You are on page 1of 8

Γπάθει ο Θεολόγορ – Εκκληζιαζηικόρ Ιζηοπικόρ – Νομικόρ κ. Ιωάννηρ Ελ.

Σιδηπάρ

Επί Σεπηοίρ Παηπιαπσικοίρ Ονομαζηηπίοιρ Βαπθολομαίος Α΄

Το Παηπιαπσικόν Αξίωμα
«Ο Παηριάρτης εζηίν εικών ζώζα Χριζηού και έμυστος, δι’ έργφν και λόγφν
ταρακηηρίζοσζα ηην αλήθειαν…»

Ο Παηνζάνπδξ ςξ ημ «ηςκ όθςκ ζηόια ηαζ θάθδια» ηδξ Μδηνόξ Αβίαξ Μεβάθδξ ημο
Υνζζημύ Κςκζηακηζκμοπμθίηζδμξ Δηηθδζίαξ είκαζ μ ιάνηοναξ μ μπμίμξ ηαηαεέηεζ ηδκ ιαν-
ηονία ηδξ εζξ Υνζζηόκ πίζηεςξ ακά ηδκ οθήθζμ ηαζ μ ιάνηοναξ μ μπμίμξ οπμιέκεζ ηαζ βεύεηαζ
ημ πμηήνζμκ ημύημ ημο Υνζζημιίιδημο ιανηονίμο ηδξ ζοκεζδήζεςξ ηαζ ημο αίιαημξ οπέν ηδξ
θζθηάηδξ Ονεμδόλμο πίζηεςξ ςξ όκηςξ «εζηώκ γώζα Υνζζημύ ηαζ έιροπμξ δζ’ ένβςκ ηαζ
θόβςκ παναηηδνίγμοζα ηδκ αθήεεζακ».
Άννδηημξ ηαζ αηαηάθοημξ μ δεζιόξ ημο Πνςημενόκμο ηαζ εκ ηαοηώ Πνςημιάνηονμξ
ζε ηάεε επμπή Παηνζάνπμο ηδξ Κςκζηακηζκμοπμθίηζδμξ Δηηθδζίαξ ιε ημκ ιανηονζηό Θνόκμ
ηαζ ηδκ αηακεμζηεθακςιέκδ Πακίενδ Καεέδνα ηδξ Θεμημημζηεπάζημο ηαζ Αβζμηόημο Βα-
ζζθίδμξ ηςκ Πόθεςκ. Γεκ κμείηαζ δ Μήηδν Αβία Μεβάθδ ημο Υνζζημύ Δηηθδζία άκεο ημο
Πνςεδβμοιέκμο Αοηήξ ηαζ μ Οζηζζηήξ ημο Θνόκμο ημύημο άκεο ηδξ «ηςκ πεκήηςκ Μεβάθδξ
Δηηθδζίαξ». Οκημθμβζηό, οπανλζαηώκ δζαζηάζεςκ ζύγεοβια ηαζ εεμπνεπήξ ζογοβία ζηδκ
εηθμνά ημο Λόβμο ηδξ Αθδεείαξ ηαζ ηδξ εκ Υνζζηώ Ακαζηάκηζ ζςηδνίαξ ημο βέκμοξ ηςκ
ανμηώκ.
΢ηδ δζαημκία ημο ιανηονζημύ Παηνζανπζημύ Θνόκμο μζ ζενμθάκηεξ Οζημοιεκζημί Πα-
ηνζάνπεξ δεκ οπδνεημύκ ημ «ίδηνλ θξόλεκα» αθθά ημ «Παηξηαξρηθόλ Ιδεώδεο», όπςξ από βε-
κεά ζε βεκεά είκαζ αζςιαηζηώξ ηαζ ζδζμηύπςξ απμεδζαονζζιέκμ ηαζ θοθαζζόιεκμ ζενμπνε-
πώξ ζηδκ «αρεηξνπνίεηε θηβσηό» ημο ιανηονζημύ Φακανίμο. Σμ Παηνζανπζηόκ Ιδεώδεξ δεκ
απμηεθεί ιία εθήιενδ ηαζ αθδνδιέκδ ημζιζηή ηαζ δζπθςιαηζηή ζδεμθμβία αθθά ημ αθδεέξ,
ακόεεοημ ηαζ απαναπάναηημ πκεύια ηδξ ηςκ «πελήησλ Μεηξόο Κσλζηαληηλνππνιίηηδνο Δθ-
θιεζίαο», δ μπμία είκαζ δ θςκή ηαζ ημ αβζμπκεοιαηζηό αίςια ηδξ εκ Υνζζηώ αθδεείαξ ηαζ
γςήξ.
΢ημ πνόζςπμ ηςκ Οζημοιεκζηώκ Παηνζανπώκ ςξ «εκ ηζαςηώ» εβημθπώκεηαζ δ αθήεεζα
ηδξ ζώγμοζαξ εκ Υνζζηώ πίζηεςξ, ημ ήεμξ ηαζ ημ ύθμξ ηδξ Ρςιδμζύκδξ ηαζ ημο Γέκμοξ ζε
ιία αδζάημπδ αθοζίδα πμο ςξ ηθίιαηα εκώκεζ ημκ Θνόκμ ιε ηδκ Βαζζθεύμοζα Αβζμηόημ ηαζ
Αβζμηνόθμ Κςκζηακηζκμύπμθδ ηαζ ημκ πακίενμ ηαζ πάκηζιμ εεζιό ιε ημ θαό, όπςξ είκαζ μ-
κημθμβζηά (οπανλζαηά) ζογεοβιέκδ δ ηνμθόξ ιδηένα ιε ημ ζπθάπκμ ηδξ. Σμύημ ημ όκηςξ
ιοζηήνζμ ηςκ Παηνζανπώκ ιέζα ζημκ πςνμπνόκμ ηαζ ζηδ «Υώνα ημο Θνόκμο» επζιανηονεί
μ ηδξ Πένβδξ Δπίζημπμξ Δοάββεθμξ βνάθμκηαξ: «΢οβηθμκίγμοκ ηα ζδιεία ιανιανοβήξ ηςκ
Οζημοιεκζηώκ Παηνζανπώκ ζηδκ Πόθδ. Όθμζ ιεηαλύ ιαξ ζακ αείθοθθα πθαηύθοθθα κςπά
από ηδ πάνδ ζοκζζημύκ έκα θάζια εδζαονζζιέκμο πανεθεόκημξ. Η άθςξ ηδξ ιανηονίαξ αν-
ιόγεζ ζηδ ικήιδ αοηώκ ηςκ ζηεθδθόνςκ. Γζ’ αοηό ηαζ αηηζκμαμθμύκ ιε ηνεζξ δζαζηάζεζξ.
Σμο Βογακηζκμύ Παηνζάνπδ, ημο ιεηααογακηζκμύ ηαζ ημο εηάζημηε ζοβπνόκμο. Όθμζ ζοκά-
πημκηαζ πάκς ζημκ ίδζμ αεηό ημο Ναμύ. Δηεί πμο όθμζ πνμθένμοκ ηαζ ημ ίδζμ ΢ύιαμθμ ηδξ
Πίζηεςξ. Κζ όπμο αημύζηδηε απ’ όθμοξ μ ίδζμξ όνημξ. Γζα ηα ηζιαθθή ηδξ Ονεμδμλίαξ. Άνα,
1
ηναημύκ ηαζ ηαοηόηδηα δύμ πζθζεηζώκ αδζάημπδξ πνζζηζακςζύκδξ ζηδκ Πόθδ. Μκδιμκεύμ-
κηαζ ιεηαλύ ηςκ αβίςκ. ΢οκεπίγμοκ ζηδκ αηέθεζςηδ θεζημονβία ημο Γέκμοξ. Καζ έπμοκ «δε-
ζιόκ ηεθεύμκηα»».
Τπάνπμοκ Παηνζάνπεξ ημο πανεθεόκημξ, ημο εκεζηώημξ ηαζ εα οπάνλμοκ ηαζ ημο ιέθ-
θμκημξ ςζάκ μ ηηζζηόξ πνόκμξ κα απμδεζηκύεηαζ αδύκαιμξ κα δαιάζεζ ηδκ αθθδθμδζαδμπή,
δζόηζ ημύηδ είκαζ δ Βμοθή ημο Θεμύ. Καζ όζμκ αθμνά ημκ Οζημοιεκζηό ημο εκεζηώημξ, μ
Πένβδξ Δοάββεθμξ ημκ οπμικδιαηίγεζ ηαζ απμηοπώκεζ ζημ «πανηί ηδξ ζζημνίαξ» ηα ζδζώιαηά
ημο, βνάθμκηαξ: «Γζα ημκ Οζημοιεκζηό ημο εκεζηώημξ. Έκακ ζενόπκεοζημ ζενμθάκηδ ηςκ
ηαζνώκ, πμο δε δζζηάγεζ κα δζαθεέββεηαζ παννδζζαηά. Να θεοηαίκεηαζ, βζα κα ιεηαηεκώζεζ
ζε άβζα ανημθόνζα ηδκ μοζία ημο εκεζηώημξ. Σδκ ζδζμπάεεζα ηαζ ζδζμπνμζςπία ηδξ Ρςιδμ-
ζύκδξ… κα ηενδίγεζ ζοβημζκςκμύξ ηδξ αβςκίαξ ηδξ. ΢ύιπμκμοξ ηδξ ιανηονίαξ ηδξ».
Αζάθεοημξ ηαζ αιεηαεέηςξ αζηαζίαζημξ ίζηαηαζ «ν Θξόλνο ησλ Θξόλσλ» ηδξ Ονεμ-
δμλίαξ «θξαηώλ ηεξνπξεπώο ην κπζηήξηνλ απηνύ απνζεζαπξηζκέλνλ» ηαζ μζ εζζενπόιεκμζ
ζημκ «Οίθν Κπξίνπ», ζημκ Πάκζεπημ Παηνζανπζηό Ναό ημο Αβίμο Γεςνβίμο ημο Σνμπαζμ-
θόνμο πνμζδθώκμοκ ημ αθέιια γδθμηύπςξ ηαζ ηείκμοκ απεβκςζιέκα «επήθννλ νπο» ζημκ
παθαίθαημ Παηνζανπζηό Θνόκμ ιε ηδκ έιθθμβδ εθπίδα κα αημοζεεί «ηί ην πλεύκα ηνπ Θξό-
λνπ ιέγεη» βζα ημοξ Ιενμπνεπεζηάημοξ Ιενμθάκηεξ Οζηήημνέξ ημο, μζ μπμίμζ από αζώκςκ α-
κένπμκηαζ ηδκ αηακεμαάδζζηδ ηθίιαηά ημο ηαζ ιεθακμθενειέκμζ αζώκμοκ ημ «απεξηλόεηνλ
κπζηήξηνλ» ημο εκ Υνζζηώ ΢ηαονμύ ηαζ ηδξ Ακαζηάζεςξ.
Σμ «απεξηλόεηνλ κπζηήξηνλ» ημο πνώημο Θνόκμο ηδξ Ονεμδμλίαξ είκαζ οπανλζαηά ζο-
γεοβιέκμ ιε ημ «Παηξηαξρηθόλ Ιδεώδεο», όπςξ αζμύηαζ από αζώκςκ ιέζα από πνόζςπα ηαζ
βεβμκόηα, πανάδμζδ ηαζ ήεμξ, ήπμοξ ηαζ θέλεζξ, εοζίεξ ηαζ ιανηύνζα, ηεηιήνζα ηαζ ιανηονί-
εξ ηδξ ΢ηαονακαζηαζίιμο πμνείαξ ηαζ ανπζδζαημκίαξ ηδξ Πνςημενόκμο ηαζ Πνςηεοεύκμο
Μδηνόξ Αβίαξ ηαζ Μεβάθδξ ημο Υνζζημύ Κςκζηακηζκμοπμθίηζδμξ Δηηθδζίαξ.
Σμ Φακάνζμκ ςξ «Παξάδνμνλ Μπζηήξηνλ», «Παξεκβνιή Θενύ» επί ηδξ βδξ ηαζ Ιενώηα-
ημκ «΢ηλά ηεο Οξζνδνμίαο» είκαζ δ «Αρεηξνπνίεηε Κηβσηόο θαη ΢θελή» ηδξ εκ Υνζζηώ Αθδ-
εείαξ. Οζ δε έιθθμβμζ ιύζηεξ ημο Θνόκμο ημο δεκ δζαημκμύκ ιία ημζιζηή ζδεμθμβία, πμθζηζ-
ηή ημζιμεεςνία ή δζπθςιαηία, αθθά ημ «αεί δσνγόλν» ηαζ «αεηζαιέο βίσκα» ημο Παηνζαν-
πζημύ Ιδεώδμοξ, ημ μπμίμ δεκ ζπεηίγεηαζ ιε ηα πμζηζθόιμνθα ηαζ πακημεζδή πνμζςπεία ηαζ
ηζξ απαηδθέξ θεκάηεξ ηςκ ηαηηζηζζιώκ ηαζ ιεεμδεύζεςκ πμο δζαπνμκζηά απαλζώκμκηαζ από
ημκ θαό ηαζ ηδκ αδέηαζηδ ζζημνία.
Διθαηζηά ηαζ αδζαθείπηςξ μ ειθζθόζμθμξ ηαζ θζθόιμοζμξ ημο Φακανίμο Ιενάνπδξ
Πένβδξ Δοάββεθμξ ηαηαεέηεζ ιε ηδκ εκήδμκδ βναθή ημο ηδκ αζςιαηζηή ειπεζνία ημο «Πα-
ηξηαξρηθνύ Ιδεώδνπο» ςξ αδζαίνεημ ιοζηήνζμ δζαημκίαξ ηςκ Παηνζανπώκ οπέν ημο Πνώημο
Θνόκμο ηδξ Ακαημθήξ. Δίκαζ δε εαοιαζηό ημ βεβμκόξ όηζ πμθθμί ελ αοηώκ ηςκ Οζηδηόνςκ
ημο Θνόκμο ιεηέαδζακ από ημκ έκενμκμ εώημ ζηα ηέιπθα ηςκ Δηηθδζζώκ ςξ Άβζμζ Θεμύ
ηαζ οπενμονάκζμζ ιύζηεξ ζηδ Βαζζθεία ημο Θεμύ, αθθά πάκημηε ηαζ εζαεί ηαηαβεβναιιέκμζ
ζηζξ αρεοδείξ δέθημοξ ηδξ ημο Υνζζημύ Μεβάθδξ Δηηθδζίαξ ηαζ εκ βέκεζ Ονεμδμλίαξ ςξ
«Παηξηάξρεο Άγηνη ή Άγηνη Παηξηάξρεο».
Σμύημ είκαζ ημ «ηεξόλ ζύδεπγκα» Παηνζανπώκ ηαζ Θνόκμο ςξ έηθακζδ ημο «απεξηλόε-
ηνπ κπζηεξίνπ» ημο εκ Φακανίς Πνώημο Θνόκμο ηαζ ηδξ αιεηαεέημο ηαζ αζηαζζάζημο δζα-
ημκίαξ ημο «Παηξηαξρηθνύ Ιδεώδνπο» οπό ηςκ Παηνζανπώκ ημο Γέκμοξ ςξ «Παηξίσλ Αξρό-
λησλ». Έηζζ παναηηδνίγεζ ηαζ εέθεζ ημοξ Παηνζάνπεξ ημο Γέκμοξ μ Πένβδξ Δοάββεθμξ, ςξ

2
«Παηξίσλ Άξρνληεο» πμο εκζανηώκμοκ ηαζ οπμζηαζζμπμζμύκ ημ «Παηξηαξρηθόλ Ιδεώδεο»
βζα ημ μπμίμ βνάθεζ ιε ηδ εεόπκεοζηδ ηαζ εεμηίκδηδ θακανζώηζηδ βναθίδα ημο: «Έγθπςε
ζην θαλαξηώηηθν Παηξηαξρηθό ηδεώδεο, «εηο αλαςπρήλ θαξδηώλ». Οηθείνη ηεο παξνπζίαο ηνπ
ζην βίν καο, ην δνύκε έκκεζα, αιιά θαη έληνλα. Καη σξηκάδνπκε καδί ηνπ, κε ζπζρεηηζκνύο θαη
ςπρηθέο πεξηπιαλήζεηο γύξσ θαη εληόο ηνπ. ΢ηνλ πεξίγπξν θαη ζην θέληξν ηνπ. Γύξσ από ηεξά
νλόκαηα θαη πεξηόδνπο ηνπ Θξόλνπ πνπ καο ςαύνπλ. Καη ζκίγνπλ ηόζν κε ηελ πξνζσπηθή,
όζν θαη κε ηελ επξύηεξε ηζηνξία ηνπ γελεζιίνπ ηόπνπ καο. Σεο Πόιεο… νη Παηξηάξρεο καο,
κία ππόζρεζε ζεπηήο αλαζηξνθήο κε ηνπο αγίνπο καο, θαη κε ηνλ παληνδύλακν. Έθθξαζε πξν-
γνληθνύ γνήηξνπ θαη θαηεζηεκέλνπ. Θεζκηθή παξακπζία. Καη εθπιήξσζε δηαθνλίαο πλεύκα-
ηνο…».
Οζ Παηνζάνπεξ ελαβζάγμκηαζ ζηδκ δζαημκία ημο Παηνζανπζημύ Ιδεώδμοξ ςζάκ κα εηηε-
θμύκ ιία «ηδηόζθνπε ηεξαπνζηνιή» ιε ηδκ μπμία είκαζ επζθμνηζζιέκμζ ςξ «ηδηόζξνλνη ζπ-
γθιεξνλόκνη» ημο «ζετθώο ππξαθησκέλνπ» Πνώημο Θνόκμο ηδξ Μεβάθδξ Δηηθδζίαξ. Γζα
ημκ Πένβδξ Δοάββεθμ ημ Παηνζανπζηόκ Ιδεώδεξ είκαζ ιοζηδνζαηώξ ζογεοβιέκμ ηαζ ιε ημ
ιοζηήνζμ ηδξ αβζμζύκδξ. Μαξ απμηαθύπηεζ δε βνάθμκηαξ: «… ε ζκίμε καο κε ην άθζαξην ηεο
ηδενινγίαο θαη ηνπ ηδεώδνπο ησλ Παηξηαξρώλ καο, πνπ ηνπο αγηνπνίεζε… ζύκβνια ηνπ πά-
ζνπο θαη ηεο πηζηόηεηαο έλαο έλαο ζηνλ θαηξό ηνπο, κάο έξρνληαη ηώξα ζε εηθόλα γηα πξνζθύ-
λεζε. ΢αλ έκβιεκα ηδενινγίαο. Καη κλήκε ηεο παηξηαξρηθήο θνξύθσζεο, πνπ δηθαηώλεηαη ζηα
πιαίζηα ηεο αγηνζύλεο… ε επσδία ζην ρώξν ηεο κλήκεο ησλ αγίσλ Παηξηαξρώλ καο, αγγειη-
θή. Καη ε εηθόλα ηνπο έκθινγνο. Μεηέθδεκε πξνο ηνλ θόζκν καο δσξνθνξία «ε ελ νπξαλνίο
εκθηινρσξία» ηνπο. Καη δσή αηειεύηεηε, ην πέξαζκά ηνπο. Όπσο θαη ην ηδεώδεο ηνπο…»
Οζ Παηνζάνπεξ ςξ «κηηξνρίησλεο» ιύζηεξ ημο Παηνζανπζημύ Ιδεώδμοξ ζοβηνμημύκ ηδκ
«Πξσηόζξνλε Γεζπνηηθή Δθινγάδα» ηδξ Ονεμδμλίαξ. Δλάθθμο, δεκ κμείηαζ ημ Παηνζανπζηό
Ιδεώδεξ άκεο ημο ζενςηάημο δίπμθμο ηδξ Ονεμδμλίαξ ηαζ ηδξ Ονεμπναλίαξ. Η εκ Υνζζηώ
Ονεμδμλία γςμβμκεί ημ Παηνζανπζηό Ιδεώδεξ ηαζ εηείκμ ςξ αζςιαηζηή παηνζανπζηή ηέκςζδ
ηαζ εοζία, ιανηονία αθδεείαξ ηαζ ιανηύνζμ ζοκεζδήζεςξ ή ηαζ εκίμηε αίιαημξ, ηδκ δζαημκεί
βκδζίςξ, ακμεεύηςξ ηαζ απαναπανάηηςξ. Καζ δ έιπεζνμξ ηαεώξ ηαζ «έκππξνο» «ελ ππξί
Φαλαξίνπ Πλεύκαηνο» βναθίδα ημο ηδξ Πένβδξ Δπζζηόπμο Δοαββέθμο ζθναβίγεζ ηδκ «Ιζό-
βηα Γηαζήθε ηνπ Παηξηαξρηθνύ Ιδεώδνπο» ζηδκ «αθαλζνβαζία ηνπ Θξόλνπ» ςξ «θσλή εθ ηνπ
ππεξώνπ ηεο Μεγάιεο Δθθιεζίαο» πνμξ ημοξ εκενόκμοξ ιαονμθμνειέκμοξ Παηνζάνπεξ ημο
Γέκμοξ ηαζ ηδξ Ονεμδμλίαξ, ημοξ «Πξσηνζξόλνπο» ηαζ «Πξσηνκάξηπξαο» ημο «κπζηεξίνπ
ηνπ Θξόλνπ ησλ ζξόλσλ», απμηαθύπηεζ θέβμοζα εηάζης: «θαη εηο ώξαο εκθαλνύο ή θαη ζησ-
πεξάο καξηπξίαο ηεο καξηπξηθόηεηόο ηνπ, θαη νζάθηο ελ ππεξεθάλσ θαξηεξία θαη ςπρηθώ δηα-
ιόγσ κεηά ηεο ζείαο δπλάκεσο, ελεξγείο σο θύιαμ ηεο ηδηόηεηόο ΢νπ. Πάληνηε κε ηελ βεβαηό-
ηεηα ηεο θξαηαηώζεώο ΢νπ, παξά ηνπ «λεύζεη ζεία δσνγνλνύληνο θαη ζπλέρνληνο ηελ ππό ηνλ
νπξαλόλ Οξζνδνμίαλ». Αθόκε θαη αλ ε ηδηαηηεξόηεο ηνπ θιίκαηνο ηνπ Θξόλνπ ΢νπ, απαηηεί
δεηλνηέξαλ ιεπηνιεζρίαλ εηο ηνπο «πεηαζκνύο βνπιήζεώο» Σνπ. Δίλαη ηεο κνίξαο θαη ηεο πξν-
λνκίαο ησλ πελήησλ ηνπ Χξηζηνύ ε δσή ΢νπ λα ζπκίδε θαη βίνλ έγθιεηζηνλ, αιιά θαη άζιεζηλ
επώδε. Καη θπιαθήλ ρξένπο, αιιά θαη θάκηλνλ δξνζνβόινλ. Καη κε ιεζκνλώκελ, όηη θαη πά-
ληνηε «ππέξ κνίξαλ Θεόο θηλείηαη».
Ο ΢ηαονόξ ηαζ δ Ακάζηαζδ είκαζ ηα μκημθμβζηά (οπανλζαηά) «ηδηώκαηα» ηδξ Μδηνόξ
Αβίαξ Μεβάθδξ ημο Υνζζημύ Κςκζηακηζκμοπμθίηζδμξ Δηηθδζίαξ όπςξ ημο Παηνζανπζημύ
Ιδεώδμοξ, ημ μπμίμ πνμζδέπεηαζ ηαζ απμδέπεηαζ ηαζ αζώκεζ ακηί ηδξ ιίηναξ ημκ αηάκεζκμ
ζηέθακμ ημο ιανηονίμο, ακηί ηδξ παηνζανπζηήξ νάαδμο ημκ εοηεθή ηάθαιμ, ακηί ηςκ πνοζμ-
ηεκηδιέκςκ ηαζ πμθοηίιςκ αογακηζκώκ αιθίςκ ηδκ πθαιύδα ηδξ άηναξ ηαπεζκώζεςξ. Σαύηα
3
δε πάκηα είκαζ δζαπνμκζηό οπανλζαηό αίςια, ημ αίςια ημο ΢ηαονμύ ηαζ ηδξ Ακαζηάζεςξ,
όπςξ μ ημο ειθζθμζόθμο αμζδίιμο Υαθηδδόκμξ Μεθίηςκμξ ηάθαιμξ ςξ από ηανδίαξ ηαηά-
εεζδ ζηζαβναθεί: «Γλώξηκνη είλαη εηο απηήλ ηελ Δζηαπξσκέλελ Δθθιεζίαλ νη εκπηπζκνί, νη
θνιαθηζκνί, αη κάζηηγεο, ηα ξαπίζκαηα θαη ν αθάλζηλνο ζηέθαλνο θαη ε ρνιή κεηά όμνπο θαη ε
ιόγρε, ηα νπνζελδήπνηε. Γλώξηκόο ηεο θαη ε πνιπηέιεηα ηνπ νίθηνπ. Δίλαη νηθείαη ηεο αη θσ-
λαί «ζηαύξσζνλ», «νπθ έρνκελ Βαζηιέα εη κε Καίζαξα», «θαηάβεζη». Καη εηο σξηζκέλαο
ζηηγκάο ε θσλή ηεο ζπλνδεύεη ηελ θσλήλ ηνπ Κπξίνπ ηεο, «ίλα ηί κε εγθαηέιηπεο».
Με ζάο εμαπαηά ε ιάκπνπζα δεζπνηηθή κίηξα, ε εληεύζελ πξνειζνύζα θαη πνιιαπιαζηα-
ζζείζα. Δίλαη πεξηθάιπκκα δηά λα απνθξύςε από ηελ θνηλήλ ζέαλ κε ηελ ιακπξόηεηα ησλ
ςεπδνπνιπηίκσλ ιίζσλ ηελ αιήζεηαλ ησλ αθαλζώλ, ηνλ όλησο ζεζαπξόλ ηεο. Καη είλαη αθόκε
απηή έλαο θιήξνο. Κιήξνο δπζβάζηαθηνο θαη πνιπδάπαλνο κηάο παξαθαηαζήθεο αδαπαλήηνπ.
Καη ν ΢ηαπξόο; Ο ΢ηαπξόο είλαη δηθόο ηεο. Σεο Μεγάιεο Δθθιεζίαο. Σν πξώηνλ θαη ην
ύζηαηνλ, ην κέγηζηνλ πξνλόκηόλ ηεο. Θενύ δύλακηο θαη Θενύ ζνθία. Δηο ηελ όιελ απηήλ ζπκ-
θσλίαλ ηεο ΢ηαπξώζεσο θαη ζπζηαπξώζεσο κία κόλνλ παξαθσλία πςνύηαη από ηεο Δζηαπ-
ξσκέλεο Δθθιεζίαο: «νπ ηεηέιεζηαη».
Ο Παηνζάνπδξ είκαζ μ πζμ πνοζμκηδιέκμξ ηδξ Ονεμδμλίαξ ηαζ μ πζμ ιαονμθμνειέκμξ
ηδξ Ρςιδμζύκδξ έπμκηαξ αζςιαηζηή ηδκ πίζηδ ηαζ ηδκ εοεύκδ ηδξ εκ Υνζζηώ ιανηονίαξ ηαζ
ημο εκ Υνζζηώ ιανηονίμο. Ιενό Γίπηοπμκ ηαζ ηναηαζό δίπμθμ βζα ημκ Πνςηόενμκμ Πνςηεπί-
ζημπμ ημο Φακανίμο κα θεζημονβεί ηαζ κα θζηακεύεζ ηδκ Ονεμδμλία ιε ηα πνοζμηεκηδιέκα
παηνζανπζηά άιθζα ηαζ ηδκ Ρςιδμζύκδ ςξ Πνςημηαθόβενμξ ιαονμθμνειέκμξ ηαζ ηαπεζκόξ
ιδ παεεί ιήηε ημ έκα ιήηε ημ άθθμ. Έπμκηαξ δε οπόρζκ ηα ςξ άκς ηζιαθθέζηαηα θεζημονβή-
ιαηα ηςκ Οζημοιεκζηώκ Παηνζανπώκ, μ αμίδζιμξ Μδηνμπμθίηδξ Πνζβηδπμκκήζςκ (είηα Νζ-
ημιδδείαξ) ΢οιεώκ βνάθεζ ιε ηδκ βναθίδα ηδξ πκεοιαηζηήξ ημο ελάνζεςξ: «ηδξ ηζιαθθμύξ
ηαύηδξ Παναηαηαεήηδξ Θειαημθύθαλ εηάπεδξ ΢ύ, Πακαβζώηαηε ηαζ Θεόθεηηε Παηνζάνπα,
ηαζ ηδξ ΢ηδκήξ ηδξ Αθδεζκήξ ηαηεζηάεδξ Ηβμύιεκμξ ηαζ Φνμονόξ. Η ζεική ηδξ Ονεμδμλί-
αξ Πανάδμζζξ ιεημοζζμύηαζ εκ ης πνμζώπς ΢μο εζξ ζοκείδδζζκ, ηαζ δ ζοκείδδζζξ εζξ πίζηζκ,
ηαζ δ πίζηζξ εζξ πνάλζκ. Καζ εκ ηδ οπάηδ δζαημκία ηδξ Απμζημθζηήξ ηαζ Οζημοιεκζηήξ ηαύηδξ
Καεέδναξ ιδ παύζδξ πνμξ ημκ Γμιήημνα ηδξ Δηηθδζίαξ εοπόιεκμξ, ιεηά ηδξ ζοιπανέδνμο
΢εααζιίαξ Ιενανπίαξ, οπέν ηδξ εοηηαίαξ εκόηδημξ ηςκ Υνζζηζακζηώκ Δηηθδζζώκ ηαζ ημο εο-
ζεαμύξ ημύημο θαμύ, όζηζξ πνμζήθεε, ηαηά ηδκ Αβίακ ηαύηδκ διένακ, εζξ Πνμζηύκδια Ιε-
νόκ εζξ ημ Πάκζεπημκ ημύημ Παθθάδζμκ ηδξ Ονεμδμλίαξ ηαζ ζοκςεείηαζ πνμ ημο αζςκμαίμο
Παηνζανπζημύ ΢μο Θνόκμο, δζά κ’ ακηθήζδ δύκαιζκ ηαζ θώξ ηαζ μζημδμιήκ ηαζ θακή άλζμξ
ηδξ ηθήζεςξ «δξ εηθήεδξ». (Λόβμξ Δηθςκδεείξ εζξ ηδκ Δμνηήκ ημο Αβίμο Απμζηόθμο Ακ-
δνέμο, ηδ 30δ Νμειανίμο 1961).
Σμ Παηνζανπζηό Ιδεώδεξ δεκ είκαζ ιόκμκ ζηαονζηό μύηε ιόκμκ Ακαζηάζζιμ, αθθά πθή-
νςξ, απμθύηςξ ηαζ εαοιαζηώξ ΢ηαονακαζηάζζιμ βζα κα βεύεηαζ ημ πμηήνζμκ ημο ΢ηαονμύ
ηαζ ημο Θακάημο πςνίξ πμηέ κ’ απμεκήζηεζ ςξ όκηςξ «αεί δσνγνλνύκελνλ» εκ ηδ Ακαζηάζεζ
Υνζζημύ ημο Θεμύ. ΢ημ Φακάνζ αδζαθείπηςξ θεζημονβείηαζ ηαζ θζηακεύεηαζ ημ ιοζηήνζμκ ημο
΢ηαονμύ ηαζ ηδξ Ακαζηάζεςξ από ημοξ ζενμπνεπείξ θύθαηεξ ημο Μεβάθμο Μμκαζηδνζμύ, μζ
μπμίμζ δζά ηδξ βναθίδμξ ημο Υαθηδδόκμξ Μεθίηςκμξ αεααζώκμοκ ηαζ πζζημπμζμύκ όηζ: «εδώ
νπδέπνηε επηζηεύζακελ εηο ηελ ηζρύλ ηνπ Θαλάηνπ, αιιά πάληνηε εηο ηελ αιήζεηαλ ηεο Αλαζηά-
ζεσο… θαη όρη κόλνλ σο ζηξαηεπνκέλε Δθθιεζία, αιι’ ελσκέλνη κεηά ηεο ζξηακβεπνύζεο
Δθθιεζίαο ιεηηνπξγνύκελ… ηνλ ζξίακβνλ ηνπ εθ ηνπ Άδνπ επηζηξέθνληνο Νηθεηνύ… εηο ηνλ
αξραίνλ ηνύηνλ Ναόλ επηθνηηνύλ θαη ζπλσζνύληαη ηα πλεύκαηα αηώλσλ. Σα πλεύκαηα Παηξη-
4
αξρώλ θαη Ηγεκόλσλ, Ιεξαξρώλ θαη Μαξηύξσλ θαη Λνγάδσλ θαη γελεώλ γελεώλ άλεπ δηαθν-
πήο, ελ ηε πίζηεη θαη ηε πξνζδνθία ηεο Αλαζηάζεσο…».
Οζ Παηνζάνπεξ ημο Γέκμοξ ζηδκ «παξάδνμε αθαλζνβαζία ηνπ Θξόλνπ» αζώκμοκ έςξ
ιοεθμύ μζηέςκ ηαζ ιοπίςκ ηανδίαξ ημ «παξαδόμσο ζπλακθόηεξνλ», ήημζ ημ ΢ηαονακαζηά-
ζζιμκ ημο Παηνζανπζημύ Ιδεώδμοξ δζόηζ ςξ Ηβμύιεκμζ ηδξ Μεβάθδξ Δηηθδζίαξ ηαζ Οζηήημ-
νεξ ηδξ Πνςημενόκμο Ιενάξ Καεέδναξ ηδξ όθδξ Ονεμδμλίαξ έπμοκ ζδίακ πείνακ ηαζ αζςια-
ηζηή ειπεζνία ηδξ μκημθμβίαξ ημο ΢ηαονμύ ηαζ ηδξ Ακαζηάζεςξ. Οζ ίδζμζ ςξ άθθμζ ηονδκαίμζ
αίνμοκ ημκ ημο Κονίμο ΢ηαονό ηαζ θένμοκ αβμββύζηςξ ηα «ζηίγκαηα Ιεζνύ Χξηζηνύ» ιε ηδκ
αεααία εθπίδα ηδξ Ακαζηάζεςξ.
Οοδειία άθθδ Δηηθδζία από ηδξ ζδνύζεώξ ηδξ ιεηά ηςκ Παηνζανπώκ ηδξ εαίςζε ημ
ιοζηήνζμ ημο ΢ηαονμύ ηαζ ηδξ Ακαζηάζεςξ, όζμ δ Μήηδν Αβία Μεβάθδ ημο Υνζζημύ Δη-
ηθδζία ηδξ Κςκζηακηζκμοπόθεςξ ιε ημοξ Ηβμοιέκμοξ ημο ιανηονζηώξ ηαεαβζαζιέκμο
Θνόκμο ηδξ, όπςξ ακεπακάθδπηα εεμθμβεί ηαζ δζδάζηεζ μ αμίδζιμξ Γένςκ Υαθηδδόκμξ Με-
θίηςκ: «Καη όλησο. Δζηαπξσκέλνο ν Αξρεγόο ηεο πίζηεσο θαη θεθαιή ηεο Δθθιεζίαο, εζηαπ-
ξσκέλνο Αλδξέαο ν Πξσηόθιεηνο, ν Δπαγγειηζηήο θαη Ιδξπηήο ηεο Μεγάιεο Δθθιεζίαο, ησ
Χξηζηώ ζπζηαπξσζείο. Δζηαπξσκέλε ε Μεγάιε Δθθιεζία, ζπζηαπξσζείζα ησ Κπξίσ ηεο θαη
ησ Απνζηόισ ηεο. Καη ηνύην, νπρί απιώο θαη κόλνλ από γελέζεσο θαη θαηαγσγήο, αιι’ ππαξ-
μηαθώο θαη βησκαηηθώο ζπλεζηαπξσκέλε ησ Χξηζηώ θαη ησ Απνζηόισ, κάιηζηα δε νπρί ελ κηα
θαη κόλε πεξηζηάζεη θαη θαηαζηάζεη, αιι’ ελ πνηθίιαηο, θαη δε ελ απηώ ησ αληηζεηηθώ ρξηζηηα-
ληθώ παξαδόμσ, «δηά δπζθεκίαο θαη επθεκίαο», «δηά δόμεο θαη αηηκίαο», εηο έλδεημηλ ηνπ εαπ-
ηήο Χξηζηνγελλήηνπ, ηεο εαπηήο γλεζίαο Απνζηνιηθόηεηαο…
Δληεύζελ ε Μεγάιε αύηε Δθθιεζία… επί κάιινλ θαη κάιινλ αλαγλσξίδεη θαη ζπλεηδεην-
πνηεί όηη ππέξ παλ άιιν, ππέξ πάζαλ αμίαλ, είλαη, σο Δθθιεζία, κπζηήξηνλ Θενύ, όηη ν νηθνπ-
κεληθόο νύηνο ζξόλνο, ελ ηε εζράηε αλαιύζεη απηνύ, είλαη ΢ηαπξόο, είλαη επζύλε θαη ρξένο,
είλαη ζπγθαηάβαζηο θαη ελαλζξώπεζηο, είλαη θαηαιιαγή θαη αγάπε θαη εηξήλε – είλαη ηόπνο
ζεώζεσο. Δίλαη ΢ηαπξόο, νπρί όκσο απηνζθνπόο, αιι’ έμνδνο εηο Αλάζηαζηλ. Ο ΢ηαπξόο εθ’
νπ ν εζηαπξσκέλνο Θξόλνο, είλαη ΢ηαπξόο Αλαζηάζεσο. Καη πιένλ ηνύηνπ. Δίλαη ΢ηαπξόο
πξνζδνθώλ ηελ ηειείαλ δηθαίσζηλ ελ ηνηο εζράηνηο, ελ ηε όιε απνθαιύςεη ηεο Απνθαιύςεσο
ηνπ Θενύ».
Σα πνόζςπα ένπμκηαζ ηαζ πανένπμκηαζ, αθθά ζηδκ αδζάθεζπηδ αθθδθμδζαδμπή επζγεί ημ
Παηνζανπζηό Ιδεώδεξ, ημ μπμίμ είκαζ από Θεμύ ηαζ Πκεύιαημξ Αβίμο ιοζηαβςβία ηαζ αοεε-
κηζηή εκ Υνζζηώ γςή ηαζ αθήεεζα. Γεκ απμηεθεί οπόεεζδ ακενώπζκδ ηαζ ημζιζηή αθθά αβζ-
μπκεοιαηζηή ηαζ οπενημζιία. Σμύημ ζοκηεθείηαζ δζόηζ ημ Οζημοιεκζηό Παηνζανπείμ, ςξ α-
πμθεέββεηαζ μ ιύζηδξ ημο Φακανζώηζημο Ιδεώδμοξ Πένβδξ Δοάββεθμξ: «κε ηα ηδηνπαζή
βηώκαηα θαη ηηο άθζηηεο αλεζπρίεο ηνπ, δηαησλίδεη δσή απνζηνιηθώλ εληαπηώλ. Έρεη ελδν-
ζηξέθεηεο παηεξηθνύ πλεύκαηνο θαη εμσζηξέθεηα κπζηηθνπαζνύο θαζαξόηεηαο. Σν ίδην θαη νη
Παηξηάξρεο ηνπ, πνπ έρνπλ έθθαλζε απζεληηθήο Οξζνδνμίαο κε θσηηζκό λνπ. Οη δε άγηνί ηνπο,
κε απόζηαγκα νπξάληαο ζθέςεο. Σνπο αθξνώκαζηε ζαλ αιάλζαζηνπο νδνδείθηεο ηεο ρζόληαο
πνξείαο ηνπο… θαη ζαλ αδαπάλεηνπο ηξνθνδόηεο ηεο πλεπκαηηθήο καο πησρείαο. ΢ηελ αγήξσ
κλήκε ηνπο, αλαγξάθνπκε ηα νλόκαηά ηνπο ζην ππέξζπξν ηνπ λανύ καο…».
Ο ίδζμξ πμθζόξ ηαζ ηεπανζηςιέκμξ έκζμθμξ Ιενάνπδξ ηαζ Ιενμικήιςκ ημο αιέηνμο ηαζ
δοζεεώνδημο ιεβαθείμο ημο Παηνζανπζημύ Ιδεώδμοξ οπμικδιαηίγεζ ζηζξ «Δθ Φαλαξίνπ»
παναηαηαεήηεξ ημο, ημ πανάδμλμ ημύημ ηδξ ζζημνίαξ ιοζηήνζμ: «Η παηξηαξρηθή ηδενινγία
θαζηεξώζεθε κέζα από ηελ θξάζε ηεο απζηεξήο ηήξεζεο ηνπ ιόγνπ ηεο αιεζείαο θαη ηεο πξν-
5
ζσπηθήο ησλ Παηξηαξρώλ ελόξθνπ καξηπξίαο. Απηά ηεο αλαγλώξηζαλ ε ηζηνξία θαη ν θόζκνο
θαη έδεζαλ ηελ αλαθή θνξύθσζή ηεο επί «Θξόλνπ» πςεινύ. Απηά δηαζθάιηζαλ ηε ιακπξόηεηα
θαη αθηηλνβνιία απηήο ηεο θαζέδξαο. Απηά θαηέλπμαλ μερσξηζηό σκόθνξν γηα ηνλ Πξσζηε-
ξάξρε απηήο ηεο κπξίαλδξεο πόιεο…
Δλόο ηέηνηνπ ζεζκνύ νη θσηνθόξνη εγήηνξεο, παξέκεηλαλ πάληνηε νη αξηζηνθξάηεο ηνπ
πλεύκαηνο ηεο Οξζνδνμίαο. Καη πνηέ έμσ από ην θάνο ηνπ θόβνπ ηνπ Θενύ. Πάληνηε ζηε επ-
ζεία ηεο θνβεξάο παξαθαηαζήθεο, όπνπ θαη ν Χξπζόγξακκνο όξθνο γηα ηελ αιώβεηε δηαηή-
ξεζε ηνπ παηξηαξρηθνύ ηδεώδνπο…».
Οζ Παηνζάνπεξ ημο Γέκμοξ έπμοκ απόθοηδ ζοκαίζεδζδ ηδξ εοεοκμθόνμο πνςεζενανπζ-
ηήξ μζημοιεκζηήξ δζαημκίαξ ημοξ ηαζ ηαείζηακηαζ μθμηαύηςια εοζίαξ πκεοιαηζηήξ εκ οπα-
ημή, άηνα αθμζζώζεζ ηαζ αοημηαπεζκώζεζ ζηδ θςκή ηαζ ζηα ηεθεύζιαηα ηδξ Μδηνόξ Αβίαξ
Μεβάθδξ ημο Υνζζημύ Δηηθδζίαξ. Νεηνώκμοκ ηαζ εάπημοκ ημ «ίδηνλ ζέιεκα» ηαζ απεηδύμ-
κηαζ ημκ πζηώκα ηδξ πνμζςπζηήξ ιαηαζμδμλίαξ πνμξ πάνζκ ηδξ δόλδξ ημο ιανηονζηώξ ηαεα-
βζαζιέκμο Θνόκμο ημοξ ςξ Ηβμύιεκμζ ηδξ Ονεμδμλίαξ πμο ακηζθαιαάκμκηαζ ηδκ «ηεξνγέ-
λεηα θαη ηεξνηππία ηνπ ζεζκνύ ηνπο». Γεκάνπεξ ηαζ Δεκάνπεξ ζε ηάεε επμπή ηαζ εέζιζμζ εη-
πνόζςπμζ ηαζ ηαηαεέηεξ ημο εεθήιαημξ ημο Θεμύ, πάκς ζηδ ιμίνα αοημύ ημο «ηεξσηάηνπ
ζθελώκαηνο» ηδξ Μεβάθδξ Δηηθδζίαξ.
Ο πμθζόξ ιύζηδξ ημο Φακανζώηζημο Ιδεώδμοξ ηαζ ζοβηονδκαίμξ ημο ιέθακμξ πζηώκμξ,
ημο ιαονόναζμο ηδξ Μεβάθδξ Δηηθδζίαξ, Πένβδξ Δοάββεθμξ, όηακ απεοεύκεηαζ ηαηά πνό-
ζςπμκ πνμξ ημκ «Πξώηνλ ηεο Οξζνδνμίαο», ημκ Οζημοιεκζηό Παηνζάνπδ Βανεμθμιαίμ, ηα-
ηά ηδκ ακάααζή ημο ζηδκ «καξηπξηθή θιίκαθα» ημο «Πξώηνπ ηεο Οξζνδνμίαο Θξόλνπ», εκ
διέναζξ εκενμκίζεςξ, 2 Νμειανίμο 1991, πνμζθαθεί ηαζ ηαηαεέηεζ ςξ «γιώζζα αιεζείαο»
πνμξ ημκ «ελεζηώηα» Πνςεδβμύιεκμ ηδξ Ονεμδμλίαξ ηαζ ημοξ ιέθθμκηεξ δζαδόπμοξ ηαζ μζ-
ηζζηέξ ημο «έκθινγνπ Φαλαξηώηηθνπ Θξόλνπ», όζα ημ πκεύια θαθεί ηαζ εεζιμεεηεί ηαζ μνζ-
μεεηεί βζα ημ «είλαη» ημο Παηνζανπζημύ Ιδεώδμοξ ςξ αοημεοζία πνμξ γςμβμκίακ ημο Οζημο-
ιεκζημύ Θνόκμο: «…εηο ηελ θνξπθαίαλ, ινηπόλ, απηήλ ώξαλ ζνπ θαη ώξαλ ηεο Μεγάιεο ηνπ
Χξηζηνύ Δθθιεζίαο, επηηειείο ην πξώην ΢νπ ιεηηνύξγεκα. Αλαιακβάλεηο ηελ ππάηελ δηαθνλίαλ
ηεο θαη επηθαιείζαη κπζηηθώο ηα «ππέξ αίζζεζηλ θαη λνπλ», εηο ελίζρπζίλ ΢νπ. Αιιά θαιείζαη
θαη ππ’ απηήο, θαη’ νθεηιήλ απαξαίηεηνλ, λα κπζηαγσγήζεηο ηελ ςπρήλ ΢νπ θαη λα ηελ ελαξ-
κόζεηο πξνο ην παλζέβαζηνλ ηνύην ην θαηεζηεκέλνλ, ην Οηθνπκεληθόλ Παηξηαξρείνλ. Πξνο ηνλ
ίδηνλ πξνζαλαηνιηζκόλ ηνπ, ηελ ηδηάδνπζαλ αθηηλνβνιίαλ ηνπ, ην ηδηθόλ ηνπ ηδεώδεο».
Ωξ πμθορδθζδςηό απεζνμπμίδημ δζαζώγμκηαζ ιέζα ζημκ ηηζζηό ηαζ πεπεναζιέκμ πς-
νμπνόκμ μζ ιμνθέξ ηςκ πνοζμηεκηδιέκςκ ή ιαονμθμνειέκςκ Παηνζανπώκ από ημοξ μπμί-
μοξ άθθμοξ ακέδεζλε ημ Παηνζανπζηό Ιδεώδεξ ςξ ιεβίζημοξ Θεμθόβμοξ ηαζ ειθζθόζμθμοξ
θμβάδεξ, άθθμοξ αναπκμΰθακημοξ αζηδηέξ, μιμθμβδηέξ, κδζηεοηέξ, εβηναηεοηέξ ηαζ ημζιμ-
ηαθόβενμοξ, άθθμοξ πάθζ ιεβίζημοξ μναιαηζζηέξ ηαζ ανίζημοξ μζαημζηνόθμοξ ηδξ ακά ηδκ
οθήθζμ Ονεμδμλίαξ ηαζ ελαζνέηςξ ηάπμζμοξ ςξ αβίμοξ, ιάνηονεξ ηαζ μζίμοξ. Όθμζ εζθνάβζ-
ζακ ηδκ επμπή ημοξ ηαζ ιεηαθαιπάδεοζακ ημ βκήζζμ ηαζ απαναπάναηημ Παηνζανπζηό Ιδεώ-
δεξ πμο είκαζ δ εκ Υνζζηώ γςή ηαζ αθήεεζα, δ ΢ηαονακαζηάζζιδ εκ Υνζζηώ ιεηαιόνθςζδ
ημο ακενώπμο ηαζ ημο ηόζιμο πακηόξ, ηαζ ζημοξ επζβεκμιέκμοξ. Καζ μοη έζηζ ηαζ έζηαζ ηέ-
θμξ… «νπ ηεηέιεζηαη».
΢ηδκ αβζόθεηηδ εηθμβάδα ηαζ αογακηζκή ηαζ ιεηααογακηζκή Γεζπμηζηή Ιενανπία ηςκ
Πνςεδβμοιέκςκ ημο Μεβάθμο Μμκαζηδνζμύ μοδειία ιμνθή Παηνζάνπμο πάκεηαζ. Οζ Πα-
ηνζάνπεξ δεκ πάκμκηαζ. Γίκμκηαζ «ανίδηκνλ πόκα». Ο ηάεε Παηνζάνπδξ είκαζ ιία «Ιεξόηππε
6
Ιεξνγξαθία» ςζάκ κα είκαζ μζ «άγηνη εθηόο εηθνλνζηαζίνπ». Οζιή εοςδίαξ πκεοιαηζηήξ ακα-
δύεηαζ από ημ ιοζηήνζμ πμο ημοξ πενζαάθθεζ ηαεώξ επζιανηονεί μ Πένβδξ Δοάββεθμξ όηζ:
«όζν ζπκπιεξώλνπλ ζηε δσή ηε καξηπξία ηνπο, γίλνληαη θαη πην απόθνζκνη. Κη όζν «εληόο
ησλ ζείσλ αδύησλ κπζηαγσγείηαη ε δηάλνηά» ηνπο. Μέρξη πνπ κπαίλνπλ ζηελ Παηξηαξρηθή κε-
ηακόξθσζε. Μ’ απηήλ πνπ ζα δώζνπλ ιόγν ζην Θεό… ΢αλ αγηώηαηνη, κε ηε δηθή ηνπο Θεόζ-
δνηε ράξε. Απηή πνπ ηελ απνθηνύλ απηόηνθα κε ηελ θνξύθσζή ηνπο… δνπλ κέζα ζε κία ζεό-
πιεθηε αηκίδα. Κη εθηόο από ην ζπλδύαζκα ησλ αλζξσπείσλ, αθξνώληαη θαη ην κόλαπιν ησλ
ππνκλήζεσλ ησλ πξνθαηόρσλ ηνπο. Αθξνώληαη ην κπζηήξην, πνπ ηνπο θέξλεη αληηκέησπνπο κε
ηνπο παικνύο ησλ ζθξαγηζκέλσλ δσξεώλ…».
Όηακ θμζπόκ βίκεηαζ ακαθμνά ζημοξ Παηνζάνπεξ ημο Γέκμοξ είκαζ ςζάκ ακηδπήιαηα
ηαζ εύθαθα ακηίθςκα από ηζξ «εκβνέο» πμο άθδζε ημ πέναζιά ημοξ πάκς ζηδκ ηθίιαηα ημο
Παηνζανπζημύ Θνόκμο ηδξ Μεβάθδξ Δηηθδζίαξ, δζόηζ μζ Παηνζάνπεξ είκαζ δ θςκή ημο Θνό-
κμο ημοξ ηαζ δ πκμή, δ εκζανηςιέκδ οπόζηαζδ ημο Θνόκμο, εζηόκα ζηακή κα πνμηαθέζεζ
ηαζ δέμξ ηαζ πάεμξ. Δζδζηά δε όηακ πνόηεζηαζ βζα Παηνζάνπδ Πμθίηδ, αηόθζμ Ρςιδό. Γζα Οζ-
ημοιεκζηό Παηνζάνπδ Ρςιδό. ΢οβηθμκίγεζ ηα εειέθζα ημο κμόξ ηαζ ζοκηανάζζεζ ηα ιύπζα
ηδξ ηανδίαξ δ αηαηάαθδηδ ακημπή ημο Θνόκμο βζα ηδκ μπμία μ Π. Παθαζμθόβμξ εύζημπα
βνάθεζ: «θνηηάδεηαη ν Παηξηάξρεο κε ηνπο Ρσκενύο, θνηηάδνληαη θαη νη Ρσκενί κεηαμύ
ηνπο… Αληνρή πνπ ηελ έρεη απηό ην Φαλάξη». Καζ εα δζενςηδεεί μ ημζιζηόξ άκενςπμξ ιε
ηδκ πεπεναζιέκδ θμβζηή: Πόεεκ δ ακημπή; Θα θάαεζ δε ηδκ απάκηδζδ όηζ δ ακημπή αοηή εί-
καζ «Φσο θαη Αλάζηαζηο», όπςξ ιμκαδζηά ηαζ ακεπακάθδπηα ζε διένα Παζπαθζάξ δζεηή-
νοηηε μ αμίδζιμξ Υαθηδδόκμξ Μεθίηςκ: «Καη ην θπιαζζόκελνλ εδώ, εηο απηήλ ηελ Μεγάιελ
Δθθιεζίαλ, θσο ηεο Αλαζηάζεσο θαη ηεο Οξζνδόμνπ ρξηζηηαληθήο πίζηεσο, είλαη έλα θσο δπ-
λάκεσο, έλα θσο δπλακηθόλ… θαη όηαλ ην έιαηνλ απηό δελ ήην αξθεηόλ δηά λα ζπληεξήζε ην
θσο απηό, ηόηε πξνζεηίζελην ηα δάθξπα ηεο δνθηκαζίαο θαη ην αίκα ηεο Μαξηπξίαο. Απηό ην
θσο είλαη έλα θσο αληνρήο…
Δάλ ήιζαηε εδώ, δηά λα ιάβεηε εληεύζελ θάηη νιηγώηεξνλ από θσο, δελ έρνκελ λα ΢αο
δώζσκελ. Έρνκελ θσο θαη πεξηζζόηεξνλ θσο. Δάλ ήιζαηε εδώ, δηά λα ίδεηε θάηη νιηγώηεξνλ
από Αλάζηαζηλ, δελ ππάξρεη. Δδώ ππάξρεη Αλάζηαζηο. Δάλ ππάξρνπλ ζηαπξνί θαη εάλ ππάξ-
ρνπλ ζθόηε, απηά είλαη δη’ εκάο. Γηά ζαο ππάξρνπλ: Φσο θαη Αλάζηαζηο».
΢ηδκ επζαίςζδ ηαζ ακημπή ημο Παηνζανπζημύ Ιδεώδμοξ επαθδεεύεηαζ ημ ημο Υαθηδδό-
κμξ Μεθίηςκμξ απόθεεοβια όηζ: «Σν Φαλάξηνλ είλαη ε ηέρλε ηνπ λα εμάγε ηηο εθ ησλ ρεηξί-
ζησλ δεδνκέλσλ ην άξηζηνλ δπλαηόλ».
Η εθύικζμξ ηαηαηθείδα ζημ «Παηξηαξρηθόλ Ιδεώδεο» ακήηεζ αλζμπνέςξ ζημκ ειθζθό-
ζμθμ κμο ημο Φακανίμο, ημκ Πένβδξ Δοάββεθμ βζα κα ιαξ ακορώζεζ «έσο ηξίηνπ νπξαλνύ»
απμθεεββόιεκμξ νήιαηα γςήξ ηαζ αθδεείαξ: «Έηζη ηαίξηαδε πάληνηε ζηε Ρσκενζύλε. Νάρεη
έλαλ αλύζηαθην αλάκεζά ηεο. Έλαλ Πξν-θαζήκελν. Ούηε νπξάλην, νύηε θαη ηζνπεδσκέλν επί-
γεην. Έλα κεηαμύ νπξαλνύ θαη γεο ησ πλεύκαηη, πνπ πίζσ από ηελ αλεσγκέλε πύιε ηνπ, λα καο
βιέπεη θαη λα καο αθνύεη. Καη εκείο λα ηνλ βιέπνπκε θαη λα ηνλ αθνύκε. Μαδί λα ζπληάζζνπκε
ην αληίθσλν ησλ πξεζβεηώλ ηνπ ζηε ζεία δύλακε. Καη καδί λα εθηεινύκε ηε ζεηεία πνπ καο
όξηζε ε Θεία Πξόλνηα ζ’ απηή ηελ Πόιε. Με ηε δπλαηόηεηα ηεο επηβίσζεο ελ ηε ζπλππάξμεη…
Μέζα ζηνλ ηεξό θώδηθα ηεο Οξζνδνμίαο όινη νη Πξνθαζήκελνη ηεο Μεγάιεο Δθθιεζίαο
είλαη θη από κία ηεξνγξαθία. Όινη θη από έλαο ζέιγσλ παικόο. Οπζηαζηηθά ελζσκαησκέλνη
κέζα ζην ηεξό ζπζηαζηήξην ηεο Δθθιεζίαο Κσλζηαληηλνππόιεσο. Καη όινη ηεξνθόζκεηνη… ρα-
ξηζκαηνύρνη νη πεξηζζόηεξνη, ππεξέηεζαλ κε ην νινθιήξσκά ηνπο ην ζέιεκα ηνπ Θενύ. Μα
7
ζηέθνκαη ηδηαίηεξα θαη ζηνπο ραξίζηνπο θαη ραξηζηηθνύο. Απηνύο ηνπο θιεηνύο ηεο ράξεο πνπ
ζθξαγίδνπλ ηε ζεηεία ηνπο κε ηελ αγαζσζύλε ηνπο…».
Ο Παηνζάνπδξ ημο πνώημο Θνόκμο ηδξ Ονεμδόλμο ηαη’ Ακαημθάξ Δηηθδζίαξ ημο
Υνζζημύ δεκ ακήηεζ ζε ηακέκα έεκμξ, αθμύ είκαζ μ Παηνζάνπδξ όθςκ ηςκ εεκώκ, πάκηςκ
ηςκ ηδξ οθδθίμο ακενώπςκ, είκαζ μ Οζημοιεκζηόξ Παηνζάνπδξ. Δίκαζ όιςξ ηαζ μ Παηνζάν-
πδξ ημο εοζεαμύξ ηαζ ααζζθζημύ Γέκμοξ ηςκ Ρςιδώκ, μ εηθάκημναξ ηδξ Ρςιδμζύκδξ. Ο
θαόξ αηόια ηαζ ζηζξ ακεοθααείξ διένεξ ιαξ, ζε αοημύξ ημο παθεπμύξ ηαζνμύξ ηδξ εεμπμζδ-
ιέκδξ θεανηήξ ηηζζηήξ ύθδξ έπεζ γώζα ηδκ εοθάαεζα ηαζ όηακ αημύεζ ηδκ ικδιόκεοζδ ημο
μκόιαημξ ημο Παηνζάνπμο ημο Γέκμοξ, δαηνύγεζ, πνμζεύπεηαζ, ζηαονμημπζέηαζ. Γόλα ης
Θεώ, δεκ ειςνάκεδ ημ «άθαξ ηαξ εοθααείαξ». Σμύημ δε είκαζ ιοζηήνζμ ημ μπμίμ εηθαίκεζ
ημκ αηαηάθοημ γςμβόκμ μιθάθζμ θώνμ ημο Γέκμοξ ιε ημκ Πνςεδβμύιεκμ ηδξ Ονεμδμλίαξ.
΢ε ημύημ ημκ οπανλζαηά (μκημθμβζηά) ζςζηζηό ηαζ αβζμπκεοιαηζηό «μιθάθζμ θώνμ»
ιεηαλύ ημο Παηνζάνπμο ηαζ ημο Γέκμοξ ή ημο Γέκμοξ ιε ημκ Παηνζάνπδ, ιεη’ εκεέμο επζιμ-
κήξ δμνοθμνεί ηδκ βναθή ημο μ Πένβδξ Δοάββεθμξ: «Γμκίγμκηαζ ηα ζπθάπκα ημο Γέκμοξ
αθέπμκηαξ ημκ πνώημ πονβμθύθαηά ημο κ’ αηακεμααηεί πάκς ζηδκ ποναηηςιέκδ βναιιή
ημο πνέμοξ, ίζςξ ηαζ ηδ ιμκαδζηή, ζημπεύμκηαξ ζημκ εκαβηαθζζιό ημο ηεηναπέναημο ηό-
ζιμο. Όθα βζα ηδκ Ιενή ζζημνία αοημύ ημο Γέκμοξ πμο παίνκεζ ηδκ εοπή ημο ζηζξ πμνείεξ
ημο. Καζ ζηζξ ελόδμοξ ημο ηαεμδδβείηαζ από ηδκ παηνζανπζηή ημο εκόναζδ. Καζ θένκεζ ιαγί
ημο ηδκ πκμή ηςκ αβνάθςκ ημο Φακανίμο ηαζ ηδξ Μεβάθδξ Δηηθδζίαξ. Αοηό ημ πονθόνμ
αέθμξ, πμο ηαεζζηά ημοξ Παηνζάνπεξ ιοζηαβςβμύξ ημο Γέκμοξ ζηδκ αζηαιάηδηδ θζηακεία
ημο».
΢ημοξ δε επζβεκμιέκμοξ ζενμθύθαηεξ ημο Παηνζανπζημύ Ιδεώδμοξ, ηαεώξ ηαζ ζηα «εγ-
γύο θαη καθξάλ» πενζπόεδηα ηαζ πμθοπόεδηα ηέηκα ημο ιανηονζημύ ηαζ εζηαονςιέκμο Φα-
κανίμο πνμζήηεζ δ ημο αμζδίιμο εκ Παηνζάνπαζξ Φςηίμο ημο Β’ (1929-1935) νήζδ: «Ω θί-
ινη, νξάηε, κεδείο πκάο ρσξίζεη από ηεο αγάπεο ηνπ κπζηεξίνπ απηνύ ηνπ Θξόλνπ».

8