ΤΕΛΙΚΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Γ΄ΛΥΚΕΙΟΥ (ΟΜΑΔΑ Β) 2017

ΚΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ !!

ΘΕΜΑ A

Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ερωτήσεις 1-5 και δίπλα
το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.
A1. Σώμα εκτελεί κίνηση που προέρχεται από τη σύνθεση δύο απλών αρμονικών ταλαντώσεων,
ίδιου πλάτους και διεύθυνσης. Οι συχνότητες f1 και f2 ( f1< f2) αντίστοιχα των δύο ταλαντώσεων
διαφέρουν μεταξύ τους 4Hz, με αποτέλεσμα να παρουσιάζεται διακρότημα. Αν η
συχνότητα f1 αυξηθεί κατά 8Hz, ο χρόνος που μεσολαβεί ανάμεσα σε δύο διαδοχικούς
μηδενισμούς του πλάτους θα:
α) παραμείνει ο ίδιος.
β) μειωθεί κατά 4s.
γ) αυξηθεί κατά 4s.
δ) δε μπορούμε να ξέρουμε γιατί η συχνότητα του διακροτήματος είναι η απόλυτη τιμή της
διαφοράς των δυο συχνοτήτων.
Να επιλέξετε τη σωστή πρόταση
Μονάδες 4
A2. Ακίνητος παρατηρητής αρχίζει, τη χρονική στιγμή to = 0,
να κινείται ως προς ακίνητη πηγή, η οποία εκπέμπει ήχο
συχνότητας fs. Αν ο παρατηρητής κινείται επί τής ευθείας που
τον συνδέει με την πηγή και η σχέση τής συχνότητας fΑ του
ήχου που αντιλαμβάνεται αυτός σε συνάρτηση με το χρόνο t,
δίνεται από το διπλανό διάγραμμα, τότε ο παρατηρητής:
α. πλησιάζει προς την πηγή κινούμενος με σταθερή ταχύτητα,
β. απομακρύνεται από την πηγή κινούμενος με σταθερή
ταχύτητα,
γ. πλησιάζει προς την πηγή κινούμενος με σταθερή επιτάχυνση,
δ. απομακρύνεται από την πηγή κινούμενος με σταθερή επιτάχυνση.
Μονάδες 4
A3. Στο κεκλιμένο επίπεδο του σχήματος, κλίσης φ, έχουμε
λεπτό στρώμα λιπαντικού πάχους l . Αφήνουμε μια γυάλινη πλάκα
μάζας m και πάχους d να ολισθήσει πάνω στο λιπαντικό, και μετά
από λίγο αυτή αποκτά σταθερή ταχύτητα u. Ο συντελεστής ιξώδους
του λιπαντικού είναι
α. n=(mgημφ∙u)/(l∙A) β. n=(mgημφ∙l)/(u∙A)
γ. n=(mgημφ∙u∙l)/A δ. n=(mgημφ∙d)/(u∙A)
Μονάδες 4

ΣΕΛΙΔΑ 1
Επιμέλεια: Γ. Κατσικογιώργος- B. Μανιώτης
ΤΕΛΙΚΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Γ΄ΛΥΚΕΙΟΥ (ΟΜΑΔΑ Β) 2017

A4. Στο διπλανό σχήμα βλέπετε δύο ηχητικά κύματα που διαδίδονται στον αέρα . Ποια από τις
παρακάτω προτάσεις είναι σωστή;
α. Τα κύματα είναι εγκάρσια .
β. Μεγαλύτερη ταχύτητα έχει το κάτω.
γ. Μεγαλύτερη ταχύτητα έχει το πάνω.
δ. Το κάτω έχει διπλάσια συχνότητα από το πάνω.

Μονάδες 4

A5. Σε μια φθίνουσα ταλάντωση που η αντιτιθέμενη δύναμη είναι της μορφής F = –bυ, με b
σταθερό,
α. ο λόγος δύο διαδοχικών πλατών μειώνεται σε σχέση με το χρόνο.
β. η περίοδος της ταλάντωσης εξαρτάται από το πλάτος.
γ. το πλάτος παραμένει σταθερό σε σχέση με το χρόνο.
δ. η περίοδος παραμένει σταθερή σε σχέση με το χρόνο.
Μονάδες 4
Α6. Να χαρακτηρίσετε αν το περιεχόμενο των ακόλουθων προτάσεων είναι Σωστό ή
Λανθασμένο, γράφοντας στο τετράδιό σας την ένδειξη (Σ) ή (Λ) δίπλα στο γράμμα που
αντιστοιχεί στην κάθε πρόταση.
α. Στη φθίνουσα ταλάντωση το ποσό ενέργειας που "χάνεται" από το ταλαντούμενο σύστημα σε
κάθε περίοδο είναι σταθερό.
β. Σύμφωνα με την αρχή της επαλληλίας, η συνεισφορά κάθε κύματος στην απομάκρυνση
κάποιου σημείου του μέσου εξαρτάται από την ύπαρξη του άλλου κύματος.
γ. Η κινητική ενέργεια λόγω περιστροφής των αστέρων νετρονίων (pulsars), αυξάνεται στα
τελευταία στάδια της ζωής τους.
δ. Μία σφαίρα κινείται πάνω σε λείο κεκλιμένο επίπεδο, υπό τη δράση μόνο του βάρους της.
Τότε η στροφορμή της δεν είναι πάντα μηδέν.
ε.Το μήκος κύματος λΑ , που μετρά παρατηρητής Α, πλησιάζοντας ακίνητη ηχητική πηγή , είναι
μικρότερο , από το λs.
Μονάδες 5

ΣΕΛΙΔΑ 2
Επιμέλεια: Γ. Κατσικογιώργος- B. Μανιώτης
ΤΕΛΙΚΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Γ΄ΛΥΚΕΙΟΥ (ΟΜΑΔΑ Β) 2017

ΘΕΜΑ Β

Β.1. Στο ροόμετρο venturi του σχήματος, οι διατομές
στα σημεία 1 και 2 ικανοποιούν τη σχέση: Α1=2Α2. Στο
οριζόντιο τμήμα ρέει υγρό πυκνότητας ρ, ενώ στο
μανόμετρο τύπου U υπάρχει υγρό πυκνότητας 2ρ το
οποίο ισορροπεί έχοντας υψομετρική διαφορά Δh=0,6m.
Η ταχύτητα τότε στο σημείο 1 είναι:
α) 2m/sec β) 4m/sec γ) 8m/sec δ) 3m/s
Β.1.1. Να επιλέξετε τη σωστή πρόταση

Μονάδα 1
Β.1.2 Να δικαιολογήσετε την επιλογή σας.
Μονάδες 5
Β.2. Ένας τροχός μάζας m=2kg και ακτίνας R=0.4m, στρέφεται σε οριζόντιο επίπεδο με
γωνιακή ταχύτητα μέτρου ω=20rad/s γύρω από κατακόρυφο άξονα ΟΑ που περνάει από το
κέντρο του τροχού (βλέπε σχήμα). Ασκώντας στο σημείο Α κατάλληλη δύναμη στρέφουμε τον
άξονα περιστροφής κατά 90o σε σχέση με την αρχική του θέση χωρίς να μεταβάλλουμε το μέτρο
της γωνιακής ταχύτητας του τροχού. Το μέτρο της μεταβολής της στροφορμής του τροχού
θεωρώντας ότι όλη η μάζα του τροχού είναι συγκεντρωμένη στην περιφέρειά του είναι:
α. ΔL =12.8 kg  m2 / s , β. ΔL = 6.4 2 kg  m2 / s , γ. ΔL =12.8 2 kg  m2 / s
Β.1.1. Να επιλέξετε τη σωστή πρόταση

Μονάδα 1
Β.1.2 Να δικαιολογήσετε την επιλογή σας.

Μονάδες 4
Β.3.1 Στο διπλανό σχήμα φαίνεται μια σανίδα μεγάλου μήκους L και μάζας Μ=8m, η οποία
αρχικά ηρεμεί
ακίνητη σε λείο L

s υ0
οριζόντιο επίπεδο.
m1 Γ
Στη μια άκρη Α της
mβ Α
σανίδας βρίσκεται M
ακίνητο ένα μικρό
σώμα μάζας m1=m.
Βλήμα μάζας mβ=m που κινείται οριζόντια με ταχύτητα μέτρου υ0 συγκρούεται μετωπικά και
πλαστικά με το σώμα μάζας m1 και το συσσωμάτωμα αφού αποκτήσει ταχύτητα υ ολισθαίνει
πάνω στην επιφάνεια της σανίδας εμφανίζοντας με αυτή τριβή ολίσθησης με συντελεστή μ=0,2.
Όταν το συσσωμάτωμα σταματήσει να κινείται σε σχέση με τη σανίδα, βρίσκεται οριακά στο άκρο
της. Δίνεται η επιτάχυνση της βαρύτητας g=10m/s2.

ΣΕΛΙΔΑ 3
Επιμέλεια: Γ. Κατσικογιώργος- B. Μανιώτης
ΤΕΛΙΚΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Γ΄ΛΥΚΕΙΟΥ (ΟΜΑΔΑ Β) 2017

Η ταχύτητα του βλήματος υ0 είναι :
gL
υ0 = gL υ0 = 2gL υ0 = 4 gL υ0 =
(α) (β) (γ) (δ) 2
Μονάδες 2
Να δικαιολογήσετε την απάντησή σας.
Μονάδες 5
B.4.Το σώμα μάζας m1 του παρακάτω σχήματος είναι συνδεδεμένο με κατακόρυφο ελατήριο
σταθεράς k = 400 N/m και εκτελεί απλή αρμονική ταλάντωση πλάτους Α1.
Τη χρονική στιγμή t= 0 που διέρχεται από τη θέση x=+x1 με υ=υ1<0
συγκρούεται μετωπικά και ελαστικά με μικρή σφαίρα μάζας m2 = 4 kg,
που κινείται με ταχύτητα υ2 κατακόρυφα προς τα πάνω. Η χρονική
εξίσωση της ταχύτητας ταλάντωσης του σώματος μάζας m1 μετά την
κρούση είναι υ=10συν(10t+π/3) (S.I.). Να υπολογίσετε το μέτρο της
ταχύτητας του σώματος μάζας m2 ελάχιστα πριν την κρούση:
(α) 5m/s , (β)5 3 m/s, (γ) 10m/s, (δ) 20m/s.

Μονάδες 2
Να δικαιολογήσετε την απάντησή σας.

Μονάδες 5

ΘΕΜΑ Γ
Σε χορδή μήκους l=0,5m που εκτείνεται στον άξονα x΄x και έχει τα άκρα της Α και Β
στερεωμένα σε ακλόνητα σημεία, έχει δημιουργηθεί στάσιμο κύμα με 5 συνολικά κοιλίες. Το
σημείο Ο στο μέσο της χορδής είναι κοιλία και τη χρονική στιγμή t=0 έχει απομάκρυνση y=0 και
θετική ταχύτητα. Η ταχύτητα διάδοσης των αρμονικών κυμάτων από τα οποία προέκυψε το
στάσιμο κύμα είναι 2m/s και το πλάτος τους ισούται με την απόσταση που διανύουν στον άξονα
x, στο χρόνο μιας περιόδου.
Γ.1. Να γράψετε την εξίσωση του στάσιμου κύματος και να σχεδιάσετε το στιγμιότυπό του, τη
χρονική στιγμή t=1/120 sec.
Μονάδες 6
Ένα σημείο Λ βρίσκεται σε απόσταση d=λ/3 από το δεξιό άκρο Β.
Γ.2. Να βρείτε το πλάτος ταλάντωσης του σημείου Λ και να βρείτε το μέτρο της ταχύτητάς του
A 3
y(O) = (O)
, όταν η απομάκρυνση του σημείου Ο είναι 2 .
Μονάδες 6
Γ.3. Να βρείτε τη θέση στο θετικό ημιάξονα του πιο κοντινού σημείου στο Ο που έχει πλάτος
ταλάντωσης Α΄=Α.
Μονάδες 6

ΣΕΛΙΔΑ 4
Επιμέλεια: Γ. Κατσικογιώργος- B. Μανιώτης
ΤΕΛΙΚΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Γ΄ΛΥΚΕΙΟΥ (ΟΜΑΔΑ Β) 2017
Γ.4. Μεταβάλλουμε τη συχνότητα ταλάντωσης, ώστε να δημιουργηθεί πάλι στάσιμο κύμα στη
χορδή με 3 συνολικά κοιλίες. Να γράψετε την εξίσωση της απομάκρυνσης του σημείου Λ σε
συνάρτηση με το χρόνο.
Μονάδες 7

ΘΕΜΑ Δ
Σε τροχαλία μάζας Μ και ακτίνας R=1m που μπορεί
να στρέφεται χωρίς τριβές γύρω από άξονα που
διέρχεται από το κέντρο της, έχουμε χαράξει μικρό
αυλάκι ακτίνας r=0.5m γύρω από το οποίο είναι
τυλιγμένο νήμα που στο άλλο του άκρο είναι δεμένο
σώμα μάζας m=0.5kg. Την t=0 το σώμα αφήνεται
ελεύθερο να κινηθεί, οπότε τη χρονική στιγμή t1 που
κατέβηκε κατά h=8m έχει αποκτήσει ταχύτητα
υ=4m/s. Αν δίνεται η ροπή αδράνειας της τροχαλίας
ως προς άξονα που διέρχεται από το κέντρο μάζας
της Ι=0.5ΜR2, να βρείτε:
Δ.1) τη μάζα της τροχαλίας
Μονάδες 5
Δ.2) το ρυθμό μεταβολής της κινητικής ενέργειας του
συστήματος τροχαλία σώμα τη χρονική στιγμή t1.
Μονάδες 5

Θεωρώντας πως η τροχαλία εξωτερικά
μοιάζει με οδοντωτό τροχό χωρίς αυτό να
επηρεάζει τη ροπή αδράνειας της,
στερεώνουμε πολύ κοντά στην τροχαλία ένα
άλλο γρανάζι ώστε να εφάπτεται με την
εξωτερική επιφάνεια. Τυλίγουμε ξανά το
νήμα στο αυλάκι της τροχαλίας και το
αφήνουμε πάλι ελεύθερο. Το γρανάζι είναι
στερεωμένο και μπορεί να στρέφεται γύρω
από σταθερό άξονα που διέρχεται από το
κέντρο του Ο. Αν η μάζα του γραναζιού είναι
Μ3=1kg, η ακτίνα του είναι R3=0,8m, και η
ροπή αδράνειας του ως προς άξονα που
διέρχεται από το κέντρο μάζας του
Ι=0.5ΜR2 , να βρείτε:
Δ.3) τη σχέση που συνδέει τη γωνιακή
επιτάχυνση του γραναζιού σε συνάρτηση με
την επιτάχυνση του σώματος m.
ΣΕΛΙΔΑ 5
Επιμέλεια: Γ. Κατσικογιώργος- B. Μανιώτης
ΤΕΛΙΚΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Γ΄ΛΥΚΕΙΟΥ (ΟΜΑΔΑ Β) 2017

Μονάδες 5
Δ.4) την κατακόρυφη συνιστώσα της δύναμης από τον άξονα που δέχεται το γρανάζι.
Μονάδες 5

Δ.5) το ρυθμό μεταβολής της στροφορμής και το ρυθμό μεταβολής της κινητικής ενέργειας για
το σύστημα σώμα μάζας m- τροχαλία, όταν η γωνιακή ταχύτητα είναι ω=2rad/ s.
Μονάδες 5
2
Δίνεται η επιτάχυνση της βαρύτητας, g=10 m/s .

ΣΕΛΙΔΑ 6
Επιμέλεια: Γ. Κατσικογιώργος- B. Μανιώτης