Hogeschool PXL

Professionele Bachelor
Secundair Onderwijs

Moeilijke gezinssituaties
Leerkrachtenbundel

Leerbegeleider: Ruben Kelchtermans
Groep 2
Kimberly Dockx
Annika Cuypers
Melissa Van Samang
Celine Kaymakoglu
Thomas Driessen
Joppe Vandersmissen
Derya Ay
Lotte Duisters
Koen Bogers
Melissa Palmans
PXL-EDUCATION VOW GROEP 2

Voorwoord
Kindermishandeling, financiële problemen, gokverslaafde ouders, vechtscheidingen.

Wat weet jij hierover? Juist.. Het komt allemaal veel meer voor dan dat je zelf denkt.

Voor de meesten van jullie lijken deze situaties abnormaal, maar voor sommige
mensen is dit dagelijkse kost.

Velen weten vaak niet hoe ze deze problemen moeten aanpakken, waar of bij wie ze
met deze problemen terecht kunnen. Het is juist daardoor dat deze mensen zich
terugtrekken uit de groep. Bij zware gevallen kunnen er zelfs zelfmoordneigingen
aan te pas komen.

Naar aanleiding van het vak VOW (vakoverschrijdend werken) werken wij een
volledige workshop uit over het brede onderwerp: moeilijke gezinssituaties. Deze
keuze was snel gemaakt omdat wij zelf willen dat dit, toch wel serieuze onderwerp,
meer naar boven komt. Het is een breed onderwerp waar veel situaties onder
kunnen vallen.

Ons doel is door deze workshop en uitwerking hiervan, mensen te helpen met deze
problemen op gebied van waar ze terecht kunnen.

We gaan ons verdiepen in de volgende onderwerpen binnen moeilijke
gezinssituaties:

 Financiële problemen

 Verslaving

 Gezondheidsproblemen

 Gezinssituaties

Wij hopen dat jullie het een leerrijke workshop gaan vinden en mee instemmen in
onze mening over moeilijke gezinssituaties.

Veel leerplezier!

Inhoudsopgave
Voorwoord ……………………………………………………………………3
PXL-EDUCATION VOW GROEP 2

2. Voorstelling van onze team ………………………………………….5
3. Programma…………………………………………………………….7
4. Praktische organisatie ………………………………………………..9
5. VOET en vakgebonden eindtermen ……………………………….10
6. Evaluatie met de leerlingen ………….……………………………..11
Bibliografie ……………….……………………………..…………………..12

2. Voorstelling van ons team

Hallo, mijn naam is Kimberly
Dockx. Ik ben 22 jaar oud en
ik woon in Baal. Ik studeer
om leerkracht Lichamelijk
Opvoeding en
Bewegingsrecreatie te
worden.
Hallo, mijn naam is Annika
Cuypers. Ik ben 20 jaar oud
en ik woon in Schaffen. Ik
studeer om leerkracht
Lichamelijk Opvoeding en
Bewegingsrecreatie te
worden.
Hallo, mijn naam is Melissa
Van Samang. Ik ben 22 jaar
oud en ik woon in Hamont.
Ik studeer om leerkracht
niet-confessionele zedenleer
en project kunstvakken te
worden.
PXL-EDUCATION VOW GROEP 2

Hallo, mijn naam is Celine
Kaymakoglu. Ik ben 21 jaar
oud en ik woon in Houthalen.
Ik studeer om leerkracht
Engels en Informatica te
worden.

Hallo, mijn naam is Thomas
Driessen. Ik ben 20 jaar oud
en ik woon in Beringen. Ik
studeer om leerkracht
Lichamelijk Opvoeding en
Bewegingsrecreatie te
worden.
Hallo, mijn naam is Joppe
Vandersmissen. Ik ben 20 jaar
oud en ik woon in Herk-de-
Stad. Ik studeer om leerkracht
Geschiedenis en Informatica
te worden.

Hallo, mijn naam is Derya
Ay. Ik ben 23 jaar oud en ik
woon in Heusden-Zolder. Ik
studeer om leerkracht
economie en biologie te
worden.

Hallo, mijn naam is Lotte
Duisters. Ik ben 19 jaar oud
en ik woon in Hamont. Ik
studeer om leerkracht
Lichamelijk Opvoeding en
Bewegingsrecreatie te
worden.
PXL-EDUCATION VOW GROEP 2

Hallo, mijn naam is Koen
Bogers. Ik ben 21 jaar oud
en ik woon in Budel. Ik
studeer leerkracht om
Lichamelijk Opvoeding en
Bewegingsrecreatie te
worden.

Hallo, mijn naam is Melissa
Palmans. Ik ben 20 jaar oud
en ik woon in Elen. Ik studeer
om leerkracht Lichamelijk
Opvoeding en Engels te
worden.

3. Programma

2.1 Inleiding
We beginnen onze workshop met een korte inleiding. Een student legt kort en bondig
uit wat ons thema inhoudt en wat er van de leerlingen verwacht wordt.

2.2 Presentatie met stellingen
We beginnen onze workshop met een actieve werkvorm. Onze PowerPoint wordt
geprojecteerd op het smartboard.
Op deze PowerPoint staan verschillende stellingen in verband met moeilijke
gezinssituaties. De leerlingen moeten beslissen of ze akkoord of niet akkoord gaan
met de casus. Als ze akkoord gaan, dan moeten ze voor het vakje ‘waar’ gaan staan.
Als de leerlingen niet akkoord gaan met de stelling, dan moeten ze voor het vakje
‘niet waar’ gaan staan.
Op die manier integreren we het activiteits- en het aanschouwelijkheidsprincipe.

2.2.1 Stellingen:
Mensen met een ziekte-uitkering moeten deeltijds gaan werken om financiële
problemen te vermijden.

→ Akkoord
→ Niet akkoord
PXL-EDUCATION VOW GROEP 2

Kinderen van verslaafde ouders moeten opgevoed worden in een jeugdinstelling.

→ Akkoord
→ Niet akkoord

Kinderen van gescheiden ouders presteren slechter op school.

→ Akkoord
→ Niet akkoord

Personen met een mentale / fysieke handicap hebben recht op een goede
tewerkstelling.

→ Akkoord
→ Niet akkoord

2.3 Casussen
2.3.1 Financiën
 Jantje kan geen turnschoenen kopen voor de les LO. Wat kun je doen voor
Jantje?

 Als leerkracht loop je rond in de eetzaal en je ziet dat Piet elke dag maar één
boterham mee heeft. Wat zou je hier aan kunnen doen?

2.3.2 Gezondheid
 Fien is ernstig ziek en kan niet meer naar school komen. Als leerkracht wil je er
toch voor zorgen dat Fien kan volgen in de les. Je nodigt de ouders uit voor een
gesprek om een oplossing te zoeken. Welke hulpmiddelen kun je hiervoor
gebruiken?

 De mama van Sofie is ernstig ziek (MS) en kan niet meer goed voor het gezin
zorgen. Sofie krijgt hierdoor een groot deel van de opvoeding op zich. Ze gaat
hiermee naar het CLB om raad te vragen. Wat kun je doen om haar te helpen?

2.3.2 Verslaving
 Lucas komt naar het school met veel blauwe plekken en schrammen. Als
leerkracht zie je dit en vraag je hoe dit komt. Lucas antwoordt dat zijn ouders aan
PXL-EDUCATION VOW GROEP 2

de drank zitten en heel agressief worden. Je probeert hier een oplossing voor te
vinden.

 Je merkt dat een leerling stoned in de klas zit. Op het einde van de les roep je
deze leerling bij je en vraag je hiernaar. De leerling geeft toe dat hij hieraan
verslaafd is.

2.3.3 Gezinssituatie
 De ouders van Louis zijn gescheiden. Louis weet niet hoe hij hierop moet
reageren, want hij moet een keuze maken bij welke ouder hij wil gaan wonen. Hij
gaat naar het CLB om hierover te praten. Wat kun je doen om louis te helpen?

 De mama van Els is gestorven aan kanker. De papa werkt dag en nacht om alles
financieel te onderhouden. Als leerkracht wil je Els helpen en ga je een gesprek
met haar aan.
PXL-EDUCATION VOW GROEP 2

4. Praktische organisatie
De dag zelf meepakken:

 een kom  Kimberly

 ducktape  Kimberly

 laptop + tussenstuk  Melissa

 kaartjes casussen  Koen

 stellingen  op laptop

Het vindt plaats in lokaal C101 om het uur 13u40.
PXL-EDUCATION VOW GROEP 2

5. VOET en vakgebonden eindtermen
Context 1: Lichamelijke gezondheid en veiligheid

STAM: VERANTWOORDELIJKHEID

8. De leerlingen schatten de risico’s en gevolgen in bij het gebruik van
genotsmiddelen en medicijnen en reageren assertief in aanbodsituaties.

Context 2: Mentale gezondheid

STAM: RESPECT

3. De leerlingen erkennen probleemsituaties en vragen, accepteren en bieden hulp.

STAM: CREATIVITEIT

7. De leerlingen gebruiken beeld, muziek, beweging, drama of media om zichzelf uit
te drukken.

Context 3: Sociorelationele ontwikkeling

STAM: EMPATHIE

3. De leerlingen accepteren verschillen en hechten belang aan respect en
zorgzaamheid binnen een relatie.

6. De leerlingen doorprikken vooroordelen, stereotypering, ongepaste beïnvloeding
en machtsmisbruik.

STAM: EXPLOREREN

9. De leerlingen zoeken naar constructieve oplossingen voor conflicten.

Context 5: Politiek-juridische samenleving

STAM: INITIATIEF

3. De leerlingen tonen het belang en dynamisch karakter aan van mensen- en
kinderrechten.

Context 6: Socio-economische samenleving

STAM: KRITISCH DENKEN

8. De leerlingen geven kenmerken, mogelijke oorzaken en gevolgen van armoede
aan.
PXL-EDUCATION VOW GROEP 2

6. Evaluatie met de leerlingen
Welk rollenspel vind je het beste uitgevoerd? En waarom?

…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………

Welke casus is je bijgebleven? En waarom?

…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………

Wat heb je per hoofdonderwerp geleerd?

- Financiële
problemen: ....................................................................................................................
.......................................................................................................................................
.....................

-
Gezondheidsproblemen: ...............................................................................................
.......................................................................................................................................
..........................................

-
Verslaving: .....................................................................................................................
.......................................................................................................................................
....................

-
Gezinssituatie: ...............................................................................................................
.......................................................................................................................................
..........................

Wat is de samenhang tussen deze hoofdonderwerpen?

…………………………………………………………………………………………………..
………………………………............................................................................................
.......................................................................................................................................
PXL-EDUCATION VOW GROEP 2
PXL-EDUCATION VOW GROEP 2

Bibliografie
 De Vos, T. (2004, januari). Alcoholgebruik onder de jongeren. Geraadpleegd op 8
mei 2017, via http://www.opvoedadvies.nl/alcohol.htm

 Geeraerts, G. (2017, maart 10) Ondersteuning minderjarige en volwassen
kinderen van ouders met een afhankelijkheidsprobleem. Geraadpleegd op 8 mei
2017, via http://www.vad.be/artikels/detail/ondersteuning-minderjarige-en-
volwassen-kinderen-van-ouders-met-een-afhankelijkheidsprobleem

 Kind en gezin. Effecten van het psychisch functioneren van een gezin op de
gezondheid, groei en ontwikkeling van het kind. Geraadpleegd op 8 mei 2017,
via http://www.kindengezin.be/img/literatuurstudie-effecten-van-het-psychisch-
functioneren-van-een-gezin-op-de-gezondheid-groei-en-ontwikkeling-van-het-
kind.pdf

 Vlaanderen stopt met roken (2017). Jonge rokers: cijfers en en evolutie.
Geraadpleegd op 8 mei 2017, via
http://www.vlaanderenstoptmetroken.be/professionals/scholen/jongeren-en-
stoppen-met-roken/rookgedrag/

 Vlaams Centrum Schuldenlast vzw-Basisnota schuldpreventie. Kinderen en
jongeren. Geraadpleegd op 8 mei 2017, via
http://www.vlaamscentrumschuldenlast.be/uploads/documentenbank/eecdd4848a
3a06df993da02a89ac82a6.pdf

 Wageindicator (2017). Loonverschil tussen mannen en vrouwen - Veelgestelde
vragen. Geraadpleegd op 8 mei 2017, via
http://www.loonwijzer.be/main/loon/loonverschil-mannen-en-
vrouwen/loonverschil-tussen-mannen-en-vrouwen-veelgestelde-vragen

 Wle (2015, oktober 15). 15 procent van bevolking leeft in armoede. Geraadpleegd
op 8 mei 2017, via http://www.standaard.be/cnt/dmf20151015_01920957

 Yes We Can Clinics. (2017). Alcoholproblemen bij jongeren. Geraadpleegd op 8
mei 2017, via http://www.yeswecanclinics.nl/behandelmethode/alcoholverslaving
PXL-EDUCATION VOW GROEP 2

 (2017). Beginnen jongeren steeds vroeger drugs te gebruiken? Geraadpleegd op
8 mei 2017, viahttps://www.druglijn.be/bezorgd-om-iemand/veelgestelde-
vragen/jongeren-steeds-vroeger-aan-drugs/

 (2017, januari 17). Hoeveel mensen lopen gevaar in armoede te raken.
Geraadpleegd op 8 mei 2017, via
http://www.armoedebestrijding.be/cijfers_aantal_armen.htm