογραφία καὶ ἰδιαίτερα τὴν μεγα-
λειώδη ὑμνολογία τοῦ Μ. Σαββάτου.
Αὐτὴ μαζὶ μὲ τὴν ὑμνολογία τοῦ Πά-
σχα ἀποτελεῖ τὸ ἀποκορύφωμα τῆς
θρησκευτικῆς ποιήσεως. Ὁ θεολογικό-
τατος κανόνας τοῦ Ὄρθρου τοῦ Με-
γάλου Σαββάτου καὶ ὁ περίφημος καὶ
δημοφιλὴς Ἐπιτάφιος Θρῆνος ὑμνοῦν
τὸ νεκρὸ Θεὸ καὶ προαναγγέλλουν τὴν
θριαμβευτική Του ἀνάσταση. Ρίγη συ-
γκινήσεως καὶ πνευματικῆς τέρψεως
γεμίζουν τὶς ψυχὲς τῶν πιστῶν, οἱ ὁποῖοι
γεμίζουν ἀσφυκτικά τούς ναοὺς γιὰ κλί-
νουν γόνυ μπροστὰ στὸν ἀνθοστόλιστο
Ἐπιτάφιο, νὰ προσκυνήσουν τὸν Κτί- τοῦ Ἅδη ἄνοιξαν διάπλατα. Ἐσεῖς οἱ ἀπ’ Οἱ ὀρθόδοξοι πιστοὶ μὲ θλίψη στὴν
στη τοῦ κόσμου, ὁ Ὁποῖος «Ὡς ἀνεί- αἰῶνος κεκοιμημένοι σκιρτῆστε ἀπὸ ψυχή, μὲ βουρκωμένα μάτια καὶ συναι-
δεος νεκρὸς καταφαίνεται, ὁ τὴν κτίσιν χαρά. Ἐσεῖς οἱ καθήμενοι στὸ σκοτάδι σθηματικὴ φόρτιση πλησιάζουμε στὸν
ὠραΐσας τοῦ παντός». Νὰ ἀποσμείξουν καὶ στὴ σκιὰ τοῦ θανάτου ὑποδεχτεῖτε ἱερὸ Ἐπιτάφιο νὰ προσκυνήσουμε τὸ
τοὺς «δακρυρρόους θρήνους τους» μὲ τὸ μέγα Φῶς. Ὁ Δεσπότης εἶναι μαζὶ νεκρὸ Κύριο καὶ νὰ τοῦ ἐναποθέσουμε
τὰ μύρα τῆς ἀνοιξιάτικων ἀνθέων καὶ μὲ τοὺς δούλους, ὁ Θεὸς εἶναι μαζὶ μὲ λίγα ἀνοιξιάτικα λουλούδια. Περισσό-
τὰ γλυκὰ μέλη τῶν ἱερῶν ὑμνολογιῶν. τοὺς νεκρούς, ἡ ζωὴ ἀνταμώθηκε μὲ τερο θέλουμε νὰ τοῦ ἐναποθέσουμε
Ἡ θεσπέσια ἀκολουθία τοῦ Ὄρθρου τοὺς θνητούς, ὁ ἀνεύθυνος κοινωνεῖ τὴν καρδιά μας καὶ τὴν ἐλπίδα μας. Ἡ
τοῦ Μεγάλου Σαββάτου θεωρεῖται ὡς μὲ τοὺς ὑπεύθυνους, τὸ ἀνέσπερο βεβαιότητα τῆς λαμπροφόρου Ἀναστά-
ἡ ἐξόδιος ἀκολουθία τοῦ Κυρίου μας! φῶς βρέθηκε μέσα στὸ σκοτάδι, μὲ σεώς Του μᾶς γεμίζει αἰσιοδοξία καὶ
Οἱ Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας μας πα- τοὺς αἰχμαλώτους ὁ ἐλευθερωτής, οὐράνια χαρά. Διότι ἡ δική Του Ἀνά-
ραλλήλισαν τὴν ταφὴ τοῦ Κυρίου μὲ μετὰ τῶν κατωτάτων ὁ ὑπεράνω τῶν σταση εἶναι ἡ ἀπαρχὴ καὶ τῆς δικῆς μας
τὴν ἀνάπαυση τοῦ Θεοῦ κατὰ τὴν οὐρανῶν…». ἀναστάσεως. «Νυνὶ δὲ Χριστὸς ἐγήγερ-
ἑβδόμη ἡμέρα τῆς Δημιουργίας (Γεν. Ἐνῶ ἡ πανάγια Σάρκα τοῦ Κυρίου ται ἐκ νεκρῶν, ἀπαρχὴ τῶν κεκοιμημέ-
2,3). Ὁ «ὄλβιος τάφος» εἶναι ἡ κλίνη μας ἀναπαυόταν στὴ γῆ, ἡ ψυχὴ Του νων ἐγένετο… ἔσχατος ἐχθρὸς καταρ-
τῆς ἀναπαύσεως τοῦ Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ, συνέχιζε τὸ ἀπολυτρωτικὸ ἔργο στὸν γεῖται ὁ θάνατος» (Α΄ Κορ. 15,20,26).
ὁ Ὁποῖος κατάπαυσε ἀπὸ τὸ ἔργο Ἅδη. Ἐκεῖ δόθηκε ἡ πιὸ ἀποφασιστικὴ Αὐτὴ εἶναι ἡ πιὸ χαρμόσυνη ἀγγελία
τῆς ἀναδημιουργίας τοῦ ἀνθρώπου «μάχη» ὅλων τῶν ἐποχῶν. Ἀναμετρή- τῆς ἀνθρώπινης ἱστορίας, ἡ πιὸ ἐλπι-
καὶ ὁλοκλήρου τῆς δημιουργίας καὶ θηκε ἡ ζωὴ μὲ τὸ θάνατο, ὁ παράδεισος δοφόρα πίστη σὲ ὅλους τούς κόσμους.
τὴν ἁγία αὐτὴ ἡμέρα ἀναπαύεται. Τὸ μὲ τὸ Ἅδη, ὁ Χριστὸς μὲ τὸ διάβολο. Αὐτὴ ἡ μακάρια πίστη διώχνει μακριὰ
θαυμάσιο δοξαστικό τῶν αἴνων τοῦ Ἀπὸ τὴν τιτάνια αὐτὴ πάλη νικήθηκε μας κάθε κατήφεια. Δὲ μᾶς φοβίζει πιὰ
Ὄρθρου τοῦ Μ. Σαββάτου τονίζει κατὰ κράτος ὁ διάβολος, καταπατήθη- τίποτε, διότι ὅ,τι καὶ νὰ μᾶς συμβεῖ ὁ
ἐμφαντικὰ αὐτὴ τὴν παρομοίωση: «... κε, κουρελιάστηκε καὶ καταργήθηκε ὁ τελικός μας θρίαμβος εἶναι προδιαγε-
Τοῦτο ἐστι τὸ εὐλογημένον Σάββα- θάνατος καὶ ἄνοιξε διάπλατα ὁ παρά- γραμμένος καὶ ἡ ἀνάστασή μας εἶναι
τον· αὕτη ἐστὶν ἥ τῆς καταπαύσεως δεισος γιὰ τοὺς πιστούς τοῦ Χριστοῦ. προαποφασισμένη ἀπὸ τὸν Νικητὴ τοῦ
ἡμέρα, ἐν ἦ κατέπαυσεν ἀπὸ πάντων Αὐτὸ τὸ μεγάλο θρίαμβο ἀποτυπώνει θανάτου, τὸν Ἀναστάντα Κύριό μας
τῶν ἔργων αὐτοῦ ὁ μονογενὴς Υἱὸς θαυμάσια τό ἑξῆς τροπάριο τῆς ἑορτῆς: Ἰησοῦ Χριστό!
τοῦ Θεοῦ διὰ τῆς κατὰ τὸν θάνατον «Σήμερον ὁ ἅδης στένων βοᾶ· Κετελή-
οἰκονομίας τῇ σαρκὶ σαββατίσας...». θη μου τὸ κράτος· ὁ ποιμὴν ἐσταυρώθη ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ,
«Σήμερα ἔγινε σωτηρία γι’ αὐτοὺς καὶ τὸν Ἀδὰμ ἀνέστησεν· ὧν πὲρ ἐβα- Θεολόγου – Καθηγητοῦ
ποὺ κατοικοῦν πάνω στὴ γῆ, καὶ γιὰ σίλευον ἐστέρημαι, καὶ οὖς κατέπιον
τοὺς ἀπ’ αἰῶνος δέσμιους κάτω ἀπὸ ἰσχύσας, πάντας ἐξήμεσα· ἐκένωσε
τὴ γῆ, τονίζει πανηγυρικὰ ὁ ἅγιος τοὺς τάφους ὁ σταυρωθείς· οὐκ ἰσχύει
Ἐπιφάνιος Κύπρου… Οἱ βαριὲς πύλες τοῦ θανάτου τὸ κράτος…».
3 13
ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΙΑΤΡΙΚΗ ΑΠΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ & ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ

ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ • ΚΕΝΤΡΟ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΠΟΝΟΥ
& ΠΑΘΗΣΕΩΝ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ
• ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ
• ΑΘΛΗΤΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ
• ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΜΕ ΚΙΝΗΤΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ
• ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΕΙΔΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ
• ΕΙΔΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΕΦΑΛΑΛΓΙΑΣ - ΗΜΙΚΡΑΝΙΑΣ
• ΟΖΟΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΚΑΙ ΒΕΛΟΝΙΣΜΟΣ
(Ευ)Χάρις Χριστοπούλου
Νυφικά • Βαπτιστικά •
Μπομπονιέρες •
Στολισμός • Οργάνωση •

Πατρόκλου 117, Ίλιον, Τηλ.: 210.50.63.724,
Site: www.mathimatagamou.gr

ΔΙΗΜΕΡΗ προσκυνηματικη εκδρομη
Τό Ταμεῖο Ἐνοριακῆς Δράσης τοῦ Ἱεροῦ Ναοῦ Ἁγίας Τριάδος
Πετρουπόλεως, διοργανώνει διήμερη προσκυνηματική ἐκδρομή
στίς Ἱερές Μονές τῶν Ἁγίων Μετεώρων.
Θά ἐπισκεφθοῦμε:
Α. Τήν Ἱερά Μονή Ἁγίου Νικολάου Ἀναπαυσᾶ, Γ. Στήν πόλη
τήν Ἱερά Μονή Ἁγίου Νικολάου Μπάντοβα, τῆς Καλαμπάκας,
τήν Γυναικεῖα Ἱερά Μονή Ρουσάνου - Ἁγίας Βαρβάρας, ὅπου θά διαμείνουμε
τήν Ἱερά Μονή Ἁγίου Στεφάνου, σέ ξενοδοχεῖο
τήν Ἱερά Μονή Ἁγίας Τριάδος, Α΄ Κατηγορίας,
τήν ἀνδρῶα Ἱερά Μονή Βαρλαάμ θά ἐπισκεφθοῦμε
καί τήν ἀνδρῶα Ἱερά Μονή Μεγάλου Μετεώρου τόν Ἱ. Ναό Κοιμήσεως
(Μεταμορφώσεως τοῦ Σωτῆρος Χριστοῦ). Θεοτόκου,
τό Μουσεῖο Φυσικῆς
Β. Στήν Πύλη Τρικάλων, τήν Ἱ. Μονή Ἁγίου Βησσαρίωνος, Ἱστορίας Μετεώρων
τόν Ἱερό Ναό Πόρτας Παναγιάς καί τή γέφυρα & Μουσεῖο Μανιταριῶν
τοῦ Πορταϊκοῦ. καί τό Σπήλαιο
Θεόπετρας.
Δ. Τόν Δῆμο Τρικάλων.

Παρασκευή καί Σάββατο 21-22 Ἀπριλίου 2017. Ὥρα ἀναχώρησης: 7:00 π.μ., Εἰσιτήριο: 50€
(στήν τιμή συμπεριλαμβάνεται ἡ μετακίνηση καί τό πρωϊνό)
ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΙΛΙΟΥ, ΑΧΑΡΝΩΝ & ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΕΩΣ

ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΑΣ ΤΡΙΑ∆ΟΣ ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΕΩΣ ΧΟΡΗΓΟΣ
ΣΟΥΛΙΟΥ 167 - ΤΗΛ.: 210-5013108 - argirisspiros@yahoo.gr ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ

Τήν Κυριακή 28 Μαΐου 2017
καί ὥρ α 18:30 μ.μ.
στό Θέατρο Πέτρας τοῦ Δήμου Πετρουπόλεως
θά πραγματοποιηθεῖ

3 η Ἑ ο ρτ ή ἀ λ ληλ ε γ γ ύ η ς
τῶν Νεανικῶν Συνάξεων καί λοιπῶν Δράσεων τοῦ Ἱεροῦ Ναοῦ Ἁγίας Τριάδος Πετρουπόλεως
γιά τήν ἐνίσχυση τοῦ συσσιτίου τοῦ Ἱ. Ναοῦ, γιά τούς 130 ἄπορους ἀδελφούς μας.
. . . φ έ ρ ν ο υ μ ε τ σ ά ν τ ε ς μ έ τρ ό φ ι μ α . . .
Πρ ό γ ρ α μ μ α
Α) Ἐαρινή Συναυλία μέ τήν καταξιωμένη ἑρμηνεύτρια Βασιλική
Καρακώστα καί ἄλλων γνωστῶν καλλιτεχνῶν «...χίλια καλω-
σορίσατε».
Β) Ἡ θεατρική ὁμάδα Νέων τῆς Ἁγίας
Τριάδος, πού ἀποτελεῖται ἀπό 80 παιδιά,
θά παρουσιάσει τό ἔργο τοῦ Ἀριστοφά-
νη «ΝΕΦΕΛΕΣ», ὑπό τήν καλλιτεχνική
ἐποπτεία τοῦ ἠθοποιοῦ παιδικῆς σκηνῆς
Κων/νου Τζαφέρη.
Γ) Τό χορευτικό τμῆμα τοῦ Ἱεροῦ Ναοῦ, στό ὁποῖο συμμετέχουν
πάνω ἀπό 50 ἄτομα, θά παρουσιάσει Παραδοσιακούς Χορούς
ἀπό ὅλη τήν Ἑλλάδα, ὑπό τήν ἐποπτεία τοῦ χοροδιδασκάλου
Παναγιώτη Καλύβα.
Δ) Διάφορα δρώμενα ἀπό τίς δράσεις τοῦ Ἱεροῦ Ναοῦ: τμήμα
Γυμναστικῆς, τμήμα Μουσικοκινητικῆς, τμήμα Νοηματικῆς,
τμήμα Σκακιοῦ, Ἔκθεση Ζωγραφικῆς - Ἁγιογραφίας καί πολλές
ἄλλες ἐκπλήξεις.

Δῶσε χέρι βοηθείας... Ἀξίζει!!
Μ Ε ΓΑ Σ Χ Ο Ρ Η Γ Ο Σ

ΒΑΣΙΛΗΣ ΑΛΕΙΦΕΡΗΣ
ΕΠΤΑΝΗΣΟΥ 78 ΚΑΙ ΣΚΟΥΦΑ ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΗ ΤΗΛ.: 210-5066994
ΧΟΝΔΡΙΚΗ: ΚΤΙΜΕΝΗΣ 8 ΚΑΜΑΤΕΡΟ ΤΗΛ.: 210-5013060

Συγκοινωνία: Λεωφορεῖα Α11, Β11, 747, Α13, 700 & ΜΕΤΡΟ ΑΝΘΟΥΠΟΛΗ. Τιμή πρόσκλησης: 3€