You are on page 1of 66

Õàëäâàðûí Õÿíàëòûí òîãòîëöîîã áýõæ¿¿ëýõ òóõàé

Ìîíãîë Óëñûí Çàñãèéí Ãàçðûí 2002 îíû 129-ð òîãòîîëîîð áàòëàãäñàí
“Õàëäâàðò ºâ÷èíòýé òýìöýõ ¿íäýñíèé õºòºëáºð”-èéí 3.4.5, 3.4.6 äàõü
çààëò áîëîí Ìîíãîë Óëñûí Çàñãèéí Ãàçðûí 2006 îíû 240 òîîò òîãòîîëîîîð
áàòëàãäñàí ÕÄÕÂ/ÄÎÕ/ÁÇÄÕ-ààñ ñýðãèéëýõ ¿íäýñíèé ñòðàòåãèéã
õýðýãæ¿¿ëýõ çîðèëãîîð ÒÓØÀÀÕ ÍÜ:

Õàëäâàðûí õÿíàëòûí òîãòîëöîîíû á¿òýö, æóTable: Recommended
Daily Dosage of Seasonal Influenza Antiviral Medications for
Treatment and Chemoprophylaxis for the 2008-09 Season
—United States
Note: New as of April 25, 2009 - Antiviral resistance
testing results for cases of swine influenza A (H1N1)
virus infection detected in the United States.

Note: On December 19, 2008, CDC issued Interim
Recommendations for the Use of Influenza Antivirals
for the 2008-09 Season.

The interim results of antiviral resistance testing performed on influenza viruses tested by CDC for the
2008-09 influenza season are summarized in the table below.

Swine Influenza
As of
April 25, 2009 Isolates Resistant Viruses, Isolates Resistant
tested Number (%) tested Viruses,
(n) (n) Number (%)

Oseltamivir Zanamivir Adamantanes*

Swine Influenza A 7 0 0 15 15
(H1N1)

Data from
October 1, 2008 -
March 29, 2009 Isolates Resistant Viruses, Isolates Resistant Viruses,
tested (n) Number (%) tested (n) Number (%)

Oseltamivir Zanamivir Adamantanes*

Influenza A (H1N1) 654 649 (99.2%) 0 (0) 605 3 (0.5%)

Influenza A (H3N2) 94 0 (0) 0 (0) 94 94 (100%)

Influenza B 274 0 (0) 0 (0) N/A* N/A*

1

For updated CDC antiviral resistance testing data, see http://www.cdc.gov/flu/weekly/.

* The adamantanes (amantadine and rimantadine) are not effective against influenza B viruses.

The table below provides the daily dosage information for the four FDA approved influenza antiviral
medications for treatment and chemoprophylaxis of seasonal influenza in the United States for the
2008-09 season. On December 19, 2008, CDC issued interim recommendations for the use of influenza
antiviral medications for the 2008-09 Season based on information about antiviral resistance among
circulating influenza viruses.

Table: Recommended Daily Dosage of Seasonal Influenza
Antiviral Medications for Treatment and Chemoprophylaxis
for the 2008-09 Season—United States
Antiviral agent Age group (yrs)
1-6 7-9 10-12 13-64 65 and
older
Zanamivir* Treatment, influenza N/A† 10 mg (2 10 mg (2 10 mg (2 10 mg (2
A and B inhalations) inhalations) inhalations) inhalations)
twice daily twice daily twice daily twice daily
Chemoprophylaxis, Ages 1-4 Ages 5-9 10 mg (2 10 mg (2 10 mg (2
influenza A and B N/A 10 mg (2 inhalations) inhalations) inhalations)
inhalations) once daily once daily once daily
once daily
Oseltamivir Treatment†, influenza Dose varies by Dose varies by Dose varies 75 mg twice 75 mg twice
A and B child's weight§ child's weight§ by child's daily daily
weight§
Chemoprophylaxis, Dose varies by Dose varies by Dose varies 75 mg/day 75 mg/day
influenza A and B child's weight¶ child's weight¶ by child's
weight¶
Amantadine** Treatment, influenza 5 mg/kg body 5 mg/kg body 100 mg 100 mg less than or
A weight/day up weight/day up twice daily§§ twice daily equal to 100
to 150 mg in 2 to 150 mg in 2 mg/day
divided divided
doses†† doses††
Prophylaxis, influenza 5 mg/kg body 5 mg/kg body 100 mg 100 mg less than or
A weight/day up weight/day up twice daily§§ twice daily§ equal to 100
to 150 mg in 2 to 150 mg in 2 mg/day
divided divided
doses†† doses††
Rimantadine¶¶ Treatment#, influenza N/A## N/A N/A 100 mg 100 mg/day
A twice
daily§§$
Prophylaxis, influenza 5 mg/kg body 5 mg/kg body 100 mg 100 mg 100 mg/day$
A weight/day up weight/day up twice daily§§ twice daily§ $
to 150 mg in 2 to 150 mg in 2
divided divided
doses†† doses††
Duration of Treatment Recommended duration for antiviral treatment is 5 days.
Treatment Chemoprophylaxis Recommended duration is 5-7 days after the last known exposure.

For control of outbreaks in long-term care facilities and hospitals, CDC
recommends antiviral chemoprophylaxis for a minimum of two weeks, and
up to one week after the last known case was identified.

2

NOTE: Zanamivir is manufactured by GlaxoSmithKline (Relenza — inhaled powder). Zanamivir is approved for
treatment of persons aged 7 years and older and approved for chemoprophylaxis of persons aged 5 years and older.
Oseltamivir is manufactured by Roche Pharmaceuticals (Tamiflu® — tablet) Oseltamivir is approved for treatment or
chemoprophylaxis of persons aged 1 year and older. Amantadine manufacturers include Endo Pharmaceuticals
(Symmetrel® — tablet and syrup); Geneva Pharms Tech (Amantadine HCL — capsule);
USL Pharma (Amantadine HCL — capsule and tablet); and Alpharma, Carolina Medical, Copley Pharmaceutical,
HiTech Pharma, Mikart, Morton Grove, and Pharmaceutical Associates (Amantadine HCL — syrup), and Sandoz.
Rimantadine is manufactured by Forest Laboratories (Flumadine® — tablet and syrup); Corepharma, Impax Labs
(Rimantadine HCL — tablet), and Amide Pharmaceuticals (Rimantadine HCL — tablet). No antiviral medications are
approved for treatment or chemoprophylaxis of influenza among children younger than 1 year of age. This
information is based on data published by the Food and Drug Administration (FDA).

* Zanamivir is administered through oral inhalation by using a plastic device included in the medication package.
Patients will benefit from instruction and demonstration of the correct use of the device. Zanamivir is not
recommended for those persons with underlying airway disease.

† A reduction in the dose of oseltamivir is recommended for persons with creatinine clearance less than 30 mL/min.

§ The treatment dosing recommendation for children who weigh 15 kg or less is 30 mg twice a day. For children who
weigh more than 15 kg and up to 23 kg, the dose is 45 mg twice a day. For children who weigh more than 23 kg and
up to 40 kg, the dose is 60 mg twice a day. For children who weigh more than 40 kg, the dose is 75 mg twice a day.

¶ The chemoprophylaxis dosing recommendation for children who weigh less than 15 kg is 30 mg once a day. For
who weigh more than 15 kg and up to 23 kg, the dose is 45 mg once a day. For children who weigh more than 23 kg
and up to 40 kg, the dose is 60 mg once a day. For children who weigh more than 40 kg, the dose is 75 mg once a
day.

** The drug package insert should be consulted for dosage recommendations for administering amantadine to
persons with creatinine clearance less than or equal to 50 mL/ min/1.73m2.

†† 55 mg/kg body weight of amantadine or rimantadine syrup = 1 tsp/22 lbs.

§§ Children aged 10 years and older who weigh less than 40 kg should be administered amantadine or rimantadine
at a dosage of 5 mg/kg body weight/day.

¶¶ A reduction in dosage to 100 mg/day of rimantadine is recommended for persons who have severe hepatic
dysfunction or those with creatinine clearance less than 10 mL/min. Other persons with less severe hepatic or renal
dysfunction taking 100 mg/day of rimantadine should be observed closely, and the dosage should be reduced or the
drug discontinued, if necessary.

# Only approved by FDA for treatment among adults.

## Not applicable.

$Rimantadine is approved by FDA for treatment among adults. However, certain specialists in the management of
influenza consider rimantadine appropriate for treatment among children. Studies evaluating the efficacy of
amantadine and rimantadine in children are limited, but they indicate that treatment with either drug diminishes the
severity of influenza A infection when administered within 48 hours of illness onset.

$$ Older nursing-home residents should be administered only 100 mg/day of rimantadine. A reduction in dosage to
100 mg/day should be considered for all persons aged 65 years and older, if they experience possible side effects
when taking 200 mg/day.

1. ðìûã õàâñðàëò ¸ñîîð áàòàëñóãàé.
2. Õàëäâàðûí õÿíàëòûí òîãòîëöîîã 2008 îíû 4 ñàðûí 15-íààñ ýõëýí á¿õ
øàòëàëûí ýð¿¿ë ìýíäèéí áàéãóóëëàãóóäàä õýðýãæ¿¿ëýõèéã Àéìàã,
Íèéñëýëèéí ýð¿¿ë ìýíäèéí ãàçðûí äàðãà, óëñ áà õóâèéí õýâøëèéí
ýð¿¿ë ìýíäèéí áàéãóóëëàãûí äàðãà, çàõèðëóóäàä äààëãàñóãàé.
3. Õàëäâàðûí õÿíàëòûí òîãòîëöîîã ýìíýëýã, ýð¿¿ë ìýíäèéí áàéãóóëëàãàä
íýâòð¿¿ëýõ àæëûã çîõèîí áàéãóóëàõ, ìýðãýæèë àðãà ç¿éí

3

Òóøààëûí õýðýãæèëòýä õÿíàëò òàâüæ àæèëëàõûã Ýð¿¿ë ìýíäèéí ÿàìíû Òºðèéí íàðèéí áè÷ãèéí äàðãà (Æ.ÁÀÒÑÝÐÝÝÄÝÍÝ 4 .Àëòàíöýöýã)-ä äààëãàñóãàé. Ýíýõ¿¿ òóøààë ãàðñàíòàé õîëáîãäóóëàí Ýð¿¿ë Ìýíäèéí ñàéäûí 2006 îíû 299 òîîò òóøààëûã 2008 îíû 4 ñàðûí 15-íààñ õ¿÷èíã¿é áîëñîíä òîîöñóãàé. Àëòàíòóÿà)-ä äààëãàñóãàé. 4. 5. óäèðäëàãààð õàíãàí àæèëëàõûã Õàëäâàðò ºâ÷èí ñóäëàëûí ¿íäýñíèé òºâ (Ò. ÑÀÉÄ Á.

1. çîõèõ òóøààë. íýãæèéí äýðãýä ×àíàðûí êîìèññ àæèëëàíà. òàðõàõààñ ñýðãèéëýõýä ÷èãëýãäñýí çîõèîí áàéãóóëàëòûí áîëîí õàëäâàðààñ ñýðãèéëýõ àðãà õýìæýýíèé èæ á¿ðäýë òîãòîëöîî þì. Ýð¿¿ë ìýíäèéí ñàéäûí 2008 îíû _____òîîò òóøààëûí õàâñðàëò Õàëäâàðûí õÿíàëòûí òîãòîëöîîíû æóðàì Íýã. 1. 2.3Õàëäâàðûí Õÿíàëòûí òîãòîëöîîíû á¿òöýä:  Õàëäâàðûí Õÿíàëòûí óäèðäëàãûí á¿òýö  Ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûí òàíäàëò  Ëàáîðàòîðèä ñóóðèëñàí òàíäàëò  Óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ õàðèó àðãà õýìæýý  Ýð¿¿ë ìýíäèéí ìýðãýæèëòíèé ñóðãàëò  Ýð¿¿ë ìýíäèéí ìýðãýæèëòíèé àþóëã¿é áàéäàë çýðýã áàãòàíà. 1. ýðõ 2. ¿éë àæèëëàãààíû ÷èãëýë 2. Õàëäâàðûí Õÿíàëòûí óäèðäëàãà ò¿¿íèé á¿òýö.¯¿íä:  Íýã äýõ ò¿âøèí: Õàëäâàðò ºâ÷èí ñóäëàëûí ¿íäýñíèé òºâèéí äýðãýäýõ Õàëäâàðûí Õÿíàëòûí Õîðîî àæèëëàíà. Õî¸ð. òîãòîëöîî á¿ðä¿¿ëæ. ¿éë àæèëëàãààíû ÷èãëýë. øèéäâýð ãàðãàí õýðýãæ¿¿ëæ àæèëëàíà.2 Õàëäâàðûí Õÿíàëòûí Õîðîîíû á¿òýö.2. ýð¿¿ë ìýíäèéí áàéãóóëëàãàä ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàð ¿¿ñýõ.  Ãóðàâ äàõü ò¿âøèí: Ýìíýëãèéí òàñàã. Õàëäâàðûí õÿíàëòûí òîãòîëöîîíû åðºíõèé ç¿éë 1.1Õàëäâàðûí Õÿíàëò ãýäýã íü ýìíýëýã.4Ýð¿¿ë ìýíäèéí òóñëàìæ ¿éë÷èëãýý ¿ç¿¿ëäýã á¿õ øàòíû ýð¿¿ë ìýíäèéí áàéãóóëëàãà á¿ð ýíýõ¿¿ æóðìûã õýðýãæ¿¿ëýõèéí òóëä ººðèéí ¿éë àæèëëàãààíû îíöëîãò òîõèðñîí Õàëäâàðûí Õÿíàëòûí á¿òýö. òîõèîëäëûã ýðò èëð¿¿ëæ õàðèó àðãà õýìæýýã øóóðõàé õýðýãæ¿¿ëýõ çàìààð ¿éë÷ë¿¿ëýã÷äýä àþóëã¿é. ÷àíàðòàé òóñëàìæ.1 Õàëäâàðûí õÿíàëòûí óäèðäëàãûí á¿òýö íü äàðààõ 3 øàòëàëòàé áàéíà.1 Õàëäâàðûí Õÿíàëòûí Õîðîîíû á¿òýö Äàðãà: Õàëäâàðò ºâ÷èí ñóäëàëûí ¿íäýñíèé òºâèéí äàðãà Îðëîã÷ äàðãà: Õàëäâàðò ºâ÷èí ñóäëàëûí ¿íäýñíèé òºâèéí òàíäàëòûí ¿íäýñíèé íýãæèéí äàðãà 5 .2Ýíýõ¿¿ òîãòîëöîîíû çîðèëãî íü ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðààñ ñýðãèéëýõ. ¿éë÷èëãýý ¿ç¿¿ëýõýä îðøèíî.  Õî¸ð äàõü ò¿âøèí: Ýð¿¿ë ìýíäèéí áàéãóóëëàãà á¿ðò Õàëäâàðûí Õÿíàëòûí Ǻâëºë àæèëëàíà.

øààðäëàãàòàé àñóóäëààð õîëáîãäîõ áàéãóóëëàãàä ñàíàë îðóóëàõ ¿¿ðýã õ¿ëýýíý. Õàëäâàðûí Õÿíàëòûí Ǻâëºëèéí ¿éë àæèëëàãààã óÿëäóóëàí çîõèöóóëæ. ä¿éí òîäîðõîéëæ. òºëºâëºãººã áîëîâñðóóëàõ. õýðýãæèëòýä õÿíàëò òàâüæ àæèëëàíà. ¿éë÷èëãýýíèé ÷àíàðûã ñàéæðóóëàõ ÷èãëýëýýð ñàëáàð äóíäûí áîëîí õàíäèâëàã÷ áàéãóóëëàãóóäûí õàìòûí àæèëëàãààíû óÿëäàà õîëáîîã õàíãàæ àæèëëàõ áà ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðààñ ñýðãèéëýõ ÷èãëýëýýð îëîí óëñûí áîëîí äîòîîäûí õîëáîãäîõ áàéãóóëëàãóóäòàé 6 .Íàðèéí áè÷ãèéí äàðãà: Õàëäâàðò ºâ÷èí ñóäëàëûí ¿íäýñíèé òºâèéí ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûí áàãèéí äàðãà 2.  ¯íäýñíèé òîãòîëöîîíû ¿éë àæèëëàãààíû õýðýãæèëòèéí ÿâö. àðãà ç¿éí óäèðäëàãààð õàíãàí àæèëëàíà.2. æèëèéí ýöýñò Ýð¿¿ë ìýíäèéí ñàéäûí çºâëºëä òàéëàãíàæ.  Ýìèéí ¯íäýñíèé Ǻâëºëòýé õàìòðàí õî¸ðäóãààð ýãíýýíèé áîëîí íººöèéí àíòèáèîòèêèéí æàãñààëò.  Ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûí áàéäàëä ä¿í øèíæèëãýý õèéæ. ¿ð ä¿íã Ýð¿¿ë ìýíäèéí ñàéäûí çºâëºëä òàéëàãíàõ. ÷àíàðûã ñàéæðóóëàõ. óëèðàë òóòàì õýëýëöýæ. íÿíãèéí ýñðýã õèìè çàñëûí áýëäìýëä òýñâýðæèëòèéã áîãèíî õóãàöààíä òîãòîîäîã õàãàñ áîëîí á¿ðýí àâòîìàòæñàí îð÷èí ¿åèéí àðãà òåõíèêèéã íýâòð¿¿ëýõ. àðãà ç¿éí äýìæëýã ¿ç¿¿ëíý. óäèðäàìæ ÷èãëýë àâ÷ àæèëëàíà.2 Õàëäâàðûí Õÿíàëòûí Õîðîîíû ¿éë àæèëëàãààíû ÷èãëýë  Õàëäâàðûí õÿíàëòûí ¿íäýñíèé ñòðàòåãè.  Ýìíýëãèéí Õàëäâàðûí Õÿíàëòûí Ǻâëºëèéí ¿éë àæèëëàãààíû òàéëàíãèéí íýãòãýëèéã óëèðàë òóòàì àâ÷ õýëýëöýí. õýðýãæ¿¿ëýõ àæëûã çîõèîí áàéãóóëíà. àæëûí ¿ð ä¿íä õºíäëºíãèéí øèíæýý÷äýýð ¿íýëãýý õèéëãýæ.  ¯íäýñíèé òîãòîëöîîíû õýðýãæèëò.  Õàëäâàðûí õÿíàëòûí ÷èãëýëýýð ýð¿¿ë ìýíäèéí ìýðãýæèëòíèé ñóðãàëò. òóñëàìæ. ãóðàâäàã÷ øàòëàëûí ¿éë÷èëãýý ¿ç¿¿ëäýã ýð¿¿ë ìýíäèéí áàéãóóëëàãóóäûí ëàáîðàòîðèä áàêòåðèéã õóðäàí ºñãºâºðëºí. òóëãàìäñàí àñóóäëûã òîäîðõîéëîí øèéäâýðëýíý. áýëäìýëèéí õýðýãëýýíèé ñòðàòåãèéã øèíý÷ëýí áîëîâñðóóëæ. ìýðãýæëèéí óäèðäëàãààð õàíãàíà.  Ýìèéí ¯íäýñíèé Ǻâëºëòýé õàìòðàí íÿíãèéí ýñðýã ýì.  ¯éë÷ë¿¿ëýã÷èéí àþóëã¿é áàéäëûã õàíãàõ. õàëäâàðààñ ñýðãèéëýõ. õýðýãëýõ æóðìûã æèë á¿ð øèíý÷ëýí áàòàëæ. õîëáîãäîõ áàéãóóëëàãàä óäèðäëàãà. ò¿¿íèéã õýðýãæ¿¿ëýõ ¿éë àæèëëàãààã ìýðãýæèë. øààðäàãäàõ õºðºíãèéã áàéãóóëëàãûí òºñºâ áîëîí îëîí óëñûí òºñºë õºòºëáºðò òóñãàí øèéäâýðë¿¿ëíý. ¿éë àæèëëàãààíä õÿíàëò òàâèíà. ìýðãýøèë äýýøë¿¿ëýõ áàéäàëä õÿíàëò òàâüæ. ¿éë÷èëãýýíèé àþóëã¿é áàéäëûã õàíãàõ. øèíý÷ëýõ. äàäëàãàæèë. õàëäâàð ýñýðã¿¿öýõ àðãà õýìæýýíèé òàëààð ãàðûí àâëàãà. ä¿ãíýëò ãàðãàõ àæëûã óäèðäàí çîõèîí áàéãóóëíà.  Ýð¿¿ë ìýíäèéí òóñëàìæ. çºâëºìæ áîëîâñðóóëàõ.  Ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûí õÿíàëòûí ¿íäýñíèé òîãòîëöîîã (öààøèä ¿íäýñíèé òîãòîëöîî ãýõ) á¿ðä¿¿ëýõ àæëûã çîõèîí áàéãóóëàõ.  Õî¸ðäîã÷.

¿éë àæèëëàãààíû ÷èãëýë. äýìæëýã ¿ç¿¿ëñýí òºðèéí áà òºðèéí áóñ áàéãóóëëàãà. õàìò îëîí.1 Õî¸ðäîã÷. çºâëºãººí. ýðõ 2. ººð÷ëºëò îðóóëàõ ñàíàë áîëîâñðóóëàõ  Àìæèëò ãàðãàñàí. àæ àõóéí íýãæ.  Óëñ îðíû õýìæýýã õàìàðñàí õàëäâàðûí õÿíàëòûí òîãòîëöîîíû àñóóäëûã õîëáîãäîõ áàéãóóëëàãàä òàâüæ øèéäâýðë¿¿ëíý.  Ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðààñ ñýðãèéëýõ. ìýäýý. 2.1. Õóðàëäààí íü óëèðàë òóòàì. ãóðàâäàã÷ øàòëàëûí òóñëàìæ. ä¿ãíýëò ãàðãóóëàõ  Õîëáîãäîõ áàéãóóëëàãóóäûí ¿éë àæèëëàãààòàé òàíèëöàæ. õàìòðàí àæèëëàæ. òóðøëàãà ñóäëàí íýâòð¿¿ëýõ àæëûã çîõèîí áàéãóóëíà.3. ä¿ãíýëò ºãºõ. ñóäàëãàà. çºâëºãºº ºãºõ  Õàëäâàðûí õÿíàëòûí òîãòîëöîîíû õýðýãæèëòýä ¿íýëýëò. ìýäýýëýë ñîëèëöîõ. àæëûí ÷èãëýë.  ¯éë àæèëëàãààíû ¿íäñýí õýëáýð íü Õîðîîíû õóðàëäààí áàéíà.3 Ýð¿¿ë ìýíäèéí áàéãóóëëàãûí Õàëäâàðûí õÿíàëòûí çºâëºëèéí á¿òýö. øààðäëàãàòàé òîõèîëäîëä øóóðõàé õóðàëäàíà. õàíãàìæ ¿éë÷èëãýýíèé õýëòñèéí äàðãà Êëèíèê ôàðìàêîëîãè÷ Ýð¿¿ë ìýíäèéí ñòàòèñòèê÷ ýì÷ Ìýñ çàñëûí òàñãèéí ýðõëýã÷ Õàëäâàðòûí òàñãèéí ýðõëýã÷ Ñýõýýí àìüäðóóëàõ.3. ÷èãë¿¿ëýõ ¿¿ðãèéã õàðèóöàí ã¿éöýòãýíý. òýìöýõ àñóóäàëä òºðèéí áà òºðèéí áóñ áàéãóóëëàãà. ñåìèíàð çîõèîí áàéãóóëàõ. õîëáîãäîõ òîäîòãîë. ýð÷èìò ýì÷èëãýýíèé òàñãèéí ýðõëýã÷ Äîòîð/õ¿¿õäèéí òàñãèéí ýðõëýã÷ Áóñàä òàñãèéí ýðõëýã÷ 7 . 2.2. èðãýäèéí îðîëöîîã äýìæèõ.1. Ýð¿¿ë ìýíäèéí áàéãóóëëàãûí õàëäâàðûí õÿíàëòûí çºâëºëèéí á¿òýö 2.3 Õàëäâàðûí Õÿíàëòûí ¯íäýñíèé Õîðîîíû ýðõ  Õîëáîãäîõ áàéãóóëëàãóóäààñ àæëûí òàéëàí. ¿éë÷èëãýý ¿ç¿¿ëäýã ýð¿¿ë ìýíäèéí áàéãóóëëàãûí õàëäâàðûí õÿíàëòûí çºâëºëèéí á¿òýö Äàðãà: Ýìíýëãèéí äàðãà Íàðèéí áè÷ãèéí äàðãà: Òàðõâàð ñóäëàà÷ ýì÷ (õàëäâàðûí õÿíàëòûí àæèëòàí) Ãèø¿¿ä: Ýì÷èëãýý ýðõýëñýí îðëîã÷ äàðãà Ìèêðîáèîëîãè÷ ýì÷ Ýì÷èëãýýíèé ÷àíàðûí ìåíåæåð Ñóâèëàõóéí àëáàíû äàðãà Àæ àõóé. îðîí íóòãèéí ÷àíàðòàé õóðàë. àæ àõóéí íýãæ¿¿äèéã øàãíàæ óðàìøóóëàõ òàëààð ýðõ á¿õèé áàéãóóëëàãàä ñàíàë ãàðãàõ  Õàëäâàðûí õÿíàëòûí àñóóäëààð îëîí óëñûí.

2. áàòëàí õýðýãæ¿¿ëýõ àæëûã çîõèîí áàéãóóëíà. öóñàí á¿òýýãäýõ¿¿íèé õýðýãëýýã õÿíàõ. ¿éë÷èëãýý ¿ç¿¿ëäýã ýð¿¿ë ìýíäèéí áàéãóóëëàãûí õàëäâàðûí õÿíàëòûí çºâëºëèéí á¿òýö Äàðãà: Ñóì. 8 . õºäºëìºð çîõèöóóëàëòûí àñóóäëûã øóóðõàé øèéäâýðëýíý. ¿éë÷èëãýýíèé áàãàæ. ýìíýëãèéí àæèëòíû õàìãààëàõ õóâöàñ. øààðäëàãàòàé áîë ýì÷ëýõ.3. õîã õàÿãäëûí ìåíåæìåíò. òîíîã òºõººðºìæ. õýðýãñëèéí òîîöîîã ãàðãàæ.  Õàëäâàðûí õÿíàëòûí ñòðàòåãè. áèåëýëòèéã õÿíàíà. àðèóí öýâðèéí äýãëýì. 50 õ¿ðòýë îðòîé ýð¿¿ë ìýíäèéí áàéãóóëëàãàä òàðõâàð ñóäëàà÷ ýì÷èéã ãýðýýãýýð àæèëëóóëàõûã Ýð¿¿ë ìýíäèéí ãàçàð. Öóñ.  Ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûí òàíäàëòûí òîãòîëöîîã áýõæ¿¿ëýõ àæëûã çîõèîí áàéãóóëàí. öóñíû àþóëã¿é áàéäëûã õàíãàõ òàëààð ãàðñàí òóøààë.3. ñóì äóíäûí ýìíýëãèéí ýðõëýã÷ ýñâýë ºðõèéí ýìíýëãèéí àõëàã÷ Ãèø¿¿ä: Ñòàòèñòèê÷ áàãà ýì÷ Ñóâèëàã÷ 2. õàðèó àðãà õýìæýýã òºëºâëºí õýðýãæ¿¿ëíý.  Á¿õ øàòíû îð á¿õèé ýð¿¿ë ìýíäèéí áàéãóóëëàãà íü 250 õ¿ðòýë îðîíä íýã òàðõâàð ñóäëàà÷ áóþó õàëäâàðûí õÿíàëòûí àæèëòàí îðîí òîîãîîð àæèëëóóëíà. òºëºâëºãººã ººðèéí áàéãóóëëàãûí ¿ç¿¿ëäýã òóñëàìæ.2 Ýð¿¿ë ìýíäèéí áàéãóóëëàãûí õàëäâàðûí õÿíàëòûí çºâëºëèéí ¿éë àæèëëàãààíû ÷èãëýë  Õàëäâàðûí õÿíàëòûí òîãòîëöîîíû ñòðàòåãè. õýðýãæèëòýä õÿíàëò òàâüæ. õýðýãñýë. ä¿í øèíæèëãýýíèé ¿ð ä¿íã õýëýëöýæ.  Òàíäàëòûí ìýäýýëýëä õèéñýí ñóäàëãàà. òºëºâëºãººã õýðýãæ¿¿ëýõýä øààðäàãäàõ õºðºíãèéã òîîöîæ.1. òîíîã òºõººðºìæ.  Ýìíýëãèéí ýð¿¿ë àõóé.  ªºðèéí áàéãóóëëàãûí èæèë òºñòýé çîðèëãî á¿õèé Ýìèéí ýì÷èëãýýíèé õîðîî.  Òóñëàìæ.  Òóñëàìæ.1. Ýð¿¿ë ìýíäèéí íýãäë¿¿ä õàðèóöàí õýðýãæ¿¿ëíý.3 Àðàâ õ¿ðòýë îð á¿õèé ýð¿¿ë ìýíäèéí áàéãóóëëàãà íü ýìíýëãèéí äàðãà. ñóâèëàã÷ çýðýã 1-3 õ¿íèé á¿ðýëäõ¿¿íòýé õàëäâàðûí õÿíàëòûí áàã àæèëëóóëíà. øèíæèëãýýíä õàìðóóëàõ.3. ¿éë÷èëãýýíä øèíýýð íýâòýð÷ áóé òåõíîëîãèéí õàëäâàðûí ýðñäëèéã ñóäàëæ. õýðýãñýë. ñàíõ¿¿æèëòèéí àñóóäëûã øèéäâýðëýíý. àðèóí öýâðèéí á¿òýýãäýõ¿¿í. á¿òýýãäýõ¿¿íèéã õýðýãëýõ çºâøººðºë îëãîõîä ñàíàë ºã÷ îðîëöîíî. øóóðõàé óäèðäëàãààð õàíãàíà. ¿éë÷èëãýýíèé îíöëîãòîé óÿëäóóëàí áîëîâñðóóëæ. ¿íýëãýýíèé ¿íäñýí äýýð øèíý áàãàæ.2 Àíõäàã÷ øàòëàëûí òóñëàìæ.  Ýð¿¿ë ìýíäèéí àæèëòíóóäûã õóâààðèéí äàãóó óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ ¿çëýã.2. çààâàð. æóðìûã õýðýãæ¿¿ëýõ àæëûã çîõèîí áàéãóóëæ. õàíãàõ àðãà õýìæýýã òºëºâëºí õýðýãæ¿¿ëíý. àþóëã¿é òàðèëãà.

 Ǻâëºëèéí ºäºð òóòìûí ¿éë àæèëëàãààã ýì÷èëãýý ýðõýëñýí îðëîã÷. òºëºâëºãººíèé äàãóó çîõèîí áàéãóóëíà. Ãîö àþóëòàé áîëîí äàõèí ñýðãýæ áóé õàëäâàðòàé òýìöýõ. ¿éë àæèëëàãààãàà ºðãºæ¿¿ëæ àæèëëàíà.  Ýð¿¿ë ìýíäèéí àæèëòíû ñóðãàëòûã õºòºëáºð.  Ǻâëºë íü ñàð òóòàì. àðèóòãàëûí ¿éë àæèëëàãààíä õÿíàëò òàâèíà. ¿éë÷èëãýý ¿ç¿¿ëäýã ýð¿¿ë ìýíäèéí áàéãóóëëàãà íü íÿíãèéí ýñðýã õèìè çàñëûí áýëäìýëä òýñâýðæèëòèéã òîäîðõîéëñíû ¿íäñýí äýýð àíòèáèîòèê ýì÷èëãýý õèéõ æóðìûã áîëîâñðóóëàí õýðýãæ¿¿ëýõ áà õýðýãæèëòýä õÿíàëò òàâèíà.  Õàëäâàðûí õÿíàëòûí òºëºâëºãººíèé õýðýãæèëòèéã ñàð á¿ð õýëýëöýí ä¿ãíýæ.  Ýð¿¿ë ìýíäèéí àæèëòíóóäûã õàëäâàðààñ ñýðãèéëýõ àæëûí òºëºâëºãºº áîëîâñðóóëàí õýðýãæ¿¿ëæ. íýãæ.  Õàëäâàðûí õÿíàëòûí òîãòîëöîîíû ¿éë àæèëëàãààíû òàéëàíã ñàð òóòàì Ýð¿¿ë ìýíäèéí ÿàìíû äýðãýäýõ Õàëäâàðûí Õÿíàëòûí ¯íäýñíèé Õîðîîíä. òàðõâàð ñóäëàà÷ ýì÷. öýâýðëýãýý. ýì÷èëãýýíèé ÷àíàðûí ìåíåæåð. çîõèõ àðãà õýìæýýã òºëºâëºí õýðýãæ¿¿ëíý.  Õàëäâàðûí õÿíàëòûí òîãòîëöîîã õýðýãæ¿¿ëýõ ¿éë àæèëëàãààíä òàñàã. óãààëãà.  Ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðààñ ñýðãèéëýõ ÷èãëýëýýð áóñàä áàéãóóëëàãóóäòàé õàìòðàí àæèëëàõ.  Ñóì.4 Ýìíýëãèéí õàëäâàðûí õÿíàëòûí çºâëºëèéí ãèø¿¿äèéí ã¿éöýòãýõ ¿¿ðýã 2.1 Ýìíýëãèéí äàðãà 9 . ä¿í øèíæèëãýýíèé ä¿íã õàðúÿàëàõ áîëîí áóñàä òàñàã íýãæ. õàìòûí àæèëëàãàãààã äýìæèõ àæëûã óäèðäàí çîõèîí áàéãóóëíà.  Ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûí ¿¿ñãýã÷èéí á¿òýö. õàëäâàðã¿éòãýë. õÿíàëò òàâèíà. áýëäìýëèéí äàñëûí áàéäàëä òàíäàëò õèéæ. ãóðàâäàã÷ øàòëàëûí òóñëàìæ. õàðèëöàí ìýäýýëýë ñîëèëöîõ. òýäíèé àþóëã¿é áàéäëûã õàíãàí àæèëëàíà.  Õî¸ðäîã÷. ¨ñ ç¿éí çýðýã õîðîîäòîé õàìòðàí àæèëëàíà. Õàëäâàðò ºâ÷èí ñóäëàëûí ¿íäýñíèé òºâä õ¿ðã¿¿ëæ áàéíà. ºðõèéí ýìíýëýãò õÿíàëòûí áàãèéí àõëàã÷ õóðàëäààíûã óäèðäàí çîõèîí áàéãóóëíà.  Íÿíãèéí ýñðýã ýì.3. áýëäìýëèéí õýðýãëýýíèé áàéäàëä õÿíàëò òàâüæ. áîäëîãî áîëîâñðóóëàõàä îðîëöîíî. ñóâèëàõóéí àëáàíû äàðãà íàð çîõèöóóëíà. ýð¿¿ë ìýíäèéí àæèëòíóóäàä ýðãýí ìýäýýëíý. øààðäëàãàòàé òîõèîëäîëä øóóðõàé õóðàëäàíà.3. òýäãýýðèéí íÿíãèéí ýñðýã ýì.  Òàíäàëòûí ìýäýýëýëä õèéñýí ñóäàëãàà.4.  Õàëäâàðûí ýñðýã äýãëýì.  Ǻâëºëèéí õóðëûã äàðãà óäèðäàõ áà ò¿¿íèé ýçã¿éä ýì÷èëãýý ýðõýëñýí îðëîã÷ äàðãà îðëîí àæèëëàíà. õàìò îëîí.  Ǻâëºëèéí ãèø¿¿äèéí èðö 60 õóâüä õ¿ðñýí òîõèîëäîëä õóðëûí øèéäâýðèéã õ¿÷èíòýéä òîîöíî. ýð¿¿ë ìýíäèéí àæèëòíû îðîëöîî. 2.

2 Òàðõâàð ñóäëàà÷ ýì÷èéí ¿¿ðýã  Ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûí òàíäàëòûí òîãòîëöîîã õýðýãæ¿¿ëýõ àæëûã çîõèîí áàéãóóëàõ. ¿íýëãýý ºãºõ. àøèãëàëòûí áàéäàë. ýðñäýë. ñàíàë áîëîâñðóóëàí Õàëäâàðûí Õÿíàëòûí Ǻâëºë áîëîí áóñàä õîëáîãäîõ áàéãóóëëàãàä òàíèëöóóëæ øèéäâýðë¿¿ëýõ  Õàëäâàðûí õÿíàëò. ñàíàë îðóóëàõ 10 . ñóäëàõ. òàíäàëòûí íýãæ¿¿äèéã øààðäëàãàòàé ìýäýýëëýýð õàíãàí àæèëëàõ  Òàíäàëòûí ìýäýýëýëä ñóäàëãàà. òàñàã íýãæèä ìýäýýëýõ  Õàëäâàðûí äýãäýëòèéí ¿åä òàðõâàð ñóäëàëûí ñóäàëãàà õèéæ ýõ óóðõàé. ýðñäýëò õ¿÷èí ç¿éëèéã àðèëãàõ ã. ñòðàòåãè áîëîí õóðëààñ ãàðñàí óäèðäàìæ. ìýäýýëëèéí ñàí á¿ðä¿¿ëýõ. øèéäâýðèéã õýðýãæ¿¿ëýõ àæëûã çîõèîí áàéãóóëàõ  Ýð¿¿ë ìýíäèéí áàéãóóëëàãûí áàðèëãà áàéãóóëàìæèéí çîðèóëàëò. ýð¿¿ë àõóéí íºõöºëä (àãààðæóóëàëòûí áà óñàí õàíãàìæèéí ñèñòåì ã.ì òàðõàëòûã òàñëàí çîãñîîõ õàðèó àðãà õýìæýýã çîõèîí áàéãóóëàõ  Ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûí áà ýð¿¿ë ìýíäèéí àæèëòíû àæëûí áàéðàí äàõ îñîë. çºâëºìæèéã õýðýãæ¿¿ëýõ àæëûã çîõèîí áàéãóóëàõ 2. ìýäýýã çîõèõ æóðìûí äàãóó õîëáîãäîõ áàéãóóëëàãóóä.3. ìýäýýëýë ñîëèëöîõ  Õàëäâàðûí Õÿíàëòûí Ǻâëºëèéí õóðëààð õýëýëöýõ àñóóäëûí òºëºâëºãººã áîëîâñðóóëàí çºâëºëèéí äàðãààð áàòëóóëæ õóðëûí áýëòãýëèéã õàíãàõ  Õàëäâàðààñ ñýðãèéëýõ áà àðèóí öýâðèéí äýãëýìèéí õýðýãæèëòèéí áàéäàëä òàñãèéí ÷àíàðûí êîìèññòîé õàìòðàí ºäºð òóòàì õÿíàëò òàâèõ. õóðëûã óäèðäàõ  Ãèø¿¿äýä ¿¿ðýã äààëãàâàð ºã÷.ì) õÿíàëò òàâèõ  Ìýðãýæëèéí õÿíàëòûí áàéãóóëëàãûí ä¿ãíýëò. áèåëýëòýä õÿíàëò òàâèõ  Õàëäâàðûí õÿíàëòûí ñòðàòåãè. ¿ð ä¿íã ñàð òóòàì Õàëäâàðûí Õÿíàëòûí Ǻâëºë áîëîí òàíäàëòûí íýãæ¿¿äýä ýðãýí ìýäýýëýõ. ãýìòëèéí òîõèîëäîë á¿ðèéã á¿ðòãýæ. äàìæñàí çàì. òàéëàãíàõ  Õàëäâàðûí õÿíàëòûí òîãòîëöîîíû ¿éë àæèëëàãààíû òàéëàíã íýãòãýõ. ºâ÷òíèéã òóñãààðëàõ. ä¿í øèíæèëãýý õèéæ. èëýðñýí çºð÷ëèéã øóóðõàé àðèëãóóëàõ  Ýïèäåìèîëîãèéí ñóäàëãàà. ãàðñàí çºâëºìæ. ìýðãýæèë àðãà ç¿éãýýð õàíãàí àæèëëàõ  Òàíäàëòûí ¿éë àæèëëàãààíä õÿíàëò òàâèõ. õàðèó àðãà õýìæýýã áîëîâñðóóëàõàä îðîëöîõ. øèéäâýðëýõ  Õàëäâàðûí õÿíàëòûí çºâëºëèéí ãèø¿¿äýä ¿éë àæèëëàãààãàà ÿâóóëàõ ýðõ îëãîõ  Ǻâëºëèéí õóðëûã çàðëàí õóðàëäóóëæ. òºëºâëºãººíèé õýðýãæèëòýä õÿíàëò òàâèõ. ¿íýëãýý ºãºõ. õàëäâàð äàìæñàí çàìûã òîãòîîõ. çºâëºìæèéã áàòàëæ. øààðäëàãàòàé ¿åä àñóóäëûã õîëáîãäîõ áàéãóóëëàãàä òàíèëöóóëæ. ä¿ãíýëòýíä ¿íäýñëýí òóëãàìäñàí àñóóäëûã òîäîðõîéëæ.  Õàëäâàðûí õÿíàëòûí òîãòîëöîîíû òºëºâëºãºº.4. ñàíõ¿¿æèëòèéí àñóóäëûã øèéäâýðëýõ  Äýãäýëòèéí ¿åèéí øóóðõàé àðãà õýìæýýã óäèðäàí çîõèîí áàéãóóëàõ  Õàëäâàðûí Õÿíàëòûí Ǻâëºëèéí õóðëûã çîõèîí áàéãóóëæ.

àðèóí öýâðèéí á¿òýýãäýõ¿¿íèé ÷àíàð. õýðýãñýë. øààðäëàãàòàé òîõèîëäîëä íýìýëò àðãà õýìæýýã çîõèîí áàéãóóëàõ  Ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûí ¿¿ñãýã÷èéí á¿òýö. ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðòàé òýìöýõ. çîõèõ ìýðãýæèëòýí¿¿äèéã øààðäëàãàòàé ìýäýýëëýýð õàíãàõ  Óãààëãà. õýðýãæèëòýä õÿíàëò òàâüæ àæèëëàõ  Ýì÷èëãýý. õ¿íèé òîìóóãèéí öàð òàõàëòàé òýìöýõ. õýðýãëýýíèé áàéäàëä õÿíàëò òàâèõ  Îð÷íû ýð¿¿ë ç¿éí øèíæèëãýýíèé õóâààðèéã áîëîâñðóóëàí Õàëäâàðûí Õÿíàëòûí Ǻâëºëººð áàòëóóëàõ áà òºëºâëºãººò áîëîí ÿàðàëòàé øèíæèëãýý àâàõ àæëûã çîõèîí áàéãóóëàõ  Òóñëàìæ. áýëäìýëèéí äàñëûí áàéäàëä òàíäàëò. õàìò îëîíä õàðèóöëàãà òîîöîõ. çºâëºìæ. ýì. ìàòåðèàë. ñýðãèéëýõ àæèëä õàéõðàìæã¿é õàíäàæ. õàëäâàðã¿éòãýë. òóøààë. ¿éë÷èëãýýíèé àþóëã¿é áàéäàë. õÿíàëòûã ýì÷èëãýý ýðõýëñýí îðëîã÷ äàðãà. ñîðüö àâàõ àæëûã çîõèîí áàéãóóëàõ  Òóñëàìæ. æèëèéí òàíäàëòûí ä¿íã Õàëäâàðûí õÿíàëòûí çºâëºëèéí õóðàëä òàíèëöóóëæ. òàñàã íýãæèéã 11 . ¿éë÷èëãýýíèé àæèëáàðóóäûí àëãîðèòìûã áîëîâñðóóëàõ áîëîí òýäãýýðèéí õàëäâàðûí ýðñäëèéã ¿íýëýõýä îðîëöîõ  Õàëäâàðûí õÿíàëò. àðèóòãàëûí áîäèñ. õ¿ðãýõ ¿éë àæèëëàãààíû õýðýãæèëòýä õÿíàëò òàâèõ. èäýâõè ñàíàà÷ëàãà. õàëäâàðã¿éòãýë.ì ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðòàé õîëáîãäîëòîé õóóëèéí çààëò. ã¿éöýòãýñýí àæëûã õÿíàæ. çààâàð. Õàëäâàðûí õÿíàëòûí ÷èãëýëýýð àæèëòíóóäûã ñóðãàæ. öýâýðëýãýý. ñóðòàë÷èëãààíû àæèë çîõèîí áàéãóóëàõ  Òàðõâàð ñóäëàà÷ ýì÷ íü óëèðàë. õàðèó àðãà õýìæýýíèé óäèðäàìæ. ñýðãèéëýõ àðãà õýìæýýíèé òóõàé ã. ÷àíàðò ¿íýëãýý ºãºõ. èëýðñýí çºð÷ëèéã çàñàõ àðãà õýìæýýã øóóðõàé çîõèîí áàéãóóëàõ  Ýð¿¿ë ìýíäèéí òóõàé õóóëü. ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-ñ ñýðãèéëýõ òóõàé. ìèêðîáèîëîãè÷ ýì÷òýé õàìòðàí õèéõ. Àðèóí öýâðèéí òóõàé. ýð¿¿ëç¿éí øààðäëàãàòàé øèíæèëãýýã òîäîðõîéëæ. ¿ð á¿òýýëòýé àæèëëàñàí ýð¿¿ë ìýíäèéí àæèëòàí. ÷àíàðûã ñàéæðóóëàõ ¿éë àæèëëàãààíä ¿éë÷ë¿¿ëýã÷èéí îðîëöîîã äýìæèõ. ãàðûí àâëàãà áîëîâñðóóëàõàä îðîëöîõ  Ëàáîðàòîðèéí øèíæèëãýýíä ñîðüö àâàõ. àðèóòãàëûí ¿éë àæèëëàãààíû ã¿éöýòãýëä õÿíàëò òàâüæ. äàäëàãàæóóëàõ ñóðãàëòûã õºòºëáºð. õàëäâàðò ºâ÷èíòýé òýìöýõ ¿íäýñíèé õºòºëáºð. Øóâóóíû òîìóó. ìýðãýæèë àðãà ç¿éãýýð õàíãàí àæèëëàõ  ªâºðìºö ñýðãèéëýëòèéí àæëûã çîõèõ õóóëü. öóãëóóëàõ. ¿éë÷èëãýýíä õýðýãëýãäýõ íýã óäààãèéí áàãàæ. æóðìûã õýðýãæ¿¿ëýõ àæëûã çîõèîí áàéãóóëæ. ìýðãýæèëòí¿¿äòýé õàìòðàí çîõèîí áàéãóóëàõ  Òàñàã íýãæ¿¿äèéí òàíäàëòûí ¿éë àæèëëàãààíä õÿíàëò òàâüæ. àëäàà ãàðãàñàí àæèëòàí. çîíõèëîí òîõèîëääîã õàëäâàðò ºâ÷íèé òàíäàëòûí ñòàíäàðò. òºëºâëºãººíèé äàãóó õîëáîãäîõ áàéãóóëëàãà. ýìíýëãèéí õýðýãñëèéí òóõàé. ýìç¿é÷. æóðìûí äàãóó çîõèîí áàéãóóëàõ  Ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûí ñýæèãòýé òîõèîëäîëä òàðõâàð ñóäàëãàà õèéõ. ñàéæðóóëàõ ÷èãëýëýýð ñóðãàëò. õèìèéí õîðò áîëîí àþóëòàé áîäèñûí òóõàé õóóëü. òýäãýýðèéí íÿíãèéí ýñðýã ýì.

ýìíýëãèéí îð÷èíä ýðãýëòýíä áóé ýìãýã òºðºã÷ áîëîí áîëçîëò ýìãýã òºðºã÷ áè÷èë áèåò¿¿ä òýäãýýðèéí íÿíãèéí ýñðýã ýì. òýäãýýðèéí íÿíãèéí ýñðýã ýì. çîõèõ ìýðãýæèëòýí¿¿äèéã øààðäëàãàòàé ìýäýýëëýýð õàíãàõ 2. õýðýãëýýíèé áàéäàëä õÿíàëò õèéæ. çààâàð. æóðìûã õýðýãæ¿¿ëýõ àæëûã óäèðäàí çîõèîí áàéãóóëàõ  Íèéãìèéí ýð¿¿ë ìýíäèéí áîëîí ýìíýëãèéí òóñëàìæ ¿éë÷èëãýýíèé ÷àíàð. ñóðòàë÷èëãààã çîõèîí áàéãóóëàõ  Òóñëàìæ. øèíæèëãýýíä õàìðóóëàõ. àþóëã¿é áàéäëûã ñàéæðóóëàõàä ÷èãëýãäñýí òóøààë. øààðäëàãàòàé ¿åä ýì÷ëýõ àæëûã óäèðäàí çîõèîí áàéãóóëàõ  Ýð¿¿ë ìýíäèéí àæèëòíóóäûí õàìãààëàõ õóâöàñ.4 Ìèêðîáèîëîãè÷ ýì÷  Ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûí ëàáîðàòîðèä ñóóðèëñàí òàíäàëòûã çîõèîí áàéãóóëàõ.¿éë÷ë¿¿ëýã÷èä çîðèóëñàí ìýäýýëýë. óðàìøóóëàõ.3.4. ºâ÷òíèé àþóëã¿é áàéäëûí òàëààð ýð¿¿ë ìýíäèéí ìýðãýæèëòíèé ñóðãàëòûã õîëáîãäîõ áóñàä ìýðãýæèëòýíòýé õàìòðàí çîõèîí áàéãóóëàõ  Ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûí ¿¿ñãýã÷èéí á¿òýö.3. òºëºâëºãººíèé õýðýãæèëòýä õÿíàëò òàâèõ  Õàëäâàðûí õÿíàëòûí çºâëºëèéí ºäºð òóòìûí ¿éë àæèëëàãààã óäèðäàí çîõèîí áàéãóóëàõ  Òóñëàìæ. ¿éë÷èëãýýíèé àþóëã¿é áàéäëûã õàíãàõ.3 Ýì÷èëãýý ýðõýëñýí îðëîã÷ äàðãà  Õàëäâàðûí õÿíàëòûí ñòðàòåãè. ýìíýëãèéí àæèëòàí. òàðõâàð ñóäëàà÷ íàðòàé õàìòðàí õèéõ. õýðýãëýëèéí ÷àíàð. ÷àíàðûã ñàéæðóóëàõ àñóóäëààð áîäëîãî áîëîâñðóóëàõàä îðîëöîõ  Ýð¿¿ë ìýíäèéí àæèëòíóóäûã õóâààðèéí äàãóó óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ ¿çëýã. ÿëãàí ä¿éõ øèíæèëãýýã çîõèõ àðãà÷ëàëûí äàãóó ã¿éöýòãýõ  Ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûí ¿¿ñãýã÷èéí àíòèáèîòèêò ìýäðýã ÷àíàðûã òîäîðõîéëæ. ¿éë÷èëãýýíèé ÷àíàð. öààøèä çîõèîí áàéãóóëàõ àæëûí òàëààð ñàíàë áîëîâñðóóëæ õýëýëö¿¿ëýõ. ñóðãàëò.4. õàíãàìæèéí òàëààð ñóäàëæ. áýëäìýëèéí äàñëûí áàéäàëä òàíäàëò. øèéäâýðë¿¿ëýõ  Äýãäýëòèéí ¿åèéí øóóðõàé àðãà õýìæýýã óäèðäàí çîõèîí áàéãóóëàõ  Ýì÷. õàíãàëòûí àñóóäëààð õîëáîãäîõ ãàçàðò òàíèëöóóëæ. õýðýãæ¿¿ëýõ ¿éë àæèëëàãààã ìýðãýæëèéí àðãà ç¿éãýýð õàíãàõ  Ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûí ¿¿ñãýã÷èéã òîäîðõîéëîõ. õÿíàëòûã ýì÷èëãýý ýðõýëñýí îðëîã÷. õýðýãöýý. áýëäìýëä òýñâýðæèëòèéí òàëààðõ ìýäýýëëýýð õîëáîãäîõ ìýðãýæèëòí¿¿äèéã õàíãàí àæèëëàõ 12 . ýìç¿é÷. äýìæëýã ¿ç¿¿ëýõ 2.

¿éë÷èëãýýíèé ÷àíàð.3.3.5 Ýì÷èëãýýíèé ÷àíàðûí ìåíåæåð  Òóñëàìæ. B. òºëºâëºãººíèé õýðýãæèëòýä ºäºð òóòàì õÿíàëò òàâèõ. ìýðãýæèë. B.coagulans) àøèãëàí òºâëºðñºí àðèóòãàëûí ÷àíàðò óëèðàë òóòàì õÿíàëò òàâèõ  Øààðäëàãàòàé òîõèîëäîëä ñîðüöûã ëàâëàãàà ëàáîðàòîðèä èëãýýæ. çîõèîí áàéãóóëàõ  Òóñëàìæ ¿éë÷èëãýýíèé ÷àíàð.4. õàäãàëàõ. ¿ð ä¿íã Õàëäâàðûí Õÿíàëòûí Ǻâëºë.  Íÿíãèéí ýñðýã ýì. òýäãýýðèéí ã¿éöýòãýëä õÿíàëò òàâèõ  Ëàáîðàòîðèéí òàíäàëòûí ä¿íä ñóäàëãàà. òýýâýðëýõ 2. àðãà ç¿éí óäèðäëàãààð õàíãàí àæèëëàõ  Ýð¿¿ë ìýíäèéí àæèëòíû õàëäâàðò ºðòºõ ýðñäëèéã ¿íýëýõ áà ýðñäëèéã áóóðóóëàõàä ÷èãëýñýí àðãà õýìæýý áîëîâñðóóëàõàä îðîëöîæ. äîãîëäëûã øóóðõàé àðèëãàõ àæëûã çîõèîí áàéãóóëàõ  Õàëäâàðûí õÿíàëòûí ñòðàòåãè. èëýðñýí çºð÷èë. õàëäâàðã¿éòãýëèéí áîäèñóóäûí ìýäðýã ÷àíàðûí òàëààð ìýäýýëëèéã ñàð òóòàì Õàëäâàðûí Õÿíàëòûí Ǻâëºëä òàéëàãíàõ  Ëàáîðàòîðèéí òàñãèéí ýðõëýã÷ íü Ýìíýëãèéí Õàëäâàðûí Õÿíàëòûí Ǻâëºëòýé õàìòðàí ñîðüö öóãëóóëàõ. ëàáîðàòîðèä õ¿ðãýõ ¿éë àæèëëàãààã çîõèîí áàéãóóëàõ. àðèóòãàë.megaterium.6 Ñóâèëàõóéí àëáàíû äàðãà 13 . ä¿í øèíæèëãýý õèéí îíîøèéí áàòàëãààæèëòûã ñàéæðóóëàõ òàëààð øààðäëàãàòàé àðãà õýìæýý áîëîâñðóóëàõ. õàìòðàí àæèëëàõ  Àíòèáèîòèê áîëîí áóñàä õèìè çàñëûí ýì áýëäìýë¿¿ä. ºâ÷òíèé àþóëã¿é áàéäëûí òàëààð ýð¿¿ë ìýíäèéí ìýðãýæèëòíèé ñóðãàëòûã õîëáîãäîõ áóñàä ìýðãýæèëòýíòýé õàìòðàí çîõèîí áàéãóóëàõ 2. ¿íýëãýý ºãºõ  Õàëäâàðààñ ñýðãèéëýõ àðãà õýìæýý áà àðèóí öýâðèéí äýãëýìèéí õýðýãæèëòýä õÿíàëò òàâüæ. áýëäìýëèéí õýðýãëýýíèé áîäëîãî áîëîâñðóóëàõàä îðîëöîõ áºãººä øààðäëàãàòàé ìýäýýëëýýð Õàëäâàðûí Õÿíàëòûí Ǻâëºë áîëîí Ýìèéí Ýì÷èëãýýíèé Õîðîîã õàíãàæ.4. õýðýãæ¿¿ëýõ ¿éë àæèëëàãààã çîõèîí áàéãóóëàõ  Òóñëàìæ. àþóëã¿é áàéäëûã ñòàíäàðòûí äàãóó õÿíàõ. ¿éë÷èëãýýíèé àæèëáàðóóäûí àëãîðèòìèéã áîëîâñðóóëàõàä îðîëöîõ. õàäãàëàõ. B. áóñàä õîëáîãäîõ ìýðãýæèëòýíä ìýäýýëýõ  ¯ðøäýã õýëáýðèéí íÿíãèéí îìãèéã (B. õàíäëàãà îëãîõîä ÷èãëýñýí ñóðãàëò ÿâóóëàõ  Ñîðüö öóãëóóëàõ.pumilus. ìýðãýæëèéí àðãà ç¿éãýýð õàíãàí àæèëëàõ  Ýìíýëãèéí îð÷íû ýð¿¿ë ç¿éí øèíæèëãýýã òºëºâëºãººíèé äàãóó õèéæ.mycoides. ëàáîðàòîðèä õ¿ðãýõ æóðìûí õýðãýæèëòýä õÿíàëò òàâèõ. îíîøèéã áàòàëãààæóóëàõ  Ýìíýëãèéí îìãîîñ ÿëãàñàí ºñãºâðèéã Ýð¿¿ë ìýíäèéí ñàéäûí 2006 îíû 12 ñàðûí 11-íèé ºäðèéí 403 òîîò òóøààëààð áàòëàãäñàí æóðìûí äàãóó õàäãàëæ. ýìíýëãèéí àæèëòíóóäàä ýíý òàëààð çºâ äàäàë.

4.  Õàëäâàðûí õÿíàëòàä ñóâèëàõóéí ÷èãëýëýýð õýðýãæ¿¿ëýõ àñóóäëûã õºòºëáºð òºëºâëºãººíä òóñãàí îðóóëàõ. ìýðãýæëèéí àðãà ç¿é. ìýäýýëëèéí ¿éë àæèëëàãààíû ÿâöàä õÿíàëò òàâüæ. õàíãàëò. ñóðòàë÷èëãààíû àæèë çîõèîí áàéãóóëàõ 2.8 Êëèíèê ôàðìàêîëîãè÷  Ýìíýëãèéí íÿíãèéí ýñðýã õèìè çàñëûí áýëäìýëèéí õýðýãëýýíèé áàéäàëä õÿíàëò òàâüæ. ñóäàëãàà õèéæ. òýäíèé äóíä ñóðãàëò.  Òóñëàìæ. õýðýãæ¿¿ëýõ àæëûã çîõèîí áàéãóóëàõ  Ñóðãàëòûí ìàòåðèàë áýëòãýí. õýðýãëýýíä õÿíàëò òàâèõ 14 . ¿éë÷èëãýýíèé àæèëáàðóóäûí àëãîðèòìèéã áîëîâñðóóëàõàä îðîëöîõ. õàëäâàðã¿éòãýëèéí áîäèñûí ÷àíàð. æóðìûã õýðýãæ¿¿ëýõ àæëûã çîõèîí áàéãóóëæ. àþóëã¿é áàéäëûã ñàéæðóóëàõàä ¿éë÷ë¿¿ëýã÷èéí îðîëöîîã äýìæèõ. õîã õàÿãäëûí ìåíåæìåíò. íÿíãèéí ýñðýã ýìèéí çîõèñòîé õýðýãëýýíèé ñóðãàëò çîõèîí áàéãóóëàõ  Àðèóòãàë. öóñíû àþóëã¿é áàéäëûã õàíãàõ òàëààð ãàðñàí òóøààë. òýäãýýðèéí ã¿éöýòãýëä ºäºð òóòàì õÿíàëò òàâèõ  Òóñëàìæ. áèåëýëòèéã õÿíàíà. ¿éë÷èëãýýíèé àæèëáàðóóäûí ýðñäëèéã ¿íýëýõ áà ýðñäëèéã áóóðóóëàõàä ÷èãëýñýí àðãà õýìæýýã áîëîâñðóóëàõàä îðîëöîæ.3. ìýðãýæëèéí àðãà ç¿éãýýð õàíãàõ  Ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûí ñýæèãòýé áîëîí îíîøèëñîí òîõèîëäëûí ìýäýýëëèéã òàðõâàð ñóäëàà÷ ýì÷èä ÿàðàëòàé ìýäýýëýõ  Ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûí òàíäàëòûí ìýäýýëýëä òàðõâàð ñóäëàã÷ ýì÷òýé õàìòðàí øèíæèëãýý.4. ñóðãàëòûã çîõèîí áàéãóóëàõ  Õàëäâàðûí õÿíàëòûí óäèðäàìæ. àðãà÷ëàëûí õýðýãæèëòýä õÿíàëò òàâèõ  Ýìíýëãèéí ýð¿¿ë àõóé. èëýðñýí çºð÷ëèéã àðèëãóóëàõ.3. ìàÿãòóóäûí õºòëºëòèéí áàéäàëä ºäºð òóòàì õÿíàëò òàâüæ. òàñàã íýãæ¿¿äèéã ìýäýýëëýýð õàíãàõ  Àíòèáèîòèê. ¿éë÷èëãýýíèé ÷àíàð. çºâëºì溺ð õàíãàõ  Á¿ðòãýë. àðèóí öýâðèéí äýãëýì. ä¿ãíýëò ãàðãàæ ñàð òóòàì Õàëäâàðûí Õÿíàëòûí Ǻâëºëä òàéëàãíàõ  Ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûí á¿ðòãýë. çîõèñòîé õýðýãëýýíèé äýã òîãòîîõ  Ýìèéí ýì÷èëãýýíèé õîðîîíû ¿éë àæèëëàãààãààð äàìæóóëàí íÿíãèéí ýñðýã õèìè çàñëûí áýëäìýëèéí çîõèñòîé õýðýãëýýíèé áàéäëûã ¿íýëýõ  Àíòèáèîòèê ìýäðýã ÷àíàðûí ñóäàëãààã òîãòìîë çîõèîí áàéãóóëæ. çààâàð. ìýäýýëëèéí òîãòîëöîîíû ÷èãëýëýýð ýð¿¿ë ìýíäèéí àæèëòíû ñóðãàëò çîõèîí áàéãóóëàõ 2.7 Ñòàòèñòèê÷ ýì÷èéí ¿¿ðýã  Õàëäâàðûí õÿíàëòòàé õîëáîîòîé ýìíýëãèéí àíõàí øàòíû áè÷èã áàðèìò. àþóëã¿é òàðèëãà. áîëîâñðóóëàõàä îðîëöîõ  Òóñëàìæ.

ýð¿¿ëæ¿¿ëýõ àæëûã çîõèîí áàéãóóëàõ  Àæèëòíóóäàà ñóðãàëòûí òºëºâëºãººíèé äàãóó ñóðãàëòàíä õàìðóóëàõ  ¯éë÷ë¿¿ëýã÷äýä ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðààñ ñýðãèéëýõ çºâ äàäàë. õýðýãæèëòèéã õÿíàõ 2. õàíãàìæ ¿éë÷èëãýýíèé òàñãèéí äàðãà  Ýì÷èëãýý. øèíæèëãýýíä õàìðóóëàõ. íýãæèéí ×àíàðûí êîìèññûí á¿òýö Ýì÷ëýã÷ ýì÷ Àõëàõ ñóâèëàã÷ 15 .4 Ýìíýëãèéí òàñàã.9 Òàñãèéí ýðõëýã÷ ýì÷ íàð  Ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûí òàíäàëòûí íýãæèéã òàñàã. àðèóí öýâðèéí á¿òýýãäõ¿¿íèé õýðýãöýý.4.¿¿ðýã 2. õýðýãñýë. áýëäìýëèéí õýðýãëýýã çîõèöóóëàõ  Òàñãèéí îð÷íû ýð¿¿ë ç¿éí øèíæèëãýýã òºëºâëºãººíèé äàãóó õèéëãýæ. ýì÷ëýõ.8 Àæ àõóé. àðèóòãàëûí áîäèñ. íýãæèéí ×àíàðûí êîìèññûí á¿òýö. öàõèëãààíû ñ¿ëæýýíèé óðñãàë áîëîí ýýëæèò çàñâàðûã ã¿éöýòãýõ. õóâààðèéí äàãóó ¿çëýã. òîíîã òºõººðºìæ. íýã óäààãèéí áàãàæ.  Íÿíãèéí ýñðýã ýìèéí çîõèñã¿é ¿éëäýë. ¿éë àæèëëàãààíä íü õÿíàëò òàâèõ  Òàñãèéí ÷àíàðûí êîìèññ áà Ýìíýëãèéí õàëäâàðûí õÿíàëòûí çºâëºëèéí ¿éë àæèëëàãààíû óÿëäàà õîëáîîã õàíãàõ  Òàñãèéí õàëäâàðûí õÿíàëòûí òºëºâëºãºº áîëîâñðóóëàí. õÿíàëò òàâèõ  Õîîë. ¿éë÷èëãýýíä øààðäëàãàòàé ýì. õàíãàí íèéë¿¿ëýõ  Øóóðõàé áàéäëûí ¿åä øààðäàãäàõ õàíãàìæèéí çîõèõ íººö á¿ðä¿¿ëýõ  Òîíîã òºõººðºìæ. íýãæäýý çîõèîí áàéãóóëàõ. ¿ð ä¿íã Õàëäâàðûí Õÿíàëòûí Ǻâëºëä ìýäýýëýõ  Ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûí ñýæèãòýé áîëîí îíîøèëñîí òîõèîëäëûí ìýäýýëëèéã òàðõâàð ñóäëàà÷ ýì÷èä ÿàðàëòàé ìýäýýëýõ 2. ìàòåðèàë.3. õàíãàìæèéã òîîöîõ. ñóðòàë÷èëãàà ÿâóóëàõ  Òàíäàëòûí ä¿íä ¿íäýñëýí Õàëäâàðûí Õÿíàëòûí Ǻâëºë. õýðýãëýýíèé òàëààð çîõèõ øàòàíä ìýäýýëýë õèéõ  Ýìèéí õóóëèéã õýðýãæ¿¿ëýõ ¿éë àæèëëàãààã çîõèîí áàéãóóëæ. àãààðæóóëàëòûí õîîëîé. ñàíàë áîëîâñðóóëæ øèéäâýðë¿¿ëýõ  Ýð¿¿ë ìýíäèéí àæèëòíû áîëîí ¿éë÷ë¿¿ëýã÷èéí àþóëã¿é áàéäëûã õàíãàõ ÷èãëýëýýð Õàëäâàðûí Õÿíàëòûí Ǻâëºëòýé õàìòðàí àæèëëàæ. Ýìèéí Ýì÷èëãýýíèé Õîðîîíû çºâëºìæèéí äàãóó òàñãèéí íÿíãèéí ýñðýã ýì. õ¿íñíèé àþóëã¿é áàéäëûí áàòàëãààæèëò õèéëãýõ. õýðýãæèëòèéã çîõèîí áàéãóóëàõ  Àðèóí öýâðèéí äýãëýìèéã õýðýãæ¿¿ëýõýä øààðäëàãàòàé íººöèéã òîäîðõîéëæ. õàíãàí íèéë¿¿ëýõ àæëûã çîõèîí áàéãóóëàõ 2.4.3.4. õàëäâàðã¿éòãýë. õàíäëàãà îëãîõ òàëààð ñóðãàëò. èíæåíåðèéí øóãàì ñ¿ëæýý.1 Ýìíýëãèéí òàñàã.

2 ×àíàðûí êîìèññûí ã¿éöýòãýõ ¿¿ðýã  Ýìíýëãèéí õàëäâàðûí õÿíàëòûí çºâëºë. Ñóâèëàã÷ 2. òóñëàìæ ¿éë÷èëãýýíèé ÷àíàðûã ñàéæðóóëàõ ÷èãëýëýýð Ýìíýëãèéí Õàëäâàðûí Õÿíàëòûí Ǻâëºëòýé õàìòðàí ñóðãàëò çîõèîí áàéãóóëàõ  ¯éë÷ë¿¿ëýã÷äèéí äóíä õàëäâàðààñ ñýðãèéëýõ ÷èãëýëýýð ìýäýýëýë.4. òàðõâàð ñóäëàã÷ ýì÷òýé õàìòðàí àæèëëàæ. ìýäýýëýõ àæëûã çîõèîí áàéãóóëàõ  Òàðõâàð ñóäëàà÷ ýì÷. õÿíàëò. ÷àíàðûã ñàéæðóóëàõàä ¿éë÷ë¿¿ëýã÷èéí îðîëöîîã íýìýãä¿¿ëýõ. äîëîî õîíîã òóòàì ìýäýýëýë ñîëèëöîæ áàéõ  Õàëäâàðûí òîõèîëäëûí òîäîðõîéëîëòîä ¿íäýñëýí ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûí òîõèîëäëûã ýðò èëð¿¿ëýõ. òàíäàëòûí àðãà õýìæýýã òàñàãòàà òºëºâëºí çîõèîí áàéãóóëàõ. á¿ðòãýõ. õýðýãæèëòýä Õàëäâàðûí Õÿíàëòûí Ǻâëºëòýé õàìòðàí ºäºð òóòàì õÿíàëò òàâèõ  Òàñãèéí ýì÷ àæèëòíóóäûí äóíä ýìíýëãèéí íºõöºë äýõ àþóëã¿é áàéäàë. ñóðòàë÷èëãààíû àæèë çîõèîí áàéãóóëàõ  Òóñëàìæ. ¿éë÷èëãýýíèé àþóëã¿é áàéäàë. òàñãèéí ýðõëýã÷ ýì÷òýé õàìòðàí õàëäâàðààñ ñýðãèéëýõ. äýìæèõýä ÷èãëýñýí ¿éë àæèëëàãàà ÿâóóëàõ 16 .

òàðõâàð ñóäëàà÷ ýì÷ íü îíîø áàòëàãäñàí òîõèîëäëûí ìýäýýã ñòàòèñòèê÷ èõ.1 Ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûí òàíäàëò íü ºâ÷ëºëèéí òîõèîëäëûí ìýäýýã á¿ðòãýõ. ñýæèãòýé òîõèîëäîë á¿ðèéã òàðõâàð ñóäëàà÷ ýì÷ Ýð¿¿ë ìýíäèéí ñàéäûí 100 äóãààð òóøààëààð áàòëàãäñàí õàëäâàðò ºâ÷íèé õàìøèíæ. ä¿í øèíæèëãýý. 3.3 Ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûí òàíäàëòûí òîãòîëöîî íü Õàëäâàðò ºâ÷èí ñóäëàëûí ¿íäýñíèé òºâèéí äýðãýäýõ òàíäàëòûí ¿íäýñíèé íýãæ. 3. õàðèó àðãà õýìæýý àâàõ àæëûã çîõèîí áàéãóóëíà. ãóðàâäàã÷ øàòëàëûí òóñëàìæ. íýãòãýõ.2 Ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûí òîõèîëäëûí òîäîðõîéëîëò 3. ýìíýëç¿é. ¿éë÷èëãýýòýé õîëáîîòîé õàëäâàðûí òàëààðõ ìýäýýëëèéã òîäîðõîé æóðìûí äàãóó àâ÷. õî¸ðäîã÷. òîõèîëäëûí òîäîðõîéëîëòûã õàëäâàðûí õÿíàëòûí æóðìûí íýãä¿ãýýð õàâñðàëòààð ºãºâ. ëàáîðàòîðèîð îíîø áàòëàãäñàí òîõèîëäîëä ýöñèéí îíîøèéã òàâèíà. àíõäàã÷. 3. 3. 3. ñýæèãòýé òîõèîëäëûã ÿàðàëòàé ìýäýýëýõ õóóäàñ (öààøèä ÿàðàëòàé ìýäýýëýõ õóóäàñ ãýõ) ÝÑÕÀÕ-ÌÕ1-ýýð.2 Ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûí òîõèîëäëûã îëîí óëñûí ºâ÷íèé àðàâäóãààð àíãèëëûí äàãóó îíîøèéã ùèôðëýæ á¿ðòãýíý. íàñ áàðàëòûã áóóðóóëàõàä îðøèíî.4 Á¿õ øàòëàëûí ýð¿¿ë ìýíäèéí áàéãóóëëàãûí ýìíýëãèéí ìýðãýæèëòýí íü ñýæèãòýé òîõèîëäîë á¿ðèéã ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûí òàíäàëòûí õóóäàñ (Õàëäâàðûí õÿíàëòûí æóðìûí õî¸ðäóãààð õàâñðàëò)-ûí äàãóó èëð¿¿ëæ.1. Ãóðàâ. áàãà ýì÷èä ÿàðàëòàé ìýäýýëíý.6 ßàðàëòàé ìýäýýëýõ õóóäñààð ìýäýýëýãäñýí õàëäâàðò ºâ÷íèé õàìøèíæ.1 Ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûí àíãèëàë.2. 3.7 Òàðõâàð ñóäëàà÷ ýì÷ íü ºäºð á¿ð òàñàã.1 Ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûí òàíäàëòûí íèéòëýã ¿íäýñëýë 3.5 Á¿õ øàòëàëûí ýð¿¿ë ìýíäèéí áàéãóóëëàãûí ýìíýëãèéí ìýðãýæèëòýí íü ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûí ñýæèãòýé òîõèîëäîë á¿ðèéã òàðõâàð ñóäëàã÷ ýì÷èä 24 öàãèéí äîòîð Ýð¿¿ë ìýíäèéí ñàéäûí 100 äóãààð òóøààëààð áàòëàãäñàí õàëäâàðò ºâ÷íèé õàìøèíæ.1. íýãæ¿¿äèéí ìåíåæåðýýñ ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûí ñýæèãëýñýí áóþó îíîøèëñîí òîõèîëäëûí ìýäýýã õàëäâàðûí õÿíàëòûí æóðìûí åñ áà àðàâäóãààð õàâñðàëòûí äàãóó àâ÷.1. Òàðõâàð ñóäëàë. Ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûí òàíäàëò 3. 3.2.1. ñóäàëãàà õèéõ. 3.1.1.8 Òàðõâàð ñóäëàã÷ ýì÷ íü èðãýäýýñ òóñëàìæ. äýãäýëòýýñ óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ çàìààð ºâ÷ëºë.1. ýðãýí ìýäýýëýõ áîëîí õàðèó àðãà õýìæýý àâ÷ õýðýãæ¿¿ëýõ çýðýã ¿éë àæèëëàãààã áàãòààñàí òîãòîëöîî þì. 3. õîëáîãäîõ àðãà õýìæýý àâíà. 48 öàãèéí äîòîð òàðõâàð ñóäàëãààã õèéæ. ìýäýýëëèéã öóãëóóëàõ. ñýæèãòýé òîõèîëäëûí íýãäñýí á¿ðòãýë (ÝÑÕÀÕ-ÌÕ3)-èéí äàãóó á¿ðòãýíý.1. ¿éë÷èëãýý ¿ç¿¿ëäýã ýð¿¿ë ìýíäèéí áàéãóóëëàãûí òàíäàëòûí íýãæ ãýñýí øàòëàëòòàé áàéíà. 17 .2 Ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûí òàíäàëòûí çîðèëãî íü õàëäâàðûí òîõèîëäëûí òîäîðõîéëîëòîä ¿íäýñëýí òîõèîëäëûã ýðò èëð¿¿ëæ õàëäâàð òàðõàõààñ ñýðãèéëýõ õàðèó àðãà õýìæýýã òºëºâëºí õýðýãæ¿¿ëýõ. á¿ðòãýíý.

 Îëîí óëñûí ìýäýýëëèéã öóãëóóëæ íýãæ¿¿äýä ìýäýýëíý.3.  ßàðàëòàé ìýäýýëýõ õóóäñààð ìýäýýëýãäñýí õàëäâàðò ºâ÷íèé õàìøèíæ. ýð¿¿ë ìýíäèéí áàéãóóëëàãûí òàíäàëòûí íýãæýýñ ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûí ìýäýýíèé õóóäàñ (õàëäâàðûí õÿíàëòûí æóðìûí àðàâäóãààð õàâñðàëò)-ààð ºäºð á¿ð ìýäýýëýë öóãëóóëíà. áàòàëãààæóóëàëò õèéí ýðãýí ìýäýýëæ.1 Õàëäâàðò ºâ÷èí ñóäëàëûí ¿íäýñíèé òºâèéí äýðãýäýõ ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûí òàíäàëòûí ¿íäýñíèé íýãæèéí á¿òýö. 18 . ÷àíàðûã ñàéæðóóëàõ. ºñãºâºð èëãýýæ.  Á¿ðýëäõ¿¿íä ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûí áàãèéí òàðõâàð ñóäëàã÷ ýì÷ íàð. ä¿í øèíæèëãýý õèéæ. íèéñëýëèéí ýð¿¿ë ìýíäèéí áàéãóóëëàãûí ëàáîðàòîðèóäàä ÿëãàñàí ºñãºâðèéã öóãëóóëæ.  Òàíäàëò. õàëäâàðààñ ñýðãèéëýõ.  Ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûí õÿíàëòûí ¿íäýñíèé òîãòîëöîîã (öààøèä ¿íäýñíèé òîãòîëöîî ãýõ) á¿ðä¿¿ëýõ àæëûã çîõèîí áàéãóóëàõ. øèíý÷ëýõ.  Ýð¿¿ë ìýíäèéí ÿàìíû õàëäâàðò ºâ÷íèé àñóóäàë õàðèóöñàí ìýðãýæèëòýí íü òàíäàëòûí ¿íäýñíèé íýãæèéã ìýðãýæèë. ¿éë÷èëãýýíèé àþóëã¿é áàéäëûã õàíãàõ.  Àéìàã. ä¿¿ðãèéí ýð¿¿ë ìýíäèéí íýãäýë.  Äýëõèéí Ýð¿¿ë Ìýíäèéí Áàéãóóëëàãûí ëàâëàãàà ëàáîðàòîðèóäàä øèíæëýãäõ¿¿í. Ï¿ðýâ ãàðèã á¿ð ýëåêòðîí õýëáýðýýð.  Õ¿ëýýí àâñàí ìýäýýã íýãòãýí. Õàëäâàðûí Õÿíàëòûí Ǻâëºëèéí ¿éë àæèëëàãààã óÿëäóóëàí çîõèöóóëæ. àðãà ç¿éí óäèðäëàãààð õàíãàí àæèëëàíà.  Ýð¿¿ë ìýíäèéí òóñëàìæ. ëàáîðàòîðèéí ñ¿ëæýýíèé ìåíåæìåíòèéã õàðèóöíà. ýðãýí ìýäýýëíý. çºâëºìæ áîëîâñðóóëàõ. ñýæèãòýé òîõèîëäîë òóñ á¿ðèéã Ýð¿¿ë ìýíäèéí ñàéäûí 100 äóãààð òóøààëààð áàòëàãäñàí õàëäâàðò ºâ÷íèé õàìøèíæ. ëàáîðàòîðè áîëîí ñòàòèñòèêèéí ìýðãýæèëòí¿¿ä áàãòàíà.3.  Òàíäàëòûí ¿íäýñíèé íýãæ íü àéìàã. ìýðãýæëèéí óäèðäëàãààð õàíãàíà. áàòàëãààæóóëíà. ¿éë àæèëëàãààíä õÿíàëò òàâèíà. ã¿éöýòãýõ ¿¿ðýã  Òàíäàëòûí ¿íäýñíèé íýãæèéí çîõèöóóëàã÷ íü Õàëäâàðò ºâ÷èí ñóäëàëûí ¿íäýñíèé òºâèéí õàëäâàðò ºâ÷íèé òàíäàëò ñóäàëãàà õàðèóöñàí äýä äàðãà áàéíà.  Òàíäàëòûí ìýäýýëýëä ä¿í øèíæèëãýý õèéæ. ôàêñààð ýðãýí ìýäýýëíý. íèéñëýëèéí ýð¿¿ë ìýíäèéí ãàçàð. ìýðãýæèë àðãà ç¿éí çºâëºãºº ºãºõ áà øààðäëàãàòàé òîõèîëäîëä áàã òîìèëîí àæèëëóóëíà.3 Ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûí èäýâõèòýé òàíäàëò 3. õàëäâàð ýñýðã¿¿öýõ àðãà õýìæýýíèé òàëààð ãàðûí àâëàãà. ñýæèãòýé òîõèîëäëûí íýãäñýí á¿ðòãýë (ÝÑÕÀÕ-ÌÕ3)-èéí äàãóó á¿ðòãýíý.  Ýð¿¿ë ìýíäèéí áàéãóóëëàãûí òàíäàëòûí ÷àíàð. õýðýãæ¿¿ëñýí õàðèó àðãà õýìæýýíèé ¿éë àæèëëàãààã äîëîî õîíîã á¿ð ä¿ãíýæ. ëàáîðàòîðèóäàä õÿíàëòûí ñîðèëûã èëãýýõ áà ÷àíàðûí õÿíàëò õèéíý.

 Ýìíýëãèéí Õàëäâàðûí Õÿíàëòûí Ǻâëºëèéí ¿éë àæèëëàãààíû òàéëàíãèéí íýãòãýëèéã óëèðàë òóòàì àâ÷ õýëýëöýí.2 Àíõàí øàòíû òóñëàìæ ¿éë÷èëãýý ¿ç¿¿ëäýã ýð¿¿ë ìýíäèéí áàéãóóëëàãûí ò¿âøèíä ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûí èäýâõòýé òàíäàëòûã äàðààõ àðãà÷ëàëààð õèéíý. øààðäëàãàòàé àñóóäëààð õîëáîãäîõ áàéãóóëëàãàä ñàíàë îðóóëàõ ¿¿ðýã õ¿ëýýíý.3. õóâèéí õýâøëèéí ýð¿¿ë ìýíäèéí áàéãóóëëàãûí ò¿âøèíä òàíäàëòûã äàðààõ çààâðûí äàãóó ã¿éöýòãýíý. õ¿ëýýí àâàõ. íýãæ¿¿äýä ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûí èäýâõèòýé òàíäàëòûí òîãòîëöîîã çîõèîí áàéãóóëíà. íàéìäóãààð õàâñðàëò äàõü øèíæ òýìäãýýð òàíäàí èëð¿¿ëæ. 19 . äîëîî.  Ñóì. òóëãàìäñàí àñóóäëûã òîäîðõîéëîí øèéäâýðë¿¿ëíý.3 Õî¸ð áà ãóðàâ äàõü øàòëàëûí òóñëàìæ ¿éë÷èëãýý ¿ç¿¿ëäýã óëñ. äîòîð. äàäëàãàæèë.  Ñóì. ìýäðýë çýðýã ýì÷èëãýýíèé á¿õ òàñàã. ìýðãýøèë äýýøë¿¿ëýõ áàéäàëä õÿíàëò òàâüæ. á¿ðòãýíý. îíîøèéã áàòàëãààæóóëíà. ºðõèéí ýìíýëãèéí ìýðãýæèëòýí ìýñ àæèëáàðààñ õîéø 30 õ¿ðòýë õîíîãò ìýñ àæèëáàðûí äàðààõ õàëäâàðûã øèíæ òýìäãýýð òàíäàæ á¿ðòãýíý (Õàëäâàðûí õÿíàëòûí æóðìûí äºðºâä¿ãýýð õàâñðàëò). ä¿ãíýëò ãàðãàíà. àðãà ç¿éí äýìæëýã ¿ç¿¿ëíý. õàäãàëæ.  Õàëäâàðûí õÿíàëòûí ÷èãëýëýýð ýð¿¿ë ìýíäèéí ìýðãýæèëòíèé ñóðãàëò.  Ýìíýëãèéí ìýðãýæèëòýí ýìíýëãýýñ øàëòãàëñàí õàëäâàð ãýæ ñýæèãëýñýí áîëîí îíîøèëñîí òîõèîëäîë á¿ðèéã 24 öàãèéí äîòîð ÝÑÕÀÕ- ÌÕ1 ÿàðàëòàé ìýäýýëýõ õóóäñààð Õàëäâàðûí õÿíàëòûí æóðìûí àðâàíäºðºâ áîëîí àðâàíòàâäóãààð õàâñðàëòàä çààñàí ìýäýýëëèéí óðñãàëûí äàãóó ìýäýýëíý. õîëáîãäîõ áàéãóóëëàãàä óäèðäëàãà. ºðõèéí ýì÷ íü ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûí îíîø áàòëàãäñàí òîõèîëäëûã ìýäýýíèé ìàÿãò (Õàëäâàðûí õÿíàëòûí æóðìûí åñ. õàðèó àðãà õýìæýýã øóóðõàé çîõèîí áàéãóóëíà. ºðõèéí ýìíýëãèéí ìýðãýæèëòýí íü òºðñíººñ õîéø 30 õ¿ðòýë õîíîãò ýõ áà íÿðàéí õàëäâàðûã Õàëäâàðûí õÿíàëòûí æóðìûí çóðãàà. ñýðãýýí çàñàõ.  Àíõàí øàòíû ýð¿¿ë ìýíäèéí áàéãóóëëàãûí ýìíýëãèéí ìýðãýæèëòýí 48 öàãèéí äîòîð ýïèäåìèîëîãèéí ñóäàëãàà õèéæ. àðàâäóãààð õàâñðàëò)-ûí äàãóó íýãòãýí äýýä øàòíû áàéãóóëëàãàä ìýäýýëíý. õ¿¿õýä. 3. 3. òýýâýðëýí ëàáîðàòîðèä õ¿ðã¿¿ëæ.3. ¿ð ä¿íã õàëäâàðûí õÿíàëòûí ¿íäýñíèé õîðîîíä òàéëàãíàõ.  Ñóì. ýïèäåìèîëîãèéí ñóäàëãàà õèéæ.  ¯íäýñíèé òîãòîëöîîíû ¿éë àæèëëàãààíû õýðýãæèëòèéí ÿâö. ñýõýýí àìüäðóóëàõ. ¯¿íä:  Ýð¿¿ë ìýíäèéí áàéãóóëëàãûí Õàëäâàðûí Õÿíàëòûí Ǻâëºë íü ìýñ çàñàë.  Øààðäëàãàòàé òîõèîëäîëä øèíæèëãýýíä ñîðüöûã çîõèõ æóðìûí äàãóó àâ÷. ¯¿íä:  Ýìíýëãèéí ìýðãýæèëòýí íü ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûí òîõèîëäëûã Õàëäâàðûí õÿíàëòûí æóðìûí íýãä¿ãýýð õàâñðàëòàä ºãñºí òîõèîëäëûí òîäîðõîéëîëòîä ¿íäýñëýí èäýâõèòýé òàíäàëòààð èëð¿¿ëæ. ãýìòýë.

òîõèîëäëûí òîäîðõîéëîëòûã ¿íäýñëýí ñýæèãòýé òîõèîëäëûã èëð¿¿ëæ. öóñíû õàëäâàð. òîõèîëäëûí òîäîðõîéëîëòîä ¿íäýñëýí ñýæèãòýé òîõèîëäëûã èëð¿¿ëæ. õàëèìíû. òàðõâàð ñóäëàà÷ ýì÷ íü ñòàòèñòèê÷ ýì÷èä ìýäýýëíý.4 Àìàðæèõ ãàçðóóä áîëîí òºðºõ òàñàãò õèéõ òàíäàëò  Ýì÷ ºâ÷íèé ò¿¿õýíä õàâñàðãàñàí ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûí òàíäàëòûí õóóäàñ (ýíýõ¿¿ æóðìûí àðâàííýãä¿ãýýð õàâñðàëò)-ûã õºòºëæ. íºõºí ¿ðæèõ¿éí ýðõòýí òîãòîëöîîíû.3. õóâèéí õýâøëèéí á¿õ ýð¿¿ë ìýíäèéí áàéãóóëëàãûí ñòàòèñòèê÷ ýì÷ ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàð ãýæ ñýæèãëýñýí áîëîí îíîøèëñîí òîõèîëäîë á¿ðèéã 24 öàãèéí äîòîð ÝÑÕÀÕ-ÌÕ 1 ÿàðàëòàé ìýäýýëýõ õóóäñààð Õàëäâàðûí õÿíàëòûí æóðìûí àðâàíäºðºâ. ýìíýëç¿éí àæèëáàðûã òàíäàõ õóóäàñ (ýíýõ¿¿ æóðìûí àðâàííýãä¿ãýýð õàâñðàëò)-ûã òóñ òóñ õºòºëæ. àìüñãàëûí çàìûí õàëäâàð. àðüñ. ìýäýýëëèéã ýì÷ áà òàñãèéí ìåíåæåðò ºäºð á¿ð òàíèëöóóëíà. ç¿ðõ. Ýì÷ëýã÷ ýì÷ ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûã ñýæèãëýñýí áîëîí îíîøèëñîí òîõèîëäîëä òàðõâàð ñóäëàà÷ ýì÷òýé õàìòðàí ýïèäåìèîëîãèéí ñóäàëãààã õèéæ. Òàñãèéí ýðõëýã÷ èäýâõèòýé òàíäàëòûã õýðýãæ¿¿ëýõ àæëûã çîõèîí áàéãóóëàõ áà õýðýãæèëòýä õÿíàëò òàâèíà. àðâàíòàâäóãààð õàâñðàëòàä çààñàí ìýäýýëëèéí óðñãàëûí äàãóó ìýäýýëíý. ìýñ àæèëáàðûí äàðààõ õàëäâàðûã èëð¿¿ëæ. òàðõâàð ñóäàëãààãààð áàòàëãààæóóëàí ñòàòèñòèê÷ ýì÷èä ìýäýýëíý. àðâàíòàâäóãààð õàâñðàëòàíä çààñàí ìýäýýëëèéí óðñãàëûí äàãóó ìýäýýëíý. Ẻð øýýñíèé çàìûí õàëäâàð. õîîëîéí áîëîí ìýäðýëèéí òîãòîëöîîíû õàëäâàðóóä ãýæ àíãèëàí Îëîí óëñûí ºâ÷íèé 10-ð àíãèëëûí äàãóó îíîøèéã ùèôðëýí á¿ðòãýíý. í¿ä. Ìýñ çàñëûí òàñãèéí áîîëòûí áîëîí ýýëæèéí ñóâèëàã÷ ìýñ àæèëáàðûí äàðààõ õàëäâàðûã øèíæ òýìäãýýð òàíäàõ õóóäàñ (Õàëäâàðûí õÿíàëòûí æóðìûí äºðºâä¿ãýýð õàâñðàëò).  Ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûã ìýñ àæèëáàðûí äàðààõ õàëäâàð. á¿ðòãýõ áà ñýæèãëýñýí. áàéãóóëëàãûí òàðõâàð ñóäëàà÷ ýì÷èä.  Óëñ. ñóäàñíû òîãòîëöîîíû. õîîë áîëîâñðóóëàõ ýðõòýí òîãòîëöîîíû. îíîøèëñîí òîõèîëäîë á¿ðèéã òàðõâàð ñóäëàà÷ ýì÷èä ìýäýýëíý. áàéãóóëëàãûí òàðõâàð ñóäëàà÷ ýì÷èä. ÿñ áîëîí ¿åíèé. ìýäýýëëèéã ýì÷ëýã÷ ýì÷èä ìýäýýëíý. ÷èõ. õàðèó àðãà õýìæýýã øóóðõàé àâ÷ õýðýãæ¿¿ëíý. òàðõâàð ñóäëàà÷ ýì÷ íü îíîøèéã ýìíýëç¿é. Ìýñ çàñëûí òàñãèéí ýì÷ ìýñ àæèëáàðûí òàíäàëòûí õóóäàñ (Õàëäâàðûí õÿíàëòûí æóðìûí òàâäóãààð õàâñðàëò)-ûã ìýñ àæèëáàð õèéëãýñýí ºâ÷òºí á¿ðò õºòºëæ.  Òàñãèéí ýýëæèéí ñóâèëàã÷ ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûã øèíæ òýìäãýýð òàíäàõ õóóäàñ (Õàëäâàðûí õÿíàëòûí æóðìûí ãóðàâäóãààð õàâñðàëò)-ûã ºäºð á¿ð õºòºëæ. ëàáîðàòîðè. 3. öóñààð äàìæèõ. õàìàð. 20 .  ªâ÷íèé ò¿¿õýíä õàâñàðãàñàí ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûí òàíäàëòûí õóóäàñ (Õàëäâàðûí õÿíàëòûí æóðìûí õî¸ðäóãààð õàâñðàëò)-ûã ýì÷ëýã÷ ýì÷ õºòºëæ.  Ýð¿¿ë ìýíäèéí áàéãóóëëàãûí ñòàòèñòèê÷ ýì÷ ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàð ãýæ ñýæèãëýñýí áîëîí îíîøèëñîí òîõèîëäîë á¿ðèéã 24 öàãèéí äîòîð ÝÑÕÀÕ-ÌÕ 1 ÿàðàëòàé ìýäýýëýõ õóóäñààð Õàëäâàðûí õÿíàëòûí æóðìûí àðâàíäºðºâ.

Æèøýý íü: Áººð øýýñíèé çàìûí.õ 100 Æèøýýëáýë: Äàâñàãíû Õàëäâàðûí ýðñäýëä ºðòñºí á¿õ ºâ÷òíèé òîî êàòåòåðòýé áàéñàí íèéò ºâ÷òíèé õýäýí õóâü íü Ẻð øýýñíèé çàìûí õàëäâàðò ºðòñºí ãýõ ìýò. -----------------------------------------------------------------. àëäààã îëæ çàñíà. 2.õ100 õàëäâàðò ºðòºæ áàéãààã Òóõàéí õóãàöààíä ýì÷ë¿¿ëñýí íèéò ºâ÷òíèé òîî òîäîðõîéëíî. 3.  Òàñãèéí ýýëæèéí ñóâèëàã÷ ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûã øèíæ òýìäãýýð òàíäàõ õóóäàñ (ýíýõ¿¿ æóðìûí ãóðàâ. ¯¿íä: ¯ç¿¿ëýëò¿¿ä Òàéëáàð 1. ñàíã á¿ðä¿¿ëíý. äîëîîäóãààð õàâñðàëòóóä)-ûã õºòºëæ.  Íÿðàéí òàñãèéí ýýëæèéí ñóâèëàã÷ íÿðàéí õàëäâàðûã øèíæ òýìäãýýð òàíäàõ õóóäàñ (æóðìûí íàéìäóãààð õàâñðàëò)-ûã õºòëºõ áà ìýäýýëëèéã òàñãèéí ìåíåæåð. õàðèó àðãà õýìæýýã øóóðõàé àâ÷ õýðýãæ¿¿ëíý. Ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûí ºâ÷ëºë 100 ºâ÷òºíä Òóõàéí ñàðä øèíýýð èëð¿¿ëæ ñàðä á¿ðòãýñýí õàëäâàðûí øèíý òîõèîëäëûí òîîã ýì÷ë¿¿ëñýí íèéò ¿éë÷ë¿¿ëýã÷èéí òîîíä õàðüöóóëæ 100 õýâòýí ýì÷ë¿¿ëýã÷èéí õýäýí Øèíýýð á¿ðòãýãäñýí õàëäâàðûí òîõèîëäëûí òîî õóâü íü õàëäâàðò ºðòºæ áàéãààã 21 . õàðèó àðãà õýìæýýã øóóðõàé áîëãîõ çîðèëãîîð ìýäýýëëèéí ñ¿ëæýý.  Ýì÷ëýã÷ ýì÷ ìýñ àæèëáàðààð òºðñºí ýõ÷¿¿äèéí ìýñ àæèëáàðûí äàðààõ õàëäâàðûã òàíäàëòûí õóóäàñ (æóðìûí çóðãààäóãààð õàâñðàëò)-ûí äàãóó òàíäàæ èëð¿¿ëæ. 3.Ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûí åðºíõèé ºâ÷ëºë 100 Òóõàéí æèëä óã õàëäâàðààð ºâ÷òºíä 1 æèëä ºâ÷èëñºí íèéò ºâ÷òíèé òîîã õýâòýí ýì÷ë¿¿ëñýí íèéò ºâ÷òíèé òîîíä õàðüöóóëæ 100 õýâòýí Õàëäâàð àâñàí íèéò ºâ÷òíèé òîî ýì÷ë¿¿ëýã÷èéí õýäýí õóâü íü -----------------------------------------------------------------------. òàðõâàð ñóäëàëûí ä¿ãíýëò ãàðãàíà.  Ýì÷ëýã÷ ýì÷ ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûã ñýæèãëýñýí áîëîí îíîøèëñîí òîõèîëäîëä òàðõâàð ñóäëàà÷ ýì÷òýé õàìòðàí ýïèäåìèîëîãèéí ñóäàëãààã õèéæ. ä¿í øèíæèëãýý õèéæ.  Õàëäâàðò ºâ÷èíòýé òýìöýõ. Ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûí åðºíõèé ºâ÷ëºë òóõàéí Óã ¿ç¿¿ëýëòèéã æèëýýð òîîöîæ õàëäâàðûí ýðñäýëò õ¿÷èí ç¿éëä ºðòñºí 100 ºâ÷òºíä 1 æèëä ãàðãàõ áºãººä õàëäâàðûí ºíäºð ýðñäýë á¿õèé ýìíýë ç¿éí Õàëäâàð àâñàí íèéò ºâ÷òíèé òîî àæèëáàðûí ¿åä òîîöîæ ãàðãàíà. æóðìûí äàãóó õàëäâàðûí ãîëîìòîíä õàðèó àðãà õýìæýýã øóóðõàé õýðãýæ¿¿ëíý.  Òàðõâàð ñóäëàà÷ ýì÷ íü õ¿ëýýí àâñàí ìýäýýã íýãòãýí ñóäàëãàà.  Ìýäýýëýëä ä¿í øèíæèëãýý õèéõèéí ºìíº òàðõâàð ñóäëàà÷ áà ñòàòèñòèê÷ ýì÷ ìýäýýíèé á¿ðýí. ñýðãèéëýõ òàëààð ìºðäºãäºæ áàéãàà õóóëü òîãòîîìæ. ìýäýýëëèéã òàñãèéí ìåíåæåð áîëîí ýì÷ëýã÷ ýì÷èä ºäºð á¿ð òàíèëöóóëíà. ñòàíäàðò. á¿ðòãýíý. òóøààë. Óã ¿ç¿¿ëýëòèéã õàëäâàðûí òºðºë òóñ á¿ðò òîîöîæ ãàðãàíà. õîîë áîëîâñðóóëàõ ýðõòýí òîãòîëöîîíû õàëäâàð ãýõ ìýò. ýì÷ëýã÷ ýì÷èä ºäºð á¿ð òàíèëöóóëíà.4 Ìýäýýëýëä ñóäàëãàà.  Õàëäâàðûí ñýæèãòýé òîõèîëäîëä ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûí òàðõâàð ñóäàëãààíû õóóäàñ (Ýð¿¿ë Ìýíäèéí Ñàéäûí 100-ð òóøààëûí äºðºâä¿ãýýð õàâñðàëò)-ààð ñóäàëíà. ä¿í øèíæèëãýý õèéõ  Ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûí äýãäýëòèéã ýðò ñýðýìæ¿¿ëýõ.  Äàðààõ ¿ç¿¿ëýëò¿¿äèéã òîäîðõîéëíî. çóðãàà. àìüñãàëûí çàìûí. á¿òýí áà ¿íýí áîäèò áàéäëûã áàòàëãààæóóëæ. çààâàð.

Õàëäâàðûí Õÿíàëòûí Õîðîî. íèéñëýëèéí Ýð¿¿ë ìýíäèéí ãàçàðò äàðàà ñàðûí 15-íû äîòîð áè÷ãýýð áîëîí ýëåêòðîí øóóäàíãààð ýðãýí ìýäýýëíý.ì  Ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûí á¿òýö. íèéñëýëèéí Ýð¿¿ë ìýíäèéí ãàçàð çýðýã áàéãóóëëàãóóäàä òóñ òóñ ýðãýí ìýäýýëíý. òàðõâàð ñóäëàà÷ ýì÷èä ìýäýýëíý. òýäãýýðèéí àíòèáèîòèêò ìýäðýã ÷àíàðûã òîäîðõîéëíî. ä¿í øèíæèëãýý õèéæ. Õàëäâàðûí õÿíàëòûí çºâëºë. Æèøýý íü: Ìýñ çàñëûí øàðõíû õàëäâàð õàãàëãàà õèéëãýñýí 100 ºâ÷òºíä.  Òàíäàëòûí òîãòîëöîîíû ¿ð ä¿íã ¿íýëíý. íèéñëýëèéí Ýð¿¿ë Ìýíäèéí Ãàçðààñ ñàðûí ìýäýýíä íýãòãýë õèéæ. ìåíåæåð íü ýð¿¿ë ìýíäèéí àæèëòíóóääàà ýðãýí ìýäýýëíý. àìüñãàëûí çàìûí. õîîë áîëîâñðóóëàõ ýðõòýí òîãòîëöîîíû õàëäâàð.  Òàñãèéí ýðõëýã÷. Óã ¿ç¿¿ëýëòèéã ñàð Òóõàéí õóãàöààíä õýâòýæ ýì÷ë¿¿ëñýí íèéò òóòàì õàëäâàðûí òºðºë òóñ á¿ðò ºâ÷òíèé òîî òîîöîæ ãàðãàíà. 22 . Öóñàí õàëäâàðûí ºâ÷ëºë òºâèéí âåíèéí êàòåòåðòýé 100 ºâ÷òºíä ã. àéìàã.5 Ýðãýí ìýäýýëýõ òîãòîëöîî  Ýð¿¿ë ìýíäèéí õºãæëèéí ¿íäýñíèé òºâèéí Ñòàòèñòèê ìýäýýëëèéí àëáà íü ñàðûí ìýäýýíä íýãòãýë õèéæ.  Ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûí ¿¿ñãýã÷èéí á¿òýö.  Õàëäâàðààñ ñýðãèéëýõ áîëîí õàëäâàð ýñýðã¿¿öýõ õàðèó àðãà õýìæýýã òºëºâëºí øààðäëàãàòàé àñóóäëààð ñàíàë áîëîâñðóóëíà.¯ç¿¿ëýëò¿¿ä Òàéëáàð -----------------------------------------------------------------------. íýãæèä.  Òàðõâàð ñóäëàà÷ ýì÷ íü õ¿ëýýí àâñàí ìýäýýíä òàðõâàð ñóäëàëûí ñóäàëãàà. ñàð òóòàì íýãòãýë õèéæ.õ100 ¿éë÷ë¿¿ëýã÷èéí òîîíä õàðüöóóëæ Õàëäâàðûí ýðñäýëä ºðòñºí íèéò õ¿íèé òîî óã àæèëáàð õèéãäñýí 100 ýì÷ë¿¿ëýã÷èéí õýäýí õóâü íü õàëäâàðò ºðòºæ áàéãààã òîäîðõîéëíî.Õàëäâàðûí ºâ÷ëºë òóõàéí õàëäâàðûí ýðñäýëò õ¿÷èí ç¿éëä Òóõàéí ñàðä øèíýýð èëð¿¿ëæ ºðòñºí 100 ºâ÷òºíä ñàðä á¿ðòãýñýí õàëäâàðûí øèíý òîõèîëäëûí òîîã óã ýðñäýëò õ¿÷èí Øèíýýð á¿ðòãýãäñýí òîõèîëäëûí òîî ç¿éëä ºðòñºí íèéò ----------------------------------------------------------. Àéìàã. ýðñäýëò õ¿÷èí ç¿éëñ.  Àéìàã. óëèðàë òóòàì ñóì. Ìýðãýæëèéí Õÿíàëòûí Ãàçàð. Õàëäâàðò ºâ÷èí ñóäëàëûí ¿íäýñíèé òºâ. ä¿ãíýëòèéã õîëáîãäîõ òàñàã. ä¿¿ðýãò ýðãýí ìýäýýëíý. õºäëºë ç¿é. íÿðàéí ¿æèë ãýõ ìýò. ¿¿ñýõ ìåõàíèçìûã ñóäëàí òîãòîîíî. Æèøýý íü: Áººð øýýñíèé çàìûí.õ 100 òîäîðõîéëíî. 3.  Ñòàòèñòèê÷ ýì÷ íü ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûí ìýäýýíä äîëîî õîíîã. 4. Óã ¿ç¿¿ëýëòèéã ñàð òóòàì õàëäâàðûí òºðºë òóñ á¿ðò òîîöîæ ãàðãàíà.

¿éë ýìíýëãèéí àæèëëàãààíû òîãòîëöîîíû àð÷äàñ àæèëëàãàà á¿òýö. Ïëåâðèéí øèíãýí Çàäëàíãèéí ìàòåðèàë Àéìãèéí Òºðºëæñºí Ñóì äóíäûí Õîîë ªòãºí íýãäñýí íàðèéí ýìíýëãèéí áîëîâñðóóëàõ Áººëæèñ ýìíýëãèéí ìýðãýæëèéí á¿òýö. èäýý äàðààõ Çàäëàíãèéí ìàòåðèàë õàëäâàð Áººð øýýñíèé Øýýñ çàìûí õàëäâàð Ò¿ð¿¿ áóë÷èðõàéí Ñóìûí øèíãýí ýìíýëãèéíá¿òýö. ä¿¿ðãèéí íàðèéí àíãèëàë ñîðüö ºðõèéí ýìíýëýã ýìíýëýã ìýðãýæëèéí ýìíýëýã Öóñíû öóñ õàëäâàð øýýñ Çàäëàíãèéí ìàòåðèàë Ìýñ Øàðõíû àð÷äàñ àæèëáàðûí Øàðõíû ø¿¿äýñ. Çàäëàíãèéí ìàòåðèàë ¿éë Àìüñãàëûí Áðîíõèéí óãààäàñ àæèëëàãààíû çàìûí õàëäâàð Öýð ñòàíäàðò Õàìàð çàëãèóðûí MNS àð÷äàñ 5082:2001. ñóì äóíäûí Àéìàã. Òºðºëæñºí ýìíýëýã. Ëàáîðàòîðèéí òàíäàëò 4. ø¿¿ðýë Óìàéãààñ ÿëãàð÷ áóé ø¿¿ðýë Øýýñíèé ñ¿âíèé àð÷äàñ Áóñàä Öóñ õàëäâàðóóä Çàäëàíãèéí ìàòåðèàë Í¿äíèé àð÷äàñ 23 . ĺðºâ. Õèéãäýõ øèíæèëãýý Õàëäâàðûí Øèíæèëãýýíèé Ñóì.1 Ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûí ëàáîðàòîðèéí îíîøèëãîîã äàðààõ 3 ò¿âøèíä çîõèîí áàéãóóëíà. õàëäâàð á¿òýö. ¿éë Õ¿éí àð÷äàñ àæèëëàãàà ªòãºí MNS 5292- Í¿äíèé àð÷äàñ Òàðõè íóãàñíû øèíãýí 2003 Òóóðàëòûí øèíãýí ñòàíäàðòàä ×èõíèé àð÷äàñ çààãäñàí Õàìàð. ¿éë Öóñ ñòàíäàðò MNS 5295. çàëãèóðûí øèíæèëãýý àð÷äàñ õèéãäýíý. àæèëëàãàà Õîäîîäíû óãààäàñ MNS 5081- 2001 MNS 5203- Öóñààð Çàäëàíãèéí ìàòåðèàë 2001 ñòàíäàðòàä 2002 äàìæèõ Öóñ çààãäñàí çààãäñàí õàëäâàðóóä ªðõèéí øèíæèëãýý øèíæèëãýý Íÿðàéí Çàäëàíãèéí ìàòåðèàë ýìíýëãèéí Öóñ õèéãäýíý. õèéãäýíý. ͺõºí Øýýñ ¿ðæèõ¿éí Çàäëàíãèéí ìàòåðèàë ýðõòýí ¯òðýýíèé àð÷äàñ òîãòîëöîîíû Õºõíèé èäýý. ¿éë ýðõòýí Øóëóóí ãýäýñíèé á¿òýö.

×èõíèé àð÷äàñ
Òàðõè íóãàñíû øèíãýí
Èäýý, ¿ðýâñëèéí øèíãýí

4.1.1 Õî¸ð áà ãóðàâ äàõü øàòëàëûí òóñëàìæ, ¿éë÷èëãýý ¿ç¿¿ëäýã
ýìíýëýã, ýð¿¿ë ìýíäèéí áàéãóóëëàãà ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí
õàëäâàðûí ñýæèãòýé òîõèîëäëûã ëàáîðàòîðèéí øèíæèëãýýãýýð
áàòàëãààæóóëíà.
4.1.2 Õýðýâ òóõàéí ýð¿¿ë ìýíäèéí áàéãóóëëàãà ìèêðîáèîëîãèéí
ëàáîðàòîðèã¿é áîë ººð ëàáîðàòîðèòàé ãýðýý áàéãóóëàí àæèëëàíà.
Ñóì, ºðõèéí ãýõ ìýò àíõàí øàòíû òóñëàìæ, ¿éë÷èëãýý ¿ç¿¿ëäýã
ýìíýëã¿¿ä øààðäëàãàòàé òîõèîëäîëä ñîðüöûã çààâðûí äàãóó
öóãëóóëæ äàðààãèéí øàòëàëûí ëàáîðàòîðèä èëãýýæ, îíîøèéã
áàòàëãààæóóëíà.
4.1.3 Áè÷èë õàðàõ (ÁÕ), õóðäàâ÷èëñàí øèíæèëãýý (ÕØ), áàêòåðè
ºñãºâºðëºí ÿëãàí ä¿éõ (ÁªßÄ), àíòèáèîòèê ìýäðýã ÷àíàð (ÀÌ×), öóñ
øóóä áóñ íààëäóóëàõ óðâàë (ÖØÁÍÓ), ôåðìåíò õîëáîîò óðâàë (ÔÕÓ),
äàðõàí òóÿàðàëò áè÷èë õàðàõ (ÄÒÁÕ), ïîëèìåðàçèéí ãèíæèí óðâàë
(ÏÃÓ), âèðóñ ÿëãàõ (Âß) çýðýã øèíæèëãýýíèé àðãóóäûã àøèãëàí
ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûí ¿¿ñãýã÷, ò¿¿íèé áèîëîãèéí õýâ
øèíæèéã òîäîðõîéëíî.
4.1.4 Ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûí ¿¿ñãýã÷èéã òîäîðõîéëîõ, ÿëãàí
ä¿éõ øèíæèëãýýã Ýìíýëç¿éí ëàáîðàòîðèéí ìýðãýæèëòíèé óäèðäàìæ (II
áîòü)-ä çààãäñàí àðãà÷ëàëûí äàãóó ã¿éöýòãýíý.
4.1.5 Ëàáîðàòîðèéí ýì÷ íàð ýìíýëãèéí îð÷èíä ýðãýëòýíä áàéãàà áîëçîëò
ýìãýãòºðºã÷ áîëîí ýìãýãòºðºã÷ áè÷èë áèåòíèé á¿òöèéã Õàëäâàðûí
õÿíàëòûí æóðìûí àðâàíõî¸ðäóãààð õàâñðàëòûí äàãóó á¿ðòãýæ,
òàðõâàð ñóäëàà÷ áîëîí ýì÷ëýã÷ ýì÷èéã ìýäýýëëýýð õàíãàæ
àæèëëàíà.
4.1.6 Ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûí ¿¿ñãýã÷èéí àíòèáèîòèêò ìýäðýã
÷àíàðûã Ýìíýëç¿éí ëàáîðàòîðèéí ìýðãýæèëòíèé óäèðäàìæ (II áîòü)-ä
çààãäñàí àðãà÷ëàëààð òîäîðõîéëæ, Õàëäâàðûí õÿíàëòûí æóðìûí
àðâàíãóðàâäóãààð õàâñðàëòûí äàãóó á¿ðòãýíý.
4.1.7 Ëàáîðàòîðèéí òàñãèéí ýðõëýã÷ íü àíòèáèîòèê áîëîí áóñàä õèìè çàñëûí
ýì, áýëäìýë¿¿ä, àðèóòãàë, õàëäâàðã¿éòãýëèéí áîäèñóóäûí
òýñâýðæèëòèéí òàëààðõ ìýäýýëëèéã Õàëäâàðûí Õÿíàëòûí Ǻâëºëä
ñàð òóòàì òàéëàãíàíà.
4.1.8 Ëàáîðàòîðèéí òàñãèéí ýðõëýã÷ íü Ýìíýëãèéí õàëäâàðûí õÿíàëòûí
çºâëºëòýé õàìòðàí ñîðüö öóãëóóëàõ, õàäãàëàõ, ëàáîðàòîðèä õ¿ðãýõ
¿éë àæèëëàãààã îíîâ÷òîé çîõèîí áàéãóóëàõ, ýìíýëãèéí àæèëòíóóäàä
ýíý òàëààð çºâ äàäàë, õàíäëàãà îëãîõîä ÷èãëýñýí ñóðãàëò ÿâóóëíà.
4.1.9 Ýìíýëç¿éí ëàáîðàòîðèéí ìýðãýæèëòíèé óäèðäàìæ (II áîòü)-ä çààãäñàí
æóðìûí äàãóó ñîðüöûã öóãëóóëæ, õàäãàëæ, õ¿ðãýõ àæëûã
ã¿éöýòãýõ áà áèåëýëòýä ëàáîðàòîðèéí ýì÷ õÿíàëò òàâüæ àæèëëàíà.
4.1.10 Ýìíýëãèéí îð÷íû ýð¿¿ë ç¿éí øèíæèëãýýã MNS 54842005
àðãà÷ëàëûí äàãóó õèéíý.
4.1.11 Ýð¿¿ë ìýíäèéí áàéãóóëëàãà á¿ð îð÷íû ýð¿¿ë ç¿éí øèíæèëãýýíèé
ãðàôèêèéã ººðèéí ¿éë àæèëëàãààíû îíöëîãò òîõèðóóëàí áîëîâñðóóëæ
ìºðäºíº.
4.1.12 Ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûã ãîëëîí ¿¿ñãýäýã îëîí ýìýíä
òýñâýðæñýí íÿí (Ìåòèöèëëèíä òýñâýðæñýí Staphyllococcus aureus,
âàíêîìèöèíä òýñâýðæñýí ýíòåðîêîêê, ºðãºòãºñºí ¿éë÷èëãýýòýé áåòà-

24

ëàêòàìàç ÿëãàðóóëàã÷ ýíòåðîáàêòåð çýðýã)-èéí òàðõàëòûã òàíäàõ
çîðèëãîîð ýð¿¿ë ìýíäèéí áàéãóóëëàãûí ºíäºð ýðñäýëòýé öýã¿¿äýä
àæèëëàäàã ýð¿¿ë ìýíäèéí ìýðãýæèëòí¿¿äýä áîëîí òýäãýýð îð÷íû ýð¿¿ë
ç¿éí øèíæèëãýýã óëèðàë òóòàì õèéæ, õÿíàíà.
4.1.13 ¯ðøäýã õýëáýðèéí íÿíãèéí îìãèéã (B.pumilus, B.megaterium,
B.mycoides, B.coagulans) àøèãëàí òºâëºðñºí àðèóòãàëûí ÷àíàðò
óëèðàë òóòàì õÿíàëò òàâèíà.
4.1.14 Òóõàéí áàéãóóëëàãàä õýðýãëýæ áóé õàëäâàðã¿éòãýëèéí
áîäèñûí íÿíãèéí ýñðýã èäýâõèéã òîäîðõîéëæ, õàëäâàðã¿éòãýëèéí
áîäèñûí õýðýãëýýíä õÿíàëò òàâèõàä îðîëöîíî.
4.1.15 ªâ÷òíèé ýìíýë ç¿éí áîëîí ýð¿¿ë ç¿éí ñîðüöíîîñ ÿëãàñàí ºñãºâðèéã
øààðäëàãàòàé òîõèîëäîëä äýýä øàòíû ëàâëàãàà ëàáîðàòîðèä èëãýýæ
áàòàëãààæóóëíà.
4.1.16 ßëãàñàí ºñãºâðèéã Ýð¿¿ë ìýíäèéí ñàéäûí 2006 îíû 12 ñàðûí 11-
íèé ºäðèéí 403 òîîò òóøààëààð áàòëàãäñàí æóðìûí äàãóó õàäãàëæ,
òýýâýðëýíý.
4.1.17 Ëàáîðàòîðèéí òàíäàëòûí ìýäýýëýëä ¿íäýñëýí ýìíýëãýýñ
øàëòãààëñàí õàëäâàðûí ¿¿ñãýã÷èéí á¿òýö, òýäãýýðèéí àíòèáèîòèêò
ìýäðýã áàéäëûí òàíäàëòûí ìýäýýëëèéí ñàí á¿ðä¿¿ëíý.

4.2 Ëàáîðàòîðèéí àþóëã¿é àæèëëàãàà

4.2.1 Ëàáîðàòîðèä àæèëëàõ çààâàð÷èëãàà

 Ëàáîðàòîðèéí ýðõëýã÷ íü àæèë ¿éë÷èëãýýíèéõýý îíöëîãò òîõèðóóëàí
áèîàþóëã¿é àæèëëàãààíû 1-3 äóãààð çýðýãëýëèéí øààðäëàãà
õàíãàñàí ëàáîðàòîðèéã çîõèõ æóðìûí äàãóó áàéãóóëàõ àñóóäëûã
õîëáîãäîõ ãàçàðò òàâüæ øèéäâýðë¿¿ëíý.
 Ëàáîðàòîðèéí ýðõëýã÷ íü áèîàþóëã¿é àæèëëàãààíû äýãëýìèéí
õýðýãæèëòýä õÿíàëò òàâèíà.
 Ëàáîðàòîðèä àæèëëàõäàà áèî àþóëã¿é àæèëëàãààíû çýðýãëýëä
òîõèðñîí õàìãààëàõ õóâöàñ, õýðýãñëèéã ºìñºæ, ëàáîðàòîðèîñ
ãàðàõäàà òàéëæ æóðìûí äàãóó õàëäâàðã¿éòãýë, óãààëãà,
öýâýðëýãýý, àðèóòãàë õèéíý. ¯¿íä: ìàëãàé, õàëàò, àìíû õààëò, í¿äíèé
øèë, áýýëèé ã.ì
 Öóñ, áèîëîãèéí áóñàä øèíãýí çýðýã õàëäâàðòàé ìàòåðèàëòàé
àæèëëàõäàà íýã óäààãèéí áýýëèé ºìñºõ áà àæèëáàðûí ÿâöàä
áýýëèé öîîðîõ, óðàãäàõ òîõèîëäîëä õèéæ áóé ç¿éëýý çîãñîîæ,
áýýëèéãýý òàéëæ, çîõèõ æóðìûí äàãóó ãàðàà óãààæ àðèóòãàíà.
 Áýýëèéòýé ãàðààð í¿¿ð, í¿ä, õàìàð, àìàíäàà õ¿ðýõèéã õîðèãëîíî.
Ëàáîðàòîðèîñ ãàðàõäàà çààâàë áýýëèéãýý òàéëæ, ãàðàà óãààñàí
áàéíà.
 Õýðýãëýñýí áàãàæ, õýðýãñýë, ýì, óðâàëæ áîäèñ, øèíæèëãýýíèé
ñîðüöûí ¿ëäýãäýë çýðýã õîã õàÿãäëûã õîã õàÿãäëûí ìåíåæìåíòèéí
æóðìûí äàãóó àíãèëæ, õàäãàëæ óñòãàíà.
 Äóñààãóóðûã àìààðàà ñîðîõ, ëàáîðàòîðèä õîîëëîõ, òàìõè òàòàõ, ãîî
ñàéõíû ¿éë÷èëãýý õèéõèéã õîðèãëîíî.
 Àæèë ýõëýõèéí ºìíº áýëòãýëèéã á¿ðýí õàíãàæ, àæèë äóóññàíû
äàðàà çààâàð, æóðìûí äàãóó õàëäâàðã¿éòãýë, óãààëãà,
öýâýðëýãýýã õèéíý.
25

 Ýð¿¿ë ìýíäèéí ìýðãýæèëòýí àæëûí áàéðàíä îñîë, ãýìòýë àâñàí,
ýðñäýëä ºðòñºí òîõèîëäîëä òàñãèéí ýðõëýã÷èä ÿàðàëòàé ìýäýãäýíý.
 Òàñãèéí ýðõëýã÷ íü îñîë, ýðñäýë, ãýìòëèéã á¿ðòãýæ, õîëáîãäîõ
ìýðãýæèëòýíä ìýäýýëæ, øààðäëàãàòàé ýì÷èëãýý, ñýðãèéëýëòèéí
àñóóäëûã øèéäâýðë¿¿ëíý.

4.2.2 Ëàáîðàòîðèéí áèîàþóëã¿é áàéäàë

 Ëàáîðàòîðè íü òåõíèê àþóëã¿é àæèëëàãàà, õàìãààëàõ õýðýãñýë,
çîõèîí áàéãóóëàëò, òºõººðºìæëºãäñºí áàéäëààðàà áèîëîãèéí
àþóëã¿éí 4 ò¿âøèíä àíãèëàãäàõ áà ò¿âøèí á¿ðò äîîðõ øààðäëàãà
òàâèãäàíà.

Áèî-õàì- Õàëäâàðò Àþóëã¿éí ¿éë Õàìãààëàõ Òºõººðºìæëºë
ãààëëûí ºâ÷íèé àæèëëàãàà õýðýãñýë /õî¸ðäîã÷
ò¿âøèí ¿¿ñãýã÷ /àíõäàã÷ áàðüåð/
áàðüåð/
I Ýìãýã áóñ Ìèêðîáèîëîãèéí Øààðäëàãàã¿é Ãàð óãààõ
ñòàíäàðò ¿éë õýðýãñýë
àæèëëàãàà
II Ñàëñòûí áà Áèîõàìãààëëûí I Àíõäàã÷ áàðüåð= Áèîõàìãààëëûí I
ãýäýñíèé ºâ÷èí ò¿âøèí äýýð íýìæ: áèîàþóëã¿éí ò¿âøèí äýýð íýìæ
¿¿ñãýã÷ -Õºë õÿçãààðëàãä- êàáèíåò I,II àâòîêëàâ áàéíà.
ìàë Øààðäëàãàòàé ¿åä
-Àþóëã¿éí àíõàà- í¿¿ðíèé õàìãààëàë
ðóóëãàòàé -òàé áàéõ áà
-Õàÿãäëûã õàëàä, áýýëèé
õàëäâàð- õýðýãëýíý.
ã¿éòãýíý
III Àýðîçîëîîð Áèîõàìãààëëûí II Àíõäàã÷ áàðüåð= Áèîõàìãààëëûí II
õàëäâàðëàäàã ò¿âøèí äýýð íýìæ áèîàþóëã¿éí ò¿âøèí äýýð
õ¿íä áîëîí ¿õëèéí -Îðîõ ãàðàõ íü êàáèíåò I,II íýìæ:
àþóëòàé õÿíàëòòàé Øààðäëàãàòàé ¿åä -ªðººíèé öîíõûã
¿¿ñãýã÷èä -Á¿õ õàÿãäëûã í¿¿ðíèé òîðëîñîí áàéíà
õàëä- õàìãààëàëò, àãààð -Îðîõ, ãàðàõ
âàðã¿éòãýíý ø¿¿ã÷òýé áàéõ áà õààëãà òóñãàé
-Ëàáîðàòîðèéí õàëàä, áýýëèé õîíãèëîîð
õóâöàñûã óãààõûí õýðýãëýíý. òóñãààðëàãäàíà
ºìíº -ªºðºº õààãääàã
õàëäâàðã¿éòãýíý. äàâõàð
-Ãóòëûã õààëãàòàé
õàëäâàðã¿éò- áàéíà.
ãýíý -Õýðýãëýãäñýí
àãààð äàõèí
àøèãëàäàõã¿é
óðñãàëòàé
áàéíà.

26

“Øóâóóíû òîìóó 27 . áàðèëãà òóñãàé ¿¿ñãýã÷ áóþó ºìñãºë ºìñºíº. òºâëºðñºí àðèóòãàëûã “Õàëäâàðààñ ñýðãèéëýõ àðãà õýìæýýíèé óäèðäàìæ”-èéí õîëáîãäîõ á¿ëýãò çààñíû äàãóó õèéæ ã¿éöýòãýíý. Ýð¿¿ë ìýíä íèéãìèéí õàìãààëëûí ñàéäûí 1998 îíû À/199 òîîò òóøààëààð çîõèöóóëàãäàõ áà “Õàëäâàð ýñýðã¿¿öýõ àðãà õýìæýýíèé óäèðäàìæ”- èéí õîëáîãäîõ á¿ëýãò áàãòñàí áîëíî.3 Õàëäâàðã¿éæ¿¿ëýëò.5 Õîã õàÿãäëûí ìåíåæìåíò íü “Õîã õàÿãäëûí ìåíåæìåíòèéã áîëîâñðîíãóé áîëãîõ òàëààð àâàõ çàðèì àðãà õýìæýýíèé òóõàé ” 2001 îíû 11 ñàðûí 3- íû ºäðèéí 256 òîîò Ìîíãîë Óëñûí Çàñãèéí Ãàçðûí òîãòîîë. “Óëàìæëàëò ýìíýëãèéí á¿òýö ¿éë àæèëëàãàà” MNS 5700:2006.4 Õàëäâàðã¿éòãýë. äàðàëòòàé. 5.II. “Àéìãèéí íýãäñýí ýìíýëãèéí á¿òýö ¿éë àæèëëàãàà” MNS 5095:2001. õàëäâàðã¿éòãýñýí áàéíà. óãààëãà öýâýðëýãýýíèé àðãà. ñýðãèéëýõ àðãà õýìæýýã ýð÷èìæ¿¿ëýõ òóõàé” Ýð¿¿ë ìýíäèéí ñàéäûí 2008 îíû 37 òîîò. Õàëäâàðò Àþóëã¿éí ¿éë Õàìãààëàõ Òºõººðºìæëºë ãààëëûí ºâ÷íèé àæèëëàãàà õýðýãñýë /õî¸ðäîã÷ ò¿âøèí ¿¿ñãýã÷ /àíõäàã÷ áàðüåð/ áàðüåð/ IV Àìü íàñàíä Áèîõàìãààëëûí III Àíõäàã÷ Áèîõàìãààëëûí II.2 Ýð¿¿ë ìýíäèéí àæèëòíóóä “Õàëäâàðààñ ñýðãèéëýõ àðãà õýìæýýíèé óäèðäàìæ”-èíä çààñíû äàãóó ãàðàà óãààæ. é. “ªðõèéí ýìíýëãèéí á¿òýö ¿éë àæèëëàãàà” MNS 5292:2003. Ýð¿¿ë ìýíäèéí áàéãóóëëàãûí ýð¿¿ë àõóéí íºõöºë. Ýð¿¿ë ìýíäèéí ñàéäûí 2002 îíû 232 äóãààð òóøààë. Ýð¿¿ë ìýíäèéí ñàéäûí 2002 îíû 198 òîîò. 5.6 Òóñãààðëàí ñýðãèéëýõ àðãà õýìæýýã Ýð¿¿ë ìýíä. ¿éë÷èëãýý ¿ç¿¿ëíý. àþóëòàé . “Ðàøààí ñóâèëàëûí á¿òýö ¿éë àæèëëàãàà” MNS 5232:2003 ñòàíäàðòóóäàä çààñàí øààðäëàãûã õàíãàñàí áàéíà. òåõíèê. “Ñóì äóíäûí ýìíýëãèéí á¿òýö ¿éë àæèëëàãàà” MNS 5081:2001.1 Ýìíýëãèéí îð÷íû ýð¿¿ë àõóéí øààðäëàãà íü “Òºðºëæñºí íàðèéí ìýðãýæëèéí ýìíýëãèéí á¿òýö ¿éë àæèëëàãàà” MNS 5203:2002. òîäîðõîéã¿é äàà ø¿ðø¿¿ðò îðíî. “Ñóìûí ýìíýëãèéí á¿òýö ¿éë àæèëëàãàà” MNS 5082:2001. 5. çàð÷èì “Õàëäâàðààñ ñýðãèéëýõ àðãà õýìæýýíèé óäèðäàìæ”-èéí Áàãàæ õýðýãñëèéí àðèóòãàë õàëäâàðã¿éòãýë ãýñýí á¿ëýãò çààãäñàí. ¿¿ñãýã÷ -Ëàáîðàòîðèîñ ãàð÷ áèò¿¿ õóâöàñ áóé á¿õ ìàòåðèàë ºìñºíº. 5. ò¿âøèí äýýð íýìæ: áàðüåðóóä= III ò¿âøèí äýýð àýðîçîëîîð -Ëàáîðàòîðèä îðî.Áèî-õàì. áýýëèé ºìñºæ òóñëàìæ. íèéãìèéí õàìãààëëûí ñàéäûí 1998 îíû 218 òîîò òóøààë.III -Ëàáîðàòîðèéí ºíäºð ýðñäýëòýé ñîëüæ òóñãàé õàâñðàí àæèëëàíà. áèîàþóëã¿éí íýìæ: õàëäâàðëàõ õûí ºìíº õóâöñàà êàáèíåò I. ñýðãèéëýõ àæëûã ýð÷èìæ¿¿ëýõ òóõàé” Ýð¿¿ë ìýíä. “Âèðóñò ãåïàòèò ºâ÷èíòýé òýìöýõ. õàëäâàðààñ ñýðãèéëýõ àðãà õýìæýýíèé çààâàð 5. 5. Àãààðæóóëàã÷òà çîíä òóñäàà õàëäâàðëàõ çàì -Ëàáîðàòîðèñ ãàðàõ. “Ìåíèíãîêîêêò õàëäâàðòàé òýìöýõ. íýìýõ áàéðëàíà. íèéãìèéí õàìãààëëûí ñàéäûí 1999 îíû À/309 òîîò òóøààë. Òàâ.

îíîøèëñîí òîõèîëäîëä ¿éë÷ë¿¿ëýã÷èéã òóñãààðëàæ. òàñàãò øèëæ¿¿ëíý. òºëºâëºãººò áà ÿàðàëòàé ìýñ çàñëûí çýðýã ºðººí¿¿äýýñ á¿ðäýíý. õàëäâàðã¿éòãýë. àæèë÷äûí õàìàð. 5. ¿éë÷èëãýýíèé àæèëòàí íü ñóðãàëòàä õàìðàãäàæ öýâýðëýãýýíèé àðãà. êàáèíåò íü áóñàä òàñàã.  Öýâýðëýãýý. áàãàæ ìàòåðèàëààñ íÿí ñóäëàëûí øèíæèëãýýíèé ñîðüöûã ñàð á¿ð àâ÷. ¿éë÷èëãýý ¿ç¿¿ëýõäýý “Õàëäâàðààñ ñýðãèéëýõ àðãà õýìæýýíèé óäèðäàìæ”-èéí õîëáîãäîõ á¿ëýãò çààñíû äàãóó ãàðàà óãààæ.  Ìýñ çàñëûí òàñãèéã öýâýð áà áîõèð õýñýã ãýæ ÿëãàõ áà ñýõýýí àìüäðóóëàõ. íýãæ¿¿äýýñ àëñëàãäñàí áàéíà. ãîëîìòûí àíõíû àðãà õýìæýý àâàõ áà õîëáîãäîõ áàéãóóëëàãàä “Õàëäâàðò ºâ÷íèéã ìýäýýëýõ õóóäàñ”-ûí äàãóó ìýäýýëæ.8 Ìýñ çàñàë áà ò¿¿íòýé àäèëòãàõ òàñãóóäàä òàâèãäàõ øààðäëàãà  Ìýñ çàñëûí òàñàã. æóðìûí äàãóó òóñ òóñ çîõèöóóëàãäàíà. ëàáîðàòîðè áîëîí õºäºë㺺í èõòýé õ¿ëýýí àâàõ òàñàã. õàëäâàðò ºâ÷íèé ñýæèã á¿õèé ¿éë÷ë¿¿ëýã÷èéã òóñãààðëàíà. ìýðãýæëèéí áàéãóóëëàãûí çºâëºãºº àâíà. íÿí õàäãàëàã÷ààð èëðýãñäèéã ýì÷èëãýýíä õàìðóóëíà. õîîëîéíîîñ íÿí õàäãàëàã÷ èëð¿¿ëýõ øèíæèëãýýã ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàð äýãäýëò õýëáýðýýð ãàðñàí ¿åä òàðõâàð ñóäëàëûí çààëòààð õèéæ. àðèóòãàëûí àðãà õýìæýý àâíà.  Õàëäâàðò ºâ÷èí ãýæ ñýæèãëýñýí. ¿éë÷èëãýý ¿ç¿¿ëýõäýý ¿æèëã¿éæ¿¿ëýõ áîëîí ¿æëèéí ýñðýã àðãà òåõíèêèéã “Õàëäâàðààñ ñýðãèéëýõ àðãà õýìæýýíèé óäèðäàìæ”-èíä çààñíû äàãóó ÷àíä ìºðäºí àæèëëàíà. Ýì÷èëãýýíèé ¿ð ä¿í ãàðàõã¿é áàéãàà òîõèîëäîëä õºäºëìºð çîõèöóóëàõ àðãà õýìæýýã Õàëäâàðûí õÿíàëòûí çºâëºë øèéäâýðëýíý. 28 . õàëäâàðã¿éòãýíý.  Ýð¿¿ë ìýíäèéí àæèëòíóóä òóñëàìæ.  Ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðààð õ¿íäýðñýí. óãààëãà. õàëäâàðòûí ýìíýëýã.  Óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ. áîäèò ¿çëýãò ¿íäýñëýí óðüä÷èëñàí îíîø òîãòîîæ. áàéíãûí. Öýâýð. ëàâëàõ õýñýã. ýöñèéí õàëäâàðã¿éòãýëä õýðýãëýõ õàëäâàðã¿éòãýëèéí áîäèñ. ñýðãèéëýõ àðãà õýìæýýíèé òóõàé” Ýð¿¿ë ìýíäèéí ñàéäûí 2004 îíû 45 òîîò áîëîí áóñàä õîëáîãäîõ òóøààëûí çààëòóóä. èäýýò áîîëòûí ºðºº òóñäàà áàéíà. 5. áàãàæèéã áýëýí áàéëãàæ. íÿí èëýðñýí ¿åä ¿éë àæèëëàãààã ò¿ð çîãñîîæ. òýäãýýðèéã çààâðûí äàãóó õýðýãëýíý. õàëäâàðûí ýðñäýë á¿õèé ¿éë÷ë¿¿ëýã÷èéã òóñãààðëàí áàéðëóóëíà.  Õàãàëãààíû ºðººíèé ýä þìñ. Õýðýâ ¿éë÷ë¿¿ëýã÷ òóõàéí ýìíýëýãò ýì÷ë¿¿ëýõ çàéëøã¿é øààðäëàãàòàé áîë òóñãààðëàí ýì÷èëæ. ýð÷èìò ýì÷èëãýý. ºâ÷èíòýé òýìöýõ. õàëäâàðã¿éòãýëèéí áîäèñûã õýðýãëýõ çààâðûí òàëààð áîëîí ººðèé㺺 õàëäâàðààñ õàìãààëàõ ìýäëýã.7 Õ¿ëýýí àâàõ òàñàãò òàâèãäàõ øààðäëàãà  Õ¿ëýýí àâàõ òàñàãò àñóóìæ.  Õ¿ëýýí àâàõ òàñàãò òóñëàìæ. íÿíãèéí ýñðýã ýìýíä òýñâýðæñýí ýìíýëãèéí îìãèéí íÿí òýýã÷. õàíäëàãûã ýçýìøñýí áàéíà.  Ýì÷. çàõèðãàà àæ àõóé çýðýã òàñàã. ÷àäâàð.

¿éë÷èëãýý ¿ç¿¿ëýõäýý “Õàëäâàðààñ ñýðãèéëýõ àðãà õýìæýýíèé óäèðäàìæ”-èéí õîëáîãäîõ á¿ëýãò çààñíû äàãóó ãàðàà óãààæ.  Öýâýðëýãýý. íÿðàéã òóñãààðëàíà. õàëäâàðã¿éòãýíý. ¿éë÷èëãýýíèé àæèëòàí íü ñóðãàëòàä õàìðàãäàæ öýâýðëýãýýíèé àðãà.  Ýð¿¿ë ìýíäèéí áàéãóóëëàãà íü öýâýðëýãýý áîëîí õàëäâàðã¿éòãýëèéí çààâàð æóðàì. òºðºõèéí ºìíº áà òºðñíèé äàðààõ ¿çëýã õèéõ ºðºº.  Ýð¿¿ë ìýíäèéí àæèëòíóóä òóñëàìæ. òºðñíèé äàðààõ ýõ. õàëäâàðã¿éòãýíý.  Öýâýðëýãýý. õóâààðèéã áîëîâñðóóëàí õýðýãæ¿¿ëíý. õàëäâàðã¿éòãýëèéí áîäèñûã 29 .  Ýð¿¿ë ìýíäèéí áàéãóóëëàãà íü öýâýðëýãýý áîëîí õàëäâàðã¿éòãýëèéí çààâàð æóðàì. òàãòàé ñàâàíä öóãëóóëíà. ¿éë÷èëãýýíèé àæèëòàí íü ñóðãàëòàä õàìðàãäàæ öýâýðëýãýýíèé àðãà. òºðºõ ºðºº. íÿðàéí ºðºº. ¿éë÷èëãýý ãýñýí á¿ëýãò çààãäñàí çàð÷ìûí äàãóó õèéíý. õóâààðèéã áîëîâñðóóëàí õýðýãæ¿¿ëæ. Öàãààí õýðýãëýëèéã ñîëüñíû äàðàà ºðººíèé ýä ìàòåðèàë. õàëäâàðòàé. õàëäâàðûí ºíäºð ýðñäýë á¿õèé ýõ. õàëäâàðã¿éòãýëèéí áîäèñûã õýðýãëýõ çààâðûí òàëààð áîëîí ººðèé㺺 õàëäâàðààñ õàìãààëàõ ìýäëýã.  Òºðºõ òàñãèéí ýð¿¿ë ìýíäèéí àæèëòíóóä òóñëàìæ.  Èäýýò áîëîí ¿ðýâñýëò ºâ÷èíòýé. íÿí òýýã÷.  Ìýñ çàñëûí òàñàãò òóñëàìæ. óãààëãà. ¿éë÷èëãýý ¿ç¿¿ëýõäýý “Õàëäâàðààñ ñýðãèéëýõ àðãà õýìæýýíèé óäèðäàìæ”-èéí õîëáîãäîõ á¿ëýãò çààñíû äàãóó ãàðàà óãààæ. ºâ÷ëºëèéã ýðò èëð¿¿ëæ. íÿðàéí ºðºº (ïàëàò). ãýäýñ. 2 äóãààð òàñàã òºðºõèéí ºìíºõ ºðºº. òàñãóóäàä òàâèãäàõ øààðäëàãà  Òºðºõèéí 1. óãààëãà. ýì÷ë¿¿ëæ ýð¿¿ëæ¿¿ëñýí áàéíà. ¿éë÷èëãýý ¿ç¿¿ëýõäýý ¿æèëã¿éæëèéí áîëîí ¿æëèéí ýñðýã àðãà òåõíèêèéã “Õàëäâàðààñ ñýðãèéëýõ àðãà õýìæýýíèé óäèðäàìæ”-èéí õîëáîãäîõ á¿ëýãò çààñíû äàãóó ÷àíä ìºðäºí àæèëëàíà.  Àìàðæèõ ãàçðûí ýð¿¿ë ìýíäèéí ìýðãýæèëòí¿¿äýä õàìàð çàëãèóðûí àðõàã ¿ðýâñýë. õàëäâàðã¿éòãýíý. õàëóóíòàé ýð¿¿ë ìýíäèéí àæèëòíûã ýýëæèíä ãàðãàõûã õîðèãëîíî.  Ýð¿¿ë ìýíäèéí àæèëòíóóä òóñëàìæ.9 Àìàðæèõ ãàçàð. ø¿äíèé õàëäâàð.  Áîõèð öàãààí õýðýãëýëèéã çîðèóëàëòûí óóò. 5.  Ìýñ çàñëûí öýâýð.  Õàëäâàðò ºâ÷íèé ñýæèãòýé. òºðñºí ýõèéí óãààëãûí ºðºº. ÷àäâàð. áîõèð õýñãèéí öàãààí õýðýãëýëèéã çºâõºí òóõàéí òàñàãò íü õýðýãëýíý. ¿éë÷èëãýý ¿ç¿¿ëýõäýý ¿æèëã¿éæ¿¿ëýõ áîëîí ¿æëèéí ýñðýã àðãà òåõíèêèéã “Õàëäâàðààñ ñýðãèéëýõ àðãà õýìæýýíèé óäèðäàìæ”-èä çààñíû äàãóó ÷àíä ìºðäºí àæèëëàíà. ìýñ çàñëûí òàñãèéí öýâýðëýãýýã “Õàëäâàðààñ ñýðãèéëýõ àðãà õýìæýýíèé óäèðäàìæ”-èéí Öýâýðëýãýý. àðèóòãàëûí áîëîí áóñàä òóñëàõ ºðººí¿¿äýýñ á¿ðäýíý.  Ýð¿¿ë ìýíäèéí ìýðãýæèëòí¿¿äýä íÿí òýýã÷ èëð¿¿ëýõ øèíæèëãýýã óëèðàë òóòàì õèéõ áà ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàð äýãäýëò õýëáýðýýð ãàðñàí òîõèîëäîëä òàðõâàð ñóäëàëûí çààëòààð íÿí òýýã÷èéã èëð¿¿ëíý. Õàãàëãààíû ºðººíä àðèóí áàéäëûã õàíãàí àæèëëàíà. õàíäëàãûã ýçýìøñýí áàéíà. øàëûã öýâýðëýæ.

 Õ¿¿õäýä ¿çëýã õèéõèéí ºìíº áà äàðàà íü ýì÷. äóòóó íÿðàéí òàñãèéã æèëä 2 óäàà õààæ. Èíêóáàòîð áîëîí  Õàëäâàðã¿éæ¿¿ëýõ óóñìàëààð ºäºð á¿ð àð÷èíà. çàõèðàë íàð õàðèóöíà. õàëäâàðã¿éòãýë õèéíý. ñóâèëàã÷ íàð ãàðàà “Õàëäâàðààñ ñýðãèéëýõ àðãà õýìæýýíèé óäèðäàìæ”-èä çààñíû äàãóó óãààæ. õàëäâàðã¿é íÿðàéã õ¿ëýýí àâàõ ºðºº íü òóñäàà áàéíà. áóñàä ºðººíººñ òóñãààðëàãäñàí áàéíà. àðèóòãàñàí áàéíà. Ñýõýýí àìüäðóóëàõ  Õàëäâàðã¿éæ¿¿ëýõ óóñìàëààð áàãàæíû ìàñê õ¿¿äèé ãàäàðãóóã àð÷èíà. õàìàð õîîëîéí ¿çëýã. õàíäëàãûã ýçýìøñýí áàéõ áà òàñãèéí öýâýðëýãýýã “Õàëäâàðààñ ñýðãèéëýõ àðãà õýìæýýíèé óäèðäàìæ”-èéí Öýâýðëýãýý. äóòóó íÿðàéã áîêñæóóëñàí ºðººíä òóñãààðëàæ õàëäâàðòûí ýìíýëãèéí äýãëýìýýð àæèëëàõ áà õàëäâàðòàé. ºâ÷òýé. õ¿ì¿¿ñèéã ýì÷ëýõ. ìàòåðèàëûã óðüä÷èëàí õàëäâàðã¿éòãýæ. ÷àäâàð.  Íÿðàé.  Íÿðàé. Õàëäâàðã¿éòãýõ óóñìàëûã ºäºð á¿ð íàéðóóëæ áýëòãýí òóõàéí áîäèñûã õàäãàëàõ ãîðèìûí äàãóó õàäãàëíà.11 ¯çëýãèéí ºðººíä ìºðäºõ äýãëýì  Õ¿ëýýí àâàõûí ¿çëýãèéí ºðºº íü 2-îîñ äîîøã¿é òóñãààðëàõ ºðººòýé.  ¯çëýãèéí øèðýý. õàëäâàðûí ýñðýã á¿ðäìýë àðãà õýìæýý àâ÷ õýðýãæ¿¿ëýõèéã ýì÷èëãýý ýðõýëñýí îðëîã÷ äàðãà. Áàãàæ õýðýãñýë õàëäâàðã¿éæ¿¿ëýõ.  ¯çëýãò õýðýãëýõ áàãàæ. àðèóòãàõ çààâàð Áàãàæ Õýðýãëýñíèé äàðàà àðèóòãàõ çààâàð Òåðìîìåòð  Õàëäâàðã¿éæ¿¿ëýõ óóñìàëààð àð÷èíà. øèíæèëãýý õèéæ.  Ýì÷. äóëààöóóëàõ ãýðýë  Íÿðàéã õýâò¿¿ëýõèéí ºìíº äóëààöóóëàõ øèðýýã ñàâàíòàé óñààð óãààíà. õàëäâàðã¿éòãýíý.ýð¿¿ëæ¿¿ëýõ àðãà õýìæýý àâíà.  Ñàâàíòàé óñààð óãààíà. ¿éë÷èëãýý ãýñýí á¿ëýãò çààãäñàí çàð÷ìûí äàãóó õèéíý. õýðýãëýõ çààâðûí òàëààð áîëîí ººðèé㺺 õàëäâàðààñ õàìãààëàõ ìýäëýã. 5. õ¿¿õäèéí æèí.  Èíêóáàòîðûã íýã õ¿¿õäýä õýðýãëýæ áàéâàë äîëîî 30 . 5.10 Õ¿¿õäèéí ýìíýëýãò íÿðàéã ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðààñ ñýðãèéëýõýä òàâèõ øààðäëàãà  ªâ÷òýé áîëîí õýò áàãà æèíòýé äóòóó íÿðàéã íÿðàéí ýìãýãèéí òàñàãò ýì÷èëíý. àæèëòíóóäàä æèëä 2 óäàà ø¿ä. ìåòð áîëîí áóñàä õýðýãñëèéã õàëäâàðã¿éòãýõ áîäèñ õýðýãëýí äàðààõ çààâðûí äàãóó óãààæ õàëäâàðã¿éòãýíý. äóòóó íÿðàéí òàñãóóäàä ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðààñ ñýðãèéëýõ.  ¯çëýãèéí øèðýýã ñàâàíòàé á¿ëýýí óñààð óãààæ õàëäâàðã¿éòãýõ óóñìàëààð àð÷èíà.  Íÿðàé. èõ öýâýðëýãýý.

 Äóëààöóóëàõ ãýðýë áîëîí èíêóáàòîðûã õàëäâàðã¿éæ¿¿ëýõ óóñìàëààð àð÷èíà. 5. Íÿðàéí òàñàãò öýâýðëýãýý õèéõ õóâààðü Äàâòàìæ Öýâýðëýãýý õèéõ óäèðäàìæ ªäºð á¿ð  Õàëäâàðã¿éæ¿¿ëýõ áîëîí óãààëãûí íóíòàãòàé óóñìàëòàé íîéòîí àë÷óóðààð øàëûã öýâýðëýíý.13. ñàíäëûã õàëäâàðã¿éæ¿¿ëýõ óóñìàëòàé íîéòîí äààâóóãààð àð÷èíà.  Õ¿¿õýä ñàõèóðòàé áîë ñàõèóðûí õóâèéí àðèóí öýâýð. Òîîñ áîñãîõã¿éí òóëä øàëûã õóóðàéãààð ø¿¿ðäýõèéã õîðèãëîíî. õîîëîé. ãóäàñ áîëîí áóñàä õýðýãëýæ áàéñàí ç¿éëñèéã õàëäâàðã¿éæ¿¿ëýõ óóñìàëààð öýâýðëýíý. õàìðûí ãóóðñ. ãýðýë.Íÿðàé õ¿¿õäèéí ºðººíä ìºðäºõ äýãëýì 31 . Øààðäëàãàòàé  Òîîñ òîãòîõîîñ ñýðãèéëæ öîíõ.  ªíäºð ò¿âøèíä õàëäâàðã¿éæ¿¿ëýí. Íÿðàéã õýâò¿¿ëýõèéí ºìíº èíêóáàòîðûí äîòîð òàë õóóðàé áàéíà. Ñîðóóëàã÷ . Íÿðàé ñîëèãäîõ  Áàãàæ õýðýãñýë. àðüñ. àðèóòãàíà. öýâýðëýíý. ñàëñòàä ¿çëýã õèéíý. ¿éë÷èëãýýã äàðààõ õóâààðèéã áàðèìòëàí õèéíý. ººð ñàâ òàâèíà.12 Íÿðàéí òàñàãò öýâýðëýãýý. Õàëäâàð òàðààõ øèíæ òýìäýã èëýðâýë õ¿¿õýä ñàõèóëàõûã õîðèãëîíî. õîäîîäíû  10 ìèíóòûí òóðø õàëäâàðã¿éæ¿¿ëýõ óóñìàëä ãóóðñ. òàðèóðóóä  Ñàâàíòàé óñààð óãààíà.  Óãààëãà.  Èðòýé íýã óäààãèéí õîãòîé ñàâûã àâ÷. ¿çëýãèéí øèðýýã á¿ðò õàëäâàðã¿éæ¿¿ëýõ óóñìàë øèíãýýñýí íîéòîí äààâóóãààð àð÷èíà.  Äóëààöóóëàõ ãýðýë áîëîí èíêóáàòîð. õàòààæ õàäãàëíà.  Öóñ áîëîí áèåèéí øèíãýíèéã õàëäâàðã¿éæ¿¿ëýõ óóñìàëààð öýâýðëýíý. öýâýðëýãýýíèé õýðýãñëèéã õàëäâàðã¿éæ¿¿ëæ. ªºð ñàõèõ õ¿íã¿é áîë ýð¿¿ëæ¿¿ëýõ. 5. àì. Áàãàæ Õýðýãëýñíèé äàðàà àðèóòãàõ çààâàð õîíîãò íýã óäàà óãààõ áà øèíý õ¿¿õäýä õýðýãëýõèéí ºìíº çààâàë óãààæ õàëäâàðã¿éòãýíý. õàíà.  Õîãèéí ñàâíààñ õîãèéã õàÿæ. öîíõíû ¿åä òàâöàí. áàéëãàíà. ñàõèõ äýãëýìèéã çºâëºí õýðýãæèëòèéã õÿíàíà.

 Õ¿¿õäèéí í¿ä. Íÿðàéí òàñàã íýãæèéã îëíû õºëººñ çàéäóó áàéðëóóëíà.  ¯çëýãèéí øèðýý. ýìíýëãèéí àæèëòíóóäûã ººð õýñýãò øèëæ¿¿ëæ àæèëëóóëàõã¿é áàéâàë çîõèíî. õ¿ðýëöýõäýý ¿çëýãèéí íýã óäààãèéí áýýëèé. àðüñûã õóóðàé áîëòîë àð÷èíà.5 êã-ààñ áàãà æèíòýé áîëîí æèðýìñíèé 37 äîëîî õîíîãîîñ ºìíº òºðñºí íÿðàéã òºðñíººñ õîéø 2 äàõü ºäºð õ¿ðòýë óãààõã¿é.  Áýýëèé ºìñºõ øààðäëàãàòàé àæèëáàð õèéõäýý íÿðàé òóñ á¿ðò íýã óäààãèéí áýýëèé õýðýãëýõ áºãººä íýã áýýëèéã îëîí õ¿¿õäýä õýðýãëýõèéã õîðèãëîíî. øàë.  Áîëîìæòîé áîë øèíýýð òºðñºí íÿðàéä çîðèóëñàí ºðºº (áîêñ) áàéõ õýðýãòýé. õ¿¿õäèéí æèí. ¿éë÷èëãýý ¿ç¿¿ëýõäýý áîëîí õàëäâàðòàé áîõèðëîãäñîí ìàòåðèàëòàé õàðüöàæ. 2. öóñûã àðèëãàí. ìåòð áîëîí áóñàä áàãàæ õýðýãñëèéã õàëäâàðã¿éòãýõ áîäèñ õýðýãëýí 5. èë çàäãàé áàéëãàíà. 32 .  Õ¿¿õäèéã ºðººíä íü õîîëëîíî. øèëæ¿¿ëýõ ¿åä õàëäâàðààñ ñýðãèéëýõýä àíõààðíà.  Ýõèéí õºõíèé ¿ðýâñýë áîëîí õºõíèé òîëãîé õàãàðàõààñ ñýðãèéëæ íÿðàéã çºâ òýâýð÷ õºõ¿¿ëýõèéã ýõýä çààæ çºâëºíº.  Õàëäâàðòàé íÿðàéí ºðººíººñ ãàðàõûí ºìíº õàëàò.12-ä äóðäñàí áàãàæ õýðýãñýë àðèóòãàõ çààâðûí äàãóó óãààæ õàëäâàðã¿éòãýíý.  Õàëäâàðòàé íÿðàéä òóñëàìæ. Õóóðàéëñàí áîõèð äààâóóã õóëäààñàí óóò áóþó òàãòàé ñàâàíä õèéæ óãààëãàä øèëæ¿¿ëíý.  Íÿðàéí õ¿éã õàâ÷ààðààð õàâ÷èæ. áýýëèéã òàéëæ. í¿¿ðèéã íü öýâýðëýýä õóóðàéëàõ áà õ¿éã öýâýðëýõ øààðäëàãàòàé áîë ãàðàà äàõèí óãààíà. ãàðûã çààâðûí äàãóó óãààíà.  Íÿðàéí ºðººã 5. ÷èõ.  Õàíà. ñàíäàë çýðãèéã óãààæ öýâýðëýõýä õÿëáàð ìàòåðèàëààð õèéñýí áàéíà (òîñîí áóäãààð áóäàõ. Ǻºâºðëºæ.11-ä çààñàí öýâýðëýãýýíèé õóâààðèéí äàãóó óãààæ õàëäâàðã¿éòãýíý.  Õàëäâàðòàé íÿðàéã ýõèéí õàìò òóñäàà íýã ºðººíä òóñãààðëàõ áºãººä õýðýâ áîëîìæã¿é áîë èæèë òºñòýé õàëäâàðòàé (èæèë ¿¿ñãýã÷òýé) íÿðàéã õàìò áàéëãàæ áîëíî.  Õ¿¿õäèéã àðèóòãàñàí äààâóóãààð õóóðàéëíà. õîðìîã÷.  Îíö øààðäëàãàã¿é òîõèîëäîëä íÿðàéã ººð òèéø øèëæ¿¿ëýõ. õàìàð.  Õ¿¿õäèéã ýìíýëãýýñ ãàðñíû äàðàà ºðººíä ýöñèéí õàëäâàðã¿éòãýë õèéíý. õàëàò. Õîîëëîõûí ºìíº ýõ íü ãàðàà ñàéòàð óãààñàí áàéíà.  Àðüñ ãýìòñýí ýñâýë íóãàñíû õàòãàëò õèéõ.  Òºðººä 6 öàãèéí äàðàà ýñâýë íÿðàéí áèåèéí õàëóóí õýâèéí áîëñíû äàðàà á¿ëýýí óñààð íîðãîñîí 纺ëºí õºâºí äààâóóãààð íÿðàéí àðüñíààñ òºðºõ ¿åä áèåä íààëäñàí ñàëèà. ¿çëýãèéí øèðýý. õóëäààñëàõ çýðýã). õ¿éí ñóäñàíä ãóóðñ òàâèõ çýðýã íîöòîé àæèëáàðûí ¿åä ºíäºð ò¿âøèíä õàëäâàðã¿éæ¿¿ëñýí áà àðèóí áýýëèé ºìñºíº. õîðìîã÷èéã çààâàë ºìñºíº.  Íÿðàéã àëü áîëîõ öººí õ¿í àñðàõààð çîõèîí áàéãóóëíà.

òºëºâëºãºº íü óÿí õàòàí áàéæ.  Íÿðàéí äààâóó óãààõ óãààëãûí ìàøèí òóñäàà áàéõ áà óãààñíû äàðàà. 6.4 Õàëäâàðûí õÿíàëòûí ñóðãàëòûã ¿éë÷èëãýýíèé àæèë÷èä. áýëòãýãäñýí áàéíà. 5. çºâõºí òóõàéí õ¿¿õäýä õýðýãëýíý. 6. æèíë¿¿ð) ñàéòàð õàëäâàðã¿éæ¿¿ëæ. 33 . øààðäëàãàòàé ¿åä øèíý÷ëýãäýíý. ¿éë÷èëãýýíèé øèíý àðãà òåõíèê íýâòð¿¿ëýõäýý ìýðãýæèëòí¿¿äèéã óðüä÷èëàí ñóðãàñàí áàéíà. ÷àäâàð.1 Ýð¿¿ë ìýíäèéí áàéãóóëëàãà íü ¿ç¿¿ëäýã òóñëàìæ ¿éë÷èëãýýíèéõýý îíöëîãò òîõèðñîí õàëäâàðûí õÿíàëòûí ñóðãàëòûí õºòºëáºð áîëîâñðóóëàí õîëáîãäîõ áàéãóóëëàãóóäòàé õàìòðàí õýðýãæ¿¿ëíý.8 Ñóðãàëòûí õºòºëáºð.  Õàëäâàðòàé íÿðàéä õýðýãëýñýí áàãàæ õýðýãñëèéã (÷àãíóóð. õàäãàëàõ äýãëýì  Áîõèð öàãààí õýðýãëýëèéã ÿëãàæ. ýìíýëãèéí äóíä ìýðãýæèëòýí.  Äààâóóã óãààëãûí ãàçðààñ 2 äàâõàð äààâóóí óóòàíä õèéæ 纺âºðëºíº.5 Õàëäâàðûí õÿíàëòûí àæèëòàí áóþó òàðõâàð ñóäëàà÷ ýì÷ íü õàëäâàðûí õÿíàëòûí ÷èãëýëýýð òóñãàéëàí ìýðãýøèæ.  Ýìíýëãèéí óãààëãûí ãàçàðò íÿðàéí äààâóóã òóñàä íü ñàâàíäàæ óãààíà. 6. 6. ýì÷. 20-25 ñóóðü äààâóóã íýã áîîäîë áîëãîí àðèóòãóóëíà. äàäàë ýçýìøèíý. Íÿðàéí äààâóóã õàëäâàðã¿éòãýõ. Ñóðãàëò íü òàñðàëòã¿é øèíæ ÷àíàðòàé áàéõ áà òóñëàìæ. Íèéòèéí óãààëãûí ãàçàðò íÿðàéí äààâóóã óãààõã¿é. ¿å øàòòàéãààð çîõèîí áàéãóóëíà. ÷àäâàð. äàäëàà òîãòìîë äýýøë¿¿ëæ áàéíà.14.2 Ýð¿¿ë ìýíäèéí ìýðãýæèëòýí á¿ð ñóðãàëòàíä õàìðàãäàõ áà ¿éë÷ë¿¿ëýã÷èéí àþóëã¿é áàéäëûã õàíãàõ. òóñãàé ºðººíä õàäãàëæ áàéãààä óãààëãàíä ºãíº. Óãààã÷ íóíòàã íü íÿðàéí áèåä õàðøèë ºã÷. 6. äàðàëòòàé óóðûí àðãààð àðèóòãàíà. 6. óëàéëãàõ ñóë òàëòàé òóë òýäãýýðèéã àøèãëàõààñ çàéëñõèéâýë çîõèíî. ñóâèëàã÷. óäèðäàõ àæèëòàí ãýæ á¿ëýãëýí çîõèîí áàéãóóëíà. õàëäâàðààñ ñýðãèéëýõ òàëààð ìýäëýã. Ýð¿¿ë ìýíäèéí ìýðãýæèëòíèé ñóðãàëò 6.7 Ýìíýëãèéí òàðõâàð ñóäëàà÷ áîëîí Õàëäâàðûí õÿíàëòûí çºâëºëèéí ãèø¿¿ä àæèëòíóóäûí ñóðãàëòûã çîõèîí áàéãóóëíà. 6. Öýâýð äààâóóã ãàäíà òàëûí óóòíààñ íü ãàðãàæ ø¿¿ãýý áóþó òàâèóð äýýð õàäãàëíà.6 Ýð¿¿ë ìýíäèéí áàéãóóëëàãà íü áóñàä õîëáîãäîõ áàéãóóëëàãàòàé õàìòðàí ýíýõ¿¿ òóøààëûí çààëòóóäûí äàãóó òºëºâëºãºº áîëîâñðóóëàí ýð¿¿ë ìýíäèéí ìýðãýæèëòíèé ñóðãàëòûã òàñðàëòã¿é. õàëäâàðààñ ñýðãèéëýõ. õàëäâàðûí ýñðýã äýãëýìèéí òàëààð ìýäëýã.3 Àæèëä øèíýýð îðæ áóé àæèëòàí á¿ð õàëäâàðûí õÿíàëòûí ñóðãàëòàíä õàìðàãäàæ õàëäâàðûí ýñðýã äýãëýì. õàëóóíû øèë. Çóðãàà.

ýì÷ëýõ.13 Ä¿ðýìò áîëîí õºäºëìºð õàìãààëàëûí õóâöñûã ãýðòýý óãààæ. Ýíý êîìèññ íü óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ. 7.8 ªºðèéí áàéãóóëëàãûí ¿éë àæèëëàãààòàé õîëáîîòîé ìýðãýæëèéí ýðñäýëò õ¿÷èí ç¿éëñèéã ñóäëàí òîãòîîæ. òàòðàí. ò¿¿íèéã õýðýãæ¿¿ëýõ òóøààë.3 Ìýðãýæëýýñ øàëòãààëàõ ºâ÷íèé êîìèññ àæèëëàíà. 7. 7. ãýìòýë. 7.9 Àæèë îëãîã÷ íü ýð¿¿ë ìýíäèéí ìýðãýæèëòí¿¿äèéã õàëäâàðûí õÿíàëòûí ñóðãàëòàä õàìðóóëæ.12 Ýìíýëãèéí “Á¿òýö. òýäíèé àæèëëàõ àþóëã¿é îð÷èíã á¿ðä¿¿ëýõ ¿¿ðýã õ¿ëýýíý. ýð¿¿ëæ¿¿ëýõ áîëîí óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ àðãà õýìæýýã öàã òóõàéä íü àâ÷ õýðýãæ¿¿ëíý. óëààíáóðõàí. á¿ðòãýõ áà òîõèîëäîë á¿ðèéã Õàëäâàðûí õÿíàëòûí çºâëºëä ìýäýýëíý. ºâ÷ëºëèéí òîõèîëäîë á¿ðèéã ìýäýýëëèéí ñàíä öóãëóóëæ. ¯¿íä:  Ýð¿¿ë ìýíäèéí àæèëòàí àæëàà ã¿éöýòãýæ áàéõäàà ÕÄÕÂ-èéí õàëäâàðûí ýðñäýëä ºðòñºí äàðóéäàà òàñãèéí ìåíåæåð ýñâýë òàñãèéí ýì÷èä ÿàðàëòàé ìýäýãäýíý. õýðýãñëýýð á¿ðýí õàíãàíà. ýð¿¿ëæ¿¿ëýõ àñóóäëûã øèéäâýðëýõ áà øààðäëàãàòàé ¿åä õºäºëìºð çîõèöóóëàëò õèéíý. 7. øèíæèëãýýíèé õóâààðèéã áîëîâñðóóëàí õýðýãæ¿¿ëíý. öýâýðëýõèéã õîðèãëîíî. 7. 7.5 Ýð¿¿ë ìýíäèéí àæèëòàí íü  ãåïàòèò. 7. õºõ¿¿ë õàíèàä. òîìóó çýðýã ºâ÷íèé ýñðýã äàðõëààæóóëàëòàíä çààâàë õàìðàãäñàí áàéíà. ìýðãýæëèéí ýðñäýëò õ¿÷èí ç¿éëñèéí òàëààð ñàíàìæ ºãºõ áºãººä “ººðèé㺺 áîëîí ¿éë÷ë¿¿ëýã÷ýý õàëäâàðààñ õàìãààëàõ íü” òýäíèé ¿¿ðýã ãýæ õºäºëìºðèéí ãýðýýíä òóñãàíà. 34 . Çàñãèéí ãàçðûí òîãòîîë. ýì÷ëýõ. ñ¿ðüåý. Ýð¿¿ë ìýíäèéí ìýðãýæèëòí¿¿äèéí àþóëã¿é áàéäëûã õàíãàõ òàëààð õèéõ àæëûí ÷èãëýë 7.6 Ýð¿¿ë ìýíäèéí áàéãóóëàãà íü âèðóñò ãåïàòèò Â. ºâ÷ëºëèéã èëð¿¿ëæ. 7. óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ àðãà õýìæýýíèé òàëààðõ ìýäýýëëýýð àæèëòíóóäûã á¿ðýí õàíãàíà. 7.1 Ýð¿¿ë ìýíäèéí áàéãóóëëàãà íü àæèëòíûõàà ýð¿¿ë ìýíäèéã ìýðãýæëýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðò áà õàëäâàðò áóñ ºâ÷íººñ õàìãààëàõ. ¿éë àæèëëàãààíû ñòàíäàðò”-ûí äàãóó àæèëòíóóäàà ä¿ðýìò áîëîí õºäºëìºð õàìãààëëûí õóâöàñ.11 Õàëäâàðûí õÿíàëòûí çºâëºë íü ìýðãýæëýýñ øàëòãààëñàí îñîë ãýìòýë. óëààíóóäûí ýñðýã çýðýã øààðäëàãàòàé ºâºðìºö ñýðãèéëýëòèéã òàðõâàð ñóäëàëûí çààëòààð áîëîí ñàéí äóðûí õýëáýðýýð äàðõëààæóóëàõ àæëûã “Äàðõëààæóóëàëò”-ûí õóóëü. Äîëîî. íýãæèéí ýðõëýã÷ íü àæèëòíóóäàà õóâààðèéí äàãóó ýð¿¿ë ìýíäèéí ¿çëýã. ñàõóó. ýð¿¿ë ìýíäèéí äýâòýðò òýìäýãëýíý. øèíæèëãýýíä õàìðóóëàõ àæëûã õ¿íèé íººöèéí àëáà áîëîí òàðõâàð ñóäëàà÷ ýì÷òýé õàìòðàí çîõèîí áàéãóóëíà. 7. 7.7 Òàñàã.10 Òàñãèéí ìåíåæåð íü àæèëòíóóäûí àæëûí áàéðàíäàà àâñàí ìýðãýæëýýñ øàëòãààëñàí îñîë.14 ÕÄÕÂ-èéí õàëäâàðûí ýðñäýëä ºðòñºí òîõèîëäîëä äàðààõ àðãà õýìæýý àâíà. 7. øèéäâýðèéí äàãóó çîõèîí áàéãóóëíà.2 Ýð¿¿ë ìýíäèéí áàéãóóëëàãà íü ýð¿¿ë ìýíäèéí àæèëòíûã õàëäâàðààñ ñýðãèéëýõ õºòºëáºðòýé áàéõ áà ýð¿¿ë ìýíäèéí ¿çëýã.4 Ýð¿¿ë ìýíäèéí àæèëòíûã àæèëä àâàõäàà ýð¿¿ë ìýíä áîëîí äàðõëààæóóëàëòûí áàéäëûã íü øàëãàí òîãòîîæ.

õàëäâàðòàé áîë ÿìàð ¿å øàòàíäàà áàéãàà.  Âàêöèí õèéëãýýã¿é àæèëòàíä  ãåïàòèòèéí ýñðýã âàêöèíûã ýðñäýëä ºðòñºíººñ 14 öàãèéí äîòîð á¿ðýí òóíãààð õèéíý. 35 . çºâøººðºë àâñíû ¿íäñýí äýýð ÕÄÕÂ-èéí õàëäâàð èëð¿¿ëýõ øèíæèëãýýíä õàìðóóëíà. 7.  ¯éë÷ë¿¿ëýã÷ íü  âèðóñèéí õàëäâàðòàé íü áàòëàãäâàë ýðñäýëä ºðòñºí ýìíýëãèéí àæèëòàí  ãåïàòèòèéí âàêöèí õèéëãýñýí áºãººä òóõàéí ¿åä ãàäàðãóóãèéí àíòèãåí (HBsAg)-û ýñðýãáèåòèéí õýìæýý 10 mlU/ml-ýýñ èõ áàéâàë ýì÷èëãýý õèéõ øààðäëàãàã¿é.15  ãåïàòèòèéí õàëäâàðûí ýðñäýëä ºðòñºí ¿åä äàðààõü àðãà õýìæýý àâíà. AZT) +ýïèâèð (ëàìèâóäèí)-èéã ºäºðò õî¸ð óäàà. âèðóñèéí à÷ààëàë çýðãèéã òîãòîîíî.  Ýðñäýëä ºðòñºí àæèëòàíä øèíæèëãýýíèé ºìíºõ çºâëºãºº ºã÷.  ¯éë÷ë¿¿ëýã÷ ÕÄÕÂ-èéí õàëäâàðòàé íü áàòëàãäâàë ýðñäýëä ºðòñºíººñ õîéø 4 öàãèéí äîòîð áàãòàæ óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ ýì÷èëãýýã ýõýëíý.  ãåïàòèòèéí âèðóñèéí ãàäàðãóóãèéí àíòèãåí (HBsAg) ýñâýë HBeAg òîäîðõîéëíî. Áóñàä òîõèîëäîëä  ãåïàòèòèéí èììóíîãëîáóëèíûã 48 öàãèéí äîòîð áóë÷èíä òàðèíà.  Ýðñäýëä ºðòñºíººñ õîéø 3.  3 ñàðûí õóãàöààíä àæèëòàí ººðò èëýðñýí àëèâàà øèíæ òýìäýã áà ºâ÷íèé òàëààð ýì÷ëýã÷ ýì÷äýý öàã òóõàéä íü ìýäýýëíý. 4 ñàðûí òóðø óóëãàíà. Äàðõëàë òîãòöûã ñåðîëîãèéí øèíæèëãýý õèéæ ¿çíý.  Óðüä÷èëàí ñýðãèéëýëòèéí ãîðèì: ðåòðîâèð (çèäîâóäèí. ¯¿íä:  Ýõ óóðõàé ãýæ ñýæèãëýæ áóé ¿éë÷ë¿¿ëýã÷èä øèíæèëãýý õèéæ.  Õàëäâàðûí ýõ óóðõàé áóþó òóõàéí ¿éë÷ë¿¿ëýã÷èéí ÕÄÕÂ-èéí õàëäâàðòàé ýñýõ. 6 áà 12 äàõü ñàðóóäàä õÿíàëòûí øèíæèëãýýíä õàìðóóëíà.

õºõºí人 äóðã¿éöíý. Àðüñíû ºí㺠ººð÷ëºãäºæ. Øýýñíèé ãàðö õýìæýý áàãàñíà (>20 ìë/öàã). Øàðõíû îð÷ìîîð ýìçýãëýëòýé áàéíà.) √öóñàíä ýìãýãòºðºã÷ íÿí óðãàíà. À. 36 . 3. Íîéðìîã. èëðýýã¿é áàéõ 1 õ¿ðòýë íàñíû õ¿¿õäýä äàðààõ øèíæ¿¿äýýñ àëü √Ýì÷ ¿æëèéí çààëòààð àíòèáèîòèê íýã íü èëðýõ: ýì÷èëãýý õèéæ áàéãàà 1. 2. ñààðàëòàíà. áè÷èë áèåòýí óðãàõ 2. Ëàáîðàòîðèîð áàòëàãäñàí õàëäâàð: Äàðààõ À. Ñóäàñíû öîõèëò ò¿ðãýñíý(>90 óäàà/ìèí). Õîîë. 1. 2. Àïíîý ýñâýë áðàäèêàðäè èëýðíý. Øàðõíû îð÷ìîîð ºâäºíº. Øàðõ ººðºº çàäàðñàí. 38°Ñ áà ò¿¿íýýñ äýýø õàëóóðíà. 6. 4. Øàëòãààíã¿éãýýð 38°Ñ áà ò¿¿íýýñ õàëóóðíà. Õàãàëãààíû ÿâöàä èäýýò ãîëîìò (àáöåññ) ýñâýë õàëäâàðûí øèíæ òýìäýã èëýðñýí. Àðüñ ýðýýíòýæ. Øàëòãààíã¿éãýýð 38°Ñ áà ò¿¿íýýñ äýýø øèíæèëãýýãýýð àðüñíû õýâèéí õàëóóðíà. Øàëòãààíã¿éãýýð 38°Ñ áà ò¿¿íýýñ äýýø áàéõàä: õàëóóðíà. èëðýýã¿é áàéõ 4. ø¿¿ðýëä íÿí àæèë.). õèéãäýýã¿é ýñâýë øèíæèëãýýíä íÿí 3. Õàëäâàðûí õÿíàëòûí æóðìûí íýãä¿ãýýð õàâñðàëò Õàëäâàðûí òîõèîëäëûí òîäîðõîéëîëò Õàëäâ à-ðûí Ëàáîðàòîðèéí øèíæèëãýýíèé Ýìíýëç¿éí øèíæ òýìäãèéí øàëãóóð ¿ç¿¿ëýëò¿¿ä àíãèëà øàëãóóð ¿ç¿¿ëýëò¿¿ä ë Ìýñ Ìýñ çàñëûí øàðõíû õàëäâàð: Õàãàëãààíààñ õîéø 30 √Øàðõíû àð÷äàñ. õàëäâàðûí ¿åä òîäîðõîé áàéðëàëòàé õàëäâàð èëðýýã¿é 1. Øàðõíààñ ýñâýë ãóóðñààð èäýýò ø¿¿ðýë âàð ÿëãàðíà. Äàðàëò óíàíà (ñèñòîëèéí äàðàëò <90 ìì ðò. Ýìíýëç¿éãýýð áàòëàãäñàí öóñàí ¿æèë: Äàðààõ öóñàí ¿æëèéí ¿åä: Äàðààõ øèíæ òýìäãýýñ àëü íýã øèíæ èëýðñýí. çýâõèé ñààðàë áîëíî. 4. 6. Àïíîý ýñâýë áðàäèêàðäè èëýðíý. 3. Ýñâýë Äàðààõ íºõöºë áàéäëûí àëü íýã íü 1 õ¿ðòýë íàñíû õ¿¿õäýä äàðààõ øèíæ¿¿äýýñ áàéõ: àëü íýã íü èëðýõ: √öóñàíä 2 óäààãèéí íÿí ñóäëàëûí 1. 7. íºõöë¿¿ä á¿ðäñýí áàéíà. √Íÿí ñóäëàëûí øèíæèëãýý 2. 5. ¯¿íä: 1. Áèåèéí õàëóóí 37°Ñ-ñ áóóíà. 3. Ýìíýëç¿éãýýð áàòëàãäñàí ä Á. ºâ÷òíèé öóñàíä àðüñíû õýâèéí Öóñíû áè÷èë áèåòýí óðãàõ õàëä- âàðóó Á. óíòàà áîëíî. Ëàáîðàòîðèîð áàòëàãäñàí øèíæ òýìäãýýñ àëü íýã øèíæ èëýðñýí. Äàðàëò óíàíà (ñèñòîëèéí äàðàëò <90 ìì ðò. õîíîãèéí äîòîð èëýðñýí õàëäâàðûã òîîöîõ áºãººä àðüñ. Áèåèéí õàëóóí 37°Ñ-ñ áóóíà. Ýì÷ øàðõûã íýýñýí. Äàðààõ øèíæ òýìäãýýñ íýã íü õ èëýðñýí áîë: õàëä. √ Ñóäàñíû êàòåòåðòýé 3. √Òîäîðõîé áàéðëàëòàé õàëäâàð 5. ñóäëàëûí øèíæèëãýýãýýð áè÷èë áàðûí àðüñàí äîîðõ. ªâ÷òºí 38°Ñ áà ò¿¿íýýñ äýýø õàëóóðíà. 5.ñò.ñò. Øýýñíèé ãàðö õýìæýý áàãàñíà (>20 ìë/öàã). áóë÷èíãèéí áîëîí ã¿íèé ýäýä õàëäâàðûí áèåòýí èëðýõ äàðàà øèíæ òýìäýã èëðýíý. 2.

IgG-  Àìüñãààäíà. òðàõåèò áàãòàíà. íÿí óðãàõ  Õîîëîé ñººíãºòíº. õàðàãäàõ  Èäýýòýé.áðîíõèîëèò.  Çàëãèóðûí àðûí õàíà óëàéíà. áèåòýí èëðýõ  Àìüñãààäíà.Óóøèãíû õàòãàëãààíû ¿åä: àëü íýã íü çààâàë èëýðíý.Õàëäâ à-ðûí Ëàáîðàòîðèéí øèíæèëãýýíèé Ýìíýëç¿éí øèíæ òýìäãèéí øàëãóóð ¿ç¿¿ëýëò¿¿ä àíãèëà øàëãóóð ¿ç¿¿ëýëò¿¿ä ë À.áðîíõèîëèò. Àìüñãàëûí äýýä çàìûí õàëäâàðóóäàä ôàðèíãèò. Â. òðàõåîáðîíõèò. √Èéëäñýíä ¿¿ñãýã÷èéí ýñðýã áèå  Õîîëîéíîîñ èäýý ãàðíà. ýïèãëîòèò áàãòàíà. Àìüñãàëûí çàìûí áóñàä õàëäâàðóóäàä óóøãèíû áóãëàà. Óóøèãíû áóãëààíû ¿åä: √Ðåíòãåí øèíæèëãýýíä õºíäèé  Ìýñ àæèëáàðûí ¿åä óóøèãíû áóãëàà. Á. áóãëàà ãýäýã íü áàòëàãäàõ Ã.  Õýð÷èãí¿¿ð ñîíñîãäîíî. ýìïèåìà èëýðíý. èõ õýìæýýíèé öýðòýé √ Ïëåâðèéí øèíãýí áà óóøèãíû ýäèéí õàíèàíà. Àìüñãàëûí äîîä çàìûí õàëäâàðóóäàä: áðîíõèò. Â.  Àìüñãàë ãàðãàõàä ñààäòàé áîëæ àìüñãààäíà. √Ãèñòîëîãèéí øèíæèëãýýãýýð  Òîãøèëòûí àâèà ä¿ëèéâòýð áîëíî. õàëäâàðóóäûí ¿åä: Áðîíõèò. Ã. IgM. √Öóñ áà áðîíõèéí ø¿¿ðýëä ýñðýãòºðºã÷ ýåðýã áàéõ  ÿéëñýí áóéë÷èðõàé ¿ðýâñýíý. Àìüñãàëûí äîîä çàìûí òðàõåîáðîíõèò. ä  Èõ õýìæýýíèé öýð ÿëãàðíà. ýìïèåìà îðíî. áàéíà. √Ãýìòñýí õýñãýýñ àâñàí ñîðüöîíä  Õàíèàëãàíà. öýýæíèé ãÿëòàíãèéí íààëäàëò  Èäýýòýé öýð ÿëãàðàõ áà öýðíèé øèíæ òºðõ ººð÷ëºãäºíº.  38°Ñ áà ò¿¿íýýñ äýýø õàëóóðíà. √Öóñàíä áè÷èë áèåòýí óðãàõ  Èäýýò öýðòýé õàíèàëãàõ áà öýðíèé øèíæ òºðõ √̺㺺ðñºí õîîëîéí íààöàä áè÷èë ººð÷ëºãäºíº. íºõöºë áàéäëóóäààñ àëü íýã íü  38°Ñ áà ò¿¿íýýñ äýýø õàëóóðíà. ýñâýë âèðóñèéí ýñðýã àíòèãåí  Àïíîý èëðýõ √¿¿ñãýã÷èéí ýñðýãáèå IgM. ñîðüöîíä íÿí óðãàõ  ×è÷ð¿¿äýñòýé.  Öýýæ õîíõîëçîíî. IgG-èéí òèòð ºíäºð áàéõ √Ãèñòîëîãèéí øèíæèëãýýãýýð áàòëàãäñàí áàéõ 37 . √Öýðýíä íÿí óðãàõ 1 õ¿ðòýëõ íàñíû õ¿¿õäýä ýíý ¿åä äàðààõ øèíæ √Áðîíõèéí ø¿¿ðýëä âèðóñ ÿëãàõ òýìäã¿¿äýýñ 2-ñ äîîøã¿é øèíæ òýìäýã èëýðíý. âàðóó  Õàíèàëãàíà. √íýâ÷äýñò ººð÷ëºëò. ºìõèé ¿íýðòýé. òðàõåèòèéí ¿åä √Òðàõåé. áðîíõèéí óãààäñàíä íÿí óóøãèíû õàòãàëãààíû ýìíýëç¿éí øèíæ òýìäã¿¿ä áîëîí èëðýõ ðåíòãåí øèíæèëãýýíä õàòãàëãààíû ººð÷ëºëò¿¿ä √Áðîíõèéí ø¿¿ðýëä ýñðýãáèå Àìüñ. Á. èëðýýã¿é áàéõàä: ýåðýã áàéõ ãàëûí Äàðààõ øèíæ òýìäã¿¿äýýñ 2-ñ äîîøã¿é øèíæ òýìäýã çàìûí èëýðíý.Óóøèãíû õàòãàëãàà: Äàðààõ øèíæ òýìäã¿¿äýýñ À. ºíäºð õàëóóðíà. Àìüñãàëûí äýýä çàìûí ëàðèíãèò. ñºíºðºë. õàëä. èéí òèòð ºíäºð áàéõ  Áàðäèêàðäè Öýýæíèé ðåíòãåí øèíæèëãýýíä:  Õýðæèãí¿¿ð ñîíñîãäîíî. Äàðààõ íºõöë¿¿äýýñ àëü íýã íü  Õýðæèãí¿¿ð ñîíñîãäîõ ýñâýë òîãøèëòûí àâèà ä¿ëèé èëðýõ: áîëíî. Äàðààõ øèíæ õàëäâàðóóäûí ¿åä: Äàðàààõ òýìäã¿¿äýýñ àëü íýã íü çààâàë èëýðíý.  Õàíèàëãàíà.

ÊÎÅ/ ìë èëðýõ íèé √Àíòèáèîòèê ýì÷èëãýý õèéãäýæ çàìûí áàéõàä <105 ÊÎÅ/ìë õýìæýýòýé õàëä. Øèíæ òýìäýã á¿õèé õàëäâàðóóä: Äàðààõ À. íýã òºðëèéí ýìãýãòºðºã÷ íÿí ≥102 øýýñ.  Øýýõ ¿åä øýýñíèé ñ¿âýýð õîðñîæ ºâäºíº. ≥105 ÊÎÅ/ ìë õýìæýýòýé óðãàõ ýñâýë  Îéð îéðõîí øýýñ õ¿ðíý.ì) èëýðíý. äàâñàãíû îð÷ìîîð ºâäºíº. √Áèîõèìèéí øèíæèëãýýíä õýðýõ ºâ÷íèé øèíæ òýìäýã èëðýõã¿é. √Ðåíòãåí øèíæèëãýýíä õàëäâàðûí øèíæ èëýðíý. ¿å áîëîí ¿åíèé õ¿¿äèéí õàëäâàð áàãòàíà. 1. ßñíû èäýýò ¿ðýâñëèéí ¿åä èëýðíý. õàëä- âàðóó 2.  ¯åíèé õºäºë㺺í õÿçãààðëàãäàíà. õàëäâàðûí ¿åä:  ¯åýð ºâäºíº √¯åíèé øèíãýí áîëîí ¿åíèé ýäèéí  ¯å õàâàãíàíà. õàëóó îðãèíî. õàëäâàðóóäûí ¿åä: Äàðààõ  38°Ñ áà ò¿¿íýýñ äýýø õàëóóðíà.  Äèçóðèéí øèíæ òîä èëýðíý. ¿ðýâñëèéí ººð÷ëºëò èëýðíý. áàêòåðèóðèéí ¿åä: 1. √Ðåíòãåí øèíæèëãýýãýýð èäýýò óëàéëò. áèîïòàòàíä íÿí óðãàíà. Øèíæ òýìäýãã¿é èëðýõã¿é. √Öóñàíä íÿí óðãàíà. ßñ  Õàëäâàðûí ãîëîìòîîñ ø¿¿ðýë ãàðíà. äàðààõ íºõöëèéí àëü íýã íü áàéíà. íºõöëèéí àëü íýã íü èëýðíý. ßñíû èäýýò ¿ðýâñýë: Äàðààõ øèíæ òýìäã¿¿äýýñ 1. íóðóó. Íÿí ñóäëàëûí øèíæèëãýý àâàõààñ ºìíº 7 õîíîãèéí òóðø √Ñ¿¿ëèéí 2 óäààãèéí øýýñíèé äàâñàãíû êàòåòåðã¿é áàéñàí. ¯å áîëîí ¿åíèé õ¿¿äèéí õàëäâàð: 2. Øèíæ òýìäýãã¿é áàêòåðèóðèÿ: Øèíæ òýìäýã Á. Íÿí ñóäëàëûí øèíæèëãýý àâàõààñ ºìíº 7 õîíîãèéí òóðø √Øýýñýíä 2-ñ äîîøã¿é òºðëèéí íÿí äàâñàãíû êàòåòåðòýé áàéñàí ýñâýë ≥105 ÊÎÅ/ ìë õýìæýýòýé èëðýõ 2. Øèíæ òýìäýã á¿õèé øèíæ¿¿äýýñ èëýðíý. √ßñíû ýäèéí ñîðüöîä íÿí óðãàíà.  Õàãàëãààíû ¿åä õàëäâàðûí øèíæ èëýðíý.  Õýñýã ãàçðûí ¿ðýâñëèéí øèíæ òýìäýã (ºâäºëò. ñîðüöîíä 2-ñ äîîøã¿é òºðëèéí íÿí ≥105 ÊÎÅ/ ìë õýìæýýòýé óðãàõ Ýäãýýð õàëäâàðóóäàä ÿñíû èäýýò ¿ðýâñýë. ýìãýãòºðºã÷ íÿí èëðýõ âàðóó ä Á. áîëîí  Õàãàëãààíû ¿åä áîëîí ãèñòîëîãè øèíæèëãýýíä èäýýò ¿åíèé ¿ðýâñëèéí øèíæ èëýðíý. √2 óäààãèéí øýýñíèé øèíæèëãýýíä Áººð. õàâàãíàõ. 38 . õàëóó îðãèõ ã. á¿ñýëõèé. ¯å áîëîí ¿åíèé õ¿¿äèéí ä Øàëòãààíã¿éãýýð äàðààõ øèíæ òýìäã¿¿ä èëýðíý.  Øàëòãààíã¿ãýýð 38°Ñ áà ò¿¿íýýñ äýýø õàëóóðíà.Õàëäâ à-ðûí Ëàáîðàòîðèéí øèíæèëãýýíèé Ýìíýëç¿éí øèíæ òýìäãèéí øàëãóóð ¿ç¿¿ëýëò¿¿ä àíãèëà øàëãóóð ¿ç¿¿ëýëò¿¿ä ë À. √Øýýñýíä 2-ñ äîîøã¿é òºðëèéí íÿí  Óóö.

ýñðýã áèåèéí òèòð ºíäºð áàéõ 2. Íÿðàéí ãýäýñíèé ¿õæèëò õàëäâàðûí ¿åä:  Áººëæèíº. √ºòãºí áà øóëóóí ãýäýñíèé àðóóä  Áººëæèíº. áàéõ áîëîâñ  Õýâëèéãýýð ºâäºíº Ýñâýë 3 ñàðûí äîòîð √Áèîõèìèéí øèíæèëãýýãýýð ðóóëà öóñ õèéëãýñýí ãýñýí àñóóìæòàé áàéõ ýëýãíèé ¿éë àæèëëàãààíû õ ººð÷ëºëò èëðýõ ýðõòýí . èëðýõ  38°Ñ áà ò¿¿íýýñ äýýø õàëóóðíà. 3.ì) áàéõã¿é ¿åä äàðààõ øèíæ¿¿äýýñ 2-îîñ àð÷äñàíä ãýäýñíèé íÿí óðãàõ äîîøã¿é øèíæ èëðýõ √Åðäèéí áîëîí ýëåêòðîí ìèêðîñêîïèéí  Ñóóëãàíà (12 öàãààñ äýýø). Ñ. ãýäýñíèé ò¿ãýýìýë õàëäâàðóóä áàãòàíà.Ãàñòðîýíòåðèò: Õàëäâàðûí áóñ ãàðàëòàé øàëòãààí 1. 1. àðõàã ºâ÷èí ñýäðýõ. àðãààð ãýäýñíèé ýìãýãòºðºã÷ íÿí  Áººëæèíº. 4. óñàðõàã). √À. D âèðóñò ãåïàòèòèéí  Øàðëàëò èëýðíý. Ãåïàòèò 2. 1. ýñðýãòºðºã÷ áà ýñðýãáèå èëðýõ √Ýìãýãòºð¿¿ëýã÷èéí IgM. Íàðèéí ãýäñýíä õºäºë㺺íã¿é ãîãöîî ¿¿ñíý.  Ãýäýñ ä¿¿ðíý. ãåïàòèò. Ãýäýñíèé ò¿ãýýìýë õàëäâàðóóä: Öóñàí ñóóëãà. òîãòîëöîîíû õàëäâàðóóäàä ãàñòðîýíòåðèò. IgG ýñðýã áèåèéí òèòð ºíäºð áàéõ 4. îíîøëîãîîíû ÿìàð íýã àæèëáàð Äàðààõ íºõöëèéí àëü íýã íü èëýðíý. √Öóñàíä ãýäýñíèé íÿíãèéí  Ä¿ë¿¿ëíý. ñàëüìîí¸ëëåç. √Öóñàíä ãýäýñíèé íÿíãèéí ýñðýãòºðºã÷ áà ýñðýãáèå èëðýõ  Õýâëèéãýýð ºâäºíº.Õàëäâ à-ðûí Ëàáîðàòîðèéí øèíæèëãýýíèé Ýìíýëç¿éí øèíæ òýìäãèéí øàëãóóð ¿ç¿¿ëýëò¿¿ä àíãèëà øàëãóóð ¿ç¿¿ëýëò¿¿ä ë Õîîë áîëîâñðóóëàõ ýðõòýí. íýã íü èëýðíý. ñýòãýë ñàíààíû ã¿í √ªòãºí áà øóëóóí ãýäýñíèé õÿìðàëä îðîõ ã. Ãåïàòèòèéí ¿åä:  38°Ñ áà ò¿¿íýýñ äýýø õàëóóðíà. Â. ¿õæèëò ýíòåðîêîëèò. àð÷äñàíä ãýäýñíèé íÿí óðãàõ √Åðäèéí áîëîí ýëåêòðîí ìèêðîñêîïèéí  38°Ñ áà ò¿¿íýýñ äýýø õàëóóðíà. IgG  Òîëãîé ºâäºíº. 3. èëðýõ  Ãýäýñ áàçëàíà. Äàðààõ ðåíòãåí øèíæ òýìäãýýñ àëü  Ãóëãèíà. öóñòàé ýñâýë Äàðààõ íºõöëèéí àëü íýã íü èëýðíý.Õýâëèéä õèé õóðàëäàõ 2. õèéëãýõ. √Ýìãýãòºð¿¿ëýã÷èéí IgM. ýñðýãòºðºã÷. 39 . ýñðýãáèå ýåðýã Õîîë  Áººëæèíº. Íÿðàéí ãýäýñíèé ¿õæèëò õàëäâàð: Äàðààõ øèíæ¿¿äýýñ 2-îîñ äîîøã¿é øèíæ èëýðíý. Äàðààõ íºõöëèéí àëü íýã íü èëýðíý.Ãàñòðîýíòåðèòèéí ¿åä: (ýìèéí áîäèñîä õàðøëàõ. Ãýäýñíèé ãîãöîîíä õèé ñààòàõ 3. õàëäâ ñàëèàðõàã.  Áèå ñóëðàíà. Ãýäýñíèé ò¿ãýýìýë òîãòîë õàëäâàðóóäûí ¿åä: öîîíû  Ñóóëãàíà (12 öàãààñ äýýø. àðãààð ãýäýñíèé ýìãýãòºðºã÷ íÿí  Õýâëèéãýýð ºâäºíº.

 Øàðõ çàäàðíà. áóñàä õàëäâàðóóäûí ¿åä: àðûí õ¿íõðýýíèé ¿ðýâñëýýñ áóñàä ààðöãèéí õºíäèéí ýðõòíèé õàëäâàðóóä áàãòàíà.Õàëäâ à-ðûí Ëàáîðàòîðèéí øèíæèëãýýíèé Ýìíýëç¿éí øèíæ òýìäãèéí øàëãóóð ¿ç¿¿ëýëò¿¿ä àíãèëà øàëãóóð ¿ç¿¿ëýëò¿¿ä ë ͺõºí ¿ðæèõ¿éí ýðõòýí. ͺõºí ¿ðæèõ¿éí ýðõòíèé áóñàä õàëäâàðóóäàä 4. íºõºí ¿ðæèõ¿éí ýðõòíèé áóñàä õàëäâàðóóä áàãòàíà. óðãàíà.  Ìýñ çàñëûí ¿åä èäýýò áóãëàà.  Óìàé ýìçýãëýëòýé áàéíà. 2. ¿ðýâñëèéí øèíãýíèé ñîðüöîíä íÿí  38°Ñ áà ò¿¿íýýñ äýýø õàëóóðíà. ¿òðýýíèé àðûí õ¿íõðýýíèé ¿ðýâñýë. óðãàíà. ¿ðæè. òýìäãèéí àëü íýã èëýðíý.  Õýâëèéãýýð ºâäºíº. òîãòîëöîîíû õàëäâàðóóäàä ýíäîìåòðèò. √Õàëäâàðòàé õýñãèéí ýä áîëîí Äàðààõ åðºíõèé øèíæ òýìäã¿¿ä èëýðíý. õ¿éí 3.  Àðûí õ¿íõðýý ö¿ëõèéæ. √Àðûí õ¿íõðýýíèé îð÷ìûí ýäèéí áîëîí òîãòîë  ¯òðýýíýýñ èäýý ÿëãàðíà. õàëäâàðûí øèíæ èëýðíý. Ýïèçèîòîìèéí äàðààõ õàëäâàð: Äàðààõ øèíæ òýìäãèéí àëü íýã èëýðíý. ò¿ð¿¿ áóë÷èðõàéí ¿ðýâñýë áà ýíäîìåòðèò.¯òðýýíèé àðûí õ¿íõðýýíèé ¿ðýâñýë: Äàðààõ øèíæ ¿ðýâñëèéí ¿åä: .  Ç¿ñëýã õèéñýí ãàçðààñ èäýý ãàðíà.  Áººëæèíº. ïóíêöè õèéæ àâñàí ñîðüöîíä  38°Ñ áà ò¿¿íýýñ äýýø õàëóóðíà. ¿ðýâñëèéí øèíãýíèé ñîðüöîä íÿí öîîíû  Àðûí õ¿íõðýýíä èäýýò áóãëàà ¿¿ñíý. ýìãýãòºðºã÷ íÿí èëýðíý.¯òðýýíèé àðûí õ¿íõðýýíèé ýðõòýí 3. 1. Ýíäîìåòðèòèéí ¿åä: 1. Ýíäîìåòðèò: √Áèîïñè áîëîí ìýñ çàñëûí ÿâöàä  Óìàéãààñ èäýýò ø¿¿ðýë ÿëãàðíà. 40 .  Äèçóðèéí øèíæ èëýðíý.  Õýâëèéãýýð ºâäºíº. èäýýò ÿëãàäàñ ãàðíà. √Öóñàíä íÿí óðãàíà. ýïèçèîòîìèéí äàðààõ õàëäâàð. ͺõºí  Ç¿ñëýã õèéñýí õýñýã ãàçàð èäýýò áóãëàà ¿¿ñíý. õàëä. ͺõºí ¿ðæèõ¿éí ýðõòíèé ºíäãºâ÷.  Äîòîð ìóóõàéðíà. âàðóó ä 4.

√ Öóñíû ñîðüöîä íÿí óðãàíà. Ẻìò àâàðãà ýñ¿¿ä õàðàãäàíà. òýìäãýýñ àëü íýã íü èëýðíý. √Èéëäñýíä ýìãýãòºð¿¿ëýã÷èéí IgM.ñò.  Øàðõíû òàâ õîâõîð÷ óíàõ ÿâö õóðäàñíà. õºõíèé áóë÷èðõàéí áóãëàà áóþó ìàñòèò. õàð ýñâýë ÿãààí áîëæ √õàëäâàðûí ººð øàëòãààíã¿é àðóóä áàéõàä öóñàíä íÿí óðãàíà. ÿëãàð÷ áóé ¿ðýâñëèéí øèíãýíèé  Õºõíèé áóë÷èðõàéí õýñýã ãàçðûí ¿ðýâñëèéí øèíæ ñîðüöîä íÿí óðãàíà. õàëäâàðûí øèíæ èëýðíý. Íÿðàéí õ¿éí ¿ðýâñýë: Òºðñíººñ õîéø 30 õ¿ðòýë 5. óëàéëò. IgG ýñðýã áèåèéí òèòð ºíäºð áàéõ Àðüñ. õ¿éí ¿ðýâñýë (îìôàëèò). 纺ëºí ýäèéí õàëäâàðóóäàä ìýñ àæèëáàðûí ç¿ñëýãòýé õîëáîîã¿é àðüñ áîëîí 纺ëºí ýäèéí á¿õ òºðëèéí õàëäâàðóóä. òºðõ ººð÷ëºãäºíº. Õ¿éíýýñ èäýý ãàðíà. √öóñàíä íÿí óðãàíà. õàëóó îðãèíî. ýìçýãëýë.  Ø¿¿äýñò òóóðàëò √Ìèêðîñêîïèéí øèíæèëãýýãýýð îëîí  Õàòèã ãàðàõ áà ¿¿íýýñ ãàäíà äàðààõ øèíæ Ẻìò àâàðãà ýñ¿¿ä õàðàãäàíà. Íÿðàéí öýâð¿¿ò òóóðàëò: èëðýýã¿é áàéæ áîëíî. ÿëãàð÷ áóé ø¿¿ðëèéí ñîðüöîíä íÿí  Õàëäâàðòàé õýñãýýñ èäýý ãàðíà. èäýýò ¿õæèë. ººð÷ëºãäºíº. √Õàëäâàðòàé õýñýã ãàçðààñ 1.)  Øýýñ õîâîðäîíî (>20 ìë/öàã). ëèìôàíãèò áàãòàíà. ø¿¿äýñò òóóðàëòóóä 1. ýìçýãëýë áàéõ  Õàâàãíàõ. íåêðîòè÷åñêèé öåëëþëèò. õàâàí.  Àðüñàí äýýð öýâð¿¿ò òóóðàëò ãàðíà.  Ìýñ àæèëáàðûí ÿâöàä èäýýò áóãëàà ýñâýë √Öóñíû ñîðüöîíä íÿí óðãàíà. óëàéõ. 3. 4. 5. ¯¿íä: √Èéëäñýíä ýìãýãòºð¿¿ëýã÷èéí IgM. Ǻºëºí ýäèéí õàëäâàðóóäûí 2. Ò¿ëýíõèéí øàðõíû õàëäâàðûí íû  Ò¿ëýíõèéí øàðõíû ºíãº. Ò¿ëýíõèéí øàðõíû õàëäâàð: Äàðààõ øèíæ Õàëèì.  Õ¿éíýýñ ø¿¿ðýë ãàðíà.  Ìýñ àæèëáàðûí ¿åä èäýýò áóãëàà èëýðíý. Á. √Õàëäâàðòàé õýñãèéí ýä áîëîí Õàëäâàðò ìèîçèò. ò¿ëýíõèéí øàðõíû õàëäâàð.  Øàðõíû çàõ õàâàãíàíà. Á òîõèîëäîëä íÿí ñóäëàëûí øèíæèëãýý õèéãäýýã¿é áóþó íÿí 6. IgG ýñðýã áèåèéí òèòð ºíäºð  Õýñýã ãàçðûí ºâäºëò. À òîõèîëäîëä äóðäñàí ýìíýëç¿éí À.  Óõààí ñàíàà á¿äãýðíý. Ìàñòèò: √Õºõíèé áóë÷èðõàéí ýäèéí áîëîí  38°Ñ áà ò¿¿íýýñ äýýø õàëóóðíà. Àðüñíû õàëäâàðóóä: Äàðààõ øèíæ òýìäãýýñ àëü ÿëãàð÷ áóé ø¿¿ðýëä íÿí óðãàíà. √ Ìèêðîñêîïèéí øèíæèëãýýãýýð îëîí  Õýñýã ãàçðûí ¿ðýâñëèéí øèíæ¿¿ä (ºâäºëò. Ìàñòèòèéí ¿åä: 4.Õàëäâ à-ðûí Ëàáîðàòîðèéí øèíæèëãýýíèé Ýìíýëç¿éí øèíæ òýìäãèéí øàëãóóð ¿ç¿¿ëýëò¿¿ä àíãèëà øàëãóóð ¿ç¿¿ëýëò¿¿ä ë Àðüñ. íÿðàéí àðüñíû èäýýò.  Äàðàëò óíàíà (ñèñòîëèéí äàðàëò <90 ìì ðò. ¯¿íä: √õ¿éí àð÷äñàíä íÿí óðãàíà. òýìäãýýñ 2-îîñ äîîøã¿é øèíæ èëýðíý. óðãàíà. Àðüñíû õàëäâàðóóäûí ¿åä: áàãòàíà. ëèìôàäåíèò.  38°Ñ áà ò¿¿íýýñ äýýø õàëóóðíà ýñâýë áèåèéí õàëóóí 37°Ñ-ýýñ áóóíà. 3.ì) èëýðíý. 2. Õýðýâ àðüñíû õýâèéí áè÷èë  Èäýýò áèåò¿¿ä èëýðñýí òîõèîëäîëä íýã  Öýâð¿¿ò íÿíãèéí öýâýð ºñãºâðèéã çàéëøã¿é  Èäýýò öýâð¿¿íöýðò ÿëãàæ àâíà. Ǻºëºí ýäèéí õàëäâàðóóä: íåêðîòè÷åñêèé ¿åä: ôàñöèëèò. øèíæ òýìäýã èëðýõýýñ ãàäíà  Õ¿éñ óëàéõ äàðààõ íºõö뺺ñ àëü íýã íü áàéíà. íýã íü èëýðíý. Äàðààõ øèíæ òýìäýã èëýðíý. èëýðíý. 41 . ¿åä: õàëäâ  Øàðõíû òàâíû ºí㺠õàð õ¿ðýí. Íÿðàéí õ¿éí ¿ðýâñëèéí ¿åä: õîíîãò òîîöíî. õàëóó îðãèõ ã.

óëàéíà. Ýíäîêàðäèòèéí ¿åä: √Öóñíû 2 óäààãèéí ñîðüöîä íÿí  38°Ñ áà ò¿¿íýýñ äýýø õàëóóðíà. âåíèéí ñóäàñíû 1. Ìåäèàñòåíèòèéí ¿åä: √Öóñàíä áîëîí ãîëò îð÷ìîîñ ÿëãàð÷ 4. ýíäîêàðäèò. áàéíà. ñîðüöîä íÿí óðãàíà. Ìèîêàðäèò/ ïåðèêàðäèò: ¿åä: öîîíû  38°Ñ áà ò¿¿íýýñ äýýø õàëóóðíà.  ªâ÷¿¿ õºäºë㺺íòýé áîëíî. øèíæèëãýýíä äàðààõ ººð÷ëºëò  Ñóäàñíû ãýìòñýí õýñýã ãàçàð ºâäºíº. õèéæ ïåðèêàðäèéí ýäýýñ àâñàí âàðóó  Ïàðàäîêñàëüíûé ïóëüñ øèíæèëãýýíä ýìãýãòºðºã÷ èëýðíý. 4.Õàëäâ à-ðûí Ëàáîðàòîðèéí øèíæèëãýýíèé Ýìíýëç¿éí øèíæ òýìäãèéí øàëãóóð ¿ç¿¿ëýëò¿¿ä àíãèëà øàëãóóð ¿ç¿¿ëýëò¿¿ä ë Àðòåðè. ñóäàñ  Àðüñàí äýýð öýã÷èëñýí öóñàí òóóðàëòóóä ãàðíà.  Àãøèëòûí øóóãèàí ñîíñîãäîíî √Ç¿ðõíèé õàâõëàãûí ýäýýñ àâñàí Ç¿ðõ. Àðòåðè. îðãèíî. õàíàíààñ àâñàí ñîðüöîíä íÿí óðãàíà. 2. -íû  Ç¿ðõíèé çîãñîíãèøëûí äóòàãäëûí øèíæ¿¿ä èëýðíý. âåíèéí ñóäàñíû õàëäâàð: õàëäâàðûí ¿åä ëàáîðàòîðèéí  38°Ñ áà ò¿¿íýýñ äýýø õàëóóðíà. √Ñóäñàíä òàâüñàí ãóóðñíààñ àâñàí ñîðüöîíä íÿí óðãàíà. ýðõòýí 3. Ýíäîêàðäèò: 2. ïåðèêàðäèò è ìåäèàñòåíèò áàãòàíà. âåíèéí ñóäàñíû õàëäâàð. óðãàíà. 1. 42 . ìèîêàðäèò.  Öýýæýýð ºâäºíº.  Ñóäàñ áºãëºðëèéí øèíæ èëýðíý. √Õàãàëãààíû ÿâöàä áîëîí ïóíêöè õàëä. Ìåäèàñòåíèò: áóé øèíãýíä íÿí óðãàõ  38°Ñ áà ò¿¿íýýñ äýýø õàëóóðíà. Àðòåðè. √ Ðåíòãåí øèíæèëãýýíä ãîëò  Öýýæýýð ºâäºíº. √Ç¿ðõíèé öàõèëãààí áè÷ëýãò ìèîêàðäèò/ ïåðèêàðäèòèéí øèíæ èëýðíý. ä √Öóñ áà øýýñýíä àíòèãåí ýåðýã  Ç¿ðõíèé òîìðîë èëýðíý. õàëóó áàéíà. Ìèîêàðäèò/ ïåðèêàðäèòèéí òîãòîë 3. √Õàãàëãààíû ÿâöàä ñóäàñíû  Õàãàëãààíû ¿åä õàëäâàðûí øèíæ òýìäýã èëýðíý. ºðãºññºí áàéíà.

öàãààí ýñèéí òîî îëøðîõ áà ñàõàðûí  Ìýíýíãèéí øèíæ¿¿ä èëýðíý. √Òàðõèíû ýä áîëîí òàðõèíû õàòóó  Òîëãîé ºâäºíº.  Öî÷ðîìòãîé áîëíî. 1.Ìýíýíãèéí ¿åä: Äàðààõ íºõö뺺ñ âàðóó  38°Ñ áà ò¿¿íýýñ äýýø õàëóóðíà. IgG ýñðýã áèåèéí òèòð ºíäºð áàéõ 43 . 2. íºõö뺺ñ àëü íýã íü áàéíà. ìýíýí áàãòàíà.  38°Ñ áà ò¿¿íýýñ äýýø õàëóóðíà. Ìýíýí: Äàðààõ øèíæ òýìäã¿¿ä èëýðíý.  Ãîëîìòîò ººð÷ëºëòèéí øèíæ¿¿ä èëýðíý. √Òàðõè íóãàñíû øèíãýíèéã Ãðàìààð áóäàæ ìèêðîñêîïîîð õàðàõàä ýìãýãòºðºã÷ íÿí èëýðíý. √ Öóñ. Òàðõèíû áóãëàà/ ýì÷èëãýý õèéãäýæ áàéõàä äàðààõ øèíæ òýìäã¿¿äýýñ ýíöåôàëèòèéí ¿åä: Äàðààõ 2-îîñ äîîøã¿é øèíæ èëýðíý. á¿ðõýâ÷èéí ýäèéí ñîðüöîä íÿí  Òîëãîé ýðãýíý. Òàðõèíû áóãëàà/ ýíöåôàëèò: Àíòèáèîòèê 1. √Òàðõè íóãàñíû øèíãýíä óóðàã áîëîí  Õ¿ç¿¿ õºøèí㺠áîëíî. IgM. √Èéëäñýíä ýìãýãòºð¿¿ëýã÷èéí IgM. IgG ýñðýã áèåèéí òèòð ºíäºð ðýëèéí áàéõ òîãòîë öîîíû õàëä. ìýä. õýìæýý áàãàñíà. øèíãýíèé ñîðüöîíä íÿí óðãàíà.Õàëäâ à-ðûí Ëàáîðàòîðèéí øèíæèëãýýíèé Ýìíýëç¿éí øèíæ òýìäãèéí øàëãóóð ¿ç¿¿ëýëò¿¿ä àíãèëà øàëãóóð ¿ç¿¿ëýëò¿¿ä ë Òºâ ìýäðýëèéí òîãòîëöîîíû õàëäâàðóóäàä òàðõèíû áóãëàà. Òºâ √Èéëäñýíä ýìãýãòºð¿¿ëýã÷èéí  Óõààí ñàíàà áàëàðòàíà. √Öóñàíä íÿí óðãàíà.  Áººëæèíº. 2. Òàðõè íóãàñíû ä  Òîëãîé ºâäºíº. àëü íýã íü èëýðíý. øèíæ¿¿ä èëýðíý. óðãàíà. øýýñýíä ýñðýãòºðºã÷  Òºâ ìýäðýëèéí ãýìòëèéí ãîëîìòîò ººð÷ëºëòèéí ýåðýã áàéíà. ýíöåôàëèò.

õàìàð.  Òîëãîé ºâäºíº. ä  Õýíãýðýãýí õàëüñíû õºäºë㺺í áàãàññàí.Êîíúþíêòèâèò: íºõö뺺ñ àëü íýã íü èëýðíý. Äóíä ÷èõíèé ¿ðýâñýë: Äàðààõ íºõö뺺ñ àëü íýã íü áàéíà. Í¿äíèé õàëäâàðóóäàä êîíúþíêòèâèò. Á.  Èäýýðõýã íóóõ ãàðíà. Í¿ä. Äóíä ÷èõíèé ¿ðýâñëèéí ¿åä: Á. √Ðåíòãåíä õàëäâàðûí øèíæ èëýðíý. À. Ñèíóñèò:  38°Ñ áà ò¿¿íýýñ äýýø õàëóóðíà. √Íóóõíû àð÷äñûã Ãðàìààð áóäàæ  Í¿ä ºâäºíº. √Õºõëºã ñýðòýíãýýñ ãàð÷ áóé  Í¿¿ðíèé ìýäðýëèéí ñààæèëò èëýðíý. ãýðëèéí óðâàëã¿é. ýåðýã áàéíà. èäýý. í¿äíèé áóñàä õàëäâàðóóä áàãòàíà. √Ýì÷ äóíä ÷èõíèé ¿ðýâñýë ãýæ õàëä  Õýíãýðýãýí õàëüñ óëàéñàí. Ãàäíà ÷èõíèé ¿ðýâñýë: √Ãàäíà ÷èõíèé ñóâãààð ÿëãàð÷  38°Ñ áà ò¿¿íýýñ äýýø õàëóóðíà.  ×èõýýð ºâäºíº. √Ñèíóñèéí õºíäèéãýýñ àâñàí  Õàìàð áèò¿¿ðíý.Õàëäâ à-ðûí Ëàáîðàòîðèéí øèíæèëãýýíèé Ýìíýëç¿éí øèíæ òýìäãèéí øàëãóóð ¿ç¿¿ëýëò¿¿ä àíãèëà øàëãóóð ¿ç¿¿ëýëò¿¿ä ë 1. ×èõíèé õàëäâàðóóäàä ãàäíà áà äóíä ÷èõíèé √Ãàäíà ÷èõíèé ñóâãààð ÿëãàð÷ ¿ðýâñýë. âàðóó ÷èíýðñýí áàéíà. Êîíúþíêòèâèòèéí ¿åä: Äàðààõ À. 3. óëàéíà.  Çîâõè õàâàãíàíà. áóé ø¿¿ðëèéã Ãðàìààð áóäàæ  ×èõíýýñ èäýýðõýã ø¿¿ðýë ãàðíà. øèíãýíèéã Ãðàìûí àðãààð áóäàæ õàðàõàä ýìãýãòºðºã÷ íÿí èëýðíý. èäýý.  38°Ñ áà ò¿¿íýýñ äýýø õàëóóðíà. 44 . îíîøèëñîí.Ìàñòîèäèòèéí ¿åä: Äàðààõ Â. Ñèíóñèòèéí ¿åä:  Òîëãîé ºâäºíº. àâñàí ø¿¿ðýëä íÿí óðãàíà. √Ìýñ àæèëáàðûí ¿åä äóíä ÷èõíýýñ ÷èõ. õàðàõàä ýìãýãòºðºã÷ íÿí áà öàãààí ýñ õàðàãäàíà. èäýýíä íÿí óðãàíà. ìàñòîéäèò áàãòàíà. ýìçýãëýëòòýé áàéíà. õîîëîéí  ×èõíýýñ èäýý ãîîæíî. Â.  Øàëòãààíã¿éãýýð 38°Ñ áà ò¿¿íýýñ äýýø õàëóóðíà. Ãàäíà ÷èõíèé ¿ðýâñëèéí ¿åä 2. 3. À. √Äèàôàíîñêîïèéí øèíæèëãýýíä  Ãýìòñýí ïàçóõèéí îð÷ìîîð ºâäºíº.  Í¿ä óëàéíà.  Õàìðààñ èäýý ãàðíà.Ìàñòîèäèò: íºõö뺺ñ àëü íýã íü èëýðíý. óëàéíà. À. øèíãýíèé ñîðüöîíä íÿí óðãàíà. √Íóóõíû àð÷äñàíä íÿí èëýðíý. õàðàõàä ýìãýãòºðºã÷ íÿí èëýðíý.  ×èõýýð ºâäºíº. áóé ø¿¿ðýëä íÿí óðãàíà. √Õºõëºã ñýðòýíãýýñ ãàð÷ áóé  Õºõëºã ñýðòýíãèéí îð÷ìîîð ºâäºíº.

íýð_____________________ Íàñ ______ Ýì÷ëýã÷ ýì÷ __________________ ¯íäñýí îíîø îí ñàð ºäºð Õýâòñýí Ãàðñàí Øèëæñýí Íàñ áàðñàí Õàëäâàðûí òºðºë Ýìíýëç¿éí Õýâòýõ ¿åä Õýâòýõ Ëàáîðàòîðèéí øèíæ òýìäã¿¿ä ÿâöàä øèíæèëãýýíèé ¿ç¿¿ëýëò 38°Ñ áà ò¿¿íýýñ õàëóóðàõ Òèéì □ ¿ã¿é Òèéì □ ¿ã¿é □ □ Äàðàëò óíàõ Òèéì □ ¿ã¿é □ Òèéì □ ¿ã¿é □ Öóñàí õàëäâàð Øýýñíèé ãàðö. Õàëäâàðûí õÿíàëòûí æóðìûí õî¸ðäóãààð õàâñðàëò Ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûí òàíäàëòûí õóóäàñ ªâ÷íèé ò¿¿õèéí №_________ ¯éë÷ë¿¿ëýã÷èéí ýöýã (ýõ)-èéí íýð. íóðóóãààð ºâäºõ Òèéì □ ¿ã¿é □ Òèéì □ ¿ã¿é □ Äàâñàãíû êàòåòåð òàâèñàí Òèéì □ ¿ã¿é □ Òèéì □ ¿ã¿é □ ýñýõ Õàëäâàðûí îíîø: Õîîë áîëîâñðóóëàõ 38°Ñ áà ò¿¿íýýñ õàëóóðàõ Òèéì □ ¿ã¿é □ Òèéì □ ¿ã¿é □ çàìûí õàëäâàðóóä Ñóóëãàõ Òèéì □ ¿ã¿é □ Òèéì □ ¿ã¿é □ Áººëæèõ Òèéì □ ¿ã¿é □ Òèéì □ ¿ã¿é □ Õýâëèéãýýð ºâäºõ Òèéì □ ¿ã¿é □ Òèéì □ ¿ã¿é □ Õàëäâàðûí îíîø: 38°Ñ áà ò¿¿íýýñ õàëóóðàõ Òèéì □ ¿ã¿é □ Òèéì □ ¿ã¿é □ Àìüñãàëûí çàìûí Õàíèàëãàõ Òèéì □ ¿ã¿é □ Òèéì □ ¿ã¿é □ õàëäâàðóóä Öýð ãàðàõ Òèéì □ ¿ã¿é □ Òèéì □ ¿ã¿é □ Õýð÷èãíýõ Òèéì □ ¿ã¿é □ Òèéì □ ¿ã¿é □ Àìüñãàëûí àïïàðàòàíä îðñîí Òèéì □ ¿ã¿é □ ýñýõ Öýýæíèé ðåíòãåí çóðàãíû ººð÷ëºëò Õàëäâàðûí îíîø: 38°Ñ áà ò¿¿íýýñ õàëóóðàõ Òèéì □ ¿ã¿é □ Òèéì □ ¿ã¿é □ Õýâëèéãýýð ºâäºõ Òèéì □ ¿ã¿é □ Òèéì □ ¿ã¿é □ 45 . æèõ¿¿äýñ õ¿ðýõ Òèéì □ ¿ã¿é □ Òèéì □ ¿ã¿é □ Òºâèéí/ çàõûí âåíèéí êàòåòåð Òèéì □ ¿ã¿é □ Òèéì □ ¿ã¿é □ òàâèñàí ýñýõ Õàëäâàðûí îíîø: Áººð øýýñíèé çàìûí 38°Ñ áà ò¿¿íýýñ õàëóóðàõ Òèéì □ ¿ã¿é Òèéì □ ¿ã¿é □ õàëäâàðóóä □ Äèçóðèéí øèíæ Òèéì □ ¿ã¿é □ Òèéì □ ¿ã¿é □ Îéð îéðõîí øýýñ õ¿ðýõ Òèéì □ ¿ã¿é □ Òèéì □ ¿ã¿é □ Á¿ñýëõèé. õýìæýý Òèéì □ ¿ã¿é □ Òèéì □ ¿ã¿é □ áàãàñàõ 1 õ¿ðòýë íàñíû õ¿¿õäýä áèåèéí Òèéì □ ¿ã¿é □ Òèéì □ ¿ã¿é □ õàëóóí 37°Ñ-ñ áóóõ Õ¿éò äààæ.

óëàéõ. ÷èõ. òîãòîëöîîíû Цээжээр ºâäºíº. Òèéì □ ¿ã¿é □ Òèéì □ ¿ã¿é □ Ç¿ðõíèé òîìðîë èëýðíý Òèéì □ ¿ã¿é □ Òèéì □ ¿ã¿é □ Агшилтын шуугиан сонсогдох Òèéì □ ¿ã¿é □ Òèéì □ ¿ã¿é □ Õàëäâàðûí îíîø Тайлбар: 1. ýìçýãëýë Òèéì □ ¿ã¿é илрэх □ Õàâàãíàõ. 2. 纺ëºí ýäèéí Èäýýò Òèéì □ ¿ã¿é □ Òèéì □ ¿ã¿é □ õàëäâàð Èäýýò öýâð¿¿íöýðò Òèéì □ ¿ã¿é □ Òèéì □ ¿ã¿é □ Шүүдэст òóóðàëò Òèéì □ ¿ã¿é □ Òèéì □ ¿ã¿é □ Õýñýã ãàçðûí ºâäºëò. Нян судлалын болон бусад холбогдох шинжилгээний хариуг лаборатоðийн шинжилгээний үзүүлэлт гэсэн хүснэгтэд тэмдэглэнэ. илрээгүй бол үгүй гэсэн нүдэнд √тэмдэг тавьж тэмдэглэнэ. õàëóó îðãèíî Òèéì □ ¿ã¿é □ Òèéì □ ¿ã¿é □ Õàëäâàðûí îíîø Ìýäðýëèéí ýðõòýí 38°Ñ áà ò¿¿íýýñ äýýø Òèéì □ ¿ã¿é □ Òèéì □ ¿ã¿é □ òîãòîëöîîíû õàëóóðàõ Òîëãîé ºâäºíº Òèéì □ ¿ã¿é □ Òèéì □ ¿ã¿é □ Áººëæèíº Òèéì □ ¿ã¿é Òèéì □ ¿ã¿é □ □ Õ¿ç¿¿ õºøèõ Òèéì □ ¿ã¿é □ Òèéì □ ¿ã¿é □ Ìýíýíãèéí øèíæ¿¿ä èëðýõ Òèéì □ ¿ã¿é □ Òèéì □ ¿ã¿é □ Öî÷ðîìòãîé áîëîõ Òèéì □ ¿ã¿é □ Òèéì □ ¿ã¿é □ Ãîëîìòîò ººð÷ëºëòèéí øèíæ¿¿ä Òèéì □ ¿ã¿é □ Òèéì □ ¿ã¿é □ èëðýõ Õàëäâàðûí îíîø: Í¿ä. 46 . Õàëäâàðûí òºðºë Ýìíýëç¿éí Õýâòýõ ¿åä Õýâòýõ Ëàáîðàòîðèéí øèíæ òýìäã¿¿ä ÿâöàä øèíæèëãýýíèé ¿ç¿¿ëýëò ͺõºí ¿ðæèõ¿éí ¯òðýýíýýñ èäýýðõýã ø¿¿ðýë Òèéì □ ¿ã¿é □ Òèéì □ ¿ã¿é □ ýðõòýí òîãòîëöîîíû ãàðàõ Õºõíººñ èäýý ãàðàõ Òèéì □ ¿ã¿é □ Òèéì □ ¿ã¿é □ Õºõíèé òîëãîé õàãàðàõ Òèéì □ ¿ã¿é □ Òèéì □ ¿ã¿é □ Õàëäâàðûí îíîø: Цусаар дамжих ХДХВ/ДОХ Òèéì □ ¿ã¿é □ Òèéì □ ¿ã¿é □ халдварууд Вируст гепатит С. В Òèéì □ ¿ã¿é □ Òèéì □ ¿ã¿é □ Àðüñ. Эмчлэгч эмч халдварын шинж тэмдэг илэрч байвал тийм гэсэн нүдэнд. õàìàð õîîëîéí 38°Ñ áà ò¿¿íýýñ äýýø Òèéì □ ¿ã¿é □ Òèéì □ ¿ã¿é □ õàëóóðàõ Òèéì □ ¿ã¿é □ Òèéì □ ¿ã¿é □ ×èõýýð ºâäºõ Òèéì □ ¿ã¿é □ Òèéì □ ¿ã¿é □ ×èõíýýñ èäýý ãîîæèõ Òèéì □ ¿ã¿é □ Òèéì □ ¿ã¿é □ Õýíãýðýãýí õàëüñíû õºäºë㺺í Òèéì □ ¿ã¿é □ Òèéì □ ¿ã¿é □ áàãàñàõ Нүднээс идээт нуух гоожих Òèéì □ ¿ã¿é □ Òèéì □ ¿ã¿é □ Нүд өвдөх Òèéì □ ¿ã¿é □ Òèéì □ ¿ã¿é □ Бусад шинж Òèéì □ ¿ã¿é □ Òèéì □ ¿ã¿é □ Õàëäâàðûí îíîø: Ç¿ðõ ñóäàñíû ýðõòýí 38°Ñ áà ò¿¿íýýñ äýýø Òèéì □ ¿ã¿é □ Òèéì □ ¿ã¿é □ õàëóóðíà.

3. Өвчний оношийг Îлон улсын өвчний аравдугаар ангиллын дагуу бичнэ. 47 .

àíòèáèîòè- . № Îâîã íýð ªâ÷íèé ò¿¿õèéí № Ïàëàò № Õàëóóðàëò Øàðõíû тав õàð õ¿ðýí. 纺ëºí ýäèéí Ýì÷ë¿¿ëýãñäèéã õàëäâàðûí øèíæ òýìäãýýð òàíäàõ õóóäàñ Íóðàëò. õàð ºíãºòýé áîëîõ Øàðõíû îð÷ìîîð õàâàãíàõ ______îí____ñàð____ºäºð Áèåèéí õàëóóí <37°Ñ-ñ áóóðàõ Ò¿ëýíõèéí õàëäâàð Öóñàíä íÿí óðãàõ Äàðàëò óíàõ Øýýñ õîâîðäîõ Öóñàí õàëäâàð Öóñàíä íÿí óðãàõ Äèçóðèÿ Á¿ñýëõèé íóðóóãààð ºâäºõ Îéð îéðõîí øýýõ õàëäâàð Øýýñýíä ≥105 ÊÎÅ/ìë 2-ñ äîîøã¿é òºðëèéí íÿí óðãàõ Áººð øýýñíèé çàìûí Хàíèàëãàõ Цýð ÿëãàðàõ çàìûí õàëäâàð Àìüñãàëûí Хýð÷èãí¿¿ð сонсогдох Бусад Áººëæèõ Ñóóëãàõ Õîîë ýðõòýí Òàñàã___________ õàëäâàð Õýâëèéãýýð ºâäºõ òîãòîëöîîíû áîëîâñðóóëàõ ªòãºíä íÿí óðãàõ Àðüñ. ÷èõ. õàìàð õîîëîéí øèíæ òýìäýã Áóñàä õàëäâàðûí Ìýäðýëèéí ýðõòýí òîãòîëöîîíû Àíòèáèîòèê ýì÷èëãýý õèéãäñýí øèíæëýãäýõ¿¿í Õàëäâàðûí õÿíàëòûí æóðìûí ãóðàâäóãààð õàâñðàëò 48 øèíæèëãýý êèéí ÷àíàð ò¿¿íèé ìýäðýã Ìèêðîáèîëîãèéí Èëýðñýí ¿¿ñãýã÷. öîîðîëòûí Í¿ä.

илрээгүй бол . 49 .Ñóâèëàã÷_________________ Тайлбар: 1. 2. Сувилагч нь заагдсан халдварын шинж тэмдэг илэрч буй тохиолдолд +. Бусад асуултад тохирох хариултыг хүснэгтэд тэмдэглэнэ .тэмдгээр тус тус тэмдэглэнэ.

Боолтын сувилагч нь заагдсан халдварын шинж тэмдэг илэрч буй тохиолдолд +. Õàëäâàðûí õÿíàëòûí æóðìûí äºðºâä¿ãýýð õàâñðàëò ________îí_____ñàð____ºäºð Òàñàã______________ Ìýñ àæèëáàðûí äàðààõ õàëäâàðûã øèíæ òýìäãýýð òàíäàõ õóóäàñ Ïàëàò № Ëàáîðàòîðèéí Àíòèáèîòèê ýì÷èëãýý Õàëäâàðûí øèíæ òýìäã¿¿ä øèíæèëãýý Шархны орчмоор õàâàгнасан Àíòèáèîòèêèéí ìýäðýã ÷àíàð Ç¿ñëýãèéí îð÷ìîîð óëàéñàí Áóñàä Øèíæëýãäýõ¿¿í àâñàí ýñýõ Øàðõ áóãëàñàí Óðñãóóð òàâüñàí Óðñãóóðààð èäýý ãàðñàí Ýì÷ øàðõûã íýýñýí Øàðõ ººðºº çàäàðñàí Øархнаас èäýý ãàðñàí Ýäèéí ã¿íýýñ èäýý ãàðñàí Èëýðñýí ¿¿ñãýã÷ Õàëóóðàëò Õýñýã ãàçðûí ºâäºëò. илрээгүй бол . 2. Ç¿ñëýãèéí îð÷ìîîð õàëóóí № ªâ÷íèé ýìçýãëýë ò¿¿õèéí îðãèõ Îâîã íýð № Áîîëòûí ñóâèëàã÷__________________ Тайлбар: 1. Бусад асуултад тохирох хариултыг хүснэгтэнд бичиж тэмдэглэнэ. 50 .тэмдгээр тус тус тэмдэглэнэ.

íýð_____________________ Íàñ ______ Ýì÷ëýã÷ ýì÷ __________________ ¯íäñýí îíîø: îí ñàð ºäºð Õýâòñýí Ãàðñàí Øèëæñýí Íàñ áàðñàí Ìýñ àæèëáàðûí áàéäàë Õàãàëãààíû íýð Õàãàëãàà õèéñýí ñàð. 3. Халдварын шинж тэмдэг илэрч байвал +. Бусад асуултад тохирох хариултыг хүснэгтэд тэмдэглэнэ. ºäºð Õàãàëãàà ýõýëñýí öàã Дóóññàí öàã Õàãàëãàà õèéñýí ìýñ çàñàë÷ Åðºíõèé ìýäýý àëäóóëàëòòàé1 Òèéì ¯ã¿é Øàрхны ангилал1 Цэвэр Харьцангуй-цэвэр Бохирдсон Халдварлагдсан Дурангийн хагалгаа1 Тийм Үгүй ASA-н ангиллаар1 1 2 3 4 5 >1 хагалгаа нэг зэрэг хийгдсэн1 Тийм Үгүй Төлөвлөгөөт эсвэл яаралтай1 Төлөвлөгөөт Яаралтай Мэс ажилбарын дараах халдварын идэвхитэй тандалт Өнгөц хэлбэрийн халдвар Халууралт □ Зүслэгийн орчмоос идээ гарах □ Зүслэгийн орчмоор өвдөх □ Зүслэгийн орчмоор хавагнах □ Зүслэгийн орчмоор улайх □ Зүслэгийн орчмоор халуун оргих □ Эдийн халдвар Гуурсаар идээ гарах □ Эд буглах □ Шарх өөрөө задрах □ Эмч шархыг нээх □ Бусад шинж тэмдгүүд □ Эрхтэн /хөндийн халдварууд Халдварын байрлал __________________________ ______________________ Мэс ажилбарын дараах Бохир боолтын өрөөнд боолт өнгөц хэлбэрийн халдвар □ халдварын онош: хийж байсан □ Эрхтэн/ хөндийн халдвар □ Эдийн халдвар □ Микробиологийн шинжилгээний үзүүлэлт Сар.тэмдгээр тус тус тэмдэглэнэ. өдөр Шинжлэгдэхүүн үүсгэгч Сар. Õàëäâàðûí õÿíàëòûí æóðìûí òàâäóãààð õàâñðàëò Ìýñ àæèëáàðûí äàðààõ õàëäâàðûí òàíäàëòûí õóóäàñ ªâ÷òíèé òàëààðõ ìýäýýëýë ªâ÷íèé ò¿¿õèéí №_________ ¯éë÷ë¿¿ëýã÷èéí ýöýã (ýõ)-èéí íýð. 51 . илрээгүй бол . өдөр Шинжлэгдэхүүн Үүсгэгч Антибиотик эмчилгээ Антибиотик Нэг Хэрэглэж Өдөрт өдрийн нийт тун Эхэлсэн Дууссан өдөр удаагийн буй арга хэдэн өдөр тун удаа Тайлбар: 1. 2. Эмчлэгч эмч нь 1 тэмдэглэсэн асуултыг дугуйлж тэмдэглэнэ.

52 .

Антибиотикийн ¿¿ñãýã äýõ¿¿í мэдрэг чанар ÷ àâñàí Сувилагч_________________________ Тайлбар: 1-Боолтын сувилагч нь заагдсан халдварын шинж тэмдэг илэрч буй тохиолдолд +. ýìçýãëýë бугласанОёдол Шарх задарсан овог нэр Халуун оргих Палат № Àнтибиотик Øàðõíààñ Èëýðñýí øèíæëýã. 2-Бусад асуултад тохирох хариултыг х¿снэгтэд тэмдэглэнэ. 53 .тэмдгээр тус тус тэмдэглэнэ. илрээгүй бол . Õàëäâàðûí õÿíàëòûí æóðìûí çóðãààäóãààð õàâñðàëò ____îí____ñàð___ºäºð Тасаг_______________ Кесар хагалгаагаар төрсөн эхчүүдэд мэс ажилбарын дараах халдварыг ажиглах тандалтын карт Шархны гүнээс идээ гарсан Лàáîðàòîðèéí øèíæèëãýýíèé áàéäàë Ç¿ñëýãèéí îð÷ìîîð óëàéõ хоногХагалгааны дараах Зүслэгээс идээ гарсан Эмч шархыг нээсэн Хэсэг газрын хаван Эхийн ªâäºëò.

èäýýòýé Èäýýëñýí хаван Ýëáýã Õîâîð 54 . Õàëäâàðûí õÿíàëòûí æóðìûí долоодугаар õàâñðàëò ___он____сар___ºдºр Тасаг__________ Хэвийн тºрсºн эхч¿¿дийг халдварын шинж тэмдгээр ажиглах тандалтын карт Эхийн Палат № Биеийн АД Хярзангийн Хºхний байдал Эмчилгээний заалт овог нэр температур пульс оёдол ªглºº Óгаалга ªвдºлт Óлайлт Àнтибиотик Оёдол задарсан Îрой Физик эмчилгээ газрын хаванХэсэг Тºрсний Ýìãýãèéí óëìààñ ñ¿¿ã¿é áîëñîí дараах Хºх саамшиж зººлºрсºн эсэх хоног õºõíèé òîëãîé õàãàðñàí Õýñýã ãàçðûí ºâäºëò ¯íýðòýé.

2. õàâàãíàõ Èäýýò òóóðàëò õ¿éí íîéòîí øàðõ(ø¿¿ðýë ãàðàõ) 55 . óëàéх Õ¿éíýýñ èäýý гарах ªдөрт 6-с олон баах Õàâäñàí.Бусад асуултад тохирох хариултыг х¿снэгтэд тэмдэглэнэ. Сувилагч________________ Тайлбар: 1. Õàëäâàðûí õÿíàëòûí æóðìûí наймдугаар õàâñðàëò _____он_____сар_____өдөр Тасаг____________ Нярайг халдварын шинж тэмдгээр ажиглах тандалтын карт Палат № Антибиотик эмчилгээ Нярайн овог нэр Биеийн температур Хэд хоногтой Арьс. артерит Ø¿¿äýñò. амьсгаадах Цэр ялгарах Хүй õàâàгнаж. óëàéõ Íóух гарах Ñàëñàðõàã.Ýõ áàðèã÷ íü заагдсан халдварын шинж тэмдэг илэрч буй тохиолдолд +. öýâð¿¿ò òóóðàëò Бөөлжих. арьсан доорхи эдийн Амьсгалын Хүйн халдвар Хоол Нүдний Бусад Микробиологийн шинжилгээ халдвар замын боловсруулах халдвар халдварууд халдвар замын халдвар Õýñýã ãàçðûí үрэвсэл Амьсгалд туслах булчин оролцох Хэрæигнэх.тэмдгээр тус тус тэмдэглэнэ. гулгих Гэдэсний гүрвэлзэх хөхөдөлгөөн сулрах Ïузырчатка Àðüñ óëàéõ. илрээг¿й бол . èäýýðõýã нуух гарах Хүйн судасны флебит.

Нярайн сувилагч________________________ Тайлбар: 1. 56 . илрээгүй бол . Сувилагч нь заагдсан халдварын шинж тэмдэг илэрч буй тохиолдолд +.тэмдгээр тус тус тэмдэглэнэ. Бусад асуултад тохирох хариултыг хүснэгтэд тэмдэглэнэ . 2.

Õàëäâàðûí õÿíàëòûí æóðìûí есд¿гээр õàâñðàëò Нярайн халдварын мэдээний хуудас ______сар_____он Ýìíýëýã____________ Долоо хоног. арьсан доорх Амьсгалын Хүйн Хоол боловсруулах Í¿ä. õàìð Öóñàí Бусад эдийн халдвар замын халдвар замын халдвар õîîëéí õàëäâàð õàëäâàð халдварууд халдвар 1-р 1 2 долоо 3 4 5 хоног 6 7 Á¿гд 4-р 25 26 долоо 27 28 29 хоног 30 31 Á¿гд Бүгд Тархвар судлаач эмч__________________ 57 . ÷èõ. өдөр Арьс.

3-р долоо хоног 2-р долоо хоног 1-р долоо хоног хоног Долоо 2 Б¿гд Б¿гд 9 8 7 6 5 4 3 2 1 22 21 20 19 18 17 16 15 14 13 12 11 10 Өдөр ______он____сар Цусан халдвар Мэс ажилбарын дараах халдвар Бөөр шээсний замын халдвар Нярайн халдвар Хоол боловсруулах эрхтэн тогтолцооны халдвар Цусар дамжих халдвар Амьсгалын замын халдвар Эмнэлгээс шалтгаалсан халдварын мэдээний хуудас Нөхөн үржихүйн эрхтэн тогтолцооны халдвар Эмнэлэг___________ аравдугаар õàâñðàëò Õàëäâàðûí õÿíàëòûí æóðìûí Бусад халдварууд 58 Бүгд .

Б¿гд 23 4-р долоо хоног 24 25 26 27 28 29 30 31 Б¿гд Тархвар судлаач эмч_____________ 59 .

Õàëäâàðûí õÿíàëòûí æóðìûí арваннэгдүгээр õàâñðàëò _____он_______сар Тасаг_________________ Эмнэлз¿йн ажилбарын тандалтын карт ªдºр Шинээр Тасгийн Хагалгаа Боолтын Дурангийн Давсагны Төвийн Амьсгалын Цус Донорын Эрхтэн хэвтсэн нийт хийлгэсэн өрөөнд кабинетэд катетертэй венийн аппараттай сэлбүүлсэн сүүгээр суулгуулсан Áóñà өвчтний өвчтний тоо өвчтний үйлчлүүлсэн үйлчлүүлсэн өвчтний катетертэй өвчтний өвчтний хооллосон өвчтний тоо ä тоо тоо өвчтний тоо өвчтний тоо тоо өвчтний тоо тоо тоо хүүхдийн тоо 1 2 3 4 5 6 7 24 25 26 27 28 29 30 31 Б¿гд Тасгийн ахлах сувилагч___________________ 60 .

Бөөр Дотор хамар Хүүхэд хоолой Тасгууд Мэдрэл Бөөрний мэс засал Мэс засал Ирүүлсэн сорьцны тоо Грам эерэг Грам сөрөг Цус үүсгэгч Хөгц мөөгөнцөр Áусад Грам эерэг Грам сөрөг Өтгөн үүсгэгч Хөгц мөөгөнцөр Áусад Грам эерэг Цэр Грам сөрөг үүсгэгч Хөгц мөөгөнцөр Áусад Грам эерэг Эмнэлзүйн сорьцноос ялгасан үүсгэгчид Грам сөрөг үүсгэгч арчдас Шархны Хөгц мөөгөнцөр Áусад Грам эерэг Грам сөрөг Шээс үүсгэгч Хөгц мөөгөнцөр Áусад Грам эерэг арванхоёрдугаар õàâñðàëò Õàëäâàðûí õÿíàëòûí æóðìûí Грам сөрөг Бусад үүсгэгч 61 Ëàáîðàòîðèéí ýì÷__________________ Хөгц мөөгөнцөр Áусад . Нүд Чих.

. Ялгасан ºсгºврийн тоо Àìïициллин Ïåíициллин Îêñàцилин Ýðèòðîмицин Öèïðîфлокса-цин ¯¿ñãýã÷ Ãåíòàмицин Нянгийн нэр S R S R S R S R S R S R S R S R S R S R S % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % Ãðàì ñºðºã íÿíãóóä Ãðàì ýåðýã íÿíãóóä 62 . Õàëäâàðûí õÿíàëòûí æóðìûí арвангуравдугаар õàâñðàëò Ýìíýëýã_____________ ________îí______ñàð Ялгасан нÿíãèéí àíòèáèîòèêò мэдрэг чанарыг б¿ртгэх хуудас Êëàôоран Íèñтатин Öåôàзолин.

Ä¿í Áóñàä Лабораторийн эрхлэгч______________ 63 .

Халдварын хяналтын журмын арвандºрºвд¿гээр хавсралт Эмнэлгээс шалтгаалсан халдварын тандалтын мэдээллийн урсгалын загвар (Óëààíáààòàð õîòîä) ЭМЯ ХӨСҮТ Мýðãýæëèéí õÿíàëòûí ба бусад байгууллага Нийслэлийн ЭМГ Төрөлжсөн нарийн мэргэжлийн Дүүргийн эмнэлэг эмнэлэг. төв Хувийн эмнэлэг Өрхийн эмнэлэг Хувийн эмнэлэг (улсын үйлчилгээтэй) Àìàðæèõ ãàçàð 64 .

эмчилгээний төв Өрхийн эмнэлэг Хувийн ортой эмнэлэг Сум дундын эмнэлэг Сумын эмнэлэг 65 . Халдварын хяналтын журмын арвантавдугаар хавсралт Эмнэлгээс шалтгаалсан халдварын тандалтын мэдээллийн урсгалын загвар (хºдºº. орон нутагт) ЭМЯ ХӨСҮТ Мýðãýæëèéí õÿíàëòûí áà ба бусад байгууллага Аймгийн ЭМГ Аймгийн нэгдсэн эмнэлэг Бүсийн оношèëãîî.

66 .