You are on page 1of 8

HRONOLOGIJA SRPSKOG SLOBODNOG ZIDARSTVA

Istorija Slobodnog Zidarstva u Srbiji je jo uvek obavijena gustim velom misterije i


predstavlja nedovoljno istraenu oblast koja eka nove masonologe, naoruane znanjem i
strpljenjem. Iako se postojanje prve beogradske loe, kojoj se do skora ni ime nije
znalo (beogradski masonolog Branko Rogoi je nedavno otkrio da se loa zvala "Bajram
beg"), smatra nespornom injenicom, realnost je drugaija. Ne postoje nikakvi relevantni
istorijski izvori da je ova loa stvarno postojala, i malobrojne informacije se zasnivaju
iskljuivo na usmenom predanju. Takoe, uprkos brojnim naznakama, nisu pronaeni nikakvi
dokazi da je Dositej Obradovi bio Mason. Sa druge strane, Loa "Ali Ko" je neopravdano
stavljena u drugi plan, iako se radi o loi o kojoj su svetski mediji 19. veka pisali vie nego o svim
kasnijim srpskim loama zajedno. Izuzetan znaaj ovoj loi daje podatak da je pripadala
drevnoj grani "orijentalne masonerije", koja se smatra nedostajajuom karikom koja spaja
pred-hriansku sa modernom zapadnom Masonerijom. Pored mnotva istorijskih
linosti, poasni lanovi ove loe bili su i nemaki car i turski sultan, to e uskoro biti
objavljeno u knjizi "Misteriozna beogradska loa Ali Ko".

Pitanje pripadnosti srpskih vladara Masonskom Bratstvu je takoe neistraeno. Dugo se


smatralo da je knez Mihailo Obrenovi pripadao Bratstvu. Meutim, novopronaenio podaci
(publikovani u knjizi "Knez Mihailo i masoni" Branka Rogoia) o ueu srpskih Masona u
atentatu na ovog srpskog vladara bacaju drugaije svetlo na ovu znaajnu temu. Dugogodinje
prijateljstvo kralja Petra I Karaorevia sa francuskim generalom i Velikim Majstorom
Velike Loe Francuske Polom Penjeom jo uvek eka dokazima podrana ozbiljna istorijska
objanjenja, kao i navodno uee Masona u ubistvu njegovog sina kralja (a moda i masona)
Aleksandra Karaorevia.

Jo uvek nije u celosti rekonstruisan ni celokupni spisak srpskih Masona u periodu 1876-1940, a
posebno spisak lanova Loe "Svetlost Balkana". Prvi srpski ueni policajac Tasa J.
milenkovi je poetkom 20. Veka objavio inicijale 10-ak lanova "Svetlosti Balkana", koje
ne nalazimo na spisku 44 poznata lana ove loe. Indikativan je podatak da su gotovo svi
najpoznatiji predratni jugoslovenski istoriari bili pripadnici Slobodnozidarskog Bratstva
(Vladimir orovi, Viktor Novak, Ferdo ii, Vasilj Popovi, Dragoslav Stranjakovi,
Stanoje Stanojevi, Milan Prelog...), ali da uprkos nalogu VLJ nisu uspeli da saine bilo
kakav koliko-toliko kompletan i relevantan prikaz razvoja istorijata Masonerije na naim
prostorima.

Ni razvoj savremene srpske Masonerije nije obraen na adekvatan nain. Mnotvo podeljenih
velikih loa koje ne priznaju jedne druge, podela na "englesku" i "francusku" liniju,
nedovoljno razumevanje pojma regularnosti i razliit pogled na dogaaje u poslednjih 25
godina, ak i obavetenima oteavaju razumevanje aktuelne situacije u srpskom Slobodnom
Zidarstvu.
Kratak hronoloki pregled razvoja srpskog Slobodnog Zidarstva je skromni pokuaj
razjanjenja odreenih nedovoljno poznatih podataka iz prolosti i sadanjnosti srpske
Masonerije.

1785 - navodno osnovana Loa "PROBITAS" (Potenje) u Petrovaradinu, pored Novog Sada.
Po novopronaenim podacima mnogo je verovatnije da je re o samo jo jednoj
"masonskoj legendi" kojima obiluje istorija srpskog Slobodnog Zidarstva.

1793 - osnovana prva "turska" loa u Beogradu pod imenom "BAJRAM BEG", koja je
okupljala Turke, Srbe, Cincare i Grke (Hadi Mustafa-paa, Janko Kati, Petar Iko...).
Meutim, najnovija istraivanja, tokom kojih je i otkriveno ime ove loe, ukazuju na brojne
kontroverze, pa i realnu mogunost da ni ova loa nije postojala!
MASON br.9

1836 - umire mitropoliti Stratimirovi (1757-1836), koji je sa episkopom Josifom


jovanoviem akabentom (1743-1805) bio od 70-ih godina 18. veka lan osijeke loe
"Vigilantia" (Budnost).
1742-1842 - 100-nak Srba masona su bili lanovi masonskih loa na teritorijama dananje
Austrije, Maarske, Hrvatske, eke, Slovenije, Nemake, Francuske, Rumunije, Italije, Crne
Gore, Poljske, Ukrajine, Amerike, Meksika... O velikom broju ovih "masonskih prvoboraca"
do danas nismo nita znali, iako se radi o najumnijim i najmonijim Srbima XVIII veka. Ova
istorijska nepravda e uskoro biti ispravljena objavljivanjem trotomne studije "Prvi Srbi
masoni" iz pera Branka Rogoia.
42
1842 - osnovana Loa "ALI KO" u Beogradu koja je ostvarivala iroku meunarodnu
saradnju sa Braom iz Nemake, Maarske, Rumunije, Francuske... Njeni lanovi su bili
Turin slovenskog porekla Ismail olak Mehmedovi - vrhovni eih bektaijskog reda, eh
Frantiek Zah pravnik, obavetajac i srpski general, Toma Vui Perii - srpski vojvoda i
ustavobranitelj, Poljak Leopold Moravjecki "Moro" - obavetajac i francuski konzul u Bosni,
Jevrej Jozef lezinger - osniva prvog srpskog vojnog orkestra i kompozitor prve srpske
opere, Srbin Nikola opovi - trgovac i tvorac prvog srpskog ekonomskog programa, Cincar
Guta Bodi - trgovac i rodoljub, Nemac Ludvig fon Zabart - diplomata, revolucionar i
industrijalac, Francuz arl Aren - profesor, Sima Milutinovi "Sarajlija" - najpoznatiji
rodoljubivi srpski pesnik 19. veka i mnogi drugi. Poasni lanovi ove loe, koja je pripadala
drevnoj grani orijentalne masonerije i radila do 1867. godine, bili su i pruski princ, a kasnije
nemaki car Vilhelm I, turski sultan Abdul Azis i drugi poznati Evropljani tog doba, to Lou
"Ali Ko" ini jedinstvenom u celokupnoj istorij i svetskog Slobodnog Zidarstva.

1848 -osnovana loa u Niu, koja je radila pod zatitom beogradske loe "Ali Ko".

1870 -osnovana loa "EGALITAS" (Jednakost) u Vrcu koja je radila do 1879. i imala 70-ak
lanova

1873 -u Beloj Crkvi osnovana Loa "ZUM FELS DEN WAHRHEIT" (Pri steni istine), koja
je radila pod zatitom Simbolike Velike Loe Ugarske.

1875 -osnovana loa "LIBERTAS" (Sloboda) u Novom Sadu koja je dve decenije radila pod
zatitom Velikog Orijenta Ugarske
.
1876 - u Beogradu osnovana "italijanska vojnika loa" iji su lanovi bili dobrovoljci
Garibaldinci. Osnovana loa "Svetlost Balkana". Osnovana "divlja" - samostalna loa u
Uicu, koja je, po nekim svedoenjima radila sve do 1890. godine.

1877 - uneta Svetlost u Lou "SVETLOST BALKANA" osnovanu krajem 1876. lanovi ove
loe bili su Jovan Antula - trgovac i poslanik, Hajim S. Davio - konzul i knjievnik, Boidar
Bodi -bankar i publicista, Jovan aja -profesor i ministar, Mio Ljubibrati - vojvoda i
voa ustanka u Hercegovini, Dragutin Milutinovi -inenjer, projektant zgrade eleznike
stanice u Beogradu i sin pesnika Sime Milutinovia Sarajlije, Svetomir Nikolajevi -
profesor i premijer, Petar Ubavki - rodonaelnik srpskog vajarstva, Mihajlo Valt
rovi - profesor i akademik i mnogi drugi najvieniji Beograani tog doba. Koristei
meunarodne masonske kontakte Loa "Svetlost Balkana" je prikupila znatna sredstva kao
pomo srpskoj vojsci u oslobodilakim srpsko-turskim ratovima. Ova znaajna loa, ko
MASON br.9

ja je radila pod zatitom Velikog Orijenta Italije, obustavila rad krajem decembra 1882.
godine. Iste godine osnovana je i Loa "THALES" u Zrenjaninu, pod zatitom Velikog
Orijenta Ugarske.

1881 -Poetkom oktobra osnovana Loa "SRPSKA ZADRUGA" u Beogradu, koja je pod
zatitom Velikog Orijenta Italije radila do 19.12.1882. Njeni lanovi su bili Emilijan
Josimovi - profesor i prvi srpski urbanista, Milo Cveti - glumac, oka Milovanovi
- slikar i profesor, Mihajlo Vuji, profesor i ministar, Svetomir Nikolajevi, Laza Pau...

1883 - osnovana Loa "SLOGA, RAD I POSTOJANSTVO" u Beogradu, koja je, sa kraim
prekidima, radila sve do 1940. godine. Tokom godina, kroz lou je prolo preko 150 lanova:
Milan Aimovi - advokat i ministar unutranjih poslova, Juraj Demetrovi -
ministar u vie vlada, Velizar Jankovi - ministar privrede, Milivoje Jovanovi - ministar
socijalne politike, Duan Letica - ministar finansija, Tihomilj Markovi - advokat i guverner
Narodne banke, Spasoje Pileti - ministar narodnog zdravlja, Ljubomir Tomai - predsednik
Senata Kraljevine Jugoslavije i Grand Komander Vrhovnog Saveta Jugoslavije, Dragia Vasi
- advokat, akademik i ideolog etnikog pokreta...

1889 - u Zemunu osnovana loa "STELLA ORIENTALIS", koja je 1896. premetena u


Panevo. U narednih 20-ak godina u masonskim klupama ove loe sedelo je oko 130
-oro Brae.

1890 - krajem godine u Beogradu osnovana najznaajnija srpska masonska loa


"POBRATIM", koja je sa dvogodinjim prekidom (1903-1905) radila do 1940. godine. Izmeu
vie od 220 lanova, ovom prilikom pomenuemo sledeu Brau: Jovan Aleksijevi -
dugogodinji urednik "Neimara" i Veliki Sekretar VLJ, Jakob Bajloni - industrijalac,
Stanislav Biniki - kompozitor, Damjan Brankovi - industrijalac i Veliki Besednik VLJ,
Aleksandar Deroko - arhitekta i akademik, Andra orevi - ministar, Jovan Jovanovi
"Pion" - ministar inostranih dela, Kosta Kumanudi - gradonaelnik Beograda i ministar,
Aleksandar Miovi - ministar uma i rudarstva, Stevan Mokranjac - kompozitor, Momilo
Nini - ministar inostranih polova i predsednik Lige Naroda, Arhimandrit Platon, ore
Vajfert - industrijalac, guverner Narodne banke, Veliki Majstor VLJ i Grand Komander
VSS... Ove godine objavljen je i prvi novinski tekst u kome se govori o istoriji srpskog
Slobodnog Zidarstva (u "Malim Novinama" od 25. i 26. maja 1890, lanak "Slobodni Zidari
- Predrasude").

1892 -osnovana Loa "NEMANjA" u Niu. Objavljena prva masonska knjiga na srpskom
jeziku: Svet.(omir) Nik.(olajevi) - "Slobodno Zidatstvo i ena".

1893 - objavljena prva knjiga na srpskom jeziku u kojoj se (izmeu ostalog) govori o istoriji
Masonerije u Srbiji i na Balkanu: Sr.(eten Stojkovi) - "Slobodno Zidarstvo, njegov cilj i
principi, njegova sadanjonst i prolost: pisma Brata Sr. jednomneposveenom prijatelju".

1897- u Somboru osnovan veni "PHILANTROPIA", koji nakojn unoenja Svetlosti 1908.
menja ime u "Jvend", da bi od 1921. radila pod imenom "BUDUNOST".

1903 - u Vrcu osnovana Loa "AURORA", jedna od najbrojnijih loa na teritoriji Srbije. Do
1940. kroz lou je prolo vie od 200 lanova.
MASON br.9

1909 - u Beogradu osnovana Loa "UJEDINjENjE" koja je do 1914. radila pod zatitom
Velikog Orijenta Francuske. lanovi loe bili su Leon Deko - francuski ambasador u Srbiji,
Ljubomir Jovanovi "Ljuba upa" -novinar i crnorukac, Vasa U. Jovanovi - industrijalac i
sekretar Ministarstva narodne privrede, Milan Milovanovi -pukovnik, Boin Simi
- pukovnik, ambasador i crnorukac, Kosta Stojanovi -naunik i ministar, Bogoljub Vuievi
- policijski komesar i crnorukac... Poetkom marta 1909., uz pomo Vrhovnog Saveta
Rumunije, u Beogradu je osnovano prvo telo viih stepena RDP -Kapitel Ruinog Krsta
"Srbija" (loa 18. stepena RDP).

1910 - osnovana Loa "UMADIJA" u Beogradu, pod zatitom Velike Loe Hamburga, i iji
su lanovi bili: Jovo Banjanin - senator, Andra Dini - kasacioni sudija i poslednji Veliki
Majstor VLJ, Tihomir orevi, akademik i prvi srpski etnolog, Bogoljub Jevti - premijer i
ministar, Dragutin Koji - ministar u vie vlada, Mihajlo Konstantinovi - dekan Pravnog
fakulteta i ministar, Gustav Krklec - knjievnik, Fran Krini - vajar, autor spomenika
Nikoli Tesli ispred Tehnikog fakulteta, Vojislav Kujundi - lekar, osniva rotarijanstva i
afirmator kremacije, ivojin Lazi -ministar unutranjih poslova i ban Vardarske banovine,
Dimitrije Magaraevi - ministar prosvete, Mileta Novakovi - dekan Pravnog fakulteta,
Jovan Tanovi - direktor i glavni urednik "Politike"... Tokom 30 godina rada kroz ovu
znaajnu srpsku masonsku lou prolo je oko 150 lanova. Iste 1910. godine osnovana je u
Subotici Loa "STVARANjE" (Alkotas) koja je do 1924. radila pod zatitom Velike
Simbolike Loe Ugarske, a zatim pod zatitom VLJ. Ova loa je bila jedna od najbrojnijih u
Srbiji (oko 190 lanova) i okupljala je privredni i intelektualni krem severne Vojvodine.

1911-1915 - U Vojvodini je radilo nekoliko slobodnozidarskih venia, koji zbog Prvog


svetskog rata nisu izrasli u loe: "SVET" (Vilg) u Zrenjaninu, "STRAARSKA VATRA"
(rtz) u Bakoj Palanci, "IVOT" (Elet) u Beloj Crkvi i "NEPOKOLEBLJIVO"
(Rendletlenl) u Novom Sadu

1912 - Osnovan VRHOVNI SAVET SRBIJE (VSS). Svetlost u ovo najvie masonsko telo
uneo je predstavnik Vrhovnog Saveta Grke J.S.E. Cefalas. Za prvog Suverenog Velikog
Komandera izabran je ore Vajfert. Vrioci ostalih dunosti bili su: Svetomir Nikolajevi
- Zastupnik Velikog Komandera, Jovan Aleksijevi -Veliki Kancelar Generalni Sekretar,
Milutin Perii - Veliki Govornik, Dimitrije Jankovi - Veliki Blagajnik, Petar replovi
- Veliki Arhivar, Manojlo Klidis - Veliki Majstor Ceremonijala, Petar Pai -
Veliki Kapetan i Dimitrije Mijalkovi - Veliki Ekspert. Vrhovni Savet Srbije 1929. menja ime
u Vrhovni Savet Jugoslavije. Grand Komanderi VSJ Ljubomir Tomai i Vojislav Palji su
neuspeno pokuavali da u posleratnoj Jugoslaviji obnove rad VSJ, koji je u egzilu
(vajcarska, Rim, Pariz) postojao do 1967. godine.

1914 -u Beogradu pokrenut masonski asopis "Neimar" koji je pod rukovodstvom Jovana
Aleksijevia izlazio do 1926. godine.

1919 -Osnovana Velika Loa Srba, Hrvata i Slovenaca Jugoslavija (kasnije Velika Loa
Jugoslavija - VJL).

1920 -u Beogradu osnovana Loa "ISTINA", iji su lanovi bili: Lazar Atanackovi -
pravoslavni svetenik, ivojin Balugdi - sekretar kralja Petra I i ambasador u Rimu i
Berlinu, Milan Barto - profesor Pravnog f akulteta i strunjak za meunarodno pravo, Petar
Dobrovi -slikar i profesor, Milo ori - lekar i gradonaelnik Zemuna, Jovan Erdeljanovi
MASON br.9

- profesor i akademik, Rudolf Ertl - poznati operski peva, Hinko Marinec - dirigent i
horovoa, Slavko Milosavljevi - general, Sima Miloevi - profesor Medicinskog fakulteta i
lan IO AVNOJ, Stanoje Nedeljkovi -dekan Poljoprivrednog fakulteta, David Popovi
- ministar i ban Dunavske banovine, Gvido Tartalja - knjievnik, Jevrem Tomi - ministar,
Mihajlo Vukdragovi - kompozitor... ukupno oko 120 lanova.

1922-osnovane u Beogradu loe "PREPOROAJ" i "DOSITEJ OBRADOVI", koje od


1926. stupaju pod zatitu VLJ. lanovi Loe "Preporoaj" bili su: Mehmed Begovi
- profesor Pravnog fakulteta, Aleksandar Beli - rektor Beogradskog univerziteta i
predsednik SANU, Abdulselam Dumhur - glavni imam Ministarstva vojske i mornarice, Pjer
Kriani - karikaturista i slikar, Vladimir Kurilov - predsednik suda, Petar Lazarevi -
artiljerijski pukovnik i novinar, Predrag Luki - ban Moravske banovine, Ivan Ribar - advokat,
poslanik, predsednik AVNOJA i Skuptine DFJ, Branislav Vojnovi - upravnik Narodnog
pozorita... izmeu 150 lanova Loe "Dositej Obradovi" ovom prilikom pomenuemo
sledee Masone: Ivo Andri - nobelovac, Rafo Arneri - ambasador, Niko Bartulovi -
knjievnik i nacionalni radnik, Vladimir orovi - istoriar, profesor, zamenik Velikog
Majstora VLJ i lan VSS, Momir Glomazi - direktor Dravne hipotekarne banke, Blagoje
Joci - industrijalac i vlasnik Resavskih rudnika, Aleksandar Leko - profesor i predsednik
Srpskoh hemijskog drutva, Ciril Liar - pijanista i profesor, Milan Marjanovi -novinar,
publicista, politiar i lan Jugoslovenskog Odbora, Ivan Metrovi - vajar, Velizar Mitrovi
- dekan Pravnog fakulteta, Viktor Novak - istoriar i lan VSS, Boidar Pavlovi -direktor
Beogradske optine, Rastko Petrovi -knjievnik i diplomata, Raa Plaovi - glumac, reiser i
profesor, Vasilj Popovi - istoriar i profesor, Dragutin Proti - guverner Narodne banke, Dim
itrije Stanojevi - novinar i finansijsko direktor "Politike", Risto Stijovi -vajar i akademik,
Juro Tkali -violonelista i profesor, Jovan Zorko - violinista i pedagog... (ukupno oko 150
lanova).

1926 -osnovana Loa "MITROPOLIT STRATIMIROVI" u Novom Sadu. U Beogradu


odran veliki internacionalni masonski kongres pod imenom "Manifestacija univerzalnog
Slobodnog Zidarstva za mir i pomirenje naroda", u organizaciji IMA (Internacionalme
Masonske Asocijacije), ija je lanica bila i VLSHS Jugoslavija.

1927 -osnovana Loa "MARTIN KOVALEVSKI" u Beogradu, iji lanovi su bili ruski
emigranti. Iste godine je u Subotici osnovana Loa "STELLA POLARIS" (Severna zvezda).

1931 - u Zrenjaninu osnovana Loa "VOJVODINA".

1937 - u Panevu osnovana Loa "BANAT". Brat ore Vajfert, jedan od najzaslunijih za
razvoj i prosperitet srpskog Slobodnog Zidarstva se preselio na Veni Istok.

1938 - osnovan veni "POMORAVLjE" u Jagodini, koji nije prerastao u lou.

1939 - osnovan veni "RAD" u Niu, koji nije prerastaou lou.

1940 - u Beogradu osnovana Loa "OVENOST" a 2. avgusta 1940. doneta odluka o


samouspavljivanju srpske Masonerije.

1941/1942 - odrana Anti-masonska izloba u Beogradu, u organizaciji nemakih i srpskih


faista.
MASON br.9

1944 - po nekim izvorima, Masoni - pripadnici Ravnogorskog pokreta su osnovali Lou


"RAVNA GORA" (negde se kao ime navodi i "Sveti Jovan") koja je radila do kraja rata i
pokuavala da ostvari kontakt sa amerikim Masonima.

1947 - u Rimu obnovljen rad Vrhovog Saveta Jugoslavije, koji je radio pod imenom "Vrhovni
Savet kotskog Rituala "Jugoslavija". Grand Komander je bio Vladimir Belaji, a nasledio
ga je Sima Adanja. Ovaj Vrhovni Savet prestaje sa radom 1967. godine.

1950/1960 - tokom 50-ih i 60-ih godina u Beogradu su radile neformalne masonske loe,
sastavljene od predratnih masona, poznate pod imenima "Beogradska Loa" i Jugoslovenhska
Loa". Jedan istaknuti grki mason je pre par godina izjavio u Beogradu (na proslavi 100-
godinjice osnivanja VSS), da mu je njegov garant priao da je krajem 50-ih godina odlazio u
Beograd, gde su se u jednom hotelu u blizini eleznike stanice (verovatno hotel "Astorija")
odravali i ritualni radovi. Ceremonija je bila kratka, ali se izvodila po masonskom ritualu.
Dvernik je bio visoki oficir JNA koji je preko uniforme nosio masonsku kecelju. Po
nekim dokumentima, i Vrhovni Savet Srbije je vrio uzdizanja brae iz Srbije na visoke
stepene kotskog Reda.

1989 - u Beogradu se osnivaju prve loe posle 50-godinje pauze ("Pobratim", "Sloga, Rad i
Postojanstvo", i "Maksimilan Vrhovec"), koje se aprila 1990. registruju kod dravnih organa
kao udruenja graana.

1990 - 23.06.1990 -uz pomo srpskih Masona iz inostranstva, probuena je Velika Loa
Jugoslavija (VLJ) u Beogradu. Za prvog Velikog Majstora je izabran Zoran Nenezi. VLJ pod
Nenezievim rukovodstvom danas postoji pod imenom Velika Loa starih i prihvaenih
slobodnih zidara Srbije.

1991 - Probuen je Vrhovni Savet Jugoslavije. Za prvog Grand Komandera je izabran Zoran
Nenezi, koga na tom mestu nasleuje L.R. a ovoga I.D. lanovi RVLS osnivaju svoj VSS i
za Grand Komandera biraju M.M., koga nasleuje M.P. Od 2006. dunost Grand Komandera
obavljaju N.M., P.M.M. i D.H. Ovaj VSS 2015. stupa u C.S.C.E. - Savez Vrhovnih Saveta
Evrope.

1992 - Veliki Orijent Francuske (VOF) unosi Svetlost u beogradsku Lou "Zora". 2000. se
osniva Loa "Vernost", a 2006. Loa "Ujedinjenje". 2007. I 2009. godine se jo nekoliko loa
stavljaju pod zatitu VOF. Danas VOF u Srbiji ima 10 aktivnih loa, od kojih se veina nalaze
u Beogradu.

1993 - Uz pomo nemakih i italijanskih Masona, u Italiji (Rimini) osnovana Regularna


Velika Loa Jugoslavije (kasnije preimenovana u RVLS). Posle vie potresa ova najbrojnija
srpska obedijencija danas broji 40-ak loa i oko 1300 lanova.

1997 - istupanjem velikog broja lanova iz VLJ osnovana je Velika Nacionalna Loa
Jugoslavije (kasnije preimenovana u VNLSiCG, a zatim u VNLS). Kljunu ulogu u osnivanju
ove velike loe i uspostavljanju kontakata sa francuskom Masonerijom odigrali su
Dragan Maleevi Tapi (slikar i Grand Komander VSJ) i M.L. Nakon Tapijeve jo uvek
misteriozne smrti, na mestu Grand Komandera VSS nasleuju ga D.Z., D.. i B.S. Posle vie
potresa i cepanja, danas VNLS broji oko 300 Brae organizovanih u 10-ak loa.

2000
MASON br.9

-
VNLJ, Velika Loa Francuske i Velika Tradicionalna Simbolika Loa "Opera" osnivaju
GLUDE (Ujedinjene Velike Loe Evrope), koja se 2013. transformie u ICUGL
(Internacionalna Konfederacija Ujedinjenih Velikih Loa), u ijem lanstvu su danas 20-ak
masonskih organizacija iz celog sveta.

2003 - P.M.M. sa 100-nak Brae naputa VNLS i prelazi u RVLS.

2004 - obnovljen je rad jevrejske Masonerije Nezavisnog Ordena B'nai B'rith (B.B. Loa
Srbija 676).

2006 - ova godina je najavljivana kao godina velikog ujedinjenja srpske Masonerije.
Meutim, pokazalo se da je to bila godina velikih raskola. 17.06.2006. je osnovana VULS
(Velika Ujedinjena Loa Srbije) koju su inili nekoliko lanova Nenezieve VLJ, deo lanstva
VNLS, Loa "Sloboda" i 50-ak Masona iz RVLS. Ujedinjenje je bilo veoma kratkog daha.
Loa "Sloboda" odlazi pod Vedro Nebo, a najvei broj lanova se izdvaja i osniva Ujedinjene
Velike Loe Srbije (UVLS). Na vrhuncu svog rada 2012-2013, ova obedijencija je brojala oko
500 lanova okupljenih u 20-ak loa. 2015. godine UVLS doivljava velike potrese, i nakon
smene dva Velika Majstora njena dalja sudbina je neizvesna. VULS, sa znatno osuti
m lanstvom, nastavlja da radi do dananjih dana pod vostvom D.P.

2007 - obnovljen rad VSS, za Grand Komandera je izabran D.. U okviru brojnih srpskih
masonskih raskola osnovana je i Velika Masonska Loa Srbije (VMLS) koju sainjavaju tri
loe iji su lanovi istupili iz VULS. Ova masonska organizacija (koju veinom sainjavaju
nekadanji lanovi VNLS) postoji i danas. Ove godine poela je sa radom i enska masonska
loa "Vera Fides", pod zatitom GLFdF (Velika enska Loa Francuske). Deo lanstva
VULS i 15- ak lanova RVLS novembra 2007. godine pod rukovodstvom edomira Vukia
osniva "Regularnu Veliku Lou Srbije, Beograd" (RVLS,B), koja do dananjih dana vodi
sudske sporove sa RVLS.

2008 - 80-ak lanova VNLS, pod vostvom B.. 31.05.2008. je osnovalo Regularnu Veliku
Lou Visokog Masonskog Saveta Srbije koja je prestala sa radom nekoliko godina kasnije.

2009 - Nekoliko loa, pod vostvom N.B., istupa iz VNLS i stavlja se pod zatitu VOF.
02.06.2009. poela je sa radom Loa "Misir" koja praktikuje Drevni i Izvorni Obred Memfisa
i Mizraima. Loa danas broji 30-ak lanova iz svih srpskih obedijencija i odrava bratske
odnose sa 50-ak masonskih organizacija u svetu koje praktikuju ovaj obred koji se bavi
istraivanjem drevnih ezoterinih egiptskih misterija. Iste godine osnovana je i prva loa
meovite (muko-enske) Masonerije "Singidunum Istok 1899", pod okriljem francuskog "Le
Droit Humain" (Ljudska prava).

2011 - izdvajanjem dela lanstva iz RVLS,B osnovana je Velika Zemaljska Loa Srbije
(VZLS) u Beogradu.

2012 - deo lanstva VMLS, pod vostvom B.B. osniva Tradicionalnu Veliku Masonsku Lou
Srbije (TVMLS) u Beogradu. U Beogradu odran godinji sastanak GLUDE, uz prisustvo
predstavnika iz 15-ak zemalja.

2014 - osnovana je druga enska loa pod zatitom GLFdF, pod imenom "Danica".
MASON br.9

2015 - est loa i Braa iz drugih loa VNLS, stavljaju se pod direktnu zatitu VSS, i ubrzo
osnivaju Veliku Lou Srbije (VLS). Osnovana je Velika enska Loa Srbije (VLS) u
Beogradu. Osnovan je Savez Ujedinjenih Velikih Loa Srbije (SUVLS), iji su osnivai
lanovi UVLS i RVLS, Beograd.