ΤΕΛΙΚΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Γ΄ΛΥΚΕΙΟΥ (ΟΜΑΔΑ Α) 2017

Καλή Επιτυχία !

ΘΕΜΑ A

Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ερωτήσεις 1-5 και
δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

A1. Δύο σύγχρονες κυματικές πηγές Α και Β ταλαντώνονται κάθετα στην επιφάνεια ενός
υγρού με το ίδιο πλάτος, παράγοντας κύματα με μήκος κύματος λ=0.8m. Σημείο Σ της
επιφάνειας του υγρού απέχει r1=2.6m από την πηγή Α και μετά τη συμβολή των κυμάτων
σε αυτό παραμένει ακίνητο. Η απόσταση r2 του Σ από την πηγή Β μπορεί να είναι ίση με:
α) 1.8m. β) 0.6m. γ) 2m.
Μονάδες 5
A2. Σύστημα μάζα - ιδανικό ελατήριο εκτελεί εξαναγκασμένη ταλάντωση πολύ μικρής
απόσβεσης, με το διεγέρτη να έχει συχνότητα f1, διάφορη της f0. Πειραματιζόμενοι με τη
συχνότητα του διεγέρτη παρατηρούμε ότι όσο αυξάνουμε τη συχνότητα αυτή, τόσο
μειώνεται το πλάτος της ταλάντωσης του συστήματος. Αν θέλουμε να φέρουμε το σύστημα
σε κατάσταση συντονισμού χωρίς όμως να μεταβάλλουμε τη συχνότητα του τροχού (f1),
πρέπει να αντικαταστήσουμε:
α. το ελατήριο με άλλο μεγαλύτερης σταθεράς
β. το σώμα με άλλο μεγαλύτερης μάζας.
γ. Το ελατήριο με άλλο μικρότερης σταθεράς
δ. Δε μπορεί να συμβεί συντονισμός σε καμία από τις παραπάνω περιπτώσεις.

Μονάδες 5
A3. Ένα σώμα που κινείται σε οριζόντιο επίπεδο έχοντας αρχικά ορμή p και κινητική
ενέργεια Κ, συγκρούεται μετωπικά με κατακόρυφο τοίχο και ανακλάται με ταχύτητα ίση με
το μισό της αρχικής του τιμής. Τότε:
α) Η μεταβολή της κινητικής του ενέργειας είναι μηδέν
β) Το μέτρο της μεταβολής της ορμής του είναι ίσο με p/2
γ) Η μεταβολή της κινητικής του ενέργειας είναι ίση με 4Κ/3
δ) Η μεταβολή του μέτρου της ορμής του είναι -p/2

Μονάδες 5
A4. Σε μια φθίνουσα ταλάντωση, για τα διαδοχικά πλάτη προς την ίδια κατεύθυνση ισχύει
η σχέση:
A +A
α) A3 = 1 2 , β) A2 = A1  A3 , γ) A22 = A12 +A32 , δ) A3 = A12 +A22
2

Μονάδες 5

ΣΕΛΙΔΑ 1
Επιμέλεια: Γ. Κατσικογιώργος
ΤΕΛΙΚΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Γ΄ΛΥΚΕΙΟΥ (ΟΜΑΔΑ Α) 2017

Α5. Να χαρακτηρίσετε αν το περιεχόμενο των ακόλουθων προτάσεων είναι Σωστό ή
Λανθασμένο, γράφοντας στο τετράδιό σας την ένδειξη (Σ) ή (Λ) δίπλα στο γράμμα που
αντιστοιχεί στην κάθε πρόταση.
α. Σώμα εκτελεί ταυτόχρονα δύο Α.Α.Τ. του ίδιου πλάτους Α που γίνονται γύρω από το
ίδιο σημείο στην ίδια διεύθυνση. Οι συχνότητες και των επιμέρους ταλαντώσεων
διαφέρουν ελάχιστα. Σε αυτή την περίπτωση δεν προκύπτει ΑΑΤ.
β. Όταν ένα κύμα κατά τη διάδοσή του αλλάζει μέσο διάδοσης, τότε αν αυξάνεται το μήκος
κύματος, μειώνεται η συχνότητα..
γ. Όταν το αλγεβρικό άθροισμα των ροπών που δρουν σε ένα στερεό σώμα που
περιστρέφεται γύρω από τον άξονά του είναι μηδέν, τότε το σπιν (ιδιοστροφορμή) του
σώματος μηδενίζεται.
δ. Ο συντελεστής ιξώδους του νερού είναι καθαρός αριθμός.
ε. Οι ταχύτητες στο φαινόμενο Doppler αναφέρονται στο μέσο διάδοσης.
Μονάδες 5

ΘΕΜΑ Β

Β1. Κατά μήκος μιας ελαστικής χορδής, που οι θέσεις ισορροπίας των μορίων της
βρίσκονται πάνω στον άξονα x'x, έχει
αποκατασταθεί ένα στάσιμο κύμα. Στο
σχήμα έχουμε επιλέξει μια κοιλία ως
αρχή αξόνων κι έχουμε σχεδιάσει δεξιά
απ' αυτήν δύο στιγμιότυπα του
στάσιμου κύματος τις χρονικές στιγμές
t1 = 0 και t2 = T/6 = 1 sec.

α) Το μήκος κύματος των κυμάτων που δημιουργούν το στάσιμο είναι 2m.
πx πt
β) Η εξίσωση του στάσιμου κύματος είναι : y = 3 3  10-2 συν ημ , (S.I) .
2 3
γ) Η μέγιστη ταχύτητα ταλάντωσης του σημείου Α (x=4m) είναι 2π 3 cm/sec.
πx πt
δ) Η εξίσωση του στάσιμου κύματος είναι : y = 6  10-2 συν ημ , (S.I).
2 3

Β.1.1 Επιλέξτε τη σωστή απάντηση:
Μονάδες 2
Β.1.2 Να δικαιολογήσετε την επιλογή σας.
Μονάδες 5

Β2. Μια μικρή σφαίρα Σ1, μάζας m1 , συγκρούεται μετωπικά και ελαστικά με ακίνητη μικρή
σφαίρα Σ2, μάζας m2 . Μετά την κρούση οι σφαίρες κινούνται με αντίθετες κατευθύνσεις
ΣΕΛΙΔΑ 2
Επιμέλεια: Γ. Κατσικογιώργος
ΤΕΛΙΚΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Γ΄ΛΥΚΕΙΟΥ (ΟΜΑΔΑ Α) 2017
και τα μέτρα των ταχυτήτων τους υ’1 και υ’2 αντίστοιχα συνδέονται με τη σχέση υ1 =2 υ2
Ο λόγος των μαζών των δύο σφαιρών m1/m2, είναι ίσος με:
α. 1 , β. 1/5, γ. 5

Β.2.1 Επιλέξτε τη σωστή απάντηση:
Μονάδες 2
Β.2.2 Να δικαιολογήσετε την επιλογή σας.

Μονάδες 4

Β3. Παρατηρητής βρίσκεται σε απόσταση από ακίνητη πηγή, η οποία εκπέμπει αρμονικό
ήχο συχνότητας fS. Κάποια στιγμή ο παρατηρητής αρχίζει να κινείται απομακρυνόμενος από
την πηγή με σταθερή ταχύτητα υΑ=υ/10. Σε χρονικό διάστημα Δts η πηγή εκπέμπει Ns
ηχητικά κύματα και ο παρατηρητής στον ίδιο χρόνο αντιλαμβάνεται ΝΑ. Τότε ισχύει:
9 10
a. NΑ= Νs, β. NΑ= Νs, γ. NΑ= Νs
10 9
Β.3.1 Επιλέξτε τη σωστή απάντηση:
Μονάδες 2
Β.3.2 Να δικαιολογήσετε την επιλογή σας.
Μονάδες 3
Β4. Το σώμα Α του διπλανού σχήματος με μάζα m1=m ισορροπεί πάνω σε λείο οριζόντιο
επίπεδο στο άκρο ιδανικού ελατηρίου
σταθεράς k που το άλλο άκρο του είναι Σχήμα 1
στερεωμένο σε τοίχο. Ρίχνεται με ταχύτητα υ0 υ0
με αποτέλεσμα το ελατήριο να παρουσιάζει
m1
μέγιστη παραμόρφωση Α1. Στο δεύτερο σχήμα
το σώμα Α ηρεμεί στο άκρο ελατηρίου
σταθεράς k το άλλο άκρο του οποίου είναι
υ0
δεμένο σε σώμα Β με μάζα m2=3m.
Ξαναδίνουμε στο σώμα Α ταχύτητα υ0 με m2 m1
αποτέλεσμα το ελατήριο να παρουσιάζει
μέγιστη παραμόρφωση Α2. Ο λόγος των δυο Σχήμα 2
μέγιστων παραμορφώσεων είναι:

A1 4 A1 3 A1 4
(α) = , (β) = , (γ) =
A2 3 A2 4 A2 3
Μονάδες 2
Β.4.2 Να δικαιολογήσετε την επιλογή σας.

Μονάδες 5

ΣΕΛΙΔΑ 3
Επιμέλεια: Γ. Κατσικογιώργος
ΤΕΛΙΚΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Γ΄ΛΥΚΕΙΟΥ (ΟΜΑΔΑ Α) 2017

ΘΕΜΑ Γ
Η δεξαμενή του σχήματος περιέχει νερό και φέρει ένα έμβολο ώστε να καλύπτει ολόκληρη
την επιφάνεια του νερού. Το νερό
διοχετεύεται μέσω του οριζόντιου
σωλήνα μεταβλητής διατομής με
Α1=3Α2=12cm2 στο σημείο εξόδου Γ
από όπου εκρέει πέφτοντας στο δοχείο
εμβαδού βάσης Α=0,288m2. Ο
κατακόρυφος σωλήνας Β είναι
τοποθετημένος σε σημείο του
οριζόντιου σωλήνα με εμβαδόν Α1. Το
ύψος της στήλης του νερού στη
δεξαμενή είναι h=1,8m και θεωρούμε ότι κατά την εκροή του νερού από το Γ το ύψος h δεν
μεταβάλλεται. Τη χρονική στιγμή t=0 πιέζουμε προς τα κάτω το έμβολο με αποτέλεσμα το
νερό να εκρέει από το σημείο Γ με ταχύτητα 9m/s. Να βρείτε:
α. την πίεση pεμβ μεταξύ εμβόλου και της επιφάνειας του νερού στη δεξαμενή.
Μονάδες 6
β. το ύψος h1 της στήλης του νερού στον κατακόρυφο σωλήνα Β.
Μονάδες 7
γ. την αύξηση του ύψους y του νερού στο δοχείο μετά από χρόνο 1 min.
Μονάδες 6
δ. το έργο που προσφέρεται στο τμήμα του υγρού ανάμεσα στις διατομές Α1 και Α2, από το
περιβάλλον υγρό σε χρονικό διάστημα Δt = 10 s.
Μονάδες 6
5 2 2 3
Δίνονται: patm=10 Ν/m , g=10m/s , ρν=1.000kg/m .

ΘΕΜΑ Δ
Στην περιφέρεια ομογενούς τροχαλίας μάζας Μ = 4
kg και ακτίνας R = 1 m είναι τυλιγμένο λεπτό, αβαρές
νήμα, στο ελεύθερο άκρο του οποίου είναι δεμένο σώμα
μάζας m’= 1 kg. Στην τροχαλία έχουμε κολλήσει μικρή
σημειακή μάζα m=1kg σε ένα σημείο Ζ, ενώ ταυτόχρονα
εφάπτεται στο μέσο μιας κατακόρυφης ράβδου ΑΓ της
οποίας το άκρο Α είναι προσαρμοσμένο σε άρθρωση,
όπως φαίνεται στο διπλανό σχήμα. Το σύστημα είναι
ακίνητο και τη χρονική στιγμή t=0 ενώ ασκούμε στο
άκρο Γ της ράβδου σταθερή οριζόντια δύναμη F=20Ν,
οπότε λόγω της στατικής τριβής που αναπτύσσεται
μεταξύ της ράβδου και της τροχαλίας, το σύστημα
ισορροπεί. Ο συντελεστής στατικής τριβής μεταξύ της
ράβδου και της τροχαλίας είναι (μστ=μ), ενώ οι τριβές
μεταξύ της τροχαλίας και του άξονα περιστροφής της
ΣΕΛΙΔΑ 4
Επιμέλεια: Γ. Κατσικογιώργος
ΤΕΛΙΚΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Γ΄ΛΥΚΕΙΟΥ (ΟΜΑΔΑ Α) 2017
είναι αμελητέες. Δίνεται η επιτάχυνση της βαρύτητας g=10m/s2, ενώ η ροπή αδράνειας της
τροχαλίας δίνεται από τη σχέση I=mR2/2.
Α) Να υπολογίσετε το συντελεστή στατικής τριβής που αναπτύσσεται μεταξύ τροχαλίας
και ράβδου, αν θεωρήσουμε πως δέχεται την οριακή τιμή της στατικής τριβής.
Μονάδες 6
Β) Παύουμε τη δύναμη F και ανασηκώνουμε τη ράβδο οπότε το σύστημα των σωμάτων
αρχίζει να κινείται.
Να υπολογίσετε:
β1) την επιτάχυνση του σώματος μάζας m΄ τη χρονική στιγμή που αφήνεται ελεύθερο.
Μονάδες 6
β2) το ρυθμό μεταβολής της στροφορμής του συστήματος τροχαλίας – σώματος μάζας
m, αλλά και το ρυθμό μεταβολής της στροφορμής του σώματος μάζας m ξεχωριστά, τη
στιγμή t1, που μια ακτίνα της τροχαλίας έχει στραφεί κατά γωνία φ τέτοια ώστε ημφ=0,6.
Μονάδες 7

β3)ποια θα έπρεπε να είναι η μάζα του σώματος m που είναι κολλημένο στην τροχαλία
ώστε το σύστημα να σταματούσε στιγμιαία όταν αυτό βρισκόταν στην οριζόντια διάμετρο της
τροχαλίας; (ΚΖ οριζόντια για πρώτη φορά.)
Μονάδες 6
*Για εθελοντές: Βρείτε το ρυθμό μεταβολής της κινητικής ενέργειας του σώματος m τη
στιγμή που έχει τη μέγιστη ταχύτητα……
Μονάδες 0

ΣΕΛΙΔΑ 5
Επιμέλεια: Γ. Κατσικογιώργος