You are on page 1of 8

Sen o Paryżu „Człowiek żyje w wielu wymiarach”

To było tak, że jak kończyłam tę szkołę, to miałam bardzo dużo pracy To, co widzimy teraz, jest jakimś kryzysem demokracji liberalnej,
i myślałam, że chciałabym już skończyć. Było mi po prostu ciężko czyli takiej, która daje maksimum wolności obywatelom. Pytanie,
fizycznie, byłam bardzo zmęczona. Ale jak już odpoczęłam, minęły czy ta wolność jest odbierana jako wolność w momencie, kiedy człowiek
pierwsze wakacje, to pomyślałam: Boże, jak ja bym chciała tam nie ma pracy lub nie ma szacunku w swej pracy, kiedy nie ma
8 “
wrócić…Jakbym wróciła, to bym już tak nie narzekała”. pieniędzy na godne życie albo nie ma perspektyw, by je osiągnąć. 2

Bezpłatny miesięcznik
Nr 53 z kWIeCIeń 2017

Nie ma dla nas granic, nie
więzi nas czas. Jesteśmy
wiecznie młodzi, idziemy
pod wiatr. I choćby moją
drogę rozświetlał tylko
Wieczna młodość sam mówi, tylko i wyłącznie na
promień, będę co ta iskra, grze. Jednak potrafił też podejść do
afery związanej z jego wiekiem z
dystansem. W marcu 2014 roku
co potrafi wskrzesić ogień
Chelsea podejmowała u siebie Tot-
(Łukasz„Młody M”Piet-
rzak). Czy wiek może być tenham. The Blues wygrali to spotka-
nie 4:0, a jedną z bramek zdobył Sa-
muel Eto’o. Co w tym niezwykłego?
barierą w osiąganiu suk-
Napastnik w ciekawy sposób celebro-
cesów? Czy jeśli się cze-
goś mocno pragnie i do wał strzelenie gola. Podbiegł do
tego dąży z wielkim zaan- chorągiewki, złapał ją jedną ręka,
a drugą położył na biodrze i udawał
w ten sposób staruszka.
gażowaniem, to pomimo
Renato Sanches uznawany jest za
wielu ograniczeń, można
swój cel osiągnąć? Czy są najlepszego piłkarza młodego poko-
lenia na świecie. Czy rzeczywiście
młodego? Po Mistrzostwach Euro-
na to jakieś sposoby?
py 2016 we Francji, gdzie Portugal-
czycy zdobyli tytuł mistrzowski,

C hciałbym przyjrzeć się
bliżej metrykom zawodni-
ków piłkarskich, gdyż to
tam może być ukryta metoda na suk-
ces. Na początek weźmy pod lupę
Afrykę. Tam właśnie zaczęto wyda-
Źródło: fakt.pl
parę osób postanowiło bliżej przyj-
rzeć się zdolnemu Sanchesowi.
Według oficjalnych dokumentów
Portugalczyk urodził się 18 sierpnia
1997 roku w Lizbonie. Pochodzi
jednak z Wysp Zielonego
wać zawodnikom fałszywe paszpor- Przylądka, a portugalski urząd zare-
ty. W 2003 roku reprezentacja Kenii jestrował go dopiero w wieku 5 lat.
U-17 została wyrzucona z między- Gdy Renato grał w Benfice, przed-
20-letni Joseph Minala

narodowych rozgrywek za takie cięstwo? Trudno powiedzieć; możli- dia twierdziły, że ten piłkarz miał wspomnienia związane z jego ido- stawiciele Sportingu zarzucali mu,
właśnie nieprawidłowości. Podobny we, że wyjdzie to na jaw po latach. mieć w rzeczywistości 41 lat, co po- lem Rogerem Millą odpowiedział: że ma fałszywy paszport. Sprawa
los spotkał Gambię U-20 w 2014 Na ten moment FIFA nie wykryła noć sam zainteresowany miał powie- „Pamiętam, jak po raz pierwszy zo- miała trafić do sądu, jednak osta-
roku. żadnych nieprawidłowości w dzieć w lokalnym radiu. Po przepro- baczyłem jego grę na żywo. Po- tecznie Sporting wycofał swoje
Aby uniknąć podobnych sytuacji związku z metrykami zawodników. wadzonym przez włoską federację szedłem na mecz Kamerun – Zam- oskarżenia.
FIFA w 2009 roku, specjalnie na W ubiegłym roku, podczas kwali- śledztwie okazało się jednak, że bia. Miałem sześć-siedem lat.
Mistrzostwa Świata do lat 17, wpro- fikacji do Mistrzostw Świata U20, piłkarz rzeczywiście jest w takim Potem poprosiłem go o autograf,
wadziła system, który z większą w reprezentacji Kenii zagrało aż wieku, jaki widnieje w paszporcie. a on oddał mi swoje buty. Byłem
Wiek ma znaczenie?
dokładnością pozwala sprawdzić, pięciu zawodników, którzy byli za W styczniu tego roku rozegrano oszołomiony”. Wszystko byłoby Zlatan Ibrahimović ma 35 lat i
czy piłkarze mają rzeczywiście tyle starzy na udział w tych zawodach. Puchar Narodów Afryki. Te Mist- w porządku, gdyby nie to, że mecz cały czas zachwyca swoją grą na
lat, ile wpisane jest w ich paszpor- Afrykańska Federacja Piłkarska za- rzostwa wygrała reprezentacja Ka- opisany przez piłkarza odbył się europejskich boiskach. Strzela gola
tach. Co ciekawe, tuż przed tym tur- jęła się tą sprawą, gdyż Sudańczycy merunu, a najlepszym piłkarzem w 1985 roku. Według oficjalnych za golem i pokazuje, że wiek nie ma
niejem z reprezentacji Nigerii usu- – rywale Kenijczyków w elimina- turnieju został wybrany 21-letni danych Eto’o powinien mieć wtedy większego znaczenia. Można mieć
nięto aż 15 zawodników! Ta sytua- cjach – złożyli protest. Kraj słynący Christian Bassogog. „21? 21 to on cztery lata. Anna Barranca, 20, 30 czy 35 lat, ale najważniejsze
cja jasno pokazała, że kraje z Afryki ze świetnych biegaczy został zdys- miał właśnie w '95”, stwierdził Włoszka, która była kiedyś part- jest to, jak piłkarz prezentuje się na
na turniejach młodzieżowych maso- kwalifikowany z rozgrywek za dziennikarz Canal+ Tomasz Smo- nerką Samuela, na łamach „The boisku, a nie jaką datę urodzin ma
wo korzystają ze starszych piłkarzy. wspomniane wyżej oszustwa. kowski. Oczywiście w tych przy- Sun” wyznała, że Kameruńczyk w metryce. Minala gra w drugiej li-
Po latach okazało się, że Nigeryj- padkach nie będą wyciągane żadne urodził się w 1974 roku, co ozna- dze włoskiej, a Bassogog w Chi-
czycy podczas Igrzysk Olimpijskich konsekwencje, gdyż nie ma ograni- cza, że dziś miałby 43 lata, a nie 36. nach. Razem mają 41 lat. Czy rze-
w 1998 roku wstawili do składu aż czenia wiekowego w rozgrywkach Jose Mourinho narzekając kilka lat czywiście tak jest? Może tak, może
Oskarżenia
trzech zawodników z podrobionymi Pierwszym głośnym zawodni- ligowych czy międzynarodowych. temu na brak klasowych napastni- nie, niech to będzie ich słodka ta-
paszportami, którzy zgodnie z prze- kiem, którego podejrzewano o O przekręty związane z wiekiem ków w Chelsea, powiedział: „Ok, jemnica. Podobno każdy z nas ma
pisami nie mogli wystąpić na olim- fałszywy paszport, był Joseph Mina- oskarżano również Sameula Eto’o i mam Eto'o, ale on ma już 32 lata. tyle lat, na ile sam się czuje, więc
piadzie. W 2015 roku Mistrzem la. Cztery lata temu rzymskie Lazio Renato Sanchesa. Ten pierwszy na- A może nawet 35, kto wie?”. Co na nie zabraniajmy piłkarzom bycia
Świata do lat 20 została… Nigeria. pozyskało do swojego klubu 17-let- wet sam się wygadał dziennika- to sam zainteresowany? Odcina się wiecznie młodymi.
Czy tym razem było to czyste zwy- niego Kameruńczyka. Włoskie me- rzom... Na pytanie o pierwsze od tej sprawy i skupia się, jak to Arkadiusz DOBRUCHOWSKI
2 www.facebook.com/gazeta.fenestra

„Człowiek żyje w wielu wymiarach”
Agnieszka Holland nie
wymaga przedstawienia,
gdyż jej nazwisko trwale
wbudowało się w mur
polskiej sztuki filmowej.
Reżyserka stara się uka-
zywać rzeczywistość na
ekranie w sposób nie-
konwencjonalny, tworzy
wielowymiarowe fabuły,
liczne parabole egzys-
tencjonalne oraz nietry-
wialne portrety psycho-
logiczne bohaterów.
Twórczość artystki była
wielokrotnie nagradza-
na. Podczas tegoroczne-
go Berlinale Agnieszka
Holland otrzymała statu-
etkę Srebrnego Niedź-

Źródło: Mark Blinch/Reuters
wiedzia za wyreżysero-
wanie filmu„Pokot”.

LIVIA ROk: W powstawaniu
filmu Pokot uczestniczyła mię- Agnieszka Holland

między nami były konstruktywne, A.H.: To nie są proste podziały... zwierząt, demokracja, wolność jed- wani. Okazało się jednocześnie, że
dzy innymi pani Olga Tokar-

obydwie miałyśmy ten sam cel – Figura myśliwych w naszym filmie nostki, wolność ekspresji, szacunek zmiana geopolityczna na świecie,
czuk. Jak określiłaby Pani

scenariusz ma być maksymalnie ko- jest pewną metaforą określonej do inności. Już sam dobór tematu, upadek Związku Radzieckiego,
współpracę reżysera z pisa-

munikatywny, atrakcyjny dla poten- mentalności władzy, ofiarami są zaś którym się człowiek zajmuje, jest kompromitacja projektu ładu
rzem? Cechuje ją jednomyśl-

AGNIESZKA HOLLAND: To cjalnego widza, ale jednocześnie zwierzęta. Ale myśliwi chcieliby, polityczny. Zrobiłam szereg filmów, społecznego, który ten system rze-
ność czy odmienność wizji?

jest skomplikowany proces. Trudno złożony, skomplikowany. Zależało żeby również słabsi ludzie byli ofia- które nie miały bezpośredniego od- komo realizował, osłabiła również
go opisać w kilku zdaniach. To była mi też na zachowaniu różnorodnoś- rami, prawda? Chcą rozciągnąć swą niesienia politycznego, ale w odbio- ład, przede wszystkim stosunki pra-
książka Olgi, ja chciałam zachować ci gatunkowej, widocznej też w władzę nad naturą, ale również nad rze były jakoś tam polityczne. cy w tych demokratycznych kra-
jej maksymalną wierność. Oczywiś- książce, ale w filmie efekt tego ludźmi, których uważają za słab- jach. To, co widzimy teraz, jest jaki-
cie zdając sobie sprawę z tego, że patchworku gatunków miał być wy- szych. Oryginalność postaci Du- mś kryzysem demokracji liberalnej,
dwa różne media rządzą się różny- raźniejszy. W filmie taka różnorod- szejko polega na tym, że ona nie czyli takiej, która daje maksimum
L.R.: Po premierze filmu Pokot

mi prawami. Olga to doskonale ro- ność gatunków jest dość rzadka. jest ofiarą, odmawia bycia nią, nie wolności obywatelom. Pytanie, czy
w kinie Helios w Poznaniu

zumiała, więc nie walczyła o to, aby Sukces takiego zabiegu jest trudny czuje się jak ofiara. Ona czuje się ta wolność jest odbierana jako wol-
wspomniała Pani, że główna

scenariusz był dokładnym odwzoro- do osiągnięcia, dla mnie zaś to było kimś, kto zaprowadza porządek i ność w momencie, kiedy człowiek
bohaterka – Janina Duszejko,

waniem książki. Chodziło jej jed- nowe wyzwanie, niełatwe zarówno walczy o sprawiedliwość. Można to nie ma pracy lub nie ma szacunku
należy do Pani pokolenia. Po-

nak o to, by główny przekaz, za- na etapie scenariusza, jak i w trak- przełożyć na sytuację polityczną,
równo artystyczny, jak i ideowy, był cie realizacji. Cały czas o tym dys- ale to byłaby spora wulgaryzacja.
Dorastałam w systemie, który był autorytarny;
w filmie adekwatnie oddany. Ten kutowałyśmy. Potem włączyła się Metafora ma szerszą pojemność niż nie był demokratyczny. Prawa prawie wszyst-
proces był dość długi. Książka oka- także Kasia Adamik, która reżyse- proste, polityczne przetłumaczenie.
zała się trudniejsza do adaptacji, niż rowała część tego filmu. Pokazy-
kich obywateli były, często w brutalny sposób,
nam się wydawało, broniła się wałyśmy scenariusz różnym gre- ograniczane .Wydawało mi się, że warto walczyć o taki sys-
przed filmowymi uproszczeniami. miom i w pewnym momencie, kie-
L.R.: Czy aktywność polityczna

Na pierwszym etapie brała w tym dy nam się wydawało, że jesteśmy
nie jest dla artysty w pewnym
tem, gdzie człowiek jest szanowany, jego prawa są prze-
udział pomysłodawczyni sfilmowa- bliskie sukcesu, okazało się, że
sensie niebezpieczna? Nie za-
strzegane, ma wpływ na swój los i na los swojej wspólnoty.
nia tej powieści — producentka z reakcje czytelników wciąż były da-
graża wizerunkowi artysty oraz

Berlina — Dorota Paciarelli. Potem lekie od entuzjazmu. Wtedy popro-
interpretacji treści przedsta-

zostałyśmy same z Olgą. Olga napi- siłam o konsultacje mojego czeskie- A.H.: Człowiek żyje w wielu wy- w swej pracy, kiedy nie ma pienię-
wianych w sztuce?

sała pierwszą wersję. Wszyscy mie- go przyjaciela, scenarzystę Go- miarach. Pozbywanie się jednego dzy na godne życie albo nie ma per-
kolenia, które chciało zmienić

liśmy wrażenie, że to nie działa, że rejącego krzewu, który wprowadził wymiaru ze strachu, że może mi on spektyw, by je osiągnąć. Jak na ra-
świat. Na czym polegały te

pewna zawarta w książce magia drobne poprawki. Efekt był taki: zaszkodzić, nigdy nie było moją fi- zie ze wszystkich systemów system
zmiany? Udało je się wprowa-

zniknęła i zostało coś, co miało dom już stał, dach, ściany, drzwi i lozofią życiową. Oczywiście, że w A.H.: Dorastałam w systemie, demokracji liberalnej wydaje się
dzić?

wartość wyłącznie publicystyczną. okna... ale te okna były brudne. On pewnym sensie tak jest; moje po- który był autorytarny; nie był de- być najlepszy, jeżeli porównujemy
Wtedy wspólnie zaczęłyśmy od jakby je umył i nagle do wnętrza glądy rzutują na określony odbiór mokratyczny. Prawa prawie wszyst- stopień zadowolenia, a także pod-
nowa, skonstruowałyśmy nową dra- dostało się światło. Tak to mniej mojej sztuki, ale nie mogę się za- kich obywateli były, często w bru- miotowości poszczególnego obywa-
binkę. Olga pisała, ja troszczyłam więcej wyglądało. Cała współpraca mknąć w wieży z kości słoniowej. talny sposób, ograniczane . Wyda- tela z systemami niedemokratycz-
się o strukturę, poprawiałam po- nad tym scenariuszem była bardzo Żyjemy w sytuacji, kiedy często wało mi się, że warto walczyć o taki nymi. Nie jest on więc doskonały,
szczególne sceny. Tych wersji było harmonijna; dyskutowałyśmy, ale trzeba zająć zdecydowane stanowis- system, gdzie człowiek jest szano- ale lepszego na razie nie znamy. Po
bardzo dużo. Ja mówię o siedem- nie było sporu. ka. Artysta może również bronić wany, jego prawa są przestrzegane, ostatnim kryzysie gospodarczym
nastu, ale być może było ich więcej, pewnych wartości, które, choć uni- ma wpływ na swój los i na los swo- narastało poczucie rozczarowania.
dokładnie nie liczyłyśmy. Doszłyś- wersalne, mogą być atakowane czy jej wspólnoty. W pewnym sensie W wielu krajach, również w Polsce,
my w końcu do momentu, kiedy negowane przez doraźną politykę, osiągnęliśmy to po 1989 roku. Ta zaczęto ten system rozmontowy-
L.R.: kto w ówczesnym świecie

nam się wydawało, że to już działa, jak np. sprawiedliwość, prawa wolność okazała się trudna, nie do wać, kwestionować go. Może traci-
zajmuje stanowisko myśli-

że o to właśnie nam chodziło. Spory człowieka, prawa kobiet, prawa końca ludzie byli do niej przygoto- my go teraz i cofamy się do czasów,
wego, a kto przybiera postać
ofiary?
kwiecień 2017 
kiedy autorytarny czy wręcz totali- nie funkcjonował, a kiedy zaczął mógł tych „swoich” Żydów wydać.
tarny system mówił obywatelom, co funkcjonować, został zero-jedynko- Pokazuję cały proces, w którym
mają robić, co mają myśleć, jak
mają żyć. Możliwe, że ta ucieczka
od wolności jest naturalnym eta-
wo zawłaszczony przez prawą stro-
nę sceny politycznej. Teraz ich oce-
na stała się czarno-biała: albo jest
człowiek moralnie indyferentny
przechodzi na stronę dobra. To, że
on jest Polakiem, oczywiście jest
kwiaty
pem, zwrotem do jakiegoś nowego się „za” żołnierzami wyklętymi, ważne, ale mógłby być równie
świata po dwóch, a właściwie
trzech rewolucjach, w których żyje-
albo jest się ich wrogiem. Tymcza-
sem rzeczywistość jest bardzo
dobrze kimś innym. Jeżeli pokazuję
Ukraińców, którzy kolaborują z
do przepraszania
my, nie do końca zdając sobie z złożona. Wśród tych żołnierzy było Niemcami i zabijają Żydów, to nie
nich sprawę. Myślę tutaj o rewolu- wielu niezwykle odważnych, boha- oznacza, że wszyscy Ukraińcy byli
cji informacyjnej, informatycznej, terskich ludzi. Ich walka była stra- tacy. To nie są czarno-białe obrazy.
„Przepraszam, że zapomniałem o rocznicy”,
przyspieszonej rewolucji obyczajo- ceńcza, bo sytuacja polityczna nie Mówię tutaj o kondycji człowieka,
„Przepraszam, że cię nie słuchałem”. Powodów do
wej oraz globalizacyjnej. Prawdo- dawała im żadnej szansy na wy- pułapkach, w jakie wciąż wpada przepraszania może być wiele jednak, by wybaczyć
podobnie z czasem narodzi się coś graną. Powstaje pytanie, czy taka ludzkość, a nie o narodowych prze- niektóre, zwykły bukiet kwiatów nie wystarczy.
nowego. Pytanie, czy trzeba przejść straceńcza postawa ma być winach lub zasługach. Jeśli chodzi o
przez jakieś bardzo okrutne doś- głównym wzorem dla obecnych po- „polskie obozy koncentracyjne” –
„Przepraszam, że rzuciłem tobą o ścianę”,
wiadczenia, np. wojenne, żeby to koleń Polaków? Ale to tak na mar- to jest oczywiste kłamstwo, ale nie „Przepraszam, że złamałem ci rękę”,„Przepraszam,
„coś nowego” mogło powstać. W ginesie. Faktem jest, że wśród tych wzięło się ono, przynajmniej w Sta- że cię zabiłem”. Paradoksalnie tym kobietom kwiaty
pewnym momencie moja generacja żołnierzy było też sporo zdemorali- nach Zjednoczonych, ze złej woli.
zatrzymała się na poziomie prostej zowanych jednostek czy grup ban- Amerykanie, którzy są takim tyg-
również mają pomóc.
satysfakcji. Oto mamy wolność, a dytów napadających na ludność cy- lem narodowości, religii itd., mówią
przynajmniej ci, którzy są w stanie wilną, mordujących prawosławnych „polski” myśląc geograficznie.
o nią zadbać. Ale to nie wystarczy. lub Żydów. Wrzucanie wszystkiego Jeżeli np. Żyd jest z Polski, to nie
Okazuje się, że tej wolności nie do jednego worka jest jakimś total- mówią oni „Żyd z Polski”, tylko
umiemy realizować dla wszystkich, nym nadużyciem. Sprowadzanie powiedzą: he’s Polish. Również
nie umiemy jej również strzec. tragicznej, potwornie skomplikowa- Żydzi, którzy mają korzenie polskie
nej historii do jakiegoś uprasz- oraz żyją w Stanach, mówią o so-
czającego kiczu oddala nas od bie: I’m Polish. W związku z tym
prawdy o niej. Podobnie jest ze sto- słowa „Polish concentration camps”
L.R.: W październiku ubiegłego

sunkami polsko-żydowskimi. Nie oznaczają, iż te obozy znajdowały
roku żegnaliśmy Andrzeja

ma jednej, prostej oceny tych sto- się na terenie Polski. Obama lub
Wajdę, u boku którego praco-

sunków. Z jednej strony byli boha- osoba, która pisała mu przemówie-
wała Pani między innymi jako

terowie, którzy ratowali Żydów, co nie, popełniła ten błąd, nie zrozu-
scenarzystka. Jakie najcenniej-

było związane z ogromnym ryzy- miawszy tego rozróżnienia oraz
sze wskazówki, z których ko-

kiem i świadczyło o niewątpliwym możliwej wrażliwości Polaków na
rzysta Pani po dzień dzisiejszy,

heroizmie; groziła za to śmierć. takie określenie. Obama powiedział
zostały Pani wówczas udzie-

A.H.: Andrzej nie był człowie- Często zresztą przyczyną ryzyka tak przy okazji honorowania jedne-
lone?

kiem, który prezentował swoim bywali polscy sąsiedzi. Wielu z tych go z naszych największych bohate-
adeptom prawdy objawione. Jego sprawiedliwych, którzy zginęli, np. rów drugiej wojny światowej – Jana
metoda pracy, wrażliwość, cieka- rodzina Ulmów, zostało wydanych Karskiego, więc nie miał złych in-
wość innych oraz świata, zaan- przez sąsiadów Polaków. Z jednej tencji, nie chciał dopieprzyć Pola-
gażowanie w to, co robił, wyczucie strony Polacy byli bohaterami, ale kom. Kiedy z czymś takim się spo-
czasów i wiedza, społeczne zako- bywali też zbrodniarzami. Pogromy tykamy w Niemczech czy w innych
rzenienie były wielkim przykładem. Żydów, którzy ocaleli po drugiej krajach europejskich, to jest już bar-
Dawał nam szczodrze to, co wie- wojnie światowej, to był fakt. Jed- dziej skomplikowane. Tutaj
dział o świecie, o kinie, o obo- wabne, wiele innych miejscowości, byłabym bardziej oburzona. Może
wiązkach naszego zawodu, i brał od pogromy przy okazji likwidacji to wypływać z tendencji rewizjonis-
nas to, co mogło mu się przydać, co przez Niemców gett w mniejszych tycznej, chociaż nie zawsze. Często
go zaciekawiło. On nie mówił: rób- miejscowościach również coraz le- jest to po prostu skrót myślowy. Ale
cie tak i tak. Oczywiście dawał piej są udokumentowane przez his- ponieważ wśród młodego pokolenia

Źródło: unsplash.com
różne rady dotyczące strategii toryków. Nie robiłabym tutaj żadnej znajomość historii jest szalenie
reżyserskich, filmowych czy in- propagandy. Polacy są ludźmi, tak ograniczona, ważne jest, aby takie
nych, ale to nie były rady, które na- jak Niemcy, Żydzi, Rosjanie, Fran- nieporozumienia się nie utrwalały.
rzucały jakiś światopogląd lub sta- cuzi. Człowiek jest zdolny do naj- Dlatego uważam, że protestowanie
nowiły skodyfikowaną metodę. lepszego i najgorszego. Każdy na- i zwracanie uwagi na to, domaganie
Wybaczam

Często mówił jak buddyjski mę- ród jest zdolny do strasznych oraz się zdementowania jest słuszne. chciałem tego powiedzieć” albo
drzec – apokryficznie. Kiedy się to heroicznych czynów. Dlatego tak Sama zawsze to robiłam, jak tylko „sorry, że zapomniałem o twoich
rozgryzło, rozumiało się drugą stro-
nę zjawisk. Wiele się od niego nau-
czyłam, ale na zasadzie przykładu,
niemal osmozy.
bardzo dużo zależy od tych, którzy
są przywódcami danego narodu;
charyzmatyczni przywódcy – poli-
tyczni i duchowi – mogą dawać
przyzwolenie na zbrodnie, od-
woływać się do najgorszych ludz-
miałam okazję. Natomiast uchwala-
nie prawa, które ma ludzi
używających tych określeń ścigać
i karać, jest komiczne. Tym bar-
dziej, że nie ma żadnej możliwości,
aby to wyegzekwować.
J ak mówią statystyki państwo-
we środki mające na celu nie-
sienie pomocy kobietom, któ-
re doświadczyły przemocy, są nie-
wystarczające. Dodatkowo dotacje
ze środków publicznych dla fundacji
urodzinach”, ale będzie można rów-
nież nabyć kwiaty z dopiskiem
„sorry, że cię zgwałciłem” czy „sor-
ry, nie chciałem cię zabić”.
Na stronie sorry.cpk.org.pl takie
bukiety są już w sprzedaży. Kolek-
kich cech i instynktów, ale mogą też niosących pomoc ofiarom przemocy cja pojawi się również w wybra-
L.R.: Do przestrzeni publicznej

inspirować naród ku innym wartoś- zostały wstrzymane. Centrum Praw nych kwiaciarniach i kwiaciarniach
nieustannie trafia błędne sfor-

ciom. Jeżeli chcemy mówić po- Kobiet stara się sobie radzić z bra- online, natomiast zysk z „I’m sor-
mułowanie „polskie obozy L.R.: Gdyby miała Pani nakręcić

ważnie o historii, która jest częścią kiem wsparcia i stworzył nowy pro- ry”, jako dodatek do poczty kwiato-
koncentracyjne”, a także obraz ostatni film, z jaką problema-

naszego, ludzkiego doświadczenia, jekt „I’m SORRY” – kwiaty do wej, będzie przeznaczony na wspie-
Polaka mordującego Żydów. tyką by się Pani zmierzyła i dla-

to nie możemy jej upraszczać, lu- A.H.: Nie mam pojęcia. Myślę, przepraszania. Zysk ze sprzedaży ranie ofiar przemocy. Na oficjalnej
Wyreżyserowanie filmu „W czego?

krować, robić z niej nacjonalistycz- że byłby to jakiś długi monolog kwiatów ułatwi niesienie pomocy stronie można również znaleźć his-
ciemności” miało na celu

nej propagandy. To donikąd nie pro- w ciszy. Myślę, że kręciłabym jedną dla kobiet – najczęstszych ofiar torie kobiet, które tego rodzaju
głoszenie prawdy oraz ukaza-

wadzi, utwierdza nas tylko w kłam- ludzką twarz przez dwie godziny przemocy domowej. przemocy doświadczyły, oraz film
nie heroicznych postaw Pola-

A.H.: Dla mnie pogląd, że musi- stwie, w wewnętrznej słabości, nie- albo coś takiego. Gdyby to miał być Mężczyźni mają całe mnóstwo promujący akcję.
ków?

my za wszelką cenę wybielać Pola- dojrzałości, nie pozwala wyciągnąć mój ostatni film, to nie sądzę, powodów do przepraszania i pro- W przyszłości planuje się projekt,
ków, nie jest najbliższy. Historia żadnych wniosków z tego, co się żebym znalazła w sobie determina- szenia o wybaczenie, dlatego też którego celem będzie wysyłanie bu-
jest straszliwie skomplikowana. Ja- stało. Nie robiłam „W ciemności” cję, energię, aby opowiadać jakąś kolekcja obejmie szerokie grono ga- kietów z bilecikiem „Przepraszam,
kiekolwiek uproszczenia, stereoty- po to tylko, aby pokazać, że Polacy historię. Myślę, że pokazałabym po tunków kwiatów. Każdy z nich bę- że żyję” do polityków odpowiedzial-
py, generalizacje są niebezpieczne. byli sprawiedliwi. Jest tam pokaza- prostu człowieka w jego nagości. dzie odpowiadał innemu „błędowi”, nych za decyzje w sprawie udziela-
Właściwie są kłamstwem. Można to na cała złożoność tej sytuacji, rów- A może drzewo? Ptaka? Kto wie? jaki popełnił mężczyzna. Znajdą się nia lub wstrzymywania dotacji na
zobaczyć na przykładzie mitu nież ambiwalencja głównego boha- Trudno powiedzieć. tutaj najbardziej banalne i codzien- rzecz ofiar przemocy domowej.
żołnierzy wyklętych. Ten mit długo tera, który w pewnym momencie Rozmawiała Livia ROK ne przeprosiny jak „sorry, nie Marta KUCZMAŃSKA 
www.facebook.com/gazeta.fenestra

Niepokonane legendy

Źródło: Gdynia Arena /Facebook
Paweł Zagumny rozpoczął lawinę kończenia karier przez wielkich siatkarzy. Teraz zajmie stanowisko dyrektora sportowego w ONICO Politechnice Warszawskiej

Porcelanowe dzieci – śmierć albo sława
W wielu krajach nie mają podróżniczka i dziennikarka Marty-
statusu człowieka. Mają na Wojciechowska. Na podstawie
za to białe włosy, jasne historii Kabuli – siedemnastoletniej
albinoski z Tanzanii – powstał odci-
oczy, śnieżnobiałą cerę nek składający się na kolejny sezon
i wygląd przywodzący na programu „Kobieta na krańcu świa-
myśl elfa. Osoby posia- ta”. Później Wojciechowska, przeję-
ta historią Kabuli, wraz ze scena-
dające niedobór melani- rzystą Markiem Kłosowiczem wy-
ny, czyli chorzy na bielac- reżyserowała film „Ludzie duchy”
two wrodzone – tak zwa- („zeru-zeru” – tak w suhili nazywa
ni albinosi – na jednej się albinosów). Dokument zdobył
Złotą Nimfę podczas 55. Międzyna-
części globu są zsyłani do rodowego Festiwalu Produkcji Tele-
odseparowanych miejsc, wizyjnej w Monte Carlo. Była to
a na drugiej podbijają pierwsza od lat 90. nagroda zdobyta
przez Polskę na tym festiwalu.
Źródło: instagram.com/viniciusterranova

świat modelingu. kon-
trast jest wstrząsający. Polowanie na szczęście?
Tanzania, jak i inne kraje Afryki
Wschodniej, jest wobec albinosów

Celebrować swój unikalny wygląd czy walczyć o życie?
S połeczną uwagę na problem
związany z przerażającą sy-
tuacją albinosów w Afryce
zwróciła w 2015 roku nasza rodzima
okrutna. To, że są oni na swój spo-
sób wyjątkowi, wiedziano od za-
wsze. Jednak w momencie, w któ-
rym lokalni szamani rozpo-wszech-
kwiecień 2017 
ście, w którym stawiał pierwsze siat- w przyjęciu i sprytem w ataku.
karskie kroki. Jedno jest pewne – ta- Człowiek, który nie poddał się mimo
Reklama
T rzeba wiedzieć, kiedy ze sce-
ny zejść… W ostatnich tygo-
dniach było to dość popular-
ne motto w siatkarskim środowisku.
Swoje wielkie kariery postanowili za-
kończyć Paweł Zagumny, Piotr Ga-
kiego rozgrywającego, fachowca i
rozsądnego człowieka jak Zagumny
polska siatkówka może szukać jesz-
cze bardzo długo.
wielu kontuzji, które zdawały się
wyjątkowo go prześladować. Przy-
godę ze sportem rozpoczął w rodzin-
nym mieście – Bydgoszczy. Próbo-
wał też swoich sił w piłce nożnej,
jednak ze względu na wzrost osta-
(nie) dla zysku
cek oraz Michał Winiarski. teczny wybór padł na siatkówkę. I
Spełniony niepokonany kiedy produkt jest popularny i dobry, fani często go
Wspólnym mianownikiem dla Jak sam przyznaje, Niepokonani to bardzo dobrze się stało, bo to między personalizują bądź wprowadzają urozmaicenia dla
każdego z nich jest bez wątpienia jeden z jego ulubionych utworów. innymi dzięki Winiarowi Polska się- własnej wygody. Dzieje się tak w przypadku prawie
profesjonalizm. Niezależnie od roli Teraz piosenka dokładnie obrazuje gała po najważniejsze trofea w tej
jaką odgrywali w reprezentacji czy zakończenie jego kariery m.in. dlate- dyscyplinie. W 2014 roku to on, w
każdego przedmiotu, który zyskuje mniejszą lub
też w klubie, zawsze dawali z siebie go, że mógł zdecydować o tym sam; imieniu reszty kadrowiczów i
większą rzeszę zwolenników. Ale czy wszyscy producen-
sto procent. nie zrobił tego za niego ani zarząd wszystkich kibiców, jako kapitan re- ci życzą sobie tego typu reklamy i ją popierają?
klubu, ani kontuzja. I choć wiadomo, prezentacji uniósł w górę puchar
że w ciągu 15 lat uprawiania zawo- mistrzostw świata. Oprócz ogromne- także o obciążającej Nintendo teorii
dowego sportu nie da się być go talentu do gry obdarzony został wielkiego spisku wokół dobrych ocen
Niepokonany Majster
Słynie ze swojego opanowania i
kamiennej twarzy. Żywe reakcje na
boisku nie były jego znakiem rozpo-
znawczym. Robił to, co miał zrobić,
a jeżeli już reagował bardziej ekspre-
syjnie, oznaczało to dużą złość albo
dosłownie niepokonanym, to w tym
wypadku ważniejsze jest właśnie to,
że czuje się spełniony. Piotr Gacek
swoją rolę wypełniał z pełnym odda-
niem. Jeżeli trener decydował o tym,
że mecze ma spędzać w kwadracie
też sporą dozą poczucia humoru,
dzięki czemu pełnił rolę naczelnego
żartownisia reprezentacji. Ponadto
wykazywał też umiejętności arty-
styczne. Często raczył swoich kole-
gów, a przy okazji kibiców, próbką
Z obserwacji różnych rynków
oraz reklam można wysnuć
wniosek, że producentowi taki
fenomen jest zwyczajnie na rękę.
W opisanej sytuacji sprzedawca wie, że
klient jest zadowolony z produktu i
nowej „Zeldy”. Gra zebrała praktycz-
nie same wyniki 10/10 w wielu serwi-
sach o tematyce gier komputerowych
czy konsolowych, co przypisuje się nie
zaletom samego wydawnictwa, a temu,
że Nintendo wydaje gry tylko na kon-
wielką radość. Takim sposobem by- dla rezerwowych, tak też się działo. swojego talentu muzycznego. Wyko- chce go własnoręcznie udoskonalać – sole wyprodukowane przez siebie.
cia nie zjednywał sobie rzeszy fa- Nie było obrażania się i strojenia fo- nanie przez Winiarskiego „Somebo- a tym samym dodatkowo promuje dany Warto postawić pytanie, czy taka po-
nów, szczególnie tych młodszych, chów. Wręcz przeciwnie, służył in- dy That I Used To Know” w repre- produkt w swoim środowisku. Z pozoru lityka firmy jest dla niej korzystna. Nie
ale kibic z dłuższym stażem wie- nym dobrą radą, dawał wskazówki. zentacyjnym autokarze, ot tak, niby gorszą sytuacją dla twórcy wydaje się ma możliwości zakazania firmom
dział, że to właściwy człowiek na Wicemistrz świata, mistrz Europy i od niechcenia, znają chyba wszyscy być ta, w której klient postanawia zara- wprowadzania restrykcji odnośnie
właściwym miejscu – po prostu maj- dwukrotny mistrz Polski swoją karie- fani. Michał Winiarski swoją karierę biać na własnym pomyśle, wykorzys- własności przedsiębiorstwa i chronie-
ster rozegrania. Mistrz świata, wice- rę ostatecznie zakończył 13 kwietnia zakończył oficjalnie 19 kwietnia tując do tego popularność pierwowzo- nia swojej twórczości, ale ich wizeru-
mistrz świata, mistrz Europy, jedyny w Ergo Arenie podczas meczu Loto- podczas pierwszego meczu finałowe- ru. Ale czy aby na pewno? nek w środowisku graczy i widzów ka-
polski siatkarz, który cztery razy re- su Trefla Gdańsk z Cerradem Czar- go PlusLigi, w którym jego drużyna Chciałbym tu przybliżyć temat ba- sowanych materiałów na pewno na
prezentował Polskę na igrzyskach nymi Radom. Choć 420., a zarazem (Skra Bełchatów) rozpoczęła walkę o nowania filmów bądź całych produkcji tym traci. Są oczywiście studia, którym
olimpijskich i chyba tylko tego me- ostatni mecz Gacka w polskiej eks- złoty medal Mistrzostw Polski. gier albo ich fanowskich modyfikacji. w żaden sposób nie przeszkadzają mo-
dalu oraz tytułu mistrza Polski bra- traklasie zakończył się przegraną Bez wątpienia w polskiej siatków-
kuje mu do pełni sportowego szczęś- jego zespołu, to boisko opuszczał z ce kończy się pewna era, skoro ze
cia. Swoją karierę reprezentacyjną podniesioną głową, uprzednio sceny schodzą takie nazwiska. Po-
zakończył już we wrześniu ubiegłego całując parkiet. Oby polska siatków- zostaje jednak mieć nadzieję, że wie-
roku. Lata jego wspaniałej pracy ka wydała jeszcze wielu takich odda- lu młodszych zawodników będzie
zwieńczone zostały meczami gwiazd nych jej zawodników, jakim był wzorowało się na swoich starszych
(w Gdyni i w Katowicach), podczas Gato. kolegach. Odchodzący dziś na spor-
których Zagumny żegnał się z kibi- tową emeryturę byli i zapewne pozo-
cami i kolegami z boiska. Kropkę staną idolami dzisiejszych i przy-

Źródło: YouTube
nad i postanowił postawić 8 kwietnia szłych graczy. Pozwala to patrzeć na
Śpiewająco niepokonany
w warszawskiej hali Torwar. Było to Nazywany profesorem Winiar- przyszłość polskiej siatkówki z nie-
wydarzenie bardzo symboliczne, skim. Na ten nieoficjalny tytuł skrywanym optymizmem.
gdyż z boiskiem rozstał się w mie- zasłużył sobie niesamowitą precyzją
Tak kończą materiały zamieszczane przez fanów na YouTube

Ostatni głośny przykład dotyczy wie- dyfikacje ich gier. Jednym z nich jest
Natalia PAWLAK

kowej już gry „Metin2”. W tym przy- Bethesda Softworks. W produkcjach
nili opinię, jakoby albinoskie części kuje się amulety, które mają (o iro- inny byt: błyszczą na wybiegach, a padku firma Gameforge postanowiła tego twórcy można doszukać się tysię-
ciała miały nadprzyrodzoną, ma- nio!) leczyć, przynieść szczęście i poprzez swój nietypowy wygląd in- skutecznie zgłosić do usunięcia filmy cy modyfikacji, które ulepszają je na
giczną moc, rozpętało się piekło. dostatek. To mroczny i przygnę- spirują fotografów, projektantów na YouTube reklamujące tzw. prywatne nieskończoną liczbę sposobów. Można
Piekło, które przybrało postać afry- biający temat – albinosi żyją w mody oraz artystów. Urodzone w serwery „Metin2”. Już wcześniej stu- by powiedzieć, że w tym przypadku
kańskich polowań i napaści na albi- ciągłym strachu, nie wiedząc, co Brazylii bliźniaczki Lara i Mara Ba- dio ostro dbało o swoje. Osoby gra po 6 latach od premiery jest wciąż
nosów w cywilizowanym i uświa- przyniesie jutro… Kabula, wraz z war szturmem zdobyły nagłówki in- tworzące materiały podczas gry na ory- żywa i cały czas się rozwija, a firma
domionym XXI wieku. W Tanzanii innymi chorymi na bielactwo dzie- ternetowych artykułów, dzięki sesji ginalnym serwerze nie mogły na nich nie widzi żadnych przeciwwskazań dla
dzieci dotknięte albinizmem nie są ćmi, trafiła do zamkniętego ośrodka zdjęciowej wykonanej przez foto- zarabiać. Zamiast tego otrzymywały utrzymania takiego stanu rzeczy. Na
bezpieczne nawet we własnych do- Buhangija. Państwo uważa, że tylko grafa Viniciusa Terranovę. Ich port- powiadomienie od serwisu, że zysk z drugim biegunie jest Rockstar Games,
rety wchodziły w skład projektu fo- danego materiału odprowadzany jest która banuje użytkowników za korzys-
tografa nazwanego później Flores bezpośrednio do Gameforge. tanie z modów w swoich produkcjach,
Raras – czyli „Rzadkie kwiaty”. Je- Oczywiście nie tylko producenci w trybie online.
WTanzanii dzieci dotknięte albinizmem
nie są bezpieczne nawet we własnych domach denastolatki zwróciły uwagę modo- gier online stosują takie strategie. Cie- Każda firma inaczej patrzy na, na-
wych marek i podpisały umowy z kawą politykę prowadzi na przykład zwijmy to, inicjatywy fanów. Jednak w
takimi firmami jak Nike czy Bazaar konsolowy gigant Nintendo. Firma z zależności od tego jak marki reagują na
– sąsiedzi oraz rodzice są w stanie zdradzić
handlarzom albinoskimi częściami ciała, gdzie mieszka Kids. Jak widać, wiele zależy od Azji, odpowiedzialna m.in. za takie takie działania, kreuje się ich wizeru-
miejsca, w którym się rodzimy; klasyki jak „Mario”, „The Legend of nek, który raz podupadły może być pó-
wiele zależy od otaczających nas Zelda” czy „Pokemon”, usuwa mate- źniej trudny do odbudowania. Przy-
„człowiek-duch”...
mach – sąsiedzi oraz rodzice są w w ten sposób jest w stanie zapewnić ludzi i kultury, w której się wycho- riały fanów z YouTube albo wymusza puszczać też można, że dzięki popular-
stanie zdradzić handlarzom albino- albinosom spokojne i bezpieczne wujemy. Dzieci wyglądające jak na nich współpracę, dzięki czemu ności fanowskich projektów tworzy się
skimi częściami ciała, gdzie miesz- życie. Jednak w jaki sposób przy- porcelanowe lalki w jednym miej- otrzymuje 30% zarobków z kanału unikatowy image producenta, charakte-
ka „człowiek-duch”, który po gotować ich do dorosłej egzysten- scu podbijają branżę mody, a w dru- bądź 40% dochodu z konkretnego fil- rystyczny i rozpoznawalny w sieci. Po-
śmierci ma nie de facto umrzeć, a… cji, gdy całe dni spędzają na terenie gim pozbawiane są rąk. Nie mogą mu. Tego typu praktyki są regularnie zostaje pytanie, czy będąc nastawio-
zniknąć. Władze państwa musiały odgrodzonym od reszty świata dru- ufać nawet własnym rodzicom. Lu- stosowane i krytykowane przez środo- nym stricte na dochody, nie traci się
podjąć radykalne kroki – betonowa- tem kolczastym? dzie inspirują ludzi, ale też ludzie wisko; tym większym echem odbiło się zbyt wielu klientów i tym sposobem
no groby albinosów, bo handlarze na ludzi polują. Wszystko dzieje się usunięcie fanowskiej produkcji wzoro- także rozpoznawalnej marki? Decyzje
wykradali ich zwłoki. Kabuli, której tu i teraz. Bywa, że nie można się z wanej na popularnych grach „Poke- każdej z firm zostaną i tak rozliczone
historią zainteresowała się Wojcie- taką niesprawiedliwością pogodzić i mon”. Fani pracowali nad projektem w przyszłości, więc wystarczy tylko
Rzadka cecha – ludzkość
chowska, odrąbano rękę maczetą Tymczasem w miejscach gdzie jedyne co pozostaje, to napisać na aż 9 lat, lecz nie powstrzymało to kon- czekać oraz obserwować rynek i po-
we własnym domu, na oczach mat- nie muszą codziennie drżeć o swoje ten temat artykuł. cernu przed zdjęciem ambitnej produk- czynania wydawców gier.
ki. Z części ciała albinosów produ- życie, albinosi wiodą całkowicie Małgorzata PELKA cji z rynku. Nie można tu zapomnieć Piotr NIEDZIELAK
 www.facebook.com/gazeta.fenestra
Chociaż to Barack Obama
był prezydentem, za urzę-
dowania którego USA za-
angażowały się w multum
konfliktów, dopiero pod-
Wzajemne
czas kadencji Donalda
Trumpa Stany Zjednoczo-
ne odważyły się wyłożyć
karty na stół. W ciągu za-
Zagwarantowane
ledwie tygodnia ujawniły
swoją straszliwą, mili-
tarną moc. Ofiary bom-
bardowań zarówno pocis-
Straszenie
kami Tomahawk jak i rozsianie wokoło jej odłamków. Te są ich relacji wynika, że eksplozja była bazę Al-Szajrat z powierzchni ziemi. nie bierze się prężenie muskułów
GBU-43 to jednak wcale w stanie przebijać nawet grube beto- doskonale słyszalna. Mieli myśleć, Wielu komentatorów śmiało się, że Ameryki, która ostatnio głęboko
nowe ściany i wżynać się głęboko że oto kończy się cały świat. Waszyngton zdołał uśmiercić jedynie skonfliktowała się z Rosją i China-
wewnątrz ziemi. Jako drugi skutek – To było ekstremalnie groźne. 4 żołnierzy, którzy byli prawdopodob- mi – państwami potężnymi militar-
nie najważniejszy skutek
ataku. Co nam w takim ra- wymienił wypalenie terenu wokół Wybuch wybił wszystkie okna. By- nie odpowiedzialni za atak bronią che- nie, a co gorsza, mającymi ze sobą
zie po prężeniu mus- miejsca wybuchu w promieniu kilku- liśmy przerażeni. Moje dzieci i moja miczną na Chan Szajchun 3 dni pragmatycznie unormowane sto-
set metrów. żona płakały. Myśleliśmy, że to stało wcześniej. Tu także nie chodziło o ma- sunki. USA musi udowodnić, że
Trzeci skutek jest najbardziej inte- się tuż przed naszym domem – sowy mord. wciąż jest znaczącym graczem i po-
kułów przez Amerykę?
resujący. Dziennikarz podkreślił bo- mówi jeden z mieszkańców Nangar- Sun Tzu, chiński mędrzec i trafi należycie zadbać o swoje inte-
wiem, że każda osoba, która widzi har. mistrz wojennego rzemiosła już w resy.
eksplozję GBU-43, czuje wszech- 90 zabitych żołnierzy Państwa starożytności zaznaczał, że „najlep- To właśnie dlatego tak głośno

W programie CNN, w
którym prezenter opo-
wiadał o skutkach zrzu-
cenia GBU-43 na bazę ISIS we
wschodnim Afganistanie, wymienił
on trzy skutki zrzucenia tzw. Matki
ogarniający strach i swoją małość.
To właśnie efekt psychologiczny jest
najważniejszy w miotaniu „Matką
Wszystkich Bomb”. Widać go było
zresztą nawet w słowach wieśnia-
ków, którzy mieszkają kilka kilomet-
Islamskiego można uznać jako dodat-
kowy efekt bombardowania GBU-43.
Głównym celem nie było bowiem uni-
cestwienie wrogich jednostek. Nie
była nim także maksymalizacja liczby
ofiar w przypadku ataku 59 pociskami
szy z oficerów to ten, który potrafi
zwyciężyć bez wojny”. Choć słowa
te mają już tysiące lat, nie tracą na
wartości. Najwięksi światowi przy-
wódcy wiedzą, że wojna to krwawa
ostateczność i lepiej przeć do zwy-
było o zawrotnej liczbie pocisków
Tomahawk, a także nieoficjalnej na-
zwie GBU-43, czyli „Matce Wszyst-
kich Bomb”. Waszyngton przemyca
w usta mediów to, co chce przekazać
światu i swoim wrogom – „stać nas
Wszystkich Bomb. Pierwszym było rów od miejsca zrzucenia bomby. Z Tomahawk, które 7 kwietnia zmiotły cięstwa w inny sposób. Stąd właś- na wojnę totalną z wykorzystaniem

Mały, chudy, wydziarany
W 2013 roku stałą dziką wszystkim ekspertom, że nie znalazł Metal szczęścia
się tam przez przypadek. Brytyjczyk – Po tym jak straciłem ojca, chcę
swoje magiczne show rozpoczął w zbierać pieniądze na walkę z ra-
kartę uprawniającą do
czeskiej Pradze, gdzie zdominował kiem. Zamierzam przejechać dys-
startu w żużlowych mist-
rzostwach świata otrzy- zawody i po raz pierwszy wygrał tans z Wolverhampton do Cardiff na
mał Tai Woffinden. De- turniej Grand Prix. W każdych na- rowerze. Wyruszę 28 maja, a 30
stępnych rozgrywkach gromadził chcę być na miejscu, bo muszę
punkty, udowadniając, że regularno- wziąć udział w Grand Prix Wielkiej
cyzja władz spotkała się z
powszechną krytyką. Po- ść i precyzja to jego drugie imię. Brytanii – tłumaczył Brytyjczyk w
wtarzano, że dzikus przy- Ostatecznie przebojem wywalczył 2013 roku.
tytuł mistrza świata. Rob Woffinden w 2010 roku prze-
Wielka forma „Woffy’ego” po- grał z rakiem. Ojciec, któremu Tai
padł Brytyjczykowi tylko
mogła również jego polskiej zadedykował pierwsze złoto mist-
ze względu na narodo-
wość – angielski speed- drużynie, czyli Betardowi Sparcie rzostw świata, na pewno byłby dum-
Wrocław. W 2013 roku nawet naj- ny ze swojego syna. Pokonanie po-
wierniejsi kibice przestawali wie- nad 130 mil rowerem w ciągu dwóch
way przeżywał wtedy
rzyć w jej możliwości. Spartanie dni kosztowało go wiele. Walczył ze
swoisty kryzys i żaden z
reprezentantów tego posiadali jeden z najsłabszych swoimi słabościami oraz fatalną po-
składów w najwyższej klasie roz- godą, jednak ukończył trasę i zebrał
grywkowej i typowani byli do pew- planowaną kwotę. Na wypełniony 40
kraju nie prezentował się
nego spadku. Walecznie jeżdżący i tysiącami kibiców stadion Woffy
dobrze.„Tajski”swoją
formą zaskoczył jednak obdarzający kolegów świetną ener- wjechał na rowerze, dając nadzieję
cały świat. gią Taj wyciągnął jednak drużynę wszystkim prowadzącym nierówną
na ósme, gwarantujące dalsze starty walkę z rakiem.
w Ekstralidze miejsce. Po ostatnim Rok później Brytyjczyk przed se-

W offinden po raz pierw-
szy pojawił się w cyk-
lu w 2010 roku.
Młody, waleczny, ale zagubiony po
śmierci ojca zawodnik zajął wtedy
dopiero czternaste miejsce w mist-
meczu kibice nie szczędzili Brytyj-
czykowi podziękowań.
Woffinden od lat jest synonimem
wierności i przywiązania do
drużyny. Nigdy przez myśl nie
przeszło mu, by porzucić Wrocław,
zonem postawił sobie dwa równie
ważne cele. Pierwszym była obrona
mistrzowskiego tytułu, drugim –
zgromadzenie 100 tysięcy funtów
dla szpitala dziecięcego w Londy-
nie. Pieniądze udało się oczywiście
rzostwach świata i odpadł z rywali- i to pomimo zdecydowanie lep- zebrać. W 2014 roku „Tajski” wy-
zacji. Rok 2013 wiele jednak zmie- szych ofert z innych miast. Dla kupił nawet całą trybunę dla pod-
nił. „Tajski” dorósł, pokonał swoje mnie jest wzorem prawdziwego opiecznych fundacji walczącej z ra-
Źródło: pinterest.com

emocjonalne problemy, a częste wi- sportowca. Co ważne, jest nie tylko kiem. Co ważne, często wspiera
zyty w pubie zamienił na siłownię. wielkim zawodnikiem i najmłod- swoich młodych fanów także oso-
Od pierwszych zawodów z nie- szym mistrzem świata w historii – biście. Pojawia się nie tylko w szpi-
zwykłą zaciętością udowadniał jest też wielkim człowiekiem. talach, ale również odwiedza chore 29 kwietnia w Krsko Tai rozpocznie walkę o trzeci tytuł mistrza świata
kwiecień 2017 

Wiosna
w Instytucie
Tym razem tytułowy In- cji Circus Inferno. Przed imprezą w
stytut nie będzie zajmo- Instytucie warto wybrać się w mu-
wać się badaniami nad zyczną podróż z Mathew i wysłuchać
dorobku, który sprawił, że dziś znany
wysokimi napięciami w jest na całym świecie.
europie. Już niebawem
otrzymamy szansę Hala Wysokich Napięć (HWN)
uczestnictwa w obcho- Rohan Walder to artysta, którego
dach najpiękniejszego twórczość uraczy nas tego wieczoru
święta w roku. Celebro- w drugim budynku Instytutu. Rando-

Źródło: wikimedia.org, theintellectualist.co
mer, bowiem pod takim pseudoni-
wać będzie mógł każdy, mem znany jest fanom, pochodzi
który swe serce oddał z Wielkiej Brytanii. W muzyce nie
techno. trzyma się wyznaczonych standar-
dów, a mimo to zaspokaja pragnienia
bardzo szerokiego grona słuchaczy.
Na stałe zagościł na playlistach takich
Nie ma pewności co do tego, z której strony przyjdzie atak. Może od strony USA, może od Rosji. Na pewno przyjdzie jednak z powietrza

najpotężniejszego arsenału, jaki no-
siła dotąd ziemia”. Sytuacja jest na-
pięta i wygląda na to, że stanowi do-
piero preludium globalnego sporu.
paradoksalnie mogą nas ocalić przed
światowym konfliktem. Według
doktryny WZZ (Wzajemne Zagwa-
rantowane Zniszczenie), jeśli ktoś
Do dzisiaj nikt nie odważył się
sprawdzić prawdziwości tej zasady.
Miejmy nadzieję, że żyjemy w cie-
kawych czasach, a nie w ostatecz-
O środek, o którym mowa, to
warszawski Instytut Energe-
tyki, którego aktywna
działalność badawcza trwa do dziś.
Jednak dwa razy do roku budynek udo-
stępniany zostaje tancerzom z całej
postaci sceny elektronicznej jak: Len
Faki, Surgeon czy Ben Ufo. Dzięki
podobnym przekonaniom muzycznym
na szczyt również udało się dostać ho-
lenderskiemu duetowi Abstract Divi-
sion, który wystąpi tej soboty w dru-
Na szczęście istnieją jeszcze pew- odpali bombę atomową, pogrzebie w nych. Polski. Wówczas to kilka tysięcy osób giej hali Instytutu.
ne prawa w strategii militarnej, które nuklearnym konflikcie cały świat. może swobodnie bawić się w sąsiedz- Za trzecią scenę odpowiedzialny bę-
twie generatora udarów o mocy 5MV, dzie klub Luzztro, na co dzień
Przemysław TERLECKI

zdolnego wytwarzać pioruny. mieszczący się przy Alejach Jerozo-
dzieci w ich domach. Niespodzie- do góry nogami. Pogubił się i wkro- lesne momenty. Na plecach Woffin- limskich 6. Charakteryzuje się on kli-
wane wizyty mistrza dają otuchę czył na złą drogę. Jego domeną den wytatuował sobie np. fragmen- matem, jaki spotkać było można w
oraz nadzieję na pokonanie prze- stało się nocne, niebezpieczne ty ostatniego listu, jaki napisał do klubach, które powstawały w stolicy
Hala Najwyższych Napięć (HNN)
ciwności losu. życie. Nie tylko godzinami przesia- niego ojciec przed śmiercią. Żużlo- Po raz kolejny ta niezwykła placów- na początku lat dziewięćdziesiątych.
Woffinden to mistrz małych, dywał w klubach i pubach, gdzie wiec niedawno przyznał, że gdyby ka naukowa, mieszcząca się przy ulicy W namiocie sygnowanym marką Luz-
dających radość gestów. Rok temu zdecydowanie za często sięgał po tylko mógł, całe swoje ciało po- Mory 8, spełni funkcję centralnego oś- ztro Records wystąpią między innymi:
wraz z reprezentacją Wielkiej Bry- kieliszek, ale również wkroczył na kryłby tatuażami. Nie lubi bowiem
tanii wywalczył srebrny medal przestępczą ścieżkę. Często wdawał patrzeć na gołą skórę.
drużynowych mistrzostw świata; z się w bójki, by później na zawodach Ukochana zawodnika, Faye, dzieli
Biletów zostało już naprawdę niewiele.
Manchesteru wyjechał jednak bez pojawiać się z podbitym okiem. wiele z jego pasji. Nie tylko także po- Ostatnia pula dostępna jest na stronie
swojego krążka. Tai oddał go małej Dwudziestolatek jednak szybko kryła swoje ręce barwnymi obrazka-
nieznajomej dziewczynce siedzącej stanął na nogi. Zrozumiał, że alko- mi, ale również tak jak Tai kocha
biletomat.pl lub u inicjatorów imprezy
na trybunach. – Dla mnie to tylko hol i przemoc nie są dobrym roz- zwierzęta. Państwo Woffinden w pod adresem bilety@technoinstytut.pl.
kawałek metalu, u mnie w domu wiązaniem. Ukojenie znalazł w rę- domu mają kilka kotów. Każdy z
wisiałby pośród wielu innych. Ta kach swojej mamy oraz przyjaciół nich, podobnie jak Woffy, w swoim rodka techno. Wydarzenie rozpocznie Cranz, Rruant, czyli Patryk Szulc, Go-
dziewczynka będzie natomiast pa- ojca. Dzięki nim nie tylko odstawił życiu przeżył wiele; każdy został za- się 13 maja o godzinie 22:00, a w gan, Lewskhi czy Apostle Pete. Warto
miętać ten moment do końca życia. mocniejsze trunki, ale również od- brany ze schroniska. Para niemal co- głównym pawilonie wystąpi Richie dodać, że wystrój wnętrza inspirowany
To dla mnie najważniejsze – opo- sunął od siebie ludzi, którzy zaczęli dziennie udostępnia zdjęcia swoich Hawtin. będzie tzw. czarną salą, która z pew-
wiadał później dziennikarzom. jako receptę na problemy podsuwać zwierzaków. Kilka lat temu świat Innowacja, kreatywność, mrok – to nością jest dobrze znana wszystkim
mu narkotyki. Stała dzika karta z obiegła fotografia, na której jeden z trzy słowa, które doskonale opisują warszawiakom. Organizatorzy już za-
2013 roku odmieniła jego życie. kotów wskoczył „Tajskiemu” do wan- główną gwiazdę wiosennej edycji In- stanawiają się, ile osób zaginie w
Wiedział wtedy, że to jego ostatnia ny podczas kąpieli. W trakcie zagra- stytutu. To muzyczny wizjoner i tren- ciemnościach, próbując odnaleźć dro-
Nagi murarz
Kilka lat temu „Tajski” wyznał, szansa, by zaistnieć w walce o me- nicznych wakacji do plecaka Brytyj- dsetter, który od ponad 20 lat znajduje gę do znajdującego się obok pokoju
że gdyby nie kariera żużlowca zos- dale mistrzostw świata. czyka weszła mała małpka, która nie się na samym szczycie. Znany jest barowego.
tałyby… murarzem. W rozmowie z Perfekcja nie pozbawiła go jed- tylko nie przestraszyła się mężczyzny, również jako Plastikman, FUSE czy
„Daily Star” opowiadał, że zawsze nak charakteru. Obecnie jest pozy- ale również z chęcią zapozowała do Robotman. Przy współpracy z Petem
miał problemy z nauką. Ze szkoły tywnym wariatem, który nie raz po- wspólnego zdjęcia. Schronienie w Namlookiem nagrał doskonały cykl al-
Wstęp na techno burzę
został wyrzucony w wieku 15 lat, trafi zaskoczyć. Gdy w poprzednim jednym z domów pary znalazły nawet bumów „From Within”. Ponadto Ri- Biletów zostało już naprawdę nie-
ponieważ dużą trudność sprawiało roku podczas wspólnej sesji najlep- porzucone i doświadczone przez los chie to zagorzały fan technologii. Jed- wiele. Ostatnia pula dostępna jest na
mu czytanie i pisanie. Choć obecnie szych żużlowców świata fotograf kury. Zwierzęta wprost lgną do mist- nym z jego ostatnich dzieł jest mikser stronie biletomat.pl lub u inicjatorów
dzięki pomocy swojej narzeczonej poprosił, by zawodnicy zrobili coś rza świata, czując, że jest on dobrym Model1, który opracował we współpra- imprezy pod adresem bilety@techno-
Faye radzi sobie zdecydowanie le- szalonego, Tai wrócił nagi, człowiekiem. cy z legendarną firmą Alen & Heath. instytut.pl. Wejściówki zakupione bez-
piej, jednak nadal nie podejmuje się zasłaniając się jedynie żużlowym Gdy obserwuję karierę i zachowa- Drugim muzykiem, którego będzie- pośrednio u organizatora należą do se-
nawet czytania dłuższych maili. Tai kaskiem. nie Taia, często nie potrafię ukryć my mieli okazję gościć, jest Mathew rii limitowanej i kolekcjonerskiej. Wy-
przyznał również, że szybko zdał wzruszenia. Brytyjczyk, tak jak Piotr Jonson – Kanadyjczyk, który na co konane są na papierze o wysokiej gra-
sobie sprawę, że musi postawić Małachowski, to sportowiec przez dzień mieszka w Berlinie. Uwielbia maturze, z kolorowym nadrukiem ory-
wszystko na jedną, sportową kartę. duże „S”. To nie tylko wybitny za- muzyczne eksperymenty, które to ginalnego projektu graficznego i upo-
Wydziarany i kochany
Tylko sukcesy w żużlu były dla nie- Woffinden to również ogromny wodnik, który w nadchodzącym se- właśnie przysporzyły mu sławy. Jego ważniają do dodatkowych atrakcji. Za-
go szansą, żeby się wybić. fan tatuaży – prawie całe jego ciało zonie ponownie zawalczy o tytuł utwory są ponadczasowe, a mowa pewniam, że unikatowy klimat miejsca
W ostatnich latach Brytyjczyk pokrywają barwne wzory. Każda mistrza globu. To także wielki du- oczywiście o hipnotycznym Marionet- i energia, której nie brak tam z pew-
przeszedł ogromną metamorfozę. W dziara opowiada własną historię. chem, choć mały ciałem człowiek te czy Kissing Your Eyes. Ten drugi nością, sprawią, że jeśli choć raz zawi-
2010 roku starty w Grand Prix, Wiele z nich pojawiło się po kolej- wykorzystujący każdy swój sukces, doczekał się remiksu w wykonaniu tacie do Instytutu, to nigdy tego nie
pokładane w nim nadzieje oraz nych sukcesach dwukrotnego mist- by nieść pomoc i radość innym. Tale of Us, którzy nie tak dawno od- zapomnicie.
śmierć ojca wywróciły jego życie rza świata, inne przypominają bo- Aleksandra KONIECZNA wiedzili Poznań podczas kolejnej edy- Katarzyna NOWACKA
8 www.facebook.com/gazeta.fenestra
kiedy przechodzę ulicą Gołebią niedaleko rynku
w Poznaniu, często słyszę dźwięki muzyki. Zaglądam
z ciekawością na dziedziniec budynku numer 8
i zastanawiam się, jacy są uczniowie Ogólnoksz-
tałcącej Szkoły Baletowej im. Olgi Sławskiej-
-Lipczyńskiej w Poznaniu. Ada Ogorzałek jest jej
Sen o Paryżu jak cieszą się one, kiedy tańczą i się
absolwentką. Zgodziła się, by opowiedzieć mi o życiu bawią.
uczennicy, a teraz nauczycielki tańca.

wieczorem. W jednym roku mieliś-
W.N.: Widzisz gdzieś w tych

my osiem godzin tańca w ciągu jed- A.O.: Jasne. Pamiętam, jak zaczy-
WeRONIkA NOWAk: Poznań nie dzieciach siebie?

nego dnia… Jak wychodziłam po nałam i jak te wszystkie rzeczy wy-
jest Twoim rodzinnym miastem,

tych ośmiu godzinach i jeszcze kilku dawały mi się takie ciężkie. Pytam
prawda? Tęsknisz za domem, za

ADA OGORZAŁEK: Czasami zwykłej szkoły, to byłam taka zmę- się ich: “A to jest proste ćwiczenie,
Szczecinem?

tak. Mimo że się przyzwyczaiłam, że czona, że pozostawało mi w zasa- czy trudne?”, one odpowiadają:
tu mieszkam, to w Szczecinie jest dzie wykąpanie się i pójście spać. “Trudne!”. Przypominam sobie sie-
mój dom i lubię tam wracać. Pod- Tym się różni ta szkoła od zwykłej bie i myślę, że to faktycznie kiedyś
jęłam jednak decyzję o wyjeździe, szkoły, że nie masz życia towarzy- było dla mnie trudne, a dla do-
bo wiedziałam, że nie mam tam ta- skiego, bo nie masz na nie czasu. rosłego człowieka wydaje się to
kich możliwości jak tu, w Poznaniu. Uczy też pokory. Kiedy tam przy- śmieszne.

Fot. Arek Rząd
chodzisz, to czujesz, że ktoś ci dał
szansę, a ty ją musisz wykorzystać i
jest bardzo dużo osób, które
W.N.: Szkołę baletową koń- W.N.: Chciałabyś założyć swoją

chciałyby i mogą być na twoim A.O.: Kiedyś tak, może… To jesz-
czyłaś w Poznaniu – w Szczeci- Ada Ogorzałek szkołę?

A.O.: W Szczecinie nie ma szkoły miejscu. Bardzo szybko się tu doras- cze przede mną. Na razie tak daleko
nie takich nie ma?

baletowej, jest ognisko baletowe, do ta. Małe dzieci wiedzą, czego chcą, jeszcze nie myślę, to jest dużo pracy,
pełnie coś innego. Mam też ochotę, żeby się polenić?

którego chodziłam, i tam zaczy- są dojrzałe. ale nie mówię nie.
sporo przyjaciół z liceum, a Twoi Trudno się było zabrać do

nałam się uczyć. Moja nauczycielka, A.O.: Nie, na szczęście nie
przyjaciele? Rozjechali się po pracy?

Iwona Grzegorczyk, “popchnęła” wpadłam w takie totalne lenistwo.
Polsce, masz z nimi jakiś kon-

mnie w stronę baletu. W ostatniej A.O.: Tak, mam z nimi kontakt. Jednak jest spory przeskok. Wiesz,
W.N.: A co z rywalizacją między takt? W.N.: Lubisz oglądać innych

klasie – to ognisko baletowe trwa A.O.: Nie jest tak, że się rywalizu- Większość wyjechała do teatrów do najpierw nie masz w ogóle czasu, te-
uczniami? tancerzy na scenie? Czujesz, że

osiem lat – pojawił się pomysł, by je z kimś, tylko nie każdy się do ta- pracy, między innymi do Opery raz masz go dużo… Myślę, że
odbierasz to inaczej niż inni lu-

iść do szkoły baletowej. Pojechałam kiej szkoły dostaje i to jest wy- Bałtyckiej w Gdańsku… Spotykamy szkoła nauczyła mnie organizacji,
dzie przez to, że masz takie, a

na przesłuchanie i dostałam się. różnienie, że mogłam tam być. Jeżeli się, jesteśmy naprawdę zgrani. Częs- więc nawet jeśli mam mało czasu, A.O.: Jasne. To jest takie moje coś,
nie inne doświadczenia?

chodzi o rywalizację… raczej nie. to przyjeżdżają do Poznania i idzie- ale mam do zrobienia dziesięć rze- co kocham. Mogłabym oglądać cały
Każdy pracuje nad sobą i choć zda- my na kawę. Mam też dużo znajo- czy, to je zrobię, bo jestem do tego czas balet. To jest tak, że wszyscy
rzają się inne przypadki, zwykle jest mych, którzy jeszcze nie skończyli przyzwyczajona. Staram się wyko- tancerze mają coś takiego, że jak
W.N.: Ile miałaś lat w momencie,

tak, że całą klasą jest się “ze sobą”. szkoły, więc ciągle się z nimi widzę. rzystać czas i jak zostaje mi kilka wracają do domu, to zawsze oglądają
kiedy zaczęłaś przygodę z bale-

A.O.: Trzy. Mieszkaliśmy razem w internacie, godzin, to robię coś, co mogę zrobić sobie przeróżne balety, występy...
tem?

prawie wszyscy byli przyjezdni. W też jutro, żeby mieć cały dzień wol-
dziesięcioosobowej klasie były tylko A.O.: Chodzę tam jeszcze czasami ny.
W.N.: Bywasz jeszcze w szkole?

dwie osoby z Poznania. Razem poćwiczyć. A.O.: Tak. Nawet jakbym otwo-
W.N.: Wiadomo, że w tym mo- W.N.: Czyli żyjesz tańcem?

mieszkaliśmy, razem jedliśmy, ra- rzyła facebooka to wszystkie strony,
mencie nie mogła być to w pełni

zem chodziliśmy do szkoły. W pew- jakie mam polubione, dotyczą tańca.
świadoma decyzja. Podobało Ci W.N.: Miałaś jakiś plan, jakieś

A.O.: Na początku podobała mi nym momencie zaczęłam się czuć A.O.: To było tak, że jak koń- Jak patrzę na moich znajomych ze
się od początku? W.N.: Tęsknisz? swoje marzenie, kiedy koń-

się piękna spódniczka, muzyka i tak jak w rodzinie. czyłam tę szkołę, to miałam bardzo A.O.: Chciałam znaleźć coś, co szkoły, to oni też tak samo żyli.
czyłaś szkołę?

dalej… A tak na serio, że dużo pracy i myślałam, że bym polubiła, coś, w co się zaan- Wchodziło się do kogoś do pokoju
chciałabym to robić w życiu, myś- chciałabym już skończyć. Było mi gażuję i co będzie mi dawać “po- w internacie, a tam leciało sobie “Je-
lałam chyba, jak miałam jakieś dzie- po prostu ciężko fizycznie, byłam wer”. Taką rzeczą jest dla mnie teraz zioro łabędzie” w najnowszej wersji
W.N.: Jakie relacje łączyły Was z

sięć lat. bardzo zmęczona. Ale jak już odpo- nauka dzieciaków. Gdzieś jednak i wszyscy siedzieli przy jednym lap-
nauczycielami? Więcej wyma-

A.O.: Nauczyciele od przedmio- częłam, minęły pierwsze wakacje, to pojawia się myśl o tańcu i cały czas topie i oglądali.
gali, czy byli wyrozumiali?

tów ogólnych traktowali nas z ulgo- pomyślałam: “Boże, jak ja bym idę w tę stronę.
wo. Nie zadawali nam bardzo dużo, chciała tam wrócić…Jakbym wró-
W.N.: Czym się różni szkoła ba-

A.O.: Wszystkim... ale ufali też, że będziemy pracować ciła, to bym już tak nie narzekała”.
letowa od zwykłej szkoły? W.N.: A jakie masz teraz marze-

w domu. To jest część życia, póki tam jesteś, A.O.: Marzy mi się tańczenie w
W.N.: Pracujesz z małymi dzie- nie? Realne, albo nie…

to jeszcze tego nie widzisz, widzisz A.O.: Człowiek w takim wieku dobrym francuskim kabarecie.
ćmi. Sprawia Ci to trudność?

tylko tę ciężką pracę. Jak odeszłam, jest już bardzo rozumny. Wie czego
W.N.: A jakbyś się porównała do

to nagle czegoś zaczęło brakować. chce i możesz z nim porozmawiać.
zwykłego nastolatka, który W.N.: Wierzyli, że jesteście doj-

A.O.: Nie masz życia nastolatka. A.O.: Dawali nam wolną rękę, ale Nagle wpadłam w takie luźne życie. Nie jest już taki malutki, że na A.O.: Myślę, że z czasem… Mam
chodzi do liceum? rzali? W.N.: Do zrealizowania?

Przychodzisz do szkoły na wczesne my też nie chcieliśmy ich zawieść. W szkole trudno było znaleźć minu- wszystko reaguje płaczem. To jest taką nadzieję. To jest moje marzenie,
godziny, żeby się rozgrzewać, mu- Nie dostawaliśmy fury zadań domo- tę czasu dla siebie. A teraz, nawet jednak bardzo mały człowiek, na francuski kabaret.
sisz być wcześniej, żeby się prze- wych, ale dobrze zdaliśmy maturę, jeśli pracuję dużo, to mimo wszyst- którego musisz bardzo uważać. Nie
brać. Później są mieszane godziny – bo ćwiczyliśmy sami. ko nie jest to samo, co wtedy. Nie możesz stracić z oczu ani jednego.
to nie jest tak, że masz tylko taniec, mam tak zaplanowanego dnia. Nie mam z nimi problemów, one A.O.: Tak! Kocham Francję, fran-
W.N.: A Paryż też? Pociąga Cię?

bo lekcje są pomieszane. Jest polski, wiedzą, po co przychodzą. W nauce cuskie kino, muzykę… Wszystko to
matematyka, potem trzy godziny ba- takich małych dzieci chodzi głównie są tylko marzenia... ale wierzę, że
W.N.: No to rzeczywiście sporo

letu, angielski, francuski i znowu ta- o to, żeby zaszczepić w nich pasję. się spełniają.
różnic. Ja wspominam to zu- W.N.: Jesteś teraz panem swo-

niec. Przychodzisz rano, wychodzisz Dużo radości sprawia mi patrzenie,
pełnie inaczej… Duża szkoła, jego czasu. Miałaś problem,
relacje z nauczycielami to zu- żeby się przeorganizować, Rozmawiała Weronika NOWAK

Redaktor naczelny Redakcja Dawid Kroll Piotr Niedzielak Celina Sobków Skład Twitter
/Redaktor działu Polityka Adam Adamczak Dominika Kruszakin Katarzyna Nowacka Mikołaj Stanek
Grzegorz Iwasiuta Piotr Błaszczyk Julia Kryślak Adam Nowaczewski Magdalena Stefan Tomasz Szukała /twitter.com/FenestraGazeta
Zastępca redaktora Dawid Brilowski Marta Kuczmańska Weronika Nowak Joanna Suwiczak
naczelnego/Redaktor Tomasz Ciepielewski Adrianna Kukurowska Krzysztof Oblizajek Sonia Szymańska Opiekun redakcji Druk
działu Kultura Julia Ditkowska Kinga Kwiecień Hubert Ossowski Dawid Szymczak
Małgorzata Pelka Arkadiusz Dobruchowski Michał Leśniczak Dominika Pacyńska PrzemysławTerlecki Red. Lesław Ciesiółka Drukarnia Prasowa
Redaktor działu Sport Paulina Erpel Agnieszka Malczewska Natalia Pawlak WioletaWasylów ul. Malwowa 158, Skórzewo
Rafał Bajer Jakub Goły Filip Malinowski Małgorzata Pelka AleksandraWróblewska
Wydawca: Wydział Nauk Politycznych i Dziennikarstwa UAM, ul. Umultowska 89a, 61-614 Poznań. Sekretarz Redakcji Patryk Halczak Mateusz Menkina Michał Perzanowski Rafał Zawieruszyński
Strona internetowa Redakcja zastrzega sobie prawo
Redakcja:Wydział Nauk Politycznych i Dziennikarstwa, ul. Umultowska 89a, pokój 144, 61-614 Poznań Anna Maria Kottas Natalia Jankowska Patryk Mikołaj Michał Piszczek Dominik Zieliński www.gazetafenestra.pl do redagowania i skracania
email: fenestra.uam@gmail.com, facebook: www.facebook.com/gazeta.fenestra Korekta Weronika Jóźwiak Maria Mikołajczyk Jakub Ptak Klaudia Zimowska nadesłanych tekstów. Redakcja
Anna Maria Kottas Karolina Karoń Nina Miśkiewicz Livia Rok Agata Zin Facebook nie ponosi odpowiedzialności
Nicole Piotrowska Aleksandra Klasa Marcin Moj Joanna Skórzybót Daria Zwiefka
Weronika Nowak Aleksandra Konieczna Mateusz Musik Mikołaj Słomski www.facebook.com/gazeta.fenestra za treść zamieszczanych reklam.