You are on page 1of 9

İDARE HUKUKU

Özellikleri İdari Fonksiyonun Kaynakları İdari Kararların İdari Sözleşme


Özellikleri Özellikleri

* Genç bir hukuk dalıdır * İdari işlemler ile yerine * Anayasa, İdari Teamül * Tek yanlılık ve icrailik Usulleri
getirilir ve Uygulama
* Derleme edilmemiştir * Hukuka uygunluk * Kapalı teklif
* Üstün ve ayrıcalıklı * Kanun, KHK, Tüzük, karinesi (belirti)
* Kamu yararı ön yetkiler kullanılır Yönetmelik * Açık artırma
plandadır * Yargısal Denetim
* Sürekli bir devlet * Öğreti, Yargı İçtihatları * Pazarlık
* Uyuşmazlıkları idari fonksiyonudur
yargıda çözümlenir * Yarışma
* İdare ve özel kişiler
* İçtihatlara dayanır arasında eşitlik yoktur İlkeleri

* Açıklık

* Serbest rekabet

* En uygun bedelin
bulunması

* Sözleşme yapılacak
kişide uygun kriterin
aranması

1
İdarenin Bütünlüğü İlkesi İdarenin Düzenleyici İşlemleri İdari Sözleşme Türleri İdarenin Mal Edinme
Yöntemleri

1. Hiyerarşi: Ast-üst ilişkisi 1. Tüzük 1. Mali İltizam: Mültezime belli bir 1. Kamulaştırma
ücret karşılığı belli bir hizmet
2. İdari Vesayet: Merkezi idarenin 2. Yönetmelik gördürülmesi * Sadece özel mülkiyette bulunan
yerinden yönetim kuruluşları üzerinde taşınmaz mallar üzerinde uygulanabilir
sahip olduğu denetim yetkisi * Başbakanlık, bakanlıklar, kamu tüzel 2. Kamu İstikraz Sözleşmeleri: Devlet
kişileri ve kamu tüzel kişileri tarafından tahvil, * Yetki devlet veya kamu tüzel kişilerine
bono vs. ad altında halktan borç para aittir
-Görev alanlarını ilgilendiren kanun alınması
ve tüzüklerin uygulanmasını sağlamak * Sadece kamu yararı için yapılır
üzere, bunlara aykırı olmamak şartıyla 3. Kamu İmtiyaz Sözleşmeleri: Kamu
yönetmelik çıkarabilirler hizmetinin bir özel kişi tarafından * Kanunda belirtilen esaslara göre yapılır
kurulması veya işletilmesi
-Yönetmelikle suç ve ceza konulamaz * Kamulaştırılacak malın karşılığı
4. Yer altı ve Yerüstü Servetlerine nakden ve peşin olarak ödenir
-Hiyerarşide genelge yönetmelikten İlişkin Sözleşmeler
sonra gelir -Tarım reformunu uygulanması
5. İdari Hizmet Sözleşmeleri -Enerji ve sulama projeleri
-Yönetmeliklerin hepsi Resmi -İskan projeleri
Gazete’de yayımlanmaz, hangilerinin -Yeni ormanların yetiştirilmesi
Resmi Gazete’de yayımlanacağı kanunla -Kıyıların korunması
belirlenir
amacıyla kamulaştırılan toprakların
-Ülke genelindekilerin yargısal bedeli kanunla düzenlenir ve taksitle
denetimi Danıştay, diğerlerinin ise ödeme yapılabilir.
yargısal denetimi genel görevli idari * Taksit süresi 5 yılı aşamaz ve taksitler
mahkemeler tarafından yapılır peşin ödenir
NOT: Kamulaştırma bedel davalarına
Asliye Hukuk Mahkemesi bakar
3. Kanun Hükmünde Kararnameler
2. İstimval: Devlete olağanüstü
durumlarda bazı malların mülkiyetini ya
da kullanma hakkını; kazandıran mal
edinme yolu

3. Geçici İşgal: Bir bayındırlık


hizmetinin görülmesi sırasında özel
mülkiyette bulunan taşınmaza idarece el
konulması
2
İDARİ YAPILANMA

A. Merkezden Yönetim İlkesi

1. Özellikleri 2. Yararları 3. Zararları 4. Yetki Genişliği İlkesi

* Hizmetler tek elden yürütülür * Mali denetim kolaydır * Yöresel gereksinimler * Taşradaki amirin, merkeze danışmadan
* Yetki-sorumluluk merkezindir * Yönetimin güçlü olmasını sağlar göz ardı edilir merkez adına karar alması, uygulaması
* Plan-program merkezde yapılır * Hizmetler rasyonel bir biçimde * Bürokrasi ve kırtasiyecilik artar * Yalnızca illerde uygulanır, valilere aittir
* Gelir-giderler merkezde toplanır yürütülür * Demokratik değildir
* Devlet yönetiminde birliği sağlar
* Kamu görevlerinin yerel yönetimin
etkisi altında kalmasını engeller
* Hizmetlerin daha az harcamayla
gerçekleşmesini sağlar

MERKEZİ İDARE

Başkent Teşkilatı Taşra Teşkilatı


- Cumhurbaşkanı 1. İl Genel İdaresi
- Bakanlar Kurulu - Vali
- Bakanlıklar - İl İdare Şube Başkanı
- Yardımcı Kuruluşlar - İl İdare Kurulu
( Sayıştay, Yargıtay, Danıştay vs.)
2. İlçe İdaresi
- Kaymakam
- İlçe İdare Şube Başkanı
- İlçe Kurulu

3. Bucak İdaresi
- Bucak Müdürü
- Bucak Meclisi
- Bucak Komisyonu

3
MERKEZİ İDARENİN TAŞRA TEŞKİLATI
1. İl Genel İdaresi 2. İlçe İdaresi 3. Bucak İdaresi

* İl-ilçe kurulması, kaldırılması, adlarının değiştirilmesi a. Kaymakam * Kasaba ve köylerden meydana gelen yönetim
kanunla olur birimidir
* İl-ilçe sınırlarının değiştirilmesi İçişleri Bakanlığı’nın * İçişleri Bakanlığı müdürler kurulunun önerisi, İçişleri
hazırladığı ortak kararname ile yapılır Bakanı, Başbakan ve Cumhurbaşkanı’nın ortak * Bucakların kurulması için İçişleri Bakanı’nın kararı
kararnamesi ile atanır ve Cumhurbaşkanı’nın onayı gerekir
a. Vali
* İçişleri Bakanı’nın önerisi, Bakanlar Kurulu’nun * Kaymakam olabilmek için a. Bucak Müdürü
kararı, Cumhurbaşkanı’nın kararı ile atanan istisnai bir - TC vatandaşı olmak
memurdur - SBF, İİBF ya da Hukuk Fakültesi mezunu olmak * En az lise mezunu, bucak müdürlüğü kursunu bitirmiş
* Vali olabilmek için - Kaymakamlık stajını ve kursunu başarı ile bitirmiş kişiler arasından İçişleri Bakanı tarafından atanır,
- TC vatandaşı olmak olmak valinin emrine verilir
- En az ortaokul mezunu olmak - 29 yaşını aşmamış olmak gerekir
- 65 yaşını aşmamış olmak gerekir b. Bucak Meclisi
* Hem devleti, hem hükümeti hem de tüm bakanlıkları * İlçede hükümeti temsil eder, valinin emirlerini
temsil eder yürütmekle görevlidir, genel emir çıkaramaz * Seçimlik ve doğal üyelerden oluşur
Görevleri
* Adli ve askeri yerler hariç bütün devlet dairelerini * Yabancı devlet temsilcileri ile görüşemez * Doktor, veteriner, başöğretmen doğal üyedir
denetler, olağanüstü durumlarda askeri kuvvetlerden
yardım ister * Olağanüstü durumlarda askeri kuvvetleri kullanma * Bucak sınırları içinde bulunan köy ihtiyar heyeti ve
* Gelir kaynaklarının gelişmesini sağlamak için yetkisi yoktur belediye meclisi tarafından seçilmiş kişilerden oluşur
tedbirler alır
* İldeki kamu görevlileri üzerinde hiyerarşi yetkisini,
ilde bulunan kuruluşlar üzerinde idari vesayet yetkisini b. İlçe İdare Şube Başkanları
kullanır, genel emir çıkarabilir
* Törenlere başkanlık eder, yabancı ülke temsilcilerini
karşılar c. İlçe İdare Kurulu
* İldeki kamu görevlilerinin yerlerini değiştirir, belirler, - Kaymakam
atamasını yapar - Tarım ve Köy İşleri Müdürü
* İl hakkında gerekli olduğunda ilgili bakanlıklara rapor - Mal Müdürü
verir - Yazı İşleri Müdürü
b. İdare Şube Başkanları - Sağlık Grup Başkanı’ndan oluşur
* Bakanlıkların ildeki teşkilatının başında bulunan
kişilerdir
c. İl İdare Kurulu
* Vali ya da vali yardımcısı başkanlık eder
* Valiye danışmanlık yapar, il idaresi konusunda valiye
yardımcı olur

4
Yerinden Yönetim

1. Yararları 2. Zararları

* Bürokrasi ve kırtasiyecilik azalır * Ülke bütünlüğünü sarsabilir


* Hizmetler yöresel ihtiyaçlara göre yürütülür * Mali denetim zordur
* Demokratik esaslara uygundur * Partizanca uygulamalara yol açabilir

MAHALLİ İDARELER (YERİNDEN İDARE)

* Seçmenler tarafından seçilerek oluşturulan kamu tüzel kişileridir

* Yetkileri yerinden yönetim ilkesine uygun olarak kanunla düzenlenir

* Seçimleri 5 yılda bir yapılır

* Yargı yolu açıktır

* Görevleri ile ilgili hakkında soruşturma açılan mahalli idare organları üyelerini
İçişleri Bakanı geçici bir tedbir olarak kesin hükme kadar uzaklaştırabilir

* Kendi aralarında Bakanlar Kurulu’nun izni ile birlik kurmaları,


görevleri, yetkileri ve merkezi idare ile karşılıklı bağ ve ilgileri kanunla düzenlenir

* İl Özel İdaresi, Belediye, Büyükşehir Belediyesi ve Köy İdaresi’nden oluşur

5
1. İl Özel İdaresi

a) Kuruluşu ve Görevleri
* İl özel idarelerinin kuruluşu herhangi bir şekle bağlı değildir, ilin kurulmasına dair kanunla kurulur ve ilin kaldırılmasıyla tüzel kişiliği sona erer.

* İl özel idaresi mahallî müşterek nitelikte olmak şartıyla;

a) Sağlık, tarım, sanayi ve ticaret; ilin çevre düzeni plânı, bayındırlık ve iskân, toprağın korunması, erozyonun önlenmesi, sosyal hizmet ve yardımlar, yoksullara mikro
kredi verilmesi, çocuk yuvaları ve yetiştirme yurtları; ilk ve orta öğretim kurumlarının arsa temini, binalarının yapım, bakım ve onarımı ile diğer ihtiyaçlarının
karşılanmasına ilişkin hizmetleri il sınırları içinde,

b) İmar, yol, su, kanalizasyon, katı atık, çevre, acil yardım ve kurtarma, kültür, turizm, gençlik ve spor; orman köylerinin desteklenmesi, ağaçlandırma, park ve bahçe
tesisine ilişkin hizmetleri belediye sınırları dışında, yapmakla görevli ve yetkilidir.

1. Vali 2. İl Genel Meclisi 3. İl Daimi Encümeni

* Vali, il özel idaresinin başı ve tüzel kişiliğinin * İl özel idaresi yönetiminin karar organıdır * İl genel meclisinin her yıl kendi üyeleri arasından bir
temsilcisidir yıl için gizli oyla seçeceği beş üye ile,
* İlçeler adına seçilen üyelerden oluşur valinin her yıl birim amirleri arasından seçeceği beş
* İl genel meclisi ve encümen kararlarını uygular üyeden oluşur
* Görev süresi beş yıldır
* Vali ilçe düzeyindeki il özel idare hizmetlerini * Valinin katılamadığı encümen toplantısına genel
kaymakam eliyle yürütebilir * İl genel meclisine, kendi üyeleri arasından seçilmiş sekreter başkanlık eder
meclis başkanı başkanlık eder
* Kaymakamlar il özel idare hizmetlerinin * Bütçe ve kesin hesabı inceleyip il genel meclisine
yürütülmesinden dolayı valiye karşı sorumludurlar * İl genel meclisi, kendi belirleyeceği bir ay dışında her görüş bildirir
ay toplanır. Kasım ayı toplantısı dönem başı
* Vali, Mart ayı toplantısında bir önceki yıla ait faaliyet toplantısıdır * Kamulaştırma kararlarını alır ve uygular
raporunu meclise sunar
* Bütçe görüşmesine rastlayan toplantı süresi en çok * Belediye sınırları dışındaki umuma açık yerlerin açılış
* Açıklamalar, meclis üye tam sayısının dörtte üç yirmi gün, diğer toplantıların süresi en çok beş gündür ve kapanış saatlerini belirler
çoğunluğuyla yeterli görülmezse, meclis başkanı
tarafından gereği yapılmak üzere İçişleri Bakanlığına * İl genel meclisinin kararları en geç beş gün içinde
gönderilir. valiye gönderilmediği takdirde yürürlüğe girmez

* İl genel bütçesini kabul eder

* Yönetmelik çıkarır

* İstikraz sözleşmesi yapar

6
2. Belediye İdaresi
* Seçmenler tarafından seçilerek oluşturulan kamu tüzel kişilikleridir
* İl ve ilçe merkezlerinde belediye kurulması zorunludur
* Yeni iskân nedeniyle oluşturulan ve nüfusu 5.000 ve üzerinde olan herhangi bir yerleşim yerinde, İçişleri Bakanlığının önerisi üzerine müşterek kararnameyle belediye
kurulabilir
* Bir beldenin adı, belediye meclisi üye tam sayısının en az dörtte üç çoğunluğunun kararı ve valinin görüşü üzerine İçişleri Bakanlığının onayı ile değiştirilir
* Nüfusu 2.000'in altına düşen belediyeler, Danıştay’ın görüşü alınarak, İçişleri Bakanlığı’nın önerisi üzerine müşterek kararname ile köye dönüştürülür

a. Belediye Başkanı b. Belediye Meclisi c. Belediye Encümeni

* Belediye idaresinin başı ve belediye tüzel kişiliğinin * Belediyenin karar organıdır * Belediye başkanının katılamadığı toplantılarda,
temsilcisidir belediye başkanının görevlendireceği başkan yardımcısı
* Görevinin devamı süresince siyasî partilerin yönetim * Yöre halkının nisbi temsil usulüyle 5 yıllığına seçtiği veya encümen üyesi, encümene başkanlık eder.
ve denetim organlarında görev alamaz üyelerden oluşur
* Belediye teşkilâtının en üst amiri sıfatıyla, belediye * Umuma açık yerlerin açılış ve kapanış saatlerini
teşkilâtını sevk ve idare eder * Seçim sonuçlarının ilânını takip eden beşinci gün belirler
* Belediyenin hak ve menfaatlerini korumakla belediye başkanının başkanlığında kendiliğinden
görevlidir toplanır * Stratejik plân ve yıllık çalışma programı ile bütçe ve
* Yöre halkı tarafından seçilir kesin hesabı inceleyip belediye meclisine görüş bildirir
* Kendisine vekâlet etmek üzere, belediye meclisi * Bütçe ve kesin hesabı kabul eder
üyeleri arasından birini başkan vekili olarak * Kamulaştırma kararlarını alır ve uygular
görevlendirir * Borçlanmaya karar verir
* Kanunlarda öngörülen cezaları verir
* Mazeretsiz ve kesintisiz olarak yirmi günden fazla * İmar plânlarını görüşür ve onaylar
görevini terk etmesi ve bu durumun mahallin mülkî
idare amiri tarafından belirlenmesi, * Belediye tarafından çıkarılacak yönetmelikleri kabul
- Seçilme yeterliğini kaybetmesi, eder
- Görevini sürdürmesine engel bir hastalık veya sakatlık
durumunun yetkili sağlık kuruluşu raporuyla * Meydan, cadde, sokak, park, tesis ve benzerlerine ad
belgelenmesi, verir
- Meclisin feshine neden olan eylem ve işlemlere
katılması, * İmar programlarını görüşerek kabul eder

Hâllerinden birinin meydana gelmesi durumunda * Kendisine kanunla verilen görevleri süresi içinde
İçişleri Bakanlığının başvurusu üzerine Danıştay yapmayı ihmal eder, ilgisi olmayan siyasî konularda
kararıyla başkanlık sıfatı sona erer karar alırsa, İçişleri Bakanlığının bildirimi üzerine
Danıştay’ın kararı ile feshedilir.

7
3. Büyükşehir Belediyesi

* Nüfusu 750.000'den fazla olan il belediyeleri, fizikî yerleşim durumları ve ekonomik gelişmişlik düzeyleri de dikkate alınarak, kanunla büyükşehir belediyesine
dönüştürülebilir

* Büyükşehir Belediye Meclisi, Büyükşehir Belediye Encümeni, Büyükşehir Belediye Başkanı’ndan oluşur

* Büyükşehir belediye başkanı, büyükşehir belediye idaresinin başı ve tüzel kişiliğinin temsilcisidir

* Büyükşehir belediye başkanı, ilgili kanunda gösterilen esas ve usullere göre büyükşehir belediyesi sınırları içindeki seçmenler tarafından doğrudan seçilir

* Belediye Kanunu’ndaki hükümler saklı kalmak kaydıyla büyükşehir belediye meclisinin feshine neden olan eylem ve işlemlere katılan

büyükşehir, ilçe ve ilk kademe belediye başkanlarının görevlerine Danıştay kararıyla son verilir

4. Köy İdaresi
* Nüfusu 2 000’in altındaki yerlere köy denmekte
* Köy tüzel kişiliğinin organları, Köy derneği, ihtiyar meclisi ve muhtarıdır. Bunlardan muhtar yürütme organı, ihtiyar meclisi ve köy derneği danışma ve karar organlarıdır.

a. Köy Muhtarı b. Köy Derneği 3. İhtiyar Meclisi

* Köy idaresinin başıdır * Köyde bulunan kadın, erkek bütün seçmenlerin * İki tür üyeden oluşur
oluşturduğu bir kuruldur
* Köy derneği tarafından seçilir * Bunlardan bir kısmı "Seçilenler" diğeri "Doğal"
* Köy derneği ile köylünün doğrudan yönetime üyelerdir
* Muhtar seçiminde de siyasi partiler aday katılması sağlanır
gösteremezler * Seçilenler beş yıl için köy derneği tarafından seçilirler
* İsteğe bağlı işler, zorunlu hale köy derneği kararı ile
* Muhtarların görev süresi beş yıldır gelir * Köy öğretmeni, köy imamı ihtiyar meclisinin "doğal"
üyeleridir
* Genel yönetimin temsilcisi sıfatıyla da yasaları ve
hükümet emirlerini halka duyurur * Köy işlerini sıraya koyar; imece ve salmaya karar
verir
* Köy içinde dirlik ve düzenliği sağlar
* Genel yönetimle ilgili işlerin köyde uygulanmasına * Köy muhtarının harcamalarını denetler; köy bütçesini
yardımcı olur kabul eder
* Muhtarın köy yararına olmayan kararını vali veya
kaymakam bozabilir * Köyün zorunlu işlerini yapmayanlara, ya da paylarını
* Mülki amirler, muhtarların yerine karar alamazlar ödemeyenlere para cezası verir.

8
Dosya adı: İDARE HUKUKU
Dizin: D:\KPSS\anayasa (Renkli)
Şablon: C:\Documents and Settings\acer pc\Application
Data\Microsoft\Templates\Normal.dotm
Başlık:
Konu:
Yazar: user
Anahtar Sözcük:
Açıklamalar:
Oluşturma Tarihi: 16.07.2008 18:57:00
Düzeltme Sayısı: 7
Son Kayıt: 26.08.2008 21:11:00
Son Kaydeden: user
Düzenleme Süresi: 214 Dakika
Son Yazdırma Tarihi: 26.08.2008 21:26:00
En Son Tüm Yazdırmada
Sayfa Sayısı: 8
Sözcük Sayısı: 2.427(yaklaşık)
Karakter Sayısı: 13.839(yaklaşık)