You are on page 1of 2

Trkiye 10.

Gda Kongresi; 21-23 Mays 2008, Erzurum

Mesir Macununun Reolojik zelliklerinin Belirlenmesi

Safa Karaman, Yusuf Kesler, Ahmed Kayacer, Mahmut Doan

Erciyes niversitesi Mhendislik Fakltesi Gda Mhendislii Blm 38039,


Kayseri

zet

Mesir macunu, ok sayda baharat ve bitkinin kartrlmas ile retilen geleneksel


bir gda maddesidir. erdii bitki ve baharatlarn farmakolojik etkileri gz nne
alnarak itah ac, kan dolamn dzenleyici ve gaz giderici gibi salk zerine
yararl etkileri olduu bildirilen rn, macun eklinde kvaml bir yapya sahiptir.
Endstriyel lekte retimi sz konusu olan sv ve yar sv karakterdeki rnlerin
reolojik zelliklerinin bilinmesi, rnn ilenmesi ve kalite kontrolnn
salanmas asndan olduka byk bir nem arz etmektedir. Bu almann amac
mesir macununun reolojik zelliklerinin tespit edilmesi ve scaklk ile reolojik
zelikler arasndaki ilikiyi belirlemektir. Reolojik lmlerin yaplmasnda plaka-
plaka konfigrasyonuna sahip Haake marka (Haake, Rheostress RH1, Almanya)
kesme kontroll rotasyonel reometre kullanlm ve rneklerin viskozite ve kayma
stresi verileri 5100 s-1 kayma hz aralnda elde edilmitir. Mesir macununun
ak davran indeksi ve kvam katsays kayma hzna bal kayma stresi
verilerinin sl yasa modeline uygulanmas ile hesaplanmtr. Scaklk
deiiminin viskozite zerindeki etkisini belirlemek iin 1045 C aralnda 8
farkl scaklkta lmler yaplm ve viskozite-scaklk ilikisi Arrhenius eitlii
ile tanmlanarak rneklerin ak aktivasyon enerjileri hesaplanmtr. Mesir
macununun reolojik olarak kayma incelmesi gsteren bir akkan olduu ve kayma
hzndaki artn rneklerin viskozitelerinde azalmaya sebep olduu gzlenmitir.
sl yasa kullanlarak hesaplanan kvam katsaysnn scaklk artna bal olarak
dt grlm, 10 oCde kvam katsays 116.48 Pasn iken bu deer, 45 oC de
5.93 Pasn olarak belirlenmitir. Scakln ak davran indeksi zerinde etkisinin
istatistiksel olarak nemli olmad belirlenmitir, rnein 10 Cde 0.927 olan ak
davran indeksi 45 Cde 0.923 olarak bulunmutur. Mesir macununun ak
aktivasyon enerjisi 61.04 kJ/mol olarak hesaplanmtr. Sonu olarak, mesir
macununun endstriyel lekte retimine dair proses ve ekipmanlarn tasarmnda,
bu almadan elde edilen reolojik sonular gz nne alnmaldr.

Anahtar Kelimeler: Mesir macunu, Reoloji, Viskozite, sl yasa, Arhenius


eitlii

299
Trkiye 10. Gda Kongresi; 21-23 Mays 2008, Erzurum

300