You are on page 1of 63

Õàëäâàðûí Õÿíàëòûí òîãòîëöîîã áýõæ¿¿ëýõ òóõàé

Ìîíãîë Óëñûí Çàñãèéí Ãàçðûí 2002 îíû 129-ð òîãòîîëîîð áàòëàãäñàí
“Õàëäâàðò ºâ÷èíòýé òýìöýõ ¿íäýñíèé õºòºëáºð”-èéí 3.4.5, 3.4.6 äàõü
çààëò áîëîí Ìîíãîë Óëñûí Çàñãèéí Ãàçðûí 2006 îíû 240 òîîò òîãòîîëîîîð
áàòëàãäñàí ÕÄÕÂ/ÄÎÕ/ÁÇÄÕ-ààñ ñýðãèéëýõ ¿íäýñíèé ñòðàòåãèéã
õýðýãæ¿¿ëýõ çîðèëãîîð ÒÓØÀÀÕ ÍÜ:

1. Õàëäâàðûí õÿíàëòûí òîãòîëöîîíû á¿òýö, æóðìûã õàâñðàëò ¸ñîîð
áàòàëñóãàé.
2. Õàëäâàðûí õÿíàëòûí òîãòîëöîîã 2008 îíû 4 ñàðûí 15-íààñ ýõëýí á¿õ
øàòëàëûí ýð¿¿ë ìýíäèéí áàéãóóëëàãóóäàä õýðýãæ¿¿ëýõèéã Àéìàã,
Íèéñëýëèéí ýð¿¿ë ìýíäèéí ãàçðûí äàðãà, óëñ áà õóâèéí õýâøëèéí
ýð¿¿ë ìýíäèéí áàéãóóëëàãûí äàðãà, çàõèðëóóäàä äààëãàñóãàé.
3. Õàëäâàðûí õÿíàëòûí òîãòîëöîîã ýìíýëýã, ýð¿¿ë ìýíäèéí áàéãóóëëàãàä
íýâòð¿¿ëýõ àæëûã çîõèîí áàéãóóëàõ, ìýðãýæèë àðãà ç¿éí
óäèðäëàãààð õàíãàí àæèëëàõûã Õàëäâàðò ºâ÷èí ñóäëàëûí ¿íäýñíèé
òºâ (Ò.Àëòàíöýöýã)-ä äààëãàñóãàé.
4. Ýíýõ¿¿ òóøààë ãàðñàíòàé õîëáîãäóóëàí Ýð¿¿ë Ìýíäèéí ñàéäûí 2006 îíû
299 òîîò òóøààëûã 2008 îíû 4 ñàðûí 15-íààñ õ¿÷èíã¿é áîëñîíä
òîîöñóãàé.
5. Òóøààëûí õýðýãæèëòýä õÿíàëò òàâüæ àæèëëàõûã Ýð¿¿ë ìýíäèéí
ÿàìíû Òºðèéí íàðèéí áè÷ãèéí äàðãà (Æ. Àëòàíòóÿà)-ä äààëãàñóãàé.

ÑÀÉÄ Á.ÁÀÒÑÝÐÝÝÄÝÍÝ

1

Ýð¿¿ë ìýíäèéí ñàéäûí 2008 îíû
_____òîîò òóøààëûí õàâñðàëò

Õàëäâàðûí õÿíàëòûí òîãòîëöîîíû æóðàì

Íýã. Õàëäâàðûí õÿíàëòûí òîãòîëöîîíû åðºíõèé ç¿éë

1.1Õàëäâàðûí Õÿíàëò ãýäýã íü ýìíýëýã, ýð¿¿ë ìýíäèéí áàéãóóëëàãàä
ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàð ¿¿ñýõ, òàðõàõààñ ñýðãèéëýõýä
÷èãëýãäñýí çîõèîí áàéãóóëàëòûí áîëîí õàëäâàðààñ ñýðãèéëýõ àðãà
õýìæýýíèé èæ á¿ðäýë òîãòîëöîî þì.
1.2Ýíýõ¿¿ òîãòîëöîîíû çîðèëãî íü ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðààñ
ñýðãèéëýõ, òîõèîëäëûã ýðò èëð¿¿ëæ õàðèó àðãà õýìæýýã øóóðõàé
õýðýãæ¿¿ëýõ çàìààð ¿éë÷ë¿¿ëýã÷äýä àþóëã¿é, ÷àíàðòàé òóñëàìæ,
¿éë÷èëãýý ¿ç¿¿ëýõýä îðøèíî.
1.3Õàëäâàðûí Õÿíàëòûí òîãòîëöîîíû á¿òöýä:

 Õàëäâàðûí Õÿíàëòûí óäèðäëàãûí á¿òýö
 Ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûí òàíäàëò
 Ëàáîðàòîðèä ñóóðèëñàí òàíäàëò
 Óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ õàðèó àðãà õýìæýý
 Ýð¿¿ë ìýíäèéí ìýðãýæèëòíèé ñóðãàëò
 Ýð¿¿ë ìýíäèéí ìýðãýæèëòíèé àþóëã¿é áàéäàë çýðýã áàãòàíà.

1.4Ýð¿¿ë ìýíäèéí òóñëàìæ ¿éë÷èëãýý ¿ç¿¿ëäýã á¿õ øàòíû ýð¿¿ë ìýíäèéí
áàéãóóëëàãà á¿ð ýíýõ¿¿ æóðìûã õýðýãæ¿¿ëýõèéí òóëä ººðèéí ¿éë
àæèëëàãààíû îíöëîãò òîõèðñîí Õàëäâàðûí Õÿíàëòûí á¿òýö, òîãòîëöîî
á¿ðä¿¿ëæ, çîõèõ òóøààë, øèéäâýð ãàðãàí õýðýãæ¿¿ëæ àæèëëàíà.
Õî¸ð. Õàëäâàðûí Õÿíàëòûí óäèðäëàãà ò¿¿íèé á¿òýö, ¿éë
àæèëëàãààíû ÷èãëýë
2.1 Õàëäâàðûí õÿíàëòûí óäèðäëàãûí á¿òýö íü äàðààõ 3 øàòëàëòàé
áàéíà.¯¿íä:

 Íýã äýõ ò¿âøèí: Õàëäâàðò ºâ÷èí ñóäëàëûí ¿íäýñíèé òºâèéí
äýðãýäýõ Õàëäâàðûí Õÿíàëòûí Õîðîî àæèëëàíà.
 Õî¸ð äàõü ò¿âøèí: Ýð¿¿ë ìýíäèéí áàéãóóëëàãà á¿ðò Õàëäâàðûí
Õÿíàëòûí Ǻâëºë àæèëëàíà.
 Ãóðàâ äàõü ò¿âøèí: Ýìíýëãèéí òàñàã, íýãæèéí äýðãýä ×àíàðûí
êîìèññ àæèëëàíà.

2.2 Õàëäâàðûí Õÿíàëòûí Õîðîîíû á¿òýö, ¿éë àæèëëàãààíû ÷èãëýë, ýðõ

2.2.1 Õàëäâàðûí Õÿíàëòûí Õîðîîíû á¿òýö

Äàðãà: Õàëäâàðò ºâ÷èí ñóäëàëûí ¿íäýñíèé òºâèéí
äàðãà
Îðëîã÷ äàðãà: Õàëäâàðò ºâ÷èí ñóäëàëûí ¿íäýñíèé òºâèéí òàíäàëòûí
¿íäýñíèé íýãæèéí äàðãà

2

Íàðèéí áè÷ãèéí äàðãà: Õàëäâàðò ºâ÷èí ñóäëàëûí ¿íäýñíèé òºâèéí
ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûí áàãèéí äàðãà

2.2.2 Õàëäâàðûí Õÿíàëòûí Õîðîîíû ¿éë àæèëëàãààíû ÷èãëýë

 Õàëäâàðûí õÿíàëòûí ¿íäýñíèé ñòðàòåãè, òºëºâëºãººã áîëîâñðóóëàõ,
ò¿¿íèéã õýðýãæ¿¿ëýõ ¿éë àæèëëàãààã ìýðãýæèë, àðãà ç¿éí
óäèðäëàãààð õàíãàí àæèëëàíà.
 Ýð¿¿ë ìýíäèéí òóñëàìæ, ¿éë÷èëãýýíèé àþóëã¿é áàéäëûã õàíãàõ,
÷àíàðûã ñàéæðóóëàõ, õàëäâàðààñ ñýðãèéëýõ, õàëäâàð
ýñýðã¿¿öýõ àðãà õýìæýýíèé òàëààð ãàðûí àâëàãà, çºâëºìæ
áîëîâñðóóëàõ, øèíý÷ëýõ, ìýðãýæëèéí óäèðäëàãààð õàíãàíà.
 Ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûí õÿíàëòûí ¿íäýñíèé òîãòîëöîîã
(öààøèä ¿íäýñíèé òîãòîëöîî ãýõ) á¿ðä¿¿ëýõ àæëûã çîõèîí áàéãóóëàõ,
Õàëäâàðûí Õÿíàëòûí Ǻâëºëèéí ¿éë àæèëëàãààã óÿëäóóëàí
çîõèöóóëæ, ¿éë àæèëëàãààíä õÿíàëò òàâèíà.
 ¯íäýñíèé òîãòîëöîîíû ¿éë àæèëëàãààíû õýðýãæèëòèéí ÿâö, ¿ð ä¿íã
Ýð¿¿ë ìýíäèéí ñàéäûí çºâëºëä òàéëàãíàõ, øààðäëàãàòàé àñóóäëààð
õîëáîãäîõ áàéãóóëëàãàä ñàíàë îðóóëàõ ¿¿ðýã õ¿ëýýíý.
 ¯íäýñíèé òîãòîëöîîíû õýðýãæèëò, àæëûí ¿ð ä¿íä õºíäëºíãèéí
øèíæýý÷äýýð ¿íýëãýý õèéëãýæ, ä¿ãíýëò ãàðãàõ àæëûã óäèðäàí
çîõèîí áàéãóóëíà.
 Õàëäâàðûí õÿíàëòûí ÷èãëýëýýð ýð¿¿ë ìýíäèéí ìýðãýæèëòíèé
ñóðãàëò, äàäëàãàæèë, ìýðãýøèë äýýøë¿¿ëýõ áàéäàëä õÿíàëò
òàâüæ, õîëáîãäîõ áàéãóóëëàãàä óäèðäëàãà, àðãà ç¿éí äýìæëýã
¿ç¿¿ëíý.
 Ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûí áàéäàëä ä¿í øèíæèëãýý õèéæ,
óëèðàë òóòàì õýëýëöýæ, æèëèéí ýöýñò Ýð¿¿ë ìýíäèéí ñàéäûí
çºâëºëä òàéëàãíàæ, óäèðäàìæ ÷èãëýë àâ÷ àæèëëàíà.
 Ýìíýëãèéí Õàëäâàðûí Õÿíàëòûí Ǻâëºëèéí ¿éë àæèëëàãààíû
òàéëàíãèéí íýãòãýëèéã óëèðàë òóòàì àâ÷ õýëýëöýí, òóëãàìäñàí
àñóóäëûã òîäîðõîéëîí øèéäâýðëýíý.
 Ýìèéí ¯íäýñíèé Ǻâëºëòýé õàìòðàí íÿíãèéí ýñðýã ýì, áýëäìýëèéí
õýðýãëýýíèé ñòðàòåãèéã øèíý÷ëýí áîëîâñðóóëæ, õýðýãæ¿¿ëýõ
àæëûã çîõèîí áàéãóóëíà.
 Ýìèéí ¯íäýñíèé Ǻâëºëòýé õàìòðàí õî¸ðäóãààð ýãíýýíèé áîëîí íººöèéí
àíòèáèîòèêèéí æàãñààëò, õýðýãëýõ æóðìûã æèë á¿ð øèíý÷ëýí
áàòàëæ, õýðýãæèëòýä õÿíàëò òàâüæ àæèëëàíà.
 Õî¸ðäîã÷, ãóðàâäàã÷ øàòëàëûí ¿éë÷èëãýý ¿ç¿¿ëäýã ýð¿¿ë ìýíäèéí
áàéãóóëëàãóóäûí ëàáîðàòîðèä áàêòåðèéã õóðäàí ºñãºâºðëºí, ä¿éí
òîäîðõîéëæ, íÿíãèéí ýñðýã õèìè çàñëûí áýëäìýëä òýñâýðæèëòèéã
áîãèíî õóãàöààíä òîãòîîäîã õàãàñ áîëîí á¿ðýí àâòîìàòæñàí îð÷èí ¿åèéí
àðãà òåõíèêèéã íýâòð¿¿ëýõ, øààðäàãäàõ õºðºíãèéã áàéãóóëëàãûí
òºñºâ áîëîí îëîí óëñûí òºñºë õºòºëáºðò òóñãàí øèéäâýðë¿¿ëíý.
 ¯éë÷ë¿¿ëýã÷èéí àþóëã¿é áàéäëûã õàíãàõ, òóñëàìæ, ¿éë÷èëãýýíèé
÷àíàðûã ñàéæðóóëàõ ÷èãëýëýýð ñàëáàð äóíäûí áîëîí õàíäèâëàã÷
áàéãóóëëàãóóäûí õàìòûí àæèëëàãààíû óÿëäàà õîëáîîã õàíãàæ
àæèëëàõ áà ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðààñ ñýðãèéëýõ
÷èãëýëýýð îëîí óëñûí áîëîí äîòîîäûí õîëáîãäîõ áàéãóóëëàãóóäòàé

3

ä¿ãíýëò ãàðãóóëàõ  Õîëáîãäîõ áàéãóóëëàãóóäûí ¿éë àæèëëàãààòàé òàíèëöàæ. çºâëºãºº ºãºõ  Õàëäâàðûí õÿíàëòûí òîãòîëöîîíû õýðýãæèëòýä ¿íýëýëò.2. ìýäýý. ýð÷èìò ýì÷èëãýýíèé òàñãèéí ýðõëýã÷ Äîòîð/õ¿¿õäèéí òàñãèéí ýðõëýã÷ Áóñàä òàñãèéí ýðõëýã÷ 4 . ¿éë÷èëãýý ¿ç¿¿ëäýã ýð¿¿ë ìýíäèéí áàéãóóëëàãûí õàëäâàðûí õÿíàëòûí çºâëºëèéí á¿òýö Äàðãà: Ýìíýëãèéí äàðãà Íàðèéí áè÷ãèéí äàðãà: Òàðõâàð ñóäëàà÷ ýì÷ (õàëäâàðûí õÿíàëòûí àæèëòàí) Ãèø¿¿ä: Ýì÷èëãýý ýðõýëñýí îðëîã÷ äàðãà Ìèêðîáèîëîãè÷ ýì÷ Ýì÷èëãýýíèé ÷àíàðûí ìåíåæåð Ñóâèëàõóéí àëáàíû äàðãà Àæ àõóé. ¿éë àæèëëàãààíû ÷èãëýë. ãóðàâäàã÷ øàòëàëûí òóñëàìæ. ººð÷ëºëò îðóóëàõ ñàíàë áîëîâñðóóëàõ  Àìæèëò ãàðãàñàí. ñóäàëãàà. ÷èãë¿¿ëýõ ¿¿ðãèéã õàðèóöàí ã¿éöýòãýíý.1. ìýäýýëýë ñîëèëöîõ. õàìò îëîí.1.3. èðãýäèéí îðîëöîîã äýìæèõ. ñåìèíàð çîõèîí áàéãóóëàõ. Õóðàëäààí íü óëèðàë òóòàì. õàìòðàí àæèëëàæ. ýðõ 2.3 Ýð¿¿ë ìýíäèéí áàéãóóëëàãûí Õàëäâàðûí õÿíàëòûí çºâëºëèéí á¿òýö. 2. Ýð¿¿ë ìýíäèéí áàéãóóëëàãûí õàëäâàðûí õÿíàëòûí çºâëºëèéí á¿òýö 2.3 Õàëäâàðûí Õÿíàëòûí ¯íäýñíèé Õîðîîíû ýðõ  Õîëáîãäîõ áàéãóóëëàãóóäààñ àæëûí òàéëàí. îðîí íóòãèéí ÷àíàðòàé õóðàë. ä¿ãíýëò ºãºõ. àæëûí ÷èãëýë. òóðøëàãà ñóäëàí íýâòð¿¿ëýõ àæëûã çîõèîí áàéãóóëíà. çºâëºãººí. òýìöýõ àñóóäàëä òºðèéí áà òºðèéí áóñ áàéãóóëëàãà. õàíãàìæ ¿éë÷èëãýýíèé õýëòñèéí äàðãà Êëèíèê ôàðìàêîëîãè÷ Ýð¿¿ë ìýíäèéí ñòàòèñòèê÷ ýì÷ Ìýñ çàñëûí òàñãèéí ýðõëýã÷ Õàëäâàðòûí òàñãèéí ýðõëýã÷ Ñýõýýí àìüäðóóëàõ. àæ àõóéí íýãæ.  Óëñ îðíû õýìæýýã õàìàðñàí õàëäâàðûí õÿíàëòûí òîãòîëöîîíû àñóóäëûã õîëáîãäîõ áàéãóóëëàãàä òàâüæ øèéäâýðë¿¿ëíý.  ¯éë àæèëëàãààíû ¿íäñýí õýëáýð íü Õîðîîíû õóðàëäààí áàéíà.  Ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðààñ ñýðãèéëýõ.3.1 Õî¸ðäîã÷. àæ àõóéí íýãæ¿¿äèéã øàãíàæ óðàìøóóëàõ òàëààð ýðõ á¿õèé áàéãóóëëàãàä ñàíàë ãàðãàõ  Õàëäâàðûí õÿíàëòûí àñóóäëààð îëîí óëñûí. äýìæëýã ¿ç¿¿ëñýí òºðèéí áà òºðèéí áóñ áàéãóóëëàãà. õîëáîãäîõ òîäîòãîë. 2. øààðäëàãàòàé òîõèîëäîëä øóóðõàé õóðàëäàíà.

Öóñ. ýìíýëãèéí àæèëòíû õàìãààëàõ õóâöàñ. øààðäëàãàòàé áîë ýì÷ëýõ. àþóëã¿é òàðèëãà.  ªºðèéí áàéãóóëëàãûí èæèë òºñòýé çîðèëãî á¿õèé Ýìèéí ýì÷èëãýýíèé õîðîî. òîíîã òºõººðºìæ.  Òóñëàìæ.1.  Ýð¿¿ë ìýíäèéí àæèëòíóóäûã õóâààðèéí äàãóó óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ ¿çëýã. öóñàí á¿òýýãäýõ¿¿íèé õýðýãëýýã õÿíàõ. ¿éë÷èëãýýíèé îíöëîãòîé óÿëäóóëàí áîëîâñðóóëæ. õýðýãñýë. õàðèó àðãà õýìæýýã òºëºâëºí õýðýãæ¿¿ëíý.  Õàëäâàðûí õÿíàëòûí ñòðàòåãè. õºäºëìºð çîõèöóóëàëòûí àñóóäëûã øóóðõàé øèéäâýðëýíý. õýðýãñëèéí òîîöîîã ãàðãàæ. 50 õ¿ðòýë îðòîé ýð¿¿ë ìýíäèéí áàéãóóëëàãàä òàðõâàð ñóäëàà÷ ýì÷èéã ãýðýýãýýð àæèëëóóëàõûã Ýð¿¿ë ìýíäèéí ãàçàð. ä¿í øèíæèëãýýíèé ¿ð ä¿íã õýëýëöýæ.3. òîíîã òºõººðºìæ.1. ¿éë÷èëãýýíä øèíýýð íýâòýð÷ áóé òåõíîëîãèéí õàëäâàðûí ýðñäëèéã ñóäàëæ. øóóðõàé óäèðäëàãààð õàíãàíà. õàíãàõ àðãà õýìæýýã òºëºâëºí õýðýãæ¿¿ëíý. çààâàð. 2.2. ¿íýëãýýíèé ¿íäñýí äýýð øèíý áàãàæ.  Á¿õ øàòíû îð á¿õèé ýð¿¿ë ìýíäèéí áàéãóóëëàãà íü 250 õ¿ðòýë îðîíä íýã òàðõâàð ñóäëàà÷ áóþó õàëäâàðûí õÿíàëòûí àæèëòàí îðîí òîîãîîð àæèëëóóëíà.2 Ýð¿¿ë ìýíäèéí áàéãóóëëàãûí õàëäâàðûí õÿíàëòûí çºâëºëèéí ¿éë àæèëëàãààíû ÷èãëýë  Õàëäâàðûí õÿíàëòûí òîãòîëöîîíû ñòðàòåãè. áàòëàí õýðýãæ¿¿ëýõ àæëûã çîõèîí áàéãóóëíà. 5 . õîã õàÿãäëûí ìåíåæìåíò. àðèóí öýâðèéí äýãëýì. ñóâèëàã÷ çýðýã 1-3 õ¿íèé á¿ðýëäõ¿¿íòýé õàëäâàðûí õÿíàëòûí áàã àæèëëóóëíà.3 Àðàâ õ¿ðòýë îð á¿õèé ýð¿¿ë ìýíäèéí áàéãóóëëàãà íü ýìíýëãèéí äàðãà.  Òóñëàìæ. Ýð¿¿ë ìýíäèéí íýãäë¿¿ä õàðèóöàí õýðýãæ¿¿ëíý. ¿éë÷èëãýý ¿ç¿¿ëäýã ýð¿¿ë ìýíäèéí áàéãóóëëàãûí õàëäâàðûí õÿíàëòûí çºâëºëèéí á¿òýö Äàðãà: Ñóì.  Ýìíýëãèéí ýð¿¿ë àõóé. ñàíõ¿¿æèëòèéí àñóóäëûã øèéäâýðëýíý. áèåëýëòèéã õÿíàíà. õýðýãæèëòýä õÿíàëò òàâüæ. öóñíû àþóëã¿é áàéäëûã õàíãàõ òàëààð ãàðñàí òóøààë. æóðìûã õýðýãæ¿¿ëýõ àæëûã çîõèîí áàéãóóëæ.  Ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûí òàíäàëòûí òîãòîëöîîã áýõæ¿¿ëýõ àæëûã çîõèîí áàéãóóëàí.  Òàíäàëòûí ìýäýýëýëä õèéñýí ñóäàëãàà. àðèóí öýâðèéí á¿òýýãäýõ¿¿í. ¿éë÷èëãýýíèé áàãàæ.3. øèíæèëãýýíä õàìðóóëàõ. òºëºâëºãººã õýðýãæ¿¿ëýõýä øààðäàãäàõ õºðºíãèéã òîîöîæ.3. á¿òýýãäýõ¿¿íèéã õýðýãëýõ çºâøººðºë îëãîõîä ñàíàë ºã÷ îðîëöîíî. ñóì äóíäûí ýìíýëãèéí ýðõëýã÷ ýñâýë ºðõèéí ýìíýëãèéí àõëàã÷ Ãèø¿¿ä: Ñòàòèñòèê÷ áàãà ýì÷ Ñóâèëàã÷ 2.2 Àíõäàã÷ øàòëàëûí òóñëàìæ. òºëºâëºãººã ººðèéí áàéãóóëëàãûí ¿ç¿¿ëäýã òóñëàìæ. õýðýãñýë.

ýð¿¿ë ìýíäèéí àæèëòíóóäàä ýðãýí ìýäýýëíý.  Ñóì.4.  Ǻâëºëèéí ºäºð òóòìûí ¿éë àæèëëàãààã ýì÷èëãýý ýðõýëñýí îðëîã÷.  Ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðààñ ñýðãèéëýõ ÷èãëýëýýð áóñàä áàéãóóëëàãóóäòàé õàìòðàí àæèëëàõ.  Õî¸ðäîã÷. óãààëãà.  Õàëäâàðûí õÿíàëòûí òîãòîëöîîíû ¿éë àæèëëàãààíû òàéëàíã ñàð òóòàì Ýð¿¿ë ìýíäèéí ÿàìíû äýðãýäýõ Õàëäâàðûí Õÿíàëòûí ¯íäýñíèé Õîðîîíä. 2. Ãîö àþóëòàé áîëîí äàõèí ñýðãýæ áóé õàëäâàðòàé òýìöýõ.  Õàëäâàðûí ýñðýã äýãëýì.  Õàëäâàðûí õÿíàëòûí òºëºâëºãººíèé õýðýãæèëòèéã ñàð á¿ð õýëýëöýí ä¿ãíýæ. ¨ñ ç¿éí çýðýã õîðîîäòîé õàìòðàí àæèëëàíà. ýì÷èëãýýíèé ÷àíàðûí ìåíåæåð. ä¿í øèíæèëãýýíèé ä¿íã õàðúÿàëàõ áîëîí áóñàä òàñàã íýãæ. çîõèõ àðãà õýìæýýã òºëºâëºí õýðýãæ¿¿ëíý. òàðõâàð ñóäëàà÷ ýì÷. òýäãýýðèéí íÿíãèéí ýñðýã ýì. ýð¿¿ë ìýíäèéí àæèëòíû îðîëöîî.  Õàëäâàðûí õÿíàëòûí òîãòîëöîîã õýðýãæ¿¿ëýõ ¿éë àæèëëàãààíä òàñàã. ãóðàâäàã÷ øàòëàëûí òóñëàìæ. ¿éë÷èëãýý ¿ç¿¿ëäýã ýð¿¿ë ìýíäèéí áàéãóóëëàãà íü íÿíãèéí ýñðýã õèìè çàñëûí áýëäìýëä òýñâýðæèëòèéã òîäîðõîéëñíû ¿íäñýí äýýð àíòèáèîòèê ýì÷èëãýý õèéõ æóðìûã áîëîâñðóóëàí õýðýãæ¿¿ëýõ áà õýðýãæèëòýä õÿíàëò òàâèíà. øààðäëàãàòàé òîõèîëäîëä øóóðõàé õóðàëäàíà.  Ǻâëºëèéí ãèø¿¿äèéí èðö 60 õóâüä õ¿ðñýí òîõèîëäîëä õóðëûí øèéäâýðèéã õ¿÷èíòýéä òîîöíî. áýëäìýëèéí äàñëûí áàéäàëä òàíäàëò õèéæ. õàëäâàðã¿éòãýë. áýëäìýëèéí õýðýãëýýíèé áàéäàëä õÿíàëò òàâüæ. öýâýðëýãýý. òýäíèé àþóëã¿é áàéäëûã õàíãàí àæèëëàíà. ñóâèëàõóéí àëáàíû äàðãà íàð çîõèöóóëíà. õàðèëöàí ìýäýýëýë ñîëèëöîõ.3. òºëºâëºãººíèé äàãóó çîõèîí áàéãóóëíà.  Òàíäàëòûí ìýäýýëýëä õèéñýí ñóäàëãàà. õàìò îëîí. ¿éë àæèëëàãààãàà ºðãºæ¿¿ëæ àæèëëàíà.3. ºðõèéí ýìíýëýãò õÿíàëòûí áàãèéí àõëàã÷ õóðàëäààíûã óäèðäàí çîõèîí áàéãóóëíà.  Íÿíãèéí ýñðýã ýì. Õàëäâàðò ºâ÷èí ñóäëàëûí ¿íäýñíèé òºâä õ¿ðã¿¿ëæ áàéíà.  Ǻâëºëèéí õóðëûã äàðãà óäèðäàõ áà ò¿¿íèé ýçã¿éä ýì÷èëãýý ýðõýëñýí îðëîã÷ äàðãà îðëîí àæèëëàíà.  Ýð¿¿ë ìýíäèéí àæèëòíû ñóðãàëòûã õºòºëáºð.1 Ýìíýëãèéí äàðãà 6 . íýãæ.  Ýð¿¿ë ìýíäèéí àæèëòíóóäûã õàëäâàðààñ ñýðãèéëýõ àæëûí òºëºâëºãºº áîëîâñðóóëàí õýðýãæ¿¿ëæ. õÿíàëò òàâèíà. áîäëîãî áîëîâñðóóëàõàä îðîëöîíî. àðèóòãàëûí ¿éë àæèëëàãààíä õÿíàëò òàâèíà. õàìòûí àæèëëàãàãààã äýìæèõ àæëûã óäèðäàí çîõèîí áàéãóóëíà.4 Ýìíýëãèéí õàëäâàðûí õÿíàëòûí çºâëºëèéí ãèø¿¿äèéí ã¿éöýòãýõ ¿¿ðýã 2.  Ǻâëºë íü ñàð òóòàì.  Ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûí ¿¿ñãýã÷èéí á¿òýö.

ì) õÿíàëò òàâèõ  Ìýðãýæëèéí õÿíàëòûí áàéãóóëëàãûí ä¿ãíýëò. øèéäâýðëýõ  Õàëäâàðûí õÿíàëòûí çºâëºëèéí ãèø¿¿äýä ¿éë àæèëëàãààãàà ÿâóóëàõ ýðõ îëãîõ  Ǻâëºëèéí õóðëûã çàðëàí õóðàëäóóëæ.ì òàðõàëòûã òàñëàí çîãñîîõ õàðèó àðãà õýìæýýã çîõèîí áàéãóóëàõ  Ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûí áà ýð¿¿ë ìýíäèéí àæèëòíû àæëûí áàéðàí äàõ îñîë. òàñàã íýãæèä ìýäýýëýõ  Õàëäâàðûí äýãäýëòèéí ¿åä òàðõâàð ñóäëàëûí ñóäàëãàà õèéæ ýõ óóðõàé. ºâ÷òíèéã òóñãààðëàõ. àøèãëàëòûí áàéäàë. ýðñäýëò õ¿÷èí ç¿éëèéã àðèëãàõ ã. ä¿ãíýëòýíä ¿íäýñëýí òóëãàìäñàí àñóóäëûã òîäîðõîéëæ. çºâëºìæèéã õýðýãæ¿¿ëýõ àæëûã çîõèîí áàéãóóëàõ 2. ¿íýëãýý ºãºõ. õóðëûã óäèðäàõ  Ãèø¿¿äýä ¿¿ðýã äààëãàâàð ºã÷.2 Òàðõâàð ñóäëàà÷ ýì÷èéí ¿¿ðýã  Ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûí òàíäàëòûí òîãòîëöîîã õýðýãæ¿¿ëýõ àæëûã çîõèîí áàéãóóëàõ. ìýäýýã çîõèõ æóðìûí äàãóó õîëáîãäîõ áàéãóóëëàãóóä. õàðèó àðãà õýìæýýã áîëîâñðóóëàõàä îðîëöîõ. ñàíõ¿¿æèëòèéí àñóóäëûã øèéäâýðëýõ  Äýãäýëòèéí ¿åèéí øóóðõàé àðãà õýìæýýã óäèðäàí çîõèîí áàéãóóëàõ  Õàëäâàðûí Õÿíàëòûí Ǻâëºëèéí õóðëûã çîõèîí áàéãóóëæ. òàéëàãíàõ  Õàëäâàðûí õÿíàëòûí òîãòîëöîîíû ¿éë àæèëëàãààíû òàéëàíã íýãòãýõ. ñàíàë áîëîâñðóóëàí Õàëäâàðûí Õÿíàëòûí Ǻâëºë áîëîí áóñàä õîëáîãäîõ áàéãóóëëàãàä òàíèëöóóëæ øèéäâýðë¿¿ëýõ  Õàëäâàðûí õÿíàëò. òºëºâëºãººíèé õýðýãæèëòýä õÿíàëò òàâèõ. èëýðñýí çºð÷ëèéã øóóðõàé àðèëãóóëàõ  Ýïèäåìèîëîãèéí ñóäàëãàà. øèéäâýðèéã õýðýãæ¿¿ëýõ àæëûã çîõèîí áàéãóóëàõ  Ýð¿¿ë ìýíäèéí áàéãóóëëàãûí áàðèëãà áàéãóóëàìæèéí çîðèóëàëò. òàíäàëòûí íýãæ¿¿äèéã øààðäëàãàòàé ìýäýýëëýýð õàíãàí àæèëëàõ  Òàíäàëòûí ìýäýýëýëä ñóäàëãàà. ìýäýýëëèéí ñàí á¿ðä¿¿ëýõ. ñàíàë îðóóëàõ 7 . ìýäýýëýë ñîëèëöîõ  Õàëäâàðûí Õÿíàëòûí Ǻâëºëèéí õóðëààð õýëýëöýõ àñóóäëûí òºëºâëºãººã áîëîâñðóóëàí çºâëºëèéí äàðãààð áàòëóóëæ õóðëûí áýëòãýëèéã õàíãàõ  Õàëäâàðààñ ñýðãèéëýõ áà àðèóí öýâðèéí äýãëýìèéí õýðýãæèëòèéí áàéäàëä òàñãèéí ÷àíàðûí êîìèññòîé õàìòðàí ºäºð òóòàì õÿíàëò òàâèõ.3. õàëäâàð äàìæñàí çàìûã òîãòîîõ. ä¿í øèíæèëãýý õèéæ. ãýìòëèéí òîõèîëäîë á¿ðèéã á¿ðòãýæ. ìýðãýæèë àðãà ç¿éãýýð õàíãàí àæèëëàõ  Òàíäàëòûí ¿éë àæèëëàãààíä õÿíàëò òàâèõ. ñóäëàõ. ¿íýëãýý ºãºõ.4. ýðñäýë. áèåëýëòýä õÿíàëò òàâèõ  Õàëäâàðûí õÿíàëòûí ñòðàòåãè. ýð¿¿ë àõóéí íºõöºëä (àãààðæóóëàëòûí áà óñàí õàíãàìæèéí ñèñòåì ã. ¿ð ä¿íã ñàð òóòàì Õàëäâàðûí Õÿíàëòûí Ǻâëºë áîëîí òàíäàëòûí íýãæ¿¿äýä ýðãýí ìýäýýëýõ.  Õàëäâàðûí õÿíàëòûí òîãòîëöîîíû òºëºâëºãºº. ñòðàòåãè áîëîí õóðëààñ ãàðñàí óäèðäàìæ. ãàðñàí çºâëºìæ. øààðäëàãàòàé ¿åä àñóóäëûã õîëáîãäîõ áàéãóóëëàãàä òàíèëöóóëæ. çºâëºìæèéã áàòàëæ. äàìæñàí çàì.

÷àíàðò ¿íýëãýý ºãºõ. ýìç¿é÷. àðèóí öýâðèéí á¿òýýãäýõ¿¿íèé ÷àíàð. ¿éë÷èëãýýíä õýðýãëýãäýõ íýã óäààãèéí áàãàæ. õàëäâàðã¿éòãýë. õ¿ðãýõ ¿éë àæèëëàãààíû õýðýãæèëòýä õÿíàëò òàâèõ. õàðèó àðãà õýìæýýíèé óäèðäàìæ. ñóðòàë÷èëãààíû àæèë çîõèîí áàéãóóëàõ  Òàðõâàð ñóäëàà÷ ýì÷ íü óëèðàë. øààðäëàãàòàé òîõèîëäîëä íýìýëò àðãà õýìæýýã çîõèîí áàéãóóëàõ  Ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûí ¿¿ñãýã÷èéí á¿òýö. òýäãýýðèéí íÿíãèéí ýñðýã ýì. õèìèéí õîðò áîëîí àþóëòàé áîäèñûí òóõàé õóóëü. çºâëºìæ. çààâàð. ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðòàé òýìöýõ. çîíõèëîí òîõèîëääîã õàëäâàðò ºâ÷íèé òàíäàëòûí ñòàíäàðò. ñîðüö àâàõ àæëûã çîõèîí áàéãóóëàõ  Òóñëàìæ. ¿ð á¿òýýëòýé àæèëëàñàí ýð¿¿ë ìýíäèéí àæèëòàí. Õàëäâàðûí õÿíàëòûí ÷èãëýëýýð àæèëòíóóäûã ñóðãàæ. Àðèóí öýâðèéí òóõàé. çîõèõ ìýðãýæèëòýí¿¿äèéã øààðäëàãàòàé ìýäýýëëýýð õàíãàõ  Óãààëãà. ¿éë÷èëãýýíèé àæèëáàðóóäûí àëãîðèòìûã áîëîâñðóóëàõ áîëîí òýäãýýðèéí õàëäâàðûí ýðñäëèéã ¿íýëýõýä îðîëöîõ  Õàëäâàðûí õÿíàëò. ãàðûí àâëàãà áîëîâñðóóëàõàä îðîëöîõ  Ëàáîðàòîðèéí øèíæèëãýýíä ñîðüö àâàõ. æóðìûã õýðýãæ¿¿ëýõ àæëûã çîõèîí áàéãóóëæ. ìýðãýæèëòí¿¿äòýé õàìòðàí çîõèîí áàéãóóëàõ  Òàñàã íýãæ¿¿äèéí òàíäàëòûí ¿éë àæèëëàãààíä õÿíàëò òàâüæ. õ¿íèé òîìóóãèéí öàð òàõàëòàé òýìöýõ. õàëäâàðò ºâ÷èíòýé òýìöýõ ¿íäýñíèé õºòºëáºð. ìàòåðèàë. õýðýãæèëòýä õÿíàëò òàâüæ àæèëëàõ  Ýì÷èëãýý. õàëäâàðã¿éòãýë. ýì. àðèóòãàëûí ¿éë àæèëëàãààíû ã¿éöýòãýëä õÿíàëò òàâüæ. õÿíàëòûã ýì÷èëãýý ýðõýëñýí îðëîã÷ äàðãà.ì ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðòàé õîëáîãäîëòîé õóóëèéí çààëò. ñýðãèéëýõ àæèëä õàéõðàìæã¿é õàíäàæ. ã¿éöýòãýñýí àæëûã õÿíàæ. ÷àíàðûã ñàéæðóóëàõ ¿éë àæèëëàãààíä ¿éë÷ë¿¿ëýã÷èéí îðîëöîîã äýìæèõ. ýìíýëãèéí õýðýãñëèéí òóõàé. ìèêðîáèîëîãè÷ ýì÷òýé õàìòðàí õèéõ. àðèóòãàëûí áîäèñ. òºëºâëºãººíèé äàãóó õîëáîãäîõ áàéãóóëëàãà. ýð¿¿ëç¿éí øààðäëàãàòàé øèíæèëãýýã òîäîðõîéëæ. õýðýãëýýíèé áàéäàëä õÿíàëò òàâèõ  Îð÷íû ýð¿¿ë ç¿éí øèíæèëãýýíèé õóâààðèéã áîëîâñðóóëàí Õàëäâàðûí Õÿíàëòûí Ǻâëºëººð áàòëóóëàõ áà òºëºâëºãººò áîëîí ÿàðàëòàé øèíæèëãýý àâàõ àæëûã çîõèîí áàéãóóëàõ  Òóñëàìæ. òàñàã íýãæèéã 8 . æèëèéí òàíäàëòûí ä¿íã Õàëäâàðûí õÿíàëòûí çºâëºëèéí õóðàëä òàíèëöóóëæ. áýëäìýëèéí äàñëûí áàéäàëä òàíäàëò. ìýðãýæèë àðãà ç¿éãýýð õàíãàí àæèëëàõ  ªâºðìºö ñýðãèéëýëòèéí àæëûã çîõèõ õóóëü. ñýðãèéëýõ àðãà õýìæýýíèé òóõàé ã. Øóâóóíû òîìóó. èäýâõè ñàíàà÷ëàãà. æóðìûí äàãóó çîõèîí áàéãóóëàõ  Ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûí ñýæèãòýé òîõèîëäîëä òàðõâàð ñóäàëãàà õèéõ. õàìò îëîíä õàðèóöëàãà òîîöîõ. èëýðñýí çºð÷ëèéã çàñàõ àðãà õýìæýýã øóóðõàé çîõèîí áàéãóóëàõ  Ýð¿¿ë ìýíäèéí òóõàé õóóëü. öóãëóóëàõ. ñàéæðóóëàõ ÷èãëýëýýð ñóðãàëò. öýâýðëýãýý. òóøààë. ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-ñ ñýðãèéëýõ òóõàé. õýðýãñýë. àëäàà ãàðãàñàí àæèëòàí. ¿éë÷èëãýýíèé àþóëã¿é áàéäàë. äàäëàãàæóóëàõ ñóðãàëòûã õºòºëáºð.

õàíãàìæèéí òàëààð ñóäàëæ. ÷àíàðûã ñàéæðóóëàõ àñóóäëààð áîäëîãî áîëîâñðóóëàõàä îðîëöîõ  Ýð¿¿ë ìýíäèéí àæèëòíóóäûã õóâààðèéí äàãóó óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ ¿çëýã. òýäãýýðèéí íÿíãèéí ýñðýã ýì. çîõèõ ìýðãýæèëòýí¿¿äèéã øààðäëàãàòàé ìýäýýëëýýð õàíãàõ 2. õàíãàëòûí àñóóäëààð õîëáîãäîõ ãàçàðò òàíèëöóóëæ.¿éë÷ë¿¿ëýã÷èä çîðèóëñàí ìýäýýëýë. ýìíýëãèéí îð÷èíä ýðãýëòýíä áóé ýìãýã òºðºã÷ áîëîí áîëçîëò ýìãýã òºðºã÷ áè÷èë áèåò¿¿ä òýäãýýðèéí íÿíãèéí ýñðýã ýì. ºâ÷òíèé àþóëã¿é áàéäëûí òàëààð ýð¿¿ë ìýíäèéí ìýðãýæèëòíèé ñóðãàëòûã õîëáîãäîõ áóñàä ìýðãýæèëòýíòýé õàìòðàí çîõèîí áàéãóóëàõ  Ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûí ¿¿ñãýã÷èéí á¿òýö. øèéäâýðë¿¿ëýõ  Äýãäýëòèéí ¿åèéí øóóðõàé àðãà õýìæýýã óäèðäàí çîõèîí áàéãóóëàõ  Ýì÷. ¿éë÷èëãýýíèé àþóëã¿é áàéäëûã õàíãàõ. çààâàð. ñóðãàëò.4. õýðýãöýý. õýðýãëýýíèé áàéäàëä õÿíàëò õèéæ. æóðìûã õýðýãæ¿¿ëýõ àæëûã óäèðäàí çîõèîí áàéãóóëàõ  Íèéãìèéí ýð¿¿ë ìýíäèéí áîëîí ýìíýëãèéí òóñëàìæ ¿éë÷èëãýýíèé ÷àíàð. ÿëãàí ä¿éõ øèíæèëãýýã çîõèõ àðãà÷ëàëûí äàãóó ã¿éöýòãýõ  Ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûí ¿¿ñãýã÷èéí àíòèáèîòèêò ìýäðýã ÷àíàðûã òîäîðõîéëæ. õýðýãæ¿¿ëýõ ¿éë àæèëëàãààã ìýðãýæëèéí àðãà ç¿éãýýð õàíãàõ  Ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûí ¿¿ñãýã÷èéã òîäîðõîéëîõ.3 Ýì÷èëãýý ýðõýëñýí îðëîã÷ äàðãà  Õàëäâàðûí õÿíàëòûí ñòðàòåãè.4 Ìèêðîáèîëîãè÷ ýì÷  Ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûí ëàáîðàòîðèä ñóóðèëñàí òàíäàëòûã çîõèîí áàéãóóëàõ. áýëäìýëèéí äàñëûí áàéäàëä òàíäàëò.3. òàðõâàð ñóäëàà÷ íàðòàé õàìòðàí õèéõ. ýìíýëãèéí àæèëòàí. äýìæëýã ¿ç¿¿ëýõ 2. ýìç¿é÷. õýðýãëýëèéí ÷àíàð. òºëºâëºãººíèé õýðýãæèëòýä õÿíàëò òàâèõ  Õàëäâàðûí õÿíàëòûí çºâëºëèéí ºäºð òóòìûí ¿éë àæèëëàãààã óäèðäàí çîõèîí áàéãóóëàõ  Òóñëàìæ. øèíæèëãýýíä õàìðóóëàõ. àþóëã¿é áàéäëûã ñàéæðóóëàõàä ÷èãëýãäñýí òóøààë. õÿíàëòûã ýì÷èëãýý ýðõýëñýí îðëîã÷. óðàìøóóëàõ. ¿éë÷èëãýýíèé ÷àíàð. ñóðòàë÷èëãààã çîõèîí áàéãóóëàõ  Òóñëàìæ. øààðäëàãàòàé ¿åä ýì÷ëýõ àæëûã óäèðäàí çîõèîí áàéãóóëàõ  Ýð¿¿ë ìýíäèéí àæèëòíóóäûí õàìãààëàõ õóâöàñ.3.4. áýëäìýëä òýñâýðæèëòèéí òàëààðõ ìýäýýëëýýð õîëáîãäîõ ìýðãýæèëòí¿¿äèéã õàíãàí àæèëëàõ 9 . öààøèä çîõèîí áàéãóóëàõ àæëûí òàëààð ñàíàë áîëîâñðóóëæ õýëýëö¿¿ëýõ.

¿ð ä¿íã Õàëäâàðûí Õÿíàëòûí Ǻâëºë. òºëºâëºãººíèé õýðýãæèëòýä ºäºð òóòàì õÿíàëò òàâèõ. çîõèîí áàéãóóëàõ  Òóñëàìæ ¿éë÷èëãýýíèé ÷àíàð. õàäãàëàõ. õàäãàëàõ. õàëäâàðã¿éòãýëèéí áîäèñóóäûí ìýäðýã ÷àíàðûí òàëààð ìýäýýëëèéã ñàð òóòàì Õàëäâàðûí Õÿíàëòûí Ǻâëºëä òàéëàãíàõ  Ëàáîðàòîðèéí òàñãèéí ýðõëýã÷ íü Ýìíýëãèéí Õàëäâàðûí Õÿíàëòûí Ǻâëºëòýé õàìòðàí ñîðüö öóãëóóëàõ.mycoides. îíîøèéã áàòàëãààæóóëàõ  Ýìíýëãèéí îìãîîñ ÿëãàñàí ºñãºâðèéã Ýð¿¿ë ìýíäèéí ñàéäûí 2006 îíû 12 ñàðûí 11-íèé ºäðèéí 403 òîîò òóøààëààð áàòëàãäñàí æóðìûí äàãóó õàäãàëæ. ýìíýëãèéí àæèëòíóóäàä ýíý òàëààð çºâ äàäàë.megaterium. B.3. áýëäìýëèéí õýðýãëýýíèé áîäëîãî áîëîâñðóóëàõàä îðîëöîõ áºãººä øààðäëàãàòàé ìýäýýëëýýð Õàëäâàðûí Õÿíàëòûí Ǻâëºë áîëîí Ýìèéí Ýì÷èëãýýíèé Õîðîîã õàíãàæ.4.pumilus. õàíäëàãà îëãîõîä ÷èãëýñýí ñóðãàëò ÿâóóëàõ  Ñîðüö öóãëóóëàõ. ºâ÷òíèé àþóëã¿é áàéäëûí òàëààð ýð¿¿ë ìýíäèéí ìýðãýæèëòíèé ñóðãàëòûã õîëáîãäîõ áóñàä ìýðãýæèëòýíòýé õàìòðàí çîõèîí áàéãóóëàõ 2.  Íÿíãèéí ýñðýã ýì.4. ëàáîðàòîðèä õ¿ðãýõ æóðìûí õýðãýæèëòýä õÿíàëò òàâèõ. àðãà ç¿éí óäèðäëàãààð õàíãàí àæèëëàõ  Ýð¿¿ë ìýíäèéí àæèëòíû õàëäâàðò ºðòºõ ýðñäëèéã ¿íýëýõ áà ýðñäëèéã áóóðóóëàõàä ÷èãëýñýí àðãà õýìæýý áîëîâñðóóëàõàä îðîëöîæ. äîãîëäëûã øóóðõàé àðèëãàõ àæëûã çîõèîí áàéãóóëàõ  Õàëäâàðûí õÿíàëòûí ñòðàòåãè.5 Ýì÷èëãýýíèé ÷àíàðûí ìåíåæåð  Òóñëàìæ. ¿éë÷èëãýýíèé ÷àíàð. ä¿í øèíæèëãýý õèéí îíîøèéí áàòàëãààæèëòûã ñàéæðóóëàõ òàëààð øààðäëàãàòàé àðãà õýìæýý áîëîâñðóóëàõ. òýýâýðëýõ 2. áóñàä õîëáîãäîõ ìýðãýæèëòýíä ìýäýýëýõ  ¯ðøäýã õýëáýðèéí íÿíãèéí îìãèéã (B. ¿íýëãýý ºãºõ  Õàëäâàðààñ ñýðãèéëýõ àðãà õýìæýý áà àðèóí öýâðèéí äýãëýìèéí õýðýãæèëòýä õÿíàëò òàâüæ. ëàáîðàòîðèä õ¿ðãýõ ¿éë àæèëëàãààã çîõèîí áàéãóóëàõ. õýðýãæ¿¿ëýõ ¿éë àæèëëàãààã çîõèîí áàéãóóëàõ  Òóñëàìæ. òýäãýýðèéí ã¿éöýòãýëä õÿíàëò òàâèõ  Ëàáîðàòîðèéí òàíäàëòûí ä¿íä ñóäàëãàà.coagulans) àøèãëàí òºâëºðñºí àðèóòãàëûí ÷àíàðò óëèðàë òóòàì õÿíàëò òàâèõ  Øààðäëàãàòàé òîõèîëäîëä ñîðüöûã ëàâëàãàà ëàáîðàòîðèä èëãýýæ. àðèóòãàë. èëýðñýí çºð÷èë.3. õàìòðàí àæèëëàõ  Àíòèáèîòèê áîëîí áóñàä õèìè çàñëûí ýì áýëäìýë¿¿ä. B. ìýðãýæèë.6 Ñóâèëàõóéí àëáàíû äàðãà 10 . ¿éë÷èëãýýíèé àæèëáàðóóäûí àëãîðèòìèéã áîëîâñðóóëàõàä îðîëöîõ. B. àþóëã¿é áàéäëûã ñòàíäàðòûí äàãóó õÿíàõ. ìýðãýæëèéí àðãà ç¿éãýýð õàíãàí àæèëëàõ  Ýìíýëãèéí îð÷íû ýð¿¿ë ç¿éí øèíæèëãýýã òºëºâëºãººíèé äàãóó õèéæ.

àþóëã¿é òàðèëãà. ìýðãýæëèéí àðãà ç¿é. ¿éë÷èëãýýíèé àæèëáàðóóäûí àëãîðèòìèéã áîëîâñðóóëàõàä îðîëöîõ. ìàÿãòóóäûí õºòëºëòèéí áàéäàëä ºäºð òóòàì õÿíàëò òàâüæ.  Õàëäâàðûí õÿíàëòàä ñóâèëàõóéí ÷èãëýëýýð õýðýãæ¿¿ëýõ àñóóäëûã õºòºëáºð òºëºâëºãººíä òóñãàí îðóóëàõ. ñóðòàë÷èëãààíû àæèë çîõèîí áàéãóóëàõ 2. õîã õàÿãäëûí ìåíåæìåíò. ä¿ãíýëò ãàðãàæ ñàð òóòàì Õàëäâàðûí Õÿíàëòûí Ǻâëºëä òàéëàãíàõ  Ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûí á¿ðòãýë.  Òóñëàìæ. áîëîâñðóóëàõàä îðîëöîõ  Òóñëàìæ. èëýðñýí çºð÷ëèéã àðèëãóóëàõ. æóðìûã õýðýãæ¿¿ëýõ àæëûã çîõèîí áàéãóóëæ. ìýðãýæëèéí àðãà ç¿éãýýð õàíãàõ  Ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûí ñýæèãòýé áîëîí îíîøèëñîí òîõèîëäëûí ìýäýýëëèéã òàðõâàð ñóäëàà÷ ýì÷èä ÿàðàëòàé ìýäýýëýõ  Ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûí òàíäàëòûí ìýäýýëýëä òàðõâàð ñóäëàã÷ ýì÷òýé õàìòðàí øèíæèëãýý. ¿éë÷èëãýýíèé àæèëáàðóóäûí ýðñäëèéã ¿íýëýõ áà ýðñäëèéã áóóðóóëàõàä ÷èãëýñýí àðãà õýìæýýã áîëîâñðóóëàõàä îðîëöîæ.4. ìýäýýëëèéí ¿éë àæèëëàãààíû ÿâöàä õÿíàëò òàâüæ. ìýäýýëëèéí òîãòîëöîîíû ÷èãëýëýýð ýð¿¿ë ìýíäèéí àæèëòíû ñóðãàëò çîõèîí áàéãóóëàõ 2. çààâàð.3. àþóëã¿é áàéäëûã ñàéæðóóëàõàä ¿éë÷ë¿¿ëýã÷èéí îðîëöîîã äýìæèõ. íÿíãèéí ýñðýã ýìèéí çîõèñòîé õýðýãëýýíèé ñóðãàëò çîõèîí áàéãóóëàõ  Àðèóòãàë. àðèóí öýâðèéí äýãëýì. òýäíèé äóíä ñóðãàëò. çºâëºì溺ð õàíãàõ  Á¿ðòãýë.8 Êëèíèê ôàðìàêîëîãè÷  Ýìíýëãèéí íÿíãèéí ýñðýã õèìè çàñëûí áýëäìýëèéí õýðýãëýýíèé áàéäàëä õÿíàëò òàâüæ.4. çîõèñòîé õýðýãëýýíèé äýã òîãòîîõ  Ýìèéí ýì÷èëãýýíèé õîðîîíû ¿éë àæèëëàãààãààð äàìæóóëàí íÿíãèéí ýñðýã õèìè çàñëûí áýëäìýëèéí çîõèñòîé õýðýãëýýíèé áàéäëûã ¿íýëýõ  Àíòèáèîòèê ìýäðýã ÷àíàðûí ñóäàëãààã òîãòìîë çîõèîí áàéãóóëæ. öóñíû àþóëã¿é áàéäëûã õàíãàõ òàëààð ãàðñàí òóøààë. áèåëýëòèéã õÿíàíà. õàëäâàðã¿éòãýëèéí áîäèñûí ÷àíàð. àðãà÷ëàëûí õýðýãæèëòýä õÿíàëò òàâèõ  Ýìíýëãèéí ýð¿¿ë àõóé. ¿éë÷èëãýýíèé ÷àíàð.3. òýäãýýðèéí ã¿éöýòãýëä ºäºð òóòàì õÿíàëò òàâèõ  Òóñëàìæ. õýðýãëýýíä õÿíàëò òàâèõ 11 . õýðýãæ¿¿ëýõ àæëûã çîõèîí áàéãóóëàõ  Ñóðãàëòûí ìàòåðèàë áýëòãýí.7 Ñòàòèñòèê÷ ýì÷èéí ¿¿ðýã  Õàëäâàðûí õÿíàëòòàé õîëáîîòîé ýìíýëãèéí àíõàí øàòíû áè÷èã áàðèìò. ñóðãàëòûã çîõèîí áàéãóóëàõ  Õàëäâàðûí õÿíàëòûí óäèðäàìæ. õàíãàëò. òàñàã íýãæ¿¿äèéã ìýäýýëëýýð õàíãàõ  Àíòèáèîòèê. ñóäàëãàà õèéæ.

àãààðæóóëàëòûí õîîëîé. áýëäìýëèéí õýðýãëýýã çîõèöóóëàõ  Òàñãèéí îð÷íû ýð¿¿ë ç¿éí øèíæèëãýýã òºëºâëºãººíèé äàãóó õèéëãýæ. ñóðòàë÷èëãàà ÿâóóëàõ  Òàíäàëòûí ä¿íä ¿íäýñëýí Õàëäâàðûí Õÿíàëòûí Ǻâëºë. õýðýãæèëòèéã õÿíàõ 2. õÿíàëò òàâèõ  Õîîë. õàíãàìæèéã òîîöîõ. àðèóí öýâðèéí á¿òýýãäõ¿¿íèé õýðýãöýý. õàíãàí íèéë¿¿ëýõ  Øóóðõàé áàéäëûí ¿åä øààðäàãäàõ õàíãàìæèéí çîõèõ íººö á¿ðä¿¿ëýõ  Òîíîã òºõººðºìæ. õýðýãëýýíèé òàëààð çîõèõ øàòàíä ìýäýýëýë õèéõ  Ýìèéí õóóëèéã õýðýãæ¿¿ëýõ ¿éë àæèëëàãààã çîõèîí áàéãóóëæ. õàíãàí íèéë¿¿ëýõ àæëûã çîõèîí áàéãóóëàõ 2.  Íÿíãèéí ýñðýã ýìèéí çîõèñã¿é ¿éëäýë. ¿éë àæèëëàãààíä íü õÿíàëò òàâèõ  Òàñãèéí ÷àíàðûí êîìèññ áà Ýìíýëãèéí õàëäâàðûí õÿíàëòûí çºâëºëèéí ¿éë àæèëëàãààíû óÿëäàà õîëáîîã õàíãàõ  Òàñãèéí õàëäâàðûí õÿíàëòûí òºëºâëºãºº áîëîâñðóóëàí.9 Òàñãèéí ýðõëýã÷ ýì÷ íàð  Ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûí òàíäàëòûí íýãæèéã òàñàã. ñàíàë áîëîâñðóóëæ øèéäâýðë¿¿ëýõ  Ýð¿¿ë ìýíäèéí àæèëòíû áîëîí ¿éë÷ë¿¿ëýã÷èéí àþóëã¿é áàéäëûã õàíãàõ ÷èãëýëýýð Õàëäâàðûí Õÿíàëòûí Ǻâëºëòýé õàìòðàí àæèëëàæ. òîíîã òºõººðºìæ. õýðýãñýë. Ýìèéí Ýì÷èëãýýíèé Õîðîîíû çºâëºìæèéí äàãóó òàñãèéí íÿíãèéí ýñðýã ýì. àðèóòãàëûí áîäèñ. íýã óäààãèéí áàãàæ.4 Ýìíýëãèéí òàñàã. õýðýãæèëòèéã çîõèîí áàéãóóëàõ  Àðèóí öýâðèéí äýãëýìèéã õýðýãæ¿¿ëýõýä øààðäëàãàòàé íººöèéã òîäîðõîéëæ. ìàòåðèàë.4. øèíæèëãýýíä õàìðóóëàõ. ýð¿¿ëæ¿¿ëýõ àæëûã çîõèîí áàéãóóëàõ  Àæèëòíóóäàà ñóðãàëòûí òºëºâëºãººíèé äàãóó ñóðãàëòàíä õàìðóóëàõ  ¯éë÷ë¿¿ëýã÷äýä ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðààñ ñýðãèéëýõ çºâ äàäàë.3.¿¿ðýã 2. ýì÷ëýõ.8 Àæ àõóé.3. ¿éë÷èëãýýíä øààðäëàãàòàé ýì. èíæåíåðèéí øóãàì ñ¿ëæýý. õóâààðèéí äàãóó ¿çëýã.4. íýãæèéí ×àíàðûí êîìèññûí á¿òýö. ¿ð ä¿íã Õàëäâàðûí Õÿíàëòûí Ǻâëºëä ìýäýýëýõ  Ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûí ñýæèãòýé áîëîí îíîøèëñîí òîõèîëäëûí ìýäýýëëèéã òàðõâàð ñóäëàà÷ ýì÷èä ÿàðàëòàé ìýäýýëýõ 2.4. íýãæäýý çîõèîí áàéãóóëàõ.1 Ýìíýëãèéí òàñàã. õàëäâàðã¿éòãýë. öàõèëãààíû ñ¿ëæýýíèé óðñãàë áîëîí ýýëæèò çàñâàðûã ã¿éöýòãýõ. õàíãàìæ ¿éë÷èëãýýíèé òàñãèéí äàðãà  Ýì÷èëãýý. õàíäëàãà îëãîõ òàëààð ñóðãàëò. õ¿íñíèé àþóëã¿é áàéäëûí áàòàëãààæèëò õèéëãýõ. íýãæèéí ×àíàðûí êîìèññûí á¿òýö Ýì÷ëýã÷ ýì÷ Àõëàõ ñóâèëàã÷ 12 .

¿éë÷èëãýýíèé àþóëã¿é áàéäàë. õÿíàëò. Ñóâèëàã÷ 2. õýðýãæèëòýä Õàëäâàðûí Õÿíàëòûí Ǻâëºëòýé õàìòðàí ºäºð òóòàì õÿíàëò òàâèõ  Òàñãèéí ýì÷ àæèëòíóóäûí äóíä ýìíýëãèéí íºõöºë äýõ àþóëã¿é áàéäàë. äîëîî õîíîã òóòàì ìýäýýëýë ñîëèëöîæ áàéõ  Õàëäâàðûí òîõèîëäëûí òîäîðõîéëîëòîä ¿íäýñëýí ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûí òîõèîëäëûã ýðò èëð¿¿ëýõ. äýìæèõýä ÷èãëýñýí ¿éë àæèëëàãàà ÿâóóëàõ 13 . ñóðòàë÷èëãààíû àæèë çîõèîí áàéãóóëàõ  Òóñëàìæ. òàíäàëòûí àðãà õýìæýýã òàñàãòàà òºëºâëºí çîõèîí áàéãóóëàõ. òàñãèéí ýðõëýã÷ ýì÷òýé õàìòðàí õàëäâàðààñ ñýðãèéëýõ. á¿ðòãýõ. ìýäýýëýõ àæëûã çîõèîí áàéãóóëàõ  Òàðõâàð ñóäëàà÷ ýì÷.4. òóñëàìæ ¿éë÷èëãýýíèé ÷àíàðûã ñàéæðóóëàõ ÷èãëýëýýð Ýìíýëãèéí Õàëäâàðûí Õÿíàëòûí Ǻâëºëòýé õàìòðàí ñóðãàëò çîõèîí áàéãóóëàõ  ¯éë÷ë¿¿ëýã÷äèéí äóíä õàëäâàðààñ ñýðãèéëýõ ÷èãëýëýýð ìýäýýëýë.2 ×àíàðûí êîìèññûí ã¿éöýòãýõ ¿¿ðýã  Ýìíýëãèéí õàëäâàðûí õÿíàëòûí çºâëºë. òàðõâàð ñóäëàã÷ ýì÷òýé õàìòðàí àæèëëàæ. ÷àíàðûã ñàéæðóóëàõàä ¿éë÷ë¿¿ëýã÷èéí îðîëöîîã íýìýãä¿¿ëýõ.

3 Ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûí òàíäàëòûí òîãòîëöîî íü Õàëäâàðò ºâ÷èí ñóäëàëûí ¿íäýñíèé òºâèéí äýðãýäýõ òàíäàëòûí ¿íäýñíèé íýãæ.1 Ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûí àíãèëàë.1 Ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûí òàíäàëò íü ºâ÷ëºëèéí òîõèîëäëûí ìýäýýã á¿ðòãýõ. ýðãýí ìýäýýëýõ áîëîí õàðèó àðãà õýìæýý àâ÷ õýðýãæ¿¿ëýõ çýðýã ¿éë àæèëëàãààã áàãòààñàí òîãòîëöîî þì.5 Á¿õ øàòëàëûí ýð¿¿ë ìýíäèéí áàéãóóëëàãûí ýìíýëãèéí ìýðãýæèëòýí íü ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûí ñýæèãòýé òîõèîëäîë á¿ðèéã òàðõâàð ñóäëàã÷ ýì÷èä 24 öàãèéí äîòîð Ýð¿¿ë ìýíäèéí ñàéäûí 100 äóãààð òóøààëààð áàòëàãäñàí õàëäâàðò ºâ÷íèé õàìøèíæ.1. 3.2.1.2. òîõèîëäëûí òîäîðõîéëîëòûã õàëäâàðûí õÿíàëòûí æóðìûí íýãä¿ãýýð õàâñðàëòààð ºãºâ. 3. 3. íýãòãýõ. 3.2 Ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûí òàíäàëòûí çîðèëãî íü õàëäâàðûí òîõèîëäëûí òîäîðõîéëîëòîä ¿íäýñëýí òîõèîëäëûã ýðò èëð¿¿ëæ õàëäâàð òàðõàõààñ ñýðãèéëýõ õàðèó àðãà õýìæýýã òºëºâëºí õýðýãæ¿¿ëýõ. 3. íàñ áàðàëòûã áóóðóóëàõàä îðøèíî. àíõäàã÷. 3.2 Ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûí òîõèîëäëûã îëîí óëñûí ºâ÷íèé àðàâäóãààð àíãèëëûí äàãóó îíîøèéã ùèôðëýæ á¿ðòãýíý. õîëáîãäîõ àðãà õýìæýý àâíà.1 Ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûí òàíäàëòûí íèéòëýã ¿íäýñëýë 3.2 Ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûí òîõèîëäëûí òîäîðõîéëîëò 3. 3.4 Á¿õ øàòëàëûí ýð¿¿ë ìýíäèéí áàéãóóëëàãûí ýìíýëãèéí ìýðãýæèëòýí íü ñýæèãòýé òîõèîëäîë á¿ðèéã ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûí òàíäàëòûí õóóäàñ (Õàëäâàðûí õÿíàëòûí æóðìûí õî¸ðäóãààð õàâñðàëò)-ûí äàãóó èëð¿¿ëæ.8 Òàðõâàð ñóäëàã÷ ýì÷ íü èðãýäýýñ òóñëàìæ. äýãäýëòýýñ óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ çàìààð ºâ÷ëºë. òàðõâàð ñóäëàà÷ ýì÷ íü îíîø áàòëàãäñàí òîõèîëäëûí ìýäýýã ñòàòèñòèê÷ èõ.1. ýìíýëç¿é. ìýäýýëëèéã öóãëóóëàõ. 48 öàãèéí äîòîð òàðõâàð ñóäàëãààã õèéæ. ñýæèãòýé òîõèîëäëûã ÿàðàëòàé ìýäýýëýõ õóóäàñ (öààøèä ÿàðàëòàé ìýäýýëýõ õóóäàñ ãýõ) ÝÑÕÀÕ-ÌÕ1-ýýð. ñýæèãòýé òîõèîëäîë á¿ðèéã òàðõâàð ñóäëàà÷ ýì÷ Ýð¿¿ë ìýíäèéí ñàéäûí 100 äóãààð òóøààëààð áàòëàãäñàí õàëäâàðò ºâ÷íèé õàìøèíæ. á¿ðòãýíý. ä¿í øèíæèëãýý.1. Ãóðàâ. ñóäàëãàà õèéõ. ëàáîðàòîðèîð îíîø áàòëàãäñàí òîõèîëäîëä ýöñèéí îíîøèéã òàâèíà. ¿éë÷èëãýý ¿ç¿¿ëäýã ýð¿¿ë ìýíäèéí áàéãóóëëàãûí òàíäàëòûí íýãæ ãýñýí øàòëàëòòàé áàéíà. 14 .1. Òàðõâàð ñóäëàë.1. íýãæ¿¿äèéí ìåíåæåðýýñ ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûí ñýæèãëýñýí áóþó îíîøèëñîí òîõèîëäëûí ìýäýýã õàëäâàðûí õÿíàëòûí æóðìûí åñ áà àðàâäóãààð õàâñðàëòûí äàãóó àâ÷.6 ßàðàëòàé ìýäýýëýõ õóóäñààð ìýäýýëýãäñýí õàëäâàðò ºâ÷íèé õàìøèíæ.1. ñýæèãòýé òîõèîëäëûí íýãäñýí á¿ðòãýë (ÝÑÕÀÕ-ÌÕ3)-èéí äàãóó á¿ðòãýíý. ¿éë÷èëãýýòýé õîëáîîòîé õàëäâàðûí òàëààðõ ìýäýýëëèéã òîäîðõîé æóðìûí äàãóó àâ÷. Ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûí òàíäàëò 3. áàãà ýì÷èä ÿàðàëòàé ìýäýýëíý.7 Òàðõâàð ñóäëàà÷ ýì÷ íü ºäºð á¿ð òàñàã. 3.1. ãóðàâäàã÷ øàòëàëûí òóñëàìæ. 3. õî¸ðäîã÷. õàðèó àðãà õýìæýý àâàõ àæëûã çîõèîí áàéãóóëíà.

 ßàðàëòàé ìýäýýëýõ õóóäñààð ìýäýýëýãäñýí õàëäâàðò ºâ÷íèé õàìøèíæ. ëàáîðàòîðè áîëîí ñòàòèñòèêèéí ìýðãýæèëòí¿¿ä áàãòàíà. øèíý÷ëýõ. çºâëºìæ áîëîâñðóóëàõ. ëàáîðàòîðèéí ñ¿ëæýýíèé ìåíåæìåíòèéã õàðèóöíà. ìýðãýæëèéí óäèðäëàãààð õàíãàíà. íèéñëýëèéí ýð¿¿ë ìýíäèéí áàéãóóëëàãûí ëàáîðàòîðèóäàä ÿëãàñàí ºñãºâðèéã öóãëóóëæ.1 Õàëäâàðò ºâ÷èí ñóäëàëûí ¿íäýñíèé òºâèéí äýðãýäýõ ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûí òàíäàëòûí ¿íäýñíèé íýãæèéí á¿òýö. ºñãºâºð èëãýýæ.  Òàíäàëòûí ìýäýýëýëä ä¿í øèíæèëãýý õèéæ.3 Ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûí èäýâõèòýé òàíäàëò 3.  Ýð¿¿ë ìýíäèéí òóñëàìæ. áàòàëãààæóóëíà.  Òàíäàëòûí ¿íäýñíèé íýãæ íü àéìàã. Õàëäâàðûí Õÿíàëòûí Ǻâëºëèéí ¿éë àæèëëàãààã óÿëäóóëàí çîõèöóóëæ. ìýðãýæèë àðãà ç¿éí çºâëºãºº ºãºõ áà øààðäëàãàòàé òîõèîëäîëä áàã òîìèëîí àæèëëóóëíà. ýð¿¿ë ìýíäèéí áàéãóóëëàãûí òàíäàëòûí íýãæýýñ ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûí ìýäýýíèé õóóäàñ (õàëäâàðûí õÿíàëòûí æóðìûí àðàâäóãààð õàâñðàëò)-ààð ºäºð á¿ð ìýäýýëýë öóãëóóëíà.3. ýðãýí ìýäýýëíý.  Òàíäàëò. ã¿éöýòãýõ ¿¿ðýã  Òàíäàëòûí ¿íäýñíèé íýãæèéí çîõèöóóëàã÷ íü Õàëäâàðò ºâ÷èí ñóäëàëûí ¿íäýñíèé òºâèéí õàëäâàðò ºâ÷íèé òàíäàëò ñóäàëãàà õàðèóöñàí äýä äàðãà áàéíà. ñýæèãòýé òîõèîëäëûí íýãäñýí á¿ðòãýë (ÝÑÕÀÕ-ÌÕ3)-èéí äàãóó á¿ðòãýíý.  Á¿ðýëäõ¿¿íä ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûí áàãèéí òàðõâàð ñóäëàã÷ ýì÷ íàð. ÷àíàðûã ñàéæðóóëàõ. ä¿í øèíæèëãýý õèéæ. õýðýãæ¿¿ëñýí õàðèó àðãà õýìæýýíèé ¿éë àæèëëàãààã äîëîî õîíîã á¿ð ä¿ãíýæ. íèéñëýëèéí ýð¿¿ë ìýíäèéí ãàçàð.  Ýð¿¿ë ìýíäèéí áàéãóóëëàãûí òàíäàëòûí ÷àíàð. ôàêñààð ýðãýí ìýäýýëíý. 15 .  Ýð¿¿ë ìýíäèéí ÿàìíû õàëäâàðò ºâ÷íèé àñóóäàë õàðèóöñàí ìýðãýæèëòýí íü òàíäàëòûí ¿íäýñíèé íýãæèéã ìýðãýæèë.  Äýëõèéí Ýð¿¿ë Ìýíäèéí Áàéãóóëëàãûí ëàâëàãàà ëàáîðàòîðèóäàä øèíæëýãäõ¿¿í.  Îëîí óëñûí ìýäýýëëèéã öóãëóóëæ íýãæ¿¿äýä ìýäýýëíý. ¿éë àæèëëàãààíä õÿíàëò òàâèíà. õàëäâàð ýñýðã¿¿öýõ àðãà õýìæýýíèé òàëààð ãàðûí àâëàãà.  Àéìàã. áàòàëãààæóóëàëò õèéí ýðãýí ìýäýýëæ.3.  Ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûí õÿíàëòûí ¿íäýñíèé òîãòîëöîîã (öààøèä ¿íäýñíèé òîãòîëöîî ãýõ) á¿ðä¿¿ëýõ àæëûã çîõèîí áàéãóóëàõ. ¿éë÷èëãýýíèé àþóëã¿é áàéäëûã õàíãàõ.  Õ¿ëýýí àâñàí ìýäýýã íýãòãýí. ä¿¿ðãèéí ýð¿¿ë ìýíäèéí íýãäýë. àðãà ç¿éí óäèðäëàãààð õàíãàí àæèëëàíà. ëàáîðàòîðèóäàä õÿíàëòûí ñîðèëûã èëãýýõ áà ÷àíàðûí õÿíàëò õèéíý. õàëäâàðààñ ñýðãèéëýõ. ñýæèãòýé òîõèîëäîë òóñ á¿ðèéã Ýð¿¿ë ìýíäèéí ñàéäûí 100 äóãààð òóøààëààð áàòëàãäñàí õàëäâàðò ºâ÷íèé õàìøèíæ. Ï¿ðýâ ãàðèã á¿ð ýëåêòðîí õýëáýðýýð.

 Ñóì. õ¿ëýýí àâàõ. ºðõèéí ýìíýëãèéí ìýðãýæèëòýí ìýñ àæèëáàðààñ õîéø 30 õ¿ðòýë õîíîãò ìýñ àæèëáàðûí äàðààõ õàëäâàðûã øèíæ òýìäãýýð òàíäàæ á¿ðòãýíý (Õàëäâàðûí õÿíàëòûí æóðìûí äºðºâä¿ãýýð õàâñðàëò). ¯¿íä:  Ýð¿¿ë ìýíäèéí áàéãóóëëàãûí Õàëäâàðûí Õÿíàëòûí Ǻâëºë íü ìýñ çàñàë.3 Õî¸ð áà ãóðàâ äàõü øàòëàëûí òóñëàìæ ¿éë÷èëãýý ¿ç¿¿ëäýã óëñ. 3.  Ñóì. òóëãàìäñàí àñóóäëûã òîäîðõîéëîí øèéäâýðë¿¿ëíý. õóâèéí õýâøëèéí ýð¿¿ë ìýíäèéí áàéãóóëëàãûí ò¿âøèíä òàíäàëòûã äàðààõ çààâðûí äàãóó ã¿éöýòãýíý. äàäëàãàæèë. ìýäðýë çýðýã ýì÷èëãýýíèé á¿õ òàñàã.  Øààðäëàãàòàé òîõèîëäîëä øèíæèëãýýíä ñîðüöûã çîõèõ æóðìûí äàãóó àâ÷. ñýðãýýí çàñàõ.  Ýìíýëãèéí Õàëäâàðûí Õÿíàëòûí Ǻâëºëèéí ¿éë àæèëëàãààíû òàéëàíãèéí íýãòãýëèéã óëèðàë òóòàì àâ÷ õýëýëöýí. øààðäëàãàòàé àñóóäëààð õîëáîãäîõ áàéãóóëëàãàä ñàíàë îðóóëàõ ¿¿ðýã õ¿ëýýíý. ¯¿íä:  Ýìíýëãèéí ìýðãýæèëòýí íü ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûí òîõèîëäëûã Õàëäâàðûí õÿíàëòûí æóðìûí íýãä¿ãýýð õàâñðàëòàä ºãñºí òîõèîëäëûí òîäîðõîéëîëòîä ¿íäýñëýí èäýâõèòýé òàíäàëòààð èëð¿¿ëæ. äîòîð. ä¿ãíýëò ãàðãàíà. ºðõèéí ýìíýëãèéí ìýðãýæèëòýí íü òºðñíººñ õîéø 30 õ¿ðòýë õîíîãò ýõ áà íÿðàéí õàëäâàðûã Õàëäâàðûí õÿíàëòûí æóðìûí çóðãàà. ñýõýýí àìüäðóóëàõ. õàðèó àðãà õýìæýýã øóóðõàé çîõèîí áàéãóóëíà.3. ãýìòýë. õîëáîãäîõ áàéãóóëëàãàä óäèðäëàãà.  Ñóì.  Àíõàí øàòíû ýð¿¿ë ìýíäèéí áàéãóóëëàãûí ýìíýëãèéí ìýðãýæèëòýí 48 öàãèéí äîòîð ýïèäåìèîëîãèéí ñóäàëãàà õèéæ.2 Àíõàí øàòíû òóñëàìæ ¿éë÷èëãýý ¿ç¿¿ëäýã ýð¿¿ë ìýíäèéí áàéãóóëëàãûí ò¿âøèíä ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûí èäýâõòýé òàíäàëòûã äàðààõ àðãà÷ëàëààð õèéíý. õàäãàëæ.  Ýìíýëãèéí ìýðãýæèëòýí ýìíýëãýýñ øàëòãàëñàí õàëäâàð ãýæ ñýæèãëýñýí áîëîí îíîøèëñîí òîõèîëäîë á¿ðèéã 24 öàãèéí äîòîð ÝÑÕÀÕ- ÌÕ1 ÿàðàëòàé ìýäýýëýõ õóóäñààð Õàëäâàðûí õÿíàëòûí æóðìûí àðâàíäºðºâ áîëîí àðâàíòàâäóãààð õàâñðàëòàä çààñàí ìýäýýëëèéí óðñãàëûí äàãóó ìýäýýëíý. àðãà ç¿éí äýìæëýã ¿ç¿¿ëíý. 16 . ýïèäåìèîëîãèéí ñóäàëãàà õèéæ. õ¿¿õýä. äîëîî. òýýâýðëýí ëàáîðàòîðèä õ¿ðã¿¿ëæ. 3. ºðõèéí ýì÷ íü ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûí îíîø áàòëàãäñàí òîõèîëäëûã ìýäýýíèé ìàÿãò (Õàëäâàðûí õÿíàëòûí æóðìûí åñ. îíîøèéã áàòàëãààæóóëíà.  ¯íäýñíèé òîãòîëöîîíû ¿éë àæèëëàãààíû õýðýãæèëòèéí ÿâö. íàéìäóãààð õàâñðàëò äàõü øèíæ òýìäãýýð òàíäàí èëð¿¿ëæ.3. ìýðãýøèë äýýøë¿¿ëýõ áàéäàëä õÿíàëò òàâüæ.  Õàëäâàðûí õÿíàëòûí ÷èãëýëýýð ýð¿¿ë ìýíäèéí ìýðãýæèëòíèé ñóðãàëò. íýãæ¿¿äýä ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûí èäýâõèòýé òàíäàëòûí òîãòîëöîîã çîõèîí áàéãóóëíà. ¿ð ä¿íã õàëäâàðûí õÿíàëòûí ¿íäýñíèé õîðîîíä òàéëàãíàõ. á¿ðòãýíý. àðàâäóãààð õàâñðàëò)-ûí äàãóó íýãòãýí äýýä øàòíû áàéãóóëëàãàä ìýäýýëíý.

öóñíû õàëäâàð. ýìíýëç¿éí àæèëáàðûã òàíäàõ õóóäàñ (ýíýõ¿¿ æóðìûí àðâàííýãä¿ãýýð õàâñðàëò)-ûã òóñ òóñ õºòºëæ. ìýñ àæèëáàðûí äàðààõ õàëäâàðûã èëð¿¿ëæ. áàéãóóëëàãûí òàðõâàð ñóäëàà÷ ýì÷èä. àìüñãàëûí çàìûí õàëäâàð.3. Ýì÷ëýã÷ ýì÷ ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûã ñýæèãëýñýí áîëîí îíîøèëñîí òîõèîëäîëä òàðõâàð ñóäëàà÷ ýì÷òýé õàìòðàí ýïèäåìèîëîãèéí ñóäàëãààã õèéæ.  Òàñãèéí ýýëæèéí ñóâèëàã÷ ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûã øèíæ òýìäãýýð òàíäàõ õóóäàñ (Õàëäâàðûí õÿíàëòûí æóðìûí ãóðàâäóãààð õàâñðàëò)-ûã ºäºð á¿ð õºòºëæ. ñóäàñíû òîãòîëöîîíû. Ìýñ çàñëûí òàñãèéí ýì÷ ìýñ àæèëáàðûí òàíäàëòûí õóóäàñ (Õàëäâàðûí õÿíàëòûí æóðìûí òàâäóãààð õàâñðàëò)-ûã ìýñ àæèëáàð õèéëãýñýí ºâ÷òºí á¿ðò õºòºëæ. ÿñ áîëîí ¿åíèé. îíîøèëñîí òîõèîëäîë á¿ðèéã òàðõâàð ñóäëàà÷ ýì÷èä ìýäýýëíý. 17 . í¿ä.  ªâ÷íèé ò¿¿õýíä õàâñàðãàñàí ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûí òàíäàëòûí õóóäàñ (Õàëäâàðûí õÿíàëòûí æóðìûí õî¸ðäóãààð õàâñðàëò)-ûã ýì÷ëýã÷ ýì÷ õºòºëæ.  Ýð¿¿ë ìýíäèéí áàéãóóëëàãûí ñòàòèñòèê÷ ýì÷ ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàð ãýæ ñýæèãëýñýí áîëîí îíîøèëñîí òîõèîëäîë á¿ðèéã 24 öàãèéí äîòîð ÝÑÕÀÕ-ÌÕ 1 ÿàðàëòàé ìýäýýëýõ õóóäñààð Õàëäâàðûí õÿíàëòûí æóðìûí àðâàíäºðºâ. ç¿ðõ. õàëèìíû. òîõèîëäëûí òîäîðõîéëîëòîä ¿íäýñëýí ñýæèãòýé òîõèîëäëûã èëð¿¿ëæ. 3. áàéãóóëëàãûí òàðõâàð ñóäëàà÷ ýì÷èä. ìýäýýëëèéã ýì÷ áà òàñãèéí ìåíåæåðò ºäºð á¿ð òàíèëöóóëíà. òîõèîëäëûí òîäîðõîéëîëòûã ¿íäýñëýí ñýæèãòýé òîõèîëäëûã èëð¿¿ëæ. õîîëîéí áîëîí ìýäðýëèéí òîãòîëöîîíû õàëäâàðóóä ãýæ àíãèëàí Îëîí óëñûí ºâ÷íèé 10-ð àíãèëëûí äàãóó îíîøèéã ùèôðëýí á¿ðòãýíý. öóñààð äàìæèõ. àðâàíòàâäóãààð õàâñðàëòàíä çààñàí ìýäýýëëèéí óðñãàëûí äàãóó ìýäýýëíý. Ẻð øýýñíèé çàìûí õàëäâàð. òàðõâàð ñóäëàà÷ ýì÷ íü îíîøèéã ýìíýëç¿é. Òàñãèéí ýðõëýã÷ èäýâõèòýé òàíäàëòûã õýðýãæ¿¿ëýõ àæëûã çîõèîí áàéãóóëàõ áà õýðýãæèëòýä õÿíàëò òàâèíà.  Óëñ. Ìýñ çàñëûí òàñãèéí áîîëòûí áîëîí ýýëæèéí ñóâèëàã÷ ìýñ àæèëáàðûí äàðààõ õàëäâàðûã øèíæ òýìäãýýð òàíäàõ õóóäàñ (Õàëäâàðûí õÿíàëòûí æóðìûí äºðºâä¿ãýýð õàâñðàëò). á¿ðòãýõ áà ñýæèãëýñýí. ÷èõ. õàìàð.  Ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûã ìýñ àæèëáàðûí äàðààõ õàëäâàð. ìýäýýëëèéã ýì÷ëýã÷ ýì÷èä ìýäýýëíý. õóâèéí õýâøëèéí á¿õ ýð¿¿ë ìýíäèéí áàéãóóëëàãûí ñòàòèñòèê÷ ýì÷ ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàð ãýæ ñýæèãëýñýí áîëîí îíîøèëñîí òîõèîëäîë á¿ðèéã 24 öàãèéí äîòîð ÝÑÕÀÕ-ÌÕ 1 ÿàðàëòàé ìýäýýëýõ õóóäñààð Õàëäâàðûí õÿíàëòûí æóðìûí àðâàíäºðºâ. àðüñ. õàðèó àðãà õýìæýýã øóóðõàé àâ÷ õýðýãæ¿¿ëíý. àðâàíòàâäóãààð õàâñðàëòàä çààñàí ìýäýýëëèéí óðñãàëûí äàãóó ìýäýýëíý. õîîë áîëîâñðóóëàõ ýðõòýí òîãòîëöîîíû. òàðõâàð ñóäëàà÷ ýì÷ íü ñòàòèñòèê÷ ýì÷èä ìýäýýëíý. òàðõâàð ñóäàëãààãààð áàòàëãààæóóëàí ñòàòèñòèê÷ ýì÷èä ìýäýýëíý. ëàáîðàòîðè. íºõºí ¿ðæèõ¿éí ýðõòýí òîãòîëöîîíû.4 Àìàðæèõ ãàçðóóä áîëîí òºðºõ òàñàãò õèéõ òàíäàëò  Ýì÷ ºâ÷íèé ò¿¿õýíä õàâñàðãàñàí ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûí òàíäàëòûí õóóäàñ (ýíýõ¿¿ æóðìûí àðâàííýãä¿ãýýð õàâñðàëò)-ûã õºòºëæ.

Æèøýý íü: Áººð øýýñíèé çàìûí. á¿ðòãýíý. 2. àëäààã îëæ çàñíà.  Íÿðàéí òàñãèéí ýýëæèéí ñóâèëàã÷ íÿðàéí õàëäâàðûã øèíæ òýìäãýýð òàíäàõ õóóäàñ (æóðìûí íàéìäóãààð õàâñðàëò)-ûã õºòëºõ áà ìýäýýëëèéã òàñãèéí ìåíåæåð. ä¿í øèíæèëãýý õèéõ  Ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûí äýãäýëòèéã ýðò ñýðýìæ¿¿ëýõ.  Äàðààõ ¿ç¿¿ëýëò¿¿äèéã òîäîðõîéëíî. õîîë áîëîâñðóóëàõ ýðõòýí òîãòîëöîîíû õàëäâàð ãýõ ìýò. Óã ¿ç¿¿ëýëòèéã õàëäâàðûí òºðºë òóñ á¿ðò òîîöîæ ãàðãàíà. õàðèó àðãà õýìæýýã øóóðõàé áîëãîõ çîðèëãîîð ìýäýýëëèéí ñ¿ëæýý. 3. äîëîîäóãààð õàâñðàëòóóä)-ûã õºòºëæ. Ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûí ºâ÷ëºë 100 ºâ÷òºíä Òóõàéí ñàðä øèíýýð èëð¿¿ëæ ñàðä á¿ðòãýñýí õàëäâàðûí øèíý òîõèîëäëûí òîîã ýì÷ë¿¿ëñýí íèéò ¿éë÷ë¿¿ëýã÷èéí òîîíä õàðüöóóëæ 100 õýâòýí ýì÷ë¿¿ëýã÷èéí õýäýí Øèíýýð á¿ðòãýãäñýí õàëäâàðûí òîõèîëäëûí òîî õóâü íü õàëäâàðò ºðòºæ áàéãààã 18 .  Ýì÷ëýã÷ ýì÷ ìýñ àæèëáàðààð òºðñºí ýõ÷¿¿äèéí ìýñ àæèëáàðûí äàðààõ õàëäâàðûã òàíäàëòûí õóóäàñ (æóðìûí çóðãààäóãààð õàâñðàëò)-ûí äàãóó òàíäàæ èëð¿¿ëæ.Ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûí åðºíõèé ºâ÷ëºë 100 Òóõàéí æèëä óã õàëäâàðààð ºâ÷òºíä 1 æèëä ºâ÷èëñºí íèéò ºâ÷òíèé òîîã õýâòýí ýì÷ë¿¿ëñýí íèéò ºâ÷òíèé òîîíä õàðüöóóëæ 100 õýâòýí Õàëäâàð àâñàí íèéò ºâ÷òíèé òîî ýì÷ë¿¿ëýã÷èéí õýäýí õóâü íü -----------------------------------------------------------------------. ñòàíäàðò.  Õàëäâàðûí ñýæèãòýé òîõèîëäîëä ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûí òàðõâàð ñóäàëãààíû õóóäàñ (Ýð¿¿ë Ìýíäèéí Ñàéäûí 100-ð òóøààëûí äºðºâä¿ãýýð õàâñðàëò)-ààð ñóäàëíà. ñýðãèéëýõ òàëààð ìºðäºãäºæ áàéãàà õóóëü òîãòîîìæ. Ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûí åðºíõèé ºâ÷ëºë òóõàéí Óã ¿ç¿¿ëýëòèéã æèëýýð òîîöîæ õàëäâàðûí ýðñäýëò õ¿÷èí ç¿éëä ºðòñºí 100 ºâ÷òºíä 1 æèëä ãàðãàõ áºãººä õàëäâàðûí ºíäºð ýðñäýë á¿õèé ýìíýë ç¿éí Õàëäâàð àâñàí íèéò ºâ÷òíèé òîî àæèëáàðûí ¿åä òîîöîæ ãàðãàíà.  Òàðõâàð ñóäëàà÷ ýì÷ íü õ¿ëýýí àâñàí ìýäýýã íýãòãýí ñóäàëãàà. õàðèó àðãà õýìæýýã øóóðõàé àâ÷ õýðýãæ¿¿ëíý. çààâàð. òàðõâàð ñóäëàëûí ä¿ãíýëò ãàðãàíà.  Ìýäýýëýëä ä¿í øèíæèëãýý õèéõèéí ºìíº òàðõâàð ñóäëàà÷ áà ñòàòèñòèê÷ ýì÷ ìýäýýíèé á¿ðýí. ä¿í øèíæèëãýý õèéæ.õ 100 Æèøýýëáýë: Äàâñàãíû Õàëäâàðûí ýðñäýëä ºðòñºí á¿õ ºâ÷òíèé òîî êàòåòåðòýé áàéñàí íèéò ºâ÷òíèé õýäýí õóâü íü Ẻð øýýñíèé çàìûí õàëäâàðò ºðòñºí ãýõ ìýò.  Ýì÷ëýã÷ ýì÷ ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûã ñýæèãëýñýí áîëîí îíîøèëñîí òîõèîëäîëä òàðõâàð ñóäëàà÷ ýì÷òýé õàìòðàí ýïèäåìèîëîãèéí ñóäàëãààã õèéæ. -----------------------------------------------------------------. á¿òýí áà ¿íýí áîäèò áàéäëûã áàòàëãààæóóëæ. òóøààë. ìýäýýëëèéã òàñãèéí ìåíåæåð áîëîí ýì÷ëýã÷ ýì÷èä ºäºð á¿ð òàíèëöóóëíà. àìüñãàëûí çàìûí. ¯¿íä: ¯ç¿¿ëýëò¿¿ä Òàéëáàð 1. 3. ýì÷ëýã÷ ýì÷èä ºäºð á¿ð òàíèëöóóëíà.  Òàñãèéí ýýëæèéí ñóâèëàã÷ ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûã øèíæ òýìäãýýð òàíäàõ õóóäàñ (ýíýõ¿¿ æóðìûí ãóðàâ. çóðãàà.õ100 õàëäâàðò ºðòºæ áàéãààã Òóõàéí õóãàöààíä ýì÷ë¿¿ëñýí íèéò ºâ÷òíèé òîî òîäîðõîéëíî.4 Ìýäýýëýëä ñóäàëãàà. æóðìûí äàãóó õàëäâàðûí ãîëîìòîíä õàðèó àðãà õýìæýýã øóóðõàé õýðãýæ¿¿ëíý.  Õàëäâàðò ºâ÷èíòýé òýìöýõ. ñàíã á¿ðä¿¿ëíý.

íèéñëýëèéí Ýð¿¿ë ìýíäèéí ãàçàð çýðýã áàéãóóëëàãóóäàä òóñ òóñ ýðãýí ìýäýýëíý. Æèøýý íü: Áººð øýýñíèé çàìûí. ìåíåæåð íü ýð¿¿ë ìýíäèéí àæèëòíóóääàà ýðãýí ìýäýýëíý.  Ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûí ¿¿ñãýã÷èéí á¿òýö. ýðñäýëò õ¿÷èí ç¿éëñ. òýäãýýðèéí àíòèáèîòèêò ìýäðýã ÷àíàðûã òîäîðõîéëíî.5 Ýðãýí ìýäýýëýõ òîãòîëöîî  Ýð¿¿ë ìýíäèéí õºãæëèéí ¿íäýñíèé òºâèéí Ñòàòèñòèê ìýäýýëëèéí àëáà íü ñàðûí ìýäýýíä íýãòãýë õèéæ. 19 . Àéìàã. íýãæèä. ä¿¿ðýãò ýðãýí ìýäýýëíý.õ100 ¿éë÷ë¿¿ëýã÷èéí òîîíä õàðüöóóëæ Õàëäâàðûí ýðñäýëä ºðòñºí íèéò õ¿íèé òîî óã àæèëáàð õèéãäñýí 100 ýì÷ë¿¿ëýã÷èéí õýäýí õóâü íü õàëäâàðò ºðòºæ áàéãààã òîäîðõîéëíî.  Òàðõâàð ñóäëàà÷ ýì÷ íü õ¿ëýýí àâñàí ìýäýýíä òàðõâàð ñóäëàëûí ñóäàëãàà.  Òàíäàëòûí òîãòîëöîîíû ¿ð ä¿íã ¿íýëíý.  Òàñãèéí ýðõëýã÷. àéìàã. õîîë áîëîâñðóóëàõ ýðõòýí òîãòîëöîîíû õàëäâàð. Óã ¿ç¿¿ëýëòèéã ñàð òóòàì õàëäâàðûí òºðºë òóñ á¿ðò òîîöîæ ãàðãàíà. íèéñëýëèéí Ýð¿¿ë ìýíäèéí ãàçàðò äàðàà ñàðûí 15-íû äîòîð áè÷ãýýð áîëîí ýëåêòðîí øóóäàíãààð ýðãýí ìýäýýëíý. ä¿ãíýëòèéã õîëáîãäîõ òàñàã. Õàëäâàðûí õÿíàëòûí çºâëºë. Óã ¿ç¿¿ëýëòèéã ñàð Òóõàéí õóãàöààíä õýâòýæ ýì÷ë¿¿ëñýí íèéò òóòàì õàëäâàðûí òºðºë òóñ á¿ðò ºâ÷òíèé òîî òîîöîæ ãàðãàíà. àìüñãàëûí çàìûí. Õàëäâàðûí Õÿíàëòûí Õîðîî. Æèøýý íü: Ìýñ çàñëûí øàðõíû õàëäâàð õàãàëãàà õèéëãýñýí 100 ºâ÷òºíä.õ 100 òîäîðõîéëíî.  Àéìàã. ñàð òóòàì íýãòãýë õèéæ. õºäëºë ç¿é. íÿðàéí ¿æèë ãýõ ìýò. ¿¿ñýõ ìåõàíèçìûã ñóäëàí òîãòîîíî. Õàëäâàðò ºâ÷èí ñóäëàëûí ¿íäýñíèé òºâ.  Ñòàòèñòèê÷ ýì÷ íü ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûí ìýäýýíä äîëîî õîíîã. Ìýðãýæëèéí Õÿíàëòûí Ãàçàð. ä¿í øèíæèëãýý õèéæ. íèéñëýëèéí Ýð¿¿ë Ìýíäèéí Ãàçðààñ ñàðûí ìýäýýíä íýãòãýë õèéæ.ì  Ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûí á¿òýö. òàðõâàð ñóäëàà÷ ýì÷èä ìýäýýëíý. óëèðàë òóòàì ñóì. 3. 4.¯ç¿¿ëýëò¿¿ä Òàéëáàð -----------------------------------------------------------------------.  Õàëäâàðààñ ñýðãèéëýõ áîëîí õàëäâàð ýñýðã¿¿öýõ õàðèó àðãà õýìæýýã òºëºâëºí øààðäëàãàòàé àñóóäëààð ñàíàë áîëîâñðóóëíà.Õàëäâàðûí ºâ÷ëºë òóõàéí õàëäâàðûí ýðñäýëò õ¿÷èí ç¿éëä Òóõàéí ñàðä øèíýýð èëð¿¿ëæ ºðòñºí 100 ºâ÷òºíä ñàðä á¿ðòãýñýí õàëäâàðûí øèíý òîõèîëäëûí òîîã óã ýðñäýëò õ¿÷èí Øèíýýð á¿ðòãýãäñýí òîõèîëäëûí òîî ç¿éëä ºðòñºí íèéò ----------------------------------------------------------. Öóñàí õàëäâàðûí ºâ÷ëºë òºâèéí âåíèéí êàòåòåðòýé 100 ºâ÷òºíä ã.

ä¿¿ðãèéí íàðèéí àíãèëàë ñîðüö ºðõèéí ýìíýëýã ýìíýëýã ìýðãýæëèéí ýìíýëýã Öóñíû öóñ õàëäâàð øýýñ Çàäëàíãèéí ìàòåðèàë Ìýñ Øàðõíû àð÷äàñ àæèëáàðûí Øàðõíû ø¿¿äýñ. õàëäâàð á¿òýö. ¿éë ýðõòýí Øóëóóí ãýäýñíèé á¿òýö. ¿éë Öóñ ñòàíäàðò MNS 5295. èäýý äàðààõ Çàäëàíãèéí ìàòåðèàë õàëäâàð Áººð øýýñíèé Øýýñ çàìûí õàëäâàð Ò¿ð¿¿ áóë÷èðõàéí Ñóìûí øèíãýí ýìíýëãèéíá¿òýö.1 Ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûí ëàáîðàòîðèéí îíîøèëãîîã äàðààõ 3 ò¿âøèíä çîõèîí áàéãóóëíà. ñóì äóíäûí Àéìàã. Òºðºëæñºí ýìíýëýã. çàëãèóðûí øèíæèëãýý àð÷äàñ õèéãäýíý. Çàäëàíãèéí ìàòåðèàë ¿éë Àìüñãàëûí Áðîíõèéí óãààäàñ àæèëëàãààíû çàìûí õàëäâàð Öýð ñòàíäàðò Õàìàð çàëãèóðûí MNS àð÷äàñ 5082:2001. Õèéãäýõ øèíæèëãýý Õàëäâàðûí Øèíæèëãýýíèé Ñóì. ¿éë ýìíýëãèéí àæèëëàãààíû òîãòîëöîîíû àð÷äàñ àæèëëàãàà á¿òýö. õèéãäýíý. àæèëëàãàà Õîäîîäíû óãààäàñ MNS 5081- 2001 MNS 5203- Öóñààð Çàäëàíãèéí ìàòåðèàë 2001 ñòàíäàðòàä 2002 äàìæèõ Öóñ çààãäñàí çààãäñàí õàëäâàðóóä ªðõèéí øèíæèëãýý øèíæèëãýý Íÿðàéí Çàäëàíãèéí ìàòåðèàë ýìíýëãèéí Öóñ õèéãäýíý. ĺðºâ. ͺõºí Øýýñ ¿ðæèõ¿éí Çàäëàíãèéí ìàòåðèàë ýðõòýí ¯òðýýíèé àð÷äàñ òîãòîëöîîíû Õºõíèé èäýý. Ïëåâðèéí øèíãýí Çàäëàíãèéí ìàòåðèàë Àéìãèéí Òºðºëæñºí Ñóì äóíäûí Õîîë ªòãºí íýãäñýí íàðèéí ýìíýëãèéí áîëîâñðóóëàõ Áººëæèñ ýìíýëãèéí ìýðãýæëèéí á¿òýö. ¿éë Õ¿éí àð÷äàñ àæèëëàãàà ªòãºí MNS 5292- Í¿äíèé àð÷äàñ Òàðõè íóãàñíû øèíãýí 2003 Òóóðàëòûí øèíãýí ñòàíäàðòàä ×èõíèé àð÷äàñ çààãäñàí Õàìàð. Ëàáîðàòîðèéí òàíäàëò 4. ø¿¿ðýë Óìàéãààñ ÿëãàð÷ áóé ø¿¿ðýë Øýýñíèé ñ¿âíèé àð÷äàñ Áóñàä Öóñ õàëäâàðóóä Çàäëàíãèéí ìàòåðèàë Í¿äíèé àð÷äàñ 20 .

8 Ëàáîðàòîðèéí òàñãèéí ýðõëýã÷ íü Ýìíýëãèéí õàëäâàðûí õÿíàëòûí çºâëºëòýé õàìòðàí ñîðüö öóãëóóëàõ.1 Õî¸ð áà ãóðàâ äàõü øàòëàëûí òóñëàìæ. áýëäìýë¿¿ä.3 Áè÷èë õàðàõ (ÁÕ).1.1. ¿éë÷èëãýý ¿ç¿¿ëäýã ýìíýëýã.7 Ëàáîðàòîðèéí òàñãèéí ýðõëýã÷ íü àíòèáèîòèê áîëîí áóñàä õèìè çàñëûí ýì. ×èõíèé àð÷äàñ Òàðõè íóãàñíû øèíãýí Èäýý.2 Õýðýâ òóõàéí ýð¿¿ë ìýíäèéí áàéãóóëëàãà ìèêðîáèîëîãèéí ëàáîðàòîðèã¿é áîë ººð ëàáîðàòîðèòàé ãýðýý áàéãóóëàí àæèëëàíà.1.1.10 Ýìíýëãèéí îð÷íû ýð¿¿ë ç¿éí øèíæèëãýýã MNS 54842005 àðãà÷ëàëûí äàãóó õèéíý. ýìíýëãèéí àæèëòíóóäàä ýíý òàëààð çºâ äàäàë. ôåðìåíò õîëáîîò óðâàë (ÔÕÓ). ¿éë÷èëãýý ¿ç¿¿ëäýã ýìíýëã¿¿ä øààðäëàãàòàé òîõèîëäîëä ñîðüöûã çààâðûí äàãóó öóãëóóëæ äàðààãèéí øàòëàëûí ëàáîðàòîðèä èëãýýæ.1. 4. õàëäâàðã¿éòãýëèéí áîäèñóóäûí òýñâýðæèëòèéí òàëààðõ ìýäýýëëèéã Õàëäâàðûí Õÿíàëòûí Ǻâëºëä ñàð òóòàì òàéëàãíàíà.1.5 Ëàáîðàòîðèéí ýì÷ íàð ýìíýëãèéí îð÷èíä ýðãýëòýíä áàéãàà áîëçîëò ýìãýãòºðºã÷ áîëîí ýìãýãòºðºã÷ áè÷èë áèåòíèé á¿òöèéã Õàëäâàðûí õÿíàëòûí æóðìûí àðâàíõî¸ðäóãààð õàâñðàëòûí äàãóó á¿ðòãýæ. ÿëãàí ä¿éõ øèíæèëãýýã Ýìíýëç¿éí ëàáîðàòîðèéí ìýðãýæèëòíèé óäèðäàìæ (II áîòü)-ä çààãäñàí àðãà÷ëàëûí äàãóó ã¿éöýòãýíý. ¿ðýâñëèéí øèíãýí 4. ëàáîðàòîðèä õ¿ðãýõ ¿éë àæèëëàãààã îíîâ÷òîé çîõèîí áàéãóóëàõ. 4. ºðãºòãºñºí ¿éë÷èëãýýòýé áåòà- 21 . 4.1. áàêòåðè ºñãºâºðëºí ÿëãàí ä¿éõ (ÁªßÄ). 4. 4. õàíäëàãà îëãîõîä ÷èãëýñýí ñóðãàëò ÿâóóëíà.1. àíòèáèîòèê ìýäðýã ÷àíàð (ÀÌ×).4 Ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûí ¿¿ñãýã÷èéã òîäîðõîéëîõ. âèðóñ ÿëãàõ (Âß) çýðýã øèíæèëãýýíèé àðãóóäûã àøèãëàí ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûí ¿¿ñãýã÷. 4.11 Ýð¿¿ë ìýíäèéí áàéãóóëëàãà á¿ð îð÷íû ýð¿¿ë ç¿éí øèíæèëãýýíèé ãðàôèêèéã ººðèéí ¿éë àæèëëàãààíû îíöëîãò òîõèðóóëàí áîëîâñðóóëæ ìºðäºíº. 4. ýð¿¿ë ìýíäèéí áàéãóóëëàãà ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûí ñýæèãòýé òîõèîëäëûã ëàáîðàòîðèéí øèíæèëãýýãýýð áàòàëãààæóóëíà.1.9 Ýìíýëç¿éí ëàáîðàòîðèéí ìýðãýæèëòíèé óäèðäàìæ (II áîòü)-ä çààãäñàí æóðìûí äàãóó ñîðüöûã öóãëóóëæ. ºðõèéí ãýõ ìýò àíõàí øàòíû òóñëàìæ. îíîøèéã áàòàëãààæóóëíà. õóðäàâ÷èëñàí øèíæèëãýý (ÕØ). äàðõàí òóÿàðàëò áè÷èë õàðàõ (ÄÒÁÕ). õ¿ðãýõ àæëûã ã¿éöýòãýõ áà áèåëýëòýä ëàáîðàòîðèéí ýì÷ õÿíàëò òàâüæ àæèëëàíà. âàíêîìèöèíä òýñâýðæñýí ýíòåðîêîêê. 4. àðèóòãàë. Õàëäâàðûí õÿíàëòûí æóðìûí àðâàíãóðàâäóãààð õàâñðàëòûí äàãóó á¿ðòãýíý. 4.12 Ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûã ãîëëîí ¿¿ñãýäýã îëîí ýìýíä òýñâýðæñýí íÿí (Ìåòèöèëëèíä òýñâýðæñýí Staphyllococcus aureus. õàäãàëæ. õàäãàëàõ.1. 4.1. ïîëèìåðàçèéí ãèíæèí óðâàë (ÏÃÓ). òàðõâàð ñóäëàà÷ áîëîí ýì÷ëýã÷ ýì÷èéã ìýäýýëëýýð õàíãàæ àæèëëàíà. Ñóì.1. öóñ øóóä áóñ íààëäóóëàõ óðâàë (ÖØÁÍÓ). 4.6 Ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûí ¿¿ñãýã÷èéí àíòèáèîòèêò ìýäðýã ÷àíàðûã Ýìíýëç¿éí ëàáîðàòîðèéí ìýðãýæèëòíèé óäèðäàìæ (II áîòü)-ä çààãäñàí àðãà÷ëàëààð òîäîðõîéëæ. ò¿¿íèé áèîëîãèéí õýâ øèíæèéã òîäîðõîéëíî.

ëàêòàìàç ÿëãàðóóëàã÷ ýíòåðîáàêòåð çýðýã)-èéí òàðõàëòûã òàíäàõ çîðèëãîîð ýð¿¿ë ìýíäèéí áàéãóóëëàãûí ºíäºð ýðñäýëòýé öýã¿¿äýä àæèëëàäàã ýð¿¿ë ìýíäèéí ìýðãýæèëòí¿¿äýä áîëîí òýäãýýð îð÷íû ýð¿¿ë ç¿éí øèíæèëãýýã óëèðàë òóòàì õèéæ.17 Ëàáîðàòîðèéí òàíäàëòûí ìýäýýëýëä ¿íäýñëýí ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûí ¿¿ñãýã÷èéí á¿òýö.14 Òóõàéí áàéãóóëëàãàä õýðýãëýæ áóé õàëäâàðã¿éòãýëèéí áîäèñûí íÿíãèéí ýñðýã èäýâõèéã òîäîðõîéëæ. ëàáîðàòîðèä õîîëëîõ. õàëäâàðã¿éòãýëèéí áîäèñûí õýðýãëýýíä õÿíàëò òàâèõàä îðîëöîíî. í¿ä. ãîî ñàéõíû ¿éë÷èëãýý õèéõèéã õîðèãëîíî.1.1. òýýâýðëýíý. æóðìûí äàãóó õàëäâàðã¿éòãýë.1. 4. B.mycoides. òýäãýýðèéí àíòèáèîòèêò ìýäðýã áàéäëûí òàíäàëòûí ìýäýýëëèéí ñàí á¿ðä¿¿ëíý.1. B. ãàðàà óãààñàí áàéíà.  Õýðýãëýñýí áàãàæ.  Ëàáîðàòîðèéí ýðõëýã÷ íü áèîàþóëã¿é àæèëëàãààíû äýãëýìèéí õýðýãæèëòýä õÿíàëò òàâèíà.megaterium. ëàáîðàòîðèîñ ãàðàõäàà òàéëæ æóðìûí äàãóó õàëäâàðã¿éòãýë.ì  Öóñ. 4.pumilus. 22 .16 ßëãàñàí ºñãºâðèéã Ýð¿¿ë ìýíäèéí ñàéäûí 2006 îíû 12 ñàðûí 11- íèé ºäðèéí 403 òîîò òóøààëààð áàòëàãäñàí æóðìûí äàãóó õàäãàëæ.1.coagulans) àøèãëàí òºâëºðñºí àðèóòãàëûí ÷àíàðò óëèðàë òóòàì õÿíàëò òàâèíà.  Ëàáîðàòîðèä àæèëëàõäàà áèî àþóëã¿é àæèëëàãààíû çýðýãëýëä òîõèðñîí õàìãààëàõ õóâöàñ. óãààëãà.2. í¿äíèé øèë. õýðýãñýë. àìàíäàà õ¿ðýõèéã õîðèãëîíî. õàìàð. 4. õàëàò. áýýëèé ã. óãààëãà.  Äóñààãóóðûã àìààðàà ñîðîõ. õýðýãñëèéã ºìñºæ. áýýëèéãýý òàéëæ.15 ªâ÷òíèé ýìíýë ç¿éí áîëîí ýð¿¿ë ç¿éí ñîðüöíîîñ ÿëãàñàí ºñãºâðèéã øààðäëàãàòàé òîõèîëäîëä äýýä øàòíû ëàâëàãàà ëàáîðàòîðèä èëãýýæ áàòàëãààæóóëíà. òàìõè òàòàõ. çîõèõ æóðìûí äàãóó ãàðàà óãààæ àðèóòãàíà. õàäãàëæ óñòãàíà. öýâýðëýãýýã õèéíý.1 Ëàáîðàòîðèä àæèëëàõ çààâàð÷èëãàà  Ëàáîðàòîðèéí ýðõëýã÷ íü àæèë ¿éë÷èëãýýíèéõýý îíöëîãò òîõèðóóëàí áèîàþóëã¿é àæèëëàãààíû 1-3 äóãààð çýðýãëýëèéí øààðäëàãà õàíãàñàí ëàáîðàòîðèéã çîõèõ æóðìûí äàãóó áàéãóóëàõ àñóóäëûã õîëáîãäîõ ãàçàðò òàâüæ øèéäâýðë¿¿ëíý. óðâàëæ áîäèñ. B. àæèë äóóññàíû äàðàà çààâàð. öýâýðëýãýý. àðèóòãàë õèéíý. Ëàáîðàòîðèîñ ãàðàõäàà çààâàë áýýëèéãýý òàéëæ. 4.13 ¯ðøäýã õýëáýðèéí íÿíãèéí îìãèéã (B.2 Ëàáîðàòîðèéí àþóëã¿é àæèëëàãàà 4. áèîëîãèéí áóñàä øèíãýí çýðýã õàëäâàðòàé ìàòåðèàëòàé àæèëëàõäàà íýã óäààãèéí áýýëèé ºìñºõ áà àæèëáàðûí ÿâöàä áýýëèé öîîðîõ. 4.  Àæèë ýõëýõèéí ºìíº áýëòãýëèéã á¿ðýí õàíãàæ. àìíû õààëò. ýì. õÿíàíà. øèíæèëãýýíèé ñîðüöûí ¿ëäýãäýë çýðýã õîã õàÿãäëûã õîã õàÿãäëûí ìåíåæìåíòèéí æóðìûí äàãóó àíãèëæ. óðàãäàõ òîõèîëäîëä õèéæ áóé ç¿éëýý çîãñîîæ. 4. ¯¿íä: ìàëãàé.  Áýýëèéòýé ãàðààð í¿¿ð.

2.II íýìæ: àþóëòàé õÿíàëòòàé Øààðäëàãàòàé ¿åä -ªðººíèé öîíõûã ¿¿ñãýã÷èä -Á¿õ õàÿãäëûã í¿¿ðíèé òîðëîñîí áàéíà õàëä. õàìãààëàõ õýðýãñýë.2 Ëàáîðàòîðèéí áèîàþóëã¿é áàéäàë  Ëàáîðàòîðè íü òåõíèê àþóëã¿é àæèëëàãàà. Áèî-õàì. ìàë Øààðäëàãàòàé ¿åä -Àþóëã¿éí àíõàà. õîëáîãäîõ ìýðãýæèëòýíä ìýäýýëæ.  Ýð¿¿ë ìýíäèéí ìýðãýæèëòýí àæëûí áàéðàíä îñîë. ãýíý -Õýðýãëýãäñýí àãààð äàõèí àøèãëàäàõã¿é óðñãàëòàé áàéíà. ýðñäýë. çîõèîí áàéãóóëàëò. áýýëèé õîíãèëîîð õóâöàñûã óãààõûí õýðýãëýíý. 23 .II àâòîêëàâ áàéíà. ã¿éòãýíý III Àýðîçîëîîð Áèîõàìãààëëûí II Àíõäàã÷ áàðüåð= Áèîõàìãààëëûí II õàëäâàðëàäàã ò¿âøèí äýýð íýìæ áèîàþóëã¿éí ò¿âøèí äýýð õ¿íä áîëîí ¿õëèéí -Îðîõ ãàðàõ íü êàáèíåò I. õàìãààëàëò. áýýëèé õàëäâàð. 4. ãýìòýë àâñàí. ñýðãèéëýëòèéí àñóóäëûã øèéäâýðë¿¿ëíý. òºõººðºìæëºãäñºí áàéäëààðàà áèîëîãèéí àþóëã¿éí 4 ò¿âøèíä àíãèëàãäàõ áà ò¿âøèí á¿ðò äîîðõ øààðäëàãà òàâèãäàíà. ýðñäýëä ºðòñºí òîõèîëäîëä òàñãèéí ýðõëýã÷èä ÿàðàëòàé ìýäýãäýíý. ãýìòëèéã á¿ðòãýæ. õýðýãëýíý.  Òàñãèéí ýðõëýã÷ íü îñîë. àãààð -Îðîõ. í¿¿ðíèé õàìãààëàë ðóóëãàòàé -òàé áàéõ áà -Õàÿãäëûã õàëàä. äàâõàð -Ãóòëûã õààëãàòàé õàëäâàðã¿éò. ãàðàõ âàðã¿éòãýíý ø¿¿ã÷òýé áàéõ áà õààëãà òóñãàé -Ëàáîðàòîðèéí õàëàä. òóñãààðëàãäàíà ºìíº -ªºðºº õààãääàã õàëäâàðã¿éòãýíý. êàáèíåò I. Õàëäâàðò Àþóëã¿éí ¿éë Õàìãààëàõ Òºõººðºìæëºë ãààëëûí ºâ÷íèé àæèëëàãàà õýðýãñýë /õî¸ðäîã÷ ò¿âøèí ¿¿ñãýã÷ /àíõäàã÷ áàðüåð/ áàðüåð/ I Ýìãýã áóñ Ìèêðîáèîëîãèéí Øààðäëàãàã¿é Ãàð óãààõ ñòàíäàðò ¿éë õýðýãñýë àæèëëàãàà II Ñàëñòûí áà Áèîõàìãààëëûí I Àíõäàã÷ áàðüåð= Áèîõàìãààëëûí I ãýäýñíèé ºâ÷èí ò¿âøèí äýýð íýìæ: áèîàþóëã¿éí ò¿âøèí äýýð íýìæ ¿¿ñãýã÷ -Õºë õÿçãààðëàãä. øààðäëàãàòàé ýì÷èëãýý. áàéíà.

5.4 Õàëäâàðã¿éòãýë. ¿éë÷èëãýý ¿ç¿¿ëíý. 5. õàëäâàðã¿éòãýñýí áàéíà. “Ñóì äóíäûí ýìíýëãèéí á¿òýö ¿éë àæèëëàãàà” MNS 5081:2001. íýìýõ áàéðëàíà. çàð÷èì “Õàëäâàðààñ ñýðãèéëýõ àðãà õýìæýýíèé óäèðäàìæ”-èéí Áàãàæ õýðýãñëèéí àðèóòãàë õàëäâàðã¿éòãýë ãýñýí á¿ëýãò çààãäñàí.5 Õîã õàÿãäëûí ìåíåæìåíò íü “Õîã õàÿãäëûí ìåíåæìåíòèéã áîëîâñðîíãóé áîëãîõ òàëààð àâàõ çàðèì àðãà õýìæýýíèé òóõàé ” 2001 îíû 11 ñàðûí 3- íû ºäðèéí 256 òîîò Ìîíãîë Óëñûí Çàñãèéí Ãàçðûí òîãòîîë. äàðàëòòàé. é. 5. Ýð¿¿ë ìýíäèéí ñàéäûí 2002 îíû 198 òîîò. Ýð¿¿ë ìýíäèéí ñàéäûí 2002 îíû 232 äóãààð òóøààë.1 Ýìíýëãèéí îð÷íû ýð¿¿ë àõóéí øààðäëàãà íü “Òºðºëæñºí íàðèéí ìýðãýæëèéí ýìíýëãèéí á¿òýö ¿éë àæèëëàãàà” MNS 5203:2002. Õàëäâàðò Àþóëã¿éí ¿éë Õàìãààëàõ Òºõººðºìæëºë ãààëëûí ºâ÷íèé àæèëëàãàà õýðýãñýë /õî¸ðäîã÷ ò¿âøèí ¿¿ñãýã÷ /àíõäàã÷ áàðüåð/ áàðüåð/ IV Àìü íàñàíä Áèîõàìãààëëûí III Àíõäàã÷ Áèîõàìãààëëûí II. àþóëòàé . “ªðõèéí ýìíýëãèéí á¿òýö ¿éë àæèëëàãàà” MNS 5292:2003.2 Ýð¿¿ë ìýíäèéí àæèëòíóóä “Õàëäâàðààñ ñýðãèéëýõ àðãà õýìæýýíèé óäèðäàìæ”-èíä çààñíû äàãóó ãàðàà óãààæ. ò¿âøèí äýýð íýìæ: áàðüåðóóä= III ò¿âøèí äýýð àýðîçîëîîð -Ëàáîðàòîðèä îðî. Òàâ. òºâëºðñºí àðèóòãàëûã “Õàëäâàðààñ ñýðãèéëýõ àðãà õýìæýýíèé óäèðäàìæ”-èéí õîëáîãäîõ á¿ëýãò çààñíû äàãóó õèéæ ã¿éöýòãýíý. “Óëàìæëàëò ýìíýëãèéí á¿òýö ¿éë àæèëëàãàà” MNS 5700:2006. íèéãìèéí õàìãààëëûí ñàéäûí 1998 îíû 218 òîîò òóøààë. ¿¿ñãýã÷ -Ëàáîðàòîðèîñ ãàð÷ áèò¿¿ õóâöàñ áóé á¿õ ìàòåðèàë ºìñºíº.6 Òóñãààðëàí ñýðãèéëýõ àðãà õýìæýýã Ýð¿¿ë ìýíä.3 Õàëäâàðã¿éæ¿¿ëýëò. òîäîðõîéã¿é äàà ø¿ðø¿¿ðò îðíî. “Âèðóñò ãåïàòèò ºâ÷èíòýé òýìöýõ. õàëäâàðààñ ñýðãèéëýõ àðãà õýìæýýíèé çààâàð 5. ñýðãèéëýõ àðãà õýìæýýã ýð÷èìæ¿¿ëýõ òóõàé” Ýð¿¿ë ìýíäèéí ñàéäûí 2008 îíû 37 òîîò. “Øóâóóíû òîìóó 24 . òåõíèê.III -Ëàáîðàòîðèéí ºíäºð ýðñäýëòýé ñîëüæ òóñãàé õàâñðàí àæèëëàíà. 5. “Ðàøààí ñóâèëàëûí á¿òýö ¿éë àæèëëàãàà” MNS 5232:2003 ñòàíäàðòóóäàä çààñàí øààðäëàãûã õàíãàñàí áàéíà. áàðèëãà òóñãàé ¿¿ñãýã÷ áóþó ºìñãºë ºìñºíº. íèéãìèéí õàìãààëëûí ñàéäûí 1999 îíû À/309 òîîò òóøààë. 5. Ýð¿¿ë ìýíäèéí áàéãóóëëàãûí ýð¿¿ë àõóéí íºõöºë.Áèî-õàì. Ýð¿¿ë ìýíä íèéãìèéí õàìãààëëûí ñàéäûí 1998 îíû À/199 òîîò òóøààëààð çîõèöóóëàãäàõ áà “Õàëäâàð ýñýðã¿¿öýõ àðãà õýìæýýíèé óäèðäàìæ”- èéí õîëáîãäîõ á¿ëýãò áàãòñàí áîëíî.II. “Àéìãèéí íýãäñýí ýìíýëãèéí á¿òýö ¿éë àæèëëàãàà” MNS 5095:2001. óãààëãà öýâýðëýãýýíèé àðãà. ñýðãèéëýõ àæëûã ýð÷èìæ¿¿ëýõ òóõàé” Ýð¿¿ë ìýíä. “Ñóìûí ýìíýëãèéí á¿òýö ¿éë àæèëëàãàà” MNS 5082:2001. Àãààðæóóëàã÷òà çîíä òóñäàà õàëäâàðëàõ çàì -Ëàáîðàòîðèñ ãàðàõ. “Ìåíèíãîêîêêò õàëäâàðòàé òýìöýõ. áèîàþóëã¿éí íýìæ: õàëäâàðëàõ õûí ºìíº õóâöñàà êàáèíåò I. áýýëèé ºìñºæ òóñëàìæ.

òºëºâëºãººò áà ÿàðàëòàé ìýñ çàñëûí çýðýã ºðººí¿¿äýýñ á¿ðäýíý. ëàáîðàòîðè áîëîí õºäºë㺺í èõòýé õ¿ëýýí àâàõ òàñàã. ëàâëàõ õýñýã. áàéíãûí. òàñàãò øèëæ¿¿ëíý. ãîëîìòûí àíõíû àðãà õýìæýý àâàõ áà õîëáîãäîõ áàéãóóëëàãàä “Õàëäâàðò ºâ÷íèéã ìýäýýëýõ õóóäàñ”-ûí äàãóó ìýäýýëæ. íÿí õàäãàëàã÷ààð èëðýãñäèéã ýì÷èëãýýíä õàìðóóëíà. áîäèò ¿çëýãò ¿íäýñëýí óðüä÷èëñàí îíîø òîãòîîæ. Öýâýð. êàáèíåò íü áóñàä òàñàã. àæèë÷äûí õàìàð. õàëäâàðã¿éòãýë. õàëäâàðã¿éòãýëèéí áîäèñûã õýðýãëýõ çààâðûí òàëààð áîëîí ººðèé㺺 õàëäâàðààñ õàìãààëàõ ìýäëýã. çàõèðãàà àæ àõóé çýðýã òàñàã. 5. óãààëãà. íÿíãèéí ýñðýã ýìýíä òýñâýðæñýí ýìíýëãèéí îìãèéí íÿí òýýã÷. õàëäâàðòûí ýìíýëýã. òýäãýýðèéã çààâðûí äàãóó õýðýãëýíý. æóðìûí äàãóó òóñ òóñ çîõèöóóëàãäàíà. ýöñèéí õàëäâàðã¿éòãýëä õýðýãëýõ õàëäâàðã¿éòãýëèéí áîäèñ. íÿí èëýðñýí ¿åä ¿éë àæèëëàãààã ò¿ð çîãñîîæ. õàëäâàðò ºâ÷íèé ñýæèã á¿õèé ¿éë÷ë¿¿ëýã÷èéã òóñãààðëàíà. Ýì÷èëãýýíèé ¿ð ä¿í ãàðàõã¿é áàéãàà òîõèîëäîëä õºäºëìºð çîõèöóóëàõ àðãà õýìæýýã Õàëäâàðûí õÿíàëòûí çºâëºë øèéäâýðëýíý. áàãàæ ìàòåðèàëààñ íÿí ñóäëàëûí øèíæèëãýýíèé ñîðüöûã ñàð á¿ð àâ÷. õàíäëàãûã ýçýìøñýí áàéíà.  Óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ. áàãàæèéã áýëýí áàéëãàæ.  Ìýñ çàñëûí òàñãèéã öýâýð áà áîõèð õýñýã ãýæ ÿëãàõ áà ñýõýýí àìüäðóóëàõ. ìýðãýæëèéí áàéãóóëëàãûí çºâëºãºº àâíà. ¿éë÷èëãýýíèé àæèëòàí íü ñóðãàëòàä õàìðàãäàæ öýâýðëýãýýíèé àðãà. õàëäâàðã¿éòãýíý.  Õàãàëãààíû ºðººíèé ýä þìñ. ¿éë÷èëãýý ¿ç¿¿ëýõäýý “Õàëäâàðààñ ñýðãèéëýõ àðãà õýìæýýíèé óäèðäàìæ”-èéí õîëáîãäîõ á¿ëýãò çààñíû äàãóó ãàðàà óãààæ. îíîøèëñîí òîõèîëäîëä ¿éë÷ë¿¿ëýã÷èéã òóñãààðëàæ. èäýýò áîîëòûí ºðºº òóñäàà áàéíà.8 Ìýñ çàñàë áà ò¿¿íòýé àäèëòãàõ òàñãóóäàä òàâèãäàõ øààðäëàãà  Ìýñ çàñëûí òàñàã. Õýðýâ ¿éë÷ë¿¿ëýã÷ òóõàéí ýìíýëýãò ýì÷ë¿¿ëýõ çàéëøã¿é øààðäëàãàòàé áîë òóñãààðëàí ýì÷èëæ.  Ýð¿¿ë ìýíäèéí àæèëòíóóä òóñëàìæ. õîîëîéíîîñ íÿí õàäãàëàã÷ èëð¿¿ëýõ øèíæèëãýýã ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàð äýãäýëò õýëáýðýýð ãàðñàí ¿åä òàðõâàð ñóäëàëûí çààëòààð õèéæ. ýð÷èìò ýì÷èëãýý. ñýðãèéëýõ àðãà õýìæýýíèé òóõàé” Ýð¿¿ë ìýíäèéí ñàéäûí 2004 îíû 45 òîîò áîëîí áóñàä õîëáîãäîõ òóøààëûí çààëòóóä. àðèóòãàëûí àðãà õýìæýý àâíà.  Öýâýðëýãýý.  Õàëäâàðò ºâ÷èí ãýæ ñýæèãëýñýí. 25 .  Õ¿ëýýí àâàõ òàñàãò òóñëàìæ.  Ýì÷. ÷àäâàð. íýãæ¿¿äýýñ àëñëàãäñàí áàéíà. 5. õàëäâàðûí ýðñäýë á¿õèé ¿éë÷ë¿¿ëýã÷èéã òóñãààðëàí áàéðëóóëíà.7 Õ¿ëýýí àâàõ òàñàãò òàâèãäàõ øààðäëàãà  Õ¿ëýýí àâàõ òàñàãò àñóóìæ. ºâ÷èíòýé òýìöýõ.  Ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðààð õ¿íäýðñýí. ¿éë÷èëãýý ¿ç¿¿ëýõäýý ¿æèëã¿éæ¿¿ëýõ áîëîí ¿æëèéí ýñðýã àðãà òåõíèêèéã “Õàëäâàðààñ ñýðãèéëýõ àðãà õýìæýýíèé óäèðäàìæ”-èíä çààñíû äàãóó ÷àíä ìºðäºí àæèëëàíà.

 Ìýñ çàñëûí öýâýð.  Òºðºõ òàñãèéí ýð¿¿ë ìýíäèéí àæèëòíóóä òóñëàìæ. óãààëãà. òºðñíèé äàðààõ ýõ. òºðºõ ºðºº. õàëäâàðã¿éòãýëèéí áîäèñûã 26 . õàëäâàðã¿éòãýíý.  Ìýñ çàñëûí òàñàãò òóñëàìæ. ¿éë÷èëãýý ¿ç¿¿ëýõäýý “Õàëäâàðààñ ñýðãèéëýõ àðãà õýìæýýíèé óäèðäàìæ”-èéí õîëáîãäîõ á¿ëýãò çààñíû äàãóó ãàðàà óãààæ. íÿðàéí ºðºº (ïàëàò). ÷àäâàð. ¿éë÷èëãýý ¿ç¿¿ëýõäýý “Õàëäâàðààñ ñýðãèéëýõ àðãà õýìæýýíèé óäèðäàìæ”-èéí õîëáîãäîõ á¿ëýãò çààñíû äàãóó ãàðàà óãààæ. 5. õóâààðèéã áîëîâñðóóëàí õýðýãæ¿¿ëæ. Õàãàëãààíû ºðººíä àðèóí áàéäëûã õàíãàí àæèëëàíà.  Ýð¿¿ë ìýíäèéí áàéãóóëëàãà íü öýâýðëýãýý áîëîí õàëäâàðã¿éòãýëèéí çààâàð æóðàì. ¿éë÷èëãýý ¿ç¿¿ëýõäýý ¿æèëã¿éæ¿¿ëýõ áîëîí ¿æëèéí ýñðýã àðãà òåõíèêèéã “Õàëäâàðààñ ñýðãèéëýõ àðãà õýìæýýíèé óäèðäàìæ”-èä çààñíû äàãóó ÷àíä ìºðäºí àæèëëàíà.9 Àìàðæèõ ãàçàð. Öàãààí õýðýãëýëèéã ñîëüñíû äàðàà ºðººíèé ýä ìàòåðèàë.  Ýð¿¿ë ìýíäèéí àæèëòíóóä òóñëàìæ. õàëäâàðûí ºíäºð ýðñäýë á¿õèé ýõ. ¿éë÷èëãýý ¿ç¿¿ëýõäýý ¿æèëã¿éæëèéí áîëîí ¿æëèéí ýñðýã àðãà òåõíèêèéã “Õàëäâàðààñ ñýðãèéëýõ àðãà õýìæýýíèé óäèðäàìæ”-èéí õîëáîãäîõ á¿ëýãò çààñíû äàãóó ÷àíä ìºðäºí àæèëëàíà. õàíäëàãûã ýçýìøñýí áàéíà. òºðºõèéí ºìíº áà òºðñíèé äàðààõ ¿çëýã õèéõ ºðºº. ãýäýñ. õàëäâàðã¿éòãýíý.  Öýâýðëýãýý. ¿éë÷èëãýýíèé àæèëòàí íü ñóðãàëòàä õàìðàãäàæ öýâýðëýãýýíèé àðãà. òàñãóóäàä òàâèãäàõ øààðäëàãà  Òºðºõèéí 1. íÿí òýýã÷. øàëûã öýâýðëýæ.  Ýð¿¿ë ìýíäèéí àæèëòíóóä òóñëàìæ. õóâààðèéã áîëîâñðóóëàí õýðýãæ¿¿ëíý. íÿðàéí ºðºº. íÿðàéã òóñãààðëàíà. ¿éë÷èëãýý ãýñýí á¿ëýãò çààãäñàí çàð÷ìûí äàãóó õèéíý. õàëäâàðòàé. ¿éë÷èëãýýíèé àæèëòàí íü ñóðãàëòàä õàìðàãäàæ öýâýðëýãýýíèé àðãà.  Èäýýò áîëîí ¿ðýâñýëò ºâ÷èíòýé. ýì÷ë¿¿ëæ ýð¿¿ëæ¿¿ëñýí áàéíà. õàëóóíòàé ýð¿¿ë ìýíäèéí àæèëòíûã ýýëæèíä ãàðãàõûã õîðèãëîíî. õàëäâàðã¿éòãýíý.  Ýð¿¿ë ìýíäèéí ìýðãýæèëòí¿¿äýä íÿí òýýã÷ èëð¿¿ëýõ øèíæèëãýýã óëèðàë òóòàì õèéõ áà ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàð äýãäýëò õýëáýðýýð ãàðñàí òîõèîëäîëä òàðõâàð ñóäëàëûí çààëòààð íÿí òýýã÷èéã èëð¿¿ëíý. õàëäâàðã¿éòãýëèéí áîäèñûã õýðýãëýõ çààâðûí òàëààð áîëîí ººðèé㺺 õàëäâàðààñ õàìãààëàõ ìýäëýã. ºâ÷ëºëèéã ýðò èëð¿¿ëæ. òºðñºí ýõèéí óãààëãûí ºðºº.  Ýð¿¿ë ìýíäèéí áàéãóóëëàãà íü öýâýðëýãýý áîëîí õàëäâàðã¿éòãýëèéí çààâàð æóðàì. áîõèð õýñãèéí öàãààí õýðýãëýëèéã çºâõºí òóõàéí òàñàãò íü õýðýãëýíý.  Öýâýðëýãýý.  Àìàðæèõ ãàçðûí ýð¿¿ë ìýíäèéí ìýðãýæèëòí¿¿äýä õàìàð çàëãèóðûí àðõàã ¿ðýâñýë. óãààëãà. ìýñ çàñëûí òàñãèéí öýâýðëýãýýã “Õàëäâàðààñ ñýðãèéëýõ àðãà õýìæýýíèé óäèðäàìæ”-èéí Öýâýðëýãýý.  Áîõèð öàãààí õýðýãëýëèéã çîðèóëàëòûí óóò. 2 äóãààð òàñàã òºðºõèéí ºìíºõ ºðºº. ø¿äíèé õàëäâàð.  Õàëäâàðò ºâ÷íèé ñýæèãòýé. àðèóòãàëûí áîëîí áóñàä òóñëàõ ºðººí¿¿äýýñ á¿ðäýíý. òàãòàé ñàâàíä öóãëóóëíà.

÷àäâàð. Èíêóáàòîð áîëîí  Õàëäâàðã¿éæ¿¿ëýõ óóñìàëààð ºäºð á¿ð àð÷èíà. õàëäâàðã¿éòãýë õèéíý. àðèóòãàñàí áàéíà. Õàëäâàðã¿éòãýõ óóñìàëûã ºäºð á¿ð íàéðóóëæ áýëòãýí òóõàéí áîäèñûã õàäãàëàõ ãîðèìûí äàãóó õàäãàëíà.  Íÿðàé.10 Õ¿¿õäèéí ýìíýëýãò íÿðàéã ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðààñ ñýðãèéëýõýä òàâèõ øààðäëàãà  ªâ÷òýé áîëîí õýò áàãà æèíòýé äóòóó íÿðàéã íÿðàéí ýìãýãèéí òàñàãò ýì÷èëíý. õàëäâàðûí ýñðýã á¿ðäìýë àðãà õýìæýý àâ÷ õýðýãæ¿¿ëýõèéã ýì÷èëãýý ýðõýëñýí îðëîã÷ äàðãà. õàëäâàðã¿é íÿðàéã õ¿ëýýí àâàõ ºðºº íü òóñäàà áàéíà.11 ¯çëýãèéí ºðººíä ìºðäºõ äýãëýì  Õ¿ëýýí àâàõûí ¿çëýãèéí ºðºº íü 2-îîñ äîîøã¿é òóñãààðëàõ ºðººòýé. àæèëòíóóäàä æèëä 2 óäàà ø¿ä. äóòóó íÿðàéã áîêñæóóëñàí ºðººíä òóñãààðëàæ õàëäâàðòûí ýìíýëãèéí äýãëýìýýð àæèëëàõ áà õàëäâàðòàé. õ¿ì¿¿ñèéã ýì÷ëýõ. Ñýõýýí àìüäðóóëàõ  Õàëäâàðã¿éæ¿¿ëýõ óóñìàëààð áàãàæíû ìàñê õ¿¿äèé ãàäàðãóóã àð÷èíà. çàõèðàë íàð õàðèóöíà. ºâ÷òýé. àðèóòãàõ çààâàð Áàãàæ Õýðýãëýñíèé äàðàà àðèóòãàõ çààâàð Òåðìîìåòð  Õàëäâàðã¿éæ¿¿ëýõ óóñìàëààð àð÷èíà. øèíæèëãýý õèéæ. ìåòð áîëîí áóñàä õýðýãñëèéã õàëäâàðã¿éòãýõ áîäèñ õýðýãëýí äàðààõ çààâðûí äàãóó óãààæ õàëäâàðã¿éòãýíý. áóñàä ºðººíººñ òóñãààðëàãäñàí áàéíà.  ¯çëýãèéí øèðýýã ñàâàíòàé á¿ëýýí óñààð óãààæ õàëäâàðã¿éòãýõ óóñìàëààð àð÷èíà. Áàãàæ õýðýãñýë õàëäâàðã¿éæ¿¿ëýõ.  Ýì÷. ìàòåðèàëûã óðüä÷èëàí õàëäâàðã¿éòãýæ. õàëäâàðã¿éòãýíý.  ¯çëýãèéí øèðýý.  Íÿðàé. äóòóó íÿðàéí òàñãóóäàä ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðààñ ñýðãèéëýõ. õàíäëàãûã ýçýìøñýí áàéõ áà òàñãèéí öýâýðëýãýýã “Õàëäâàðààñ ñýðãèéëýõ àðãà õýìæýýíèé óäèðäàìæ”-èéí Öýâýðëýãýý.  Õ¿¿õäýä ¿çëýã õèéõèéí ºìíº áà äàðàà íü ýì÷.  ¯çëýãò õýðýãëýõ áàãàæ. ñóâèëàã÷ íàð ãàðàà “Õàëäâàðààñ ñýðãèéëýõ àðãà õýìæýýíèé óäèðäàìæ”-èä çààñíû äàãóó óãààæ.ýð¿¿ëæ¿¿ëýõ àðãà õýìæýý àâíà. èõ öýâýðëýãýý. ¿éë÷èëãýý ãýñýí á¿ëýãò çààãäñàí çàð÷ìûí äàãóó õèéíý. õàìàð õîîëîéí ¿çëýã. 5.  Ñàâàíòàé óñààð óãààíà. õ¿¿õäèéí æèí.  Íÿðàé. äóëààöóóëàõ ãýðýë  Íÿðàéã õýâò¿¿ëýõèéí ºìíº äóëààöóóëàõ øèðýýã ñàâàíòàé óñààð óãààíà.  Èíêóáàòîðûã íýã õ¿¿õäýä õýðýãëýæ áàéâàë äîëîî 27 . õýðýãëýõ çààâðûí òàëààð áîëîí ººðèé㺺 õàëäâàðààñ õàìãààëàõ ìýäëýã. 5. äóòóó íÿðàéí òàñãèéã æèëä 2 óäàà õààæ.

 Äóëààöóóëàõ ãýðýë áîëîí èíêóáàòîðûã õàëäâàðã¿éæ¿¿ëýõ óóñìàëààð àð÷èíà. Øààðäëàãàòàé  Òîîñ òîãòîõîîñ ñýðãèéëæ öîíõ.  Õîãèéí ñàâíààñ õîãèéã õàÿæ. ººð ñàâ òàâèíà.  Óãààëãà. 5. ñàëñòàä ¿çëýã õèéíý. ¿éë÷èëãýýã äàðààõ õóâààðèéã áàðèìòëàí õèéíý. ñàíäëûã õàëäâàðã¿éæ¿¿ëýõ óóñìàëòàé íîéòîí äààâóóãààð àð÷èíà.  Õ¿¿õýä ñàõèóðòàé áîë ñàõèóðûí õóâèéí àðèóí öýâýð. ãóäàñ áîëîí áóñàä õýðýãëýæ áàéñàí ç¿éëñèéã õàëäâàðã¿éæ¿¿ëýõ óóñìàëààð öýâýðëýíý. öýâýðëýíý. Íÿðàéã õýâò¿¿ëýõèéí ºìíº èíêóáàòîðûí äîòîð òàë õóóðàé áàéíà. 5. öîíõíû ¿åä òàâöàí. àðèóòãàíà. Íÿðàéí òàñàãò öýâýðëýãýý õèéõ õóâààðü Äàâòàìæ Öýâýðëýãýý õèéõ óäèðäàìæ ªäºð á¿ð  Õàëäâàðã¿éæ¿¿ëýõ áîëîí óãààëãûí íóíòàãòàé óóñìàëòàé íîéòîí àë÷óóðààð øàëûã öýâýðëýíý.Íÿðàé õ¿¿õäèéí ºðººíä ìºðäºõ äýãëýì 28 . Òîîñ áîñãîõã¿éí òóëä øàëûã õóóðàéãààð ø¿¿ðäýõèéã õîðèãëîíî. àðüñ.  ªíäºð ò¿âøèíä õàëäâàðã¿éæ¿¿ëýí. õàìðûí ãóóðñ. Íÿðàé ñîëèãäîõ  Áàãàæ õýðýãñýë. ¿çëýãèéí øèðýýã á¿ðò õàëäâàðã¿éæ¿¿ëýõ óóñìàë øèíãýýñýí íîéòîí äààâóóãààð àð÷èíà. ãýðýë. õîîëîé. ªºð ñàõèõ õ¿íã¿é áîë ýð¿¿ëæ¿¿ëýõ. ñàõèõ äýãëýìèéã çºâëºí õýðýãæèëòèéã õÿíàíà.13. òàðèóðóóä  Ñàâàíòàé óñààð óãààíà. õîäîîäíû  10 ìèíóòûí òóðø õàëäâàðã¿éæ¿¿ëýõ óóñìàëä ãóóðñ. Áàãàæ Õýðýãëýñíèé äàðàà àðèóòãàõ çààâàð õîíîãò íýã óäàà óãààõ áà øèíý õ¿¿õäýä õýðýãëýõèéí ºìíº çààâàë óãààæ õàëäâàðã¿éòãýíý. õàòààæ õàäãàëíà.  Äóëààöóóëàõ ãýðýë áîëîí èíêóáàòîð. áàéëãàíà. àì.12 Íÿðàéí òàñàãò öýâýðëýãýý.  Öóñ áîëîí áèåèéí øèíãýíèéã õàëäâàðã¿éæ¿¿ëýõ óóñìàëààð öýâýðëýíý.  Èðòýé íýã óäààãèéí õîãòîé ñàâûã àâ÷. Ñîðóóëàã÷ . öýâýðëýãýýíèé õýðýãñëèéã õàëäâàðã¿éæ¿¿ëæ. õàíà. Õàëäâàð òàðààõ øèíæ òýìäýã èëýðâýë õ¿¿õýä ñàõèóëàõûã õîðèãëîíî.

 Õ¿¿õäèéã ýìíýëãýýñ ãàðñíû äàðàà ºðººíä ýöñèéí õàëäâàðã¿éòãýë õèéíý.  Õàëäâàðòàé íÿðàéã ýõèéí õàìò òóñäàà íýã ºðººíä òóñãààðëàõ áºãººä õýðýâ áîëîìæã¿é áîë èæèë òºñòýé õàëäâàðòàé (èæèë ¿¿ñãýã÷òýé) íÿðàéã õàìò áàéëãàæ áîëíî. èë çàäãàé áàéëãàíà. õóëäààñëàõ çýðýã). ñàíäàë çýðãèéã óãààæ öýâýðëýõýä õÿëáàð ìàòåðèàëààð õèéñýí áàéíà (òîñîí áóäãààð áóäàõ. Õîîëëîõûí ºìíº ýõ íü ãàðàà ñàéòàð óãààñàí áàéíà.  Õàíà.  Òºðººä 6 öàãèéí äàðàà ýñâýë íÿðàéí áèåèéí õàëóóí õýâèéí áîëñíû äàðàà á¿ëýýí óñààð íîðãîñîí 纺ëºí õºâºí äààâóóãààð íÿðàéí àðüñíààñ òºðºõ ¿åä áèåä íààëäñàí ñàëèà.  Áýýëèé ºìñºõ øààðäëàãàòàé àæèëáàð õèéõäýý íÿðàé òóñ á¿ðò íýã óäààãèéí áýýëèé õýðýãëýõ áºãººä íýã áýýëèéã îëîí õ¿¿õäýä õýðýãëýõèéã õîðèãëîíî.  Ýõèéí õºõíèé ¿ðýâñýë áîëîí õºõíèé òîëãîé õàãàðàõààñ ñýðãèéëæ íÿðàéã çºâ òýâýð÷ õºõ¿¿ëýõèéã ýõýä çààæ çºâëºíº.  Àðüñ ãýìòñýí ýñâýë íóãàñíû õàòãàëò õèéõ. àðüñûã õóóðàé áîëòîë àð÷èíà. õ¿éí ñóäñàíä ãóóðñ òàâèõ çýðýã íîöòîé àæèëáàðûí ¿åä ºíäºð ò¿âøèíä õàëäâàðã¿éæ¿¿ëñýí áà àðèóí áýýëèé ºìñºíº. öóñûã àðèëãàí. õàìàð. Ǻºâºðëºæ. õîðìîã÷èéã çààâàë ºìñºíº. Íÿðàéí òàñàã íýãæèéã îëíû õºëººñ çàéäóó áàéðëóóëíà. ìåòð áîëîí áóñàä áàãàæ õýðýãñëèéã õàëäâàðã¿éòãýõ áîäèñ õýðýãëýí 5. øàë.  Õàëäâàðòàé íÿðàéä òóñëàìæ. øèëæ¿¿ëýõ ¿åä õàëäâàðààñ ñýðãèéëýõýä àíõààðíà.  Õ¿¿õäèéí í¿ä.  ¯çëýãèéí øèðýý. õ¿ðýëöýõäýý ¿çëýãèéí íýã óäààãèéí áýýëèé.  Íÿðàéí ºðººã 5.  Íÿðàéí õ¿éã õàâ÷ààðààð õàâ÷èæ. ÷èõ. ýìíýëãèéí àæèëòíóóäûã ººð õýñýãò øèëæ¿¿ëæ àæèëëóóëàõã¿é áàéâàë çîõèíî. 2.  Íÿðàéã àëü áîëîõ öººí õ¿í àñðàõààð çîõèîí áàéãóóëíà. áýýëèéã òàéëæ. ãàðûã çààâðûí äàãóó óãààíà. õ¿¿õäèéí æèí.  Õ¿¿õäèéã àðèóòãàñàí äààâóóãààð õóóðàéëíà. í¿¿ðèéã íü öýâýðëýýä õóóðàéëàõ áà õ¿éã öýâýðëýõ øààðäëàãàòàé áîë ãàðàà äàõèí óãààíà. õîðìîã÷.  Õ¿¿õäèéã ºðººíä íü õîîëëîíî. Õóóðàéëñàí áîõèð äààâóóã õóëäààñàí óóò áóþó òàãòàé ñàâàíä õèéæ óãààëãàä øèëæ¿¿ëíý. ¿çëýãèéí øèðýý.  Áîëîìæòîé áîë øèíýýð òºðñºí íÿðàéä çîðèóëñàí ºðºº (áîêñ) áàéõ õýðýãòýé.11-ä çààñàí öýâýðëýãýýíèé õóâààðèéí äàãóó óãààæ õàëäâàðã¿éòãýíý.  Õàëäâàðòàé íÿðàéí ºðººíººñ ãàðàõûí ºìíº õàëàò. ¿éë÷èëãýý ¿ç¿¿ëýõäýý áîëîí õàëäâàðòàé áîõèðëîãäñîí ìàòåðèàëòàé õàðüöàæ.5 êã-ààñ áàãà æèíòýé áîëîí æèðýìñíèé 37 äîëîî õîíîãîîñ ºìíº òºðñºí íÿðàéã òºðñíººñ õîéø 2 äàõü ºäºð õ¿ðòýë óãààõã¿é. õàëàò. 29 .  Îíö øààðäëàãàã¿é òîõèîëäîëä íÿðàéã ººð òèéø øèëæ¿¿ëýõ.12-ä äóðäñàí áàãàæ õýðýãñýë àðèóòãàõ çààâðûí äàãóó óãààæ õàëäâàðã¿éòãýíý.

1 Ýð¿¿ë ìýíäèéí áàéãóóëëàãà íü ¿ç¿¿ëäýã òóñëàìæ ¿éë÷èëãýýíèéõýý îíöëîãò òîõèðñîí õàëäâàðûí õÿíàëòûí ñóðãàëòûí õºòºëáºð áîëîâñðóóëàí õîëáîãäîõ áàéãóóëëàãóóäòàé õàìòðàí õýðýãæ¿¿ëíý. äàðàëòòàé óóðûí àðãààð àðèóòãàíà. Ñóðãàëò íü òàñðàëòã¿é øèíæ ÷àíàðòàé áàéõ áà òóñëàìæ. õàäãàëàõ äýãëýì  Áîõèð öàãààí õýðýãëýëèéã ÿëãàæ. øààðäëàãàòàé ¿åä øèíý÷ëýãäýíý. 6.5 Õàëäâàðûí õÿíàëòûí àæèëòàí áóþó òàðõâàð ñóäëàà÷ ýì÷ íü õàëäâàðûí õÿíàëòûí ÷èãëýëýýð òóñãàéëàí ìýðãýøèæ. ýìíýëãèéí äóíä ìýðãýæèëòýí. ¿å øàòòàéãààð çîõèîí áàéãóóëíà. 6.14. 5. Íèéòèéí óãààëãûí ãàçàðò íÿðàéí äààâóóã óãààõã¿é.3 Àæèëä øèíýýð îðæ áóé àæèëòàí á¿ð õàëäâàðûí õÿíàëòûí ñóðãàëòàíä õàìðàãäàæ õàëäâàðûí ýñðýã äýãëýì. Íÿðàéí äààâóóã õàëäâàðã¿éòãýõ. ÷àäâàð. áýëòãýãäñýí áàéíà. çºâõºí òóõàéí õ¿¿õäýä õýðýãëýíý. 6. õàëäâàðààñ ñýðãèéëýõ. óëàéëãàõ ñóë òàëòàé òóë òýäãýýðèéã àøèãëàõààñ çàéëñõèéâýë çîõèíî. 30 . æèíë¿¿ð) ñàéòàð õàëäâàðã¿éæ¿¿ëæ. ýì÷.  Äààâóóã óãààëãûí ãàçðààñ 2 äàâõàð äààâóóí óóòàíä õèéæ 纺âºðëºíº. äàäëàà òîãòìîë äýýøë¿¿ëæ áàéíà. õàëäâàðààñ ñýðãèéëýõ òàëààð ìýäëýã. õàëóóíû øèë. òºëºâëºãºº íü óÿí õàòàí áàéæ. 6. äàäàë ýçýìøèíý. ÷àäâàð. 6. Óãààã÷ íóíòàã íü íÿðàéí áèåä õàðøèë ºã÷.8 Ñóðãàëòûí õºòºëáºð.2 Ýð¿¿ë ìýíäèéí ìýðãýæèëòýí á¿ð ñóðãàëòàíä õàìðàãäàõ áà ¿éë÷ë¿¿ëýã÷èéí àþóëã¿é áàéäëûã õàíãàõ. 6. óäèðäàõ àæèëòàí ãýæ á¿ëýãëýí çîõèîí áàéãóóëíà.  Íÿðàéí äààâóó óãààõ óãààëãûí ìàøèí òóñäàà áàéõ áà óãààñíû äàðàà.6 Ýð¿¿ë ìýíäèéí áàéãóóëëàãà íü áóñàä õîëáîãäîõ áàéãóóëëàãàòàé õàìòðàí ýíýõ¿¿ òóøààëûí çààëòóóäûí äàãóó òºëºâëºãºº áîëîâñðóóëàí ýð¿¿ë ìýíäèéí ìýðãýæèëòíèé ñóðãàëòûã òàñðàëòã¿é.4 Õàëäâàðûí õÿíàëòûí ñóðãàëòûã ¿éë÷èëãýýíèé àæèë÷èä. 6.7 Ýìíýëãèéí òàðõâàð ñóäëàà÷ áîëîí Õàëäâàðûí õÿíàëòûí çºâëºëèéí ãèø¿¿ä àæèëòíóóäûí ñóðãàëòûã çîõèîí áàéãóóëíà. ¿éë÷èëãýýíèé øèíý àðãà òåõíèê íýâòð¿¿ëýõäýý ìýðãýæèëòí¿¿äèéã óðüä÷èëàí ñóðãàñàí áàéíà.  Õàëäâàðòàé íÿðàéä õýðýãëýñýí áàãàæ õýðýãñëèéã (÷àãíóóð. ñóâèëàã÷. õàëäâàðûí ýñðýã äýãëýìèéí òàëààð ìýäëýã. Ýð¿¿ë ìýíäèéí ìýðãýæèëòíèé ñóðãàëò 6. òóñãàé ºðººíä õàäãàëæ áàéãààä óãààëãàíä ºãíº. Öýâýð äààâóóã ãàäíà òàëûí óóòíààñ íü ãàðãàæ ø¿¿ãýý áóþó òàâèóð äýýð õàäãàëíà. 20-25 ñóóðü äààâóóã íýã áîîäîë áîëãîí àðèóòãóóëíà.  Ýìíýëãèéí óãààëãûí ãàçàðò íÿðàéí äààâóóã òóñàä íü ñàâàíäàæ óãààíà. Çóðãàà.

10 Òàñãèéí ìåíåæåð íü àæèëòíóóäûí àæëûí áàéðàíäàà àâñàí ìýðãýæëýýñ øàëòãààëñàí îñîë.11 Õàëäâàðûí õÿíàëòûí çºâëºë íü ìýðãýæëýýñ øàëòãààëñàí îñîë ãýìòýë. ºâ÷ëºëèéã èëð¿¿ëæ. 7. ¿éë àæèëëàãààíû ñòàíäàðò”-ûí äàãóó àæèëòíóóäàà ä¿ðýìò áîëîí õºäºëìºð õàìãààëëûí õóâöàñ. óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ àðãà õýìæýýíèé òàëààðõ ìýäýýëëýýð àæèëòíóóäûã á¿ðýí õàíãàíà. ñ¿ðüåý. 7. 7. á¿ðòãýõ áà òîõèîëäîë á¿ðèéã Õàëäâàðûí õÿíàëòûí çºâëºëä ìýäýýëíý.1 Ýð¿¿ë ìýíäèéí áàéãóóëëàãà íü àæèëòíûõàà ýð¿¿ë ìýíäèéã ìýðãýæëýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðò áà õàëäâàðò áóñ ºâ÷íººñ õàìãààëàõ.4 Ýð¿¿ë ìýíäèéí àæèëòíûã àæèëä àâàõäàà ýð¿¿ë ìýíä áîëîí äàðõëààæóóëàëòûí áàéäëûã íü øàëãàí òîãòîîæ. ò¿¿íèéã õýðýãæ¿¿ëýõ òóøààë. 7. 7. 7. ñàõóó. 7. 7. ýð¿¿ë ìýíäèéí äýâòýðò òýìäýãëýíý. 7. 7. òýäíèé àæèëëàõ àþóëã¿é îð÷èíã á¿ðä¿¿ëýõ ¿¿ðýã õ¿ëýýíý. íýãæèéí ýðõëýã÷ íü àæèëòíóóäàà õóâààðèéí äàãóó ýð¿¿ë ìýíäèéí ¿çëýã. ìýðãýæëèéí ýðñäýëò õ¿÷èí ç¿éëñèéí òàëààð ñàíàìæ ºãºõ áºãººä “ººðèé㺺 áîëîí ¿éë÷ë¿¿ëýã÷ýý õàëäâàðààñ õàìãààëàõ íü” òýäíèé ¿¿ðýã ãýæ õºäºëìºðèéí ãýðýýíä òóñãàíà. ºâ÷ëºëèéí òîõèîëäîë á¿ðèéã ìýäýýëëèéí ñàíä öóãëóóëæ. òàòðàí. õýðýãñëýýð á¿ðýí õàíãàíà.7 Òàñàã. øèéäâýðèéí äàãóó çîõèîí áàéãóóëíà. 7. óëààíóóäûí ýñðýã çýðýã øààðäëàãàòàé ºâºðìºö ñýðãèéëýëòèéã òàðõâàð ñóäëàëûí çààëòààð áîëîí ñàéí äóðûí õýëáýðýýð äàðõëààæóóëàõ àæëûã “Äàðõëààæóóëàëò”-ûí õóóëü. ýì÷ëýõ. óëààíáóðõàí. 31 . Çàñãèéí ãàçðûí òîãòîîë.9 Àæèë îëãîã÷ íü ýð¿¿ë ìýíäèéí ìýðãýæèëòí¿¿äèéã õàëäâàðûí õÿíàëòûí ñóðãàëòàä õàìðóóëæ.8 ªºðèéí áàéãóóëëàãûí ¿éë àæèëëàãààòàé õîëáîîòîé ìýðãýæëèéí ýðñäýëò õ¿÷èí ç¿éëñèéã ñóäëàí òîãòîîæ. ãýìòýë.13 Ä¿ðýìò áîëîí õºäºëìºð õàìãààëàëûí õóâöñûã ãýðòýý óãààæ.3 Ìýðãýæëýýñ øàëòãààëàõ ºâ÷íèé êîìèññ àæèëëàíà. õºõ¿¿ë õàíèàä. Ýð¿¿ë ìýíäèéí ìýðãýæèëòí¿¿äèéí àþóëã¿é áàéäëûã õàíãàõ òàëààð õèéõ àæëûí ÷èãëýë 7. ýð¿¿ëæ¿¿ëýõ àñóóäëûã øèéäâýðëýõ áà øààðäëàãàòàé ¿åä õºäºëìºð çîõèöóóëàëò õèéíý.12 Ýìíýëãèéí “Á¿òýö. 7. øèíæèëãýýíèé õóâààðèéã áîëîâñðóóëàí õýðýãæ¿¿ëíý. ýì÷ëýõ.2 Ýð¿¿ë ìýíäèéí áàéãóóëëàãà íü ýð¿¿ë ìýíäèéí àæèëòíûã õàëäâàðààñ ñýðãèéëýõ õºòºëáºðòýé áàéõ áà ýð¿¿ë ìýíäèéí ¿çëýã.14 ÕÄÕÂ-èéí õàëäâàðûí ýðñäýëä ºðòñºí òîõèîëäîëä äàðààõ àðãà õýìæýý àâíà. 7. Ýíý êîìèññ íü óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ. øèíæèëãýýíä õàìðóóëàõ àæëûã õ¿íèé íººöèéí àëáà áîëîí òàðõâàð ñóäëàà÷ ýì÷òýé õàìòðàí çîõèîí áàéãóóëíà. òîìóó çýðýã ºâ÷íèé ýñðýã äàðõëààæóóëàëòàíä çààâàë õàìðàãäñàí áàéíà. ýð¿¿ëæ¿¿ëýõ áîëîí óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ àðãà õýìæýýã öàã òóõàéä íü àâ÷ õýðýãæ¿¿ëíý. öýâýðëýõèéã õîðèãëîíî. Äîëîî.6 Ýð¿¿ë ìýíäèéí áàéãóóëàãà íü âèðóñò ãåïàòèò Â.5 Ýð¿¿ë ìýíäèéí àæèëòàí íü  ãåïàòèò. ¯¿íä:  Ýð¿¿ë ìýíäèéí àæèëòàí àæëàà ã¿éöýòãýæ áàéõäàà ÕÄÕÂ-èéí õàëäâàðûí ýðñäýëä ºðòñºí äàðóéäàà òàñãèéí ìåíåæåð ýñâýë òàñãèéí ýì÷èä ÿàðàëòàé ìýäýãäýíý.

¯¿íä:  Ýõ óóðõàé ãýæ ñýæèãëýæ áóé ¿éë÷ë¿¿ëýã÷èä øèíæèëãýý õèéæ.  Ýðñäýëä ºðòñºíººñ õîéø 3. 4 ñàðûí òóðø óóëãàíà.  ¯éë÷ë¿¿ëýã÷ íü  âèðóñèéí õàëäâàðòàé íü áàòëàãäâàë ýðñäýëä ºðòñºí ýìíýëãèéí àæèëòàí  ãåïàòèòèéí âàêöèí õèéëãýñýí áºãººä òóõàéí ¿åä ãàäàðãóóãèéí àíòèãåí (HBsAg)-û ýñðýãáèåòèéí õýìæýý 10 mlU/ml-ýýñ èõ áàéâàë ýì÷èëãýý õèéõ øààðäëàãàã¿é.  Ýðñäýëä ºðòñºí àæèëòàíä øèíæèëãýýíèé ºìíºõ çºâëºãºº ºã÷.  Âàêöèí õèéëãýýã¿é àæèëòàíä  ãåïàòèòèéí ýñðýã âàêöèíûã ýðñäýëä ºðòñºíººñ 14 öàãèéí äîòîð á¿ðýí òóíãààð õèéíý.  3 ñàðûí õóãàöààíä àæèëòàí ººðò èëýðñýí àëèâàà øèíæ òýìäýã áà ºâ÷íèé òàëààð ýì÷ëýã÷ ýì÷äýý öàã òóõàéä íü ìýäýýëíý. Äàðõëàë òîãòöûã ñåðîëîãèéí øèíæèëãýý õèéæ ¿çíý.  ¯éë÷ë¿¿ëýã÷ ÕÄÕÂ-èéí õàëäâàðòàé íü áàòëàãäâàë ýðñäýëä ºðòñºíººñ õîéø 4 öàãèéí äîòîð áàãòàæ óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ ýì÷èëãýýã ýõýëíý.  Óðüä÷èëàí ñýðãèéëýëòèéí ãîðèì: ðåòðîâèð (çèäîâóäèí. õàëäâàðòàé áîë ÿìàð ¿å øàòàíäàà áàéãàà.  Õàëäâàðûí ýõ óóðõàé áóþó òóõàéí ¿éë÷ë¿¿ëýã÷èéí ÕÄÕÂ-èéí õàëäâàðòàé ýñýõ. çºâøººðºë àâñíû ¿íäñýí äýýð ÕÄÕÂ-èéí õàëäâàð èëð¿¿ëýõ øèíæèëãýýíä õàìðóóëíà. Áóñàä òîõèîëäîëä  ãåïàòèòèéí èììóíîãëîáóëèíûã 48 öàãèéí äîòîð áóë÷èíä òàðèíà.  ãåïàòèòèéí âèðóñèéí ãàäàðãóóãèéí àíòèãåí (HBsAg) ýñâýë HBeAg òîäîðõîéëíî.15  ãåïàòèòèéí õàëäâàðûí ýðñäýëä ºðòñºí ¿åä äàðààõü àðãà õýìæýý àâíà. 32 . âèðóñèéí à÷ààëàë çýðãèéã òîãòîîíî. 7. 6 áà 12 äàõü ñàðóóäàä õÿíàëòûí øèíæèëãýýíä õàìðóóëíà. AZT) +ýïèâèð (ëàìèâóäèí)-èéã ºäºðò õî¸ð óäàà.

Áèåèéí õàëóóí 37°Ñ-ñ áóóíà. óíòàà áîëíî. Àðüñ ýðýýíòýæ.ñò. õîíîãèéí äîòîð èëýðñýí õàëäâàðûã òîîöîõ áºãººä àðüñ. √Òîäîðõîé áàéðëàëòàé õàëäâàð 5. 2. íºõöë¿¿ä á¿ðäñýí áàéíà. Áèåèéí õàëóóí 37°Ñ-ñ áóóíà. Øýýñíèé ãàðö õýìæýý áàãàñíà (>20 ìë/öàã). Øàëòãààíã¿éãýýð 38°Ñ áà ò¿¿íýýñ õàëóóðíà. 3. Íîéðìîã. ªâ÷òºí 38°Ñ áà ò¿¿íýýñ äýýø õàëóóðíà. Õîîë. 4. À. 5. 5. 3. èëðýýã¿é áàéõ 1 õ¿ðòýë íàñíû õ¿¿õäýä äàðààõ øèíæ¿¿äýýñ àëü √Ýì÷ ¿æëèéí çààëòààð àíòèáèîòèê íýã íü èëðýõ: ýì÷èëãýý õèéæ áàéãàà 1. Øàëòãààíã¿éãýýð 38°Ñ áà ò¿¿íýýñ äýýø øèíæèëãýýãýýð àðüñíû õýâèéí õàëóóðíà. Ëàáîðàòîðèîð áàòëàãäñàí øèíæ òýìäãýýñ àëü íýã øèíæ èëýðñýí. Øàðõíû îð÷ìîîð ºâäºíº. Øàðõíààñ ýñâýë ãóóðñààð èäýýò ø¿¿ðýë âàð ÿëãàðíà. Àðüñíû ºí㺠ººð÷ëºãäºæ. 6. áè÷èë áèåòýí óðãàõ 2. Ñóäàñíû öîõèëò ò¿ðãýñíý(>90 óäàà/ìèí). Ëàáîðàòîðèîð áàòëàãäñàí õàëäâàð: Äàðààõ À. èëðýýã¿é áàéõ 4. 4. Ýìíýëç¿éãýýð áàòëàãäñàí öóñàí ¿æèë: Äàðààõ öóñàí ¿æëèéí ¿åä: Äàðààõ øèíæ òýìäãýýñ àëü íýã øèíæ èëýðñýí. Õàãàëãààíû ÿâöàä èäýýò ãîëîìò (àáöåññ) ýñâýë õàëäâàðûí øèíæ òýìäýã èëýðñýí. õºõºí人 äóðã¿éöíý. Õàëäâàðûí õÿíàëòûí æóðìûí íýãä¿ãýýð õàâñðàëò Õàëäâàðûí òîõèîëäëûí òîäîðõîéëîëò Õàëäâ à-ðûí Ëàáîðàòîðèéí øèíæèëãýýíèé Ýìíýëç¿éí øèíæ òýìäãèéí øàëãóóð ¿ç¿¿ëýëò¿¿ä àíãèëà øàëãóóð ¿ç¿¿ëýëò¿¿ä ë Ìýñ Ìýñ çàñëûí øàðõíû õàëäâàð: Õàãàëãààíààñ õîéø 30 √Øàðõíû àð÷äàñ. Äàðàëò óíàíà (ñèñòîëèéí äàðàëò <90 ìì ðò. áóë÷èíãèéí áîëîí ã¿íèé ýäýä õàëäâàðûí áèåòýí èëðýõ äàðàà øèíæ òýìäýã èëðýíý. ºâ÷òíèé öóñàíä àðüñíû õýâèéí Öóñíû áè÷èë áèåòýí óðãàõ õàëä- âàðóó Á. õàëäâàðûí ¿åä òîäîðõîé áàéðëàëòàé õàëäâàð èëðýýã¿é 1. Øàðõ ººðºº çàäàðñàí. ø¿¿ðýëä íÿí àæèë. 3.). Ýì÷ øàðõûã íýýñýí. çýâõèé ñààðàë áîëíî. Àïíîý ýñâýë áðàäèêàðäè èëýðíý. 2. Øàëòãààíã¿éãýýð 38°Ñ áà ò¿¿íýýñ äýýø áàéõàä: õàëóóðíà. √Íÿí ñóäëàëûí øèíæèëãýý 2. Øàðõíû îð÷ìîîð ýìçýãëýëòýé áàéíà. √ Ñóäàñíû êàòåòåðòýé 3. 1. 7. õèéãäýýã¿é ýñâýë øèíæèëãýýíä íÿí 3. ñóäëàëûí øèíæèëãýýãýýð áè÷èë áàðûí àðüñàí äîîðõ. Ýñâýë Äàðààõ íºõöºë áàéäëûí àëü íýã íü 1 õ¿ðòýë íàñíû õ¿¿õäýä äàðààõ øèíæ¿¿äýýñ áàéõ: àëü íýã íü èëðýõ: √öóñàíä 2 óäààãèéí íÿí ñóäëàëûí 1. Äàðàëò óíàíà (ñèñòîëèéí äàðàëò <90 ìì ðò. 2.ñò. Àïíîý ýñâýë áðàäèêàðäè èëýðíý. ¯¿íä: 1. 33 . Ýìíýëç¿éãýýð áàòëàãäñàí ä Á. 38°Ñ áà ò¿¿íýýñ äýýø õàëóóðíà. Øýýñíèé ãàðö õýìæýý áàãàñíà (>20 ìë/öàã). 6. Äàðààõ øèíæ òýìäãýýñ íýã íü õ èëýðñýí áîë: õàëä.) √öóñàíä ýìãýãòºðºã÷ íÿí óðãàíà. ñààðàëòàíà.

√Öýðýíä íÿí óðãàõ 1 õ¿ðòýëõ íàñíû õ¿¿õäýä ýíý ¿åä äàðààõ øèíæ √Áðîíõèéí ø¿¿ðýëä âèðóñ ÿëãàõ òýìäã¿¿äýýñ 2-ñ äîîøã¿é øèíæ òýìäýã èëýðíý. √Ãèñòîëîãèéí øèíæèëãýýãýýð  Òîãøèëòûí àâèà ä¿ëèéâòýð áîëíî. Àìüñãàëûí äîîä çàìûí õàëäâàðóóäàä: áðîíõèò. √Ãýìòñýí õýñãýýñ àâñàí ñîðüöîíä  Õàíèàëãàíà. Á. ñîðüöîíä íÿí óðãàõ  ×è÷ð¿¿äýñòýé. Àìüñãàëûí äýýä çàìûí õàëäâàðóóäàä ôàðèíãèò.áðîíõèîëèò. èéí òèòð ºíäºð áàéõ  Áàðäèêàðäè Öýýæíèé ðåíòãåí øèíæèëãýýíä:  Õýðæèãí¿¿ð ñîíñîãäîíî. Â. IgG-  Àìüñãààäíà. ä  Èõ õýìæýýíèé öýð ÿëãàðíà. √Öóñàíä áè÷èë áèåòýí óðãàõ  Èäýýò öýðòýé õàíèàëãàõ áà öýðíèé øèíæ òºðõ √̺㺺ðñºí õîîëîéí íààöàä áè÷èë ººð÷ëºãäºíº. √Èéëäñýíä ¿¿ñãýã÷èéí ýñðýã áèå  Õîîëîéíîîñ èäýý ãàðíà. Äàðààõ øèíæ õàëäâàðóóäûí ¿åä: Äàðàààõ òýìäã¿¿äýýñ àëü íýã íü çààâàë èëýðíý. ýìïèåìà îðíî. ºìõèé ¿íýðòýé. òðàõåèòèéí ¿åä √Òðàõåé. èõ õýìæýýíèé öýðòýé √ Ïëåâðèéí øèíãýí áà óóøèãíû ýäèéí õàíèàíà. √Öóñ áà áðîíõèéí ø¿¿ðýëä ýñðýãòºðºã÷ ýåðýã áàéõ  ÿéëñýí áóéë÷èðõàé ¿ðýâñýíý. Àìüñãàëûí çàìûí áóñàä õàëäâàðóóäàä óóøãèíû áóãëàà. Àìüñãàëûí äýýä çàìûí ëàðèíãèò. √íýâ÷äýñò ººð÷ëºëò.  Öýýæ õîíõîëçîíî.  Àìüñãàë ãàðãàõàä ñààäòàé áîëæ àìüñãààäíà. òðàõåèò áàãòàíà. ýìïèåìà èëýðíý. IgG-èéí òèòð ºíäºð áàéõ √Ãèñòîëîãèéí øèíæèëãýýãýýð áàòëàãäñàí áàéõ 34 . áèåòýí èëðýõ  Àìüñãààäíà. ºíäºð õàëóóðíà.  Çàëãèóðûí àðûí õàíà óëàéíà. âàðóó  Õàíèàëãàíà. íºõöºë áàéäëóóäààñ àëü íýã íü  38°Ñ áà ò¿¿íýýñ äýýø õàëóóðíà.  Õýð÷èãí¿¿ð ñîíñîãäîíî. õàðàãäàõ  Èäýýòýé. ýñâýë âèðóñèéí ýñðýã àíòèãåí  Àïíîý èëðýõ √¿¿ñãýã÷èéí ýñðýãáèå IgM. òðàõåîáðîíõèò. IgM. ýïèãëîòèò áàãòàíà.Óóøèãíû õàòãàëãààíû ¿åä: àëü íýã íü çààâàë èëýðíý. Àìüñãàëûí äîîä çàìûí òðàõåîáðîíõèò. èëðýýã¿é áàéõàä: ýåðýã áàéõ ãàëûí Äàðààõ øèíæ òýìäã¿¿äýýñ 2-ñ äîîøã¿é øèíæ òýìäýã çàìûí èëýðíý. Äàðààõ íºõöë¿¿äýýñ àëü íýã íü  Õýðæèãí¿¿ð ñîíñîãäîõ ýñâýë òîãøèëòûí àâèà ä¿ëèé èëðýõ: áîëíî. íÿí óðãàõ  Õîîëîé ñººíãºòíº.áðîíõèîëèò. Ã. Óóøèãíû áóãëààíû ¿åä: √Ðåíòãåí øèíæèëãýýíä õºíäèé  Ìýñ àæèëáàðûí ¿åä óóøèãíû áóãëàà. õàëä.Õàëäâ à-ðûí Ëàáîðàòîðèéí øèíæèëãýýíèé Ýìíýëç¿éí øèíæ òýìäãèéí øàëãóóð ¿ç¿¿ëýëò¿¿ä àíãèëà øàëãóóð ¿ç¿¿ëýëò¿¿ä ë À. áðîíõèéí óãààäñàíä íÿí óóøãèíû õàòãàëãààíû ýìíýëç¿éí øèíæ òýìäã¿¿ä áîëîí èëðýõ ðåíòãåí øèíæèëãýýíä õàòãàëãààíû ººð÷ëºëò¿¿ä √Áðîíõèéí ø¿¿ðýëä ýñðýãáèå Àìüñ. öýýæíèé ãÿëòàíãèéí íààëäàëò  Èäýýòýé öýð ÿëãàðàõ áà öýðíèé øèíæ òºðõ ººð÷ëºãäºíº.  Õàíèàëãàíà.Óóøèãíû õàòãàëãàà: Äàðààõ øèíæ òýìäã¿¿äýýñ À. Á. Â. õàëäâàðóóäûí ¿åä: Áðîíõèò.  38°Ñ áà ò¿¿íýýñ äýýø õàëóóðíà. ñºíºðºë. áàéíà. áóãëàà ãýäýã íü áàòëàãäàõ Ã.

ÊÎÅ/ ìë èëðýõ íèé √Àíòèáèîòèê ýì÷èëãýý õèéãäýæ çàìûí áàéõàä <105 ÊÎÅ/ìë õýìæýýòýé õàëä. íºõöëèéí àëü íýã íü èëýðíý.ì) èëýðíý. √Ðåíòãåí øèíæèëãýýãýýð èäýýò óëàéëò. √ßñíû ýäèéí ñîðüöîä íÿí óðãàíà. íóðóó. Íÿí ñóäëàëûí øèíæèëãýý àâàõààñ ºìíº 7 õîíîãèéí òóðø √Øýýñýíä 2-ñ äîîøã¿é òºðëèéí íÿí äàâñàãíû êàòåòåðòýé áàéñàí ýñâýë ≥105 ÊÎÅ/ ìë õýìæýýòýé èëðýõ 2. õàâàãíàõ.  Äèçóðèéí øèíæ òîä èëýðíý. Øèíæ òýìäýãã¿é èëðýõã¿é. ¿å áîëîí ¿åíèé õ¿¿äèéí õàëäâàð áàãòàíà. ßñíû èäýýò ¿ðýâñëèéí ¿åä èëýðíý. õàëäâàðûí ¿åä:  ¯åýð ºâäºíº √¯åíèé øèíãýí áîëîí ¿åíèé ýäèéí  ¯å õàâàãíàíà. √Ðåíòãåí øèíæèëãýýíä õàëäâàðûí øèíæ èëýðíý. ≥105 ÊÎÅ/ ìë õýìæýýòýé óðãàõ ýñâýë  Îéð îéðõîí øýýñ õ¿ðíý. 35 .  Øàëòãààíã¿ãýýð 38°Ñ áà ò¿¿íýýñ äýýø õàëóóðíà. √Øýýñýíä 2-ñ äîîøã¿é òºðëèéí íÿí  Óóö. ßñíû èäýýò ¿ðýâñýë: Äàðààõ øèíæ òýìäã¿¿äýýñ 1.  Øýýõ ¿åä øýýñíèé ñ¿âýýð õîðñîæ ºâäºíº.Õàëäâ à-ðûí Ëàáîðàòîðèéí øèíæèëãýýíèé Ýìíýëç¿éí øèíæ òýìäãèéí øàëãóóð ¿ç¿¿ëýëò¿¿ä àíãèëà øàëãóóð ¿ç¿¿ëýëò¿¿ä ë À. ¯å áîëîí ¿åíèé õ¿¿äèéí õàëäâàð: 2. ßñ  Õàëäâàðûí ãîëîìòîîñ ø¿¿ðýë ãàðíà. áèîïòàòàíä íÿí óðãàíà. ¯å áîëîí ¿åíèé õ¿¿äèéí ä Øàëòãààíã¿éãýýð äàðààõ øèíæ òýìäã¿¿ä èëýðíý. √Áèîõèìèéí øèíæèëãýýíä õýðýõ ºâ÷íèé øèíæ òýìäýã èëðýõã¿é. ýìãýãòºðºã÷ íÿí èëðýõ âàðóó ä Á. √Öóñàíä íÿí óðãàíà. á¿ñýëõèé. Øèíæ òýìäýã á¿õèé õàëäâàðóóä: Äàðààõ À. Íÿí ñóäëàëûí øèíæèëãýý àâàõààñ ºìíº 7 õîíîãèéí òóðø √Ñ¿¿ëèéí 2 óäààãèéí øýýñíèé äàâñàãíû êàòåòåðã¿é áàéñàí. ¿ðýâñëèéí ººð÷ëºëò èëýðíý. íýã òºðëèéí ýìãýãòºðºã÷ íÿí ≥102 øýýñ.  ¯åíèé õºäºë㺺í õÿçãààðëàãäàíà.  Õýñýã ãàçðûí ¿ðýâñëèéí øèíæ òýìäýã (ºâäºëò.  Õàãàëãààíû ¿åä õàëäâàðûí øèíæ èëýðíý. äàâñàãíû îð÷ìîîð ºâäºíº. äàðààõ íºõöëèéí àëü íýã íü áàéíà. õàëóó îðãèõ ã. ñîðüöîíä 2-ñ äîîøã¿é òºðëèéí íÿí ≥105 ÊÎÅ/ ìë õýìæýýòýé óðãàõ Ýäãýýð õàëäâàðóóäàä ÿñíû èäýýò ¿ðýâñýë. √2 óäààãèéí øýýñíèé øèíæèëãýýíä Áººð. 1. áîëîí  Õàãàëãààíû ¿åä áîëîí ãèñòîëîãè øèíæèëãýýíä èäýýò ¿åíèé ¿ðýâñëèéí øèíæ èëýðíý. Øèíæ òýìäýãã¿é áàêòåðèóðèÿ: Øèíæ òýìäýã Á. õàëóó îðãèíî. Øèíæ òýìäýã á¿õèé øèíæ¿¿äýýñ èëýðíý. õàëä- âàðóó 2. áàêòåðèóðèéí ¿åä: 1. õàëäâàðóóäûí ¿åä: Äàðààõ  38°Ñ áà ò¿¿íýýñ äýýø õàëóóðíà.

óñàðõàã). Ãåïàòèò 2. Íÿðàéí ãýäýñíèé ¿õæèëò õàëäâàð: Äàðààõ øèíæ¿¿äýýñ 2-îîñ äîîøã¿é øèíæ èëýðíý. ãýäýñíèé ò¿ãýýìýë õàëäâàðóóä áàãòàíà. Ãýäýñíèé ãîãöîîíä õèé ñààòàõ 3.Õàëäâ à-ðûí Ëàáîðàòîðèéí øèíæèëãýýíèé Ýìíýëç¿éí øèíæ òýìäãèéí øàëãóóð ¿ç¿¿ëýëò¿¿ä àíãèëà øàëãóóð ¿ç¿¿ëýëò¿¿ä ë Õîîë áîëîâñðóóëàõ ýðõòýí. èëðýõ  38°Ñ áà ò¿¿íýýñ äýýø õàëóóðíà.  Áèå ñóëðàíà. 1.Ãàñòðîýíòåðèòèéí ¿åä: (ýìèéí áîäèñîä õàðøëàõ. Ãýäýñíèé ò¿ãýýìýë òîãòîë õàëäâàðóóäûí ¿åä: öîîíû  Ñóóëãàíà (12 öàãààñ äýýø. Ãýäýñíèé ò¿ãýýìýë õàëäâàðóóä: Öóñàí ñóóëãà. ¿õæèëò ýíòåðîêîëèò. ýñðýãáèå ýåðýã Õîîë  Áººëæèíº. √Öóñàíä ãýäýñíèé íÿíãèéí ýñðýãòºðºã÷ áà ýñðýãáèå èëðýõ  Õýâëèéãýýð ºâäºíº. 1.ì) áàéõã¿é ¿åä äàðààõ øèíæ¿¿äýýñ 2-îîñ àð÷äñàíä ãýäýñíèé íÿí óðãàõ äîîøã¿é øèíæ èëðýõ √Åðäèéí áîëîí ýëåêòðîí ìèêðîñêîïèéí  Ñóóëãàíà (12 öàãààñ äýýø). àðõàã ºâ÷èí ñýäðýõ. IgG  Òîëãîé ºâäºíº. D âèðóñò ãåïàòèòèéí  Øàðëàëò èëýðíý. IgG ýñðýã áèåèéí òèòð ºíäºð áàéõ 4. √Öóñàíä ãýäýñíèé íÿíãèéí  Ä¿ë¿¿ëíý. õàëäâ ñàëèàðõàã. Â. 3. õèéëãýõ. Íÿðàéí ãýäýñíèé ¿õæèëò õàëäâàðûí ¿åä:  Áººëæèíº. ýñðýãòºðºã÷. √ºòãºí áà øóëóóí ãýäýñíèé àðóóä  Áººëæèíº. íýã íü èëýðíý. àðãààð ãýäýñíèé ýìãýãòºðºã÷ íÿí  Õýâëèéãýýð ºâäºíº. ãåïàòèò. ýñðýãòºðºã÷ áà ýñðýãáèå èëðýõ √Ýìãýãòºð¿¿ëýã÷èéí IgM. Ãåïàòèòèéí ¿åä:  38°Ñ áà ò¿¿íýýñ äýýø õàëóóðíà. √À. 36 .Ãàñòðîýíòåðèò: Õàëäâàðûí áóñ ãàðàëòàé øàëòãààí 1. Äàðààõ ðåíòãåí øèíæ òýìäãýýñ àëü  Ãóëãèíà. òîãòîëöîîíû õàëäâàðóóäàä ãàñòðîýíòåðèò.  Ãýäýñ ä¿¿ðíý. àð÷äñàíä ãýäýñíèé íÿí óðãàõ √Åðäèéí áîëîí ýëåêòðîí ìèêðîñêîïèéí  38°Ñ áà ò¿¿íýýñ äýýø õàëóóðíà. Ñ. √Ýìãýãòºð¿¿ëýã÷èéí IgM. ýñðýã áèåèéí òèòð ºíäºð áàéõ 2. îíîøëîãîîíû ÿìàð íýã àæèëáàð Äàðààõ íºõöëèéí àëü íýã íü èëýðíý. èëðýõ  Ãýäýñ áàçëàíà. 3. àðãààð ãýäýñíèé ýìãýãòºðºã÷ íÿí  Áººëæèíº. Íàðèéí ãýäñýíä õºäºë㺺íã¿é ãîãöîî ¿¿ñíý. 4. öóñòàé ýñâýë Äàðààõ íºõöëèéí àëü íýã íü èëýðíý. ñàëüìîí¸ëëåç. ñýòãýë ñàíààíû ã¿í √ªòãºí áà øóëóóí ãýäýñíèé õÿìðàëä îðîõ ã.Õýâëèéä õèé õóðàëäàõ 2. Äàðààõ íºõöëèéí àëü íýã íü èëýðíý. áàéõ áîëîâñ  Õýâëèéãýýð ºâäºíº Ýñâýë 3 ñàðûí äîòîð √Áèîõèìèéí øèíæèëãýýãýýð ðóóëà öóñ õèéëãýñýí ãýñýí àñóóìæòàé áàéõ ýëýãíèé ¿éë àæèëëàãààíû õ ººð÷ëºëò èëðýõ ýðõòýí .

èäýýò ÿëãàäàñ ãàðíà. ͺõºí ¿ðæèõ¿éí ýðõòíèé áóñàä õàëäâàðóóäàä 4. 1. ¿ðýâñëèéí øèíãýíèé ñîðüöîíä íÿí  38°Ñ áà ò¿¿íýýñ äýýø õàëóóðíà. ò¿ð¿¿ áóë÷èðõàéí ¿ðýâñýë áà ýíäîìåòðèò. âàðóó ä 4. 2.¯òðýýíèé àðûí õ¿íõðýýíèé ýðõòýí 3.  Ìýñ çàñëûí ¿åä èäýýò áóãëàà. õàëä. ýïèçèîòîìèéí äàðààõ õàëäâàð. Ýíäîìåòðèò: √Áèîïñè áîëîí ìýñ çàñëûí ÿâöàä  Óìàéãààñ èäýýò ø¿¿ðýë ÿëãàðíà. ïóíêöè õèéæ àâñàí ñîðüöîíä  38°Ñ áà ò¿¿íýýñ äýýø õàëóóðíà.  Äîòîð ìóóõàéðíà.  Àðûí õ¿íõðýý ö¿ëõèéæ. √Õàëäâàðòàé õýñãèéí ýä áîëîí Äàðààõ åðºíõèé øèíæ òýìäã¿¿ä èëýðíý.  Áººëæèíº. 37 .  Õýâëèéãýýð ºâäºíº. ͺõºí  Ç¿ñëýã õèéñýí õýñýã ãàçàð èäýýò áóãëàà ¿¿ñíý. ¿òðýýíèé àðûí õ¿íõðýýíèé ¿ðýâñýë.  Øàðõ çàäàðíà. ¿ðæè. √Öóñàíä íÿí óðãàíà. ¿ðýâñëèéí øèíãýíèé ñîðüöîä íÿí öîîíû  Àðûí õ¿íõðýýíä èäýýò áóãëàà ¿¿ñíý. óðãàíà.¯òðýýíèé àðûí õ¿íõðýýíèé ¿ðýâñýë: Äàðààõ øèíæ ¿ðýâñëèéí ¿åä: . ͺõºí ¿ðæèõ¿éí ýðõòíèé ºíäãºâ÷. Ýíäîìåòðèòèéí ¿åä: 1.Õàëäâ à-ðûí Ëàáîðàòîðèéí øèíæèëãýýíèé Ýìíýëç¿éí øèíæ òýìäãèéí øàëãóóð ¿ç¿¿ëýëò¿¿ä àíãèëà øàëãóóð ¿ç¿¿ëýëò¿¿ä ë ͺõºí ¿ðæèõ¿éí ýðõòýí. óðãàíà.  Õýâëèéãýýð ºâäºíº.  Äèçóðèéí øèíæ èëýðíý. áóñàä õàëäâàðóóäûí ¿åä: àðûí õ¿íõðýýíèé ¿ðýâñëýýñ áóñàä ààðöãèéí õºíäèéí ýðõòíèé õàëäâàðóóä áàãòàíà. √Àðûí õ¿íõðýýíèé îð÷ìûí ýäèéí áîëîí òîãòîë  ¯òðýýíýýñ èäýý ÿëãàðíà. òýìäãèéí àëü íýã èëýðíý. íºõºí ¿ðæèõ¿éí ýðõòíèé áóñàä õàëäâàðóóä áàãòàíà.  Óìàé ýìçýãëýëòýé áàéíà. õàëäâàðûí øèíæ èëýðíý. õ¿éí 3.  Ç¿ñëýã õèéñýí ãàçðààñ èäýý ãàðíà. Ýïèçèîòîìèéí äàðààõ õàëäâàð: Äàðààõ øèíæ òýìäãèéí àëü íýã èëýðíý. òîãòîëöîîíû õàëäâàðóóäàä ýíäîìåòðèò. ýìãýãòºðºã÷ íÿí èëýðíý.

Ǻºëºí ýäèéí õàëäâàðóóäûí 2. ¿åä: õàëäâ  Øàðõíû òàâíû ºí㺠õàð õ¿ðýí.ì) èëýðíý. 38 . èäýýò ¿õæèë. Äàðààõ øèíæ òýìäýã èëýðíý.ñò. òºðõ ººð÷ëºãäºíº. ÿëãàð÷ áóé ¿ðýâñëèéí øèíãýíèé  Õºõíèé áóë÷èðõàéí õýñýã ãàçðûí ¿ðýâñëèéí øèíæ ñîðüöîä íÿí óðãàíà.)  Øýýñ õîâîðäîíî (>20 ìë/öàã). íåêðîòè÷åñêèé öåëëþëèò. Àðüñíû õàëäâàðóóäûí ¿åä: áàãòàíà. ø¿¿äýñò òóóðàëòóóä 1. õ¿éí ¿ðýâñýë (îìôàëèò).  Ìýñ àæèëáàðûí ÿâöàä èäýýò áóãëàà ýñâýë √Öóñíû ñîðüöîíä íÿí óðãàíà. ººð÷ëºãäºíº. Íÿðàéí õ¿éí ¿ðýâñýë: Òºðñíººñ õîéø 30 õ¿ðòýë 5.  38°Ñ áà ò¿¿íýýñ äýýø õàëóóðíà ýñâýë áèåèéí õàëóóí 37°Ñ-ýýñ áóóíà. 纺ëºí ýäèéí õàëäâàðóóäàä ìýñ àæèëáàðûí ç¿ñëýãòýé õîëáîîã¿é àðüñ áîëîí 纺ëºí ýäèéí á¿õ òºðëèéí õàëäâàðóóä. Õ¿éíýýñ èäýý ãàðíà. Õýðýâ àðüñíû õýâèéí áè÷èë  Èäýýò áèåò¿¿ä èëýðñýí òîõèîëäîëä íýã  Öýâð¿¿ò íÿíãèéí öýâýð ºñãºâðèéã çàéëøã¿é  Èäýýò öýâð¿¿íöýðò ÿëãàæ àâíà.  Óõààí ñàíàà á¿äãýðíý. óëàéõ. Ìàñòèò: √Õºõíèé áóë÷èðõàéí ýäèéí áîëîí  38°Ñ áà ò¿¿íýýñ äýýø õàëóóðíà. Á. Ò¿ëýíõèéí øàðõíû õàëäâàðûí íû  Ò¿ëýíõèéí øàðõíû ºíãº. 3. Íÿðàéí öýâð¿¿ò òóóðàëò: èëðýýã¿é áàéæ áîëíî. ÿëãàð÷ áóé ø¿¿ðëèéí ñîðüöîíä íÿí  Õàëäâàðòàé õýñãýýñ èäýý ãàðíà. Àðüñíû õàëäâàðóóä: Äàðààõ øèíæ òýìäãýýñ àëü ÿëãàð÷ áóé ø¿¿ðýëä íÿí óðãàíà. õàëóó îðãèíî. À òîõèîëäîëä äóðäñàí ýìíýëç¿éí À.  Ìýñ àæèëáàðûí ¿åä èäýýò áóãëàà èëýðíý. √Õàëäâàðòàé õýñãèéí ýä áîëîí Õàëäâàðò ìèîçèò. õàëóó îðãèõ ã. Ẻìò àâàðãà ýñ¿¿ä õàðàãäàíà. ò¿ëýíõèéí øàðõíû õàëäâàð. ¯¿íä: √Èéëäñýíä ýìãýãòºð¿¿ëýã÷èéí IgM. Ǻºëºí ýäèéí õàëäâàðóóä: íåêðîòè÷åñêèé ¿åä: ôàñöèëèò. ýìçýãëýë. õàð ýñâýë ÿãààí áîëæ √õàëäâàðûí ººð øàëòãààíã¿é àðóóä áàéõàä öóñàíä íÿí óðãàíà.  Ø¿¿äýñò òóóðàëò √Ìèêðîñêîïèéí øèíæèëãýýãýýð îëîí  Õàòèã ãàðàõ áà ¿¿íýýñ ãàäíà äàðààõ øèíæ Ẻìò àâàðãà ýñ¿¿ä õàðàãäàíà. òýìäãýýñ 2-îîñ äîîøã¿é øèíæ èëýðíý. √Èéëäñýíä ýìãýãòºð¿¿ëýã÷èéí IgM. √ Öóñíû ñîðüöîä íÿí óðãàíà. Ìàñòèòèéí ¿åä: 4. Íÿðàéí õ¿éí ¿ðýâñëèéí ¿åä: õîíîãò òîîöíî. ëèìôàíãèò áàãòàíà. õºõíèé áóë÷èðõàéí áóãëàà áóþó ìàñòèò. 3. √öóñàíä íÿí óðãàíà.  Øàðõíû òàâ õîâõîð÷ óíàõ ÿâö õóðäàñíà. ýìçýãëýë áàéõ  Õàâàãíàõ. òýìäãýýñ àëü íýã íü èëýðíý. 5. √ Ìèêðîñêîïèéí øèíæèëãýýãýýð îëîí  Õýñýã ãàçðûí ¿ðýâñëèéí øèíæ¿¿ä (ºâäºëò.  Õ¿éíýýñ ø¿¿ðýë ãàðíà.  Øàðõíû çàõ õàâàãíàíà. Á òîõèîëäîëä íÿí ñóäëàëûí øèíæèëãýý õèéãäýýã¿é áóþó íÿí 6. IgG ýñðýã áèåèéí òèòð ºíäºð áàéõ Àðüñ. óëàéëò. 2. óðãàíà. ëèìôàäåíèò. Ò¿ëýíõèéí øàðõíû õàëäâàð: Äàðààõ øèíæ Õàëèì. øèíæ òýìäýã èëðýõýýñ ãàäíà  Õ¿éñ óëàéõ äàðààõ íºõö뺺ñ àëü íýã íü áàéíà.Õàëäâ à-ðûí Ëàáîðàòîðèéí øèíæèëãýýíèé Ýìíýëç¿éí øèíæ òýìäãèéí øàëãóóð ¿ç¿¿ëýëò¿¿ä àíãèëà øàëãóóð ¿ç¿¿ëýëò¿¿ä ë Àðüñ. IgG ýñðýã áèåèéí òèòð ºíäºð  Õýñýã ãàçðûí ºâäºëò. õàëäâàðûí øèíæ èëýðíý. íýã íü èëýðíý. íÿðàéí àðüñíû èäýýò.  Äàðàëò óíàíà (ñèñòîëèéí äàðàëò <90 ìì ðò. 4. √Õàëäâàðòàé õýñýã ãàçðààñ 1. èëýðíý.  Àðüñàí äýýð öýâð¿¿ò òóóðàëò ãàðíà. õàâàí. ¯¿íä: √õ¿éí àð÷äñàíä íÿí óðãàíà.

Ìèîêàðäèò/ ïåðèêàðäèò: ¿åä: öîîíû  38°Ñ áà ò¿¿íýýñ äýýø õàëóóðíà. √ Ðåíòãåí øèíæèëãýýíä ãîëò  Öýýæýýð ºâäºíº.  Ñóäàñ áºãëºðëèéí øèíæ èëýðíý. Àðòåðè. âåíèéí ñóäàñíû õàëäâàð: õàëäâàðûí ¿åä ëàáîðàòîðèéí  38°Ñ áà ò¿¿íýýñ äýýø õàëóóðíà. √Ñóäñàíä òàâüñàí ãóóðñíààñ àâñàí ñîðüöîíä íÿí óðãàíà. Àðòåðè. 4. óëàéíà.  Àãøèëòûí øóóãèàí ñîíñîãäîíî √Ç¿ðõíèé õàâõëàãûí ýäýýñ àâñàí Ç¿ðõ. 39 . ýðõòýí 3. õàëóó áàéíà. Ýíäîêàðäèòèéí ¿åä: √Öóñíû 2 óäààãèéí ñîðüöîä íÿí  38°Ñ áà ò¿¿íýýñ äýýø õàëóóðíà. õèéæ ïåðèêàðäèéí ýäýýñ àâñàí âàðóó  Ïàðàäîêñàëüíûé ïóëüñ øèíæèëãýýíä ýìãýãòºðºã÷ èëýðíý. âåíèéí ñóäàñíû õàëäâàð. ýíäîêàðäèò. øèíæèëãýýíä äàðààõ ººð÷ëºëò  Ñóäàñíû ãýìòñýí õýñýã ãàçàð ºâäºíº. óðãàíà. õàíàíààñ àâñàí ñîðüöîíä íÿí óðãàíà. ñóäàñ  Àðüñàí äýýð öýã÷èëñýí öóñàí òóóðàëòóóä ãàðíà. ä √Öóñ áà øýýñýíä àíòèãåí ýåðýã  Ç¿ðõíèé òîìðîë èëýðíý. Ýíäîêàðäèò: 2. -íû  Ç¿ðõíèé çîãñîíãèøëûí äóòàãäëûí øèíæ¿¿ä èëýðíý. ìèîêàðäèò.Õàëäâ à-ðûí Ëàáîðàòîðèéí øèíæèëãýýíèé Ýìíýëç¿éí øèíæ òýìäãèéí øàëãóóð ¿ç¿¿ëýëò¿¿ä àíãèëà øàëãóóð ¿ç¿¿ëýëò¿¿ä ë Àðòåðè. Ìåäèàñòåíèòèéí ¿åä: √Öóñàíä áîëîí ãîëò îð÷ìîîñ ÿëãàð÷ 4. ñîðüöîä íÿí óðãàíà. 2. áàéíà. âåíèéí ñóäàñíû 1. Ìåäèàñòåíèò: áóé øèíãýíä íÿí óðãàõ  38°Ñ áà ò¿¿íýýñ äýýø õàëóóðíà. Ìèîêàðäèò/ ïåðèêàðäèòèéí òîãòîë 3. ºðãºññºí áàéíà. îðãèíî. 1. √Ç¿ðõíèé öàõèëãààí áè÷ëýãò ìèîêàðäèò/ ïåðèêàðäèòèéí øèíæ èëýðíý.  Öýýæýýð ºâäºíº. √Õàãàëãààíû ÿâöàä áîëîí ïóíêöè õàëä. √Õàãàëãààíû ÿâöàä ñóäàñíû  Õàãàëãààíû ¿åä õàëäâàðûí øèíæ òýìäýã èëýðíý.  ªâ÷¿¿ õºäºë㺺íòýé áîëíî. ïåðèêàðäèò è ìåäèàñòåíèò áàãòàíà.

√Èéëäñýíä ýìãýãòºð¿¿ëýã÷èéí IgM. √Òàðõè íóãàñíû øèíãýíèéã Ãðàìààð áóäàæ ìèêðîñêîïîîð õàðàõàä ýìãýãòºðºã÷ íÿí èëýðíý. IgG ýñðýã áèåèéí òèòð ºíäºð áàéõ 40 . ýíöåôàëèò. √Öóñàíä íÿí óðãàíà. Òàðõèíû áóãëàà/ ýì÷èëãýý õèéãäýæ áàéõàä äàðààõ øèíæ òýìäã¿¿äýýñ ýíöåôàëèòèéí ¿åä: Äàðààõ 2-îîñ äîîøã¿é øèíæ èëýðíý. øèíãýíèé ñîðüöîíä íÿí óðãàíà.Õàëäâ à-ðûí Ëàáîðàòîðèéí øèíæèëãýýíèé Ýìíýëç¿éí øèíæ òýìäãèéí øàëãóóð ¿ç¿¿ëýëò¿¿ä àíãèëà øàëãóóð ¿ç¿¿ëýëò¿¿ä ë Òºâ ìýäðýëèéí òîãòîëöîîíû õàëäâàðóóäàä òàðõèíû áóãëàà. IgM.  Áººëæèíº. 2. 1. √Òàðõè íóãàñíû øèíãýíä óóðàã áîëîí  Õ¿ç¿¿ õºøèí㺠áîëíî. àëü íýã íü èëýðíý.Ìýíýíãèéí ¿åä: Äàðààõ íºõö뺺ñ âàðóó  38°Ñ áà ò¿¿íýýñ äýýø õàëóóðíà. √ Öóñ.  38°Ñ áà ò¿¿íýýñ äýýø õàëóóðíà. øýýñýíä ýñðýãòºðºã÷  Òºâ ìýäðýëèéí ãýìòëèéí ãîëîìòîò ººð÷ëºëòèéí ýåðýã áàéíà. õýìæýý áàãàñíà. ìýä. óðãàíà. á¿ðõýâ÷èéí ýäèéí ñîðüöîä íÿí  Òîëãîé ýðãýíý. øèíæ¿¿ä èëýðíý.  Ãîëîìòîò ººð÷ëºëòèéí øèíæ¿¿ä èëýðíý. íºõö뺺ñ àëü íýã íü áàéíà. Òºâ √Èéëäñýíä ýìãýãòºð¿¿ëýã÷èéí  Óõààí ñàíàà áàëàðòàíà. öàãààí ýñèéí òîî îëøðîõ áà ñàõàðûí  Ìýíýíãèéí øèíæ¿¿ä èëýðíý. Ìýíýí: Äàðààõ øèíæ òýìäã¿¿ä èëýðíý. IgG ýñðýã áèåèéí òèòð ºíäºð ðýëèéí áàéõ òîãòîë öîîíû õàëä. √Òàðõèíû ýä áîëîí òàðõèíû õàòóó  Òîëãîé ºâäºíº. Òàðõèíû áóãëàà/ ýíöåôàëèò: Àíòèáèîòèê 1. 2. ìýíýí áàãòàíà.  Öî÷ðîìòãîé áîëíî. Òàðõè íóãàñíû ä  Òîëãîé ºâäºíº.

óëàéíà.  ×èõýýð ºâäºíº.  38°Ñ áà ò¿¿íýýñ äýýø õàëóóðíà. õàðàõàä ýìãýãòºðºã÷ íÿí áà öàãààí ýñ õàðàãäàíà.  Çîâõè õàâàãíàíà. √Ìýñ àæèëáàðûí ¿åä äóíä ÷èõíýýñ ÷èõ. õàìàð. ä  Õýíãýðýãýí õàëüñíû õºäºë㺺í áàãàññàí. Ñèíóñèòèéí ¿åä:  Òîëãîé ºâäºíº.  Õàìðààñ èäýý ãàðíà.  Òîëãîé ºâäºíº. àâñàí ø¿¿ðýëä íÿí óðãàíà.Êîíúþíêòèâèò: íºõö뺺ñ àëü íýã íü èëýðíý. √Õºõëºã ñýðòýíãýýñ ãàð÷ áóé  Í¿¿ðíèé ìýäðýëèéí ñààæèëò èëýðíý. îíîøèëñîí. âàðóó ÷èíýðñýí áàéíà. Ãàäíà ÷èõíèé ¿ðýâñëèéí ¿åä 2. 3. À. 41 . Êîíúþíêòèâèòèéí ¿åä: Äàðààõ À. Í¿ä. Äóíä ÷èõíèé ¿ðýâñëèéí ¿åä: Á. √Äèàôàíîñêîïèéí øèíæèëãýýíä  Ãýìòñýí ïàçóõèéí îð÷ìîîð ºâäºíº. √Íóóõíû àð÷äñûã Ãðàìààð áóäàæ  Í¿ä ºâäºíº. À. èäýý. õîîëîéí  ×èõíýýñ èäýý ãîîæíî.  Í¿ä óëàéíà. õàðàõàä ýìãýãòºðºã÷ íÿí èëýðíý. √Ðåíòãåíä õàëäâàðûí øèíæ èëýðíý. √Ñèíóñèéí õºíäèéãýýñ àâñàí  Õàìàð áèò¿¿ðíý. ýìçýãëýëòòýé áàéíà. áóé ø¿¿ðëèéã Ãðàìààð áóäàæ  ×èõíýýñ èäýýðõýã ø¿¿ðýë ãàðíà. À. Ãàäíà ÷èõíèé ¿ðýâñýë: √Ãàäíà ÷èõíèé ñóâãààð ÿëãàð÷  38°Ñ áà ò¿¿íýýñ äýýø õàëóóðíà.  Èäýýðõýã íóóõ ãàðíà. ×èõíèé õàëäâàðóóäàä ãàäíà áà äóíä ÷èõíèé √Ãàäíà ÷èõíèé ñóâãààð ÿëãàð÷ ¿ðýâñýë. èäýý.Ìàñòîèäèòèéí ¿åä: Äàðààõ Â. Äóíä ÷èõíèé ¿ðýâñýë: Äàðààõ íºõö뺺ñ àëü íýã íü áàéíà. èäýýíä íÿí óðãàíà. Á. í¿äíèé áóñàä õàëäâàðóóä áàãòàíà.  ×èõýýð ºâäºíº.  Øàëòãààíã¿éãýýð 38°Ñ áà ò¿¿íýýñ äýýø õàëóóðíà. √Ýì÷ äóíä ÷èõíèé ¿ðýâñýë ãýæ õàëä  Õýíãýðýãýí õàëüñ óëàéñàí. Í¿äíèé õàëäâàðóóäàä êîíúþíêòèâèò.Õàëäâ à-ðûí Ëàáîðàòîðèéí øèíæèëãýýíèé Ýìíýëç¿éí øèíæ òýìäãèéí øàëãóóð ¿ç¿¿ëýëò¿¿ä àíãèëà øàëãóóð ¿ç¿¿ëýëò¿¿ä ë 1. 3.Ìàñòîèäèò: íºõö뺺ñ àëü íýã íü èëýðíý. Â. ýåðýã áàéíà. √Íóóõíû àð÷äñàíä íÿí èëýðíý. ãýðëèéí óðâàëã¿é. áóé ø¿¿ðýëä íÿí óðãàíà. √Õºõëºã ñýðòýíãýýñ ãàð÷ áóé  Õºõëºã ñýðòýíãèéí îð÷ìîîð ºâäºíº. øèíãýíèéã Ãðàìûí àðãààð áóäàæ õàðàõàä ýìãýãòºðºã÷ íÿí èëýðíý. ìàñòîéäèò áàãòàíà. óëàéíà. Ñèíóñèò:  38°Ñ áà ò¿¿íýýñ äýýø õàëóóðíà. øèíãýíèé ñîðüöîíä íÿí óðãàíà.

Õàëäâàðûí õÿíàëòûí æóðìûí õî¸ðäóãààð õàâñðàëò Ýìíýëãýýñ øàëòãààëñàí õàëäâàðûí òàíäàëòûí õóóäàñ ªâ÷íèé ò¿¿õèéí №_________ ¯éë÷ë¿¿ëýã÷èéí ýöýã (ýõ)-èéí íýð. íóðóóãààð ºâäºõ Òèéì □ ¿ã¿é □ Òèéì □ ¿ã¿é □ Äàâñàãíû êàòåòåð òàâèñàí Òèéì □ ¿ã¿é □ Òèéì □ ¿ã¿é □ ýñýõ Õàëäâàðûí îíîø: Õîîë áîëîâñðóóëàõ 38°Ñ áà ò¿¿íýýñ õàëóóðàõ Òèéì □ ¿ã¿é □ Òèéì □ ¿ã¿é □ çàìûí õàëäâàðóóä Ñóóëãàõ Òèéì □ ¿ã¿é □ Òèéì □ ¿ã¿é □ Áººëæèõ Òèéì □ ¿ã¿é □ Òèéì □ ¿ã¿é □ Õýâëèéãýýð ºâäºõ Òèéì □ ¿ã¿é □ Òèéì □ ¿ã¿é □ Õàëäâàðûí îíîø: 38°Ñ áà ò¿¿íýýñ õàëóóðàõ Òèéì □ ¿ã¿é □ Òèéì □ ¿ã¿é □ Àìüñãàëûí çàìûí Õàíèàëãàõ Òèéì □ ¿ã¿é □ Òèéì □ ¿ã¿é □ õàëäâàðóóä Öýð ãàðàõ Òèéì □ ¿ã¿é □ Òèéì □ ¿ã¿é □ Õýð÷èãíýõ Òèéì □ ¿ã¿é □ Òèéì □ ¿ã¿é □ Àìüñãàëûí àïïàðàòàíä îðñîí Òèéì □ ¿ã¿é □ ýñýõ Öýýæíèé ðåíòãåí çóðàãíû ººð÷ëºëò Õàëäâàðûí îíîø: 38°Ñ áà ò¿¿íýýñ õàëóóðàõ Òèéì □ ¿ã¿é □ Òèéì □ ¿ã¿é □ Õýâëèéãýýð ºâäºõ Òèéì □ ¿ã¿é □ Òèéì □ ¿ã¿é □ 42 . õýìæýý Òèéì □ ¿ã¿é □ Òèéì □ ¿ã¿é □ áàãàñàõ 1 õ¿ðòýë íàñíû õ¿¿õäýä áèåèéí Òèéì □ ¿ã¿é □ Òèéì □ ¿ã¿é □ õàëóóí 37°Ñ-ñ áóóõ Õ¿éò äààæ. æèõ¿¿äýñ õ¿ðýõ Òèéì □ ¿ã¿é □ Òèéì □ ¿ã¿é □ Òºâèéí/ çàõûí âåíèéí êàòåòåð Òèéì □ ¿ã¿é □ Òèéì □ ¿ã¿é □ òàâèñàí ýñýõ Õàëäâàðûí îíîø: Áººð øýýñíèé çàìûí 38°Ñ áà ò¿¿íýýñ õàëóóðàõ Òèéì □ ¿ã¿é Òèéì □ ¿ã¿é □ õàëäâàðóóä □ Äèçóðèéí øèíæ Òèéì □ ¿ã¿é □ Òèéì □ ¿ã¿é □ Îéð îéðõîí øýýñ õ¿ðýõ Òèéì □ ¿ã¿é □ Òèéì □ ¿ã¿é □ Á¿ñýëõèé. íýð_____________________ Íàñ ______ Ýì÷ëýã÷ ýì÷ __________________ ¯íäñýí îíîø îí ñàð ºäºð Õýâòñýí Ãàðñàí Øèëæñýí Íàñ áàðñàí Õàëäâàðûí òºðºë Ýìíýëç¿éí Õýâòýõ ¿åä Õýâòýõ Ëàáîðàòîðèéí øèíæ òýìäã¿¿ä ÿâöàä øèíæèëãýýíèé ¿ç¿¿ëýëò 38°Ñ áà ò¿¿íýýñ õàëóóðàõ Òèéì □ ¿ã¿é Òèéì □ ¿ã¿é □ □ Äàðàëò óíàõ Òèéì □ ¿ã¿é □ Òèéì □ ¿ã¿é □ Öóñàí õàëäâàð Øýýñíèé ãàðö.

Òèéì □ ¿ã¿é □ Òèéì □ ¿ã¿é □ Ç¿ðõíèé òîìðîë èëýðíý Òèéì □ ¿ã¿é □ Òèéì □ ¿ã¿é □ Агшилтын шуугиан сонсогдох Òèéì □ ¿ã¿é □ Òèéì □ ¿ã¿é □ Õàëäâàðûí îíîø Тайлбар: 1. илрээгүй бол үгүй гэсэн нүдэнд √тэмдэг тавьж тэмдэглэнэ. 43 . õàëóó îðãèíî Òèéì □ ¿ã¿é □ Òèéì □ ¿ã¿é □ Õàëäâàðûí îíîø Ìýäðýëèéí ýðõòýí 38°Ñ áà ò¿¿íýýñ äýýø Òèéì □ ¿ã¿é □ Òèéì □ ¿ã¿é □ òîãòîëöîîíû õàëóóðàõ Òîëãîé ºâäºíº Òèéì □ ¿ã¿é □ Òèéì □ ¿ã¿é □ Áººëæèíº Òèéì □ ¿ã¿é Òèéì □ ¿ã¿é □ □ Õ¿ç¿¿ õºøèõ Òèéì □ ¿ã¿é □ Òèéì □ ¿ã¿é □ Ìýíýíãèéí øèíæ¿¿ä èëðýõ Òèéì □ ¿ã¿é □ Òèéì □ ¿ã¿é □ Öî÷ðîìòãîé áîëîõ Òèéì □ ¿ã¿é □ Òèéì □ ¿ã¿é □ Ãîëîìòîò ººð÷ëºëòèéí øèíæ¿¿ä Òèéì □ ¿ã¿é □ Òèéì □ ¿ã¿é □ èëðýõ Õàëäâàðûí îíîø: Í¿ä. ÷èõ. òîãòîëöîîíû Цээжээр ºâäºíº. Эмчлэгч эмч халдварын шинж тэмдэг илэрч байвал тийм гэсэн нүдэнд. óëàéõ. Õàëäâàðûí òºðºë Ýìíýëç¿éí Õýâòýõ ¿åä Õýâòýõ Ëàáîðàòîðèéí øèíæ òýìäã¿¿ä ÿâöàä øèíæèëãýýíèé ¿ç¿¿ëýëò ͺõºí ¿ðæèõ¿éí ¯òðýýíýýñ èäýýðõýã ø¿¿ðýë Òèéì □ ¿ã¿é □ Òèéì □ ¿ã¿é □ ýðõòýí òîãòîëöîîíû ãàðàõ Õºõíººñ èäýý ãàðàõ Òèéì □ ¿ã¿é □ Òèéì □ ¿ã¿é □ Õºõíèé òîëãîé õàãàðàõ Òèéì □ ¿ã¿é □ Òèéì □ ¿ã¿é □ Õàëäâàðûí îíîø: Цусаар дамжих ХДХВ/ДОХ Òèéì □ ¿ã¿é □ Òèéì □ ¿ã¿é □ халдварууд Вируст гепатит С. ýìçýãëýë Òèéì □ ¿ã¿é илрэх □ Õàâàãíàõ. Нян судлалын болон бусад холбогдох шинжилгээний хариуг лаборатоðийн шинжилгээний үзүүлэлт гэсэн хүснэгтэд тэмдэглэнэ. õàìàð õîîëîéí 38°Ñ áà ò¿¿íýýñ äýýø Òèéì □ ¿ã¿é □ Òèéì □ ¿ã¿é □ õàëóóðàõ Òèéì □ ¿ã¿é □ Òèéì □ ¿ã¿é □ ×èõýýð ºâäºõ Òèéì □ ¿ã¿é □ Òèéì □ ¿ã¿é □ ×èõíýýñ èäýý ãîîæèõ Òèéì □ ¿ã¿é □ Òèéì □ ¿ã¿é □ Õýíãýðýãýí õàëüñíû õºäºë㺺í Òèéì □ ¿ã¿é □ Òèéì □ ¿ã¿é □ áàãàñàõ Нүднээс идээт нуух гоожих Òèéì □ ¿ã¿é □ Òèéì □ ¿ã¿é □ Нүд өвдөх Òèéì □ ¿ã¿é □ Òèéì □ ¿ã¿é □ Бусад шинж Òèéì □ ¿ã¿é □ Òèéì □ ¿ã¿é □ Õàëäâàðûí îíîø: Ç¿ðõ ñóäàñíû ýðõòýí 38°Ñ áà ò¿¿íýýñ äýýø Òèéì □ ¿ã¿é □ Òèéì □ ¿ã¿é □ õàëóóðíà. В Òèéì □ ¿ã¿é □ Òèéì □ ¿ã¿é □ Àðüñ. 2. 纺ëºí ýäèéí Èäýýò Òèéì □ ¿ã¿é □ Òèéì □ ¿ã¿é □ õàëäâàð Èäýýò öýâð¿¿íöýðò Òèéì □ ¿ã¿é □ Òèéì □ ¿ã¿é □ Шүүдэст òóóðàëò Òèéì □ ¿ã¿é □ Òèéì □ ¿ã¿é □ Õýñýã ãàçðûí ºâäºëò.

44 . Өвчний оношийг Îлон улсын өвчний аравдугаар ангиллын дагуу бичнэ.3.

÷èõ. àíòèáèîòè- . õàìàð õîîëîéí øèíæ òýìäýã Áóñàä õàëäâàðûí Ìýäðýëèéí ýðõòýí òîãòîëöîîíû Àíòèáèîòèê ýì÷èëãýý õèéãäñýí øèíæëýãäýõ¿¿í Õàëäâàðûí õÿíàëòûí æóðìûí ãóðàâäóãààð õàâñðàëò 45 øèíæèëãýý êèéí ÷àíàð ò¿¿íèé ìýäðýã Ìèêðîáèîëîãèéí Èëýðñýí ¿¿ñãýã÷. 纺ëºí ýäèéí Ýì÷ë¿¿ëýãñäèéã õàëäâàðûí øèíæ òýìäãýýð òàíäàõ õóóäàñ Íóðàëò. № Îâîã íýð ªâ÷íèé ò¿¿õèéí № Ïàëàò № Õàëóóðàëò Øàðõíû тав õàð õ¿ðýí. öîîðîëòûí Í¿ä. õàð ºíãºòýé áîëîõ Øàðõíû îð÷ìîîð õàâàãíàõ ______îí____ñàð____ºäºð Áèåèéí õàëóóí <37°Ñ-ñ áóóðàõ Ò¿ëýíõèéí õàëäâàð Öóñàíä íÿí óðãàõ Äàðàëò óíàõ Øýýñ õîâîðäîõ Öóñàí õàëäâàð Öóñàíä íÿí óðãàõ Äèçóðèÿ Á¿ñýëõèé íóðóóãààð ºâäºõ Îéð îéðõîí øýýõ õàëäâàð Øýýñýíä ≥105 ÊÎÅ/ìë 2-ñ äîîøã¿é òºðëèéí íÿí óðãàõ Áººð øýýñíèé çàìûí Хàíèàëãàõ Цýð ÿëãàðàõ çàìûí õàëäâàð Àìüñãàëûí Хýð÷èãí¿¿ð сонсогдох Бусад Áººëæèõ Ñóóëãàõ Õîîë ýðõòýí Òàñàã___________ õàëäâàð Õýâëèéãýýð ºâäºõ òîãòîëöîîíû áîëîâñðóóëàõ ªòãºíä íÿí óðãàõ Àðüñ.

Ñóâèëàã÷_________________ Тайлбар: 1. Сувилагч нь заагдсан халдварын шинж тэмдэг илэрч буй тохиолдолд +.тэмдгээр тус тус тэмдэглэнэ. Бусад асуултад тохирох хариултыг хүснэгтэд тэмдэглэнэ . 46 . 2. илрээгүй бол .

2. илрээгүй бол . Õàëäâàðûí õÿíàëòûí æóðìûí äºðºâä¿ãýýð õàâñðàëò ________îí_____ñàð____ºäºð Òàñàã______________ Ìýñ àæèëáàðûí äàðààõ õàëäâàðûã øèíæ òýìäãýýð òàíäàõ õóóäàñ Ïàëàò № Ëàáîðàòîðèéí Àíòèáèîòèê ýì÷èëãýý Õàëäâàðûí øèíæ òýìäã¿¿ä øèíæèëãýý Шархны орчмоор õàâàгнасан Àíòèáèîòèêèéí ìýäðýã ÷àíàð Ç¿ñëýãèéí îð÷ìîîð óëàéñàí Áóñàä Øèíæëýãäýõ¿¿í àâñàí ýñýõ Øàðõ áóãëàñàí Óðñãóóð òàâüñàí Óðñãóóðààð èäýý ãàðñàí Ýì÷ øàðõûã íýýñýí Øàðõ ººðºº çàäàðñàí Øархнаас èäýý ãàðñàí Ýäèéí ã¿íýýñ èäýý ãàðñàí Èëýðñýí ¿¿ñãýã÷ Õàëóóðàëò Õýñýã ãàçðûí ºâäºëò. Боолтын сувилагч нь заагдсан халдварын шинж тэмдэг илэрч буй тохиолдолд +. Бусад асуултад тохирох хариултыг хүснэгтэнд бичиж тэмдэглэнэ. Ç¿ñëýãèéí îð÷ìîîð õàëóóí № ªâ÷íèé ýìçýãëýë ò¿¿õèéí îðãèõ Îâîã íýð № Áîîëòûí ñóâèëàã÷__________________ Тайлбар: 1.тэмдгээр тус тус тэмдэглэнэ. 47 .

Õàëäâàðûí õÿíàëòûí æóðìûí
òàâäóãààð õàâñðàëò
Ìýñ àæèëáàðûí äàðààõ õàëäâàðûí òàíäàëòûí õóóäàñ
ªâ÷òíèé òàëààðõ ìýäýýëýë

ªâ÷íèé ò¿¿õèéí №_________ ¯éë÷ë¿¿ëýã÷èéí ýöýã (ýõ)-èéí íýð, íýð_____________________
Íàñ ______ Ýì÷ëýã÷ ýì÷ __________________
¯íäñýí îíîø:

îí ñàð ºäºð
Õýâòñýí
Ãàðñàí
Øèëæñýí
Íàñ áàðñàí
Ìýñ àæèëáàðûí áàéäàë
Õàãàëãààíû íýð

Õàãàëãàà õèéñýí ñàð, ºäºð Õàãàëãàà ýõýëñýí öàã Дóóññàí öàã

Õàãàëãàà õèéñýí ìýñ çàñàë÷ Åðºíõèé ìýäýý àëäóóëàëòòàé1 Òèéì
¯ã¿é
Øàрхны ангилал1 Цэвэр Харьцангуй-цэвэр Бохирдсон Халдварлагдсан
Дурангийн хагалгаа1 Тийм Үгүй
ASA-н ангиллаар1 1 2 3 4 5
>1 хагалгаа нэг зэрэг хийгдсэн1 Тийм Үгүй
Төлөвлөгөөт эсвэл яаралтай1 Төлөвлөгөөт Яаралтай

Мэс ажилбарын дараах халдварын идэвхитэй тандалт
Өнгөц хэлбэрийн халдвар
Халууралт □ Зүслэгийн орчмоос идээ гарах □ Зүслэгийн орчмоор өвдөх □
Зүслэгийн орчмоор хавагнах □ Зүслэгийн орчмоор улайх □ Зүслэгийн орчмоор халуун оргих □
Эдийн халдвар
Гуурсаар идээ гарах □ Эд буглах □ Шарх өөрөө задрах □
Эмч шархыг нээх □ Бусад шинж тэмдгүүд □
Эрхтэн /хөндийн халдварууд
Халдварын байрлал __________________________ ______________________
Мэс ажилбарын дараах Бохир боолтын өрөөнд боолт өнгөц хэлбэрийн халдвар □
халдварын онош: хийж байсан □
Эрхтэн/ хөндийн халдвар □ Эдийн халдвар □

Микробиологийн шинжилгээний үзүүлэлт
Сар, өдөр Шинжлэгдэхүүн үүсгэгч Сар, өдөр Шинжлэгдэхүүн Үүсгэгч

Антибиотик эмчилгээ
Антибиотик Нэг Хэрэглэж Өдөрт өдрийн нийт тун Эхэлсэн Дууссан өдөр
удаагийн буй арга хэдэн өдөр
тун удаа

Тайлбар:
1. Эмчлэгч эмч нь 1 тэмдэглэсэн асуултыг дугуйлж тэмдэглэнэ.
2. Халдварын шинж тэмдэг илэрч байвал +, илрээгүй бол - тэмдгээр тус тус тэмдэглэнэ.
3. Бусад асуултад тохирох хариултыг хүснэгтэд тэмдэглэнэ.

48

49

Õàëäâàðûí õÿíàëòûí æóðìûí
çóðãààäóãààð õàâñðàëò
____îí____ñàð___ºäºð Тасаг_______________

Кесар хагалгаагаар төрсөн эхчүүдэд мэс ажилбарын дараах халдварыг ажиглах тандалтын карт

Шархны гүнээс идээ гарсан
Лàáîðàòîðèéí øèíæèëãýýíèé áàéäàë

Ç¿ñëýãèéí îð÷ìîîð óëàéõ
хоногХагалгааны дараах

Зүслэгээс идээ гарсан
Эмч шархыг нээсэн
Хэсэг газрын хаван
Эхийн

ªâäºëò, ýìçýãëýë

бугласанОёдол
Шарх задарсан
овог нэр

Халуун оргих
Палат №

Àнтибиотик
Øàðõíààñ
Èëýðñýí
øèíæëýã- Антибиотикийн
¿¿ñãýã
äýõ¿¿í мэдрэг чанар
÷
àâñàí

Сувилагч_________________________

Тайлбар:
1-Боолтын сувилагч нь заагдсан халдварын шинж тэмдэг илэрч буй тохиолдолд +, илрээгүй бол - тэмдгээр тус тус тэмдэглэнэ.
2-Бусад асуултад тохирох хариултыг х¿снэгтэд тэмдэглэнэ.

50

èäýýòýé Èäýýëñýí хаван Ýëáýã Õîâîð 51 . Õàëäâàðûí õÿíàëòûí æóðìûí долоодугаар õàâñðàëò ___он____сар___ºдºр Тасаг__________ Хэвийн тºрсºн эхч¿¿дийг халдварын шинж тэмдгээр ажиглах тандалтын карт Эхийн Палат № Биеийн АД Хярзангийн Хºхний байдал Эмчилгээний заалт овог нэр температур пульс оёдол ªглºº Óгаалга ªвдºлт Óлайлт Àнтибиотик Оёдол задарсан Îрой Физик эмчилгээ газрын хаванХэсэг Тºрсний Ýìãýãèéí óëìààñ ñ¿¿ã¿é áîëñîí дараах Хºх саамшиж зººлºрсºн эсэх хоног õºõíèé òîëãîé õàãàðñàí Õýñýã ãàçðûí ºâäºëò ¯íýðòýé.

õàâàãíàõ Èäýýò òóóðàëò õ¿éí íîéòîí øàðõ(ø¿¿ðýë ãàðàõ) 52 . илрээг¿й бол . Õàëäâàðûí õÿíàëòûí æóðìûí наймдугаар õàâñðàëò _____он_____сар_____өдөр Тасаг____________ Нярайг халдварын шинж тэмдгээр ажиглах тандалтын карт Палат № Антибиотик эмчилгээ Нярайн овог нэр Биеийн температур Хэд хоногтой Арьс. 2. гулгих Гэдэсний гүрвэлзэх хөхөдөлгөөн сулрах Ïузырчатка Àðüñ óëàéõ.Бусад асуултад тохирох хариултыг х¿снэгтэд тэмдэглэнэ. артерит Ø¿¿äýñò. èäýýðõýã нуух гарах Хүйн судасны флебит. óëàéх Õ¿éíýýñ èäýý гарах ªдөрт 6-с олон баах Õàâäñàí. óëàéõ Íóух гарах Ñàëñàðõàã. Сувилагч________________ Тайлбар: 1. амьсгаадах Цэр ялгарах Хүй õàâàгнаж.Ýõ áàðèã÷ íü заагдсан халдварын шинж тэмдэг илэрч буй тохиолдолд +. öýâð¿¿ò òóóðàëò Бөөлжих.тэмдгээр тус тус тэмдэглэнэ. арьсан доорхи эдийн Амьсгалын Хүйн халдвар Хоол Нүдний Бусад Микробиологийн шинжилгээ халдвар замын боловсруулах халдвар халдварууд халдвар замын халдвар Õýñýã ãàçðûí үрэвсэл Амьсгалд туслах булчин оролцох Хэрæигнэх.

илрээгүй бол . Нярайн сувилагч________________________ Тайлбар: 1. 2.тэмдгээр тус тус тэмдэглэнэ. Бусад асуултад тохирох хариултыг хүснэгтэд тэмдэглэнэ . Сувилагч нь заагдсан халдварын шинж тэмдэг илэрч буй тохиолдолд +. 53 .

арьсан доорх Амьсгалын Хүйн Хоол боловсруулах Í¿ä. Õàëäâàðûí õÿíàëòûí æóðìûí есд¿гээр õàâñðàëò Нярайн халдварын мэдээний хуудас ______сар_____он Ýìíýëýã____________ Долоо хоног. өдөр Арьс. õàìð Öóñàí Бусад эдийн халдвар замын халдвар замын халдвар õîîëéí õàëäâàð õàëäâàð халдварууд халдвар 1-р 1 2 долоо 3 4 5 хоног 6 7 Á¿гд 4-р 25 26 долоо 27 28 29 хоног 30 31 Á¿гд Бүгд Тархвар судлаач эмч__________________ 54 . ÷èõ.

3-р долоо хоног 2-р долоо хоног 1-р долоо хоног хоног Долоо 2 Б¿гд Б¿гд 9 8 7 6 5 4 3 2 1 22 21 20 19 18 17 16 15 14 13 12 11 10 Өдөр ______он____сар Цусан халдвар Мэс ажилбарын дараах халдвар Бөөр шээсний замын халдвар Нярайн халдвар Хоол боловсруулах эрхтэн тогтолцооны халдвар Цусар дамжих халдвар Амьсгалын замын халдвар Эмнэлгээс шалтгаалсан халдварын мэдээний хуудас Нөхөн үржихүйн эрхтэн тогтолцооны халдвар Эмнэлэг___________ аравдугаар õàâñðàëò Õàëäâàðûí õÿíàëòûí æóðìûí Бусад халдварууд 55 Бүгд .

Б¿гд 23 4-р долоо хоног 24 25 26 27 28 29 30 31 Б¿гд Тархвар судлаач эмч_____________ 56 .

Õàëäâàðûí õÿíàëòûí æóðìûí арваннэгдүгээр õàâñðàëò _____он_______сар Тасаг_________________ Эмнэлз¿йн ажилбарын тандалтын карт ªдºр Шинээр Тасгийн Хагалгаа Боолтын Дурангийн Давсагны Төвийн Амьсгалын Цус Донорын Эрхтэн хэвтсэн нийт хийлгэсэн өрөөнд кабинетэд катетертэй венийн аппараттай сэлбүүлсэн сүүгээр суулгуулсан Áóñà өвчтний өвчтний тоо өвчтний үйлчлүүлсэн үйлчлүүлсэн өвчтний катетертэй өвчтний өвчтний хооллосон өвчтний тоо ä тоо тоо өвчтний тоо өвчтний тоо тоо өвчтний тоо тоо тоо хүүхдийн тоо 1 2 3 4 5 6 7 24 25 26 27 28 29 30 31 Б¿гд Тасгийн ахлах сувилагч___________________ 57 .

Бөөр Дотор хамар Хүүхэд хоолой Тасгууд Мэдрэл Бөөрний мэс засал Мэс засал Ирүүлсэн сорьцны тоо Грам эерэг Грам сөрөг Цус үүсгэгч Хөгц мөөгөнцөр Áусад Грам эерэг Грам сөрөг Өтгөн үүсгэгч Хөгц мөөгөнцөр Áусад Грам эерэг Цэр Грам сөрөг үүсгэгч Хөгц мөөгөнцөр Áусад Грам эерэг Эмнэлзүйн сорьцноос ялгасан үүсгэгчид Грам сөрөг үүсгэгч арчдас Шархны Хөгц мөөгөнцөр Áусад Грам эерэг Грам сөрөг Шээс үүсгэгч Хөгц мөөгөнцөр Áусад Грам эерэг арванхоёрдугаар õàâñðàëò Õàëäâàðûí õÿíàëòûí æóðìûí Грам сөрөг Бусад үүсгэгч 58 Ëàáîðàòîðèéí ýì÷__________________ Хөгц мөөгөнцөр Áусад . Нүд Чих.

Ялгасан ºсгºврийн тоо Àìïициллин Ïåíициллин Îêñàцилин Ýðèòðîмицин Öèïðîфлокса-цин ¯¿ñãýã÷ Ãåíòàмицин Нянгийн нэр S R S R S R S R S R S R S R S R S R S R S % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % Ãðàì ñºðºã íÿíãóóä Ãðàì ýåðýã íÿíãóóä 59 .. Õàëäâàðûí õÿíàëòûí æóðìûí арвангуравдугаар õàâñðàëò Ýìíýëýã_____________ ________îí______ñàð Ялгасан нÿíãèéí àíòèáèîòèêò мэдрэг чанарыг б¿ртгэх хуудас Êëàôоран Íèñтатин Öåôàзолин.

Ä¿í Áóñàä Лабораторийн эрхлэгч______________ 60 .

төв Хувийн эмнэлэг Өрхийн эмнэлэг Хувийн эмнэлэг (улсын үйлчилгээтэй) Àìàðæèõ ãàçàð 61 . Халдварын хяналтын журмын арвандºрºвд¿гээр хавсралт Эмнэлгээс шалтгаалсан халдварын тандалтын мэдээллийн урсгалын загвар (Óëààíáààòàð õîòîä) ЭМЯ ХӨСҮТ Мýðãýæëèéí õÿíàëòûí ба бусад байгууллага Нийслэлийн ЭМГ Төрөлжсөн нарийн мэргэжлийн Дүүргийн эмнэлэг эмнэлэг.

эмчилгээний төв Өрхийн эмнэлэг Хувийн ортой эмнэлэг Сум дундын эмнэлэг Сумын эмнэлэг 62 . Халдварын хяналтын журмын арвантавдугаар хавсралт Эмнэлгээс шалтгаалсан халдварын тандалтын мэдээллийн урсгалын загвар (хºдºº. орон нутагт) ЭМЯ ХӨСҮТ Мýðãýæëèéí õÿíàëòûí áà ба бусад байгууллага Аймгийн ЭМГ Аймгийн нэгдсэн эмнэлэг Бүсийн оношèëãîî.

63 .