Gedragsonderzoek

Overheid, laat je beleid testen
in een brief van 28 maart aan Edith zoals belastingen,
Schippers voor 'ruimte' in het arbeidsparticipatie, milieu en
regeerakkoord, oftewel voor het onderwijs bestaat te weinig
formuleren van beleidsdoelen in gedragskennis om vanaf de
plaats van het vastleggen van een tekentafel beleid te maken dat een
aanpak. Daar sluiten wij ons bij grote kans van slagen heeft.
aan: die ruimte moet worden benut
voor het uittesten van nieuwe Hoe komen we verder bij zo'n
maatregelen, zodat een lerende gebrek aan kennis? Allereerst door
overheid ontstaat. Iedere nieuwe te onderkennen dat er reden is voor
minister zou in de komende een gezonde portie twijfel aan het
regeerperiode ten minste vijf van beleid. En vervolgens door nieuw
zulke experimenten moeten beleid wel een kans te geven, maar
starten. geen blind vertrouwen. In andere
woorden: laat beleid zich eerst op
Ten eerste leidt dat tot een kleine schaal bewijzen, alvorens
overheid die efficiënter wordt in het het breed in te voeren.
behalen van doelen. Kleine Experimenteer systematisch met
aanpassingen, zoals een reminder wijzigingen en monitor het effect
op het juiste moment, kunnen tot daarvan.
grote besparingen leiden. Op die
Vergroot expertise op snijvlak van manier heeft de Noorse In een tijd van nepnieuws en
beleid en wetenschap met een belastingdienst miljoenen extra zogenaamde alternatieve feiten
inkomsten behaald. Ook op grote heeft de maatschappij behoefte
centrum voor gedragsinzichten.
maatschappelijke thema's, zoals aan beleid dat bewezen effectief is.
schuldhulpverlening en zorg, kan Het Behavioral Insights Team, dat
In ons land testen we alles, behalve
het testen van beleid tot grote de Britse overheid adviseert, heeft
beleid. Wij pleiten voor een kabinet
besparingen leiden. in samenwerking met
dat durft te experimenteren met
overheidsinstellingen al meer dan
voorgenomen beleidsmaatregelen.
Daarnaast kunnen 200 experimenten uitgevoerd; de
beleidsexperimenten een Wereldbank voert momenteel
Van het format van Boer zoekt
belangrijke functie in het veertig gedragsexperimenten uit.
Vrouw tot de nieuwste chipssmaak,
regeerakkoord vervullen. Partijen
iedere aanpassing wordt van
kunnen fundamentele Ook in Nederland is er een begin
tevoren getest onder gebruikers.
meningsverschillen beslechten over gemaakt: ondergetekenden hebben
Dat heeft een reden: testen levert
hoe je een overeengekomen de afgelopen jaren meegewerkt
een beter product op en voorkomt
beleidsdoel bereikt, door vooraf aan een beperkt aantal
dure missers.
mogelijke aanpakken te testen op beleidsexperimenten. Maar het
effectiviteit en haalbaarheid. goed toepassen en testen van
Bij beleid blijft een test vaak
gedragskennis vraagt om een
achterwege en dat leidt tot
Zo komt in het regeerakkoord nieuw type expertise dat binnen de
onnodige ergernis en kosten. Een
waarschijnlijk een plan dat ervoor Nederlandse overheid onvoldoende
recent voorbeeld is de manier
moet zorgen dat meer zzp'ers een aanwezig is.
waarop de overheid communiceert
arbeidsongeschiktheidsverzekering
met studenten over de geldigheid
afsluiten. Om dat te laten slagen, De logische vervolgstap is het
van de ov-jaarkaart. Studenten zien
zou in één sector gedurende een oprichten van een onafhankelijk
e-mails hierover van DUO vaak
jaar een automatische, maar expertteam of centrum voor
over het hoofd, constateerde de
opzegbare verzekering (opt-out) gedragsinzichten, waar ook de
Ombudsman vorige maand.
getest kunnen worden. Afhankelijk WRR afgelopen maandag voor
Tienduizenden
van het resultaat kan de pleitte. Daarin kan expertise
deurwaarderbezoeken zijn het
verzekering daarna in aangepaste worden opgebouwd op het snijvlak
gevolg. Door te experimenteren
vorm worden uitgerold. van beleid en wetenschap. Zo'n
met beter geformuleerde e-mails en
team kan zichzelf binnen vier jaar
sms-berichten zou de overheid dit
Ten derde kan een experiment terugverdienen door het effectiever
kunnen voorkomen.
naast politieke patstellingen ook maken van bestaand beleid en het
een wezenlijk gebrek aan kennis voorkomen van dure missers. Het
De secretarissen-generaal pleitten
doorbreken. Op belangrijke thema's is tevens het best mogelijke bewijs

© de Volkskrant donderdag 27 april 2017 Pagina 24 (1)
dat de coalitiepartijen aan fact-
based in plaats van aan fact-free
politics durven te doen.

dr. Eva van den Broek

(Wageningen University &
Research),

prof.dr. Robert Dur

(Erasmus Universiteit Rotterdam),

en negen anderen.

© de Volkskrant donderdag 27 april 2017 Pagina 24 (2)