Τεύχος 16 Απρίλιος 2017

150 χρόνια από το Κεφάλαιο, 100 χρόνια από την
Οκτωβριανή Επανάσταση,
50 χρόνια από την 7χρονη χούντα των απριλιανών και 7
χρόνια μέσα στην κρίση και τα μνημόνια…
η Ελλάδα σήμερα!...

Τούτη η χρονιά, το 2017, όπως κάθε χρονιά, κουβαλά πολλά πρόσωπα από το πα-
ρελθόν, το παρόν, αλλά και από το άδηλο μέλλον. Από το Μάρξ, στο Λένιν, τον
Τρότσκι και το Στάλιν, στους φασίστες της χούντας, στην άγρια κρίση από το 2010
και στην αριστερό-δεξιό-οικολογική κυβέρνησή μας σήμερα.
Πριν από το 150 χρόνια εκδόθηκε το Κεφάλαιο του Μαρξ μια οξυδερκής, πο-
λυεπίπεδη και διαχρονική, όσο περνούν τα χρόνια, ανάλυση της πραγματικό-
τητας. Μια ανάλυση του κοινωνικού, του οικονομικού και του πολιτικού γίγνεσθαι,
που απλώνεται σε παρελθόντα, παρόντα και μέλλοντα χρόνο. Είναι ένα κορυφαίο
αναλυτικό εργαλείο, αφού η αξία του γίνεται αποδεκτή και σήμερα, καθώς τα πορί-
σματά του είναι απολύτως επίκαιρα και σεβαστά και από πολλούς μη μαρξιστές,
είτε συμφωνούν με αυτά είτε όχι.
Συνέβαλε σημαντικά ο Μαρξ στην προώθηση των σοσιαλιστικών και κομμουνιστι-
κών ιδεών της εποχής και των δυνάμεων που τις εξέφραζαν ιδιαίτερα στην Ευρώ-
πη, αλλά και στην Αμερική. Έτσι, φτάσαμε το 1917 στην Οκτωβριανή, τη μεγάλη
Ρωσική Επανάσταση, που συντάραξε τον κόσμο ολόκληρο και άνοιξε νέους
δρόμους για όλους τους εργαζόμενους και όλους τους λαούς της γης. Κά-
ποιος, που είναι ανοιχτόμυαλος και χωρίς να είναι κομμουνιστής ή αριστερός, μπο-
ρεί να αντιληφθεί την τεράστια σημασία του 1917 στην προώθηση και κατοχύρωση
θεμελιωδών δικαιωμάτων, που τώρα τα θεωρούμε αυτονόητα, αν και πολλά από
αυτά τα σαρώνει ο μεσαίωνας της νεοφιλελεύθερης φασίζουσας λαίλαπας εδώ και
χρόνια. Το 1917 ήταν η γιορτή των καταπιεσμένων!!!... κόντρα στους αποικιο-
κράτες, τους ιμπεριαλιστές, τους κεφαλαιοκράτες, και τις καπιταλιστικές πολυεθνι-
κές.
Και μετά από 50 χρόνια φτάσαμε στη φασιστική χούντα των απριλιανών στην Ελλά-
δα του 1967. Ο αγώνας, που αρχίζει μέσα στην κατοχή για ουσιαστική ελευθε-
ρία, δημοκρατία και κοινωνική δικαιοσύνη, ανακόπτεται και πάλι άγρια. Μετά
τον Εμφύλιο, τα ξερονήσια, τους διωγμούς και τις φυλακές, η κοινωνία δημιουργεί,
αγωνίζεται και διεκδικεί το καλύτερο και τότε η χούντα έρχεται να μπλοκάρει αυτόν
τον αγώνα για άλλη μια φορά.
Σήμερα, 50 χρόνια μετά, βρισκόμαστε 7 χρόνια βαθιά μέσα στην κρίση. Είναι
άλλη μια 7χρονη χούντα, που προκαλεί η νεοφιλελεύθερη φασίζουσα λαίλαπα, κι
έχει τσακίσει τον τόπο και την κοινωνία. Η 4η μνημονιακή κυβέρνηση των ΣΥΡΙΖΑ-
ΑΝΕΛ-Οικολόγων, η ΕΕ και το ΔΝΤ με τις πολιτικές τους στρώνουν το δρόμο για να
υποθηκεύσουν ακόμη περισσότερο το μέλλον της κοινωνίας μας. Μπορεί να αναμέ-
νει κανείς κάτι θετικό από τη διαπραγμάτευση για το κλείσιμο της 2ης αξιολόγησης;
Το μόνο που αναμένουμε είναι η έκταση των περικοπών στα εισοδήματα και η επι-
δείνωση στη ζωή όλων μας.
Το αφορολόγητο φαίνεται ότι θα κινηθεί κάτω από τα 6.000 ευρώ, μειωμένο κατά
2.700 ευρώ περίπου. Αυτό ισοδυναμεί με αφαίμαξη 600 ευρώ το χρόνο, περίπου
έναν μισθό νεοδιόριστου, από όλους, χαμηλόμισθους και χαμηλοσυνταξιούχους.
Σελίδα 2 Το Έντυπο

Η μείωση αυτή κατά 50 ευρώ το μήνα έρχεται να προστεθεί στις μειώσεις που επιβλή-
θηκαν με την αύξηση των ασφαλιστικών εισφορών από το Γενάρη του 2017. Πρόκειται
για μια συνεχή διαδικασία μείωσης μισθού/εισοδήματος με ποικίλα μέτρα περικο-
πών ώστε να «κρύβεται» η συνολική μείωσή του. Η μείωση του αφορολόγητου θίγει
τους φτωχούς, αφού καλείται να πληρώσει όποιος έχει μηνιαίο μισθό/εισόδημα πάνω
από 500 ευρώ. Με την κατάργηση της προσωπικής διαφοράς στις συντάξεις και τον
επανυπολογισμό τους με το νόμο Κατρούγκαλου, οι συντάξεις πάνω από 700 ευρώ
οδηγούνται σε μείωση έως και 30%. Η μείωση αυτή έρχεται να προστεθεί στη μείωση
του εισοδήματος των συνταξιούχων που πλήττονται και από τα δύο προηγούμενα μέ-
τρα! Τέλος, μετά τα αεροδρόμια και τον ΟΣΕ, έρχεται η σειρά της ΔΕΗ για να ξε-
πουληθεί για ένα κομμάτι ψωμί.
Από την άλλη οι αλλαγές στην Εκπαίδευση είναι συνεχείς. Σε Γυμνάσια, ΓΕΛ και
ΕΠΑΛ υπάρχουν μέτρα σε αντιδραστική μνημονιακή κατεύθυνση, ενώ κάποια
παρουσιάζονται ως προοδευτικά, όπως η Θεματική Εβδομάδα στα Γυμνάσια, που,
αν και με ενδιαφέροντα θέματα, «αντικαθιστά» κομμένες ώρες σε Βιολογία και Οικιακή
Οικονομία. Προωθεί τη χυλοποίηση μαθημάτων και αναλυτικών προγραμμάτων με αφι-
ερώματα κι εργασίες και τη μείωση των ωρών των μαθημάτων. Στην ίδια λογική κινού-
νται η Περιγραφική Αξιολόγηση και οι Δημιουργικές Εργασίες στα ΓΕΛ, που αντικαθι-
στούν το μάθημα των πρότζεκτ για να χαθούν κι άλλες ώρες από το ωράριο μας. Δια-
μορφώνουν τον ατομικό φάκελο του μαθητή και έμμεσα και του εκπαιδευτικού, ανοίγο-
ντας το δρόμο για την αυτοαξιολόγηση και την αξιολόγηση έπειτα. Ταυτόχρονα, αυξά-
νουν οι μαθητές στο τμήμα σε Γυμνάσια, ΓΕΛ και ΕΠΑΛ και δυσκολεύει κι άλλο η
έγκριση των ολιγομελών.
Ακόμη, έφτασε στα ΕΠΑΛ το αντιδραστικό μέτρο της μαθητείας, που συνοδεύεται
Θα συνεχίσουμε από τους μη παρακολουθούντες, έναν άτυπο, παράτυπο και άδικο «χαρακτηρισμό
τον αγώνα για φοίτησης» για τους μαθητές εκεί, στο 1ο τετράμηνο, αντί για το τέλος του 2ου. Μετά τις
την υπεράσπιση μεγάλες περικοπές και τη συρρίκνωση σε τομείς, ειδικότητες, τμήματα και μαθη-
ενός πραγματικά τές πέρυσι και φέτος, «πρέπει» να πάμε στη μαθητεία ως καθηγητές επόπτες εργασί-
δημόσιου ας για να έχουμε ώρες και μαθητές. Όμως, η μαθητεία είναι μια νέα μορφή ελαστι-
δωρεάν και κής εργασίας, που μειώνει τις μόνιμες προσλήψεις κι εξαφανίζει ουσιαστικά στοι-
δημοκρατικού χειώδη εργασιακά δικαιώματα των νέων, που εκβιάζονται με το φόβο της ανεργίας,
σχολείου για όλα της φτώχειας και της πείνας.
τα παιδιά κάθε Τέλος, οι νέες αλλαγές κυρίως σε Β΄ και Γ΄ τάξη του Λυκείου στην ύλη, τις ώρες
φυλής. και τον αριθμό των μαθημάτων και τις πανελλαδικές οδηγούν σε ένα ελιτίστικο
και αριστοκρατικό σχολείο. Και ακόμη έρχονται οι νέες ειδικότητες, τα νέα ΠΕ, με τα
οποία θα φτάσουμε όλοι/ες των θεωρητικών κι ανθρωπιστικών επιστημών να
διδάσκουμε όλα τα σχετικά μαθήματα και όλοι/ες των θετικών και φυσικών να
διδάσκουμε όλα τα αντίστοιχα. Αυτό άρχισε και στην Ειδική Αγωγή φέτος. Μετά από
τις μεγάλες περικοπές στις ώρες μαθημάτων, οι πλεονάζοντες μόνιμοι μπορούν να δι-
δάξουν στην ΕΑ ακόμη κι αν δεν έχουν ιδέα για την ΕΑ. Και έτσι μένουν εκτός σχολεί-
ου άλλοι με σχετικά πτυχία, μεταπτυχιακά, προϋπηρεσία κλπ!!!...
Όμως, εμείς δηλώνουμε για μια ακόμα φορά ότι δεν συναινούμε σε όλες αυτές τις
επιλογές! Θα συνεχίσουμε τον αγώνα για την υπεράσπιση ενός πραγματικά δη-
μόσιου δωρεάν και δημοκρατικού σχολείου και των μορφωτικών αναγκών και
δικαιωμάτων όλων των παιδιών κάθε φυλής. Θα συνεχίσουμε τον αγώνα κόντρα
στο φασισμό, το ναζισμό και τη βία κομμάτων, πολιτικών, ομάδων και ατόμων. Θα συ-
νεχίσουμε τον αγώνα για την προστασία της κοινωνίας και της ζωής μας μέχρι την τελι-
κή ανατροπή της αντιδραστικής πολιτικής κυβέρνησης - ΕΕ - ΔΝΤ.

Επιμέλεια κειμένου, ΧΤΚ
Τεύχος 16 Σελίδα 3

αναδρομές μέσα στους διαδρόμους του facebook
είναι '98. είναι Σεπτέμβρης. έχω κάτω όροφος. μα κυρίως η τεχνολογία
"τελειώσει" με Χασιά. έχω μπει στο γραφεί- που τρέχει και συναρπάζει και μας αρπά-
ο του συλλόγου καθηγητών. κρατάω την ζει. μάτια. μάτια. μάτια. ο Μάνος με το: τι
κόρη μου αγκαλιά τη στηρίζω στη μέση είναι κυρία η κρίση; φοβάμαι. ο Βασίλης
μου. δε μου λες Λαμπράκου! η Φωφώ. η του: αλήθεια κυρία από τους μαθητές σας
Αιμιλία από τη γωνία της. ο Βύρωνας απ’ ποιους θυμάστε; ο Παντελής πάλι. μου
τη δικιά του. μετά γέλια στην ανάμνηση της στέλνει το ποίημα του Νεσίν στο face-
προσδοκίας του Άγγλου ασθενή. η πληθω- book να το ακούσω. Η Δέσποινα του:
ρική αγκαλιά του Ευριπίδη. συνάδελφε! ο κυρία κουράζεστε. καθίστε. ο Αντρέας
Μουγάκος που σε κάθε κρίση μου υπερ- που: θα τ' αφήσουμε παρέα το Γυμνάσιο
κοιλιακής παροξυσμικής ταχυκαρδίας: Λα- Αντρέα μα ας μείνει μεταξύ μας. το μαθαί-
μπράκου είσαι ερωτευμένη! δεν παθαίνετε νει κι ο Διονύσης. ο κολλητός. η Σιμέλα.
Θα φύγετε κι
τίποτε οι γυναίκες όσο έχετε αίμα. ο Σταύ- πιο πριν η Ρία. η Κατερίνα. ο Γιάννης. η
εσείς κυρία;
ρος. ο Αλέξανδρος. η Άννα Μαρία που: Γιάννα. η Έλενα η χορεύτρια. η Αλεξάν-
γιατί Παντελή;
γιατί τόση δυστυχία μαζεμένη εδώ; και στο δρα. ο Χρήστος. ο Ηλίας οδηγός στους
γιατί έτσι
Κολωνάκι τα ίδια είναι Ασημίνα μόνο που μαχαλάδες. η Ελένη που έπραξε όπως
κάνουν όλοι οι
εκεί τα κρύβουν. ο κύριος Αρώνης. σώ- ήθελε η φυλή κι η μάνα. η Αθηνά το ίδιο.
δασκάλοι.
στης παντός καιρού! ο Άκης. ο Θανάσης. η μάτια. μάτια. μάτια. 2013. 55 χρόνων. 49
μένετε λίγο και
Άρτεμις. η Μαρίνα. η καλή μου η Μαρίνα! από αυτά στα θρανία. τα 32 από τα 49
φεύγετε.
ο Πέτρος ο Ζέπης που: να σε χαιρετήσω στην "έδρα".
γυρνάει πίσω
γιατί είσαι μαύρη όπως και εμείς και: εγώ
την σκέψη για
φεύγω δεν μπορώ άλλο εδώ κλεισμένος. η Νάντια, καλώς βρεθήκαμε!
μετάθεση
Βαγγελιώ. δε μου λες Ασημίνα. ο Κώστας.
η Μαρία. ο Στάθης. ο Παντελής που: θα στη Νάντια Πανοπούλου
φύγετε κι εσείς κυρία; γιατί Παντελή; γιατί και σε όλους τους άλλους συναδέλφους
έτσι κάνουν όλοι οι δασκάλοι. μένετε λίγο της ΕΛΜΕ Α. Λιοσίων-Ζεφυρίου-Φυλής
και φεύγετε. γυρνάει πίσω την σκέψη για
μετάθεση. ο Ευριπίδης πάλι. συνάδελφοι Ασημίνα Λαμπράκου
δουλεύετε. αυτοί θέλουν να απαξιώσουν
το δημόσιο σχολείο. ο Κίτσας στην επιτρο-
πή της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τα δι-
καιώματα των Ρομά. βασιλιάς της μιας
οικογένειας. ο Παϊτέρης βασιλιάς της
άλλης. η Ζωή που θέλει να γίνει δημοσιο-
γράφος. το αγόρι που θέλει να γίνει Κάσι-
ους Κλέυ. ο Σάκης που τραγουδά την
"Πριγκηπέσα" και θέλει να με χορέψει. ο
Βαγγέλης ο μαθητής που πάει τον υπουρ-
γό Π. Ευθυμίου αγκαλιά από τους ώμους
ως το νέο κτήριο. τα θεμέλια του νέου σχο-
λείου. το σχολείο που χωρίζεται. η κοινω-
νία που χωρίζεται. το γύρω γύρω όλοι μια
ιστορία ο καθένας και στη μέση ο Ευρύμα-
χος στον μοναδικό παραληρηματικό του
μονόλογο. οι ανάγκες της οικογένειας. οι
προτεραιότητες. οι δυνατότητες. διαφωνί-
ες. αντιρρήσεις. συμβιβασμοί. τα παιδιά. οι
λογαριασμοί. τα όνειρα. η τέχνη. η θητεία
στο Παιδαγωγικό Ινστιτούτο. ο θάνατος
του διευθυντή. η αντικατάσταση. η επι-
στροφή. οι επαναπροσδιορισμοί. τα ευχα-
ριστώ στα γιατί κυρία; εμείς σας κοροϊδεύ-
αμε. οι απογυμνώσεις της ζωής. οι επι-
στροφές. οι συνάψεις. οι συναρμογές.
2013 και. εφημερία. πάνω όροφος.
Σελίδα 4 Το Έντυπο

ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΤΟΝ «ΜΟΝΟΔΡΟΜΟ» ΤΗΣ ΥΠΟΤΑΓΗΣ
ΚΑΙ ΤΗ ΜΕΤΑΘΕΣΗ ΣΤΟ ΑΝΥΠΟΣΤΑΤΟ
στη μνήμη του Νίκου Μανδανίση

Εγκαινιάζοντας έναν διάλογο, τον οποί- αυξάνεται το ποσοστό υπεραξίας, δηλαδή
Για τριάντα ο θεωρούμε εξαιρετικά αναγκαίο και ο βαθμός εκμετάλλευσης της εργατικής
χρόνια η άκρως επείγοντα, επιχειρούμε, με πά- δύναμης. Αν το ποσοστό υπεραξίας παρα-
εντυπωσιακή θος αλλά χωρίς εμπάθεια, μιαν ανάλυ- μείνει σταθερό, το κέρδος αυξάνει αν μειω-
αύξηση της ση – αναγκαστικά σχηματική στην περι- θεί (πάντα ποσοστιαία) η ΟΣ. Σύμφωνα με
παραγωγικότητα ορισμένη έκταση ενός σύντομου τον Μαρξ όμως η ανάπτυξη του καπιταλι-
ς, αλλά και η άρθρου - της τρέχουσας κρίσης με αφε- σμού οδηγεί σταθερά στην αύξηση της ΟΣ.
δράση ενός τηρία ορισμένες θεμελιώδεις παραδο- Στο σημείο αυτό ο Μαρξ επιφέρει μια ση-
μαζικού χές του Μαρξ. Στη συνέχεια, με βάση μαντική διαφοροποίηση, εισάγοντας την
διεκδικητικού αυτή την ανάλυση, εξετάζουμε κριτικά έννοια της παραγωγικότητας της εργασίας:
συνδικαλιστικού κάποιες προτάσεις για την έξοδο από «Η ίδια εξέλιξη που οδηγεί στην αύξηση
κινήματος, την κρίση, κυρίως τις προτάσεις που του όγκου του σταθερού κεφαλαίου σε
επέτρεψαν την διατυπώνονται από τα σχήματα των σχέση με το μεταβλητό, οδηγεί ταυτόχρονα
αύξηση των Παρεμβάσεων, αντιπαραβάλλοντας τις στη μείωση της αξίας του, μέσα από την
πραγματικών δικές μας απόψεις, που απηχούν τους αύξηση της παραγωγικότητας της εργασί-
μισθών και τη προβληματισμούς οι οποίοι μας οδήγη- ας, και έτσι εμποδίζει την αξία του σταθε-
σταθεροποίησή σαν στη συγκρότηση του σχήματος της ρού κεφαλαίου, το οποίο αυξάνεται αδιάκο-
τους ΣΕΑΡ. πα, να αυξάνει και αυτή στην ίδια αναλογία
1) Για τον Μαρξ, κρίση σημαίνει κρίση με τον όγκο του. Υπάρχουν μάλιστα περι-
του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής πτώσεις όπου ενώ ο όγκος του σταθερού
και της αναπαραγωγής του. Κομβικό κεφαλαίου αυξάνει, η αξία του παραμένει
σημείο είναι η πτώση της κερδοφορίας, σταθερή ή ακόμη και μειώνεται. Συνεπώς
δηλαδή η πτώση του ποσοστού κέρ- οι ίδιες αιτίες που γεννούν την πτωτική
δους. Ο φορμαλισμός του Μαρξ είναι τάση του ποσοστού κέρδους, αντισταθμί-
μαθηματικά απλός αλλά η ερμηνεία του ζουν επίσης την πραγμάτωση αυτής της
είναι σύνθετη και έχει οδηγήσει σε αρ- τάσης»(1). Η αύξηση της παραγωγικότη-
κετές αντιπαραθέσεις μεταξύ μαρξι- τας μπορεί συνεπώς να οδηγήσει στην
στών - όπως η ιστορική κριτική της Ρό- μείωση, με όρους αξίας, της ΟΣ (παρά την
ζας Λούξεμπουργκ στην «επίσημη» αύξησή της με όρους όγκου, δηλαδή Σ/
γραμμή της γερμανικής Σοσιαλδημο- αριθμό εργαζομένων), οδηγώντας έτσι
κρατίας. Το ποσοστό κέρδους ορίζεται στην αύξηση του ποσοστού κέρδους. Επι-
ως ο λόγος της υπερα- πλέον όλα τα παραπάνω μεγέθη είναι σχε-
ξίας (υ) προς το τικά εύκολα μετρήσιμα: μέσα από κάποιες
άθροισμα του Σταθε- τεχνικές αναγωγής, που δεν μπορούμε να
ρού (Σ) και του Μετα- παρουσιάσουμε εδώ, το μερίδιο των μι-
βλητού (Μ) Κεφαλαί- σθών στο ΑΕΠ αποτελεί μια πολύ καλή
ου: κ = υ/Σ+Μ. Έχουμε οικονομετρική προσέγγιση του ποσοστού
κ = υ/Μ/Σ/Μ +1, όπου υπεραξίας, ενώ η παραγωγικότητα μετριέ-
υ/Μ = Υ, ποσοστό υ- ται με μεγάλη ακρίβεια ανά κλάδο από
περαξίας και Σ/Μ = όλες τις εθνικές και διεθνείς στατιστικές
ΟΣ, οργανική σύνθεση υπηρεσίες. Το Μικτό Αποτέλεσμα Εκμε-
του Κεφαλαίου, συνε- τάλλευσης δίνει επίσης μια καλή προσέγγι-
πώς κ = Υ/ΟΣ+1 και ρ ση του κέρδους των επιχειρήσεων. Ουσια-
(κ) = ρ(Υ/ΟΣ +1) = ρ στικές διαφωνίες, και μάλιστα ανάμεσα σε
(Υ) - ρ(ΟΣ +1) (όπου μαρξιστές οικονομολόγους, διατυπώνονται
εν γένει ρ(α(t)) = πο- ωστόσο για την εκτίμηση της αξίας του
σοστιαία μεταβολή της Σταθερού Κεφαλαίου, αναφορικά με τον
ποσότητας α(t) = dα/ υπολογισμό της σε τρέχουσες ή ιστορικές
dt/α(t) = dlnα(t)/dt). Βλέπουμε αμέσως τιμές.
ότι αν η ΟΣ παραμείνει σταθερά, το 2) Με βάση τα παραπάνω μπορούμε να
κέρδος αυξάνει όταν κατανοήσουμε τους μηχανισμούς της
Τεύχος 16 Σελίδα 5

τρέχουσας κρίσης του καπιταλισμού. Για αλλά μέσα από την αύξηση της εκμετάλ-
τριάντα χρόνια (περίπου 1945-1975) η εντυ- λευσης (ποσοστού υπεραξίας), την αποε-
πωσιακή αύξηση της παραγωγικότητας αλ- πένδυση και την πεισματική άρνηση μιας
λά και η δράση ενός μαζικού διεκδικητικού μεγάλης απομείωσης στην αξία
συνδικαλιστικού κινήματος, επέτρεψαν την (χρηματιστηριακή) του επενδυμένου Κε-
αύξηση των πραγματικών μισθών και τη φαλαίου, η οποία σε προηγούμενες κρί-
σταθεροποίησή τους σε ένα επίπεδο σημα- σεις επέτρεψε την θεαματική αύξηση των
ντικά μεγαλύτερο από το προπολεμικό, τη κερδών, με τίμημα βέβαια την απαξίωση
μεγέθυνση της ανάπτυξης και παράλληλα τη μέρους του συνολικού κοινωνικού Κεφα-
διατήρηση, με μικρές διακυμάνσεις, του πο- λαίου. Δεν πρόκειται απλώς για μια κυκλι-
σοστού κέρδους για το συνολικό Κεφάλαιο, κή κρίση αλλά για ένα νέο καπιταλιστικό
οδηγώντας στο λεγόμενο φορντιστικό μοντέ- μοντέλο που μετατρέπει την υπέρβαση
λο του καπιταλισμού. Η ανατροπή του μο- των εσωτερικών του αντιφάσεων σε
ντέλου αυτού ξεκινάει από την κρίση των «κρίση», οδηγώντας σε αυτό που οι νεο-
αρχών της δεκαετίας του 70: τότε αρχίζει η κλασικοί οικονομολόγοι ονομάζουν secu- Τα μνημόνια
ολοένα και επιταχυνόμενη πτώση της παρα- lar stagnation (μακροχρόνια στασιμότη- αποτελούν τη
γωγικότητας, η οποία οδηγεί αρχικά σε με- τα). Η στασιμότητα αυτή εδράζεται στη Μάγκνα Κάρτα
γάλη πτώση του ποσοστού κέρδους. Από εσωτερική υποτίμηση και τις του κεφαλαίου
τις αρχές όμως της δεκαετίας του 80 ση- «διαρθρωτικές αλλαγές», δηλαδή στη συ- και δεν
μειώνεται μία σημαντική ανάκαμψη του πο- μπίεση μισθών και δικαιωμάτων, στην επιβλήθηκαν
σοστού κέρδους, που επανέρχεται στα προ- ελαστικοποίηση της εργασίας και στη κα- από κάποιους
ηγούμενα επίπεδα, ενώ η παραγωγικότητα τάρρευση του κοινωνικού Κράτους. Οι αόρατους
εξακολουθεί να μειώνεται δραματικά. Πώς κρατικές πολιτικές της εσωτερικής υποτί- δανειστές,
συνέβη αυτό; Με μια άνευ προηγουμένου μησης και των διαρθρωτικών αλλαγών αλλά από τις
πτώση του μεριδίου των μισθών στο ΑΕΠ είναι ακριβώς αυτές που φορούν τη φρι- κυρίαρχες
όλων των «αναπτυγμένων» χωρών, από 6 κτή μάσκα του κεφαλαίου, διότι τα μέτρα τάξεις όλης της
έως 11 ποσοστιαίες μονάδες, με μικρότε- που παίρνονται έχουν την κάλυψη πως Ευρώπης οι
ρους ρυθμούς ανάπτυξης και μία ανεργία είναι μέτρα υπέρβασης της κρίσης εν γένει οποίες
που περνάει, στις «αναπτυγμένες» χώρες, και επιστροφής σε μια «κανονικότητα», συναινούν και
από το 2,5%-3% στο 11% για να σταθερο- ενώ στοχεύουν σε νέες υπεραποδοτικές γι΄ αυτό κάθε
ποιηθεί, με σκαμπανεβάσματα, γύρω στο επενδύσεις από τη μία και τον λευκό χώρα έχει και
10% (2). Η πρώτη απάντηση του Κεφαλαίου «κινέζο» εργαζόμενο από την άλλη. Τα το δικό της
στην κρίση ήταν η αύξηση του ποσοστού μνημόνια αποτελούν τη Μάγκνα Κάρτα «μνημόνιο»
υπεραξίας, η δομική ανεργία και η υποχώ- του Κεφαλαίου και δεν επιβλήθηκαν από
ρηση της ανάπτυξης. Στη συνέχεια, από τις κάποιους αόρατους δανειστές αλλά από
αρχές του 90, εμφανίζεται μία συνεχώς διευ- τις κυρίαρχες τάξεις όλης της Ευρώπης οι
ρυνόμενη ψαλίδα μεταξύ κερδών και επεν- οποίες συναινούν σ’ αυτά, για τούτο και
δύσεων: όπως δείχνουν όλες οι στατιστικές κάθε χώρα, είτε με ρυθμισμένα τα δημοσι-
(ΔΝΤ, ΟΟΣΑ, Fed κλπ) για την κατανομή ονομικά της είτε όχι, έχει και το δικό της
της προστιθέμενης αξίας των επιχειρήσεων, «μνημόνιο», λιγότερο η περισσότερο
αυξάνεται δραματικά των μερίδιο των μερι- σκληρό, και θα συνεχίσει να το έχει, ενδε-
σμάτων και μειώνεται εκείνο των επενδύσε- χομένως και σκληρότερο, ακόμη και αν
ων. Τα κέρδη που απέφερε η αυξημένη υπε- διαλυθεί το κοινό νόμισμα ή η Ε.Ε. γιατί
ραξία δεν επενδύονται εκ νέου αλλά μοιρά- και τότε η κρίση θα είναι παρούσα και για
ζονται στους μετόχους και τροφοδοτούν α- την Εργασία και για το Κεφάλαιο, οπότε
φενός μια περιορισμένη κατανάλωση και η ύφεση θα εξακολουθεί να δρα ως
«πολυτελείας» και αφετέρου τον ολοένα αυ- εκκαθαριστική λειτουργία υπέρ του Κεφα-
ξανόμενο δανεισμό των νοικοκυριών και λαίου.
Κρατών. Ο τελευταίος κατέστη απόλυτα α-
ναγκαίος προκειμένου να αντισταθμιστεί η Μαρία Λογιωτάτου (Αθήνα),
μείωση στην κατανάλωση που προκύπτει Κώστας Λουμιώτης ( Άνω Λιόσια),
από τη συνολική μείωση της ενεργού ζήτη- Στέφανος Οικονόμου (Μαρούσι),
σης (μείωση του μεριδίου των μισθών αλλά Γ.Π. (Ιερά Νήσος Πάτμος),
και αποταμίευση των κερδών). Διαμορφώνε-
ται έτσι το μοντέλο του νεοφιλελεύθερου
καπιταλισμού, στο οποίο η αντιστάθμιση στη
πτωτική τάση του κέρδους δεν επιχειρείται
μέσα από την αύξηση της παραγωγικότητας,
Σελίδα 6 Το Έντυπο

(1) Κεφάλαιο, Τόμος ΙΙΙ, κεφάλαιο 14, ΙΙΙ. Η μετάφραση των παραθεμάτων είναι
δική μας από την Αμερικανική Εκδοση του Κεφαλαίου, International Publishers,
N.Y, 1968, διαθέσιμη στο διαδίκτυο. Ενας εναλλακτικός φορμαλισμός προκύπτει
αν πάρουμε υπόψη μας την έννοια της κεφαλαιακής παραγωγικότητας (ή αποτε-
λεσματικότητας) που χρησιμοποιεί ο Μαρξ: Π = π.π./Σ, το συνολικό παραγόμενο
προϊόν προς το Σταθερό Κεφάλαιο. Με έναν μετασχηματισμό, που παραλείπουμε
για λόγους συντομίας, έχουμε: ρ(κ) = 1/Υ+Π+1 × [ρ(Υ).Π +ρ(Π).Υ +ρ(Υ) +ρ(Π)].
Διαπιστώνουμε και πάλι ότι ρ(κ)> 0, δηλαδή, το κέρδος αυξάνεται ποσοστιαία
όταν ρ(Υ)> 0 και ρ(Π)> 0.

(2) Σε μία συνέντευξή του στους Financial Times (16/9/2007) o Alan Greenspan,
πρώην Διοικητής της Fed δήλωνε: «Τα κέρδη είναι πολύ υψηλότερα απ’ ότι θα
όφειλαν να είναι σε ένα κόσμο επιταχυνόμενου ανταγωνισμού. Γνωρίζουμε, με
βάση τις στατιστικές, ότι αυτό συμβαίνει διότι το μερίδιο των μισθών στο ΑΕΠ
των ΗΠΑ και άλλων ανεπτυγμένων χωρών βρίσκεται σε ασυνήθιστα χαμηλά ιστο-
ρικά επίπεδα».

Χαμένη συνοχή

Δεν συνηθίζω να κάθομαι στα πα- βελόνα και κλωστή κι έπαιζα ενώνοντας
γκάκια της πλατείας. Κάποιες νύ- κομμάτια ύφασμα. Έραβα κουμπιά.
χτες μόνο που ερημώνουν οι δρό- Έφτιαχνα στριφώματα. Έμαθα κέντημα.
μοι, βγαίνω και κάθομαι σ’ εκείνο Δεκατέσσερα ήμουν που χάσαμε τη μάνα.
κάτω από τον Πλάτανο, που ρίχνει Δεν έβγαλα το Λύκειο. Σταμάτησα το σχο-
τα κλαδιά του χαμηλά. Η μόνη πα- λείο κι ανέλαβα το μοδιστράδικο. Άλλαξε ο
ρέα, η προτομή του Θεοτοκά, κάτι πατέρας την ταμπέλα κι η καινούργια
ξέμπαρκοι περαστικοί που ψά- έλεγε «Ραφείον». Έγινα ράφτης. Κοντεύω
χνουν για συντροφιά κι οι γάτες τα σαράντα κι ανέπτυξα μια τεχνική στο
που διεκδικούν μεζέδες στους κά- περπάτημα με τα χρόνια, που δεν φαίνεται
δους. καθόλου η διαφορά. Πρόσθεσα στην τα-
Σήμερα κάθισα μέρα μεσημέρι, να μπέλα «Μεταποιήσεις». Δύσκολοι καιροί,
πάρω μιαν ανάσα, με τις σακούλες αλλά είμαι ευχαριστημένος. Ένα άτομο
Αν ήταν κορίτσι, από το σούπερ μάρκετ να μου κό- είμαι, βγαίνει το μεροκάματο. Υπήρξαν και
ποιος θα την βουν τα χέρια. Είχαν προσφορά τις μέρες δόξας για το μαγαζί. Η πείρα μου
έπαιρνε την μπύρες και φορτώθηκα. Θ’ αλλάξει μεγάλη. Ξεχωρίζω από μακριά τι είδος
κουτσή; έλεγε κάθε ο καιρός σκέφτηκα και τέντωσα το ύφασμα είναι το κάθε ρούχο, ανάλογα με
τόσο ο πατέρας και δεξί πόδι, το ζαβό. Εκ γενετής τρία την κίνησή του.
γκρίνιαζε για τα εκατοστά κοντύτερο. Τρία εκατο- Κοίταξα στην άλλη άκρη της πλατείας μια
έξτρα λεφτά της στά, ικανά για τη διαφορετικότητα. γυναίκα που ερχόταν προς τη μεριά μου,
παραγγελίας των Η μάνα μου, μοδίστρα, έκλαιγε σεινάμενη κουνάμενη. Βισκόζη, ρεγιόν ή
ειδικών κρυφά πάνω από τη βελόνα. «Πάλι κρεπ; Έβαλα στοίχημα με τον εαυτό μου.
παπουτσιών. Μ’ καλά που είναι αγόρι. Αν ήταν κο- Λικνιζόταν το ύφασμα με τον αβέβαιο βη-
έτρεχαν σε ρίτσι, ποιος θα την έπαιρνε την ματισμό της πάνω στα ψηλά τακούνια.
γιατρούς και κουτσή;» έλεγε κάθε τόσο ο πατέ- Βισκόζη στα σίγουρα. Καλοραμμένο ρού-
πρακτικούς να το ρας και γκρίνιαζε για τα έξτρα λε- χο παραδέχτηκα κι αυτό το ασύμμετρο
διορθώσουν φτά της παραγγελίας των ειδικών στον ποδόγυρο δίνει χάρη. Πλησίαζε. Ω-
παπουτσιών. Μ’ έτρεχαν σε για- ραίο ντεσέν, φλοράλ, σε απόλυτη αρμονία
τρούς και πρακτικούς να το διορ- με τους θάμνους της πλατείας που πέρνα-
θώσουν. Μου έκαναν επέμβαση γε δίπλα τους. Και τα κουμπιά, σωστή α-
στα δέκα κι έμεινα δώδεκα μήνες πόφαση να είναι τόσο μεγάλα. Χάρμα οφ-
εκτός σχολείου. Αν και πόναγα, θαλμών. Κι η τσάντα, τέλεια.
ήταν παράδεισος. Καθόλου δεν Ξαφνικά πετάγεται μέσα από τους θά-
μου άρεσαν τα μαθήματα. Βαριό- μνους, ένας. Δεν προλαβαίνω να δω τη
μουν το διάβασμα. Για να περνά η φάτσα του. Νεαρός μου φάνηκε. Αρπάζει
ώρα, η μητέρα μου έδινε πανάκια, την τσάντα κι αρχίζει να τρέχει.
Τεύχος 16 Σελίδα 7

Ένα ελαφρύ κούτσεμα, σαν το δικό τετραγώνου. Πηγαίνει μπροστά μου και
μου, με κάνει αρχικά να τον λυπηθώ. θυμάται μια χαρά τη διαδρομή για το σπίτι.
«Πού πας βρε κακομοίρη!» λέω. Η Σκοτεινό, υγρό, παγωμένο. Τι την ήθελε
γυναίκα βάζει μια δυνατή φωνή, μια γυναικεία τσάντα; «Πες μου τι την θέ- «Τι έκανες ρε
βουίζει ο τόπος. Ακούγεται συνάμα λεις;» φωνάζω με το που κλείνω την πόρ- μαλάκα;»
σπάσιμο γυαλιού. Οι φωνές της δια- τα πίσω μου. Βάζει τα κλάματα λέγοντας μουγκρίζω και
περαστικές, σπάζουν το παρμπρίζ μου ότι από τότε που ο πατέρας καθάρισε κόβεται η ανάσα
ενός διερχόμενου αυτοκινήτου, με την ντουλάπα της, του λείπουν τόσο πολύ μου. Τι; Ποιος
τον έκπληκτο οδηγό να σταματά α- οι τσάντες της με κείνη τη μυρωδιά από είναι αυτός;
πότομα και να τα βάζει μαζί της, ζη- ζαχαρωτό και σανέλ νο 5. Το έχει ξανακά- Παγώνω. Είμαι
τώντας αποζημίωση. Οι υπόλοιποι νει ομολογεί. Έχει μια μικρή συλλογή. εγώ. Έφηβος.
περαστικοί μένουν αναποφάσιστοι Μπαίνω στο παιδικό μου δωμάτιο διστα- Πανικόβλητος
θεατές σε ποιο από τα δύο γεγονότα κτικά. Ανοίγω την ντουλάπα. Στο πάνω βάζω το χέρι μου
να αφοσιωθούν. Τους κερδίζει ο ο- ράφι είναι εκεί όλες. Τις χαϊδεύω. Παίρνω πάνω από τον
δηγός και το σπασμένο τζάμι, γιατί μια με μαύρο λουστρίνι και χοντρή αλυσί- ώμο του στον
δεν συμβαίνει συχνά τέτοιος συντονι- δα. Την περνάω στο μπράτσο μου. Κοιτά- τοίχο, να
σμός στον αόρατο μικρόκοσμο, που ζω στον ολόσωμο καθρέφτη. στηριχτώ
τόσο άγνωστος είναι. Η χαμένη συ- «Μαμά;» λέει ο μικρός και καμαρώνω.
νοχή του κρύσταλλου μέχρι και τη
γυναίκα, την υπαίτιο αυτού του πρω- Λυδία Μαργαρώνη
τόγνωρου φυσικού φαινομένου, κέρ-
δισε και άναυδη κοίταζε τα θρύψαλα
του γυαλιού στο οδόστρωμα σαν να
ήταν χάντρες από σπασμένο κολιέ.
Γυρνάω και βλέπω αυτόν με την
τσάντα. Τρέχει. Όχι γρήγορα. Κου-
τσαίνει. Βάζω όλη τη δύναμη μου κι
αρχίζω να τον κυνηγάω. Πίσω μου
ακούω φωνές. «Ο κουτσός»,
«Πιάστε τον», «ο κουτσός την πήρε»
Προς στιγμή μπερδεύομαι για ποιον
λένε. Θα το πιάσω το κωλόπαιδο κι
ας είναι κουτσό.
Τον προλαβαίνω μόλις στρίβουμε τη
γωνία του πάνω δρόμου. Τον αρπά-
ζω από το μπουφάν και πέφτω πά-
νω του με δύναμη γυρνώντας τον
προς τη μεριά μου. Τον κολλάω στον
τοίχο με τις σχισμένες αφίσες κι ερ-
χόμαστε μούρη με μούρη. Μπλέκο-
νται οι ανάσες μας υγρές, βρωμερές,
ξελιγωμένες. «Τι έκανες ρε μαλάκα;»
μουγκρίζω και κόβεται η ανάσα μου.
Τι; Ποιος είναι αυτός; Εγώ. Παγώνω.
Είμαι εγώ. Έφηβος. Πανικόβλητος
βάζω το χέρι μου πάνω από τον
ώμο του στον τοίχο, να στηριχτώ.
Χαλαρώνω το σφίξιμο στο ρούχο
που είχα γραπώσει και τον κοιτάζω
στα μάτια. Αυτός, αν και ελεύθερος
από την λαβή μου δεν κουνάει ρού-
πι. Έκπληκτος κι αυτός με εμένα.
Δεν ξέραμε, ποιος να ρωτήσει ποιον.
Αδειάζουμε το περιεχόμενο της τσά-
ντας γύρω μας. Γεμίζουν οι πλάκες
του πεζοδρομίου με χαρτιά, στυλό,
κλειδιά, κινητό, πορτοφόλι, ακουστι-
κά, νεσεσέρ. Την διπλώνουμε προ-
σεκτικά. Τη βάζω κάτω από το σακά-
κι μου. Κάνουμε το γύρω του
Σελίδα 8 Το Έντυπο

Μια δήλωση παραίτησης και σκέψεις για το Δήμο
Χαλανδρίου, την «Αντίσταση με τους Πολίτες» και την
μεταξύ τους σχέση (αποσπάσματα)

Είναι καιρός, που έχω αποφασίσει ελπίδα για την κατάργηση του Καλλικράτη
να παραιτηθώ από τη θεσμική θέση, και την συνακόλουθη δυνατότητα να ασκη-
όπου ως τώρα βρίσκομαι. Σύντομα θεί μια πολιτική ριζοσπαστικής φιλολαϊκής
κλείνουν τα 2,5 χρόνια από την ανά- διαχείρισης. Η κατάσταση όμως άλλαξε
ληψη της διοίκησης του δραματικά από το καλοκαίρι της μεγάλης
Δήμου από την παράταξή κυβίστησης . Η σύμπραξη ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ
μας, την «Α. μ. τ. Π.». διέπρεψε ως μια ιδιαίτερα συνεπής μνη-
Πίστευα και πιστεύω ότι μονιακή κυβέρνηση, εξαιρετικά φιλική
οφείλουμε να επιδεικνύου- προς την υπερατλαντική υπερδύναμη και
με συνέπεια και συνέχεια το Ισραήλ και ψοφοδεής απέναντι στο βα-
ανάμεσα στις διακηρύξεις θύτατα αντιδημοκρατικό ιμπεριαλιστικό
και τις πράξεις μας. Έτσι, μόρφωμα που ονομάζεται Ευρωπαϊκή
φθάνοντας στο πλήρωμα Ένωση και τις εντολές των Δανειστών.
του χρόνου και με δεδομέ-
νο ότι στο DNA αυτής της Η πολιτεία μας ως διοίκηση από το
παράταξης είναι εγγεγραμ- περσινό καλοκαίρι έως σήμερα
μένη η αντίληψη για την
εναλλαγή σε όλα τα επίπε- Α. Ως προς την διαχείριση η θητεία μας
δα, υποβάλω την παραίτησή μου μέχρι στιγμής είναι αποτελεσματική και η
από τη θέση του αντιδημάρχου. Υ- εικόνα που εκπέμπουμε στους δημότες
πάρχει σωρεία σ/φισών και σ/φων είναι σε ικανοποιητικό βαθμό θετική. Χρό-
που μπορούν εξίσου ή καλύτερα νιες εκκρεμότητες της πόλης -σε επίπεδο
από μένα να ανταποκριθούν στις υποδομών-τακτοποιούνται σταδιακά ή
ανάγκες της. Είναι άλλωστε γνωστό έχουν δρομολογηθεί, ενώ στη διαχείριση
ότι τα νεκροταφεία είναι γεμάτα από της καθημερινότητας των δημοτών η δια-
αναντικατάστατους. Θα ήταν ωστόσο φορά είναι αισθητή για τους μη προκατει-
ανέντιμο από μέρους μου να απο- λημμένους. Είναι όμως αυτός ο κύριος
κρύψω μια σειρά λόγους που έχουν λόγος που επιλέξαμε να αναμετρηθούμε
επισπεύσει αυτή την απόφαση. με το την ανάληψη της διοίκησης; Αποτελεί
το «καλό των δημοτών και του δήμου»
Αποτελεί το «καλό Γιατί έχουν μεσολαβήσει πολλά τόσο επαρκές κριτήριο πολιτικής χάραξης, όπου
των δημοτών και στην κεντρική πολιτική όσο και στην στο πρόσφατο δημοψήφισμα το ΟΧΙ μειο-
του δήμου» πόλη από τη στιγμή που η Αντίστα- ψήφησε, έστω και οριακά; Σε ποιο βαθμό
επαρκές κριτήριο ση, με ποσοστό κάτω από 20% άραγε ο εγκλωβισμός σε αυτό το κριτήριο
πολιτικής χάραξης; στον 1ο γύρο και με βασικά συνθή- μας ωθεί με ανεπαίσθητα βήματα στην
Σε ποιο βαθμό ματα «Δεν χρωστάμε, δεν πληρώ- ενσωμάτωση ή ακόμη και στη μετάλλαξη;
άραγε ο νουμε» και «Η πόλη και οι ανάγκες Το ερώτημα δεν είναι ασήμαντο, πολλώ
εγκλωβισμός σε μας πάνω από τα κέρδη τους» ανέ- δε μάλλον όταν αναφερόμαστε σε ένα πο-
αυτό το κριτήριο λαβε τη διοίκηση του Δήμου. Η επι- λιτικό πείραμα, στο οποίο από την αρχή
μας ωθεί με τυχία αυτή προήλθε μέσα από την πολλοί -μέσα αλλά και πέρα από το Χα-
ανεπαίσθητα πολυδιάσπαση και τη φθορά που λάνδρι- είχαν στραμμένα τα μάτια τους.
βήματα στην είχαν υποστεί οι κυρίαρχες δημοτικές Έχω την αίσθηση ότι κινούμαστε ωθούμε-
ενσωμάτωση ή παρατάξεις λόγω της χρόνιας κακο- νοι εδώ και καιρό από μια δύναμη αδρά-
ακόμη και στη διοίκησης. Προέκυψε ακόμη ως από- νειας με άρρητο στόχο την επανεκλογή.
μετάλλαξη; ηχος της ανάγκης για ριζική αλλαγή Βρισκόμαστε σε μια μάλλον αμήχανη θέση
από τις λαϊκές κινητοποιήσεις του καθώς δύσκολα μπορεί κανείς να εξηγήσει
2012 και της ανάδειξης ως πολιτικού –στον εαυτό του και στους άλλους- πώς
τους εκφραστή, για την «κατάργηση θα τεθεί «η πόλη και οι ανάγκες μας πάνω
των μνημονίων με μια μόνο νομοθε- από τα κέρδη τους» όταν εφαρμόζεται το
τική πράξη» σε σύγκρουση με τους «και χρωστάμε και πληρώνουμε». Εμφανι-
δανειστές. Παράλληλα, η πολιτεία ζόμαστε έτσι ως μια διοίκηση αβρή προς
μας ως το καλοκαίρι του ‘15 συμβά- την κυβέρνηση και άφωνη πολιτικά. Υπό
δισε με το γενικότερο αίτημα και την αυτό το πρίσμα η ψήφιση της παραχώρη-
σης των αποθεματικών του δήμου για τις
Τεύχος 16 Σελίδα 9

ανάγκες της διαπραγμάτευσης με  Υπήρξε προσπάθεια να χρεωθεί
τους δανειστές αποτέλεσε τομή στην σε εργαζόμενους-μέλη του ΚΚΕ
πορεία μας. Η αβρότητα μας απέναντι φασιστικό-ρατσιστικό σκεπτικό.
στην κυβέρνηση, γίνεται ακόμα πιο  Ακολούθησε διαδι-
εμφανής αν αναλογιστούμε την αλλα- κτυακός διασυρμός
γή στάσης μας στον αγώνα απέναντι εργαζόμενης ως
στον "Καλλικράτη". Από την στιγμή φασίστριας και ρα-
που η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ- ΑΝΕΛ τσίστριας.
αποδέχθηκε το μνημονιακό πλαίσιο  Η δημόσια αυτοκρι-
και συνέχισε την εφαρμογή του Καλλι- τική του δημάρχου
κράτη, η στάση που κρατάμε ως πα- στάθηκε στο ύφος
ράταξη κι ως διοίκηση είναι η "σιγή και όχι στην ουσία
ιχθύος". των πεπραγμένων.
Στέκομαι ιδιαίτερα σε αυτό
Β. Σχετικά με την κοινωνική πολιτική γιατί η αριστερά που εκ-
και τις δράσεις αλληλεγγύης θεωρώ προσωπούμε δεν μπορεί
ότι βρισκόμαστε σε κομβικό σημείο. να ταυτίζεται με πρακτικές
Γιατί σε ό,τι αφορά τους έλληνες πολί- εργοδοτικού αυταρχισμού,
τες από τη μια θα φορτωθούμε την αλλά και γιατί θα πρέπει να μας προβλη-
απόσυρση του κεντρικού κράτους ματίσει το γεγονός ότι μετά από 2 χρόνια
από υποχρεώσεις του, αντιμετωπίζο- θητείας επικρατεί αίσθημα φόβου στους
ντας από την άλλη την έλλειψη πό- χώρους εργασίας του δήμου. Εξίσου
ρων και προσωπικού. Θα βρεθούμε προβληματική για τον πολιτικό μας χώρο
να διαχειριζόμαστε τη μιζέρια και τη κρίνω την άποψη σύμφωνα με την οποία
δικαιολογημένη αγανάκτηση των πο- η διοίκηση αποφασίζει και οι εργαζόμενοι
λιτών. Πρόβλημα πιθανώς να αντιμε- εκτελούν. Οι εργαζόμενοι έχουν δικαίωμα
τωπίσουμε και στην πολιτική αλληλεγ- λόγου που μάλιστα μπορεί να αποδει-
γύης στους πρόσφυγες, ειδικά στο χτεί ιδιαίτερα χρήσιμος εξαιτίας της σω-
ενδεχόμενο αύξησης της ροής τους σε ρευμένης γνώσης και εμπειρίας στο χώ-
μια ενδεχόμενη ελληνοτουρκική κρί- ρο. Αν κάτι τέτοιο δεν δυσκολεύονται να
ση. Ο κίνδυνος αυτός επιτείνεται όταν το αποδεχτούν μεγάλοι καπιταλιστικοί
αποφεύγουμε να ψελλίσουμε έστω όμιλοι, δεν βρίσκω το λόγο να το αρνού-
και μια λέξη για τον ελεεινό τρόπο με μαστε εμείς. Το αίσθημα περικύκλωσης Σχετικά με την
τον οποίο η κυβέρνηση εκχώρησε de από τον εχθρό σε ό,τι αφορά τους μηχα- κοινωνική
facto τη διαχείριση της εξαθλίωσης νισμούς του Δημοσίου, παρότι έχει ένα πολιτική και τις
των προσφύγων στις ΜΚΟ πετώντας βαθμό αλήθειας, μπορεί να μας οδηγήσει δράσεις
έξω τους ενοχλητικούς αλληλέγγυους. σε επικίνδυνες ατραπούς. Αν αναλογι- αλληλεγγύης… θα
στούμε μάλιστα την εντεινόμενη χρήση βρεθούμε να
Γ. Η σχέση με τους εργαζόμενους του αυτής της λογικής από τον ΣΥΡΙΖΑ για διαχειριζόμαστε τη
δήμου αποτελούν φυσιογνωμικά στοι- να δικαιολογήσει την εφαρμογή μνημονι- μιζέρια και τη
χεία για μια δημοτική διοίκηση της ακών μέτρων (πχ ιδιωτικοποίηση νερού) δικαιολογημένη
άλλης Αριστεράς. Έτσι, θα εστιάσω με τον φόβο ότι θα έρθει ο Μητσοτάκης αγανάκτηση των
στη φθινοπωρινή ρήξη με το σωματεί- να εφαρμόσει χειρότερο μνημόνιο, ο κίν- πολιτών.
ο διότι: δυνος γίνεται προφανής. Πρόβλημα
 Για πρώτη φορά η εκλεγμένη πιθανώς να
φιλολαϊκή και φιλεργατική δη- Δ. Υπάρχουν μία παραίτηση και δύο ανε- αντιμετωπίσουμε
μοτική αρχή έρχεται σε σύ- ξαρτητοποιήσεις δημοτικών συμβούλων, και στην πολιτική
γκρουση με μια εργατική συλ- η συμμετοχή στις συνεδριάσεις της δημο- αλληλεγγύης
λογικότητα με τρόπο απαξιωτι- τικής ομάδας μειώνεται, η παρουσία μας στους πρόσφυγες
κό, ενάντια σε κάθε συλλογικό στο δημοτικό συμβούλιο παρουσιάζει
μας κεκτημένο. τριγμούς. Η συμμετοχή στις συνελεύσεις
 Η κατοπινή ανακοίνωση του της παράταξης μετά από την αρχική εκτί-
γραφείου Δημάρχου στην ουσία ναξη (περίπου 120 άτομα) φθίνει συνε-
απαγόρευε μια αποφασισμένη χώς κι έφτασε στους 40. Η κύρια αιτία
από εκλεγμένο όργανο σύγκλη- είναι η υποβάθμιση της συνέλευσης και
ση γενικής συνέλευσης, θέτο- της δημοτικής ομάδας σε επικουρικά
ντας θέμα κυρώσεων. όργανα της Διοίκησης κι αυτή δίνει σε
όλο και περισσότερους την αίσθηση ότι
αποτελούν ενεργούμενα και όχι
Σελίδα 10 Το Έντυπο

υποκείμενα της ασκούμενης πολιτι- αργά ακόμη για να ορθώσουμε ανάστημα
κής. Όσο θα συνεχίζεται, η αποστασι- ως δήμος και ως παράταξη. Μπορούμε να
οποίηση και η απομάκρυνση σ/φων συζητήσουμε συλλογικά - σε συνθήκες
μας θα εντείνεται. Συνοψίζοντας, η ήττας της αριστεράς και κινημάτων - για το
εικόνα της δημοτικής αρχής μπο- αν και το πώς μπορεί ο δήμος και η παρά-
Να ανοίξει η ρεί να αποτυπωθεί ως εξής: ταξη να λειτουργήσουν προωθητικά:
συζήτηση στο  Πετυχημένη στη διαχείριση της
εσωτερικό μας καθημερινότητας και την διεκδί- Συνδέοντας τα τοπικά ζητήματα με κεντρι-
με την ανάλογη κηση των μεγάλων χώρων κές διεκδικήσεις και ρήξεις, όπως κάναμε
συντροφική  Αβρή απέναντι στην κυβέρνηση στο πρόσφατο παρελθόν. Επιδιώκοντας
ειλικρίνεια και  Φοβική, με εξάρσεις αυστηρό- και προωθώντας το συντονισμό με άλλες
σοβαρότητα και τητας έναντι των εργαζομένων δημοτικές διοικήσεις που κινούνται σε
να προσπαθήσει  Προσωποκεντρική, με προβλή- στοιχειωδώς συγκρουσιακή κατεύθυνση με
να συμπεριλάβει ματα στη συλλογικότητα και το κυβερνητικούς διεκπεραιωτές μνημονίων.
όσους συντονισμό Ενημερώνοντας με ειλικρίνεια και οργανώ-
αναγνωρίζουν  Με εμφανή υποβάθμιση της νοντας σε λαϊκές συνελεύσεις – όσο είναι
ακόμη ότι είναι παράταξης σε ρόλο βοηθού της δυνατό - τις αντιστάσεις των πολιτών. Κα-
στο συλλογικό διοίκησης τοχυρώνοντας σχέσεις συνεργασίας και
μας εγχείρημα Αναφέρθηκα ενδεικτικά στα προβλή- σεβασμού με τους εργαζομένους και τα
ματα που έχουν προκύψει, όχι για να οργάνα τους. Επιδιώκοντας το δημόσιο
παραστήσω τον γκρινιάρη, αλλά γιατί διάλογο σε ζητήματα θεωρίας και πολιτι-
τα δύσκολα βρίσκονται μπροστά μας. κής. Επανακατοχυρώνοντας έμπρακτα την
Γιατί θα έχουμε να αντιμετωπίσουμε πολιτική μας ανεξαρτησία τόσο απέναντι
την συνεχώς εντεινόμενη απεμπλοκή στο μνημονιακό κράτος όσο και στους
του κεντρικού κράτους από λειτουργί- κομματικούς μηχανισμούς της αριστεράς.
ες, που ως τώρα αποτελούσαν υπο-
χρέωσή του, και το πέρασμά τους Όμως από το καλοκαίρι του ’15 ως διοίκη-
στους Ο.Τ.Α. χωρίς τους αναγκαίους ση έχουμε πορευθεί με σημαντικό βαθμό
πόρους και το απαραίτητο μόνιμο αυτονόμησης έναντι της παράταξης. Αν
προσωπικό. Θα κληθούμε να υλο- συνεχίσουμε έτσι, οι διαφορές από ένα
ποιήσουμε μνημονιακές πολιτικές με τυπικό ψηφοδέλτιο αριστερών αυτοδιοικη-
την απαραίτητη δόση φιλολαϊκής ρη- τικών παραγόντων θα είναι πλέον δυσδιά-
τορικής, επικλήσεων κριτες. Γι΄ αυτό είναι απαραίτητο να ανοίξει
στην αλληλεγγύη και η συζήτηση στο εσωτερικό μας με την ανά-
στην «ανάγκη να βά- λογη συντροφική ειλικρίνεια και σοβαρότη-
λουν όλοι ένα χεράκι». τα και να προσπαθήσει να συμπεριλάβει
Όμως ο Δήμος μας – όσους αναγνωρίζουν ακόμη ότι είναι στο
όπως και οι άλλοι συλλογικό μας εγχείρημα.
Ο.Τ.Α, - μαστίζεται ήδη
από υποστελέχωση, Με την ελπίδα η παραίτησή μου να λει-
γήρανση δυναμικού, τουργήσει ενισχυτικά προς αυτήν την κα-
έλλειψη πόρων, ασφυ- τεύθυνση,
κτικό έλεγχο από τους
μνημονιακούς τοποτη- συντροφικά, Θοδωρής Αλεξίου
ρητές. Θα μπορέσει
άραγε να λειτουργήσει
με πρόσθετες υποχρεώ-
σεις και μάλιστα υπο-
χρηματοδοτούμενος και
με δυναμικό αποψιλω-
μένο και καταπονημένο; Θα υπάρξει
σχεδιασμός με «συμβασιούχους γαλέ-
ρας»; Κυρίως, μπορούμε να συνεχί-
σουμε άφωνοι για αυτά αλλά και για
όσα συντελούνται στην χώρα, για να
μην κακοκαρδίσουμε «φίλους» και
«συμμάχους», για το καλό των δημο-
τών και του δήμου; Ίσως δεν είναι
Τεύχος 16 Σελίδα 11

Ο ζωγράφος του αδύνατου

Στο τεύχος αυτό του ΕΝΤΥΠΟΥ γνωρίζουμε τον Maurits Cornelis Escher (17
Ιουνίου 1898 – 27 Μαρτίου 1972). Ήταν Ολλανδός εικαστικός καλλιτέχνης
(χαράκτης). Αυτό που κυρίως χαρακτηρίζει το έργο του είναι η απεικόνιση του
αδύνατου. Γραφικές παραστάσεις ανθρώπων, ζώων, αντικειμένων, οι οποίες δη-
μιουργούν την ψευδαίσθηση του απείρου (μοτίβα που δεν τελειώνουν ποτέ και
πουθενά, παράδοξες αρχιτεκτονικές δομές, οφθαλμαπάτες). Αυτή η ιδιαιτερότητα
των σχεδίων του για να απεικονίσει το αδύνατο, οφείλεται στην επιρροή που δέ-
χτηκε ο Escher από τα μαθηματικά και ιδιαίτερα από τις αρχές της προβολικής
γεωμετρίας, όπως και από τα πορίσματα και τις προτάσεις της μη Ευκλείδειας
γεωμετρίας. Τα μαθηματικά παράδοξα όπως ο κύβος του Necker, το τρίγωνο του
Penrose και η λωρίδα του Möbius, γοητεύουν τον Escher, που θέλει να καταδεί-
ξει κόσμους “αδύνατους”. Οι γεωμετρικές συμμετρίες και τα επαναλαμβανόμενα
μοτίβα στα περίτεχνα διακοσμητικά των μαυριτανικών κάστρων στην Ισπανία,
που επισκέφτηκε σε νεαρή ηλικία, είναι επίσης επιρροές φανερές σε όλο του το
έργο.

Επιμέλεια κειμένου και έργων: Λυδία Μαργαρώνη

Ο αγώνας για να κλείσει η χωματερή συνεχίζεται!

Αρκετές είναι οι συλλογικότητες, αλλά όχι όσες θα ΄πρεπε με βάση την κρισιμότη-
τα της κατάστασης, που ενεργοποιούνται και πάλι από το καλοκαίρι του 2016 στο
δύσκολο αυτό αγώνα για υγεία και ποιοτική ζωή στη Δυτική Αττική, αλλά και σε
όλη την Αττική. Στο πλαίσιο αυτό οργανώθηκαν και οργώνονται νέες δράσεις μετά
τη ψήφιση του νέου ΠΕΣΔΑ από το Περιφερειακό Συμβούλιο το Δεκέμβρη του
2016.
Από μερικές συλλογικότητες έχει συγκροτηθεί το ΔΥΤΙΚΟ ΜΕΤΩΠΟ, ένας Συντο- Αρκετές
νισμός φορέων, συλλογικοτήτων και πολιτών σε Δ. Αττική και Δ. Αθήνα, στον ο- συλλογικότητες
ποίο συμμετέχει και η δική μας ΕΛΜΕ, η ΕΛΜΕ Άνω Λιοσίων - Ζεφυρίου - Φυλής. ενεργοποιούνται
Το ΔΥΤΙΚΟ ΜΕΤΩΠΟ οργάνωσε ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΥΠΟΥ την Τρίτη 14/2 για το πάλι από το
οριστικό κλείσιμο της χωματερής. Ενημέρωσε για τις νέες και κυρίως δυσάρεστες καλοκαίρι του
εξελίξεις μετά την ψήφιση του ΠΕΣΔΑ και την έναρξη της υλοποίησής του. Την 2016 στον αγώνα
Κυριακή, 19/3, έγινε Ποδηλατοπορεία, ένας ποδηλατικός γύρος, σε Δυτική για υγεία και
Αθήνα και Δυτική Αττική, για να απαιτήσει και πάλι το κλείσιμο της χωματε- ποιοτική ζωή στη
ρής, όσο πιο γρήγορα γίνεται. Δυτική Αττική κι
Συνδιοργανώθηκε από το Δυτικό Μέτωπο μαζί με άλλες συλλογικότητες της περι- Αθήνα και σε όλη
οχής, ποδηλατικούς συλλόγους και σωματεία, συλλόγους γονέων, εκπολιτιστι- την Αττική…
κούς, αθλητικούς κλπ και στηρίχτηκε και από εκπαιδευτικά σωματεία της περιο- οργανώνουν νέες
χής. Στις διάφορες πλατείες, που αναφέρονται πιο κάτω, άλλοι ήμασταν με ποδή- δράσεις μετά τη
λατα, άλλοι με αυτοκίνητα και μηχανές κι άλλοι στις πλατείες. Το μήνυμα ήταν σα- ψήφιση του νέου
φές: ΟΛΟΙ ΜΑΖΙ μπορούμε να κάνουμε πολλά για να κλείσει το έγκλημα της ΠΕΣΔΑ το
χωματερής!!! Δεκέμβριο
Αφετηρία: Πλ. Αγ. Αναργύρων, 10.30 - Πλ. Γεννηματά Ιλίου, 11.00 - Πλ. Δημαρ-
χείου Περιστερίου, 11.30, Πλ. Ηρώς Πετρούπολης, 12.15, Κυκλικός κόμβος Αν.
Λιοσίων, 12.45, Τερματισμός: Κεντρική Πλ. Αν. Λιοσίων, 13.00
Επιπλέον, την Κυριακή, 5/3, οργανώθηκε εκδήλωση για τα προβλήματα που
προκύπτουν στην Αττική και τους κατοίκους της από τη λειτουργία της χωματερής
και της ανακύκλωσης. Την ευθύνη της εκδήλωσης είχε η Ανοικτή Λαϊκή Συνέ-
λευση Αγίων Αναργύρων και Καματερού κι επίσης συμμετείχε η ΕΛΜΕ μας με
απόφαση του ΔΣ.

Η χωματερή στη Φυλή είναι έγκλημα διαρκείας!
Το τέλος του 2016 σηματοδότησε το τέλος μιας ολόκληρης περιόδου στον τομέα
της διαχείρισης των αποβλήτων: της μετάβασης σε ένα νέο σχεδιασμό, τον
ΠΕΣΔΑ, που υποτίθεται ότι δομείται στη λογική της αποκεντρωμένης διαχεί-
ρισης, με έμφαση στην πρόληψη, στην προδιαλογή, στην ανάκτηση υλικών
και στο δημόσιο χαρακτήρα του συστήματος διαχείρισης. Βασικά νέα στοιχεία
είναι τα εθνικά σχέδια πρόληψης και διαχείρισης των αποβλήτων (εγκρίθηκαν το
Δεκέμβρη του 2015), τα περιφερειακά σχέδια, ΠΕΣΔΑ, (των οποίων η έγκριση ολο-
κληρώθηκε το Δεκέμβρη του 2016) και, για πρώτη φορά, τα τοπικά σχέδια διαχείρι-
σης αποβλήτων (ΤΣΔΑ) των δήμων, που εκπονήθηκαν στο ενδιάμεσο διάστημα.

Δυσοίωνη η κατάσταση στην Αττική
 Οι στόχοι της προδιαλογής και της ανάκτησης δεν προδικάζουν το αποτέλε-
σμα και εξάλλου είναι υποχρεωτικοί από το εθνικό σχέδιο. Οι στόχοι αυτοί
δεν θα επιτευχθούν γιατί απουσιάζει και το κατάλληλο μοντέλο διαχείρισης
και τα αναγκαία εργαλεία.
όλοι στον αγώνα για μια καλύτερη ζωή!!!

 Για πολλά χρόνια ακόμη, δεν θα έχουμε δημοτικές υποδομές υποδοχής και
αξιοποίησης (περιβαλλοντικά και οικονομικά) της πρώτης μεγάλης κατηγορί-
ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ - ΡΗΞΗ - ΑΝΑΤΡΟΠΗ

ας των ΑΣΑ, των ανακυκλώσιμων.
 Για πολλά χρόνια ακόμη το ουσιαστικό έργο της ανακύκλωσης θα εξακολου-
θήσουν να το κάνουν τα ιδιωτικά συστήματα -και θα επωφελούνται από αυτό
-, ενώ οι δήμοι θα συνεχίσουν να κάνουν τη συλλογή και τη μεταφορά και να
επωμίζονται το κόστος.
 Για πολλά χρόνια ακόμη, θα συνεχίσουμε να μην έχουμε δημοτικές υποδο-
μές υποδοχής και αξιοποίησης (περιβαλλοντικά και οικονομικά) της δεύτερης
μεγάλης κατηγορίας των ΑΣΑ, των προδιαλεγμένων οργανικών, που θα
πρέπει να μεταφέρονται στο ΕΜΑΚ και, ίσως, στο μέλλον και σε κάποιες
άλλες κεντρικές μονάδες κομποστοποίησης.
 Για πολλά χρόνια ακόμη, εξαιτίας των παραπάνω, τα ποσοστά προδιαλογής
και ανάκτησης υλικών θα παραμένουν χαμηλά και οι στόχοι που μπαίνουν
θα αποτελούν «όνειρο θερινής νυκτός». Κατά συνέπεια, τα σύμμεικτα θα
εξακολουθήσουν να είναι η μεγαλύτερη κατηγορία των ΑΣΑ.
 Για πολλά χρόνια ακόμη, δεν θα μπορούμε να υποβάλλουμε σε επεξεργασία
τα πολλά σύμμεικτα, αφού το μοναδικό εργαλείο που θα έχουμε στη διάθεσή
μας θα είναι το ΕΜΑΚ, το οποίο τη μόνη δουλειά που κάνει είναι: να θάβει ό,
τι υποδέχεται, να συντηρεί την επιχειρηματική δραστηριότητα μιας ιδιωτικής
εταιρείας και να «βάζει μέσα» οικονομικά τον ΕΔΣΝΑ και τους δήμους.
Eνδεχομένως, να υπάρχει και η μονάδα της WATT στη Φυλή και μια μονάδα
στην Ανατολική Αττική, της οποίας αφού συρρικνώθηκε στο μισό η δυναμι-
κότητα, συνδέθηκε και με τη λαθεμένη χωροθέτηση του ΧΥΤΑ Γραμματικού,
για να γίνει και αυτής της μονάδας δύσκολη η κατασκευή.
 Τέλος, για πολλά χρόνια ακόμη, θα εξακολουθήσουμε να έχουμε τεράστιες
ανάγκες σε χώρους ταφής, οι οποίοι, όμως, δεν θα υπάρχουν, αφού τα τε-
λευταία κύτταρα του ΧΥΤΑ Φυλής θα έχουν γεμίσει, μέχρι το τέλος του 2018
και οι νέοι ΧΥΤΑ/ΧΥΤΥ είναι ακόμη στα χαρτιά. Και, φυσικά, δεν μας διαφεύ-
γει ότι οι πρώτοι υποψήφιοι χώροι, αν και όταν επιλεγούν, είναι αυτοί των
παλιών χωροθετήσεων, όπως το Μελετάνι και το λατομείο Μουσαμά, μαζί με
τη χιλιοσυζητημένη περίπτωση του ΧΥΤΑ Γραμματικού.
Επισκεφθείτε μας στο
http://to-entypo.blogspot.gr/ Για όλους αυτούς τους λόγους, πιστεύουμε ότι και ο νέος σχεδιασμός στην Αττική,
ο ΠΕΣΔΑ, είναι βασικά συγκεντρωτικός, αναπαράγει βασικές παθογένειες
του υπάρχοντος, ανάμεσά τους και την τάση για διαρκή κατακερματισμό και
ιδιωτικοποίηση της διαχείρισης των αποβλήτων, δεν παράγει σοβαρό περι-
βαλλοντικό αποτέλεσμα και δεν αντιμετωπίζει την επερχόμενη περιβαλλοντική κρί-
ση λόγω των σκουπιδιών. Αντίθετα, επιταχύνει την κρίση, με την περιφέρεια
Δείτε ακόμα και τους δήμους να είναι απροετοίμαστοι να την αντιμετωπίσουν.
http://ekpanoliosion.blogspot.gr
http://elme-alzefy.blogspot.gr Επιμέλεια κειμένου, ΧΤΚ