2

¸ˆ¬±¬ÛøÓ¬¹ ¤àt¢¡à
눬±¯∏± ˙ø˝√√√ Œ¶Ü˙Ú ˙ø˝√√√ ¶ú¬ı˛Ì ¸ø˜øÓ¬í¬ı˛ ά◊À√…±À· õ∂øÓ¬¬ıÂ√À¬ı˛¬ı˛ ˜ÀÓ¬± ¤¬ı±¬ı˛› ’±˜±À√¬ı˛
’øô¶ÀQ¬ı˛ ’±|˚˛ › ’±R¬Ûø¬ı˛‰¬À˚˛¬ı˛ Œ¸ÃÀÒ ë’˜¬ı˛ ά◊øÚ˙í-¤¬ı˛ ’Ú≈á¬±Ú Œ¶Ü˙Ú ‰¬QÀ¬ı˛ ’±À˚˛±Ê√Ú
fl¡¬ı˛± ˝√√À˚˛ÀÂ√º õ∂øÓ¬ ¬ı±À¬ı˛¬ı˛ ˜ÀÓ¬± ¤¬ı±¬ı˛› ˝√√±Ê√±À¬ı˛± ’—˙¢∂˝√Ìfl¡±¬ı˛œ ¤¬ı— ˙Ó¬±øÒfl¡ ¸˝√√À˚±X± ø˙äœ
¤fl¡À˚±À· ø˙˘‰¬À¬ı˛¬ı˛ ’±fl¡±˙ ¬ı±Ó¬±¸Àfl¡ ˜≈‡ø¬ı˛Ó¬ fl¡¬ı˛À¬ıÚ, ë19Œ˙ Œ˜ 1961í¬ı˛ ˙ø˝√√√ ø√¬ıÀ¸¬ı˛
56Ó¬˜ ¬ı¯∏¬« Û”øÓ«¬ ’Ú≈ᬱÀÚº
’±˜±À√¬ı˛ ˆ¬±¯∏± ˙ø˝√√À√¬ı˛ ¤˝◊√ ά◊¬ÛÓ¬…fl¡±˚˛ ¬Ûø(˜¬ı±—˘± › ¬ı±—˘±À√˙ ŒÔÀfl¡ Œ¬ı˙ øfl¡Â≈√
‡…±Ó¬Ú±˜± ø˙äœ, fl¡˘±fl≈¡˙˘œ, qˆ¬ ø‰¬ôLÀfl¡¬ı˛ ¬Û±˙±¬Û±ø˙ ’—˙¢∂˝√Ì fl¡¬ı˛À¬ıÚ ¶ö±Úœ˚˛ ø˙䜬ı˛±›º
˜”˘ ˜À= ’Ú≈á¬±Ú ‰¬˘À¬ı 18Œ˜ ŒÔÀfl¡º Œ˙¯∏ ˝√√À¬ı 20Œ˜º
ø˙˘‰¬¬ı˛ Œ¬ı˛˘ Œ¶Ü˙ÀÚ¬ı˛ Ú±˜ ¬Û±ÀåI◊ 눬±¯∏± ˙ø˝√√√ Œ¶Ü˙Ú, ø˙˘‰¬¬ı˛í fl¡¬ı˛± ¸˝√√ ά◊¬ÛÓ¬…fl¡±˚˛
¬ıU¬ıÌ«˜˚˛ ¸—¶‘®øÓ¬¬ı˛ ø¬ıfl¡±À˙¬ı˛ ˘À鬅 ’±¬ı˛› ¸≈¸—˝√√Ó¬, ¸±˜”ø˝√√fl¡ ¸±—¶‘®øÓ¬fl¡ ’±Àµ±˘ÚÀfl¡
¤ø·À˚˛ øÚÀ˚˛ ˚±›˚˛±¬ı˛ Ê√Ú… ’±˜±À√¬ı˛ ¸ø˜øÓ¬¬ı˛ ø¬ı¬ı˛±˜ø¬ı˝√√œÚ ˘Î¬ˇ±˝◊√ ¸•ÛÀfl«¡ ’±¬ÛÚ±¬ı˛± øÚ(˚˛˝◊√
’ø¬ıø√Ó¬ ÚÚº
ά◊øÚ˙ ’±¬ı˛ Œfl¡±Ú› ¸—‡…± Ú˚˛, ά◊øÚ˙ ’±˜±À√¬ı˛ ’±R˜˚«±√±º ’±¬ı˛› ¸—˝√√Ó¬ fl¡À¬ı˛ ¬ı˘À¬ı±
ά◊øÚ˙ ’±˜±À√¬ı˛ ø˘À·…ø¸ ά±È¬±º ’±˜¬ı˛± ’¬ı˙…˝◊√ ’±˙± fl¡¬ı˛¬ı ¬Û≈Ì…ˆ”¬ø˜ ¤˝◊√ ¬ı¬ı˛±Àfl¡¬ı˛ ¸±—¶‘®øÓ¬fl¡
’±Àµ±˘ÀÚ¬ı˛ õ∂¬ı±˝√√Àfl¡ ’˝√√øÚ«˙ ¬ı˝√√˜±Ú ¬ı˛±‡±¬ı˛ Ê√Ú… ’±¬ÛÚ±¬ı˛± ’¬ı˙…˝◊√ ¸˝√√À˚±X±¬ı˛ ˆ”¬ø˜fl¡±
¬Û±˘Ú fl¡¬ı˛À¬ıÚº ¬Ûø¬ı˛À˙À¯∏ ¸ø˜øÓ¬¬ı˛ ¸±˜ø¢∂fl¡ fl¡˜«¸”ø‰¬Àfl¡ ¸Ù¬˘ fl¡À¬ı˛ Ó≈¬˘ÀÓ¬ ’±˜¬ı˛± ‰¬±˝◊√øÂ√
’±¬ÛÚ±À√¬ı˛ ¸øSê˚˛ ¸˝√√À˚±ø·Ó¬±º
Ú˜¶®±¬ı˛ ¸˝√√ñ
¬ı±¬ı≈˘ Œ˝√√±Î¬ˇ

¤fl¡±√˙ ˆ¬±¯∏± ˙ø˝√√À√¬ı˛ ¸—øé¬5 ¬Ûø¬ı˛‰¬˚˛ ˆ¬±¯∏± ˙ø˝√√√ Œ¶Ü˙Ú ø˙˘‰¬¬ı˛ ¶ú¬ı˛Ì ¸ø˜øÓ¬
fl¡˜˘± ˆ¬A±‰¬±˚« Ê√ij- 1945 ø‡Ë¶Ü±s, ’±˜≈¬ı˛±¢∂±˜, Ϭ±fl¡±√øé¬Ì, ¿˝√√Aº Ó¬±¬ı˛±¬Û≈¬ı˛, ø˙˘‰¬¬ı˛- 3
ø¬ÛÓ¬±-¬ı˛±˜¬ı˛˜Ì ˆ¬A±‰¬±˚«º ά◊¬ÛÀ©Ü± ˜G˘œ . ¸¬ı«¿ ¸ÀôL±¯∏À˜±˝√√Ú Œ√¬ı, ¸≈ø¶úÓ¬± Œ√¬ı, ø√˘œ¬Û ¬Û±˘, øÚ˝√√±À¬ı˛fÚ±¬ı˛±˚˛Ì ͬ±fl≈¡¬ı˛,
Ó¬¬ı˛Ìœ Œ√¬ıÚ±Ô Ê√ij- 1347 ¬ıe±s, ˙…±˜¢∂±˜, øS¬Û≈¬ı˛± ŒÊ√˘±º
’wøÊ√» ‰¬Sê¬ıÓ«¬œ, |±¬ıÌœ √±¸, ˜Ò≈ø˜Ó¬± ˙˜«±, ∆Ó¬˜≈¬ı˛¬ı˛±Ê√± Œ‰¬ÃÒ≈¬ı˛œ, ÚœÀ˘±»¬Û˘
ø¬ÛÓ¬±-Œ˚±À·f Œ√¬ıÚ±Ôº
Œ‰¬ÃÒ≈¬ı˛œ, ¬ÛÀ¬ı˛˙ √M√, ’øÚÀ˜¯∏ Œ¸Ú&5, ø˙¬ı¬ıËÓ¬ √M√, ¬ı˛±Ê√√œ¬Û ¬ı˛±˚˛, fl¡˜˘±é¬ Œ√
fl¡±Ú±˝◊√˘±˘ øÚÀ˚˛±·œ Ê√ij- 1˘± Ê√±Ú≈˚˛±ø¬ı˛, 1922 ¸±˘ ø‡˘√± ¢∂±˜, ˜˚˛˜Ú ø¸—˝√√º
¬Û≈¬ı˛fl¡±˚˛¶,ö qˆ¬õ∂¸±√ Úµœ ˜Ê≈√˜√±¬ı˛, Œ¸±˜À˙‡¬ı˛ ˆ¬A±‰¬±˚«, ˝◊√˜±√ ά◊øVÚ ¬ı≈˘¬ı≈˘,
ø¬ÛÓ¬±-ø¡ZÀÊ√f˘±˘ øÚÀ˚˛±·œº
˙‰¬œf‰¬f ¬Û±˘ Ê√ij- 19Œ˙ ’±øù´Ú, 1348 ¬ıe±s, Œ˜±Ó¬±øÊ√˘¬Û≈¬ı˛, ¿˝√√Aº ¸±ÒÚ ¬Û≈¬ı˛fl¡±˚˛¶,ö ’øˆ¬øÊ√» Œ‚±¯∏, ¸≈ø¬ı˜˘ ˆ¬A±‰¬±˚«, ’±˘Ó¬±Ù¬ Œ˝√√±À¸Ú, ø¬ıÒ±Ú ¬ı˛±˚˛,
ø¬ÛÓ¬±-Œ·±À¬Û˙‰¬f ¬Û±˘º ’±˙œ¯∏ Œˆ¬Ãø˜fl¡, ¶§¬ÛÚfl≈¡˜±¬ı˛ ¬ı˛±Î¬◊Ó¬, ’ˆ¬œfl¡ √±¸, ¸ø˜Ó¬ ¬ı˛±˚˛, ¶§¬ÛÚ ¬Û±˘, Ê√˚ô˛ L
¬ıœÀ¬ı˛f ¬¸”SÒ¬ı˛ Ê√ij- 7˝◊√ Ê≈√Ú, 1935 ¸±˘, ˝√√ø¬ı˛fl¡±øµ¢∂±˜, ¿˝√√Aº ¬Û±˘, ˙Ǭı˛ √±¸, ¬ıMê√±¬ı˛ ά◊øVÚ ˘¶®¬ı˛, ˙Ǭı˛ ¬ı˛±˚˛, ’¬ı˛+¬Û¬ı˛Ó¬Ú ¬Û±˘, Ê√˚˛ œ√¬Û Œ√,
ø¬ÛÓ¬±-Úœ˘‰“¬±√ ¸”SÒ¬ı˛º ¬Ûœ˚”¯∏ √±¸, ¬ıËÓ¬œÚ ˆ¬A±‰¬±˚«, ’ø¬ı˛øÊ√» ’±ø√Ó¬…, ά◊M√˜ ¸±˝√√±º
¸≈Úœ˘ ¸¬ı˛fl¡±¬ı˛ Ê√ij- 19Œ˙ Œ˜, 1939 ¸±˘ ¬ı≈øάˇ·e√√±¬ı˛ Ó¬œÀ¬ı˛º ¸ˆ¬±¬ÛøÓ¬  . ¿ ¬ı±¬ı≈˘ Œ˝√√±Î¬ˇº
ø¬ÛÓ¬±-¸≈À¬ı˛f‰¬f ¸¬ı˛fl¡±¬ı˛º fl¡±˚«fl¡¬ı˛œ ¸ˆ¬±¬ÛøÓ¬  . ¸¬ı«¿ õ∂˙±ôL ¬ı¸≈¬ı˛±˚˛, ø·ø¬ı˛¬ı±Ú ¬ı˛±˚˛ ¤¬ı— ‰¬±À˜ø˘ fl¡¬ı˛º
fl≈¡˜≈√¬ı˛?Ú √±¸ Ê√ij- 1350 ¬ıe±s, Ê≈√ø¬ı˛¢∂±˜, ¿˝√√Aº ¸˝√√-¸ˆ¬±¬ÛøÓ¬˜G˘œ .  ¸¬ı«¿ Œ˜±˝√√Ú˘±˘ ‰¬Sê¬ıÓ«¬œ, ø¬ıõ≠¬ı √±¸, ˜±øÚfl¡ √±¸, øÚ˘˚˛ ¬Û±˘, ¬ı±¸≈À√¬ı
ø¬ÛÓ¬±-fl≈¡?À˜±˝√√Ú √±¸º ˆ¬A±‰¬±˚«, Ú±¬ı˛±˚˛Ì ¬ı˛±˚˛, ¬ı˛ø¬ı ¬ı¸≈, ¡Zœ¬Û±˚˛Ú ‰¬Sê¬ıÓ«¬œ, ¶§Ì«±˘œ Œ‰¬ÃÒ≈¬ı˛œ, øÚ˝√√±¬ı˛¬ı˛?Ú
¸ÀÓ¬…f Œ√¬ı Ê√ij- 1343 ¬ıe±s, Œ√›ø˘¢∂±˜, ˝√√ø¬ı·? ˜˝√√fl≈¡˜±, ¿˝√√Aº ¬Û±˘, ¬ı˛Ê√Ó¬ Œ‚±¯∏, ø¬ıù´¬ıg≈ ˙…±˜, ’Ú≈¬Û Úµœ, Ê√˚˛ ¬ı¬ı˛ø√√˚˛±, ¬ı˛±U˘ Œ√, ¸≈ˆ¬±¯∏
ø¬ÛÓ¬±-˙˙œÀ˜±˝√√Ú Œ√¬ıº Œ√, ¸?œ¬ı ¬ı˛±˚˛, ø√˘œ¬Û ø¸Ú˝√√±, ¸≈˜øÓ¬ fl≈¡˜±¬ı˛ Ú±˝√√±È¬±, Ó¬˜±˘ ¬ıøÌfl¡, øSœ√¬ı
ø˝√√ÀÓ¬˙ ø¬ıù´±¸ Ê√ij- 20 Œ˙ ˜±‚, 1343 ¬ıe±s, ¬ıËp¡ÌÀά±¬ı˛± ¢∂±˜, ¿˝√√Aº Œ‰¬ÃÒ≈¬ı˛œ, fl¡±øÓ«¬fl¡ Œ√ ¤¬ı— ¸≈¬ıœ¬ı˛ ¬Û±˘º
ø¬ÛÓ¬±-˝√√À¬ı˛˙‰¬f ø¬ıù´±¸º ˜≈‡… ¸˜i§˚˛fl¡±¬ı˛œ  . ÚœÀ˘±»¬Û˘ Œ¸Ú&5
‰¬Gœ‰¬¬ı˛Ì ¸”SÒ¬ı˛ Ê√ij- ∆Ê…á¬, 1333 ¬ıe±s, ά◊“‰¬±˝◊√˘ ¢∂±˜ , Œõ∂±–-Œ¬ıøfl¡ÀȬfl¡±, ¸±ø¬ıfl« ¡ ¸˜i§˚fl˛ ¡±¬ıœ˛ .  ’ø¬ı˛µ˜ Œ˝√√±Î¬ˇ, øfl¡À˙±¬ı˛ fl¡¬ı˛, ø¸X±Ô« ‰¬Sê¬ıÓ«¬œ, ø¬ıõ∂øÊ√» ‰¬Sê¬ıÓ«¬œ ¤¬ı— Œ·ÃÓ¬˜ ˆ¬A±‰¬±˚«º
ø¬ÛÓ¬±-‰¬ffl¡±ôL ¸”SÒ¬ı˛º ’±ôLÊ«√±øÓ¬fl¡ ¸˜i§˚˛fl¡±¬ı˛œ  . ’±ø˜Ú≈˘ ˝◊√¸˘±˜ ¬ı±¬ı≈ [¬ı±—˘±À√˙] ¤¬ı— Œ√¬ıøÊ√» Œ¸±˜ [¸±Î¬◊Ô ’±øÙˬfl¡±]
¸≈fl¡˜˘ ¬Û≈¬ı˛fl¡±˚˛¶ö Ê√ij- 14˝◊√ ∆‰¬S, 1330 ¬ıe±s, ¬ı±·¬ı±øάˇ ¢∂±˜, fl¡ø¬ı˛˜·?º ¿˝√√Aº ¸±Ò±¬ı˛Ì ¸•Û±√fl¡  . ¬ı˛±Ê√œ¬ı fl¡¬ı˛º
ø¬ÛÓ¬±-¸?œ¬ı‰¬f ¬Û≈¬ı˛fl¡±˚˛¶öº Œfl¡±¯∏±Ò鬅  . ø¬ı˜˘ ¬ı˛±˚˛º
Ó¬Ó¬Ó¬Ó¬Ó¬Ó¬Ó¬Ó¬Ó¬Ó¬Ó¬Ó¬Ó¬Ó¬Ó¬Ó¬Ó¬Ó¬Ó¬Ó¬Ó¬Ó¬Ó¬Ó¬Ó¬Ó¬Ó¬Ó¬Ó¬Ó¬Ó¬Ó¬Ó¬Ó¬Ó¬Ó¬Ó¬Ó¬Ó¬Ó¬Ó¬Ó¬Ó¬Ó¬Ó¬Ó¬Ó¬Ó¬Ó¬Ó¬Ó¬Ó¬Ó¬Ó¬
¸•Û±√fl¡ ˜G˘œ  . ¶§¬ÛÚ √±¸&5, õ∂√œ¬Û ˙œ˘, Œˆ¬±˘± ‰¬Sê¬ıÓ«¬œ, ¸≈˜Ú Œ‚±¯∏, ø¬ıSê˜ ¬Û±˘, ¸•⁄±È¬
ø¬ıøÚ˜˚˛  . ¬Û“±‰¬ ¬Û˚˛¸± ¤¬ı—....... Œ‰¬ÃÒ≈¬ı˛œ, ø¬ıù´øÊ√» Œ‰¬ÃÒ≈¬ı˛œ, Œ˙‡¬ı˛ Œ‰¬ÃÒ≈¬ı˛œ, ¬ı±¬ı≈˘ ¬ı˛±Ê√ˆ¬¬ı˛ ¤¬ı— ¶§õü± ¸±˝√√±º
¸˝√√ ¸•Û±√fl¡ ˜G˘œ  . ¸≈˜Ú Œ√, ÚÀ¬ıµ≈ ¬Û±˘, ’¸œ˜ ˆ¬A±‰¬±˚«, ø¬ıˆ¬±¯∏ ¬ı˛±˚˛, ˙±ôLÚ≈ ¬ı˛±˚˛, ¸≈¬ı˛øÊ√» Œ¸±˜,
¬ı˘¬ı˛±˜ ˙œ˘ ¤¬ı— ¸?œÓ¬ ¸”SÒ¬ı˛º
¸•Û±√Ú± › õ∂2‰¬√ ¬Ûø¬ı˛fl¡äÚ±  . ¬ı˛±Ê√œ¬ı fl¡¬ı˛º
õ∂26√√ fl¡ø¬ıÓ¬±  . fl¡À¬Û±Ó¬±é¬œ ¬ıËp¡‰¬±¬ı˛œ [‰¬Sê¬ıÓ«¬œ]º õ∂‰¬±¬ı˛ › Ê√Ú¸—À˚±·  . ’ø˜Ó¬±ˆ¬ Œ√, Ê√˚˛√œ¬Û ‰¬Sê¬ıÓ«¬œ, ˆ¬Ê√Ú ¸¬ı˛fl¡±¬ı˛, ¸ø˜Ó¬ Œ√¬ı, ¸±˚˛Ú ø¬ıù´±¸ ¤¬ı—
Œˆ¬Ó¬À¬ı˛¬ı˛ ¬Û±Ó¬±¬ı˛ ø‰¬Sø˙äœ  . ¸ø˜Ó¬ ¬ı˛±˚˛º ’øˆ¬øÊ√»¬ ˆ¬A±‰¬±˚«º
’鬬ı˛ø¬ıÚ…±¸  . õ∂œÓ¬˜ Ú±Ôº fl¡±˚«fl¡¬ı˛œ ¸√¸…  . ¸µœ¬Û ˆ¬A±‰¬±˚«, ¬ı˛ø?Ó¬ ¸”SÒ¬ı˛, ’ø˜Ó¬±ˆ¬ √±¸, ˆ¬±¶®¬ı˛ √±¸, Œ·±¬Û±˘ ˜ø~fl¡,
¬ı±Ú±Ú ¸—À˙±ÒÚœ  . ά◊8À˘µ≈ √±¸º fl¡è̱ø¸g≈ Œ‰¬ÃÒ≈¬ı˛œ, ˜±øÚfl¡ ‰¬Sê¬ıÓ«¬œ, ¸≈√œ¬Û √±¸, ¸≈Ê√˚˛ ‰¬Sê¬ıÓ«¬œ, ’ø˜Ó¬±ˆ¬ ø¬ıù´±¸,
˜≈^Ì  . ∆√øÚfl¡ ¸±˜ø˚˛fl¡ õ∂¸e, ø˙˘‰¬¬ı˛-2 ’øˆ¬øÊ√» Ò¬ı˛, øÚ˜±˝◊√ ¬ı˜«Ì, Œ˚±À·f √±¸, ¬ı˛ø?Ó¬ ˜Ê≈√˜√±¬ı˛, ø√˘≈ ¬Û±˘, Ê√˝√¬ı˛ √±¸,
õ∂fl¡±˙fl¡  . Œˆ¬±˘± ‰¬Sê¬ıÓ«¬œ, ¸√¸…, ¸•Û±√fl¡ ˜G˘œ, ¸≈√œ¬Û Œ√¬ı, ’˜¬ı˛Ú±Ô ˆ¬A±‰¬±˚«, Œfl¡Ãø˙fl¡ Œ√¬ı, õ∂̬ı ¬ı˛±˚˛À‰¬ÃÒ≈¬ı˛œ, ¸±ôLÚ≈ ’±‰¬±˚«,
ˆ¬±¯∏± ˙ø˝√√√ Œ¶Ü˙Ú ˙ø˝√√√ ¶ú¬ı˛Ì ¸ø˜øÓ¬, ø˙˘‰¬¬ı˛-1 Œ√¬ı±ø˙¸∏ ¬Û≈¬ı˛fl¡±˚˛¶,ö ø¬ıù´¬ı˛±Ê√ ˆ¬A±‰¬±˚«, fl≈¡ôL˘ ‰¬Sê¬ıÓ«¬œ ¤¬ı— ¬ıœÀ¬ı˛ù´¬ı˛ √±¸º
3
¸•Û±√fl¡œ˚˛
ëÎ◊¬øÚ˙í ø˙ø‡À˚˛À ¬ıUˆ¬±ø¯∏fl¬ ¸•ÛÀfl«¬¬ı˛ ¬ı±„±ø˘˚˛±Ú±
¸—fl¬œÌ«Ó¬±¬ı˛ ÿÀÒ√ı« ø‰¬¬ı˛ôLÚ ˜Úô¶N, ˜”˘…À¬ı±Ò, ¶§ÀÀ˙À√õ∂˜ ˚≈· ˚≈· fl¬±Ú±˝◊˘±˘ ÚÀ˚˛±·œ¬ı˛± ¬ı˛±ø‡ ¬Ûø¬ı˛À˚˛ øÀ˘Ú ¬ı˛øÙ¬fl¬, ¸±˘±˜, ʬıı±¬ı˛,
ÒÀ¬ı˛ Œ·±È¬± ø¬ıÀù´¬ı˛ ¬ı±„±ø˘À¬ı˛ √õ∂Ô˜ ¬Ûµº ’±¸±À˜¬ı˛ ¬ı±„±ø˘¬ı˛±› Ó¬±¬ı˛ ¬ı¬ı˛fl¬Ó¬À¬ı˛ ˝±ÀÓ¬º ¸˜·Ë Œ˙, ø¬ıÀ˙¯∏ fl¬À¬ı˛ ¬Û”¬ı«±=˘ ·ÀÊ« Î◊¬Í¬˘ ¤˝◊
ŒÔÀfl¬ ø¬ıø2Âiß Ú˚˛º ˚ø› ’Ò≈Ú± Ú¬ı… ø‡˘ø?˚˛±, ¬Û”À¬ı« Î◊¬¢∂ ’¸ø˜˚˛± ˝Ó¬…±˘œ˘±¬ı˛ ø¬ıèÀX¬º ¸¬ı ˜±Ó‘¬ˆ¬±¯∏±À√õ∂˜œ ¬ı±„±ø˘, ø¬ı¯û≈ø√õ∂˚˛±, ˜ø̬Û≈ø¬ı˛,
ë√õ∂ˆ≈¬íÀ¬ı˛ ∆Ó¬ø¬ı˛ œ‚«fl¬±À˘¬ı˛ ‰”¬Î¬ˇ±ôL ¬ı˛±ÊÕÚøÓ¬fl¬ √õ∂øÓ¬fl”¬˘Ó¬± ¤¬ı— fl‘¬øS˜ øά˜±¸±, ‡±ø¸˚˛± ˜±Ú≈¯ √õ∂øÓ¬¬ı±À ¬ı˛±ô¶±˚˛ Ú±˜À˘Úº ø¬ÛÂ≈ ˝È¬˘ Î◊¬·Ë
¸±—¶®‘øÓ¬fl¬, ¸±˜±øÊfl¬ › ’Ô«ÕÚøÓ¬fl¬ ¸ÇȬ ¸ÀN› ’±¸±À˜¬ı˛ ¬ı±„±ø˘¬ı˛± ʱøÓ¬˚˛Ó¬±¬ı±œ¬ı˛±º ÚøÓ¬ ¶§œfl¬±¬ı˛ ¸˝ 1960-¤¬ı˛ ˆ¬±¯∏± ’±˝◊ÀÚ¬ı˛
√õ∂øÓ¬øÚ Ó¬±À¬ı˛ ¸≈¶ö ¸±˜±øÊfl¬ ¤¬ı— ¸±—¶®‘øÓ¬fl¬ ¬ı±Ó¬±¬ı¬ı˛ÀÌ ˜±Ô± Î◊¬“‰≈¬ ¸—À˙±ÒÚœ fl¬À¬ı˛ ¬ı±—˘±Àfl¬ ¬ı¬ı˛±Àfl¬¬ı˛ ¸¬ı˛fl¬±ø¬ı˛ ˆ¬±¯∏±¬ı˛ ¶§œfl‘¬øÓ¬ øÀÓ¬ ¬ı±Ò…
fl¬À¬ı˛ ¬ı±“À‰¬º ’Ú…À¬ı˛ ¬ı±“‰¬ÀÓ¬ Œ˙‡±˚˛º ø¬ıÀ˙¯∏ fl¬À¬ı˛ Î◊¬¢∂ ’¸ø˜˚˛± Î◊¬¢∂Ó¬±¬ı˛ ˝˘ ’±¸±˜ ¸¬ı˛fl¬±¬ı˛º ŒÀ˙ ∆Ó¬ø¬ı˛ ˝˘ øSˆ¬±¯∏± ’±˝◊Úº ˙ø˝ ¶ú¬ı˛ÀÌ
’±¢∂±¸Ú, Œ˙±¯∏Ì ¤¬ı— √õ∂øÓ¬¬ı±œÀ¬ı˛ ˝Ó¬…±¬ı˛ ˜‘·˚˛±Àé¬S ¬ı¬ı˛±fl¬ ¸¬ı«ÊÚ ¸˜Ô«Ú¬Û≈©Ü Œ¸˝◊ ¬Û≈Ì…ˆ”¬ø˜¬ı˛ Ú±˜ 눬±¯∏± ˙ø˝ Œà¬˙Ú, ø˙˘‰¬¬ı˛í
Î◊¬¬ÛÓ¬…fl¬±˚˛, ¬ı±„±ø˘¬ı˛± ¸—‡…±˚˛ 95 ˙Ó¬±—À˙¬ı˛ Œ¬ıø˙ ˝À˚˛› øÚÀʬı˛± ’±Ê Ó¬±˝◊ ’øôL˜ √õ∂À˚˛±À·¬ı˛ ˜≈˝”√ÀÓ«¬º
’±øÒ¬ÛÓ¬…¬ı±À¬ı˛ ¸Àe ¸˝±¬ı¶ö±ÚÀfl¬ ˜øô¶À©® ʱ˚˛·± ŒÚøÚº ëÎ◊¬øÚ˙í-¤¬ı˛ ##
Êiú˘¢ü ŒÔÀfl¬ ’±Ê› ëÎ◊¬øÚ˙í-¤¬ı˛ ø¬ıøˆ¬iß fl¬˜«¸”ø‰¬ÀÓ¬ √õ∂‰≈¬¬ı˛ ¸—‡fl¬ ’±Ê› ¬Û‘øÔ¬ıœ¬ı˛ √õ∂Ô˜ ˜ø˝˘± ˆ¬±¯∏± ˙ø˝ fl¬˜˘± ˆ¬A±‰¬±˚« ¸˝ ˙ ¬ıœ¬ı˛
¬ıUˆ¬±ø¯∏fl¬ ˜±Ú≈À¯∏¬ı˛ ’—˙·Ë˝Ì Ó¬±¬ı˛ √õ∂˜±Ìº ¬ı¬ı˛±Àfl¬ ¸¬ı ˆ¬±ø¯∏fl¬ ˜±Ú≈¯∏ ˙ø˝√ ’±¸±À˜¬ı˛ ˜±Ó‘¬ˆ¬±¯∏±À√õ∂˜œ ˜±Ú≈À¯∏¬ı˛ √õ∂øÓ¬øÀÚ¬ı˛ Œˆ¬±À¬ı˛¬ı˛ ¸”À˚«±˚˛º
븗‡…±·ø¬ı˛Àᬬı˛í Z±¬ı˛± ¸≈¬ı˛øé¬Ó¬º ¤‡±ÀÚ øˆ¬iß ¬ıÀÌ«¬ı˛ ˜±Ú≈À¯∏¬ı˛ ˜ÀÒ… ’±˜±À¬ı˛ ŒÊÀ· Ô±fl¬± ëÎ◊¬øÚ˙íº Ê±ø·À˚˛ ¬ı˛±‡± ëÎ◊¬øÚ˙íº Î◊¬øÚ˙ ’±˜±À¬ı˛
Œˆ¬±Àˆ¬À¬ı˛ ˙DZ ŒÚ˝◊º ¸¬ı±˝◊ ˆ¬±À˘±¬ı±¸±˚˛ ˆ¬±À˘± Ô±fl¬±˚˛ ø¬ıù´±¸œº √õ∂øÓ¬øÀÚ¬ı˛ ˘Î¬ˇ±˝◊º Ó¬±˝◊ ŒÓ¬± ’±˜±À¬ı˛ ˜ÚÀÚ Î◊¬øÚ˙º ¤fl¬˝◊ ˘Î¬ˇ±˝◊-¤
[눬±¯∏± ˙ø˝ Œà¬˙Ú, ø˙˘‰¬¬ı˛í-¤¬ı˛ Ú±˜fl¬¬ı˛À̬ı˛ √õ∂Àùü ø¬ıøˆ¬iß ¸¬ı˛fl¬±ø¬ı˛ 1972-¤¬ı˛ 17 ’±·©Ü ˙ø˝ ˝À˘Ú ¬ı±2‰≈¬¬ ‰¬Sê¬ıÓ¬πº fl¬ø¬ı˛˜·À?º
ÚøÔÀÓ¬ Ó¬± ¬ı±À¬ı˛ ¬ı±À¬ı˛ √õ∂˜±øÌÓ¬º] ¤˜Úfl¬œ 1980 ŒÔÀfl¬ 1985 ë¬ı„±˘ 1986-¬ı˛ 21 Ê≈˘±˝◊ øÀ¬ı…µ≈ ±¸ ¤¬ı— Ê·iú˚˛ Œ¬ı ¬ı≈Àfl¬¬ı˛ ¬ı˛Mê øÀ˚˛
Œ‡±í ’±Àµ±˘ÀÚ¬ı˛ Ú±À˜ ¬ı±„±ø˘¬ı˛ ¬ı˛ÀMê ¬ıËp¬Û≈ÀS¬ı˛ ˚‡Ú Ê˘ ˘±˘, ¬ı¬ı˛±Àfl¬¬ı˛ ˜±øȬÀfl¬ ’±¬ı±¬ı˛› ¶ß±Ó¬ fl¬¬ı˛À˘Úº fl¬ø¬ı˛˜·? ŒÊ˘±¬ı˛
Ó¬‡Ú› ¬ı¬ı˛±Àfl¬¬ı˛ ÊÀ˘¬ı˛ ¬ı˛„ ¬Ûø¬ı˛¬ıÓ«¬Ú ˝˚˛øÚº ¬ı¬ı˛±Àfl¬ ¶ö±˚˛œ ¬ı± ’¶ö±˚˛œ ¬Û±Ô±¬ı˛fl¬±øµÀÓ¬ ø¬ı¯≈ûø√õ∂˚˛± ˜ø̬Û≈ø¬ı˛ ˆ¬±¯∏±¬ı˛ ¶§œfl‘¬øÓ¬¬ı˛ ±ø¬ı ʱڱÀÓ¬ ø·À˚˛
’¬ı±„±ø˘ ˜±Ú≈À¯∏¬ı˛± ¤fl¬È¬± ¬ı˛±Ó¬› ’±Ó¬ÀǬ fl¬±È¬±ÚøÚº ¤È¬±˝◊ ¸¬ı˛fl¬±ø¬ı˛ ¬ı≈À˘ÀȬ ˙ø˝√ ˝√√À˘Ú ¶≥®˘Â±Sœ ¸≈À¯û± ø¸Ú˝±º ë61 ŒÔÀfl¬ 96í
¬ı±„±ø˘˚˛±Ú±¬ı˛ ¶§±øˆ¬˜±Úº ëÎ◊¬øÚ˙í ø˙ø‡À˚˛À ¬ıUˆ¬±ø¯∏fl¬ ¸•ÛÀfl«¬¬ı˛ ¬Û˚«ôL 15øȬ ˘±˙ ¬Ûάˇ˘ ˙±øôL¬ı˛ Zœ¬Û ¬ı¬ı˛±fl¬ Î◊¬¬ÛÓ¬…fl¬±˚˛º ’±˜±À¬ı˛
¬ı±„±ø˘˚˛±Ú±º øÚÀʬı˛± ’Ó¬…±‰¬±ø¬ı˛Ó¬ øfl¬c ë√õ∂øÓ¬±ÀÚ ’Ó¬…±‰¬±¬ı˛í ’±˜±À√¬ı˛ ¬ıÌ«¬Ûø¬ı˛‰¬˚˛-¤¬ı˛ √õ∂øÓ¬øȬ ’鬬ı˛ ’±˜±À¬ı˛ √õ∂±Ìø√õ∂˚˛ ˙ø˝À¬ı˛ ¬ı≈Àfl¬¬ı˛ ¬ı˛Mê
¸ˆ¬…Ó¬±˚˛ ŒÚ˝◊º ø¢› Ú±º ¤È¬±˝◊ ø‰¬¬ı˛ôLÚ ¸Ó¬… Œ˚, ¬ı±„±ø˘¬ı˛± øÀ˚˛ Œ˘‡±º ¬Û‘øÔ¬ıœ¬ı˛ Œfl¬±Ú› ¶§±ÒœÚ ŒÀ˙ ¤ Ò¬ı˛ÀÚ¬ı˛ ¤Ó¬ œ‚«¶ö±˚˛œ
’±À¬ı·√õ∂¬ıÌ ’±¬ı˛ ¶§õü˜˚˛º øfl¬c ’±À¬ı· ’±¬ı˛ ¶§õüøÚ˚˛øLaÓ¬ Ú˚˛º ¸¬ı øÈ“¬Àfl¬ Ô±fl¬±¬ı˛ ˘Î¬ˇ±˝◊ ø¬ı¬ı˛˘º øfl¬c ¬ı˛MêÀ‰¬±¯∏±À¬ı˛ ¬ı˛ÀMê¬ı˛ Œ˘±ˆ¬ Ó¬±¬ı˛
¸˜À˚˛˝◊ Œõ∂±-¤ø"√√ˆ¬º Ó¬±˝◊ ÀÓ¬± ¬ı±„±ø˘¬ı˛± Î◊¬¢∂ ’¸ø˜˚˛± √ëõ∂ˆ≈¬íÀ¬ı˛ ŒÔÀfl¬ ‹øÓ¬˝±ø¸fl¬ ’øÚ¬ı±˚«Ó¬±º ˆ¬±¯∏± ¸—·Ë±À˜¬ı˛ Œ·Ã¬ı˛¬ı˜˚˛ ˝◊øÓ¬˝±¸ ¬ı˝Ú fl¬¬ı˛ÀÂ
›À¬ı˛ ëø¬ı˛¤ø"√√ˆ¬ ¬Û±Í¬í ¸≈À˚±· Œ¬ÛÀ˚˛› Œ˙À‡øÚº ¬ı¬ı˛±fl¬ Î◊¬¬ÛÓ¬…fl¬±¬ı˛ ¬Ûø¬ıS ˜±øȬº ˙±øôL ’±˜±À¬ı˛ ¤‡Ú› ’±À¸øÚº
## √õ∂øÓ¬øÚ ÚÓ≈¬Ú Œfl¬±Ú› Œfl¬Ã˙À˘ ’±˜±À¬ı˛ ›¬Û¬ı˛ ’±Sê˜Ì ›À¬ı˛ ¶ö±˚˛œ
Œ˙ ¶§±ÒœÀÚ¬ı˛ ’±À· ŒÔÀfl¬˝◊ Î◊¬¢∂ ʱӬœ˚˛Ó¬±¬ı±œ ’¸ø˜˚˛±À¬ı˛ ¬Û‰¬± fl¬˜«¸”ø‰¬º Ó¬±˝◊ÀÓ¬± ’±˜±À¬ı˛ fl¬±À ë√õ∂øÓ¬øÚ Î◊¬øÚ˙íº ’±Ê ¸¬ı˛fl¬±ø¬ı˛
˙±˜≈Àfl¬¬ı˛ Œ‡±˘± ø¬ı±ÀÚ± ¬ÛÀÔ˝◊ ’±¸±À˜¬ı˛ ¬ı±„±ø˘ ¸˝ ’Ú… ˆ¬±ø¯∏fl¬ fl¬˜«¸”ø‰¬ÀÓ¬ ë¬ı¬ı˛±fl¬- ¬ıËp¡¬Û≈ÀS¬ı˛ ¸˜i§˚˛í Œ‚±ø¯∏Ó¬º ¶§±·Ó¬ ʱøÚÀ˚˛ÀÂÚ
˜±Ú≈¯∏À¬ı˛ ˝±“ȬÀÓ¬ ˝À˚˛Àº ¬ı±À¬ı˛ ¬ı±À¬ı˛ ¬Û± Œfl¬ÀȬ ··À ‚“± ˝À˚˛Àº ’±˜ÊÚÓ¬±º Ó¬±¬ı˛¬Û¬ı˛› ’±˜±À¬ı˛ √õ∂±Ìø√õ∂˚˛ ë¬Û“ø‰¬À˙ ∆¬ı˙±‡í ¬ı± ëÎ◊¬øÚ˙í
ø¸À˘È¬ ·ÌÀˆ¬±ÀȬ ø¸À˘È¬ ø¬ı±À˚˛ ·ø¬ı«Ó¬ ’¸ø˜˚˛± ø¬ıø2Âi߬ı±œ¬ı˛± ’- ’¸•ú±øÚÓ¬ ˝˚˛ ¸¬ı˛fl¬±ø¬ı˛ Ù¬ÀÓ¬±˚˛±¬ı˛ Z±¬ı˛±º ’±˜±À¬ı˛ é≈¬ø¬ı˛±˜ ˜”øÓ«¬¬ı˛
’¸ø˜˚˛±À¬ı˛ ø¬ıèÀX¬ ’·ÌÓ¬±øLafl¬ˆ¬±À¬ı ¬ı˛±©Üò 鬘Ӭ±Àfl¬ ¬ı…¬ı˝±¬ı˛ fl¬À¬ı˛Àº ¬Û±ÀÀ˙ √õ∂øÓ¬¬ı±œ ˝ÀÓ¬ ˝˚˛º ˜”À‡«¬ı˛± ʱÀÚ Ú±, ˆ¬±¯∏± ˙ø˝À¬ı˛±
1961-ŒÓ¬ ¬ı˛±Ê…Àfl¬ ’¸ø˜˚˛±fl¬¬ı˛À̬ı˛ ¸¬ı˛fl¬±ø¬ı˛ Ù¬øµ¬ı˛ ø¬ıèÀX¬ ·ÀÊ« ø‰¬¬ı˛Ê±·ËÓ¬º ˜±øȬ ’±˜±À¬ı˛ ˘Î¬ˇ±˝◊ ø˙ø‡À˚˛Àº ˚ø√› Œ˙¯∏¬Û˚«ôL ά◊øÚ˙
›Í¬± √õ∂øÓ¬¬ı± ·Ì-’±Àµ±˘ÀÚ¬ı˛ ¬ı˛+¬Û ŒÚ˚˛º Ú…±˚˛¸eÓ¬ ·ÌÓ¬±øLafl¬ øÚÀ˚˛ ’±Ê√ ¸fl¡±˘ ¬Û˚«ôL ŒÊ√˘± ˙±¸Àfl¡¬ı˛ ¬ÛÀ鬬ı˛ ˜Ó¬±˜Ó¬ ’¬ı˙…˝◊√
˜±Ú≈À¯∏¬ı˛ ›¬Û¬ı˛ ¸¬ı˛fl¬±ø¬ı˛ˆ¬±À¬ı ‰”¬Î¬ˇ±ôL ˜Ú-¬ÛœÎ¬ˇÚ ‰¬±ø˘À˚˛ ’±È¬fl¬±ÀÚ± ˝◊√øÓ¬¬ı±‰¬fl¡º ’±¸À˘ ’±˜±À¬ı˛ ÊÀiú¬ı˛ ˝◊øÓ¬˝±¸È¬± ˝◊øÓ¬-Î◊¬øÓ¬ Ò±¬ı˛ fl¬À¬ı˛
Œ·˘ Ú± √õ∂øÓ¬À¬ı˛±Ò ’±¬ı˛ ˙±øôL¬Û”Ì« ’±Àµ±˘Úº ¬ı˛ÀMê¬ı˛ ’±‡À¬ı˛ Êiú øÚ˘ Ú˚˛º ≈øÚ˚˛±¬ı˛ ˜Ò≈¬ı˛Ó¬˜ ˆ¬±¯∏±˚˛ ’±˜¬ı˛± ˜±íÀfl¬ ë˜±í ¬ıÀ˘ ά±øfl¬º ¸z˜
ëÎ◊¬øÚ˙íº 19Œ˙ Œ˜í 1961º ÚÓ≈¬Ú fl¬À¬ı˛ Êiú øÚ˘ ’±˜±À¬ı˛ ˜±Ó‘¬ˆ¬±¯∏±, ¬ı±“‰¬±ÀÓ¬ √õ∂À˚˛±ÊÀÚ ’±¬ı±¬ı˛ ¤fl¬¯∏øA, ’±¬ı±¬ı˛ Î◊¬øÚÀ˙¬ı˛ ÊÚ… √õ∂dÓ¬ ¤˝◊
¤·±À¬ı˛±øȬ Ó¬±Ê± √õ∂±À̬ı˛ ø¬ıøÚ˜À˚˛º ¬ıUˆ¬±ø¯∏fl¬ ’±¸±À˜¬ı˛ ¬ı±„±ø˘ ¸˝ √õ∂Êiúº
’¸ø˜˚˛±À¬ı˛ ’±R¬Ûø¬ı˛‰¬˚˛, ’±R˜˚«±± ’±¬ı˛ ˜≈À‡¬ı˛ Œ¬ı±˘, ø˙˘‰¬À¬ı˛¬ı˛
¬ı˛Mê¶ß±Ó¬ Œ¬ı˛˘ Œà¬˙ÀÚ¬ı˛ ’±“Ó≈¬Î¬ˇ‚À¬ı˛ Êiú ø˘ ’±˜±À¬ı˛ √õ∂±Ìø√õ∂˚˛ ˆ¬±¯∏±
Œ¸Ú±Úœ¬ı˛±º 1952-¬ı˛ ¤fl≈¬À˙ ŒÙ¬¬ıËn∏˚˛±ø¬ı˛¬ı˛ ˜±Ó‘¬ˆ¬±¯∏±¬ı˛ ÊÚ… ˘Î¬ˇ±˝◊À˚˛¬ı˛
ø˙鬱˚˛ ø˙øé¬Ó¬ ˙ø˝ fl¬˜˘± ˆ¬A±‰¬±˚«, ¸≈Àfl¬±˜˘ ¬Û≈¬ı˛fl¬±˚˛¶ö, ˙‰¬œf ¬Û±˘,
4
ά◊øÚ˙ ø˙ø‡À˚˛ÀÂ√ ’¸±•x√±ø˚˛fl¡ ¬ıUˆ¬±ø¯∏fl¡ ¬ı±„√√±ø˘˚˛±Ú±
Ó¬À¬Û±Òœ¬ı˛ ˆ¬A±‰¬±˚«
¤˝◊√ õ∂Ô˜ ά◊øÚ˙ Œ˜-¬ı˛ ¬¬ı˚˛±ÀÚ ø˙À¬ı˛±Ú±˜Àfl¡ ¸M√√¬ı˛ ¬ıÂ√¬ı˛ ¬ÛÀ¬ı˛º ¬¤¬ı±¬ı˛ ά◊øÚ˙-¤¬ı˛ Œù≠±·±Ú ά◊2‰¬±ø¬ı˛Ó¬ ˝√√˚˛ ¸≈À¯û± ø¸—À˝√√¬ı˛› Ú±˜º ˚ø√ øõ∂˚˛ Ô±fl¡±¬ı˛ › ø¬ıfl¡ø˙Ó¬ ˝√√›˚˛±¬ı˛ ’øÒfl¡±¬ı˛ ˜ÀÚ-õ∂±ÀÌ
¤Ó¬ ’¬ı±ôL¬ı˛ ˜ÀÚ ˝√√À26√º ’¬ı±ôL¬ı˛, fl¡±¬ı˛Ì ˚±˝◊√ Œ˝√√±fl¡--ÒÀ˜«¬ı˛ øˆ¬øM√√ÀÓ¬ ’=À˘¬ı˛ øˆ¬øM√√ÀÓ¬ ’±¬ı˛ fl¡±˜˘±Àfl¡ Œ¬ı˛±V≈À¬ı˛ ά◊√ˆ¬±ø¸Ó¬ ˝√√ÀÓ¬ Œ√‡±¬ı˛ ¸Àe ¶§œfl¡±¬ı˛ fl¡ø¬ı˛ ˚‡Ú, õ∂fl‘¡Ó¬ ¸ˆ¬… › ·ÌÓ¬±øLafl¡
ø˘ø‡ Ú± Œfl¡Ú, ¤˝◊√ ˜≈˝”√ ÀÓ«¬¬ı˛ Ó¬œ¬ıË ’±øÓ«¬ ˆ¬¬ı˛± ø¬ıˆ¬±Ê√Ú Ú˚˛º ¸Àe Œfl¡Àάˇ øά˜±¸± fl¡±ø¬ı« - ø¬ı¯≈ûøõ∂˚˛± ∆˜ÕÓ¬ Œ√À˙¬ı˛ Ú±·ø¬ı˛fl¡ ˝√√›˚˛±¬ı˛ ’øÒfl¡±¬ı˛œ Ó¬‡Ú˝◊√
ά◊»fl¡F± øfl¡ ¬ı…Mê√ ˝√√À¬ı Ó¬±ÀÓ¬∑ ’±R õ∂Ó¬±¬ı˛Ì±¬ı˛ ¬ı±„√√±ø˘ ¸M√√±¢∂ø˝¯≈û ¤¬ı— Œ¸˝◊√ Ê√ÀÚ… Ó¬±¬ı˛ ˆ¬±¯∏±À·±á¬œ¬ı˛ ¸±ø˝√√Ó¬…-¸—¶‘®øÓ¬¬ı˛ ø¬ıfl¡±˙ Œ√‡ÀÓ¬ ’Ê«√Ú fl¡ø¬ı˛º
¸Àe ˚≈Mê√ ˝√√À˚˛ÀÂ√ ¸≈¢∂œ¬ı ¸˝√√±˚˛fl¡ Œ˜è√G ’ø¬ı:±Ú ¬ıU˜±øSfl¡Ó¬±º õ∂øÓ¬À¬ı˙œ Ê√±øÓ¬- ‰¬±˝◊√º ˙Ó¬Ù≈¬˘ Ù≈¬ÀȬ ά◊ͬÀ¬ı Ó¬‡Ú˝◊√ ¬ıUQ¬ı±√ ˚‡Ú ˚±¬ıÓ¬œ˚˛ ’ôL‚« ± Ó¬ › ø¬ı¯∏ ø Sê˚˛ ± ¬ı˛
¸•ÛÀfl«¡¬ı˛ õ∂øÓ¬À˚±ø·Ó¬±º ’Ò«¸Ó¬… ¬Ûø¬ı˛À¬ıø˙Ó¬ ά◊¬ÛÊ√±øÓ¬¬ı˛ ¸Àe Œfl¡±ÀÚ± ø¬ıÀ¬ı˛±Ò ŒÚ˝◊√ ’±˜±À√¬ı˛º ¸fl¡˘ fl“¡±È¬± ÒÚ… fl¡À¬ı˛ Œˆ¬Ó¬À¬ı˛ ¬ı±ø˝√√À¬ı˛ ’±À˘± õ∂øÓ¬À¯∏ Ò fl¡ Œ˝√ √ ± fl¡ ά◊ ø ÚÀ˙ Œ˜ ¬ıUQ¬ı±À√ ¬ ı˛
˝√√À26√ ¬ı˛œøÓ¬˜ÀÓ¬± Ϭ±fl¡ ŒÏ¬±˘ ø¬ÛøȬÀ˚˛º Úœ˝√√±¬ı˛¬ı˛?Ú øÂ√˘› Ú± fl¡‡Ú›º ˜±Ó‘¬ˆ¬±¯∏±˚˛ ø˙鬱 ¬Û±›˚˛±¬ı˛ Â√άˇ±À¬ıº ά◊øÚÀ˙ Œ˜ ¸±Ô«fl¡ ˝√√À¬ı ˚ø√ ¤fl≈¡À˙ ’Ù≈ ¬ ±Ú ά◊ » ¸ ˝√ √ À ˚˛ º ¤¬ı˛ ˝ ◊ √ Ú±˜ 댉¬Ó¬Ú±˚˛
¬ı˛±À˚˛¬ı˛ ¬ı±„√√±ø˘¬ı˛¡ ˝◊√ øÓ¬˝√√±¸ ’±ø√¬Û¬ı«-¤¬ı˛ ¬Û±Ó¬±˚˛ ’øÒfl¡±¬ı˛ ’±˜±À√¬ı˛ Ê√ij·√Ó¬º ¬ı±„√√±ø˘-’¸ø˜˚˛±, ŒÙ¬¬ıËn∏˚˛±ø¬ı˛¬ı˛ ’±ôLÊ«√±øÓ¬fl¡ ˜±Ó‘¬ˆ¬±¯∏±-ø√¬ı¸Àfl¡› ά◊ ø ÚÀ˙ºí ˙Ó¬˙Ó¬ q|” ¸ ±¬ı˛ Ê˘Á¬Ì« ± Œ˚Ú
¬Û±Ó¬±˚˛ fl¡œ ’±ÀÂ√ Ó¬± Ú± ŒÊ√ÀÚ ¤¬ı— ˆ¬±¯∏±øˆ¬øM√√fl¡ øά˜±¸±, fl¡±ø¬ı«, ø¬ı¯≈ûøõ∂˚˛±, ∆˜ÀÓ¬, Œ¬ı±Àάˇ±, Œfl¡Î¬◊ ¤fl¡˝◊√ ¸Àe ˜ÀÚ ¬ı˛±ø‡º ¸˜ô¶ ÒÀ˜«¬ı˛ ¸˜ô¶ ’±ø¬ı©®±¬ı˛ fl¡¬ı˛ À Ó¬ ø˙ø‡º ¤‡Ú˝◊ √ º Ú˝◊ √ À ˘
Ê√±øÓ¬-¸M√√± ¸•ÛÀfl«¡ øfl¡Â≈√˜±S ˜±Ô± Ú± ‚±ø˜À˚˛ Œ˚Ú ¤˝◊√ ¸±—ø¬ıÒ±øÚfl¡ › ·ÌÓ¬±øLafl¡ ’øÒfl¡±¬ı˛ ˆ¬±¯∏±¬ı˛-¸˜ô¶ Ê√±øÓ¬¬ı˛ ¸•ú±ÀÚ¬ı˛ ¸Àe Œ¬ı“À‰¬ ˝√ √ ˚ ˛ À Ó¬± ¬ı± ¬ıÀάˇ ± Œ¬ıø˙ Œ√ ø ¬ı˛ ˝√ √ À ˚˛ ˚±À¬ıº
’±=ø˘fl¡ ’±øÒ¬ÛÓ¬…¬ı±À√¬ı˛ fl¡±ÀÂ√ ¬ı…øMê√¶§±ÀÔ« ŒÔÀfl¡ ¬ıø=Ó¬ Ú± ˝√√˚˛º ’±¸±À˜¬ı˛ Œfl¡±Ú ’=À˘
’¬ıÚÓ¬ ŒÊ√± UÊ≈√À¬ı˛¬ı˛ √˘ ¶§Ê√±øÓ¬¬ı˛ ¸¬ı«Ú±˙ fl¡±¬ı˛± ¬ı±¸ fl¡À¬ı˛, ¤È¬± ¬ıÀάˇ± fl¡Ô± Ú˚˛º ëÙ¬…±ø¸¬ı±√œ ά◊øÚÀ˙¬ı˛ ŒÏ¬Î¬◊ › ’±ôL¸œ˜±Ú±
fl¡¬ı˛ÀÓ¬ ·ÌÓ¬±øLafl¡ Œ√À˙ ˚± ¸•Û”Ì« ’‰¬˘, Œ¸˝◊√ Ó¬»¬Û¬ı˛Ó¬±˚˛ ’ÀÚ…¬ı˛ ˜±Ó¬‘ˆ¬±¯∏± ˜≈ÀÂ√ ŒÙ¬˘ÀÓ¬ ‰¬±˚˛
’±Ó¬Ç Â√άˇ±ÀÚ±¬ı˛ fl¡±Ê√ ‰¬˘ÀÂ√ ¬Û≈À¬ı˛±√À˜º¬ ’±˜¬ı˛± ˚±¬ı˛± ¸ˆ¬… ≈√øÚ˚˛±¬ı˛ ά◊¬Û˚≈Mê√ Ú˚˛ ›¬ı˛±º ø¬ıÊ√˚˛± Œ√¬ı
Œù≠±·±Ú ø√˝◊√ ë˝√√+√À˚˛ ¬ı˛¬ıœfÚ±Ô Œ‰¬Ó¬Ú±˚˛ ά◊øÚ˙í , ’±øÒ¬ÛÓ¬…¬ı±À√¬ı˛ ¸±—¶‘®øÓ¬fl¡ ¬ı˛±Ê√ÚœøÓ¬ ¸•ÛÀfl«¡
Ó¬±˝√√À˘ fl¡œˆ¬±À¬ı ˆ≈¬À˘ ˚±˝◊√ ë’±˜¬ı˛± ˆ¬˚˛ fl¡¬ı˛¬ı Ú±, øÚ˚˛Ó¬ ¸À‰¬Ó¬Ú fl¡¬ı˛±¬ı˛ Ê√Ú…˝◊√ ά◊øÚ˙ Œ˜ ¬Û±˘Úº ë똱íí ά±fl¡øȬ¬ı˛ ˜±ÀÁ¬ Œ˚ ’¸±˜±Ú… ¬ı…±ø5 ’±˜¬ı˛± ÿøÚÀ˙ Œ˜, ¤fl≈¡À˙ ŒÙ¬¬ıËn∏˚˛±ø¬ı˛Àfl¡ Œ·“ÀÔ
ˆ¬˚˛ fl¡¬ı˛¬ı Ú±º ≈√À¬ı˘± ˜¬ı˛±¬ı˛ ’±À· ˜¬ı˛¬ı 򱒼 ¬ı±—˘± ˚±À√¬ı˛ ˜±Ó‘¬ˆ¬±¯∏±, Ó¬±À√¬ı˛ Ú˚˛, Œfl¡¬ı˘ ¬ı˛À˚˛ÀÂ√ Ó¬± ’ø¬ıfl¡äº ‰¬± ¬ı±·±ÀÚ ¬ıάˇ ˝√√À˚˛øÂ√º øÚ˝◊√ ¤fl¡˝◊√ ¸”ÀSº Ó¬±˝◊√ fl¡˜˘±Àfl¡ ¶ú¬ı˛Ì fl¡¬ı˛ÀÓ¬
¬ı±—˘± ’±˜±À√¬ı˛ ˜±Ó‘¬ˆ¬±¯∏± ˚± Œfl¡¬ı˘ ø˝√√µ≈¬ı˛ Ú˚˛, ¸˜ô¶ ¸—‡…±˘‚≈ ˆ¬±¯∏± Œ·±á¬œ¬ı˛ Ê√ÀÚ… ¤˝◊√ ø√ÚøȬ ø¬ıøˆ¬iß Ê√±øÓ¬-¸•x√±À˚˛¬ı˛ ¸˝√√±¬ı¶ö±Ú Œ√À‡øÂ√º ø·À˚˛ ¶ú¬ı˛Ì fl¡ø¬ı˛ ¸≈À¯û±Àfl¡º fl¡ø¬ı¬ı˛ fl¡ø¬ıÓ¬±˚˛
˜≈¸˘˜±ÀÚ¬ı˛±› Œ¬ıÃX ¤¬ı— ø‡Ë¶Ü±ÚÀ√¬ı˛›, ¤˝◊√ ˚≈≈·¬Û» ¸±—¶‘®øÓ¬fl¡ › ¬ı˛±Ê√ÕÚøÓ¬fl¡ õ∂øÓ¬À¬ı˛±ÀÒ¬ı˛ ’±˜±¬ı˛ ˜±-Œfl¡ ›¬ı˛± ˚‡Ú ˜± ¬ıÀ˘ ά±fl¡Ó¬ Ó¬‡Ú ¤fl¡ ˝√√À˚˛ ˚±˚˛ ά◊øÚ˙ ¤fl≈¡˙ñ
¸Ó¬… ˆ≈¬À˘ ˚±˝◊√ fl¡œ fl¡À¬ı˛∑ ˚ø√ ˆ≈¬ø˘, ά◊øÚ˙ Œ˜ õ∂Ó¬œfl¡º ˆ¬±¬ı˛Ó¬¬ı¯∏« ø‰¬¬ı˛ø√Ú˝◊√ ¬ıUQ¬ı±√œ , Ò˜«œ˚˛ ˆ¬±À˘± ˘±·±˚˛ ˜ÚȬ± ˆ¬À¬ı˛ ά◊ͬӬº ¬ı˛¬ıœfÚ±ÀÔ¬ı˛
¬ıÂ√¬ı˛ ¬ıÂ√¬ı˛ ¬Û±˘Ú fl¡ø¬ı˛ Œfl¡Ú Ó¬À¬ıº ¬Ûø¬ı˛ø‰¬øÓ¬¬ı˛ ά◊ÀÒ√ı« Ô±fl¡± ‚±øȬ ¬ı±„√√±ø˘ › ¬ıUÀQ¬ı˛ Œ¸˝◊√ ·±ÚȬ± Ó¬‡Ú ¬ı≈Àfl¡¬ı˛ ˜±ÀÁ¬ ¬ı±¬ı˛ ¬ı±¬ı˛ ¬ı˛øÌÓ¬ ëë¬ı≈Àfl¡¬ı˛ ¬ı˛Mê√ ˜≈À‡ Ó≈¬À˘ ˚±¬ı˛± ˜À¬ı˛
õ∂øÓ¬¬ı±¬ı˛˝◊√ ά◊øÚÀ˙ Œ˜ Œfl¡±Ú› Ú± Œfl¡±Ú› ά◊¬Û±¸fl¡º ¤¬ı±¬ı˛fl¡±¬ı˛ ά◊øÚÀ˙ Œ˜ ø¬ıÀ˙¯∏ˆ¬±À¬ı ˝√Ó¬ ë’±˜±¬ı˛ õ∂±À̬ı˛ ˜±Ú≈¯∏ ’±ÀÂ√ õ∂±ÀÌ, Ó¬±˝◊√ ›¬Û±À¬ı˛ Ϭ±fl¡±˚˛ ¤¬Û±À¬ı˛ ø˙˘‰¬À¬ı˛
ÚÓ≈¬Ú ¬ı±Ó«¬± øÚÀ˚˛ ’±À¸, ëŒÊ√À· Ô±Àfl¡± ¤¬ı— ¤fl¡Ô± ˜ÀÚ fl¡ø¬ı˛À˚˛ ø√À26√ Œ˚ ’øô¶ÀQ¬ı˛ ¬ıUQ
Ê√±ø·À˚˛ ¬ı˛±À‡±í-¬ı˛ ˜”˘ ¸≈¬ı˛¸—˝√√øÓ¬¬ı˛ ¸Àeº ˚±¬ı˛± Ò√ı—¸ fl¡¬ı˛ÀÓ¬ ˜ø¬ı˛˚˛± ¤¬ı˛±˝◊√ õ∂fl‘¡Ó¬ ·Ì˙Sn∏º Œ˝√√ø¬ı˛ Ó¬±˚˛ ¸fl¡˘ ‡±ÀÚ ˚ ’±ÀÂ√ Œ¸ Ú˚˛ÚÓ¬±¬ı˛±˚˛ Ó¬±¬ı˛± ˆ¬±À˘±¬ı±¸± ¬ı±—˘±ˆ¬±¯∏±¬ı˛ Ê≈√øάˇ-
¤¬ı±¬ı˛› ¤À¸ÀÂ√º ˙ø˝√√À√¬ı˛± Œ‰¬Ó¬Ú±-˜LöÀÚ¬ı˛ ¸—¬ı±√¬ÛS--∆¬ı√≈…øÓ¬Ú ˜±Ò…˜Àfl¡ ø¬ıfl¡±¬ı˛ › ’±À˘±fl¡ Ò±¬ı˛±˚˛, Ó¬±˝◊√ Ú± ˝√√±¬ı˛±˚˛íº ˚‡Ú ŒÂ√±ÀȬ±, ά◊øÚÀ˙ Œ˜ ’±¬ı˛ ¤fl≈¡À˙ ŒÙ¬¬ıËn∏˚˛±ø¬ı˛º
ø‰¬¬ı˛À‰¬Ú± ¸ø˜Ò˝◊√ ÚÓ≈¬Úˆ¬±À¬ı øÙ¬ø¬ı˛À˚˛ ¤ÀÚÀÂ√Úº ø¬ı”√¯∏̈¬¬ı˛± ’¬Ûõ∂‰¬±À¬ı˛¬ı˛ Ê√˚˛Ï¬±fl¡ fl¡¬ı˛±¬ı˛ ¬ÛÀ¬ı˛ ˜± fl¡ø¬ıÓ¬± Œ˙‡±ÀÓ¬Ú,ë’±øÊ√ ’±ø¸˚˛±Â√ ˆ≈¬¬ıÚ ø¸“≈√¬ı˛ fl≈¡øάˇÀ˚˛ ŒÚ›˚˛± ˚±˚˛ ¤fl¡ ’±À˘±
¬ı˛¬ıœfÚ±ÀÔ¬ı˛ 댷±¬ı˛±í˚˛ ˆ¬±¬ı˛Ó¬¬ı±¸œ¬ı˛ Ò±¬ı˛Ì± ¤¬ı— Œ¸±¸…±˘ ø˜øά˚˛±˚˛ ‹ ¤fl¡˝◊√ ’¬Û˙øMê√ ¸øSê˚˛± ˆ¬ø¬ı˛˚˛±, ··ÀÚ Â√άˇ±À˚˛ ¤À˘± ‰≈¬˘, ˚‰¬¬ı˛ÀÌ õ∂±À̬ı˛ ¬Û≈ÀÌ… ˝√√À˚˛ ›Àͬ Ê√˜fl¡±À˘±
눬±¬ı˛Ó¬Ó¬œÔ«í fl¡ø¬ıÓ¬±˚˛ Œ˚ ¸ø˝¯≈ûÓ¬±, ˆ¬±¬ı˛Ó¬œ˚˛Ó¬±¬ı˛ ά◊øÚÀ˙ Œ˜ Ó¬±˝◊√ ά±fl¡ ¬Û±øͬÀ˚˛ÀÂ√  . ë;±˘±› ’±À˘± Ê√άˇ±À˚˛ ¬ıÚÙ≈¬˘º ˚ŒÏ¬Àfl¡ÀÂ√ ’±˜±À¬ı˛ ŒÓ¬±˜±¬ı˛ Œ¸ ’±À˘±˚˛ Œ√˚˛ ˜±À¬ı˛¬ı˛ ¸±·¬ı˛ ¬Û±øάˇ
¬Û±Í¬ ø√À˚˛øÂ√À˘Ú, Ó¬±Àfl¡ ¬ı˛é¬± fl¡¬ı˛±¬ı˛ √±˚˛ ’±¬ı±¬ı˛ ’±¬ÛÚ ’±À˘± ¸±Ê√±› ’±À˘±˚˛ Òø¬ı˛SœÀ¬ı˛ºí Â√±˚˛±˚˛ ˚ ¸‚Ú ¸Ê√˘ ø¬ı˙±˘ ˜±˚˛±˚˛, ˚ ’±fl≈¡˘ ά◊øÚÀ˙ Œ˜ ’±¬ı˛ ¤fl≈¡À˙ ŒÙ¬¬ıËn∏˚˛±ø¬ı˛º
¤À¸ ¬ıÀÓ«¬ÀÂ√ ¬ı±„√√±ø˘À√¬ı˛ ›¬Û¬ı˛º Œ˚ Ê√Ú ¬ı±„√√±ø˘- ’gfl¡±À¬ı˛¬ı˛ ”√Ó¬À√¬ı˛ ’±¶£¬±˘Ú ˝◊√√±Úœ— Œfl¡Ú fl¡À¬ı˛Â√ ˙…±˜¸˜±À¬ı˛±À˝√√ ˝√√+√˚˛¸±·¬ı˛-ά◊¬Ûfl”¡˘√√ ˚ Œ¸ ’±À˘± ȬÀ˘ Ú± ˜‘Ó≈¬…¬ı˛ fl¡±À˘± Á¬Àάˇ
¸M√√±¬ı˛ Ó¬…±· Œ¬ı±ÀÁ¬, Œ¸˝◊√ Ê√±ÀÚ ‡±øȬ ˜±S±Â√±Î¬ˇ±, Œfl¡Ú˝◊√ ¬ı± ‰”¬Î¬ˇ±ôL ¬Û~¬ı¢∂±ø˝√√Ó¬±¬ı˛ ¬Ûø¬ı˛‰¬˚˛ ‰¬¬ı˛ÀÌ Ê√άˇ±À˚˛ ¬ıÚÙ≈¬˘í....... fl¡ø¬ıÓ¬±øȬ¬ı˛ Ӭʫ√øÚ Ó≈¬À˘ ŒÊ√À· Ô±Àfl¡ ‚À¬ı˛ ‚À¬ı˛
¬ı±„√√±ø˘˚˛±Ú±¬ı˛ Ò˜«œ˚˛ ¬Ûø¬ı˛‰¬˚˛ èX Ú˚˛ñfl¡‡Ú› ø√À˚˛ ¬ı˛¬ıœf ø¬ı”√¯∏Ì Î¬◊ij±À√¬ı˛ ¬Û±Í¬Sê˜ ¬ı˛‰¬Ú± ’ôL˘«œÚ ŒÂ“√±˚˛±ÀÓ¬ fl¡œ ˜±Ò≈˚« øÂ√˘ Œfl¡ Ê√±ÀÚ º ≈√ø˘À˚˛ ·˘±˚˛ Ó¬±Ê√± ¬ı≈À˘ÀȬ¬ı˛ ˜±˘±
èX øÂ√˘› Ú±º 1947 ¸±À˘ ø¬ıÀ√ø˙ ˙±¸Àfl¡¬ı˛± ‰¬À˘ÀÂ√, ¤¬ı˛ ¬ı±¬ı˛Ì, õ∂ˆ≈¬˙øMê√Àfl¡ ¸c©Ü fl¡À¬ı˛
’±ø˜ ’±˜±¬ı˛ ˜±Àfl¡ ¤fl¡ ¬ı…±¬Ûfl¡ ¬ı…±ø5ÀÓ¬ ¬Û±¬ı˛ ˝√√˚˛ ˙Ó¬ ù¨˙±Ú › fl¡±¬ı˛¬ı±˘±
’±˜±À√¬ı˛ ˝√√À˚˛ ›Í¬±¬ı˛ ˝◊√ øÓ¬˝√√±¸Àfl¡ ‚‘̱ › øÚÀÊ√À√¬ı˛ ’±À‡¬ı˛ Œ·±Â√±ÀÚ±˝◊√ ›À√¬ı˛ ά◊ÀV˙…º ¤
ø¬ıÀ¡ZÀ¯∏¬ı˛ ¬ıÚ…±˚˛ Î≈¬ø¬ıÀ˚˛ ø√À˚˛øÂ√˘º ˜±Ú¬ıÓ¬±¬ı˛ ¸¬ı Œfl¡¬ı˘ ’Àg¬ı˛ ’g√±øÚ Ú˚˛ , ˜”ϬˇÓ¬±¬ı˛ ¸Àe ˚≈Mê√ Œ√‡ÀÓ¬ Œ¬ÛÓ¬±˜, ˚±¬ı˛ Œfl¡±Ú› ¸œ˜±À¬ı˛‡± ŒÚ˝◊√ , ˝√√±Ê√±¬ı˛ ˜≈À‡¬ı˛ ø˜øÂ√À˘ ø√À˚˛ÀÂ√ ¬Û±øάˇ
ø¬ıøÒÀfl¡ ¸±•x√±ø˚˛fl¡ ø˝√√—¸±¬ı˛ ¸≈Ú±ø˜ÀÓ¬ ˆ¬±ø¸À˚˛ ˝√√À˚˛ÀÂ√ S≈ê¬ı˛Ó¬±º ¤¬ı˛ Ê√¬ı±¬ı ø√ÀÓ¬ ¬Û±ø¬ı˛ ˚ø√ ˚±¬ı˛ Œfl¡±Ú› ¸œ˜±À¬ı˛‡± ˝√√˚˛ Ú±º ¬¤Ó¬&ø˘ fl¡Ô± ά◊øÚÀ˙ Œ˜ ’±¬ı˛ ¤fl≈¡À˙ ŒÙ¬¬ıËn∏˚˛±ø¬ı˛º
ø√À˚˛ ¶§À√ø˙ ˙±¸Àfl¡¬ı˛ ≈√øȬ øˆ¬iß ¬ı·« ¬ı±„√√±ø˘Àfl¡ ˆ¬±¯∏±˙ø˝√√√À√¬ı˛ ’±R¬ıø˘√±Ú ¤fl¡øȬ ˜±S ø√ÀÚ¬ı˛ ¬ı˘± ˝√√˘ ά◊øÚÀ˙ Œ˜-¬ı˛ õ∂±¸øefl¡Ó¬±˚˛º ˜±Ó‘¬ˆ¬±¯∏± [ëëά◊øÚÀ˙ Œ˜ ’±¬ı˛ ¤fl≈¡À˙ ŒÙ¬¬ıËn∏˚˛±ø¬ı˛íí-
øÂ√iߘ”˘ › øÂ√i߬Ûø¬ı˛‰¬˚˛ fl¡¬ı˛ÀÓ¬ ά◊√…Ó¬ ˝√√À˚˛ÀÂ√ ¬Î¬◊»¸¬ı˜±S Ú± ˝√√˚˛º ˚ø√ fl¡˜˘± ˆ¬A±‰¬±À˚«¬ı˛ ¸Àe ø√¬ıÀ¸¬ı˛ Œfl¡±Ú› ¸œ˜±À¬ı˛‡± ŒÚ˝◊√ , ˝√√˚˛ Ú±º Ó¬±˝◊√ ’ø˜Ó¬±ˆ¬ √±˙&5]

ëë¬ı±—˘±¬ı˛ ˜±øȬ, ¬ı±—˘±¬ı˛ Ê√˘, ¬ı±—˘±¬ı˛ ¬ı±˚˛≈
¬ı±—˘±¬ı˛ Ù¬˘ ¬Û”Ì… Œ˝√√±fl¡ ¬Û”Ì… Œ˝√√±fl¡ Œ˝√√ ˆ¬·¬ı±Úíí

¤Ú ¤Ù¬ Œ¬ı˛˘›À˚˛ ˜Ê√≈√¬ı˛ ˝◊√ά◊øÚ˚˛Ú
ø˙˘‰¬¬ı˛
5
¬ı±—˘±ˆ¬±¯∏± ’±Àµ±˘ÀÚ¬ı˛ Œ¬ı˛±Ê√Ú±˜‰¬± - 1961
¸—¢∂±˝√√fl¡  . Ÿ¬ø¯∏Ì ø˜S
¸”S  . ˜±ø¸fl¡ ¬ı¸≈˜Ó¬œ  . ∆¬ı˙±‡-∆Êᬅ-’±¯∏±Ï¬ˇ-|±¬ıÌ 1368
10 ∆¬ı˙±‡ ø˙˘‰¬À¬ı˛ Â√±SÀ√¬ı˛ Ò˜«‚Ȭ › ø¬ı¬ı˛±È¬ ø˜øÂ√˘ñ¬ı±—˘±ˆ¬±¯∏±Àfl¡ ’±¸±˜ ¬ı˛±ÀÊ√…¬ı˛ ¸¬ı˛fl¡±ø¬ı˛ 29 ∆Êᬅ ë눬±¯∏± ¸Ó¬…±¢∂˝√œ¬ı˛ ά◊¬Û¬ı˛ ¬Û≈ø˘À˙¬ı˛ &˘œ ¬ı¯∏«Ì ’Ú…±˚˛ › ’À˚ÃøMê√fl¡ ˝√√˝◊√˚˛±ÀÂ√íí
23 ¤øõ∂˘ ˆ¬±¯∏± ø˝√√À¸À¬ı ¶§œfl‘¡øÓ¬¬ı˛ √±ø¬ıº 12 Ê≈√Ú -fl¡±Â√±Àάˇ¬ı˛ ‚Ȭڱ¬ı˘œ ¸•ÛÀfl«¡ Œ¬ı¸¬ı˛fl¡±ø¬ı˛ ’±˝◊√ÚÊ√œ¬ıœ Ó¬√ôL fl¡ø˜˙ÀÚ¬ı˛
23 ∆¬ı˙±‡ ¬ı±—˘±Àfl¡ ’±¸±À˜¬ı˛ ’Ú…Ó¬˜ ¬ı˛±Ê√…ˆ¬±¯∏± fl¡¬ı˛±¬ı˛ √±ø¬ıÀÓ¬ 19Œ˙ Œ˜ ˝√√˝◊√ÀÓ¬ fl¡±Â√±Î¬ˇ ’øˆ¬˜Ó¬ õ∂fl¡±˙º
6 Œ˜ ¸—¢∂±˜ ¬Ûø¬ı˛¯∏À√¬ı˛ ˝√√¬ı˛Ó¬±˘ › ø¬ÛÀfl¡øȬ—-¬Ûø¬ı˛ø¶öøÓ¬ õ∂¸Àe ø˙˘—-¤ ¬ı˛±Ê√…¬Û±˘ 30 ∆Êᬅ fl¡˜≈…øÚ©Ü ŒÚÓ¬± ¿ÀÊ√…±øÓ¬ ¬ı¸≈ fl¡M«√fl‘ ¡ ά±– ø¬ıÒ±Ú‰¬f ¬ı˛±À˚˛¬ı˛ ¬ıUˆ¬±¯∏œ ¬ı˛±Ê√… ·Í¬Ú õ∂ô¶±¬ı
ŒÊ√Ú±À¬ı˛˘ ¿Ú±À·À˙¬ı˛ ά◊¬Ûø¶öøÓ¬ÀÓ¬ ’±¸±˜ ˜øLa¸ˆ¬±¬ı˛ Ê√è¬ı˛œ ∆¬ıͬfl¡º 13 Ê≈√Ú ’øˆ¬ÚøµÓ¬, ¬ı˛±˝◊√Ȭ±¸« ø¬ıøã—¸-¤ ˜≈‡…˜Laœ¬ı˛ ¸ø˝√√Ó¬ ∆¬ıͬfl¡º
31 ∆¬ı˙±‡ ’±¸±˜ õ∂À√˙ fl¡—À¢∂¸ ˝√√˝◊√ÀÓ¬ fl¡±Â√±Î¬ˇÀfl¡ ø¬ıø26√iß fl¡¬ı˛±¬ı˛ √±ø¬ı-ø√ø~ÀÓ¬ fl¡—À¢∂¸ 1 ’±¯∏±Ï¬ˇ ’±¸±À˜¬ı˛ fl¡±Â√±Î¬ˇ ŒÊ√˘±˚˛ ’øÚø«√©Üfl¡±À˘¬ı˛ Ê√Ú… ˆ¬±¯∏± ¸Ó¬…±¢∂˝√œ ¶öø·Ó¬-fl¡±Â√±Àάˇ¬ı˛
14 Œ˜ ˝√√±˝◊√fl¡˜±À`¬¬ı˛ øÚfl¡È¬ fl¡±Â√±Î¬ˇ fl¡—À¢∂ø¸ õ∂øÓ¬øÚøÒ√À˘¬ı˛ ¶ú±¬ı˛fl¡ø˘ø¬Ûº 16 Ê≈√Ú ¸˝√√fl¡±¬ı˛œ fl¡ø˜˙ÀÚ¬ı˛ ¸ø˝√√Ó¬ ’±À˘±‰¬Ú±ÀôL ¸—¢∂±˜ ¬Ûø¬ı˛¯∏À√¬ı˛ ø¸X±ôLº
1 ∆Êᬅ õ∂Ò±Ú˜Laœ ¿ÀÚÀ˝√√èÀfl¡ fl¡ø¬ı˛˜·? ¸˝√√ fl¡±Â√±Î¬ˇ [’±¸±˜] ¸Ù¬À¬ı˛¬ı˛ ’Ú≈À¬ı˛±Ò :±¬ÛÚ- 2 ’±¯∏±Ï¬ˇ fl¡±Â√±Àάˇ ˆ¬±¯∏± ’±Àµ±˘Ú õ∂¸Àe ’±È¬fl¡ 290 Ê√Ú ¸Ó¬…±¢∂˝√œ¬ı˛ ˜≈øMê√˘±ˆ¬º
17 Ê≈√Ú
15 Œ˜ fl¡±Â√±Î¬ˇ ŒÊ√˘± fl¡—À¢∂¸ ¸À•ú˘ÀÚ¬ı˛ ¬Ûé¬ ˝√√˝◊√ÀÓ¬ Ú˚˛±ø√ø~ÀÓ¬ Ó¬±¬ı˛¬ı±Ó«¬±º
4 ’±¯∏±Ï¬ˇ ˆ¬±¯∏± õ∂Àùü Ê≈√˘±˝◊√ ˜±À¸˝◊√ [1961] õ∂Ò±Ú˜Laœ ¿ÀÚÀ˝√√è¬ı˛ ¸ø˝√√Ó¬ fl¡±Â√±Î¬ˇ
5 ∆Êᬅ fl¡±Â√±Î¬ˇ ¸—¢∂±˜ ¬Ûø¬ı˛¯∏À√¬ı˛ ’±À˚˛±øÊ√Ó¬ ˆ¬±¯∏± ’±Àµ±˘ÀÚ¬ı˛ ¸”‰¬Ú±ÀÓ¬˝◊√ ø˙˘‰¬À¬ı˛ øÚ¬ı˛¶a
19 Ê≈√Ú õ∂øÓ¬øÚøÒ√√À˘¬ı˛ ¸±é¬±»fl¡±¬ı˛º
19 Œ˜ Ê√ÚÓ¬±¬ı˛ ά◊¬Û¬ı˛ ¬Û≈ø˘À˙¬ı˛ &ø˘¬ı¯∏«Ì- 11 Ê√Ú øÚ˝√√Ó¬ › 30 Ê√Ú ’±˝√√Ó¬º
5 ’±¯∏±Ï¬ˇ ˝√√±˝◊√˘±fl¡±øµ ˜˝√√fl≈¡˜± [’±¸±˜] ≈√˝◊√ ˜±À¸¬ı˛ Ê√Ú… ά◊¬Û^nÓ¬ ¤˘±fl¡± ¬ıø˘˚˛± Œ‚±ø¯∏Ó¬-
6 ∆Êᬅ ø˙˘‰¬À¬ı˛ 40 ˝√√±Ê√±¬ı˛ Ú¬ı˛-Ú±¬ı˛œ¬ı˛ Œ˜ÃÚ Œ˙±fl¡-ø˜øÂ√˘-˙˝√√À¬ı˛¬ı˛ ¸¬ı«S ·‘À˝√√ ·‘À˝√√
20 Ê≈√Ú ’±¸±À˜¬ı˛ ¬ı˛±Ê√…¬Û±˘ ŒÊ√Ú±À¬ı˛˘ ¤¸.¤˜.¿Ú±À·À˙¬ı˛ ’±À√˙Ú±˜±º
20 Œ˜ fl‘¡¯û ¬ÛÓ¬±fl¡± ά◊ÀM√√±˘Úº ø˙˘‰¬À¬ı˛¬ı˛ Ú±¬ı˛fl¡œ˚˛ ˝√√Ó¬…±˘œ˘±˚˛ ¬Ûø(˜¬ıÀe ø¬ıøˆ¬iß ˜˝√√À˘
6 ’±¯∏±Ï¬ˇ ’±¸±À˜¬ı˛ ˝√√±˝◊√˘±fl¡±øµ¬ı˛ ¢∂±˜±=À˘ ¬ı…±¬Ûfl¡ ’ø¢ü-¸—À˚±· › ˘≈ͬӬ¬ı˛±Ê√-√±e ø¬ı¬Ûiß
Ó¬œ¬ıË õ∂øÓ¬¬ı±√º 21 Ê≈√Ú ’¸—‡… Ú¬ı˛-Ú±¬ı˛œ › ø˙q¬ı˛ ø˙˘‰¬¬ı˛ ά◊¬Ûø¶öøÓ¬-ø˙˘‰¬¬ı˛ ˙˝√√¬ı˛ › ˙˝√√¬ı˛Ó¬˘œÀÓ¬ fl¡±¬ı˛ø٬ά◊º
8 ∆Êᬅ ø˙˘‰¬À¬ı˛¬ı˛ ’øÙ¬¸ › ’±√±˘Ó¬¸˜”À˝√√ ˙±øôL¬Û”Ì« ¸Ó¬…±¢∂˝√ › ø¬ÛÀfl¡øȬ—-¶§±ˆ¬±ø¬ıfl¡ 7 ’±¯∏±Ï¬ˇ ’±¸±À˜ ¬ı˛±©Ü™¬ÛøÓ¬ ˙±¸Ú õ∂¬ıÓ«¬Ú fl¡¬ı˛± ˝√√ά◊fl¡-¶§Ó¬La ¬Û±øÈ«¬ÀÚÓ¬± ¿ ¤Úƒ√.ø¸. ‰¬…±È¬±øÊ«√¬ı˛
22 Œ˜ fl¡±Ê√fl¡À˜« ’‰¬˘±¬ı¶ö± ¸‘ø©Üº 22 Ê≈√Ú ‰¬…±È¬±øÊ«√¬ı˛ √±ø¬ı-˝√√±˝◊√˘±fl¡±øµ¬ı˛ √±e± ¬Û”¬ı«¬Ûø¬ı˛fl¡øäÓ¬ ¬ıø˘˚˛± ’øˆ¬À˚±·º
9 ∆Êᬅ ¬Û±Ô±¬ı˛fl¡±øµÀÓ¬ [’±¸±˜] ¸Ó¬…±¢∂±˝√√œÀ√¬ı˛ øÚ˜«˜ ˘±øͬ‰¬±Ê«√ › ˜±¬ı˛ø¬ÛȬ-32 Ê√Ú 8 ’±¯∏±Ï¬ˇ øÓ¬Ú ˜±À¸¬ı˛ Ê√Ú… ¸˜¢∂ fl¡±Â√±Î¬ˇ ŒÊ√˘±Àfl¡ ά◊¬Û^nÓ¬ ¤˘±fl¡± Œ‚±¯∏̱-’±¸±˜ ¬ı˛±Ê√…¬Û±˘
23 Œ˜ ¸Ó¬…±¢∂˝√œ &èÓ¬¬ı˛ ’±˝√√Ó¬º 23 Ê≈√Ú ¿Ú±À·À˙¬ı˛ ’±√˙ Ê√±¬ı˛œº
10 ∆Êᬅ ø˙˘‰¬À¬ı˛¬ı˛ Ú±¬ı˛fl¡œ˚˛ ˝√√Ó¬…±˘œ˘±¬ı˛ õ∂øÓ¬¬ı±À√ ¬Ûø(˜¬ıÀe ¸¬ı«±Rfl¡ ˝√√¬ı˛Ó¬±˘ ¬Û±˘Ú 10 ’±¯∏±Ï¬ˇ 2¬ı˛± Ê≈√˘±˝◊√ ø√ø~ÀÓ¬ Œfl¡fœ˚˛ ¸ø‰¬¬ı ¿ ˘±˘¬ı±˝√√±≈√¬ı˛ ˙±¶aœ¬ı˛ ¸ø˝√√Ó¬ fl¡±Â√±Î¬ˇ [’±¸±˜]
24 Œ˜ ˙ø˝√√À√¬ı˛ ’±ÚœÓ¬ ø‰¬Ó¬±ˆ¬¶ú ˘˝◊√˚˛± fl¡ø˘fl¡±Ó¬±˚˛ ’ˆ”¬Ó¬¬Û”¬ı« Œ˜ÃÚ Œ˙±fl¡˚±S±º 25 Ê≈√Ú ŒÚÓ‘¬¬ı‘Àµ¬ı˛ ∆¬ıͬfl¡-ˆ¬±¯∏± ¸˜¸…± ¸˜±Ò±ÀÚ¬ı˛ ¸øSê˚˛ Œ‰¬©Ü±º
11 ∆Êᬅ ≈√·«±¬Û≈À¬ı˛ øÚø‡˘ ˆ¬±¬ı˛Ó¬ fl¡—À¢∂¸ fl¡ø˜øȬ¬ı˛ ’øÒÀ¬ı˙Ú ¶ö±Ú ¸˙¶a ¬Û≈ø˘˙ ø˙ø¬ıÀ¬ı˛ ¬Ûø¬ı˛ÌÓ¬ 12 ’±¯∏±Ï¬ˇ ’±¸±À˜ ˝√√±Ê√±¬ı˛ ˝√√±Ê√±¬ı˛ ¬Û±øfl¡ô¶±Úœ¬ı˛ ’Õ¬ıÒ ’Ú≈õ∂À¬ıÀ˙¬ı˛ ¸—¬ı±√-fl¡ø˘fl¡±Ó¬±¬ı˛ Ê√Ú¸ˆ¬±˚˛
25 Œ˜ ø˙˘‰¬À¬ı˛ ’±¸±˜ ¸¬ı˛fl¡±À¬ı˛¬ı˛ ’˜±Ú≈ø¯∏fl¡ ’Ó¬…±‰¬±À¬ı˛¬ı˛ ¸y±¬ı… õ∂øÓ¬øSê˚˛±À¬ı˛±ÀÒ 27 Ê≈√Ú ’±¸±À˜¬ı˛ ¸¬ı«À˙¯∏ ¬Ûø¬ı˛ø¶öøÓ¬ÀÓ¬ ·ˆ¬œ¬ı˛ ά◊À¡Z· õ∂fl¡±˙º ¬Ûø(˜¬ıÀe¬ı˛ ˜≈‡…˜Laœ ά±–
¸Ó¬fl«¡Ó¬±˜”˘fl¡ ¬ı…¬ı¶ö±º ø¬ıÒ±Ú‰¬f ¬ı˛±À˚˛¬ı˛ ¸ø˝√√Ó¬ ¬ı˛±˝◊√Ȭ±¸« ø¬ıøã—¸-¤ [fl¡ø˘fl¡±Ó¬±] fl¡±Â√±Î¬ˇ ŒÚÓ¬±À√¬ı˛ ∆¬ıͬfl¡
12 ∆Êᬅ ≈√·«±¬Û≈¬ı˛ Œ¬ı˛˘-Œ¶Ü˙ÀÚ fl¡—À¢∂¸ ¸ˆ¬±¬ÛøÓ¬ ¿ ¸?œ¬ı Œ¬ı˛DœÀfl¡ ˝√√Ó¬…±¬ı˛ Œ‰¬©Ü±-Â≈√ø¬ı˛fl¡±˝√√Àô¶ › ˆ¬±¯∏± ¸•ÛÀfl«¡ ’±À˘±‰¬Ú±º
26 Œ˜ ’±¸±À˜¬ı˛ ˝√√Ó¬…±fl¡±ÀG ø¬ıé≈¬t ˚≈¬ıfl¡ ¸Àe ¸Àe Œ¢∂5±¬ı˛º 13 ’±¯∏±Ï¬ˇ √±ø7¡¡¡«ø˘— ŒÊ√˘±Àfl¡ ø¡Zˆ¬±¯∏œ ’=˘ ¬ıø˘˚˛± Œ‚±¯∏1±¬ı˛ ø¸X±ôL-¬ı˛±Ê√… [¬Ûø(˜¬ıe]
13 ∆Êᬅ Œ˙±fl¡ø‰¬˝êÒ±¬ı˛œ fl¡À˚˛fl¡ ¸˝√√¶⁄ Ú¬ı˛-Ú±¬ı˛œ¬ı˛ ≈√·«±¬Û≈À¬ı˛ [fl¡—À¢∂¸ ’øÒÀ¬ı˙Ú¶ö˘] ø¬ıÀ鬱ˆ¬ 28 Ê≈√Ú ˜øLa¸ˆ¬± fl¡M«√‘¬fl¡ √±ø7¡¡¡«ø˘— õ∂¸e Ó¬√ôL fl¡ø˜øȬ¬ı˛ ¸≈¬Û±ø¬ı˛˙ ’Ú≈À˜±√Úº
27 Œ˜ õ∂√˙«Ú-ø˙˘‰¬À¬ı˛ ¬Û≈ø˘À˙¬ı˛ &ø˘ ‰¬±˘Ú±¬ı˛ õ∂øÓ¬¬ı±√º 15 ’±¯∏±Ï¬ˇ Ú˚˛± ø√ø~ÀÓ¬ Œfl¡fœ˚˛ ’±˝◊√Ú ¸ø‰¬¬ı ¿ ’À˙±fl¡ Œ¸ÀÚ¬ı˛ ¸ø˝√√Ó¬ fl¡±Â√±Î¬ˇ õ∂øÓ¬øÚøÒ√À˘¬ı˛
14 ∆Êᬅ ’±¸±À˜¬ı˛ ˆ¬±¯∏±õ∂Àùü ¤fl¡ ¬ı»¸À¬ı˛¬ı˛ Ê√Ú… ø¶öÓ¬±¬ı¶ö± ¬ı˛é¬± fl¡¬ı˛±¬ı˛ √±ø¬ı-≈√·«±¬Û≈¬ı˛ Ê√Ú¸ˆ¬±˚˛ 30 Ê≈√Ú √œ‚« ∆¬ıͬfl¡-ë˙±¶aœ Ù¬¬ı˛˜”˘±í [ˆ¬±¯∏± ¸˜¸…± ¸˜±Ò±Ú ¸—Sê±ôL] ¬¢∂˝√ÌÀ˚±·… Ú˚˛ ¬ıø˘˚˛±
28 Œ˜ õ∂Ò±Ú˜Laœ ¿ ŒÚÀ˝√√è¬ı˛ õ∂ô¶±¬ıº õ∂øÓ¬øÚøÒ¬ıÀ·«¬ı˛ Œ‚±¯∏̱º
15 ∆Êᬅ fl¡±Â√±Î¬ˇ ¸—¢∂±˜ ¬Ûø¬ı˛¯∏À√¬ı˛ ’±˝3√±ÚSêÀ˜ fl¡ø¬ı˛˜·À? ¬Û”Ì« ˝√√¬ı˛Ó¬±˘-¸¬ı˛fl¡±ø¬ı˛ ’øÙ¬¸ › 17 ’±¯∏±Ï¬ˇ ’ø¬ı˘À•§ ’±¸±À˜ ¬ı˛±©Ü™¬ÛøÓ¬ ˙±¸fl¡ õ∂¬ıÓ«¬ÀÚ¬ı˛ √±¬ıœ-’ø‡˘ ˆ¬±¬ı˛Ó¬ ø˝√√µ≈-˜˝√√±¸ˆ¬±
2 Ê≈√˘±˝◊√ ›˚˛±øfl«¡— fl¡ø˜øȬ¬ı˛ õ∂ô¶±¬ıº
29 Œ˜ ’±√±˘Ó¬ ¸˜”À˝√√¬ı˛ ¸•ú≈À‡ ø¬ÛÀfl¡øȬ—º
18 ’±¯∏±Ï¬ˇ ’±¸±À˜¬ı˛ ˆ¬±¯∏±·Ó¬ ¸—‡…±˘‚≈À√¬ı˛ ¬ı˛é¬±fl¡¬ı‰¬ ¸—Sê±ôL ¶ú±¬ı˛fl¡ø˘ø¬Û fl¡±˚«fl¡¬ı˛œ fl¡ø¬ı˛ÀÓ¬
16 ∆Êᬅ fl¡±Â√±Àάˇ¬ı˛ ‚Ȭڱ¬ı˘œ Ó¬√ÀôL¬ı˛ Ê√Ú… ¬Ûø(˜¬ıe õ∂À√˙ fl¡—À¢∂¸ fl¡ø˜øȬ¬ı˛ √±¬ıœ ά◊2‰¬é¬˜Ó¬±
3 Ê≈√˘±˝◊√ õ∂Ò±Ú˜Laœ › ¶§¬ı˛±©Ü™˜Laœ Œ˙¯∏ ’¬ıøÒ õ∂øÓ¬|n∏Ó¬-¬Ûø¬ı˛ÌøÓ¬ÀÓ¬ fl¡±Â√±Î¬ˇ ¸—¢∂±˜ ¬Ûø¬ı˛¯∏√
30 Œ˜ ¸•Ûiß fl¡ø˜øȬ ·Í¬ÀÚ fl¡—À¢∂¸ ›˚˛±øfl«¡— fl¡ø˜øȬÀfl¡ ’Ú≈À¬ı˛±Ò :±¬ÛÚº
fl¡Ó«¬‘fl¡ ’±Àµ±˘Ú ¶öø·Ó¬ ¬ı˛±‡±¬ı˛ ø¸X±ôLº
17 ∆Êᬅ ˆ¬±¯∏± ¸˜¸…± ¸•ÛÀfl«¡ ø˙˘—-¤ ’±¸±˜ ˜øLa¸ˆ¬±¬ı˛ ¸ø˝√√Ó¬ Œfl¡fœ˚˛ ¶§¬ı˛±©Ü™¸ø‰¬¬ı ¿
19 ’±¯∏±Ï¬ˇ ˝√√±˝◊√˘±fl¡±øµÀÓ¬ ¬Û≈ø˘À˙¬ı˛ &˘œ¬ı¯∏«À̬ı˛ ‚Ȭڱ¬ı˛ Ó¬√ôL-’±¸±À˜¬ı˛ õ∂Ò±Ú ø¬ı‰¬±¬ı˛¬ÛøÓ¬
31 Œ˜ ˘±˘¬ı±˝√√±≈√¬ı˛ ˙±¶aœ¬ı˛ ∆¬ıͬfl¡º
4 Ê≈√˘±˝◊√ ¿À·±¬Û±˘Ê√œ Œ˜˝√√À¬ı˛±ÀS¬ı˛ ά◊¬Û¬ı˛ √±ø˚˛Qˆ¬±¬ı˛ ’¬Û«Ìº
19 ∆Êᬅ ’±¸±˜ ¸Ù¬¬ı˛¬ı˛Ó¬ Œfl¡fœ˚˛ ¶§¬ı˛±©Ü™ ¸ø‰¬¬ı ¿ ˘±˘¬ı±˝√√±≈√¬ı˛ ˙±¶aœ¬ı˛ øÚfl¡È¬ fl¡±Â√±Î¬ˇ ŒÚÓ‘¬¬ı‘Àµ¬ı˛ 21 ’±¯∏±Ï¬ˇ ˆ¬±¯∏± ¸—Sê±ôL √±¬ıœ ’¢∂±˝√√… ˝√√˝◊√À˘ Œ˚ Œfl¡±Ú ˜≈˝”√ÀÓ«¬ ¬ı…±¬Ûfl¡ ’±Àµ±˘Úí- øÚø‡˘-
2 Ê≈√Ú ¶Û©Ü fl¡Ô±-ëë¬ı±—˘± ˆ¬±¯∏±Àfl¡ ˚ÀÔ±ø‰¬Ó¬ ¶§œfl‘¡øÓ¬ Ú± ø√À˘ ’±À¬Û±¯∏ ˜œ˜±—¸± ’¸y¬ıºíí 6 Ê≈√˘±˝◊√ ’±¸±˜ ¬ıe ¬ˆ¬±¯∏±ˆ¬±¯∏œ ¸ø˜øÓ¬ › ¸—¢∂±˜ ¬Ûø¬ı˛¯∏√ ŒÚÓ‘¬¬ı‘Àµ¬ı˛ Œ˚ÃÔ ø¬ı¬ı‘øÓ¬º
22 ∆Êᬅ ˆ¬±¯∏± ¸˜¸…±¬ı˛ ˜œ˜±—¸±¬ı˛ √±ø¬ıÀÓ¬ Ú˚˛± ø√ø~ÀÓ¬ õ∂Ò±Ú˜Laœ ¿ ŒÚÀ˝√√è¬ı˛ ¸ø˝Ó¬√√ fl¡˜≈…øÚ©Ü 27 ’±¯∏±Ï¬ˇ fl¡±Â√±Àάˇ¬ı˛ øÓ¬ÚøȬ ŒÊ√˘± fl¡—À¢∂¸ fl¡ø˜øȬÀfl¡ ¬ı±øÓ¬À˘¬ı˛ U˜øfl¡ ’±¸±˜ fl¡—À¢∂¸ fl¡ø˜øȬ¬ı˛
5 Ê≈√Ú ¬Û±øÈ«¬¬ı˛ [ˆ¬±¬ı˛Ó¬] ¸±Ò±¬ı˛Ì ¸•Û±√fl¡ ¿ ’Ê√˚˛ Œ‚±À¯∏¬ı˛ ¸±é¬±»fl¡±¬ı˛º 12 Ê≈√˘±˝◊√ ¬Ûé¬ ˝√√˝◊√ÀÓ¬ &èÓ¬¬ı˛ ˙‘∫˘±ˆ¬Àe¬ı˛ ’øˆ¬À˚±·º
23 ∆Êᬅ ’±¸±˜ ¸Ù¬¬ı˛±ÀôL Œfl¡fœ˚˛ ¸ø‰¬¬ı ¿ ˘±˘¬ı±˝√√±≈√¬ı˛ ˙±¶aœ fl¡Ó«¬‘fl¡ ˆ¬±¯∏± ¸˜¸…± ¸˜±Ò±ÀÚ¬ı˛ 8 |±¬ıÌ ’±¸±˜ ¸¬ı˛fl¡±À¬ı˛¬ı˛ õ∂øÓ¬ Œ·Ã˝√√±øȬ Â√±S ¸—¢∂±˜ fl¡ø˜øȬ¬ı˛ U“√ø˙˚˛±ø¬ı˛-ë˙±¶aœ Ù¬¬ı˛˜”˘±
6 Ê≈√Ú Ú”Ó¬Ú ’±È¬√Ù¬± Ù¬¬ı˛˜”˘± ά◊¬Ûø¶öÓ¬ Ù¬¬ı˛˜”˘±˚˛ ¬ı±—˘± ˆ¬±¯∏± √±ø¬ı ¸•Û”Ì« ά◊À¬Ûøé¬Ó¬º
24 Ê≈√˘±˝◊√ ¬ı±øÓ¬˘ Ú± fl¡ø¬ı˛À˘ õ∂Ó¬…é¬ ’øˆ¬˚±Ú ‰¬±˘±ÀÚ± ˝√√˝◊√À¬ıº
24 ∆Êᬅ fl¡±Â√±Î¬ˇ ¸—¢∂±˜ ¬Ûø¬ı˛¯∏√ fl¡M«√‘fl¡ ˙±¶aœ Ù¬¬ı˛˜”˘± ¸¬ı˛±¸ø¬ı˛ õ∂Ó¬…±‡…±Úº ¸Ó¬…±¢∂˝√œ Ó¬èÌœ
14 |±¬ıÌ õ∂Ò±Ú˜Laœ ¿ÀÚ˝√√è¬ı˛ ¸ø˝√√Ó¬ ø√ø~ÀÓ¬ ’±¸±À˜¬ı˛ ’Ú…Ó¬˜ ¸ø‰¬¬ı ø˜– ∆˜Ú≈˘ ˝√√fl¡
7 Ê≈√Ú √˘ fl¡M«√‘fl¡ ø˙˘‰¬À¬ı˛ ¸±˜ø˚˛fl¡ˆ¬±À¬ı ’±√±˘Ó¬ √‡˘º
30 Ê≈√˘±˝◊√ Œ‰¬ÃÒ≈¬ı˛œ¬ı˛ ∆¬ıͬfl¡ ¸±Ò±¬ı˛Ìˆ¬±À¬ı ’±¸±˜ ¬Ûø¬ı˛ø¶öøÓ¬ ¤¬ı— ø¬ıÀ˙¯∏ˆ¬±À¬ı fl¡±Â√±Î¬ˇ ¬Û±¬ı«Ó¬…
27 ∆Êᬅ ˆ¬±¯∏± ¸˜¸…± ¸˜±Ò±ÀÚ ¬Ûø(˜¬ıÀe ˜≈‡…˜Laœ ά±– ø¬ıÒ±Ú ‰¬f ¬ı˛±À˚˛¬ı˛ Ú”Ó¬Ú Ù¬¬ı˛˜”˘±-
10 Ê≈√Ú ¸fl¡˘ ¬ı˛±Ê√…Àfl¡˝◊√ ¬ıU ˆ¬±¯∏±ˆ¬±¯∏œ ¬ı˛±Ê√… ¬ıø˘˚˛± Œ‚±¯∏̱¬ı˛ √±¬ıœº ’=À˘¬ı˛ ¬ı…±¬Û±¬ı˛ ¬Û˚«±À˘±‰¬Ú±º
28 ∆Êᬅ fl¡ø¬ı˛˜·À? ¢∂±˜±=˘ ˝√√˝◊√ÀÓ¬ ’±·Ó¬ ¬Û“±‰¬ ˝√√±Ê√±¬ı˛ Ú¬ı˛-Ú±¬ı˛œ¬ı˛ Œ˙±ˆ¬±˚±S±-¬ı±—˘±Àfl¡ 15 |±¬ıÌ ëŒ·Ã˝√√±øȬÀÓ¬ &˘œ ‰¬±˘Ú± ¸eÓ¬ ˝√√˝◊√˚˛±ÀÂ√, Œ·ÃÀάˇ•§À¬ı˛¬ı˛ ‚Ȭڱ ¬Û”¬ı«¬Ûø¬ı˛fl¡øäÓ¬í-
11 Ê≈√Ú ’Ú…Ó¬˜ ¸¬ı˛fl¡±ø¬ı˛ ˆ¬±¯∏± fl¡¬ı˛±¬ı˛ √±ø¬ı :±¬ÛÚº 31 Ê≈√˘±˝◊√ ¸—øù≠©Ü Ó¬√ôL fl¡ø˜˙ÀÚ¬ı˛ ø¬ı˛À¬Û±ÀÈ«¬ ˜ôL¬ı…º
6
ά◊øÚ˙ ø˙ø‡À˚˛ÀÂ√ ’¸±•x√±ø˚˛fl¡ ¬ıUˆ¬±ø¯∏fl¡ ¬ı±„√√±ø˘˚˛±Ú±
¬ıÌ«˜±˘±¬ı˛ ά◊8˘ ¬Û±G≈ø˘ø¬Û ¤fl¡ ’ÚÚ… ¬ı¬ı˛±fl¡
¸≈¬ıœ¬ı˛ fl¡¬ı˛
¬ı¬ı˛±fl¡ ά◊¬ÛÓ¬…fl¡± qÒ≈ ë˙±øôL¬ı˛ ¡Zœ¬Ûí Ú˚˛, ˝◊√ά◊øÚ˚˛Ú √À˘¬ı˛ ¸ˆ¬±¬ÛøÓ¬ ˘±˘ ‰≈¬e± [ø¬ıÒ±˚˛fl¡], ·ÀÊ«√ ›Í¬˘ ‡±ø¸, Ê√˚˛øôL˚˛±, ·±À¬ı˛±, ά◊M√¬ı˛ fl¡±Â√±Î¬ˇ › ¬ı±—˘±ˆ¬±¯∏±¬ı˛ ¶§œfl‘¡øÓ¬¬ı˛ √±ø¬ıÀÓ¬ ¸—‚¬ıX ˝√√˘
õ∂À˚˛±Ê√ÀÚ Œ^±À˝√√ › ¸—¢∂±À˜› Œ¸ ‹øÓ¬˝√√…¬ı±˝√√œº fl¡±Â√±Î¬ˇ ¬Û±¬ı«Ó¬…Ê√±øÓ¬ ¸ø˜øÓ¬¬ı˛ ¸•Û±√fl¡ ŒÔ—È≈¬˚˛±˜±, ø˜ÀÊ√±¬ı˛±˜º ¬ı±—˘±ˆ¬±¯∏±Àfl¡ ø¡ZÓ¬œ˚˛ ¬ı˛±Ê√…ˆ¬±¯∏±¬ı˛ ¬ı±„√√±ø˘ ’¬ı±„√√±ø˘ ¸˜ô¶ Ê√±øÓ¬ Œ·±á¬œ › ¸•x√±˚˛º
Œ¸ ’¬Û¬ı˛Àfl¡ ¬ı˛Mê√±Mê√ fl¡À¬ı˛ Ú±, ¬ı¬ı˛= ’ø˝√√—¸ Ê√˚˛øôL˚˛± ¬Û±¬ı«Ó¬… ’=À˘¬ı˛ õ∂øÓ¬øÚøÒ ø˜. ¬Û˙«Ú±, ¶§œfl‘¡øÓ¬ õ∂√±ÀÚ¬ı˛ √±ø¬ıÀÓ¬ Œ˝√√±Ê√±˝◊√ÀÓ¬ ˙±øôL¬ı˛?Ú 5 ŒÙ¬¬ıËn∏˚˛±ø¬ı˛, 61 ¸±À˘ fl¡ø¬ı˛˜·À? ’Ú≈øá¬Ó¬
’±Àµ±˘ÀÚ ¬ı˛Mê√ ø√À˚˛˝◊√ Œ˚ Œ¸ Ó¬±¬ı˛ ’øÒfl¡±¬ı˛ fl¡±Â√±Àάˇ¬ı˛ ‡GÊ√±øÓ¬ ¸˜±Ê√-¸ø˜øÓ¬¬ı˛ õ∂øÓ¬øÚøÒ, √±¸&À5¬ı˛ ŒÚÓ‘¬ÀQ õ∂øÓ¬øá¬Ó¬ ˝√√˘ øÚø‡˘ ’±¸±˜ ëfl¡±Â√±Î¬ˇ ŒÊ√˘± ¸À•ú˘ÀÚ¬ı˛ ά◊À¡Z±Òfl¡ øÂ√À˘Ú ø¬ıø˙©Ü
’±√±˚˛ fl¡À¬ı˛ ˝◊√øÓ¬˝√√±¸ Ó¬±¬ı˛ ¸±é¬œº ëÚ±Ú± Ê√±øÓ¬ Ú±Ú± ˜ø̬Û≈ø¬ı˛ ¸˜±ÀÊ√¬ı˛ ’Ú…Ó¬˜ ø¬ıø˙©Ü õ∂øÓ¬øÚøÒ ø¬ı. ¬ıeˆ¬±¯∏±ˆ¬±¯∏œ ¸À•ú˘Úº ¸˜¢∂ fl¡±Â√±Î¬ˇ Ó¬Ô± ¬ı¬ı˛±fl¡ øά˜±¸± ŒÚÓ¬± › ’±˝◊√ÚÊ√œ¬ıœ ’øÚ˘ ¬ı˜«Ìº
Œ¬ı˙ Ú±Ú± ¬Ûø¬ı˛Ò±Úí ’±¬ı˛ Ú±Ú± ˆ¬±¯∏± ’±¬ı˛ ¸—¶‘®øÓ¬¬ı˛ ø¸—˝√√, ø¬ı¯≈ûøõ∂˚˛± ˜ø̬Û≈ø¬ı˛ ¸˜±ÀÊ√¬ı˛ ø¬ıø˙©Ü õ∂øÓ¬øÚøÒ Î¬◊¬ÛÓ¬…fl¡±˚˛ ˜˝√√fl≈¡˜± ¬Ûø¬ı˛¯∏√ ø¬ıøÒ ¬ı±øÓ¬˘ › ñ ¤¬ı˛¬Û¬ı˛ ¤·±À¬ı˛±¬ı˛ ¬Û±Ó¬±˚˛
¤fl¡ ’¬Û¬ı˛+¬Û ’±√˙« øÚÀ˚˛ Ó¬±¬ı˛ ˙±øôL¬Û”Ì« ˆ”¬À¬Ûffl≈¡˜±¬ı˛ ø¸—˝√√ [˜øÌ ø¸—], ¸˜¬ı˛øÊ√» ø¸—˝√√,
¸˝√√±¬ı¶ö±ÚøȬ qÒ≈˜±S Œ·Ã¬ı˛À¬ı¬ı˛ Ú˚˛, ¸—fl¡œÌ«Ó¬±¬ı±√œ ˆ¬±Ó¬¬ı˛ ˜≈‡±øÊ«√, ˆ¬±·œ¬ı˛Ôœ Œ‰¬ÃÀ¬ı, ‰¬fÒ¬ı˛ Œ‰¬ÃÀ¬ı,
fl¡””¬Û˜G≈fl¡À√¬ı˛ fl¡±ÀÂ√› ’Ú≈fl¡¬ı˛Ìœ˚˛º ø¬ıù´fl¡ø¬ı¬ı˛ ¬ı±·œf ‰¬…±È¬±øÊ«√, øÚø˙fl¡±ôL ø¸—˝√√, fl≈¡˙Ò√ıÊ√ ø¸—˝√√,
ëø¬ıø¬ıÀÒ¬ı˛ ˜±ÀÁ¬ ø˜˘ÀÚ¬ı˛í ¬Û≈Ì… Œé¬S ˝√√˘ ¤˝◊√ ÚÀ¬ı˛ffl≈¡˜±¬ı˛ ø¸—˝√√, Œ·Ã¬ı˛ ø¸— [’±¸±˜ õ∂À√˙
ά◊¬ÛÓ¬…fl¡±º fl¡ø¬ı¬ı˛ ˝√√±Ó¬ ÒÀ¬ı˛ ø¬ıù´ˆ¬±¬ıÚ±¬ı˛ ¸Àe fl¡—À¢∂¸ fl¡ø˜øȬ¬ı˛ õ∂±Mê√Ú ¸√¸…], ¬ı˛±Ê√fl≈¡˜±¬ı˛ ∆fl¡¬ı˛œ,
Œ˚˜Ú Ó¬±¬ı˛ øÚø¬ıάˇ Œ˚±· ŒÓ¬˜øÚ õ∂øÓ¬À¬ı˙œ Ó¬±¬ı˛ ά◊M√¬ı˛ fl¡±Â√±Àάˇ¬ı˛ ø¬ıø˙©Ü ŒÚÓ¬± Œ¸±Ú±¬ı˛±˜ Աά◊À¸Ú,
’±R±¬ı˛ ’±Rœ˚˛º ¤‡±ÀÚ˝◊√ ¤˝◊√ ά◊¬ÛÓ¬…fl¡±¬ı˛ ˜±Ú¬ı Ê√˚˛ˆ¬^ ˝√√±·ÀÊ√¬ı˛ [¸±—¸√], fl¡±Â√±Àάˇ¬ı˛ fl¡±Â√±øάˇ
‰¬ø¬ı˛ÀS¬ı˛ ¸±Ô«fl¡Ó¬±º ¤¬ı˛ ¸±Ô«fl¡ õ∂øÓ¬Ù¬˘Ú ‚ÀȬøÂ√˘ ¸˜±ÀÊ√¬ı˛ õ∂øÓ¬øÚøÒ ’øÚ˘ ¬ı˜«Ì [fl¡±Â√±Î¬ˇ]
˜±Ó‘¬ˆ¬±¯∏±¬ı˛ ’øÒfl¡±¬ı˛ ’±√±À˚˛¬ı˛ ˜˝√√± ¸—¢∂±˜fl¡±À˘º ·Ì¸—¢∂±˜ ¬Ûø¬ı˛¯∏À√¬ı˛ ’Ú…Ó¬˜ ø¬ıø˙©Ü ¸—·Í¬fl¡],
1960 ¸±À˘ ø˙˘‰¬¬ı˛ Œ¬Ûìı˛¸ˆ¬± ˆ¬¬ıÀÚ ˆ¬±¯∏± Œ·±˘±¬Û ø¸—˝√√ [¸√¸… ŒÊ√˘± fl¡—À¢∂¸ fl¡ø˜øȬ ›
’±Àµ±˘ÀÚ¬ı˛ õ∂døÓ¬¬ÛÀ¬ı« fl¡—À¢∂À¸¬ı˛ ά◊À√…±À· ¸˝√√-¸ˆ¬±¬ÛøÓ¬ ’±=ø˘fl¡ ¬Û=±À˚˛»], ÚÚœÀ·±¬Û±˘
’±s≈˘ ˜Ó¬ø˘¬ı ˜Ê≈√˜√±À¬ı˛¬ı˛ ¸ˆ¬±¬ÛøÓ¬ÀQ 2 › 3 ¬ı˜«Ì [¸ˆ¬±¬ÛøÓ¬ ’±=ø˘fl¡ ¬Û=±À˚˛», ˝√√ø¬ı˛˙ ¬ı˛±˚˛,
Ê≈√˘±˝◊√ ëøÚø‡˘ ’±¸±˜ ¬ı±e±˘± ˆ¬±¯∏±ˆ¬±¯∏œ ¸•Û±√fl¡, ˜±¬ı˛ ˜Àe±ø˘˚˛±Ú ŒÙ¬Î¬±À¬ı˛˙Ú] º
¸À•ú˘ÀÚí¬ı˛ ¸¬ı«¸•úÓ¬ ø¸X±ôL ·‘˝√œÓ¬ ˝√√˚˛ Œ¸˝◊√ ¤˝◊√ ¬ıUˆ¬±ø¯∏fl¡ ’±¸±À˜ qÒ≈˜±S
¸ˆ¬±˚˛ ˜Laœ ˜÷Ú”˘˝√√fl¡ Œ‰¬ÃÒ≈¬ı˛œ, ¸±—¸√ ¡Z±¬ı˛fl¡±Ú±Ô ’¸ø˜˚˛±Àfl¡ ¬ı˛±Ê√…ˆ¬±¯∏± fl¡¬ı˛±¬ı˛ õ∂øÓ¬¬ı±√ Ê√±øÚÀ˚˛
ŒÓ¬›˚˛±¬ı˛œ, øÚ¬ı±¬ı˛Ì‰¬f ˘¶®¬ı˛, ¬ı˛±Ê√…¸ˆ¬±¬ı˛ ¸√¸… Œ¸ø√Ú ¸±—¸√ Uˆ¬±¬ı˛ ¡Z…Ô«˝√œÚ ˆ¬±¯∏±˚˛ Œ‚±¯∏̱
¸≈À¬ı˛˙‰¬f Œ√¬ı › ø¬ıÒ±˚˛fl¡ Œ·Ã¬ı˛œ˙Ǭı˛ ¬ı˛±˚˛, fl¡À¬ı˛øÂ√À˘Ú, ë똱ӑ¬ˆ¬±¯∏± ˜±À˚˛¬ı˛˝◊√ ˜ÀÓ¬± ¬Ûø¬ıSº
¬ı˛±˜õ∂¸±√ Œ‰¬ÃÀ¬ı, Úµøfl¡À˙±¬ı˛ ø¸—˝√√, ¬ı˛ÀÌfÀ˜±˝√√Ú ˆ¬±¯∏±˜øµÀ¬ı˛˝◊√ ˜±Ú≈À¯∏¬ı˛ ’±R±¬ı˛ ’¬ıø¶öøÓ¬ ... ’±˜¬ı˛±
√±¸, Ó¬Ê√˜≈˘ ’±˘œ ¬ıάˇ˘¶®¬ı˛ › ŒÊ√…»¶ß± ‰¬µ ¸¬ı±˝◊√ ‹fl¡…¬ıX ŒÔÀfl¡ ¤¬ı˛ ø¬ıèÀX õ∂øÓ¬¬ı±√ ‰¬±ø˘À˚˛
ά◊¬Ûø¶öÓ¬ øÂ√À˘Úº ¬ı±—˘± ˆ¬±¯∏±ˆ¬±¯∏œ¬ı˛ Œ¸˝◊√ ˚±¬ıº ... ˜±Ú≈À¯∏¬ı˛ Ê√œ¬ıÀÚ ˆ¬±¯∏±¬ı˛ ¬ıgÚ ¬ı˛ÀMê√¬ı˛
˜˝√√±¸À•ú˜˘Ú › qÒ≈˜±S ¬ı±—˘± › ¬ı±„√√±ø˘¬ı˛ Ú˚˛, ¬ıgÀÚ¬ı˛ Œ‰¬À˚˛› ’ÀÚfl¡ Œ¬ıø˙ fl¡±˚«fl¡¬ı˛œº ’±˜±À√¬ı˛
˝√√À˚˛ ›ÀͬøÂ√˘ Ú±Ú± Ê√±øÓ¬ Ú±Ú± Œ·±á¬œ¬ı˛ ¤fl¡ ¸À˝√√…¬ı˛ ¤fl¡È¬± ¸œ˜± ’±ÀÂ√º ’±˜¬ı˛± fl¡±À¬ı˛± √±¸Q
‹øÓ¬˝√√±ø¸fl¡ ø˜˘Ú Œé¬Sº ‡±ø¸, ·±À¬ı˛±, ø˜ÀÊ√±, ¬ıgÀÚ ’±¬ıX ˝√√ÀÓ¬ ¬ı˛±øÊ√ Ú˝◊√ºíí - - Ó“¬±¬ı˛ ¤˝◊√
˜ø̬Û≈¬ı˛œ, ø¬ı¯≈ûøõ∂˚˛± ˜ø̬Û≈¬ı˛œ, øά˜±¸±, fl¡±Â√±øάˇ, ¬ıMê√¬ı…˝◊√ øÂ√˘ ¸ø•úø˘Ó¬ õ∂øÓ¬øÚøÒÀ√¬ı˛ ¤fl¡fl¡
˜±¬ı˛, ŒÚ¬Û±ø˘, øS¬Û≈¬ı˛œ, ¬ı˛±—À‡˘, ¬ı˛±Ê√¬ı—˙œ, fl¡F¶§¬ı˛º ά◊À~‡… Œ˚, øÚø‡˘ ’±¸±˜
˙±fl¡±À‰¬¬Û¸˝√√ ø˝√√øµˆ¬±¯∏±ˆ¬±¯∏œ ø¬ıø¬ıÒ ˆ¬±ø¯∏fl¡ ¬ı±—˘±ˆ¬±¯∏±ˆ¬±¯∏œ ¤˝◊√ ¸À•ú˘ÀÚ øÓ¬Ú¸≈øfl¡˚˛± ŒÔÀfl¡
Œ·±á¬œ¬ı˛ ‹fl¡…¬ıX ˙øMê√¬ı˛ ŒÊ√±À¬ı˛˝◊√ ¸—˝√√Ó¬ ˝√√À˚˛ Ò≈¬ıøάˇ ¬Û˚«ôL ø¬ıô¶‘Ó¬ ’=À˘¬ı˛ õ∂øÓ¬øÚøÒ¸˝√√
›ÀͬøÂ√˘ ¬ı±„√√±ø˘ › ¬ı±—˘±ˆ¬±¯∏±¬ı˛ ’øÒfl¡±¬ı˛ ø˙˘‰¬À¬ı˛¬ı˛ ¬ı±˝◊√À¬ı˛ ŒÔÀfl¡ õ∂±˚˛ 25 ˝√√±Ê√±¬ı˛ Œ˘±fl¡
’±√±À˚˛¬ı˛ ¤˝◊√ ˘Î¬ˇ±˝◊√º ¸˜À¬ıÓ¬ ˝√√À˚˛øÂ√˘º ¤¬ı˛ ¬Û¬ı˛ø√Ú ŒÔÀfl¡ ¸˜¢∂
3 Ê≈√˘±˝◊√ ø˙˘‰¬¬ı˛ ¸—¶‘®øÓ¬ ˆ¬¬ıÀÚ ’Ú≈øá¬Ó¬ ¬ıËp¡¬Û≈S ά◊¬ÛÓ¬…fl¡±¬ı˛ Ê≈√Àάˇ Œ√‡± ø√˘ Ú±¬ı˛fl¡œ˚˛
¬Û±¬ı«Ó¬… ŒÊ√˘± ¸˜”À˝√√¬ı˛ õ∂øÓ¬øÚøÒ › ¸±—¸√ Uˆ¬±¬ı˛ ˝√√Ó¬…±, ˘≈FÚ › ¸La±¸ -- ë¬ı„√√±˘ Œ‡√± ’±Àµ±˘Úíº
˝√√±˝◊√øÚά◊Ó¬±¬ı˛ ¸ˆ¬±¬ÛøÓ¬ÀQ ’Ú¸ø˜˚˛± ˆ¬±¯∏±À·±á¬œ¬ı˛ ¬ı˛ÀMê√ Œˆ¬À¸ Œ·˘ ˘≈˝◊√ÀÓ¬¬ı˛ ≈√˝◊√ ¬Û±¬ı˛º ’Ú¸ø˜˚˛±
¸À•ú˘ÀÚ Œ¸ø√Ú ‡±ø¸-Ê√˚˛ôLœ˚˛± ŒÊ√˘± ¬Ûø¬ı˛¯∏À√¬ı˛ Ê√ÚÀ·±á¬œ¬ı˛ õ∂¬ı˘ õ∂øÓ¬¬ı±√ › ø¬ıÓ¬Àfl«¡¬ı˛ ˜ÀÒ…
‰¬œÙ¬ ¤ø'øfl¡Î¬◊øȬˆ¬ Œ˜•§±¬ı˛ ø˜. øȬ fl¡±Ê√œ, ¬Û”¬ı«ˆ¬±¬ı˛Ó¬ ¸—‡…±øÒÀfl¡…¬ı˛ ŒÊ√±À¬ı˛ 24 ’À"√√±¬ı¬ı˛ 1960 ’±¸±˜
¬∏C±˝◊√À¬ı˘ ˝◊√ά◊øÚ˚˛ÀÚ¬ı˛ ¸˝√√fl¡±¬ı˛œ ¸•Û±√fl¡ ¤¬ı— ø¬ıÒ±Ú¸ˆ¬±˚˛ ¬ı˛±Ó¬ õ∂±˚˛ √˙Ȭ±˚˛ 56-0 Œˆ¬±ÀȬ ·‘˝√œÓ¬
ø˜ÀÊ√± ŒÊ√˘±¬ı˛ õ∂øÓ¬øÚøÒ Ô±—ø¬ı˛Àά±˜±, ø˜ÀÊ√± ˝√√˘ ¬ı˛±Ê√…ˆ¬±¯∏± ø¬ı˘º õ∂øÓ¬¬ı±À√¬ı˛ Á¬Î¬ˇ ›Í¬˘ ¸¬ı«Sº

19Œ˙ Œ˜í¬ı˛ ¤fl¡±√˙ ˆ¬±¯∏± ˙ø˝√√√ ˘˝√√ õ∂̱˜
¸¬ı˛˘± ˆ¬±G±¬ı˛
Ó¬±¬ı˛±¬Û≈¬ı˛, ø˙˘‰¬¬ı˛-788003
7
ά◊øÚ˙ ø˙ø‡À˚˛ÀÂ√ ’¸±•x√±ø˚˛fl¡ ¬ıUˆ¬±ø¯∏fl¡ ¬ı±„√√±ø˘˚˛±Ú±
˝◊√˜±√ ά◊øVÚ ¬ı≈˘¬ı≈˘

1961 ‡Ëœ©Ü±Às ˚‡Ú ˆ¬±¯∏± ’±Àµ±˘Ú ø˝√√À¸À¬ı ¶§œfl‘¡øÓ¬ ¬Û±˚˛º ŒÂ√±È¬ ŒÂ√±È¬ Ê√ÚÀ·±øᬛ ˝√√À˚˛øÂ√˘, Ó¬± ’±Ê√› ¬ı˝√√±˘ ’±ÀÂ√º ¤˝◊√ ¤fl¡±Àάø˜ ¬Û≈¬ı˛¶®±¬ı˛ õ∂±5 Ú±›ÀÊ√˜ fl≈¡?À˜±˝√√Ú
¸—·øͬӬ ˝√√˚˛, Ó¬‡Ú ¬ı¬ı˛±fl¡ ά◊¬ÛÓ¬…fl¡±¬ı˛ øÚÊ√ øÚÊ√ ˜±Ó‘¬ˆ¬±¯∏±˚˛ õ∂±Ôø˜fl¡ ô¶À¬ı˛ ά◊¬ÛÓ¬…fl¡±¬ı˛ ’±ø˙ ˙Ó¬±—˙ ˜±Ú≈¯∏ ¬ı±„√√±ø˘, ’±¬ı˛ ø¸—˝√√ ¬ı±—˘± ¤¬ı— ˜ø̬Û≈¬ı˛œ ˆ¬±¯∏±˚˛ ’ÀÚfl¡ ¢∂Lö±ø√
õ∂ÀÓ¬…fl¡øȬ Ê√ÚÀ·±øᬠ› ˆ¬±¯∏±À·±øᬬı˛ Œ˘±fl¡ ø˙鬱˘±Àˆ¬¬ı˛ Ê√Ú… ¸—¢∂±˜ fl¡¬ı˛ÀÓ¬ Ô±Àfl¡º Ó¬±À√¬ı˛ ¬ı±„√√±ø˘˚˛±Ú± ά◊√±¬ı˛ ˜±Úø¬ıfl¡ ‘√ø©ÜÀÓ¬ ø˘À‡ÀÂ√Úº 19 Œ˜ 2014 ‡Ëœ©Ü±Às øÓ¬øÚ
¤ÀÓ¬ ¸Ó¬–¶£¬”Ó«¬ ˆ¬±À¬ı Œ˚±·√±Ú fl¡À¬ı˛º ’±¸±˜ ø¬ıÀ˙¯∏Ó¬– ø¬ı¯≈ûøõ∂˚˛± ˜ø̬Û≈ø¬ı˛ ˆ¬±¯∏±¬ı˛ Ê√Ú… ˆ¬¬ı˛¬Û≈¬ı˛º ¤˝◊√ ¬ı‘˝√ » Ê√ÚÀ·±øᬠ’Ú…±Ú… ¬Û¬ı˛À˘±fl¡ ·˜Ú fl¡¬ı˛À˘ ¤˝◊√ ά◊¬ÛÓ¬…fl¡±¬ı˛ Œ¬ıÃøXfl¡
¬ı˛±ÀÊ√… ¬ı±—˘± ˆ¬±¯∏±Àfl¡ ø¡ZÓ¬œ˚˛ ¸¬ı˛fl¡±¬ı˛œ ˆ¬±¯∏± ¸—¢∂±À˜¬ı˛ fl¡Ô± ’±˜¬ı˛± ¶ú¬ı˛Ì fl¡¬ı˛ÀÓ¬ ¬Û±ø¬ı˛º ¸—‡…±˘‚≈ ˆ¬±ø¯∏fl¡ Ê√ÚÀ·±øá¬&À˘±Àfl¡ øÚÀ˚˛ ˜˝√√À˘› Œ˙±Àfl¡¬ı˛ Â√±˚˛± ŒÚÀ˜ ’±À¸º ¬ı¬ı˛±fl¡
fl¡¬ı˛±¬ı˛ √±ø¬ıÀÓ¬ ’±Àµ±˘Ú ‰¬À˘º ¤˝◊√ ¤˝◊√ √±ø¬ı ’±√±À˚˛√¬ı˛ Ê√Ú… ‹ Ê√ÚÀ·±á¬œ¬ı˛ ˜±Ú≈¯∏ ˙±øôL¬Û”Ì« ˆ¬±À¬ı ¬ı¸¬ı±¸ fl¡¬ı˛±¬ı˛ Ê√Ú… ά◊¬ÛÓ¬…fl¡± ¬ıe ¬¸±ø˝√√Ó¬… › ¸—¶‘®øÓ¬ ¸À•ú˘ÀÚ¬ı˛
ά◊¬ÛÓ¬…fl¡±¬ı˛ õ∂øÓ¬øȬ ˆ¬±¯∏± Œ·±øᬠˆ¬±¬ıÀÓ¬ Ô±Àfl¡ ¬ı˛±ô¶± ’¬ıÀ¬ı˛±Ò ˝◊√ Ó¬…±ø√ ¸˝√√ ˘±·±Ó¬±¬ı˛ Ú±Ú± õ∂øÓ¬|n∏øÓ¬¬ıXº Ó¬±˝◊√ ¤˝◊√ ά◊¬ÛÓ¬…fl¡± ¤‡Ú› fl¡±Â√±Î¬ˇ ŒÊ√˘± ¸ø˜øÓ¬ ’Ó¬…ôL ’±ôLø¬ı˛fl¡Ó¬±¬ı˛ ¸Àe
Œ˚ ¤ ¬ı˛±ÀÊ√… ˚ø√ ¬ı±—˘± ˆ¬±¯∏± ¶§œfl‘¡øÓ¬ Ú± ¬Û±˚˛ ’±Àµ±˘Ú fl¡¬ı˛ÀÓ¬ Ô±Àfl¡Úº ¤˝◊√ √±ø¬ı ’±√±À˚˛¬ı˛ ë˙±øôL¬ı˛ ¡Zœ¬Ûí Ú±À˜ ‡…±Ó¬º Ó¬“±¬ı˛ Œ˙±fl¡¸ˆ¬± fl¡À¬ı˛ ¤¬ı— ˜ø̬Û≈ø¬ı˛ ’±Rœ˚˛¶§Ê√Ú
Ó¬À¬ı ’Ú…±Ú… ¸—‡…±˘‚≈ ˆ¬±¯∏±¬ı˛ ¶§œfl‘¡øÓ¬¬ı˛ √±ø¬ı Ê√Ú… Œ¬ı˛˘ ’¬ıÀ¬ı˛±ÀÒ¬ı˛ ¸˜˚˛ 16˝◊√ ˜±‰«¬ 1996 ¤˝◊√ ά◊¬ÛÓ¬…fl¡±¬ı˛ Œ˘‡fl¡ ’À˙±fl¡ ¬ı±˜«± ¬ı±—˘± › &Ì¢∂±˝√√œÀ√¬ı˛ ¸Àe ø˜À˘ø˜À˙ ¤fl¡À˚±À·
¸≈”√¬ı˛ fl¡äÚ± ˝√√À˚˛ Ô±fl¡À¬ıº Ó¬±˝◊√ ¸¬ı±˝◊√ ¤fl¡ ‡Ëœ©Ü±Às fl¡ø¬ı˛˜·À?¬ı˛ fl¡˘fl¡ø˘‚±È¬ › ø˝√√øµ, ¬ıËÀÊ√f fl≈¡˜±¬ı˛ ø¸Ú˝√√± ¬ı±—˘± › ø¬ı¯≈ûøõ∂˚˛±, À˜¬ı¬ı˛±fl¡ Ú√œ¬ı˛ ¸√¬ı˛‚±ÀȬ Ó¬“±¬ı˛ ø‰¬Ó¬±ˆ¬¶ú
Œ˚±À· ¤˝◊√ ’±Àµ±˘ÀÚ ˙ø¬ı˛fl¡ ˝√√˚˛º Ù¬˘¶§¬ı˛+¬Û Œ¬ı˛˘À¶Ü˙ÀÚ ¸≈À¯û± ø¸Ú˝√√± ˙ø˝√√√ ˝√√Úº ¤˝◊√ ø¬ıù´ÀÊ√…±øÓ¬ ¬ı˜«Ú øά˜±Â√± ¬› ¬ı±—˘±, fl¡ø¬ı ∆‡èøVÚ ø¬ı¸Ê«√ÀÚ¬ı˛ ’±À˚˛±Ê√Ú fl¡À¬ı˛º
¬ı±—˘± ˆ¬±¯∏± Ó¬±¬ı˛ ˚Ô±À˚±·… ˜˚«±√±˚˛ ¤˝◊√ √œ‚« ’±Àµ±˘ÀÚ ¬ı¬ı˛±fl¡ ά◊¬ÛÓ¬…fl¡±¬ı˛ ¬ı±„√√±ø˘ Œ‰¬ÃÒ≈¬ı˛œ ¬ı±—˘± › ˜ø̬Û≈¬ı˛œ, fiÚ±˜ Úœ˘fl¡F ø¸—˝√√ ’±˜±À√¬ı˛ Ê√œ¬ıÚ¸—¢∂±À˜¬ı˛ ’ø¢üÁ¬¬ı˛± ø√Ú
ά◊¬ÛÓ¬…fl¡±˚˛ ¬ı˝√√±˘ Ô±Àfl¡º ¸˝√√ ’Ú…±Ú… Ê√ÚÀ·±á¬œ› ¬Û”Ì« ¸˜Ô«Ú ¬ı±—˘± › ˜ø̬Û≈¬ı˛œ ˆ¬±¯∏±˚˛ ’¬ı˘œ˘±˚˛ ø˘À‡ ά◊øÚÀ˙ Œ˜ ¤À¸øÂ√˘ ’±¬ı˛ Ó¬±¬ı˛˝◊√ ά◊M√ ¬ı˛±øÒfl¡±¬ı˛
1961 ‡Ëœ©Ü±Às ˚‡Ú ˆ¬±¯∏± ¸—¢∂±˜ ˝√√˚˛, ø√À˚˛øÂ√˘º ‰¬À˘ÀÂ√Úº ¤ Ò¬ı˛ÀÚ¬ı˛ ¬ıUˆ¬±ø¯∏fl¡ øfl¡—¬ı± ø¡Zˆ¬±ø¯∏fl¡ ’±˜¬ı˛± ¬ı˝√√Ú fl¡À¬ı˛ ‰¬À˘øÂ√º ¤˝◊√ ά◊øÚ˙ À˜
Ó¬‡Ú ¤˝◊√ ά◊¬ÛÓ¬…fl¡±¬ı˛ õ∂øÓ¬øȬ ¶≈®À˘ ø˙鬱¬ı˛ 1961 ‡Ëœ©Ü±Às¬ı˛ ˆ¬±¯∏± ¸—¢∂±À˜¬ı˛ ˜Ò… Œ˘‡Àfl¡¬ı˛ ¸—‡…± ¤˝◊√ ά◊¬ÛÓ¬…fl¡±˚˛ ’ÀÚfl¡ ’±˜±À√¬ı˛ Œ‰¬Ó¬Ú±¬ı˛˛ ’¸±•x√±ø˚˛fl¡ ¬ıUˆ¬±ø¯∏fl¡
˜±Ò…˜ øÂ√˘ ¬ı±—˘±º ¬Û¬ı˛¬ıÓ¬«œÀÓ¬ ˜ø̬Û≈ø¬ı˛, ø˝√√øµ ø√À˚˛ ¤˝◊√ ά◊¬ÛÓ¬…fl¡±¬ı˛ ø¬ıøˆ¬iß ˆ¬±¯∏± Œ·±á¬œ¬ı˛ ¬ı˛À˚˛ÀÂ√Úº ά◊Mê√ Ó¬±ø˘fl¡±¬ı˛ ˜ÀÒ… Œfl¡¬ı˘ fl¡ø¬ı ¬ı±„√√±ø˘˚˛±Ú±¬ı˛ ¬Û±fl¡± Œ¬Û±Mê√ øˆ¬øM√√ ∆Ó¬ø¬ı˛ fl¡À¬ı˛
˝◊√ Ó¬…±ø√ ˆ¬±¯∏± ˜±Ò…ø˜fl¡ ô¶À¬ı˛ ø˙鬱¬ı˛ ˜±Ò…˜ ˜ÀÒ… ¬Û±¬ı˛¶Ûø¬ı˛fl¡ Œ¬ı±Á¬±¬Ûάˇ±¬ı˛ ¸”‰¬Ú± ∆‡èøVÚ Œ‰¬ÃÒ≈¬ı˛œ ¬Û¬ı˛À˘±fl¡·Ó¬º ¸±ø˝√√Ó¬… ø√À˚˛ÀÂ√º ά◊øÚÀ˙¬ı˛ Œ‰¬Ó¬Ú± ’˜¬ı˛ Œ˝√√±fl¡º
¸˜˚˛ Ò±¬ı˛±¬Û±Ó¬ ’±¬ÛÚ±¬ı˛ fl¡ø¬Û ¸—¢∂˝√√ fl¡èÚ
Á≈¬˜≈¬ı˛ ¬Û±ÀG
¬ı±Ó¬±˚˛Ú Œ·±˘ø√‚œ ˜˝√√˘ ŒÔÀfl¡
[¤fl¡]
√œ‚« ˝√√›, ’±¬ı˛› √œ‚« ˝√√›
¸˜À˚˛¬ı˛ ŒÂ“√άˇ± ¬ı≈Àfl¡
˜±Ô± fl≈¡ÀȬ ¬ı˛±Ó¬
Ê√œÌ« ˝√√ÀÓ¬ Ê√œÌ«« ˝√√˚˛
Œ˝√√Ó¬±À˘¬ı˛, ¬ıÌ«±˘œ¬ı˛, Ê√œÌ« Œ¬ı˙ ¬ı±¸...
[≈√˝◊√ ]
Œ¬ı±ÀÒ¬ı˛ ˜‘Ó≈¬… Œ√À‡ Œ√À‡
˜±Ó¬± ’±Ê√ ¬ı¸Ú ŒÂ√ÀάˇÀÂ√
’±˜±¬ı˛ Ê√ÒÀ¬ı˛ ¬ı±Àάˇ Œfl¡...∑
[øÓ¬Ú]
fl¡ø‰¬À√¬ı˛ ø‰¬ißøˆ¬iß ˘±À˙
¸˜˚˛ &“ÀÊ√ÀÂ√ ˜≈‡ ˘±ÀÊ√
≈√˚˛±À¬ı˛ “√±Î¬ˇ±À˚˛ √…±‡
’±˜±À√¬ı˛˝◊√ ¬Ûø¬ı˛Ó¬…Ê√…
Œ¬ı˛Ã^¶ß±Ó¬ ø¬ÛÓ¬±
ø¬ı˙˘…fl¡¬ı˛Ìœ Œ‡“±ÀÊ√± fl¡±¬ı˛± ...∑
[‰¬±¬ı˛]
’±˜±¬ı˛˝◊√ fl¡±¬ÛÀάˇ Ó≈¬ø˜
¬ıœÀ˚«¬ı˛ √±· Œ‡“±ÀÊ√±
ô¶t ˝√√› øÚ˘«7¡¡¡ Œ¬ı˝√√±˚˛± ¸˜˚˛

¬ı˛ÀMê√ ¬ı˛±„√√± 19Œ˙ ŒÓ¬±˜±˚˛ ˆ≈¬ø˘øÚ ˆ≈¬˘¬ı Ú±

˝√√±¸¬Û±Ó¬±˘ Œ¬ı˛±Î¬ ˜±À‰«¬KI◊ ’…±À¸±ø¸À˚˛˙Ú
ø˙˘‰¬¬ı˛
8
ά◊øÚ˙ ø˙ø‡À˚˛ÀÂ√ ’¸±•x√±ø˚˛fl¡ ¬ıUˆ¬±ø¯∏fl¡ ¬ı±„√√±ø˘˚˛±Ú±
√œ¬Ûfl¡ Œ¸Ú&5

øͬfl¡ Œ˚ˆ¬±À¬ı 1Œ˜ ø‰¬fl¡±À·±¬ı˛ Œ˝√√ ˜±Àfl«¡È¬ ’±ôLø¬ı˛fl¡Ó¬±¬ı˛ ’ˆ¬±À¬ıº Œ˚˜Ú ¬ı±—˘±À√À˙ 51 ¬ı˛ ¸˜Ô«Ú ¤¬ı— ˙ø˝√√√ fl¡˜˘± ˆ¬A±‰¬±À˚«¬ı˛ ¬Û±À˙ ’±¸±À˜¬ı˛ ά◊¢∂¬ÛLö± ¬ı¬ı˛±Àfl¡¬ı˛ ˜±øȬÀÓ¬ Ê√ø˜ ‡≈Ê “ √ÀÓ¬
ŒÔÀfl¡ ø¬ıô¶‘Ó¬ ˝√√À˚˛ ¸˜ô¶ ø¬ıÀù´¬ı˛ ˜≈øMê√ø¬Û¬Û±¸≈ 21 Œ˙ ŒÓ¬ ˝√√À˚˛ÀÂ√ ¸fl¡À˘˝◊√ ¬ı˛øÙ¬fl¡ ¸±˘±˜ ¸≈À¯û±Àfl¡ ¬ıø¸À˚˛ ˙ø˝√√À√¬ı˛ Œ˚±·… ¸•ú±Ú Œ√›˚˛±¬ı˛ ø·À˚˛ ˜≈¸˘˜±ÚÀ√¬ı˛ ’±|˚˛ fl¡¬ı˛˘ ˚ø√› ’ÀÚfl¡
|ø˜Àfl¡¬ı˛ fl¡±ÀÂ√ õ∂Ó¬œfl¡œ ø√Ú ˝√√À˚˛ ά◊ÀͬÀÂ√, ¤fl¡˝◊√ ¬ı¬ı˛fl¡ÀÓ¬¬ı˛ Ú±˜ Ê√±ÀÚ øfl¡c ˜≈øMê√-˚≈ÀX¬ı˛ ˝√√±Ê√±¬ı˛ ˘é¬ ˜ÀÒ… Ó¬±¬ı˛ õ∂˜±Ì ¬Û±›˚˛± ˚±˚˛º ’Ú…ø√Àfl¡ 86 ¬ı˛ ø˝√√µ›≈ ¤ÀÓ¬ ¸±ø˜˘ ˝√√À˚˛øÂ√À˘Ú ¶§±ÀÔ«¬ı˛ Ó¬±ø·À√ øfl¡c
ˆ¬±À¬ı 19 Œ˙ Œ˜ ¬ıø=Ó¬ ¬’¬ıÀ˝√√ø˘Ó¬ ¬ı¬ı˛±Àfl¡¬ı˛ ø˝√√µ≈¬ı˛ fl¡Ô± Ê√±ÀÚ Ú±º ˝◊√øÓ¬˝√√±¸ ‰¬‰«¬±¬ı˛ ˆ¬±¯∏± ’±Àµ±˘ÀÚ ¸—¢∂±˜ ¸˜i§˚˛ fl¡ø˜øȬ¬ı˛ ’Ú…Ó¬˜ qˆ¬¬ı≈øX¸•Ûiß ˜≈¸˘˜±Ú ¸˜±ÀÊ√¬ı˛ ¬ı‘˝√√±—À˙¬ı˛
õ∂øÓ¬øȬ ˜±Ú≈À¯∏¬ı˛ fl¡±ÀÂ√ õ∂Ó¬œfl¡œ ø√Ú ˝√√À˚˛ ά◊ÀͬÀÂ√ ‡±˜À‡˚˛±ø˘¬ÛÚ±ÀÓ¬ Œ˚ w˜ ¸‘ø©Ü ˝√√À˚˛ÀÂ√ Ó¬±ÀÓ¬ ¸—¶ö± ˜ø̬Û≈ø¬ı˛ Œ¸±ø¸› fl¡±˘‰¬±À¬ı˛˘ À¸KI◊±À¬ı˛¬ı˛ ¸˜Ô«Ú Ú± Œ¬ÛÀ˚˛ ¬ı…Ô« ˜ÀÚ±¬ı˛Ô ˝√√À˚˛ ›¬ı˛±
¤¬ı— ˚Ó¬ ø√Ú ˚±À26√ ¤˝◊√ fl¡Ô±¬ı˛ ¸Ó¬…Ó¬± ά◊¬Û˘sœ Œ˜±˝√√¢∂Àô¶¬ı˛ ˜Ó¬ ’ÀÚÀfl¡˝◊√ ø¬ıw±ôL ˝√√À˚˛ÀÂ√Ú ¬ı± ¸øSê˚˛ Œ˚±·√±Ú õ∂˜±Ì fl¡À¬ı˛ Œfl¡±Ú› ¸˜˚˛ Œ‰¬±¬ı˛±¬ı±ø˘ÀÓ¬ ¬ÛÔ ˝√√±¬ı˛±À˘±º 92-¤ ¸±¬ı˛± ˆ¬±¬ı˛ÀÓ¬
fl¡¬ı˛± ˚±À26√º fl≈¡‰¬SꜬı˛± ¬ıÀ˘, 61 ¬ı˛ ˆ¬±¯∏± ˝√√À26√Ú øfl¡c Œ√ø¬ı˛ÀÓ¬ ˝√√À˘› ¸Ó¬… fl¡Ô±&À˘± ¬ı±„√√±ø˘¬ı˛± ¤fl¡± øÂ√˘ Ú±º ά◊¢∂ øά˜±¸±À√¬ı˛ fl¡±Â√±Î¬ˇ ˚‡Ú ¸±•x√±ø˚˛fl¡ ά◊ÀM√√Ê√Ú± Ó≈¬Àe Ó¬‡Ú ¤˝◊√
’±Àµ±˘ÀÚ Ú±øfl¡ ˜≈¸˘˜±Ú Ò˜«œ˚˛ ˜±Ú≈¯∏À√¬ı˛ Œfl¡±Ú Œ¬ıø¬ı˛À˚˛ ’±¸ÀÂ√º ’±˜¬ı˛± ’±Ê√ ¡Z±ø¬ı˛fl¡± ˚±√¬ı, ŒÊ√˘±¬ı˛ 26øȬ ¢∂±˜-Œfl¡ øά˜±˝√√±¸±› ŒÊ√˘±¬ı˛ Œˆ¬Ó¬À¬ı˛ ά◊¬ÛÓ¬…fl¡±˚˛ ά◊ÀM√√Ê√Ú± Œ√‡± ø√À˘› ŒÓ¬˜Ú ‡±¬ı˛±¬Û
’¬ı√±Ú ŒÚ˝◊√, ¤fl¡±√˙ ˙ø˝√√À√¬ı˛ ¤fl¡Ê√Ú› Ú±øfl¡ ø¬ıù´Ú±Ô¬ ά◊¬Û±Ò…±˚˛, Úµøfl¡À˙±¬ı˛ ø¸Ú˝√√±, ’±s≈¬ı˛ øÚÀ˚˛ ’±¸±¬ı˛ ø¬ıÀ¬ı˛±øÒÓ¬± øfl¡c øά˜±¸± ¸˜±ÀÊ√¬ı˛ øfl¡Â≈√ ˝√√˚˛øÚº ¤˝◊√ ¸¬ıøfl¡Â≈√¬ı˛ ˜”À˘ 19 Œ˙¬ı˛ Œ·Ã¬ı˛¬ı˜˚˛
˜≈¸˘˜±Ú Ú± ˝√√›˚˛± ¤˝◊√ fl¡Ô±¬ı˛ ¸Ó¬…Ó¬±Àfl¡ õ∂˜±Ì ¬ı˛˝√˜±Ú Œ‰¬ÃÒ≈¬ı˛œ õ∂˜≈‡À√¬ı˛ Ú±˜ Ê√±ÚÀÓ¬ ¬Û±¬ı˛øÂ√º ˚Ó¬ Œˆ¬Ó¬¬ı˛ ŒÔÀfl¡ ά◊Àͬ ¤À¸ÀÂ√º Œ¬ı˛˘ Œ¶Ü˙ÀÚ¬ı˛ Ú±˜ ‹øÓ¬˝√√…º ά◊øÚ˙ ø¬ıˆ¬±Ê√Ú Œ˙‡±˚˛øÚ, Ó¬±¬ı˛Ê√Ú…
fl¡À¬ı˛º ¤˝◊√ ’Ò«¸ÀÓ¬…¬ı˛ Â√˘ ‰¬±Ó≈¬ø¬ı˛ ˜±Ú≈¯∏ ÀÊ√ÀÚ ø√Ú ˚±À26√ ·À¬ı¯∏fl¡À√¬ı˛ ’±¢∂˝√ Œ˚˜Ú ¬ı±Î¬ˇÀÂ√ ¸±ÀÔ ¬ı√À˘¬ı˛ õ∂Àùü øά˜±¸±À√¬ı˛ ¤fl¡±—À˙¬ı˛ ø¬ıÀ¬ı˛±øÒÓ¬± øfl¡c ’±¸±À˜¬ı˛ ¸¬ı ’=À˘ ˚ӬȬ± ø¬ıø26√ißÓ¬±¬ı±√œ
À·ÀÂ√º ˝◊√øÓ¬˝√√±¸ ’Ò…˚˛Ú ÀÔÀfl¡ Ê√±ÚÀÓ¬ ¬Û±ø¬ı˛ ˜˚˛Ú± ¸±ÀÔ ·À¬ı¯∏̱¬ı˛ ¸≈À˚±· ¬ı± ¬Ûø¬ı˛fl¡±Í¬±À˜± ¬ı±Î¬ˇÀÂ√º ¬ı‘˝√M√¬ı˛ ¸˜±ÀÊ√¬ı˛ Œˆ¬Ó¬¬ı˛ fl¡±Ê√ fl¡À¬ı˛ÀÂ√º 2005 ¤¬ı˛ ’±Àµ±˘Ú ˝√√À˚˛ÀÂ√ ¬ı¬ı˛±Àfl¡ Ó¬±¬ı˛ Ó≈¬˘Ú±˚˛ øfl¡Â≈√˝◊√
ø˜¤û± ø˚øÚ ˜±S fl¡À˚˛fl¡ fl¡À˚˛fl¡ ¬ıÂ√¬ı˛ ’±À· õ∂˚˛±Ó¬ ’±¬Û¸∏˝√œÚ ˆ¬±À¬ı 61 ¬ı˛ ’±Àµ±˘ÀÚ Úµøfl¡À˙±¬ı˛ 18 øάÀ¸•§¬ı˛ ¬ı¬ı˛±fl¡ ά◊¬ÛÓ¬…fl¡± ¬ıe ¸±ø˝√√Ó¬… › ¸—¶‘®øÓ¬ ˝√√˚˛øÚº 19 Œ˙ Œ˜¬ı˛ ¬Û¬ı˛ ¬Û¬ı˛ Ê≈√Ú ˜±À¸ Œ˚ ‰¬Sê±ôL
˝√√À˚˛ÀÂ√Ú ¸±¬ı˛±Ê√œ¬ıÚ &ø˘¬ı˛ ø‰¬˝ê ¬ı˝√√Ú fl¡À¬ı˛ Œ·ÀÂ√Úº ø¸Ú˝√√±¬ı˛ ¶§±Ô«Ó¬…±· Œ˚ Œ·Ã¬ı˛¬ı˜˚˛ ’Ò…±À˚˛¬ı˛ ¸”‰¬Ú± ¸•úœ˘ÀÚ¬ı˛ ‹øÓ¬˝√√±ø¸fl¡ ·Ì’øˆ¬¬ıÓ«¬ÀÚ ¸¬ı ˆ¬±ø¯∏fl¡ fl¡¬ı˛± ˝√√À˚˛øÂ√˘ Ó¬± ˚ø√ ¸Ù¬˘ ˝√√Ó¬ Ó¬À¬ı ¬ı¬ı˛±Àfl¡¬ı˛ Ê√˘
¤˜Ú ’ÀÚfl¡ ’±ÀÂ√Ú ˚“±À√¬ı˛ Ú±˜ ˝√√˚˛ÀÓ¬± Ê√±øÚ Ú± fl¡À¬ı˛øÂ√˘ Ó¬±¬ı˛ Ò±¬ı˛±¬ı±ø˝√√fl¡Ó¬±˚˛ ø¬ı¯≈ûøõ∂˚˛± ˆ¬±¯∏±¬ı˛ Œ·±øá¬ı˛ ¶§Ó¬¶£”¬Ó«¬ Œ˚±·√±ÀÚ¬ı˛ øˆ¬øM√√ ¬ı˛ø‰¬Ó¬ ˝√√À˚˛øÂ√˘ ’Ú… Ò±¬ı˛±˚˛ ¬ı˝◊√Ó¬, øfl¡c Ó¬± ˝√√˚˛øÚ ¤È¬±›
˝◊√øÓ¬˝√√±¸ ’Ú’Ò…˚˛ÀÚ¬ı˛ Ù¬À˘ ¬ı± ·À¬ı¯∏fl¡À√¬ı˛ ˜˚«±√±¬ı˛ õ∂Àùü ¸—‚øȬӬ ’±Àµ±˘ÀÚ ¬ı±„√√±ø˘À√¬ı˛ 61-¬ı˛ ’±Àµ±˘ÀÚº ¬ı˘ÀÓ¬ ø¡ZÒ± ŒÚ˝◊√ ’±ø˙¬ı˛ √˙Àfl¡ ‹øÓ¬˝√√±ø¸fl¡ ¸Ó¬…º

¤fl¡±˘ Œ¸fl¡±˘ ά◊Ô±˘ ¬Û±Ó¬±˘
¬ı˛Ê√Ó¬À˜±˝√√Ú ¬ı˛±˚˛
[U·ø˘, ¬Ûø(˜¬ıe] qflv¡± ˆ¬A±‰¬±˚«

Œ¸ø√Ú Œ‰¬±À‡¬ı˛ Ê√À˘ ø¬ı√±˚˛ ø√À˚˛øÂ√˘≈˜ ŒÓ¬±˜±À√¬ı˛ ά◊Ô±˘ ¬Û±Ó¬±˘ õ∂Ó¬œé¬±˚˛ ’±øÂ√
¤·±À¬ı˛±È¬± Ù≈¬˘ Á¬À¬ı˛ ø·À˚˛øÂ√À˘± ˝√√ͬ±»-˝◊√ fl¡œ ’±Úµ Á¬˘˜˘ ¬ı˛ø„√√Ú
¬ıÌ«˜±˘±¬ı˛± ø‚À¬ı˛ øÂ√À˘± ά◊Ó¬˘ ˝√√±›˚˛±˚˛ ¬Û±ø‡¬ı˛ fl¡˘Ó¬±ÀÚ
Úœ˘ ’±fl¡±À˙¬ı˛ ÚœÀ‰¬ Ù≈¬À˘¬ı˛ ¬ı±˝√√±¬ı˛
’±fl¡±˙ ø√·ÀôL ¬ı˛±˜ÒÚ≈ ¬ı˛—
’±¬ı˛ õ∂Ê√±¬ÛøÓ¬¬ı˛ ¶§Àõü¬ı˛ ¬ı±·±Ú
˜ÀÚ¬ı˛ ·ˆ¬œÀ¬ı˛ øÂ√˘ ’±R˜˚«±√±¬ı˛ ’±&Ú...
¤fl¡±ôL ¬Úœ¬ı˛¬ı ˝√√À˚˛ ˚±Ú ’øˆ¬˜±Ú
’±Ê√ fl‘¡¯û‰”¬Î¬ˇ±¬ı˛ ˜≈fl≈¡È¬¬ ÛÀ¬ı˛ ŒÓ¬±˜¬ı˛± ø¬ıÊ√˚˛œ ø¬ıÊ√˚˛œøÚ
flv¡±ôL ø¬ıé¬Ó¬ ’Ú≈ˆ¬À¬ı ø√À˘ Œ√‡±
˜±À˚˛¬ı˛ Œ¸±Ú± ¬ı˛„√ ˝√√±ø¸˜≈‡
˜ÀÚ ¸Àe ø˜˘ÀÚ¬ı˛ ·ˆ¬œ¬ı˛Ó¬±
¤“Àfl¡ Œ√˚˛ ¬ıÌ«˜±˘±¬ı˛ ’±˘¬ÛÚ± ¸¬ı«S ¸fl¡˘ ≈√–‡ √¬ı˛Ê√± ‡≈À˘
˝√√+√˚˛Ó¬LaœÀÓ¬ ¸≈¬ı˛ Ó¬≈À˘ ’±R¸•ú±Ú ˝√√ͬ±» fl¡œ Œ˚ ˝√√À˘± /
¤fl¡ø√Ú fl¡±À˘¬ı˛ Œ¶⁄±ÀÓ¬ Œˆ¬À¸ ˚±¬ı ¸¬ı±˝◊√ Œ¬ı˙ ŒÓ¬± øÂ√˘±˜ Ó¬˜±˘ Â√±˚˛±¬ı˛
¬ÛÓ¬±fl¡±¬ı˛ ˝√√±Ó¬¬ı√˘ ¸¬ı≈ÀÊ√¬ı˛ ˆ¬œÀάˇ ¸g…± Ú±À˜ ’“±Ò±¬ı˛ Œ√ø‡
¬ıÌ«˜±˘± ø‚À¬ı˛ Ô±fl¡ Œˆ¬±À¬ı˛¬ı˛ ’±À˘±¬ı˛ ˜Ó¬Ú ŒÓ¬±˜±¬ı˛ fl¡±ÀÂ√ ¸¬ıøfl¡Â≈√ Ó≈¬26√
˙¬ÛÀÔ ˝√√±ÀÓ¬ ˝√√±Ó¬ ¤fl≈¡À˙ ÿøÚÀ˙ ˝√√±¬ı˛±˚˛ ø¬ıù´±¸
Œ‰¬±À‡¬ı˛ Ó¬±¬ı˛±˚˛ Ê√˘Â√ø¬ı ˆ¬±¯∏±¬ı˛ ’±R’˝—√√fl¡±¬ı˛º fl¡Ó¬ fl¡œ ¸—fl¡äº
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

ˆ¬±¯∏± ˙ø˝√√√ Œ¶Ü˙Ú ˙ø˝√√√ ¶ú¬ı˛Ì ¸ø˜øÓ¬¬ı˛ ¸˝√√À˚±X±

ά◊√À˚˛¬ı˛ ¬ÛÀÔ ¤¬ı— fl‘¡ø©Üø¬ıÀ¬ıfl¡ ¸±—¶‘®øÓ¬fl¡ ¸—¶ö±
Ó¬±¬ı˛±¬Û≈¬ı˛, ø˙˘‰¬¬ı˛ -3
9
ά◊øÚ˙ ø˙ø‡À˚˛ÀÂ√ ’¸±•x√±ø˚˛fl¡ ¬ıUˆ¬±ø¯∏fl¡ ¬ı±„√√±ø˘˚˛±Ú±
√±Î¬ˇø‰¬øÚ
¬ı±—˘± › ¬ı±—ø˘˙ ˙Às¬ı˛ ¬ı…¬ı˝√√±¬ı˛ fl¡À¬ı˛ÀÂ√ ¬ı±—˘± ¸—˘±À¬Ûº ˚±¬ı˛ ˜±ÀÚ ¸—¶‘®øÓ¬Àfl¡ ’Ú≈¸¬ı˛Ì fl¡¬ı˛ÀÓ¬ ˝√√À¬ıº ’Ú≈¸¬ı˛Ì ¬Û”Ì«Ó¬± ˆ¬±¯∏± ’Ó¬…ôL Ú˜Úœ˚˛ ’±¬ı˛ Ó¬±˝◊√ ¤ÀÓ¬± ¬Û¬ı˛œé¬±
¬ı≈Á¬ÀÓ¬ fl¡©Ü ˝√√˚˛---Œ˚˜Ú Ú¬ıfl≈¡˜±À¬ı˛¬ı˛ ά◊øMê√--- ¬Û±˚˛ ’±Rœfl¡¬ı˛À̺ ’±˜±À√¬ı˛ ˜ÀÒ… Œ¸˝◊√ øÚ¬ı˛œé¬±º Œ¸› ¸›˚˛± ˚±˚˛, ’±˜±À√¬ı˛ Œ¸±À˚˛›
ëëŒÂ√À˘ ’±˜±¬ı˛ ‡≈¬ı ø¸ø¬ı˛˚˛±¸íí ëëŒÊ√ÀKI◊˘À˜…Ú, ’±˜±À√¬ı˛ ¸fl¡À˘¬ı˛ ø˝√√µ≈fl≈¡À˘ Ê√ij, ’±Rœfl¡¬ı˛À̬ı˛ ˜±Ò…À˜ ’Ú≈¸¬ı˛Ì Œ˚˜Ú ‰¬À˘ÀÂ√ Œ·ÀÂ√º øfl¡c ¤¬ı˛ ¬ÛÀ¬ı˛› ˚‡Ú S꘱·Ó¬ ’À˝√√Ó≈¬fl¡
fl¡Ô±˚˛ fl¡Ô±˚˛ ˝√√±À¸ Ú±, øfl¡c ’±˜¬ı˛± ø¬ı√…±¬ıÀ˘ ¸≈¬Û¬ı˛ø©Ü¸ÀÚ¬ı˛ ø˙fl¡ø˘ Œfl¡ÀȬ ŒÓ¬˜øÚ ’g ’Ú≈fl¡¬ı˛Ì› ‰¬À˘ÀÂ√º ’±¬ı˛ Œ¸‡±ÀÚ˝◊√ ˝◊√—À¬ı˛øÊ√ õ∂À˚˛±· ’±˜¬ı˛± fl¡À¬ı˛ Ô±øfl¡ Ó¬‡Ú Ó¬± ˆ¬±¯∏±¬ı˛
Ê√±ÀÚÚ √±√± ’±˜±¬ı˛ ŒÂ√À˘¬ı˛ Ùˬœ ˝√√À˚˛øÂ√ , ’±˜¬ı˛± ¬Û≈M√ø˘fl¡± Œ√À‡ ˝“√±È≈¬ ŒÚ±˚˛±ÀÓ¬ ¸˜¸…±¬ı˛ ¸‘ø©Ü ˝√√À˚˛ÀÂ√º ¸˜±ÀÊ√¬ı˛ õ∂øÓ¬ Œé¬ÀS ¤fl¡ ά◊¬Û¬ı˛ ’±Sê˜Ìº
¬ı±—˘±È¬± øͬfl¡ ’±À¸ Ú±º ’±¬ı˛ ¶§œfl¡±¬ı˛ fl¡ø¬ı˛ Ú±, :±ÀÚ¬ı˛ ¬ı±øÓ¬¬ı˛ ¡Z±¬ı˛± ’±˜±À√¬ı˛ ø¬ı˙‘∫˘±¬ı˛ ¬Ûø¬ı˛À¬ı˙ ∆Ó¬ø¬ı˛ ˝√√À˚˛ÀÂ√ ’g ’Ú≈fl¡¬ı˛ÀÌ ¬ıÓ«¬˜±Ú ¸˜À˚˛ Œ˚Ú ¤øȬ ’±¬ı˛› ¬ı‘øX
˝◊√—ø˘À˙ ¬ı˛±˝◊√˜¸ƒ√ ¬ıÀ˘ ’:±Ú ’gfl¡±¬ı˛ ”√¬ı˛ ˝√√À˚˛ÀÂ√  . ¤‡Ú ’±˜±¬ı˛ õ∂±Ô«Ú± øÚÀÊ√À√¬ı˛ ’±Ò≈øÚfl¡ fl¡À¬ı˛ ·Àάˇ Ó≈¬˘ÀÓ¬ ø·À˚˛º Œ¬ÛÀ˚˛ÀÂ√º Œfl¡±Ô±˚˛ Œ˚Ú ’±˜±À√¬ı˛ ˜ÀÚ ˝√√˚˛ ¤fl¡øȬ
øάÀ¬ıȬ ‰¬À˘ ¬Ûάˇ±› ‰¬À˘, ¤˝◊√ Œ˚, ŒÓ¬±˜¬ı˛± ¸fl¡À˘ ˜±Ô± ˜Ú ¤fl¡ fl¡À¬ı˛, ˆ¬±¯∏±¬ı˛ Œé¬ÀS› ¤fl¡˝◊√ ¬Ûø¬ı˛ø¶öøÓ¬ ∆Ó¬ø¬ı˛ Œ·±È¬± ¬ı±Àfl¡…¬ı˛ ˜ÀÒ… ≈√-¤fl¡øȬ ˝◊√—À¬ı˛øÊ√ ˙Às¬ı˛
’±˜±¬ı˛ ŒÂ√À˘ ‡≈¬ı Œ¬Û±ÀÊ√øȬˆ¬ ¤À√À˙¬ı˛ Œ¸±¸œ˚˛±˘ ø¬ı˛Ù¬¬ı˛À˜¸Ú ˚±ÀÓ¬ ˝√√˚˛ Ó¬±¬ı˛ ˝√√À˚˛ÀÂ√º ˝◊√—À¬ı˛Ê√¬ı˛± øÚÀÊ√À√¬ı˛ õ∂À˚˛±Ê√ÀÚ ¬ı…¬ı˝√√±¬ı˛ ¬ı±Àfl¡…¬ı˛ ›Ê√Ú ¬ı±øάˇÀ˚˛ Œ√˚˛º Œ˚˜Ú-’±ø˜
’˘œfl¡ ¶§Àõü ˆ¬±À¸ Ú±º Œ‰¬©Ü± fl¡¬ı˛ºíí ’±˜±À√¬ı˛Àfl¡ ˝◊√—À¬ı˛øÊ√ ø˙鬱˚˛ ø˙øé¬Ó¬ fl¡¬ı˛ÀÓ¬ ˆ¬±˘ ’Ú≈ˆ¬¬ı fl¡¬ı˛øÂ√ ¤fl¡Ô± ¬ı˘±¬ı˛ ¬Ûø¬ı˛¬ıÀÓ«¬ ˚ø√ ¬ıø˘
Ê√±ÀÚÚ √±√± ’±˜±¬ı˛ ŒÂ√À˘¬ı˛ ’±¸À˘ ά◊øÚ˙ ˙Ó¬Àfl¡ ˝◊√—À¬ı˛Ê√À√¬ı˛ ¤fl¡26√S Œ‰¬À˚˛øÂ√˘º ’±˜¬ı˛± øÚÀÊ√À√¬ı˛ õ∂À˚˛±Ê√ÀÚ ¬ı±—˘±¬ı˛ ’±ø˜ &ά øÙ¬˘ fl¡¬ı˛øÂ√, Ó¬±˝√√À˘ ˆ¬±˘ Ô±fl¡±¬ı˛
¬ı±—˘±È¬± øͬfl¡ ’±À¸ Ú±ºíí ’±øÒ¬ÛÀÓ¬…¬ı˛ ¸±ÀÔ ¸±ÀÔ ¬Û±(±Ó¬… ø˙鬱-¸—¶‘®øÓ¬ ˜ÀÒ… ˝◊√—À¬ı˛øÊ√ ˙s Ï≈¬øfl¡À˚˛ ø√˘±˜ ¤¬ı— ’À˝√√Ó≈¬fl¡ ’Ú≈ˆ≈¬øӬȬ± ’±¬ı˛› Œ¬ıÀάˇ ˚±˚˛º ¤Ó¬ Œ·˘ ¬ı±Àfl¡…
’±˜±À√¬ı˛ ¢∂±¸ fl¡¬ı˛˘º ¤fl¡Ô± ¬ı˘±¬ı˛ ’À¬Û鬱 ¬ı˛±À‡ ¬ı±—˘±-˝◊√—À¬ı˛øÊ√ ø˜ø˙À˚˛ ˜ÀÚ¬ı˛ ˆ¬±¬ı õ∂fl¡±˙ fl¡¬ı˛ÀÓ¬ ¬ı…¬ı˝√√±¬ı˛º ˙Às¬ı˛ ˜ÀÒ… ¤fl¡øȬ ˝◊√—À¬ı˛øÊ√ ¬ıÌ« ›
¤ÀÓ¬± ˆ¬¬ı±Úœõ∂¸±√ ˜Ê≈√˜√±À¬ı˛¬ı˛ Œ˘‡± ¤fl¡øȬ Ú± Œ¸˝◊√ ø˙鬱 › ¸—¶®‘øÓ¬ ’±˜±À√¬ı˛ ’±Ò≈øÚfl¡ fl¡À¬ı˛ ˘±·˘±˜º ¤ fl¡Ô±› øͬfl¡ ¬ 150 ¬ Â√À¬ı˛¬ı˛ ’øÒfl¡ ¬ı±øfl¡&À˘± ¬ı±—˘± ¬ıÌ« ¤˜Ú ¬ı˛œøÓ¬› õ∂‰¬ø˘Ó¬ ˝√√À˚˛
fl¡ø¬ıÓ¬±¬ı˛ ’—˙º ’±¬ı˛ ¤ ˆ¬±¬ıÚ±˚˛ ·¬ı« ’Ú≈ˆ¬¬ı fl¡ø¬ı˛, ·Àάˇ Ó≈¬˘ÀÓ¬ ¸±˝√√±˚… fl¡À¬ı˛ÀÂ√º ’±˜¬ı˛± ¸˜‘X ¸˜˚˛ ˝◊√—À¬ı˛Ê√À√¬ı˛ ¬ıeÀ√À˙ ’¬ı¶ö±ÀÚ¬ı˛ fl¡±¬ı˛ÀÌ Œ¬ı˙ Œ·ÀÂ√ º Œ˚˜Ú-- ëA ˜±¬ı˛ ‰¬œ¬ı˛±·íº
˜ÀÚ ˝√√˚˛ ¤˝◊√ ¸˜À˚˛¬ı˛ õ∂±˚˛ ¸˜ô¶ ¬ı±„√√±˘œ, ’¬ı˙… ˝√√À˚˛øÂ√º øfl¡c ¸˜fl¡±À˘ ¬ıeÀ√À˙ ¤˝◊√ õ∂¬ıÌÓ¬± õ∂Ô˜ øfl¡Â≈√ ˝◊√—À¬ı˛øÊ√ ˙s ¬ı±—˘± ˙s ˆ¬±G±À¬ı˛ ¶ö±˚˛œ Ê√±˚˛·± ¤˜Úˆ¬±À¬ı ‰¬˘ÀÓ¬ Ô±fl¡À˘ ¸Àg˝√√ ŒÚ˝◊√, ¬ı±—˘±
¤¬ı˛ qè ’ÀÚfl¡ ’±À·º ’±Ò≈øÚfl¡ ¬ı±—˘± ¸±ø˝√√ÀÓ¬…¬ı˛ qè ˝√√˚˛º ˝◊√—À¬ı˛Ê√À√¬ı˛ ˙±¸Ú-¤¬ı˛ ø¬ıèÀX ’±˜±À√¬ı˛ fl¡À¬ı˛ øÚ˘º ˚±À√¬ı˛Àfl¡ ’±˜¬ı˛± ø¬ıÀ√˙œ ˆ¬±¯∏± ø˝√√¸±À¬ı ˆ¬±¯∏± ’øÓ¬^nÓ¬ ’øô¶Q ¸—fl¡ÀȬ ¬ÛάˇÀ¬ı, ’¬ı˙… Ó¬±
¸”‰¬Ú±˚˛ ˜Ò≈¸”√Ú √ÀM√√¬ı˛ ë¤Àfl¡˝◊√ øfl¡ ¬ıÀ˘ ¸ˆ¬…Ó¬±í˚˛ ˘Î¬ˇ±˝◊√ Ô±fl¡À˘› Ó“¬±À√¬ı˛ ø˙鬱-¸—¶‘®øÓ¬¬ı˛ ø¬ıèÀX ø‰¬ø˝êÓ¬ fl¡¬ı˛˘±˜º ˘é¬… fl¡¬ı˛À˘ Œ√‡± ˚±À¬ı Œfl¡¬ı˘ qè› ˝√√À˚˛ Œ·ÀÂ√º ¤ ¬ıeÀ√À˙ ˝√√˚Ó˛ ¬ ¤fl¡Ê√Ú›
Ú¬ıfl≈¡˜±¬ı˛ ¸˝√√ Ó¬±¬ı˛ ¸˜ô¶ ˝◊√˚˛—À¬ıe˘ ¢∂nÀ¬Û¬ı˛ ’±˜±À√¬ı˛ Œfl¡±Ú ˘Î¬ˇ±˝◊√ øÂ√˘ Ú±º ¬ı¬ı˛— ’±˜¬ı˛± ¤È¬±˝◊√ ˝◊√—À¬ı˛øÊ√ Ú˚˛, ¬ÛÓ≈¬«·œÊ√, Ù¬¬ı˛±¸œ, ’±¬ı˛¬ıœ ¸˝√√ ø¬ıøˆ¬iß Ô±fl¡À¬ı Ú± Œ˚ Œ·±È¬± ¤fl¡øȬ ¬ı±—˘± ¬ı±fl¡… ¬ı˘ÀÓ¬
¬ıg≈À√¬ı˛ fl¡Ô± ˜ÀÚ ¬ÛÀάˇ, ˚±¬ı˛± ’À˝√√Ó≈¬fl¡ ˝◊√—À¬ı˛Ê√œ ¬ı≈ÀÁ¬øÂ√˘±˜ ’±Ò≈øÚfl¡ ˝√√ÀÓ¬ Œ·À˘ Œ¸˝◊√ ø˙鬱- ˆ¬±¯∏±¬ı˛ ¸˜i§À˚˛ ’±Ê√Àfl¡¬ı˛ ¬ı±—˘± ˆ¬±¯∏±º ’±¸À˘ ¤ ¬Û±¬ı˛À¬ıº ’±¬ı˛ Œ¸ø√Ú ¤ ˆ¬±¯∏±øȬ¬ı˛ Ú±˜ ˝√√À¬ı ¬ı±—ø˘˙º

¸˜˚˛ ’eœfl¡±¬ı˛
˙Ó¬√˘ ’±‰¬±˚«
fl¡À¬Û±Ó¬±é¬œ ¬ıËp¡±‰¬±¬ı˛œ [‰¬Sê¬ıÓ«¬œ]
’±˜±À√¬ı˛ ŒÓ¬Àάˇ ’±¸± õ∂±ø5¬ı˛ ˆ“¬±Î¬ˇ±À¬ı˛ ˚± ˚± øÂ√˘,
Œ˚ ¸˜˚˛º ’±Ê√ ¸¬ı ¤Àfl¡ ¤Àfl¡ ˙”Ú… ˝√√À˚˛ Œ·ÀÂ√ ¬ıÀ˘,
√˙Àfl¡ √˙Àfl¡ ¬Û¬ı˛œé¬± ’±Ù¬À¸±¸ Ú± Ô±fl¡±˝◊√ ˆ¬±À˘±/
¬ı±døˆ¬È¬± Ê√œ¬ıÚ øÚÀ˚˛ ÚÓ≈¬Ú ÚÓ¬≈Ú ’õ∂±ø5¬ı˛ ¬Û±˝√√±Àάˇ› ’Ú±√À¬ı˛ øfl¡Â≈√ ˙…±›˘± Ê√À˜----
Ù¬øµ-øÙ¬øfl¡¬ı˛º
¸±ÀÔ øfl¡Â≈√ ¬ı≈ÀÚ± ‚±¸, ˘Ó¬±-¬Û±Ó¬±, ’±¬ı˛----
’øÒfl¡±¬ı˛ ¬ı≈ÀÁ¬ øÚÀ˚˛ ÚÀ¬ı±√…À˜ qè ˝√√˚˛ ¸±•⁄±Ê√…-ø¬ıô¶±¬ı˛/
¬Û”¬ı«¬Û≈èÀ¯∏¬ı˛ øͬfl¡±Ú± ø˘‡± ’±ÀÂ√,
¬ı≈ÀÚ± ‚±¸, ˘Ó¬±-¬Û±Ó¬±, Ù≈¬˘ ’±¬ı˛ Ù¬À˘---
fl¡±˘‰¬ÀSê¬ı˛ ˝◊√øÓ¬˝√√±À¸º
¬ı˛±Ê√…¬Û±È¬ ø¬ıô¶±ø¬ı˛Ó¬ ˝√√ÀÓ¬ Ô±Àfl¡ SêÀ˜/
ά◊øÚÀ˙¬ı˛ ¬Û±Ó¬± ά◊åI◊±À˘
õ∂±ø5¬ı˛ ˆ“¬±Î¬ˇ±À¬ı˛ ˚± ˚± øÂ√˘,
¸±ø¬ı˛¬ıX ø¬ıù´±¸‚±Ó¬fl¡
’õ∂±ø5¬ı˛ ¬Û±˝√√±Î¬ˇ ’±Ê√ Œfl¡Àάˇ øÚ˘, ¸¬ı Œfl¡Àάˇ øÚ˘ ...
Œ‰¬Ó¬Ú±¬ı˛ ¬Ù≈¬˘ ’±¬ı˛ ø¬ı¯∏±À√¬ı˛ Â√±˝◊√º
Ó¬±˝◊√ ’±¬ı˛ ’±Ù¬À¸±¸ Ú˚˛,
‰¬À˘±, ’±˜¬ı˛± ¤ˆ¬±À¬ı˝◊√ ˚±À¬ı± fl¡øÍ¬Ú ˘Î¬ˇ±˝◊√ ŒÔÀfl¡ Ê√ij øÚfl¡ Ú¬ı ¬Ûø¬ı˛‰¬˚˛...
’±˜±À√¬ı˛ Œ¬∏CÚ Ô±˜À¬ı ¤fl¡ø√Ú ¸≈‡, ¸•Û√, ’øÒfl¡±¬ı˛---
¤˝◊√ ¬ÛÀÔº Ó¬±˝◊√ Œ˝√√±fl¡ ’±·±˜œ¬ı˛ ‘√Ϭˇ ’eœfl¡±¬ı˛/

○○○○○○○○○○○○○○○○○○○○○○○○○○○○○○○○○○○○○○○○○○○○○○○○○○○○○○○○○○○○○○○○○○○○○○

¤ ˘Î¬ˇ±˝◊√ ¬ı“±‰¬±¬ı˛ ˘Î¬ˇ±˝◊√, ¤ ˘Î¬ˇ±˝◊√ øÊ√Ó¬ÀÓ¬ ˝√√À¬ı, ¤ ˘Î¬ˇ±˝◊√ ˜¬ı˛ÌÊ√˚˛œ fl¡¬ı˛ÀÓ¬ ˝√√À¬ı Œ¬ı˛........

’øˆ¬øÊ√» Œ‚±¯∏
LIC Agent, Silchar
10
˙ø˝√√√ ¶ú¬ı˛ÀÌ ’±¬ÛÚ ˜¬ı˛ÀÌ ¬ı˛Mê√ Ÿ¬Ì Œ˙±Ò fl¡¬ı˛

¬ı˛Mê√ Ÿ¬Ì Œ˙±ÀÒ¬ı˛ ’eœfl¡±À¬ı˛ Œ·±ø¬ıµ √±¸
11
ά◊øÚ˙ ø˙ø‡À˚˛ÀÂ√ ’¸±•x√±ø˚˛fl¡ ¬ıUˆ¬±ø¯∏fl¡ ¬ı±„√√±ø˘˚˛±Ú±
¸Ú» fl≈¡˜±¬ı˛ ∆fl¡¬ı˛œ ñ Â√À˚˛¬ı˛ Û±Ó¬±¬ı˛ ¬Û¬ı˛
ά◊øÚ˙ Œ˜ 1961º ¤fl¡øȬ ’ø¬ı¶ú¬ı˛Ìœ˚˛ ø√Úº
¤˝◊√ø√Ú ¬ı±—˘± ˆ¬±¯∏±¬ı˛ √±¬ıœ õ∂øӬᬱ¬ı˛ ¸Àe ¸Àe
fl¡¬ı˛±¬ı˛ ’±À¬ı√Ú fl¡À¬ı˛ ¤¬ı— øÓ¬øÚ› ¬ı˛±øÊ ˝√√Úº
Ù¬˘±Ù¬À˘ Œ√‡± Œ·˘ ˜˝√√œÀÓ¬±¯∏ ¬Û≈¬ı˛fl¡±˚˛¶ö ¬ı±„√√±ø˘
¬ıÌ«˜±˘±¬ı˛ ά◊8˘ ¬Û±G≈ø˘ø¬Û ¤fl¡ ’ÚÚ… ¬ı¬ı˛±fl¡
’Ú…±Ú… ˆ¬±¯∏±¬ı˛ ˚Ô±À˚±·… ˜˚«±√± õ∂√±ÀÚ¬ı˛ ¬√±ø¬ı› ˝√√À˘› Ó“¬±Àfl¡ ¬ı±„√√±ø˘¬ı˛± Œˆ¬±È¬ Ú± ø√À˚˛ Úµøfl¡À˙±¬ı˛ Ó“¬±¬ı˛ ˆ¬±¯∏ÀÌ øÓ¬øÚ ¬ıÀ˘øÂ√À˘Ú, ëë’±˜¬ı˛± ˆ¬±¯∏± ¬ı±—˘±ˆ¬±¯∏±¬ı˛ ¤˝◊√ ¸—¢∂±˜Àfl¡ ≈√Ê√«˚˛ ˙øMê√ õ∂√±Ú
øÂ√˘º ά◊øÚÀ˙¬ı˛ ’±R¬ıø˘√±Ú ¬ı±í 61 ¬ı˛ ˆ¬±¯∏± ø¸—˝√√Àfl¡ ø¬ı¬Û≈˘ Œˆ¬±ÀȬ øÚ¬ı«±ø‰¬Ó¬ fl¡À¬ı˛º ¤˝◊√ ’±˝◊√ ÀÚ¬ı˛ Ê√Ú… √±èÌ ø¬ı¬Û˚«À˚˛¬ı˛ ˜≈À‡ ¬ÛøÓ¬Ó¬ fl¡À¬ı˛øÂ√˘º 1972 ¸±À˘¬ı˛ ά◊2‰¬ ø˙鬱¬ı˛ ˜±Ò…˜
¸—¢∂±À˜ ¤‡±Úfl¡±¬ı˛ ¬ıU ¬’¬ı±„√√±ø˘› ’¢∂Ìœ ˆ”¬ø˜fl¡± Ù¬˘±Ù¬˘ ά◊øÚÀ˙¬ı˛ ø˙鬱 ’¸±•x√±ø˚˛fl¡ ¬ıUˆ¬±¯∏œfl¡ ˝√√À˚˛øÂ√º ·Ó¬ Ê≈√˘±˝◊√ ˜±À¸ ø˙˘‰¬¬ı˛ ¸À•ú˘ÀÚ ’±µ±˘Ú, 86 ¸±À˘¬ı˛ fl≈¡‡…±Ó¬ Œ¸¬ı± ¸±fl≈¡«˘±¬ı˛
¬Û±˘Ú fl¡À¬ı˛ÀÂ√Úº ά◊øÚÀ˙¬ı˛ ¬Û”À¬ı« ¬ı± ¬ÛÀ¬ı˛ ¤¬ı— ¬ı±„√√±ø˘˚˛±Ú± Â√±Î¬ˇ± ’±¬ı˛ øfl¡ ˝√√ÀÓ¬ ¬Û±À¬ı˛º Œ˚ &èQ¬Û”Ì« √±ø¬ı ’±˜¬ı˛± Ê√±øÚÀ˚˛øÂ√˘±˜ Ó¬± õ∂Ó¬…±˝√√±À¬ı˛¬ı˛ √±ø¬ı ’±Àµ±˘Ú, ¤˜Ú øfl¡ Œfl¡fœ˚˛
’±Ê√› ¤fl¡ ¸±ÀÔ ’¸±•x√±ø˚˛fl¡ ¬ıUˆ¬±¯∏œ ¤˝◊√ ‚Ȭڱ ŒÔÀfl¡˝◊√ ά◊¬Û˘øt fl¡¬ı˛± ˚±˚˛ Œ˚, õ∂Ó¬…±‡…±Ó¬ ˝√√À˚˛ fl≈¡‡…±Ó¬ ˆ¬±¯∏±’±˝◊√ Ú ¢∂˝√√Ì ø¬ıù´ø¬ı√…±˘˚˛ ¶ö±¬ÛÀÚ¬ı˛ √±ø¬ı ’±Àµ±˘ÀÚ› øÂ√˘
ø‰¬ôL±Ò±¬ı˛± ¬ı˝√√˜±Úº ¤È¬± ά◊øÚÀ˙¬ı˛˝◊√ ø˙鬱º ¬ı‘˝√M√¬ı˛ ¬ı±„√√±ø˘ ¸˜±Ê√ ¸±•x√±ø˚˛fl¡ Ú˚˛, Ó¬±¬ı˛± fl¡¬ı˛ÀÓ¬ ’±¸±˜ ά◊¬ÛÓ¬…fl¡±˚˛ Œ˚ ’¬ı˛±Ê√Ó¬fl¡Ó¬±¬ı˛ ’Ú¸ø˜˚˛± ø¬ıø¬ıÒ Ê√±øÓ¬ ά◊¬ÛÊ√±øÓ¬ Œ·±á¬œ¬ı˛
¬ı±—˘±ˆ¬±¯∏±¬ı˛ ˜˚«±√± ¬ı˛é¬±ÀÔ« ¤¬ı— ’±¸±˜ ά◊øÚÀ˙¬ı˛ ø˙鬱˚˛ ø˙øé¬Ó¬ ¤¬ı— ’¸±•x√±ø˚˛fl¡ ¸‘ø©Ü fl¡¬ı˛± ˝√√À˚˛øÂ√˘ Ó¬±¬ı˛ ¬ıœˆ¬»¸Ó¬±¬ı˛ Ó≈¬˘Ú± ¸—¢∂±˜œ ¸˝√√À˚±·º ’±fl¡¸± ¬Ûø¬ı˛‰¬±ø˘Ó¬ Œ¸˝◊√
¸¬ı˛fl¡±À¬ı˛¬ı˛ ˆ¬±¯∏± ’±¢∂±¸ÀÚ¬ı˛ ø¬ıèÀX Ó¬»fl¡±˘œÚ ¬ıUˆ¬±¯∏œfl¡ ¬ı±„√√±ø˘˚˛±Ú±˚˛ ø¬ıù´±¸œº qÒ≈ Úµøfl¡À˙±¬ı˛ Œ˜À˘ Ú±º... Œ˚ fl¡—À¢∂¸ ¸¬ı˛fl¡±¬ı˛ ˙±¸Ú 鬘Ӭ± ≈√¬ı«±¬ı˛ ’±Àµ±˘ÀÚ ¸ø•úø˘Ó¬ˆ¬±À¬ı ¤ø·À˚˛
fl¡—À¢∂À¸¬ı˛ ø¬ıÒ±˚˛fl¡ ˚±¬ı˛± ’¬ı±„√√±ø˘ ˝√√À˚˛› ø¬ıÒ±˚˛fl¡ ø¸—À˝√√¬ı˛ Ê√˚˛˘±ˆ¬ ¤fl¡È¬± ¬ıάˇ ‘√©Ü±ôL ¬ıÀȬ øfl¡c ˝√√±ÀÓ¬ Œ¬ı˛À‡ ¬ıËp¡¬Û≈S ά◊¬ÛÓ¬…fl¡±¬ı˛ Ú±¬ı˛fl¡œ˚˛ ¤À¸øÂ√˘ ¬ıÀάˇ±, fl¡±ø¬ı«, øά˜±¸±, ’±À˝√√±˜,
¬Û√ ŒÔÀfl¡ ˝◊√ô¶Ù¬± ø√À˚˛øÂ√À˘Ú, ¤¬ı˛ ˜ÀÒ… ø¬ıù´Ú±Ô ’±À¬ı˛± ’ÀÚfl¡ ¤˜Ú ‘√©Ü±ôL ¬ı˛À˚˛ÀÂ√º fl¡±ÀG¬ı˛ › øÚ˜«˜ ’Ó¬…±‰¬±À¬ı˛¬ı˛ õ∂øÓ¬fl¡±À¬ı˛¬ı˛ ˘±˘≈—, ŒÚ¬Û±ø˘, ˜ø̬Û≈ø¬ı˛, Ú±·± õ∂ˆ‘¬øÓ¬ ø¬ıøˆ¬iß
ά◊¬Û±Ò…±˚˛, Œ·Ã¬ı˛œ˙—fl¡¬ı˛ ¬ı˛±˚˛, ¡Z±ø¬ı˛fl¡±Ú±Ô ø˙˘‰¬¬ı˛ Œ¬ı˛˘›À˚˛ Œ¶Ü˙ÀÚ¬ı˛ Ú±˜ 눬±¯∏± ˙ø˝√√√ Œfl¡±Ú ¬ı…¬ı¶ö± fl¡¬ı˛ÀÓ¬ ¬Û±À¬ı˛øÚ -- Œ¸˝◊√ Â√±S-˚≈¬ı ¸—·Í¬Úº
ŒÓ¬›˚˛±¬ı˛œ, ¬ı˛±˜õ∂¸±√ Œ‰¬ÃÀ¬ı ¤¬ı˛± ¸¬ı±˝◊√ ø˝√√øµˆ¬±¯∏œ Œ¶Ü˙Ú √±¬ıœ fl¡¬ı˛±¬ı˛ ¸˜˚˛› ø˙˘‰¬¬ı˛ ¬ı± fl¡±Â√±Àάˇ¬ı˛ fl¡—À¢∂À¸¬ı˛ Ú±À˜ fl¡—À¢∂¸ ¸¬ı˛fl¡±À¬ı˛¬ı˛ ’fl≈¡F ¸˜Ô«Ú Ê√±øÚÀ˚˛ ’˘ ’±¸±˜
¤¬ı— Œ¸±Ú±˝◊√¬ı˛ ø¬ıÒ±˚˛fl¡ Úµøfl¡À˙±¬ı˛ ø¸—, ø˚øÚ ø¬ıøˆ¬iß ˆ¬±¯∏±À·±á¬œ¬ı˛ ø¬ıøˆ¬iß ¸—·Í¬ÀÚ¬ı˛ ø¬ıÒ±Ú¸ˆ¬±˚˛ Ô±fl¡± Œfl¡±Ú ’¬ı¶ö±˚˛˝◊√ fl¡±Â√±Àάˇ¬ı˛ ˜ø̬Û≈ø¬ı˛ fl¡±˘‰¬±À¬ı˛˘ ¤G ˘…±e≈À˚˛Ê√
ø¬ı¯≈ûøõ∂˚˛± ˜ø̬Û≈ø¬ı˛ ˆ¬±¯∏œ ¤¬ı— fl¡—À¢∂¸ ŒÚÓ¬± fl¡˜«fl¡Ó«¬±À√¬ı˛ ¸Àe ’±˘±¬Û-’±À˘±‰¬Ú± fl¡¬ı˛± ˝√√À˚˛ÀÂ√ ø¬ıÒ±˚˛fl¡À√¬ı˛ fl¡±ÀÂ√ ¸•ú±ÚÊ√Úfl¡ ø¬ıÀ¬ıø‰¬Ó¬ ˝√√ÀÓ¬ ŒÎ¬Àˆ¬˘¬ÛÀ˜KI◊ ÙˬÀKI◊¬ı˛ ¸ˆ¬±¬ÛøÓ¬ ˝◊√ ¬ı˛±¬ıÓ¬
øÂ√À˘Úº ¬ı± ¤À√¬ı˛ ¸˝√√˜Ó¬ ’±√±˚˛ fl¡¬ı˛±¬ı˛ ˜±Ò…À˜ ά◊øÚÀ˙¬ı˛ ¬Û±À¬ı˛ Ú±º ¬Û”¬ı«¬ıÀe ¬ı±„√√±ø˘·Ì ¬ı±—˘±ˆ¬±¯∏±¬ı˛ ø¸—˝√√, ά◊M√ ¬ı˛ fl¡±Â√±Àάˇ¬ı˛ õ∂±Mê√Ú ˜Laœ Œ¸±Ú±¬ı˛±˜
ά◊øÚÀ˙팘¬ı˛ ¬Û¬ı˛ ’¸±•x√±ø˚˛fl¡ ¬ıUˆ¬±¯∏œ ø˙鬱¬ı˛ ¤¬ı— ’¸±•x√±ø˚˛fl¡ ¬ı±„√√±ø˘˚˛±Ú±¬ı˛ õ∂˜±Ì Ê√Ú… ¶§±Ô« Ó≈¬26√ fl¡À¬ı˛ Œ˚ ¸—¢∂±˜ fl¡À¬ı˛øÂ√À˘Ú Աά◊À¸Ú, ˝√√±Ù¬˘—-¤¬ı˛ Â√±S ŒÚÓ¬± ˆ≈¬¬Ûœ ø¸—,
¬ı±„√√±ø˘˚˛±Ú±1 ¸¬ıÀ‰¬À˚˛ ¬ıάˇ ‘√©Ü±ôL ˝√√˘ 1962 ¬Û±›˚˛± ˚±˚˛º Ó¬±˝◊√ ¬ı˘± ˚±˚˛, ά◊øÚ˙˝◊√ ø˙ø‡À˚˛ÀÂ√ ’±˜±À√¬ı˛ ά◊ø‰¬» Ó“¬±À√¬ı˛ ¸—¢∂±˜ ŒÔÀfl¡ Œõ∂¬ı˛Ì± fl¡±ø¬ı« ’±—˘—-¤¬ı˛ ø¬ıÚ±fl¡ Œ√±À˘, ’˘ ’±¸±˜
¸±À˘¬ı˛ ’±¸±˜ ø¬ıÒ±Ú¸ˆ¬± øÚ¬ı«±‰¬Úº ¤˝◊√ øÚ¬ı«±‰¬ÀÚ ’¸±•x√±ø˚˛fl¡ ¬ıUˆ¬±¯∏œfl¡ ¬ı±„√√±ø˘˚˛±Ú±º ¸=˚˛ fl¡¬ı˛±ºíí ¤˝◊√ ¸À•ú˘ÀÚ ·øͬӬ ˝√√˘ ˜ø̬Û≈ø¬ı˛ Â√±S ˝◊√ ά◊øÚ˚˛ÀÚ¬ı˛ ¸ˆ¬±¬ÛøÓ¬ ¤˜.
ø˙˘‰¬¬ı˛ ø¬ıÒ±Ú¸ˆ¬± ‰¬ÀSê fl¡—À¢∂¸ ˜ÀÚ±Ú˚˛Ú Œ√˚˛ ¸±ø˝√√Ó¬…, ¸—¶‘®øÓ¬, SêœÎ¬ˇ±, ¬ı˛±Ê√ÚœøÓ¬, ëfl¡±Â√±Î¬ˇ ·Ì ¸—¢∂±˜¬Ûø¬ı˛¯∏√í º qè ˝√√˘ øÚ¬ı˛?Ú ø¸—˝√√, ’˘ ’±¸±˜ Ȭ±˝◊√ ˚≈¬ı-Â√±S
õ∂ˆ¬±¬ı˙±˘œ fl¡—À¢∂¸ ŒÚÓ¬± ˜˝√√œÀÓ¬±¯∏ ¬Û≈¬ı˛fl¡±˚˛¶öÀfl¡º ¸±—¬ı±ø√fl¡Ó¬±, Ò˜«œ˚˛ ’Ú≈ᬱÚ, ’±Àµ±˘Ú, ¸—¢∂±˜, ¸—¢∂±˜º Ê√ÚÊ√±·¬ı˛ÀÌ ¢∂±˜¢∂±˜±ôLÀ¬ı˛ qè ˝√√˘ ¬Ûø¬ı˛¯∏À√¬ı˛ ¸ˆ¬±¬ÛøÓ¬ ¬ı˛?Úø¬ıfl¡±˙
øfl¡c ¤fl¡±Úfl¡±¬ı˛ fl¡—À¢∂ø¸¬ı˛± ¤¬ı— ø˙˘‰¬À¬ı˛¬ı˛ Ê√Ú·Ì ¸¬ı«S˝◊√ ’¸±•x√±ø˚˛fl¡ ¬ıUˆ¬±¯∏œfl¡ ¬ı±„√√±ø˘˚˛±Ú± ¬Û√˚±S±º ˘é¬ ˘é¬ Ê√ÚÓ¬± ¸—fl¡ä øÚ˘ ëÊ√±Ú ¬ı¬ı˛À·“±˝√√±ø¤û, ’˘ ¬ıÀάˇ± ¶Ü≈ÀάKI◊¸
Ó¬± ˜±ÚÀÓ¬ Ú±¬ı˛±Ê√º fl¡±¬ı˛Ì Œ¸±Ú±˝◊√¬ı˛ ø¬ıÒ±˚˛fl¡ Úµ õ∂øÓ¬Ù¬ø˘Ó¬ ˝√√À26√º Œ√¬ı, Ó¬¬ı≈ Ê√¬ı±Ú Œ√¬ı 򱒼 ˝◊√ ά◊øÚ˚˛ÀÚ¬ı˛ ¸•Û±√fl¡ ¬ı˛ø¬ı¬ı˛±˜ ¬ıËp¡, ˝√√±Ù¬˘—-
øfl¡À˙±¬ı˛ ø¸— ø¬ı¯≈ûøõ∂˚˛± ˜ø̬Û≈¬ı˛œ ˝√√›˚˛± ¸ÀN› ’±¸≈Ú, ’±·±˜œ ø√Ú&À˘±ÀÓ¬ ’±˜¬ı˛± ¬ı¬ı˛±fl¡ 19 Œ˜¬ı˛ ˝◊√ øÓ¬˝√√±ø¸fl¡ ¸—¢∂±À˜ ëø¬ıø¬ıÀÒ¬ı˛ ¤ ’˘ ’±¸±˜ ¬∏C±˝◊√ À¬ı˘ ¶Ü≈ÀάKI◊¸ƒ√
¬ı±—˘± ˆ¬±¯∏±¬ı˛ Ê√Ú… ø¬ıÒ±˚˛fl¡ ¬Û√ ŒÔÀfl¡ ¬Û√Ó¬…±· ά◊¬ÛÓ¬…fl¡±¬ı˛ ø¬ıøˆ¬iß ˆ¬±¯∏±À·±á¬œ¬ı˛ ¸Àe ¤‡±Úfl¡±¬ı˛ ˜ÀÒ… ø˜˘ÀÚ¬ı˛í ‹fl¡…˜LaøȬ˝◊√ ˝√√À˚˛ ›ÀͬøÂ√˘ ˝◊√ ά◊øÚ˚˛ÀÚ¬ı˛ ¸ˆ¬±¬ÛøÓ¬ ¬ı˛À̱Ê√ Œ¬Û&¬ı˛
fl¡À¬ı˛øÂ√À˘Ú ¤¬ı— ˆ¬±¯∏± ¸—¢∂±À˜ ¸øSê˚˛ ’—˙¢∂˝√Ì Î¬◊iß˚˛Ú Ó¬Ô± ¸≈¶ö ¸˜±Ê√ ·Àάˇ Ó≈¬˘ÀÓ¬ ¤fl¡ ˝√√À˚˛ Œ˜Ã˘ Œõ∂¬ı˛Ì±º ˜˝√√±Ê√±·¬ı˛Ì › ˜˝√√±˜‘Ó≈¬…¬ı˛ Œ¸˝◊√ ¸ˆ¬±¬ÛøÓ¬ÀQ Œfl¡fœ˚˛ ø¬ıù´ø¬ı√…±˘À˚˛¬ı˛
fl¡À¬ı˛øÂ√À˘Úº Ó¬±˝◊√ ø˙˘‰¬¬ı˛ ˙˝√√À¬ı˛¬ı˛ ’±¬Û±˜¬ı˛ Ê√Ú·Ì fl¡±Ê√ fl¡ø¬ı˛ ¤¬ı— ’¸±•x√±ø˚˛fl¡ ¬ı±„√√±ø˘˚˛±Ú±Àfl¡ ά◊M√ ±˘ ¸˜À˚˛, 2 › 3 Ê≈√˘±˝◊√ Ó¬±ø¬ı˛À‡ ¸—¢∂±˜ √±ø¬ı¸—¢∂±˜Àfl¡ ¸Ù¬˘ fl¡À¬ı˛ Ó≈¬˘ÀÓ¬ ’Ú≈øá¬Ó¬
Úµøfl¡À˙±¬ı˛ ø¸—˝√√Àfl¡ øÚ«√˘ ø˝√√À¸À¬ı õ∂øÓ¬¡ZøiZÓ¬± ’±À¬ı˛± ¸≈‘√Ϭˇ fl¡ø¬ı˛º ¬Ûø¬ı˛¯∏À√¬ı˛ õ∂øÓ¬øÚøÒ¬ı˛± ø√ø~ÀÓ¬ ¶§¬ı˛±©Ü™ ˜Laœ ’øˆ¬¬ıˆ¬«ÀÚ Œ˚±· ø√À˚˛øÂ√˘ ’˘ ¬ı˛±ˆ¬±
˘±˘¬ı±˝√√±≈√¬ı˛ ˙±¶aœÊ√œ¬ı˛ ¸Àe ø˜ø˘Ó¬ ˝√√À˚˛ ¶Ü≈ÀάKI◊¸ ˝◊√ ά◊øÚ˚˛Ú, ’˘ ¤Ú ø¸ ø˝√√˘¸ƒ√
¬ı±—˘±Àfl¡ ¬ı˛±Ê√…ˆ¬±¯∏±¬ı˛ ¶§œfl¡‘øÓ¬ õ∂√±ÀÚ¬ı˛ Ê√Ú… ¶Ü≈ÀάKI◊¸ ˝◊√ ά◊øÚ˚˛Ú, ’˘ ’±¸±˜ ŒÚ¬Û±ø˘
Œ˚ √±ø¬ı¬ÛS Œ¬Û˙ fl¡À¬ı˛Ú Ó¬±ÀÓ¬ ˆ¬±¯∏± ¸˜¸…±¬ı˛ ¶Ü≈ÀάKI◊¸ ˝◊√ ά◊øÚ˚˛Ú, ø˝√√µ≈ô¶±Úœ ¸À•ú˘Ú õ∂˜≈‡
¸˜±Ò±Úfl¡Àä ¸—‡…±˘‚≈ ’Ú¸ø˜˚˛± ˆ¬±ø¯∏fl¡ ø¬ıøˆ¬iß ¸—·Í¬Úº Ó¬±Â√±Î¬ˇ± ˆ¬±ø¯∏fl¡ ’±¢∂±¸Ú
Œ·±á¬œ¬ı˛ Ú±˚… ’øÒfl¡±¬ı˛Àfl¡ ¸≈¬ı˛é¬± õ∂√±ÀÚ¬ı˛ õ∂øÓ¬À¬ı˛±ÀÒ, õ∂øÓ¬À¬ı˙œ ˆ¬±ø¯∏fl¡ Œ·±á¬œ¬ı˛ ˆ¬±¯∏±,
¬ı…¬ı¶ö± fl¡¬ı˛± ¤¬ı— ˜ø̬Û≈ø¬ı˛, fl¡±Â√±øάˇ › ¬ıÀάˇ± ¸—¶‘®øÓ¬¬ı˛ ¸≈¬ı˛é¬± › õ∂¸±À¬ı˛¬ı˛ ¶§±ÀÔ« ¤¬ı—
ˆ¬±¯∏±¬ı˛ ˜˚«±√±√±ÀÚ¬ı˛ õ∂øÓ¬› ŒÊ√±¬ı˛ √±ø¬ı fl¡¬ı˛± ¸±ø¬ı«fl¡ˆ¬±À¬ı ¬ı¬ı˛±fl¡ ά◊¬ÛÓ¬…fl¡±¬ı˛ ’Ô«ÕÚøÓ¬fl¡
˝√√À˚˛øÂ√˘º ¤fl¡±√˙ ˙ø˝√√À√¬ı˛ ¬ı˛ÀMê√¬ı˛ ø¬ıøÚ˜À˚˛ ά◊iß˚˛ÀÚ¬ı˛ √±ø¬ıÀÓ¬ ¬ı¬ı˛±fl¡ ά◊¬ÛÓ¬…fl¡± ¬ıe
fl¡±Â√±Àάˇ ¶§œfl‘¡øÓ¬ Œ¬Û˘ ¬ı±—˘±ˆ¬±¯∏±¬ı˛ ¸±ø˝√√Ó¬… › ¸—¶‘®øÓ¬ ¸À•ú˘Ú √œ‚«fl¡±˘ ÒÀ¬ı˛
¸±—ø¬ıÒ±øÚfl¡ ’øÒfl¡±¬ı˛º ¤˝◊√ ¸—¢∂±À˜ ø˙˘—À˚˛¬ı˛ ¬ıUˆ¬±ø¯∏fl¡ ¸À•ú˘Ú ’±À˚˛±Ê√ÀÚ¬ı˛ ˜±Ò…À˜
‡±ø¸ ¸˜±Ê√ › ’Ò…é¬ Î¬◊˝◊√ ˘¸Ú ¬ı˛œÎ¬, ά◊¬ÛÓ¬…fl¡±¬ı˛ ‹fl¡… › ¸•xœøÓ¬¬ı˛ Œ˜˘¬ıgÚÀfl¡
’Ò…±¬Ûfl¡ øÊ√ øÊ√ Œ¸±À˚˛À˘¬ı˛ ’¬ı√±ÚøȬ› øÂ√˘ ‘¬Ï¬ˇ fl¡À¬ı˛ Ó≈¬˘ÀÓ¬ Ó¬±¬ı˛ õ∂˚˛±¸ ’¬ı…±˝√√Ó¬
’¸œ˜º ¤˝◊√ ¸—¢∂±À˜ fl¡±Â√±Àάˇ¬ı˛ Œ˚¸¬ı Œ¬ı˛À‡ÀÂ√º
’¬ı±„√√±ø˘ ø¬ıø˙©ÜÊ√ÀÚ¬ı˛± ¸¬ı«¶§ ¬ÛÌ fl¡À¬ı˛ ά◊À~‡… Œ˚, ø¬ı¯≈ûøõ∂˚˛± ˜ø̬Û≈ø¬ı˛ ¸˜±ÀÊ√¬ı˛
¤ø·À˚˛ ¤À¸øÂ√À˘Ú Ó“¬±À√¬ı˛ ˜ÀÒ… øÂ√À˘Ú ˆ¬±ø¯∏fl¡ ’øÒfl¡±¬ı˛ ’±√±À˚˛ ˙ø˝√√√ ¸≈À¯û±
ø¬ıù´Ú±Ô ά◊¬Û±Ò…±˚˛ [ø¬ıÒ±˚˛fl¡], Ó≈¬˘±¬ı˛±˜ ˆ”¬¬ı˛±, ø¸Ú˝√√±¬ı˛ ’±R ¬ıø˘√±ÀÚ¬ı˛ ¸—¢∂±À˜ ¬ı¬ı˛±fl¡
˘éƬœõ∂¸±√ ˝√√¬ı˛˘±˘fl¡±¬ı˛, ¬ı˛±˜ˆ¬fl¡Ó¬ ‰≈¬øȬ˚˛±, ά◊¬ÛÓ¬…fl¡± ¬ıe¸±ø˝√√Ó¬… › ¸—¶‘®øÓ¬ ¸À•ú˘ÀÚ¬ı˛
¬ı˛±˜˘±˘ &˘Ó¬±, ˜√ÚÀ˜±˝√√Ú ˜≈‡±øÊ«√, ¸Àe ¬ı…øMê√·Ó¬ˆ¬±À¬ı› ¤˝◊√ ’ÒÀ˜¬ı˛ ¸±˜±Ú…
¬ı˛±˜õ∂¸±√ ¬Û¬ı˛±˙œ, Œ·±¬Û±˘ ø¸—˝√√, fl‘¡¯ûõ∂¸±√ Œ˚±· øÂ√˘º
Œ·±˚˛±˘±, Ú±¬ı˛±˚˛Ì ¬ı±˝√√±≈√¬ı˛, ¸èÊ√ˆ¬±Ú ø¬ıÀ¡Z¯∏ø¬ı¯∏ ’±¬ı˛ ’¬Û˙øMê√¬ı˛ ¸±•x√±ø˚˛fl¡
‡±ÀG˘›˚˛±˘, ø˙¬ı˙Ǭı˛ ø¸—º Â√˘ ‰¬±Ó≈¬ø¬ı˛¬ı˛ ¸˜ô¶ ‰¬Sê±ôLÀfl¡ Œˆ¬√ fl¡À¬ı˛
øά˜±¸± ¸˜±ÀÊ√¬ı˛ ø¬ıø˙©Ü ¸—¢∂±˜œ ¬ı…øMê√Q ¤fl¡±√˙ ˙ø˝√√À√¬ı˛ ’±R¬ıø˘√±Ú › Ó¬±¬ı˛
˚: ¬ı˜«Ì, ¸•Û”Ì« ¬ı˜«Ì, Ú¬ıÀ·±¬Û±˘ ¬ı˜«Ì, ¬Û¬ı˛¬ıÓ«¬œ ¬Û˚«±À˚˛ ¬ı¬ı˛±fl¡ ά◊¬ÛÓ¬…fl¡±¬ı˛ ˆ¬±ø¯∏fl¡,
èøÑÌœ ¬ı˜«Ì, ‰¬=˘± ¬ı˜«Ì, ¬ı˛±ÀÊ√f ¬ı˜«Ì, ¸±—¶‘®øÓ¬fl¡ › ’Ô«ÕÚøÓ¬fl¡ ’±Àµ±˘ÀÚ ø¬ıø¬ıÒ
ÚÚœÀ·±¬Û±˘ ¬ı˜«Ì, ¸ÀÓ¬…f ¬ı˜«Ì, ¸≈À¬ı˛˙‰¬f Ê√±øÓ¬ ά◊¬ÛÊ√±øÓ¬ Œ·±á¬œ¬ı˛ ¸ø•úø˘Ó¬ ˙øMê√˝◊√
¬ı˜«Ì, ¬ı˛ø¬ı‰“¬±√ ¬ı˜«Ì, ˘ø˘Ó¬ ¬ı˜«Ì, √œø5À˜±˝√√Ú õ∂˜±øÌÓ¬ fl¡À¬ı˛ÀÂ√ ¤˝◊√ ά◊¬ÛÓ¬…fl¡±¬ı˛ ¤fl¡fl¡ ˝√√+√-
¬ı˜«Ì, Œ¬ı˛±ø˝√√Ìœ ¬ı˜«Ì, ’èÌ ¬ı˜«Ì, ¸Ó¬…Ê√˚˛ ¶ÛµÚ, -- ¤˝◊√ Ó¬±¬ı˛ ‹øÓ¬˝√√… › ¸•Û√ ’±¬ı˛ ¤
¬ı˜«Ì õ∂˜≈‡ ’·øÌÓ¬ Ê√ÚÀ√¬ı˛ Ó¬…±· › ’¬ı√±Ú øÚÀ˚˛˝◊√ Ó¬±¬ı˛ ’˝√√DZ¬ı˛º
12
1. Ê√À˘¬ı˛ ’±À¬ı˛fl¡ Ú±˜ Ê√œ¬ıÚ, ’±¬ı±¬ı˛ ¤˝◊√ Ê√˘ ’¬Ûø¬ı˛qXÓ¬±¬ı˛ Ê√Ú… ˜‘Ó≈¬…¬ı˛ fl¡±¬ı˛Ì› ˝√√ÀÓ¬ ¬Û±À¬ı˛º
2. ø¬ıqX ¬Û±Úœ˚˛ Ê√À˘¬ı˛ ’¬Û‰¬˚˛ ¬ıg fl¡èÌ, ¶§±¶ö…¸•úÓ¬ Œ˙ɬ±·±¬ı˛ ¬ı…¬ı˝√√±¬ı˛ fl¡èÚ ¤¬ı— ˜˘˜”S
›˝◊√ Œ˙ɬ±·±À¬ı˛ ŒÙ¬˘≈Úº
3. ‚À¬ı˛¬ı˛ ’±¬ıÊ«√Ú± ¬·ÀÓ«¬ ŒÙ¬˘≈Ú, Ó¬± ŒÔÀfl¡ ά◊»¬Ûiß ∆Ê√ø¬ıfl¡ ¸±¬ı˛ ‚À¬ı˛¬ı˛ Ù≈¬˘·±Â√, ˙±fl¡¸ør ·±ÀÂ√
¬ı…¬ı˝√√±¬ı˛ fl¡¬ı˛± Œ˚ÀÓ¬ ¬Û±À¬ı˛º
4. Ê√±ÀÚÚ øfl¡, 1 ¢∂±˜ ˜À˘ 1 Œfl¡±øȬ ˆ¬±˝◊√¬ı˛±¸, 10 ˘é¬ ¬ı…±À"√√ø¬ı˛˚˛± ¤¬ı— 1000 øSêø˜¬ı˛ øά˜
Ô±fl¡ÀÓ¬ ¬Û±À¬ı˛∑
5. ‡±¬ı±¬ı˛ ’±À· › Œ˙ÃÀ‰¬¬ı˛ ¬Û¬ı˛ ¸±¬ı±Ú ø√À˚˛ ˝√√±Ó¬ Ò≈À˚˛ øÚÀ˘ 25 ˙Ó¬±—˙ Œ¬ı˛±· ŒÔÀfl¡ ¬ı“±‰¬± ˚±˚˛º
ø¬ı˙√ ø¬ı¬ı¬ı˛À̬ı˛ Ê√Ú… Œ˚±·±À˚±· fl¡èÚº
6. ¶§±¶ö…¸•úÓ¬ Œ˙ɬ±·±¬ı˛, ¬¬Û±Ìœ˚˛ Ê√À˘¬ı˛ ά◊»¸ [fl≈¡À˚˛±, Ú˘fl”¡¬Û] ŒÔÀfl¡ 10 ø˜– ”√¬ı˛ÀQ øÚ˜«±Ì
fl¡èÚº
fl¡±˚«¬ı±˝√√œ ¬ı±dfl¡±¬ı˛
Ê√Ú¶§±¶ö… fl¡±ø¬ı˛·ø¬ı˛ ø¬ıˆ¬±·
ø˙˘‰¬¬ı˛, ¸—˜G˘ Ú—-1
ø˙˘‰¬¬ı˛º
13

NIIT
õ∂øÓ¬øȬ ˆ¬±¯∏± fl‘¡ø©Ü › ¸—¶‘®øÓ¬
ø¬ıfl¡ø˙Ó¬ Œ˝√√±fl¡
19 Œ˙ Œ˜ ˆ¬±¯∏± ˙˝√√œ√ ø√¬ıÀ¸
ø¬ıÀù´¬ı˛ ¸˜ô¶ ˆ¬±¯∏± ˙˝√√œ√À√¬ı˛
Ê√±Ú±˝◊√ ’øˆ¬¬ı±√Ú
NIIT
ø˙˘‰¬¬ı˛ Œ¸KI◊±¬ı˛
ά◊~±¸fl¡¬ı˛ √M√ ¸¬ı˛øÌ
ø˙˘‰¬¬ı˛  . 788004
14
ά◊øÚ˙ ø˙ø‡À˚˛ÀÂ√ ’¸±•x√±ø˚˛fl¡ ¬ıUˆ¬±ø¯∏fl¡ ¬ı±„√√±ø˘˚˛±Ú±
∆˙À˘Ú ¸±˝√√±

’±Ê√ 2017 ¸±À˘ “√±øάˇÀ˚˛ ø¬ÛÂ√Ú øÙ¬À¬ı˛ fl¡À¬ı˛ ø√À˚˛ÀÂ√ Œ¸ é¬Ó¬ ’±Ê√› ’±˜±À√¬ı˛ ˚La̱ ˜±Ú≈¯∏ ø˝√√À¸À¬ı ˝◊√øÓ¬˝√√±À¸¬ı˛ ¬Û±Ó¬±˚˛ ‡≈“ÀÊ√ Œ¬ıάˇ±˝◊√ ø¬ı¬Û√ ŒÚ˝◊√, øfl¡c ¬ı¬ı˛±fl¡ ά◊¬ÛÓ¬…fl¡±¬ı˛ ˆ¬±¯∏±-¸˜¸…±
˚‡Ú 1961 ¸±À˘¬ı˛ 19 Œ˙ Œ˜-¬ı˛ ’±À˘±‰¬Ú± Œ√˚˛º Ó¬±˝◊√ ¬ı˛ÀMê√¬ı˛ ˜ÀÒ… Œ˚ ’¸•ú±Ú › ø¬ıÓ‘¬¯û± Œ¸˝◊√ ‚Ȭڱ¬ı˛ Œ¬ı˛˙ ’±¬ı˛ ¬ı≈Á¬ÀÓ¬ Œ‰¬©Ü± fl¡ø¬ı˛ Ó¬± ˆ¬œ¯∏Ì Ê√øȬ˘º Ó¬±˝◊√ ¤˝◊√ ’=˘Àfl¡ ’ÀÚÀfl¡ ëÓ‘¬Ó¬œ˚˛
fl¡¬ı˛øÂ,√ Ó¬‡Ú qÒ≈ ¤fl¡È¬± fl¡Ô± Œˆ¬À¬ı ’¬ı±fl¡ ˝√√ø26√ fl¡±Ê√ fl¡À¬ı˛ÀÂ√ Ó¬±¬ı˛˝◊√ ¬Û¬ı˛¬ıÓ«¬œ ¬ı˛+¬Û±˚˛Ì Œ√‡ÀÓ¬ ¬Û±˝◊√ ’±˜±À√¬ı˛ ¸˜±Ê√-Ê√œ¬ıÀÚ fl¡Ó¬‡±øÚ ¸À‰¬Ó¬ÚÓ¬± ˆ”¬¬ıÚí ¬ıÀ˘› ø‰¬ø˝êÓ¬ fl¡À¬ı˛Úº ’±ø˜ ¬ı…øMê√·Ó¬ˆ¬±À¬ı
Œ˚, ˜±Ó‘¬ˆ¬±¯∏±¬ı˛ Ê√Ú… ˜±Ú≈¯∏Àfl¡ Œfl¡Ú ˘Î¬ˇ±˝◊√ fl¡¬ı˛ÀÓ¬ ¬Û”¬ı« ¬Û±øfl¡ô¶±ÀÚ¬ı˛ ¬ı±—˘±À√˙ ˝√√À˚˛ ›Í¬± ¤¬ı— ’±ÚÀÓ¬ Œ¬ÛÀ¬ı˛ÀÂ√, ˚± ’±˜±À√¬ı˛ ¬Û¬ı˛¬ıÓ«¬œ õ∂Ê√Àij¬ı˛ ¤˝◊√ ’=À˘¬ı˛ ˝◊√øÓ¬˝√√±¸ øfl¡Â≈√Ȭ± Ê√±Ú±¬ı˛ ¬Û¬ı˛
˝√√˚˛, Œ˚Ȭ± Ó¬±¬ı˛ Ê√ij·Ó¬ ’øÒfl¡±1º õ∂±øÌfl≈¡À˘ ˆ¬±¬ı˛ÀÓ¬¬ı˛ ø¬ıøˆ¬iß ’=À˘¬ı˛ ¬ı±„√√±ø˘À√¬ı˛ õ∂¬ı=Ú± › fl¡±ÀÂ√ ¬¢∂˝√ÌÀ˚±·… ˝√√À˚˛ ά◊ͬÀ¬ıº 21 Œ˙ ÀÙ¬¬ıËn∏˚˛±ø¬ı˛ ¤‡±Úfl¡±¬ı˛ ¬ı±„√√±ø˘À√¬ı˛ Ê√±Ú±˝◊√ ¸|X õ∂̱˜,
õ∂±fl‘¡øÓ¬fl¡ ’øÒfl¡±À¬ı˛˝◊√ Œfl¡±øfl¡˘ fl≈¡U fl≈¡U, fl¡±fl¡ fl¡±- ’±R’¬ı˜±ÚÚ±¬ı˛ ø¬ıèÀX ˘Î¬ˇ±˝◊√, ˚±¬ı˛ ˜ÀÒ… ¤fl¡øȬ Œ√˙-¤¬ı˛ Ê√ij ø√À˚˛ ’±ôLÊ«√±øÓ¬fl¡ ˜±Úø‰¬ÀS¬ ˜±Ó‘¬ˆ¬±¯∏±¬ı˛ õ∂øÓ¬ Ó“¬±À√¬ı˛ ¤˝◊√ |X± › ’±fl¡¯«Ì
fl¡± fl¡À¬ı˛, fl≈¡fl≈¡¬ı˛ fl¡À¬ı˛ Œ‚ά◊Œ‚ά◊, Œ‚±Î¬ˇ± ø‰“¬ø˝√√-ø‰“¬ø˝√√ ’±¸±À˜¬ı˛ ø˙˘‰¬À¬ı˛¬ı˛ 19Œ˙ Œ˜, 1961 ¸±À˘¬ı˛ ¬ı±—˘±À√˙ ø˝√√À¸À¬ı ¤fl¡È¬± ‹øÓ¬˝√√±ø¸√fl¡ Œ¬ı˛‡±¬Û±Ó¬ Œ√À‡º ø¬ıÀ˙¯∏Ó¬ 19 Œ˙ Œ˜-¬ı˛ ‚Ȭڱ ’±˜±Àfl¡
ά±Àfl¡, ¬ı±‚ UDZ¬ı˛ Œ√˚˛, ˝√√±øÓ¬¬ı˛ ¬ı‘—˝√√Ì qøÚ--- ‚Ȭڱ ’±˜±À√¬ı˛ ¬ı˛ÀMê√ ’±&Ú Ò¬ı˛±˚˛º Œ¸ø√ÀÚ¬ı˛ fl¡¬ı˛±˚˛ ¸±¬ı˛± ¬¬Û‘øÔ¬ıœ ¤˜Úfl¡œ ¸˜¢∂ ø¬ıÀù´¬ı˛ ¬ı±„√√±ø˘- ˆ¬œ¯∏̈¬±À¬ı Ú±øάˇÀ˚˛ ø√À˚˛ÀÂ√ ¤¬ı— ’Ú… ¬ı±—˘±¬ı˛
¤˝◊√ˆ¬±À¬ı ¸˜ô¶ Ê√œÀ¬ı¬ı˛˝◊√ Ê√ij·Ó¬ ’øÒfl¡±¬ı˛ ’±ÀÂ√ ¤·±À¬ı˛±øȬ Ó¬èÌ õ∂±À̬ı˛ øÚÒÚ Ó¬±»é¬øÌfl¡ˆ¬±À¬ı ¸˜±Ê√ Ó¬±Àfl¡ ’±¬ÛÚ fl¡À¬ı˛ øÚÀ˚˛ÀÂ√º øfl¡c Œfl¡Ú Ê√±øÚ ˜±Ú≈¯∏ ˝√√À˚˛› ’±ø˜ ø√ø~¬ı±¸œ ¬ı±„√√±ø˘ ø˝√√À¸À¬ı
Ó¬±À√¬ı˛ ˜±Ó‘¬ˆ¬±¯∏±¬ı˛ ›¬Û¬ı˛, qÒ≈˜±˜S ˜±Ú≈À¯∏¬ı˛˝◊√ ŒÚ˝◊√ ’±˜±À√¬ı˛ Œ˙±fl¡ø¬ı˝3√˘ fl¡À¬ı˛øÂ√˘ ¸Àµ˝√√ ŒÚ˝◊√, øfl¡c Ú± Œfl¡±Ú ø¬ıÀ˙¯∏ ¬fl¡±¬ı˛ÀÌ ’±˜¬ı˛± ˆ¬±¬ı˛œÓ¬˚˛¬ı˛± ˜±À˚˛¬ı˛ ’“±‰¬À˘¬ı˛ Â√±˚˛±¬ıø=Ó¬ ¬ı±„√√±ø˘¬ı˛ Œ˚ fl¡œ
Œ¸˝◊√ ’øÒfl¡±¬ı˛ º ’±¬ı˛ Œ¸øȬ Œfl¡Àάˇ øÚÀ26√ ’±À¬ı˛fl¡øȬ Ó¬±íŒÓ¬› ˚ø√ ’±˜±À√¬ı˛ Œ‰¬Ó¬Ú± ’±Àµ±ø˘Ó¬ Ú± ˝˚˛ ‡±øÚfl¡È¬± ¶ö±øÚfl¡ ˜”˘…À¬ı±ÀÒ¬ı˛ Œ¬ı¬ı˛±Ê√±˘ øάø„√√À˚˛ ≈√¬ı˛¬ı¶ö± Œ¸È¬± ’±ø˜ ˜À˜« ˜À˜« ά◊¬Û˘øt fl¡ø¬ı˛º ’±¬ı˛
˜±Ú≈¯∏º ¤˝◊√ ∆¬ı¬Û¬ı˛œÓ¬… Œ˚ ’±˜±À√¬ı˛ õ∂fl‘¡øÓ¬¬ı˛ øÚÊ√¶§ Ó¬±í˝√√À˘ Œ¸˝◊√ ’±Rø¬ı¸Ê«√Ú Œfl¡¬ı˘˜±S ¤fl¡øȬ ¸¬ı«Ê√Ú¬¢∂±˝√√… ˝√√À˚˛ ά◊ͬÀÓ¬ ¬Û±ø¬ı˛øÚñŒ¸È¬± ’±˜±À√¬ı˛ øͬfl¡ Œ¸˝◊√ fl¡±¬ı˛ÀÌ˝◊√ ’±ôLø¬ı˛fl¡ˆ¬±À¬ı ø¬ıù´±¸ fl¡ø¬ı˛
¸c˘±ÚÀfl¡ Ú©Ü fl¡¬ı˛À¬ı Œ¸È¬±˝◊√ ŒÓ¬± ¶§±ˆ¬±ø¬ıfl¡º ڱȬfl¡œ˚˛ ‚Ȭڱ ˝√√À˚˛˝◊√ ŒÔÀfl¡ ˚±À¬ıº ˘7¡¡¡± ¬ıÀ˘ Œ˜ÀÚ øÚÀ˘› ’±˜±À√¬ı˛ ≈√¬ı«˘Ó¬±Àfl¡› ëά◊øÚ˙ ø˙ø‡À˚˛ÀÂ√ ’¸±•x√±ø˚˛fl¡ ¬ıUˆ¬±ø¯∏fl¡
Œ¸‡±ÀÚ˝◊√ øÚ˝√√œÓ¬ ¬ı˛À˚˛ÀÂ√ ¬ı±√-õ∂øÓ¬¬ı±À√¬ı˛ ˘Î¬ˇ±˝◊√, ’±˜¬ı˛± ŒÊ√ÀÚøÂ√, 1961 ¸±À˘¬ı˛ 19Œ˙ Œ˜ ’¶§œfl¡±¬ı˛ fl¡¬ı˛ÀÓ¬ ¬Û±ø¬ı˛ Ú±º ’±˜±À√¬ı˛ ¸¬ıÀ‰¬À˚˛ ¬ıάˇ ¬ı±„√√±ø˘˚˛±Ú±íº ’±˜¬ı˛± Ê√±øÚ ¬ı±—˘±ˆ¬±¯∏±¬ı˛ Œ‰¬˝√√±¬ı˛±
¸˜ô¶ ’±Àµ±˘Ú ¬ı± ¸—¢∂±À˜¬ı˛ ø˙fl¡Î¬ˇ ’±¬ı˛ [1386 ¬ıe±Às¬ı˛ 5˝◊√ ∆Ê√…á¬] ’Ô«±» ¬ı˛¬ıœfÚ±ÀÔ¬ı˛ ≈√¬ı«˘Ó¬± Œ¬ı±Ò˝√√˚˛ ’±ôLÊ«√±øÓ¬fl¡ ¶§œfl‘¡øÓ¬¬ı˛ ’ˆ¬±¬ıº ¬ı√˘ ˝√√˚˛ õ∂øÓ¬ ¬Û“±‰¬ ˜±˝◊√˘ ’ôL¬ı˛º ¸≈Ó¬¬ı˛±— ¤˝◊√
Œ¸˝◊√Ê√Ú…˝◊√ ¤Ó¬ ˝√√±Ú±˝√√±øÚ, ˜‘Ó≈¬… › ’±Rø¬ı¸Ê«√Úº Ê√ij˙Ó¬¬ıÀ¯∏«¬ı˛ ø˙˘‰¬À¬ı˛ ˜±Ó‘¬ˆ¬±¯∏± ¬ı±—˘±¬ı˛ Ê√Ú… ’±¬ı˛ ¤˝◊√ √±¸ÀQ¬ı˛ ˜ÀÚ±¬ı‘øM√√˝◊√ ’±˜±À√¬ı˛ øÚÀÊ√À√¬ı˛ ˆ¬±¯∏±¬ı˛ ∆¬ıø‰¬S… ’±˜±À√¬ı˛ ¬’¬ı±fl¡ fl¡À¬ı˛º Ó¬±˝◊√ ¤˝◊√
¸˜ô¶È¬±˝◊√ ¤fl¡fl¡Ô±˚˛ ’±R¸•ú±Ú ¬ı˛é¬±¬ı˛ ¸—¢∂±˜º ˙ø˝√√√ ˝√√À˘Ú ¤·±À¬ı˛±Ê√Ú---fl¡˜˘± ˆ¬A±‰¬±˚«, ˙‰¬œf ˜ÀÒ… Ù¬±È¬˘ Ò¬ı˛±˚˛º øÚÀÊ√À√¬ı˛ ά◊√…˜ › 鬘Ӭ±Àfl¡ ˆ¬±¯∏±¬ı˛ ·øÓ¬˜≈‡ ’¬ı˙…˝◊√ ¬ıU˜≈‡œ ¤¬ı— ’±˜±À√¬ı˛
˝◊√øÓ¬˝√√±À¸¬ı˛ ¬Û±Ó¬±˚˛ ¬Û±Ó¬±˚˛ Ó¬±˝◊√ qÒ≈˝◊√ ¬¬ı˛Mê√-’鬬ı˛º ¬Û±˘, ¸ÀÓ¬…f Œ√¬ı, ‰¬Gœ‰¬¬ı˛Ì ¸”SÒ¬ı˛, ¸≈Úœ˘ ’±˜¬ı˛± øÚÀÊ√¬ı˛±˝◊√ ø‰¬øÚ Ú± ¬ı± ˜”˘… ø√˝◊√ Ú±º Ó¬±˝◊√ ’±Rœ˚˛ ¬Ûø¬ı˛Ê√Ú ¸¬ı«ø¬ıù´ ø¬ıô¶‘Ó¬º Œ¸˝◊√Ê√Ú…˝◊√ ŒÓ¬±
’±˜¬ı˛± ˝◊√øÓ¬˝√√±¸ ¬Ûøάˇ Œfl¡¬ı˘ ’±˜±À√¬ı˛ ¸¬ı˛fl¡±¬ı˛, ˝√√œÀÓ¬˙ ø¬ıù´±¸, ¬ıœÀ¬ı˛f ¸”SÒ¬ı˛, ¸≈Àfl¡±˜˘ ’±ø˜ ø¬ıù´±¸ fl¡ø¬ı˛ ’±˜±À√¬ı˛ ’±RÓ¬…±À·¬ı˛ ¸±ÀÔ ¬ıø˘ ά◊øÚÀ˙¬ı˛ Œ¬ıø√˜”À˘ ¬ıÀ¸ ’±˜¬ı˛± ¸¬ı±˝◊√
¬Û”¬ı«¸≈ø¬ı˛À√¬ı˛ Ê√œ¬ıÚ › fl¡À˜«¬ı˛ ‚Ȭڱ Ê√±ÚÀÓ¬, ¬Û≈¬ı˛fl¡±˚˛¶ö, Ó¬¬ı˛Ìœ Œ√¬ıÚ±Ô, fl¡±Ú±˝◊√˘±˘ øÚÀ˚˛±·œ › ’±R õ∂Ó¬…˚˛ Ê√±ø·À˚˛ ŒÓ¬±˘± øÚÓ¬±ôL õ∂À˚˛±Ê√Úº ’±Rœ˚˛-¬ı±g¬ıÀfl¡ ø‰¬ÚÀÓ¬ ø˙‡À¬ı±º ’±˜±À√¬ı˛ ˙øMê√
Œ˚‡±ÀÚ ˘≈øfl¡À˚˛ Ô±Àfl¡ ¬Û¬ı˛¬ıÓ«¬œ õ∂Ê√Àij¬ı˛ ø˙鬱 › fl≈¡˜≈√¬ı˛?Ú √±¸º Œ¸˝◊√ø√Ú fl‘¡¯ûfl¡±ôL ¬ø¬ıù´±¸› ’±˜¬ı˛± ˚Ó¬ø√Ú øÚÀÊ√À√¬ı˛ fl¡±Ê√Àfl¡ øÚÀÊ√¬ı˛± ¸=À˚˛¬ı˛ ˜La › ’±RøÚˆ«¬¬ı˛Ó¬±¬ı˛ ˙¬ÛÔ ø˙ø‡À˚˛ÀÂ√
Œõ∂¬ı˛Ì±º ¤˝◊√ ’±À˘±‰¬Ú±¬ı˛ qèÀÓ¬˝◊√ ¬ıÀ˘ ¬ı˛±ø‡, &ø˘ø¬ıX ˝√√À˚˛øÂ√À˘Ú ¤¬ı— 24 ¬ıÂ√¬ı˛ ’Ó¬…ôL ø¬ıù´±¸À˚±·… fl¡À¬ı˛ Ó≈¬˘ÀÓ¬ Ú± ¬Û±¬ı˛À¬ı± Ó¬Ó¬ø√Ú ¸¬ı ¬ıg≈¬ı˛ ¬ÛÀÔ ¬ıg≈Qº ¸˜ô¶ ¸±•x√±ø˚˛fl¡Ó¬±¬ı˛
’±˜¬ı˛± fl¡Ô± ¬ı˘øÂ√ ˜±Ó‘¬ˆ¬±¯∏±¬ı˛ ’øÒfl¡±¬ı˛ øÚÀ˚˛ñ fl¡©Ü¸±Ò… Ê√œ¬ıÚ ˚±¬ÛÀÚ¬ı˛ ¬Û¬ı˛ 1985 ¸±À˘ Ó“¬±¬ı˛ fl¡±Ê√˝◊√ øÚ¬ı˛Ô«fl¡ ˝√√À˚˛ ˚±À¬ı/ Œ¬ı¬ı˛±Ê√±˘ ø“√Àάˇ ¬ı±—˘±ˆ¬±¯∏±¬ı˛ ‹øÓ¬˝√√…¬ı±˝√√œ
Œ¸‡±ÀÚ Œfl¡±Ú ø¬ıÀ˙¯∏ ˆ¬±¯∏±¬ı˛ õ∂øÓ¬ ’±Ú≈·Ó¬… Ú˚˛, ˜‘Ó≈¬… ˝√√˚˛º Œ¸ø√Ú ˜±¬ı˛±Rfl¡ˆ¬±À¬ı ’±˝√√Ó¬ ˝√√À˚˛ÀÂ√Ú ˝◊√—À¬ı˛Ê√¬ı˛± ˆ¬±¬ı˛Ó¬¬ı¯∏«Àfl¡ ¶§±ÒœÚ Œ‚±¯∏̱¬ı˛ ˜˝√√±ÚÓ¬±˚˛ ’±˜±À√¬ı˛ ¬Û±¬ı˛ ˝√√ÀÓ¬ ˝√√À¬ı ’±·±˜œ¬ ¸˜ô¶
¸±˜ø¢∂fl¡ ˜±Ú¬ıÊ√±øÓ¬¬ı˛ õ∂ÀÓ¬…Àfl¡¬ı˛ øÚÊ√¶§ ’±¬ı˛› ¬ıU ˜±Ú≈¯∏º ’±¬ı±¬ı˛ 1972 ¸±À˘ fl¡ø¬ı˛˜·À? ¸±ÀÔ ¸±ÀÔ 1947 ¸±À˘ ’±˜±À√¬ı˛ ¬ı±—˘± ‰¬Î¬ˇ±˝◊√ ά◊Ó¬¬ı˛±˝◊√ -- ¸Àe Ô±fl≈¡Ú ¸˜¢∂ ˜±Ó‘¬ˆ¬±¯∏±
˜±Ó‘¬ˆ¬±¯∏±¬ı˛ √±ø¬ıÀfl¡ ¸•ú±Ú Ê√±øÚÀ˚˛˝◊√ ’±˜±À√¬ı˛ ¤˝◊√ ˙ø˝√√√ ˝√√À˘Ú ø¬ıÊ√Ú ‰¬Sê¬ıÓ«¬œ [¬ı±2‰≈¬] ¤¬ı— 1986 ˆ¬±¯∏±ˆ¬±¯∏œ ˜±Ú≈¯∏À√¬ı˛ ‹fl¡…Àfl¡ øÂ√ißøˆ¬iß fl¡¬ı˛ÀÓ¬ ¬ı‘˝√» Œõ∂ø˜fl¡, ¸˜¢∂ Ê√±øÓ¬-Ò˜«-¸•x√±À˚˛¬ı˛ ¬ıUˆ¬±ø¯∏fl¡
øÚ¬ıÀg¬ı˛ ’¬ıÓ¬±¬ı˛Ì±º ’±˜¬ı˛± fl¡Ô± ¬ıø˘ ¬ı±—˘±˚˛, ¸±À˘ fl¡ø¬ı˛˜·À?˝◊√ ˙ø˝√√√ ˝√√À˘Ú ’±¬ı˛› ≈√íÊ√Ú ¬ıe Œˆ¬À„√√ øÓ¬Ú È≈¬fl¡À¬ı˛± fl¡À¬ı˛ ø√À˚˛ÀÂ√º ¬Û”¬ı«¬ı±—˘±Àfl¡ ˜±Ú≈¯∏º ¸˜¢∂ é≈¬^Ó¬±Àfl¡ ˆ≈¬À˘ ά◊øÚÀ˙¬ı˛ ø˙鬱
øÚ¬ıgøȬ› ø˘‡øÂ√ ¬ı±—˘± ˆ¬±¯∏±ÀÓ¬˝◊√, Ó¬±˝◊√ ˜”˘Ó¬ ø√À¬ı…µ≈ √±¸ [˚œq] › Ê√·ij˚˛ Œ√¬ıº ¤ Â√±Î¬ˇ±› ¸≈‰¬Ó≈¬¬ı˛ˆ¬±À¬ı ÒÀ˜«¬ı˛ ’Ê≈√˝√±ÀÓ¬ ¬Û”¬ı«¬Û±øfl¡ô¶±Ú Ú±À˜ ’±˜±À√¬ı˛ ¤ø·À˚˛ øÚÀ˚˛ ˚±fl¡ ø¬ıù´Ê√ÚœÚÓ¬±¬ı˛
’±˜±À√¬ı˛ ·øÓ¬˜≈‡ ¬ı±—˘±¬ı˛ ø√Àfl¡ Ô±fl¡À˘› ’±˙± fl¡ø¬ı˛˜·À?¬ı˛ ¬Û±Ô±¬ı˛fl¡±øµ¬ı˛ ’±À¬ı˛fl¡ ˚≈¬ıÓ¬œ ¸≈À¯û± ¬Û±øfl¡ô¶±ÀÚ¬ı˛ ’—˙ fl¡À¬ı˛ Œ√›˚˛± ˝√√À˚˛ÀÂ√, ˚± ’±√À˙«¬ı˛ ø√Àfl¡, Œ˚‡±ÀÚ ’±˜¬ı˛± ˝√√+√˚˛ ø√À˚˛
fl¡ø¬ı˛ Œfl¡Î¬◊ ’±˜±À√¬ı˛ ˜”˘…±˚˛ÀÚ ˆ≈¬˘ fl¡¬ı˛À¬ıÚ Ú±º ø¸Ú˝√√±› Ó“¬±À√¬ı˛ ø¬ı¯≈ûøõ∂˚˛± ˜ø̬Û≈ø¬ı˛ ˆ¬±¯∏±¬ı˛ √±ø¬ıÀÓ¬ ¬Û¬ı˛¬ıÓ«¬œfl¡±À˘ ¬ı±—˘±À√˙ Ú±À˜ ¶§±ÒœÚÓ¬± ’Ê«√Ú Î¬◊¬Û˘øt fl¡¬ı˛À¬ı±---- 븬ı±¬ı˛ ›¬ÛÀ¬ı˛ ˜±Ú≈¯∏ ¸Ó¬…,
’±˜±À√¬ı˛ ˜±Ó‘¬ˆ¬±¯∏± ’±Àµ±˘ÀÚ¬ı˛ ˝◊√øÓ¬˝√√±À¸¬ı˛ ¸¬ı˛fl¡±ø¬ı˛ ¬Û≈ø˘ø˙-&ø˘ÀÓ¬ ˙ø˝√√√ ˝√√À˚˛ÀÂ√Úº fl¡À¬ı˛ÀÂ√º ¬ıÀe¬ı˛ ˜”˘ ’—˙ ¬Ûø(˜¬ıe ˝√√À˚˛ ø·À˚˛ÀÂ√ Ó¬±˝√√±¬ı˛ ›¬ÛÀ¬ı˛ Ú±˝◊√íº Ó¬±˝◊√ ‘√5fl¡ÀF ά◊2‰¬±¬ı˛Ì fl¡ø¬ı˛
qè ¸y¬ıÓ¬ Œ¸˝◊√ 1905 ¸±À˘¬ı˛ ¬ıeˆ¬e ’±¸±À˜¬ı˛ ˆ¬±¯∏± ’±Àµ±˘ÀÚ Œfl¡¬ı˘ ¬ı¬ı˛±fl¡ ¤¬ı— ¬ÛΩ±¬ı˛ ≈√˝◊√ ¬Û±À¬ı˛¬ı˛ Œ√˙ ¤-¬Û±¬ı˛ ¬ı±—˘± ›-¬Û±¬ı˛ ’±˜±À√¬ı˛ ˙¬ÛÔ---¸fl¡˘ ˜±Ú≈À¯∏¬ı˛ ˜±Ó‘¬ˆ¬±¯∏±¬ı˛
’±Àµ±˘ÀÚ¬ı˛ õ∂øÓ¬¬ı±√ ŒÔÀfl¡˝◊√º Œ¸ ’±Àµ±˘ÀÚ¬ı˛ ά◊¬ÛÓ¬…fl¡±˝◊√ qÒ≈ Ú˚˛, ¬ıËp¡¬Û≈S ά◊¬ÛÓ¬…±fl¡±˚˛› ’ÀÚfl¡ ¬ı±—˘± ¬ıÀ˘ ø‰¬ø˝êÓ¬ ˝√√À˚˛ÀÂ√º øfl¡c ά◊M√¬ı˛ ¬Û”¬ı«±=À˘¬ı˛ ’øÒfl¡±¬ı˛ ¤fl¡±ôL˝◊√ Ê√ij·Ó¬, Ó¬±˝◊√ Œ¸‡±ÀÚ Œfl¡±Ú
˝◊√øÓ¬˝√√±¸ ’±˜±À√¬ı˛ õ∂ˆ¬±ø¬ıÓ¬ fl¡¬ı˛À˘› ’±Ê√ ¤‡±ÀÚ ¬ı±„√√±ø˘ ø˝√√µ≈ ˙ø˝√√√ ˝√√À˚˛ÀÂ√Ú, Œ¸ ’¬ı√±Ú› fl¡˜ ¬ı±„√√±ø˘¬ı˛± øÂ√˘ ¬øÚè¬Û±˚˛ º ¬ı˛¬ıœfÚ±Ô√√ ¤ ¬’=À˘¬ı˛ ¬ı˛fl¡˜ ’±¬Û¸ Ú˚˛  , ’±R¸•ú±Ú ¬ı˛é¬±¬ı˛ õ∂À˚˛±Ê√ÀÚ
¶§ä ¬Ûø¬ı˛¸À¬ı˛ Œ¸ √œ‚« ’±À˘±‰¬Ú±˚˛ ˚±ø26√ Ú±º Ó¬À¬ı &èQ¬Û”Ì« Ú˚˛/ Ú±˜ À√Ú ë÷˙±Ú ¬ı±—˘±íº ¤¬ı˛ ˜ÀÒ… øS¬Û≈¬ı˛± ’±Rø¬ı¸Ê«√ÀÚ› ’±˜¬ı˛± õ∂dÓ¬º Œ¸È¬±˝◊√ Œ˝√√±fl¡
1947 ¸±À˘¬ı˛ Œ√˙ˆ¬±· ’±˜±À√¬ı˛ Œ˚ˆ¬±À¬ı ø¬ıÒ√ıô¶ ’±ø˜ ¬ı…øMê√·Ó¬ˆ¬±À¬ı ¤fl¡È≈¬ ’±À¬ı·õ∂¬ıÌ Ô±fl¡À˘› Œ¸˝◊√ ¶§Ó¬La ¬ı˛±ÀÊ√… ¬ı±—˘± ˆ¬±¯∏±¬ı˛ Œfl¡±Ú ’±˜±À√¬ı˛ ˜Ú≈¯∏…ÀQ¬ı˛ õ∂Ò±Ú ¬Ûø¬ı˛‰¬˚˛º

’øô¶Q ά◊øÚÀ˙¬ı˛ ¸”˚«
Œ√¬ı±ø˙¸ ¸±˚˛Ú ‰¬Sê¬ıÓ«¬œ
õ∂̬ı ¬ı˛±˚˛ Œ‰¬ÃÒ≈¬ı˛œ
Œ˜‚-˜~±À¬ı˛ ‚≈˜ ˆ¬±À„√√ ’ø¢ü˚≈À·¬ı˛ fl‘¡¯û‰”¬Î¬ˇ±¬ı˛ ¬ı±À¬ı˛± ˜±À¸˝◊√ ¸g…± Ú±À˜
’ˆ¬±·± ¬ı¬ı˛±fl¡ ’±˙±˚˛ ’±ÀÂ√ ’¬ı«±‰¬œÚ ˜≈‡¬Û≈άˇ±¬ı˛º ¬ı±À¬ı˛± ˜±À¸˝◊√ Œˆ¬±¬ı˛ ˝√√˚˛,
õ∂ô¶¬ı˛ ˚≈· ˆ¬±À˘±˝◊√ øÂ√˘ øÂ√˘ Ú± ÀÓ¬± ø¬ıÀ√ø˙ŒÚ±øÈ«¬¸º qÒ≈ ά◊øÚÀ˙¬ı˛ ¸”˚« -
Œfl¡Ã˜√ Ê√À˘ øÙ¬¬ı˛øÓ¬ Ȭ±ÀÚ ¶§À√˙œ˚˛±Ú±¬ı˛ ŒÎ¬e≈ Úø¬ı¸º ’Ú…¬ı˛fl¡˜ - ¬ı±0˚˛ ...
‚̬ı¯∏«Ì √±¬ı√±À˝√√ õ∂øÓ¬ø√Ú Î¬◊Ê√±Î¬ˇfl¡¬ı˛±º
¬ıø˘¬ı˛ Â√À˘ ˝◊√À˜˘ ¬Û±Í¬±˚˛ fl¡äÀ˘±Àfl¡¬ı˛ øÚÓ¬… ˜Î¬ˇ±º
fl“¡±È¬± Ó¬±À¬ı˛ ’±˘¬ÛÚ± Œ√˚˛ ˘øÑ ¬ıά◊À˚˛¬ı˛ ά◊¯û ’±√¬ı˛º fl¡±√±˜˚˛ ¬ÛÔ - õ∂Ó¬…˚˛œ,
¸¬ı«Ú±À˙¬ı˛ ˝√√Ó¬…±&À˘±˚˛ Œˆ¬—ø‰¬ fl¡±ÀȬ ë˙±¸fl¡í ¬ı“±√¬ı˛º fl¡±Í¬ Ù¬±È¬± Œ¬ı˛±√ ˙¬ÛÀÔ¬ı˛ ’±&Ú,
Ó¬±ø¬ı˛‡ ’±À¸ ŒÓ¬˘À˜À‡ ’±Ê√ Œˆ¬Ê√± ˜±øÈ«¬¬ı˛ ·Àg Ù¬±&Úñ ≈√À˚«±À·¬ı˛ ¬ı‘ø©Ü - ÷ù´À¬ı˛¬ı˛
Ê√Ê«√ø¬ı˛Ó¬ ¬Û±Ó¬±˚˛ ¬Û±Ó¬±˚˛ ;˘ÀÂ√ Œ√À‡± ˆ¬À˚˛¬ı˛ ’±&Úº ˆ¬±˘¬ı±¸± -
˜≈À‡±˙ ¬Ûάˇ± ¬Û≈‰¬Àfl¡&À˘± ø¸øiß ¬ı±Ú±˚˛ ˜‘Ó≈¬… ¸‡±¬ı˛
ά◊øÚ˙˜˚˛ ¤˝◊√ ¬Û√ø‰¬˝ê
¤fl¡È≈¬ ¬ı“±ø‰¬ ’Ú≈ ˝◊√26√±˚˛ ’À¬Û鬱¬ı˛Ó¬
Œ˙¯∏ Œ√‡±¬ı˛º ·À¬ı« ø˝√√¬ı˛ij˚˛ ...º
15

˙ø˝√√√ ¶ú¬ı˛ÀÌ,
’±¬ÛÚ ˜¬ı˛ÀÌ ¬ı˛Mê√
Ÿ¬Ì Œ˙±Ò fl¡¬ı˛
Œ˝√√±ÀȬ˘
˝◊√À˘±¬ı˛±
flv¡±¬ı Œ¬ı˛±Î¬ƒ√,
ø˙˘‰¬¬ı˛  . 788001
16
ˆ¬±¯∏± ˙ø˝√√√ Œ¶Ü˙Ú ø˙˘‰¬¬ı˛-¤¬ı˛ Ú±˜fl¡¬ı˛À̬ı˛ ˘Î¬ˇ±˝◊√

ˆ¬±¯∏± ˙ø˝√√√À√¬ı˛ ¸|X ’øˆ¬¬ı±√Ú Ê√±Ú±˝◊√ ñ
GLOBAL ORGANISATION FOR
SOCIAL EMPOWERMENT (NGO)
Regd No. : RS/CA/243/M/159
Ramkrishna Pally, Itkhola, Silchar

President Secretary
Kallol Brata Chakraborty Tridip Kanti Paul
17
ˆ¬±¯∏± ˙ø˝√√√ Œ¶Ü˙Ú ø˙˘‰¬¬ı˛-¤¬ı˛ Ú±˜fl¡¬ı˛À̬ı˛ ˘Î¬ˇ±˝◊√

’˜¬ı˛ ά◊øÚÀ˙¬ı˛ ’±R˜˚«±√±¬ı˛ ˘Î¬ˇ±˝◊√À˚˛ ’±ø˜› ¸—À˚±X±

¸˜œ¬ı˛ Œ¬ı±¸
øά, ¤˜, flv¡±¬ı Œ˜•§±¬ı˛, ¤˘,’±˝◊√, ø¸, ’±˝◊√, ø˙˘‰¬¬ı˛,
Ó¬±¬ı˛±¬Û≈¬ı˛, ø˙˘‰¬¬ı˛ – 788003
18
ˆ¬±¯∏± ˙ø˝√√√ Œ¶Ü˙Ú ø˙˘‰¬¬ı˛-¤¬ı˛ Ú±˜fl¡¬ı˛À̬ı˛ ˘Î¬ˇ±˝◊√

ˆ¬±¯∏± ˙ø˝√√√À√¬ı˛ ¸|X ’øˆ¬¬ı±√Ú Ê√±Ú±˝◊√ ñ

¤Ú ¤Ù¬ Œ¬ı˛˘›À˚˛ ¤˜õ≠ø˚˛Ê√ ˝◊√ά◊øÚ˚˛Ú
ø˙˘‰¬¬ı˛
19
ά◊øÚ˙ ø˙ø‡À˚˛ÀÂ√ ’¸±•x√±ø˚˛fl¡ ¬ıUˆ¬±ø¯∏fl¡ ¬ı±„√√±ø˘˚˛±Ú±
ά◊øÚÀ˙ Œ˜ õ∂¸±√œ
¬ıËÊ√øfl¡À˙±¬ı˛ Œ·“±Î¬ˇ
˘ÑœÚ·¬ı˛, ˝√√±˝◊√˘±fl¡±øµ
Œ√À¬ı˙ ͬ±fl≈¡¬ı˛
¬ı±—˘± ’±˜±¬ı˛
˜≈À‡¬ı˛ ˆ¬±¯∏±
˝√√ͬ±» Œfl¡Ú ’±&Ú ¬Û±ø‡ Ù¬±&Ú Œ¬ı˘±˚˛ Ô±˜±À˘± ·±Ú∑
¬ı±—˘± ’±˜±¬ı˛ ø√˙±
¬ı±—˘± ’±˜±¬ı˛ ’±˙±-ˆ¬¬ı˛¸±, Œfl¡±Ú øÚ¯∏±À√¬ı˛ ø¬ı¯∏±√ Ó¬œÀ¬ı˛ ø¬ıX ˝√√˘ ¸≈À¬ı˛¬ı˛ ¬ı±·±Úº
¬ı±—˘± ’±˜±¬ı˛ ø¬Û¬Û±¸± ˆ¬±¸ÀÂ√ Ê√À˘ ¤fl¡Ó¬±¬ı˛± fl¡±¬ı˛
¬ı±—˘± ’±˜±¬ı˛ ŒÚ˙±º ô¶t ˝√√˘ ¬ı¸ôL-¬ı±˝√√±¬ı˛
Ú±ø‰¬ -·±˝◊√ fl¡Ô± ¬ıø˘
’±·˜Úœ ŒÂ√Àάˇ õ∂¸±√ ˝√√ͬ±» Œfl¡Ú ·±˝◊√˘ ˆ¬±¸±Úº
ŒÚ˝◊√ Œfl¡±Ú ’øˆ¬˘±¯∏,
¬ı˛¬ıœf-ÚÊ√è˘-¸≈fl¡±ôL
¤ ˆ¬±¯∏±ÀÓ¬˝◊√ fl¡À¬ı˛ÀÂ√Ú
¸±ø˝√√Ó¬… ¸±ÒÚ±, ά◊Àͬ±Ú Ê≈√Àάˇ Â√øάˇÀ˚˛ ’±ÀÂ√ ¸±ø¬ı˛µ± Œ‡±˘ Ò±˜¸± ˜±√˘
ŒÓ¬˜Ú˝◊√ ¬ıøÇÀ˜¬ı˛
˘±Î¬◊ ¤¬ı˛ ˜±‰¬±˚˛ ¸±-Œ¬ı˛-˜±-¬Û± Œ√˙ ¬ı±Ê√±À˘± ’fl¡±˘ ¬ı±√˘
˝√√±Ê√±¬ı˛ ¬ı˛‰¬Ú±º
¬ı±—˘± ’±˜±¬ı˛ ˜±Àͬ ‚±ÀȬ Œfl¡±Ú ¬Û±·À˘¬ı˛
˜≈À‡¬ı˛ ˆ¬¯∏± ¸≈¬ı˛ ¬Û±›˚˛± ˚±˚˛ ’±À˜¬ı˛ Œ¬ı±À˘
¬ı±—˘± ’±˙±-ˆ¬¬ı˛¸±º ’±˙±¬ı¬ı˛œ Œ·À˚˛ ¬ı±Î¬◊˘ Œfl¡±Ê√±·¬ı˛œ ¬ı˛±øS Ê√±·±Ú
∆˙˙¬ı ŒÔÀfl¡ ¬ı±Ò«fl¡…
˜±À˚˛¬ı˛ fl¡ÀF ‰¬À˘ ’±¸±
Œ˜È¬±˚˛ é≈¬Ò± Œ˜È¬±˚˛ ø¬Û¬Û±¸±º
¤˝◊√-ŒÓ¬± ’±˜±¬ı˛ ·e± ¬ı¬ı˛±fl¡ ¬ÛΩ± ’“±Àfl¡Ú ˚±ø˜Úœ ¬ı˛±˚˛ ˜¢ü Ó≈¬ø˘
˜≈À‡¬ı˛ ˆ¬±¯∏±, Œ¸˝◊√ Ê√À˘¬ı˛˝◊√ ’Ó¬˘ ø¬ıÀ¯∏ fl¡±ø˘µœ ˝√√˚˛ Ú˚˛±ÚÊ≈√ø˘
’±˜±¬ı˛ ˜±À˚˛¬ı˛
¤˜øÚ ÚÀ√˚˛ fl“¡±ø√À˚˛ ø˝√√˚˛±
˜≈À‡¬ı˛ ˆ¬±¯∏± ¬ı±—˘±º
˜±À˚˛¬ı˛ ˆ¬±¯∏± ¬ı˛é¬±ÀÔ« ‚¬ı˛ ŒÂ√ÀάˇÀÂ√Ú ¿˝√√øA˚˛±
˙˝√√œÀ√¬ı˛ ¬ı˛Mê√√±Ú, õ∂¸±√ ¬ıÀ˘ Î≈¬¬ıøfl¡ Œ¬ı±À˘, ë˚±ø26√ ’±ø˜, ’±¬ÛøÚ ’±·±Úíº
19 Œ˜ 19 Œ˜
Ô±fl¡À¬ı ’•°±Úº

ˆ¬±¯∏ ± ˙ø˝√√√À√¬ı˛ ¸|X ’øˆ¬¬ı±√Ú Ê±√Ú±˚˛

¬ı˛+¬Û˜
¸±˜±øÊ√fl¡ › ¸±—¶‘®øÓ¬fl¡ ¸—¶ö±
ø˙˘‰¬¬ı˛-788001
20
ˆ¬±¯∏± ˙ø˝√√√ Œ¶Ü˙Ú ø˙˘‰¬¬ı˛-¤¬ı˛ Ú±˜fl¡¬ı˛À̬ı˛ ˘Î¬ˇ±˝◊√
21
ά◊øÚ˙ ø˙ø‡À˚˛ÀÂ√ ’¸±•x√±ø˚˛fl¡ ¬ıUˆ¬±ø¯∏fl¡ ¬ı±„√√±ø˘˚˛±Ú±
˚“±¬ı˛± ‰¬À˘ Œ·ÀÂ√ ’±˜±À√¬ı˛ ˙¬ÛÔ
˜œ¬ı˛± ˆ¬A±‰¬±˚« ˜U˚˛± Œ‰¬ÃÒ≈¬ı˛œ

¬ı±˘±èÌ ¬ı˛±À· Ú¬ı ÿ¯∏± Ê√±À· Ê√œ¬ıÀÚ¬ı˛ ·˝√√Ú ·ˆ¬œÀ¬ı˛ ¬ı˛±Ó¬ø√Ú
’±¬ı±¬ı˛ ˝√√˚˛ ¤fl¡ Œˆ¬±¬ı˛, ’øô¶ÀQ¬ı˛ ¸—fl¡È¬ ’±À˘± ’“±Ò±À¬ı˛ Œ√±À˘,
ø¬ı¯∏±√ ¬Û±ø‡ ·±˚˛ Œ√±À˘ Œ˜À‚ Ϭ±fl¡± ’±fl¡±˙
ˆ¬±¯∏± Ê√ÚÚœ¬ı˛ fl¡èÌ ·±Ú ’±¬ı˛ ø¬ıÒ√ı—¸œ Á¬Î¬ˇ,
’±˜±À√¬ı˛ ø˝√√˜±ø˚˛Ó¬ ∆‰¬Ó¬ÀÚ…¬ı˛ ¡Z±À¬ı˛
’±¬ÛÚ±À¬ı˛ ø¬ıø˘À˚˛ ø√À˚˛
Ó¬¬ı≈ øÚ–˙s Â√±˚˛±¬Û±ÀÓ¬
˚“±¬ı˛± ‰¬À˘ Œ·ÀÂ√ ›¬Û±À¬ı˛ ¤fl¡±√˙ ˙ø˝√√À√¬ı˛± ø¶ö¬ı˛ ø‰¬ÀS
Œ¬ı˛À‡ Œ·ÀÂ√ ·ˆ¬œ¬ı˛ √œ‚«ù´±¸ ’‰¬˘ ’Úάˇº
Œˆ¬±À¬ı˛¬ı˛ ¬ı±Ó¬±À¸, ¤˝◊√ ø¬ı¬ı˙Ó¬± Œˆ¬À„√√
˜¬ı˛qø˜ Ù≈¬À˘¬ı˛ ¬Û±Ó¬±¬ı˛ ’±Î¬ˇ±À˘ ˜≈‡¬ı˛ ˝√√›˚˛±¬ı˛ ø√Ú ¸”À˚«¬ı˛ ά±Àfl¡
fl‘¡¯û‰”¬Î¬ˇ± Œ¬ı√œÓ¬À˘ ¤fl¡˜≈Àͬ± Â√±˝◊√º ’±˜±À√¬ı˛ õ∂±À̬ı˛ ’±˙± ˜±Ú≈À¯∏¬ı˛ fl¡±ÀÂ√
¬Û≈“ÀÓ¬ Œ·ÀÂ√ ¸—¢∂±˜œ ¬ıœÊ√ ˆ¬±¬ıœ ¸y±¬ıÚ±¬ı˛ Â√ø¬ı ’“±Àfl¡º
˚± ŒÔÀfl¡ Ù¬˘À¬ı ’±À˘±¬ı˛ Ù¬¸˘ ˆ¬±¯∏± ˙ø˝√√√ Œ¶Ü˙ÀÚ ·±Î«¬
¬ı¬ı˛±Àfl¡¬ı˛ ¸¬ı≈Ê√ ¬ÛÓ¬±fl¡± Œ√±˘±˚˛
¬ıÀ˘ Œ·ÀÂ√, Ê√œ¬ıÚ øÚÀ˚˛ ¤ø·À˚˛ ‰¬À˘±
˚±Sœ¬ı˛ fl¡˘¬ı˛À¬ı ˚±S±¬ı˛ ·øÓ¬
fl¡KI◊fl¡˜˚˛ ¬ÛÀÔ ø√ÀÚ ø√ÀÚ qÒ≈ Œ¬ıÀάˇ ˚±˚˛º
øÚá≈¬¬ı˛ ¸˜À˚˛¬ı˛ ¸±ÀÔ ¸—¢∂±˜ fl¡À¬ı˛± ø˙˘‰¬¬ı˛ Œ¶Ü˙ÀÚ¬ı˛ ˆ”¬À·±˘ ¬Û±åI◊±À˘›
”√À¬ı˛ ŒÍ¬À˘ √±› ¸˜ô¶ ¬ı±Ò± ø¬ı¬Û˚«˚˛º Ú±˜ ø¶ö¬ı˛ ’±ÀÂ√
ά◊8˘ ˝√√À˚˛ ά◊Í≈¬fl¡ ‹øÓ¬À˝√√…¬ı˛ ¬Û¬ı˛±· Œ˜À‡ ’±˜¬ı˛±
ˆ¬±¯∏± Ê√ÚÚœ¬ı˛ ˜≈‡º ˙¬ÛÔ øÚÀ˚˛øÂ√ ¤fl¡±√˙ ˙ø˝√√À√¬ı˛ fl¡±ÀÂ√º

˙ø˝√√√Q
ø√˘œ¬Ûfl¡±øôL ˘¶®¬ı˛ Ê√ijˆ”¬ø˜
Œfl¡Î¬◊ ’±RÓ¬…±· fl¡¬ı˛À˘˝◊√ øÓ¬øÚ ˙ø˝√√√ ˝√√À˚˛ ˚±Ú Ú± ¸Ó¬…øÊ√» ¬ı¸≈ Ê√˚˛
Ó“¬±¬ı˛ ’±R√±ÀÚ¬ı˛ øˆ¬ÀȬÀÓ¬ ÷˙±Ú ø√À˚˛ Ó¬À¬ı˝◊√ ’±ø˜ ˆ¬±À˘±¬ı±¸±¬ı˛ Ú±˜ ·±Ú fl¡À¬ı˛
˙ø˝√√√Q Œ√˚˛± ˚±˚˛ ø¬ıÀù´¬ı˛ ¬ı≈Àfl¡ ŒÓ¬±˜±¬ı˛ Â√ø¬ı ’“±fl¡ÀÓ¬ ‰¬±˝◊√º
’±ø˜ ˆ¬±À˘±¬ı±¸±˚˛ ˆ¬±À˘±¬ı±¸±˚˛
Œ‰¬Ó¬Ú±¬ı˛ ˝◊√Ȭ
¬ı±Î¬◊À˘¬ı˛ ¬ÛÔ ÒÀ¬ı˛ ˝“√±È¬ÀÓ¬ ‰¬±˝◊√º
Œ¬ı±ÀÒ¬ı˛ fl¡—øSêȬ
’±ø˜ ˆ¬±À˘±¬ı±¸±¬ı˛ ·±ÀÚ ·±ÀÚ
Œõ∂¬ı˛Ì±¬ı˛ ø¸À˜KI◊ ¬› ¬ı±˘≈ÀÓ¬
Œ¸±2‰¬±¬ı˛ ’±À˘±Î¬ˇÀÚ ˆ“¬±øȬ˚˛±ø˘¬ı˛ ¸≈À¬ı˛ ŒÓ¬±˜±˚˛ ά±fl¡ÀÓ¬ ‰¬±˝◊√º
˘é¬…˜≈‡œ Ê√˘-Ó¬±¬Û-˝√±›˚˛±˚˛ ¸¬ı≈Ê√ ¬Û±˝√√±Àάˇ¬ı˛ ¬ı≈Àfl¡ ÷˙±ÀÚ¬ı˛ Œfl¡±ÀÌ----
Ó“¬±À√¬ı˛ øÚ˜«±Ì Ê√ijˆ”¬ø˜ÀÓ¬ ŒÓ¬±˜±˚˛ ‡≈“ÀÊ√ ¬Û±˝◊√º
’±ø˜ ˆ¬±À˘±¬ı±¸±¬ı˛ ·ˆ¬œ¬ı˛ ¸±·À¬ı˛¬ı˛ Ê√À˘
˚“±À√¬ı˛ ˜‘Ó≈¬…¬ı˛ ¬ÛÀ¬ı˛˝◊√ õ∂fl‘¡Ó¬ Ê√œ¬ıÚ qè ˝√√˚˛ ŒÏ¬Î¬◊-¤¬ı˛ Ó¬±À˘ Ó¬±À˘ Î≈¬¬ıÀÓ¬ ‰¬±˝◊√ºº
Ó“¬±¬ı˛±˝◊√ ˙ø˝√√√
Ó“¬±À√¬ı˛ ¬ı“±‰¬± › ¬ıάˇ ˝√√À˚˛ ›Í¬± ø˜øÂ√À˘¬ı˛ ¬ÛÔ ÒÀ¬ı˛ ’±˜±¬ı˛ ˜±Ó‘¬ˆ¬±¯∏±---
·ÌÀ√¬ıÓ¬±¬ı˛ q|”¯∏±˚˛ ¬ı˛±Ê√ÚÓ«¬fl¡œ¬ı˛ ’±¢∂±¸ÀÚ ˆ¬±¯∏± ’±˜±¬ı˛ ø√À˙˝√√±¬ı˛±º
˜”˘…±˚˛ÀÚ¬ı˛ √≈À*
õ∂øÓ¬¬ı±À√¬ı˛ ’±&Ú ŒÊ√ÀÚ ’±˜±¬ı˛ ¶§õüˆ”¬ø˜---
’±√À˙«¬ı˛ ¬Û≈ø©Ü¬
’¸˝√√±˚˛ ’±˜±¬ı˛ øõ∂˚˛ Ê√ijˆ”¬ø˜ºº
¤¬ı—
õ∂À˚˛±À·¬ı˛ ¬ı˛Mê√ › ’±ôLø¬ı˛fl¡Ó¬±˚˛ ŒÓ¬±˜±¬ı˛ ˝√√±Ó¬ ÒÀ¬ı˛ ≈√-Œ‰¬±‡ ¶§õüˆ¬À¬ı˛
Ê√ijˆ”¬ø˜ ά◊Àͬ “√±Î¬ˇ±› ¸±˝√√¸ fl¡À¬ı˛º
Ù“¬±¬Û± Ù≈¬À˘¬ı˛ ˜±˘±˚˛ Ó“¬±À√¬ı˛ ù´±¸ èX ˝√√˚˛ ˚ø√ Ó≈¬ø˜ ¸±˝√√¸ √±› ¸ÀÙ¬√ fl¡…±Úˆ¬±À¸
¬Û”Ê√±˚˛ ŒÊ√À· ›Àͬ ˜‘Ó≈¬¬ıœÊ√ Œ·è˚˛±¬ı˛ ¬ı˛— ø√À˚˛, ¸¬ı≈ÀÊ√¬ı˛ ˜Ú “√≈ÀÓ¬ ‰¬±˝◊√º
Œ˚˜Ú ’±˜±À√¬ı˛ ˜˝√√±¬Û≈è¯∏·Ì Ò±˜±˝◊√˘, ·±Ê√œ¬ı˛ ¸≈À¬ı˛, ¬ı˛ø¬ıͬ±fl≈¡¬ı˛ ÚÊ√è˘-¤¬ı˛ ·±Ú
¬Û”øÊ√Ó¬ ˝√√ÀÓ¬ ˝√√ÀÓ¬ ¤fl¡È¬± ¸˜˚˛ ¤À˘ ÷ù´¬ı˛Q Œ¬ÛÀ˚˛ ˚±Úº ø¬ıÀù´¬ı˛ ¬ı≈Àfl¡ Ê√ijˆ”¬ø˜¬ı˛ Ú±˜ ø˘‡ÀÓ¬ ‰¬±˝◊√º
22

ø˙˘‰¬¬ı˛ ¬Û≈¬ı˛¸ˆ¬±
23
¬ı˛ÀMê√¬ı˛ õ∂øÓ¬¬ı±√ ά±Àfl¡ ø˙˘‰¬¬ı˛
∆˙À˘Ú ¸±˝√√± ø¬ıfl¡±˙ ¬ıÀµ…±¬Û±Ò…±˚˛
[Ê√˘¬Û±˝◊√&øάˇ]
˚±À¬ı± Ú±∑ ˚±À¬ı±˝◊√ ˚±À¬ı± - ’±˜¬ı˛± ø˙˘‰¬À¬ı˛ÀÓ¬
’±˜±¬ı˛ Œ√À˝√√¬ı˛ õ∂øÓ¬øȬ Ò˜Úœ ˜±À˚˛¬ı˛ ¬ı˛ÀMê√ ·Î¬ˇ± ’±˜±À√¬ı˛ ˚À鬬ı˛ ÒÚ Œ¸‡±ÀÚ˝◊√ ˘≈øfl¡À˚˛ ’±ÀÂ√,
Ó¬±˝◊√ÀÓ¬± Œ¸‡±ÀÚ øÚÓ¬… ¸‰¬˘ ˜±À˚˛¬ı˛˝◊√ Œ¸ ›Í¬±¬Ûάˇ± ›¬ı˛± Œ˚ Œ˚˛ ¬Û±˝√√±¬ı˛± ‹ Œ˚ ¤·±À¬ı˛±Ê√Ú±
Ú±øάˇÀÓ¬ Œ˘À·ÀÂ√ ˜±Ó‘¬À¶ßÀ˝√√¬ı˛ ø‰¬¬ı˛ ¸Ú±Ó¬Ú Ȭ±Ú Ó¬±À√¬ı˛˝◊√ Œ√‡ÀÓ¬ ¸À¬ı ø˙˘‰¬À¬ı˛ ¸¬ı ˚±¬ı Ú±∑
˚±À¬ı± Œ¬ı˛ ¸¬ı±˝◊√ ˚±À¬ı± ’±˜¬ı˛± ø˙˘‰¬À¬ı˛ÀÓ¬
’ø¢üÀÓ¬ Œ√˝√ Â√±˝◊√ ˝√√˚˛ Ó¬¬ı≈ Ú±øˆ¬˜”À˘ Ô±Àfl¡ õ∂±Ì ·À¬ı«¬ı˛ ¬ı±—˘±ˆ¬±¯∏± ¸±Ê√±ÀÓ¬ Ú±Ú± ˙±À‡,
˜±À˚˛¬ı˛ ’±√¬ı˛ ˜±À˚˛¬ı˛ ’“±‰¬˘ ”√¬ı˛ ŒÔÀfl¡ ά±Àfl¡ fl¡±ÀÂ√ ø˙˘‰¬À¬ı˛¬ı˛ ˆ¬±¯∏±¬ı‘é¬ Œ√À˙¬ı˛˝◊√ ˜±Ú≈¯∏ Œ√À‡
˝√√±›˚˛±¬ı˛ øÚ˙±Ú ¬ÛÓ¬±fl¡± ›Î¬ˇ±˚˛ ά±À˘ ά±À˘ ·±ÀÂ√ ·±ÀÂ√ ˆ¬±¯∏±¬ı˛˝◊√ ·¬ı« ˆ¬À¬ı˛ Ó¬±À√¬ı˛˝◊√ ˜ÀÚ ¬ı˛±À‡º
˚±À¬ı± Œ·± ¸¬ı±˝◊√ ˚±À¬ı± ’±˜¬ı˛± ø˙˘‰¬À¬ı˛ÀÓ¬
õ∂fl‘¡øÓ¬ ¸¬ı≈Ê√ ¬ı˛— ¬Û±åI◊±˚˛ ÚÓ≈¬ÀÚ¬ı˛ ¬ı˛+À¬Û ¬ı˛+À¬Û
Œ˚‡±ÀÚ ¸Ó¬…±¢∂˝√œ ˆ¬±¯∏±¬ı˛˝◊√ Ê√±Ú±Ú Ó¬À¬ı˛,
˜±Ó‘¬À¶ßÀ˝√√¬ı˛ Œ·±¬ÛÚ Œ¸ õ∂œøÓ¬ fl¡±ÀÂ√ ά±Àfl¡ ‰≈¬À¬Û ‰≈¬À¬Û Ó¬±¬ı˛±¬Û≈¬ı˛ Œ¬ı˛˘ Œ¶Ü˙ÀÚ øÂ√˘ ¬ıÀ¸ ˆ¬±¯∏±¬ı˛ ¬ÛÀ¬ı˛
¬ı±¸ôLœ Ù≈¬À˘ ø˜ø©Ü ’±À¬ı˙ Œ‡À˚˛ ˚±˚˛ ·±À˘ ‰≈¬À˜± ˝√√ͬ±»˝◊√ ‰¬˘À˘± &ø˘ Ó¬±À√¬ı˛˝◊√ Á¬±Á¬¬ı˛± fl¡À¬ı˛º
Œ˜Ã¸≈˜œ ˝√√±›˚˛± Œõ∂˜˜˚˛ ŒÂ“√±˚˛± ¬ıÀ˘ ›À¬ı˛ Œ¸±Ú± ‚≈À˜± ˚±À¬ı± ¸À¬ı ¸¬ı±˝◊√ ˚±À¬ı± ’±˜¬ı˛± ø˙˘‰¬À¬ı˛ÀÓ¬
¤fl¡¯∏øA¬ı˛ ά◊øÚÀ˙ Œ˜ Œfl¡ ’±˜¬ı˛± ˜ÀÚ Œ¬ı˛À‡,
Œ˜‚˜~±À¬ı˛ fl¡è̱˚˛ ˆ¬À¬ı˛ |±¬ıÀ̬ı˛ Œ˜‚ ¬ı˛±ø˙ Œ˚‡±ÀÚ ¬ı±—˘± ˆ¬±¯∏± ¬ı˛±‡ÀÓ¬ ·¬ı« ˆ¬À¬ı˛
¬ı¯∏«±ø¬ıµ≈ ’|n∏ ¸±˚˛À¬ı˛ ¬ıÀ˘ ¤À¸± Œõ∂À˜ ˆ¬±ø¸ õ∂±Ì Œ√˚˛ ¤·±À¬ı˛± ˙˝√√œ√ ¬ı±—˘± ˜±À˚˛¬ı˛ fl“¡±À‡º
ˆ¬±À˘±¬ı±¸±¬ı±ø¸ fl¡Ó¬ ˝√√±¸±˝√√±ø¸ ¶ß±Ú ˝√√À˚˛ ˚±˚˛ Á¬Àάˇ ˚±À¬ı± Ú±∑ Œ˚ÀÓ¬˝◊√ ˝√√À¬ı ’±˜±À√¬ı˛ ø˙˘‰¬À¬ı˛ÀÓ¬
¬ı≈Àfl¡¬ı˛˝◊√ ¬ı˛Mê√ ø√À˚˛ ˆ¬±¯∏±¬ı˛ ˜±Ú ¬ı˛±‡À˘± ˚±¬ı˛±,
fl¡ø¬ı¬ı˛± ø˘À‡ÀÂ√ ’ÀÚfl¡ fl¡±¬ı… ¬ıU ¶ú‘øÓ¬ ˜ÀÚ fl¡À¬ı˛
ø¬ıÀù´¬ı˛˝◊√ õ∂Ô˜ Ú±¬ı˛œ ˙˝√√œ√ ‹ fl¡˜˘± ά±Àfl¡
fl¡±À˘± Œ˜‚ ’±À¸ ÷˙±ÀÚ¬ı˛ Œfl¡±ÀÌ Ó¬èÀ̬ı˛ ˝“√±fl¡±˝“√±øfl¡ ‰¬˘ ˚±˝◊√ ¸¬ı±˝◊√ ˚±À¬ı± ø˙˘‰¬¬ı˛ ø√À26√ ڱάˇ±ºº

61-¬ı˛ ά◊øÚ˙
¬ı±—˘± ˜±À˚˛¬ı˛ ¸ôL±Ú ά±Àfl¡ ’±ø˜¬ ı± fl¡œ fl¡À¬ı˛ Ô±øfl¡
Â≈√ÀȬ ‰¬À˘ ’±ø¸ ¬Û±·À˘¬ı˛ ˜Ó¬ Œ√ø‡ ˝√√À˚˛ Œ·ÀÂ√ Œ˙¯∏
’±˜±¬ı˛ ˆ¬±˝◊√À˚˛¬ı˛ Œ¬ı±ÀÚ¬ı˛ ¬ı˛ÀMê√ ¬ÛÀÔ ’±ÀÂ√ qÒ≈ Œ¬ı˛˙ ’?≈ ¤Àµ±
ά◊øÚ˙ ¤fl¡ ˝√√±ÀÓ¬ ŒÓ¬±¬ı˛ ˆ¬±¯∏± ˚≈ÀX¬ı˛ øÚ˙±Ú ›Àάˇ,
ù¨˙±ÀÚ¬ı˛ Ò≈À˘± Â√±˝◊√ ˝√√À˚˛ ˆ¬±À¸ fl≈¡ø˙˚˛±¬ı˛± ˜Ò≈¬ı˛±˚˛ ˜≈ø©Ü¬ıX ˝√√±Ó¬øȬ ›Àͬ ’Ú…±˚˛ Œ¬ı˛±ÀÒ ø˙¬ı˛¬ÛÀ¬ı˛º
¬ı¬ı˛±Àfl¡¬ı˛ ŒÏ¬Î¬◊ ¸≈¬ı˛˜±˚˛ ˘±À· ¬ÛΩ±˚˛ ·e±˚˛ ‘√5fl¡ÀF ¸˜À¬ıÓ¬ ¸≈¬ı˛ ¬ı±—˘± ’±˜±¬ı˛ ˜±Ó‘¬ˆ¬±¯∏±,
˙s&À26√ øÂ√˘ Œ˚ qÒ≈˝◊√ ¬ı±—˘±¬ı˛ Ó¬À¬ı˛ ˆ¬±˘¬ı±¸±º
Ê√±Ú Œ√¬ı Ó¬¬ı≈ ʬı±Ú Œ√¬ı Ú± ñ ¬ıÀ˘øÂ√˘ ˆ¬±˝◊√ Œ¬ı±ÀÚ
¤·±À¬ı˛±øȬ Ó¬¬ı˛œ Œˆ¬À¸ ‰¬À˘ Œ·ÀÂ√ ˜˝√√±¸±·À¬ı˛¬ı˛ Ȭ±ÀÚ Œ¬ı˛±√¬ı‘ø©Ü¬ı˛ Œ‡˘±¬ı˛ ˜±ÀÁ¬ Œ¸ø√ÀÚ¬ı˛ Œ¸˝◊√ ¬ÛÔ‰¬˘±,
˘±˘ ˝√√˘≈À√¬ı˛ Œ√±˘±ø˚˛Ó¬ ˙±‡±-õ∂˙±‡±¬ı˛ fl¡Ó¬ fl¡Ô± ¬ı˘±º
Œˆ¬˘± ŒÍ¬À˘ √±› Œ¬ı˘± Œ˙À¯∏ ’±Ê√› ¬ıÀ˘ Ú±·ø¬ı˛fl¡ ˜Ú
fl¡Ô± ŒÚ˝◊√ Œfl¡±Ú, ˙¬ıÀ√˝√¬ı±˝√√œ ’ÚôL Œ¸˝◊√ ø˜øÂ√À˘¬ı˛
’±˜±À√¬ı˛ fl¡±ÀÂ√ ˙”Ú… ù¨˙±Ú ¶ú‘øÓ¬˜˚˛ fl“¡±È¬±¬ıÚ ¬ı≈fl¡ˆ¬¬ı˛± ‚‘̱ ¬ı¬ı«¬ı˛ Œ¸˝◊√ ˙±¸fl¡ √À˘¬ı˛ ’±À√À˙¬ı˛º
˝◊√øÓ¬˝√√±¸ Ó≈¬ø˜ ¬ı˘ øfl¡Â≈√ fl¡Ô± Œ˘‡± Ô±ø˜› Ú± ’±Ê√
¬Û±-ø√˝◊√øÚ Ó¬‡Ú› øfl¡c ά◊øÚÀ˙  , Œ˜-¬ı˛ ά◊øÚÀ˙
ŒÓ¬±˜±¬ı˛ Œ√±˚˛±ÀÓ¬ ˆ¬À¬ı˛ Œ√À¬ı± ’±À¬ı˛± ¬ı˛ÀMê√¬ı˛ Ú¬ı ¸±Ê√ øfl¡À˙±¬ı˛œ ˜ÚøȬ Œfl“¡À√øÂ√˘ fl¡œ Ê√±øÚ Ú± Œfl¡±Ú ˚±Ó¬Ú±- ø¬ıÀ¯∏
˜±Ó‘¬ˆ¬±¯∏±¬ı˛ √±ø¬ıÀfl¡ ˆ¬±¸±À¬ı± ˜±Ó‘¬¬ı˛Mê√ Œ¶⁄±ÀÓ¬ ‚¬ı˛ ŒÔÀfl¡ ¸À¬ı √À˘ √À˘ ¤À¸ Œ˚±· ø√˘ Œ¸˝◊√ ø˜øÂ√À˘
˜ÀÚ ˆ¬±¯∏± Œõ∂˜/ ¬ı≈Àfl¡ ‘√Ϭˇ¬ı˘ Œ˝“ÀȬøÂ√ Œ¸˝◊√ ˜˝√√±ø˜øÂ√À˘
Œˆ¬À¬ı± Ú± ¬ıg≈ ˆ¬œÓ¬ Ú˝◊√ Œfl¡Î¬◊ Ê√œ¬ıÀÚ¬ı˛ √±˜ ø√ÀÓ¬
¬ı˛Mê√ ’±‡À¬ı˛ ø˘À‡ ˚±› qÒ≈ ø√› Ú±Àfl¡± øfl¡Â≈√ ¬ı±√ ¤˜Ú ˆ¬±¯∏±-¬ı˛Ì Œ√À‡øÚ, Œfl¡Î¬◊ Œ√À‡øÚ fl¡‡Ú›,
¤˜Ú ˆ¬±¯∏± ¸—¢∂±˜ ŒÓ¬± ’±¬ı˛ ˝√√À¬ı Ú± Œfl¡±Úø√Ú›º
˜±Ó‘¬ˆ¬±¯∏±¬ı˛ √±ø¬ı¬ı˛ ø˜øÂ√À˘ ¬ı˛ÀMê√¬ı˛ õ∂øÓ¬¬ı±√ Ó¬‡Ú Œ˚ øÂ√˘ ¬ı±—˘± ˆ¬±¯∏±˚˛ ¸¬ı±¬ı˛ ‰¬˘± ¸¬ı±¬ı˛ ø˙鬱,
˜±Ó‘¬ˆ¬±¯∏±¬ı˛ √±ø¬ı¬ı˛ ø˜øÂ√À˘ ¬ı˛ÀMê√¬ı˛ õ∂øÓ¬¬ı±√ºº ˆ¬±¯∏± ¬ı˛ÀÌ Ó¬±˝◊√ ˝√√À˚˛øÂ√˘ Œ¸ø√Ú ¤fl¡˝◊√ ˜ÀLa ¸¬ı±¬ı˛ √œé¬±º
24
With best compliments from :-
PUBLIC HEALTH ENGINEERING
DEPARTMENT (PHED)
CACHAR, ASSAM
DEDICATED IN THE IMPLEMENTATION OF

SWACCH BHARAT MISSION (GRAMIN)
Our Mission
Open Defecation Free
(ODF) Cachar by 2019

MEMBER SECRETARY, DWSC CUM EXECUTIVE ENGINEER, PHE DIVISION NO. II, SILCHAR