‫به نام خدا‬

‫اصول فنی و نگهداری تجهیزات آزمایشگاهی‬

‫جلسه اول‬

‫کاربرد فیزیک در علم پزشکی مربوط به ابزار و تجهیزات پزشکی می شود‪.‬‬

‫پیشگیری‬

‫تشخیص‬

‫درمان‬ ‫کاربرد ابزارها و تجهیزات در حوزه ی سالمت‪:‬‬
‫توان بخشی‬

‫مراقبت های‬
‫تسکینی‬

‫گاهی دستگاه هایی ساخته می شوند یا تمهیداتی ا ندیشیده می شوند که در مباحث‬ ‫پیشگیری‬
‫پیشگیری اقدام به عمل می آورند مثال در مورد اشعه های یون ساز در بخش رادیولوژی زیرا فردی که‬
‫همواره در برابر تشعشع قرار دارد ‪ ،‬در معرض بروز انواع سرطان ها است بنابر این دستگاه هایی برای‬
‫جلوگیری از رسیدن اشعه به بدن این افراد ساخته می شود‪.‬‬

‫در دو بخش ‪ in vivo‬و ‪ in ortiv‬انجام می شود ‪ ،‬عمدتا تشخیص ‪ in ortiv‬در‬ ‫تشخیص‬
‫حوزه ی فعالیت های آزمایشگاهی قرار می گیرد‪.‬‬

‫برای باز گرداندن توان از دست رفته ی یک بافت طی آسیب دیدگی ‪ ،‬از توان بخشی‬ ‫توان بخشی‬
‫استفاده می شود که حوزه ی وسیعی دارد مثل دستگاه های فیزیو تراپی‪.‬‬

‫زمانی که درمان میسر نباشد ‪ ،‬از اقدامات تسکینی استفاده می شود‪.‬‬ ‫مراقبت های تسکینی‬

‫ابزار ها و تجهیزات پزشکی ‪ :‬به مجموعه ابزار ها و تجهیزاتی که در هر یک از این پنج حوزه به ما‬
‫خدمت می دهند ‪ ،‬گفته می شود‪.‬‬

‫‪Page 1 of 38‬‬
‫تجهیزات پزشکی چیست؟‬

‫هر وسیله ‪ ،‬دستگاه ‪ ،‬لوازم و موادی که تنها استفاده می شود یا در حالت ترکیبی و اگر برای کاربرد‬
‫مناسب نیاز به نرم افزار داشته باشد توسط سازنده طراحی می شود ‪ ،‬جهت استفاده انسان به منظور اهداف‬
‫زیر‪:‬‬

‫تشخیص ‪ ،‬پیشگیری ‪ ،‬پایش ‪ ،‬درمان بیماری‬

‫تشخیص ‪ ،‬پایش ‪ ،‬درمان یا جبران یک جراحت‬

‫پژوهش ‪ ،‬جایگزینی یا اصالح یک پروژه آناتومی یا فیزیولوژی‬

‫دستگاه اشعه ی ایکس‬

‫سی تی اسکن‬

‫اولترا سنود‬
‫دستگاه های تصویر برداری پزشکی‬
‫ام آر آی‬

‫پزشکی هسته ای‬

‫نقشه گرمایی یک جسم‬

‫میکروسکوپ‬ ‫سانتریفیوژ‬

‫سیستم های جرقه زنی‬ ‫آنالیز پزشکی‬

‫کروماتوگرافی‬ ‫الکتروفورز‬
‫ابزار های آزمایشگاهی‬
‫هماتولوژی‬ ‫سل کانتر‬

‫ایمونولوژی‬ ‫اسپکتوفتومتر‬

‫‪ PH‬متر‬

‫الکتروفورز مولکول ها را بر اساس وزن مولکولی جدا می کند‪.‬‬

‫‪Page 2 of 38‬‬
‫الکتروتراپی‬

‫لیزر‬
‫دستگاه های فیزیوتراپی‬
‫امواج فراصوت‬
‫( توان بخشی )‬
‫دیاترمی امواج کوتاه‬

‫امواج آی آر و یو‬
‫وی‬

‫در فیزیو تراپی از امواج فرا صوت ( باالی ‪ 02222‬هرتز ) برای گرم کردن مفاصل استفاده می شود‪.‬‬

‫برای استفاده از دستگاه ها ابتدا باید طیف امواج الکترومغناطیس آن را شناسایی کنیم‪.‬‬

‫طیف امواج الکترو مغناطیس در دستگاه ها نشان دهنده ی تغییرات یک کمیت هستند‪.‬‬

‫هر دستگاهی یک سنسور ( حسگر ) دارد ‪ ،‬هر سنسوری دو قسمت دارد که یک قسمت با محیط‬
‫بیولوژیکی و قسمت دیگر با سیستم نمایش در ارتباط است‪.‬‬

‫قسمت اول تغییرات یک پارامتر بیولوژیکی را حس می کند مثل دما و غلظت و قسمت دوم این تغییرات‬
‫را به سیگنال الکتریکی ( از الکترون تشکیل شده ) تبدیل می کند که یا روی صفحه نمایش داده می شود یا‬
‫چاپ می شود‪.‬‬

‫مثال در سل کانتر ‪ ،‬هر پارتیکل یا سلولی که رد می شود جریان نور قطع می شود و به ازای هر بار قطع‬
‫جریان نور شمارش صورت می گیرد‪.‬‬

‫سیستم نمایش‬ ‫بیوسنسور‬ ‫محیط‬
‫روور‬ ‫بیولوژیکی‬

‫‪Page 3 of 38‬‬
‫اجزای طیف الکترو مغناطیس از بزرگ به کوچک بر حسب طول موج ‪:‬‬

‫> ‪AM > short wave > TV > FM > radar > infra red rays > visible > UV > X- rays‬‬
‫‪gamma rays‬‬

‫طیف نور مرئی بین طول موج های ‪ ۰۴۴‬تا ‪ ۰۴۴‬نانومتر قرار می گیرد‪.‬‬

‫فرکانس ‪ ( f‬بسامد)‬ ‫≈‬ ‫دوره ی تناوب ‪T‬‬
‫دو پارامتر مهم موج‪:‬‬
‫‪‬‬ ‫طول موج‬

‫دوره ی تناوب ‪ :‬مدت زمانی که یک حرکت رفت و برگشت انجام می شود‪.‬‬

‫فرکانس ‪ :‬تعدادتکرارها در یک ثانیه ( واحد ‪Hz :‬‬

‫طول موج ‪ :‬از یک قله تا قله ی دیگر‪.‬‬

‫هر چه طول موج کمتر باشد ‪ ،‬فرکانس بیشتر است‪.‬‬

‫‪Page 4 of 38‬‬
‫قانون پالنک‬
‫تعریف ‪ :‬انرژی فتون ها ( هر بسته انرژی موج) وابسته به فرکانس است‪.‬‬

‫‪E = h‬‬
‫انرژی‬ ‫‪E‬‬

‫ثابت پالنک‬ ‫‪h‬‬

‫فرکانس‬ ‫‪V‬‬

‫‪=c/‬‬

‫فرکانس‬ ‫‪V‬‬

‫سرعت نور‬ ‫‪C‬‬

‫طول موج‬ ‫‪‬‬

‫طول موج بلند = فرکانس کم = انرژی کم‬

‫طول موج کوتاه = فرکانس زیاد = انرژی زیاد‬

‫بیشترین انرژی در طیف امواج الکترومغناطیس مربوط به اشعه ی گاما و کمترین انرژی مربوط به امواج‬
‫رادیویی است‪.‬‬

‫‪Page 5 of 38‬‬
‫شار کل ( ‪) Total flux‬‬
‫شار کل گسیل شده توسط یک جسم در دمای ‪: T‬‬

‫‪Flux = F = ?T4 Joules per sec per m2 of area‬‬

‫‪ δ‬ثابت استفان – بولتزمن می باشد که مساوی است با ‪5.76 × 10-8 joules sec-1 m-2 K-4‬‬

‫شار تابشی که از یک جسم گسیل می شود با توان چهار دمای آن رابطه دارد‪.‬‬

‫دمای جسم با انرژی تابشی رابطه ی مستقیم دارد‪.‬‬

‫دمای کم = طول موج بلند = انرژی کم‬

‫هر جسم به علت دمایی که دارد طیفی از امواج را از خود گسیل می کند‪.‬‬

‫انرژی تابشی گسیل شده از بدن انسان در محدوده ی نور مرئی نیست ‪ ،‬در نتیجه برای ثبت آن از دوربین‬
‫های حساس به مادون قرمز استفاده می شود‪.‬‬

‫قانون وین ‪Wien‬‬

‫‪2.9 ×10 k‬‬
‫( =‪λmax‬‬
‫)‪T(k‬‬

‫‪λmax . T = C‬‬ ‫‪C = 2.897 × 10¯³ m.ºK‬‬
‫عدد ثابت‬

‫‪ ‬رابطه عکس دارد‪.‬‬ ‫دمای جسم با‬

‫حاصل ضرب دمای یک جسم در طول موج آن برابر با یک عدد ثابت است‪.‬‬

‫‪Page 6 of 38‬‬
Page 7 of 38
‫جلسه دوم‬

‫در اکثر دستگاه های آزمایشگاهی قطعه ای به نام ‪ polarizer‬وجود دارد‪.‬‬

‫‪Polarization‬‬

‫نور ‪ ،‬موجی عرضی و الکترومغناطیس است که در آن نوسان ها در همه ی راستاها و عمود بر راستای‬
‫گسیل نوراند‪ .‬اگر نور را از بعضی از مواد بگذرانیم ‪ ،‬نور در یک راستا نوسان خواهد داشت‪.‬‬

‫اگر قطعه ای را سر راه نوری که در همه ی راستاها عبور می کند بگذاریم ‪ ،‬به طوری که نور فقط از آن‬
‫راستا عبور کند ‪ ،‬یعنی تمام راستاهای دیگر حذف شود به این قطعه پالریزور می گویند و این عمل را‬
‫پالریزاسیون می نامند‪.‬‬

‫هدف از پالریزه کردن نور ‪ ،‬آنالیز کردن آن است ‪ .‬چون اگر نور در هر جهتی نوسان کند نمی توان آن را‬
‫آنالیز کرد‪.‬‬

‫پالریزور به نور جهت می دهد و باعث می شود که بتوانیم آن را آنالیز کنیم‪.‬‬

‫اگر راستای نوسان بر راستای انتشار عمود باشد ‪ ،‬موج عرضی است‪ .‬مثل طناب‬

‫اگر راستای نوسان به موازات راستای انتشار باشد ‪ ،‬موج طولی است‪ .‬مثل فنر‬

‫امواج در تمام راستاها در حال نوسان و انتشار هستند‪.‬‬

‫پوالریزه شدن جسم یعنی مشخص شدن قطب های آن ‪ ،‬پس وقتی می گوییم نور پالریزه شده یعنی قطب‬
‫هایش مشخص شده است‪.‬‬

‫‪Page 8 of 38‬‬
‫هرچه شیاری که می سازیم باریک تر باشد نور پالریزه تری خواهیم داشت‪.‬‬

‫پالریزاسیون امواج الکترومغناطیس‬

‫الکترومغناطیس از دو میدان الکتریکی و مغناطیسی ساخته شده که بر هم عمودند‪.‬‬

‫قانون مالوس‬

‫اگر یک نور غیر پالریزه ای که در همه ی جهات نوسان دارد از پالریزور عبور دهیم نور خطی‬
‫‪θ‬‬ ‫می شود و سپس اگر همان نور را مجبور به عبور از پالریزور دیگری کنیم نور با یک زاویه‬
‫از پالریزور دوم عبور خواهد کرد‪ .‬به پالریزور دوم آنالیزور می گویند‪.‬‬

‫قانون مالوس به بیان دیگر‪:‬‬

‫اگر یک نور پالریزه شده ی خطی را مجبور کنیم از پالریزور ثانویه ای ( موسوم به آنالیزور ) عبور کند‬
‫‪ ،‬تنها مولفه ی ‪ x‬آن یا به عبارتی با زاویه ای برابر با ? ‪ ،‬از آنالیزور عبور می کند‪ .‬در این حالت شدت‬
‫نور کاهش می یابد و به اندازه ی ? می چرخد‪.‬‬

‫‪Page 9 of 38‬‬
‫بر اساس آنچه که می دانستیم داریم‪:‬‬

‫‪y‬‬

‫‪? = √R2 + R2‬‬

‫?‪Ry = R sin‬‬

‫‪x‬‬
‫?‪Rx = R cos‬‬

‫‪Page 10 of 38‬‬
‫شدت نور عبوری ‪ :‬شدت میدان الکتریکی نور عبوری برابر با نصف شدت نور اولیه است‪.‬‬
‫‪1‬‬
‫‪I= I‬‬
‫‪2‬‬

‫‪ E0‬پس از عبور از صفحه ی آنالیزور برابر خواهد شد با ‪:‬‬

‫?‪E = E0 cos‬‬

‫و از آنجایی که ‪ E‬با ‪ I‬متناظر است ‪:‬‬

‫‪E∝I‬‬

‫‪2‬‬
‫پس ‪:‬‬
‫? ‪I = Imax cos‬‬

‫? ‪E = Emax cos‬‬

‫از آن جا که شدت به طور مستقیم متناسب با توان دوم ؟ است ‪ ،‬می توان گفت که اگر نوری غیر‬
‫پالریزه مجبور به عبور از دو صفحه ی پالریزور یکی پس از دیگری باشد ‪ ،‬شدت نور به دست آمده‬
‫بستگی به زاویه ی صفحات پالریزور خواهد داشت‪ .‬صفحات شدت نور را کاهش می دهند و بیشترین‬
‫کاهش زمانی است که ‪ ? = 90‬باشد چون ‪ cos 90 = 0‬است‪.‬‬

‫قانون ‪Beer – Lambert‬‬

‫اساس اندازه گیری غلظت بیو مولکول ها قانون بیر – المبرت است‪.‬‬

‫مثال محلولی در کووت ریختیم که می خواهیم غلظت یک ماده ای را ( مثال یک نوع پروتئین ) در آن‬
‫اندازه بگیریم ‪ ،‬این پروتئین در یک طول موجی جذب بیشینه دارد‪ .‬بر اساس میزان جذب می گوییم که‬
‫این ماده در محلول وجود دارد‪.‬‬

‫‪Page 11 of 38‬‬
‫‪A = -log I/ Io = εbc‬‬ ‫‪ = A‬جذب‬

‫‪ = I‬شدت‬

‫‪ = I0‬شدت اولیه‬
‫جذب مولی به میزان وزن یا موالریته ی‬
‫ماده ی حل شده در داخل محلول بستگی‬ ‫‪ = ε‬جذب مولی‬
‫دارد‪.‬‬
‫‪ = B‬طول مسیر‬

‫‪ = C‬غلظت مولی‬

‫‪T = I/ Io‬‬
‫‪ %A = 100 - %T‬یا ‪ A = 1 – T‬و ‪%T = 100 x T‬‬
‫‪A = - log T‬‬

‫جذب و غلظت رابطه ی مستقیم دارند‪ .‬مثال میزان وجود اسید فولیک در محلول که آن را به میزان جذب‬
‫ارتباط می دهند‪.‬‬

‫جذب و عبور رابطه ی عکس دارند ‪ ،‬منحنی جذب خطی اما منحنی عبور دارای تابع نمایی است‪.‬‬

‫منبع نور‬

‫در دستگاه های مختلف منابع نور مختلفی داریم‪.‬‬

‫المپ گازی هیدروژن ‪ ،‬زنون ‪ ،‬جیوه‬ ‫در محدوده ‪UV‬‬

‫المپ تنگستان ‪ ،‬المپ هالوژن‬ ‫در محدوده نور مرئی‬

‫‪SIC‬‬ ‫در محدوده فروسرخ‬

‫‪Page 12 of 38‬‬
‫موجی‬ ‫نور دارای دو ماهیت است‬

‫ذره ای‬

‫بر اساس موانعی که سر راه نور قرار می گیرد ‪ ،‬پدیده های فیزیکی متفاوتی اتفاق می افتد‪ .‬اگر دیوار‬
‫قرار بگیرد سایه تشکیل می شود اما اگر دیوار منفذی داشته باشد ‪ ،‬خاصیت موجی نور به جای خاصیت‬
‫ذره ای آن مطرح می شود البته بستگی به سایز منفذ دارد‪.‬‬

‫‪Young’s Double Slit Experiment‬‬ ‫آزمایش دو شکافی یانگ‬

‫هنگام عبور نور از یک شکاف اگر ابعاد شکاف بزرگ تر از طول موج نور باشد ‪ ،‬نور خاصیت‬
‫ذره ای خواهد داشت ولی اگر ابعاد شکاف کوچکتر از طول موج نور عبوری باشد نواحی تیره و‬
‫روشن روی صفحه پشتی ایجاد می شود و نور خاصیت موجی خود را نشان خواهد داد‪.‬‬

‫‪Page 13 of 38‬‬
‫اصل ‪: Huygens‬‬

‫هر نقطه ای بر یک موج به عنوان چشمه ای برای موج های بعدی محسوب می شود‪.‬‬

‫اگر دو موج داشته باشیم که قله ها و دره ها شان با هم ‪ match‬باشد ‪ ،‬تداخل سازنده و اگر قله موج اول‬
‫با دره موج دوم ‪ match‬باشد تداخل مخرب ایجاد می کند‪.‬‬

‫برخورد قله ها با هم تداخل های سازنده و شدت های بیشتر ایجاد می کند‪.‬‬

‫شدت روشنایی به فاصله تا صفحه ی نمایش ( ‪ ) L‬و فاصله دو شکاف از هم ( ‪ ) d‬و هم چنین ? بستگی‬
‫دارد‪.‬‬

‫‪P = d sin = n‬‬ ‫هم فاز ( تداخل سازنده )‬

‫‪P = d sin = (n+1/2)‬‬ ‫غیر هم فاز ( تداخل مخرب )‬

‫‪Page 14 of 38‬‬
‫جلسه سوم‬
‫مونوکروماتورها (تک رنگ کننده ها)‬

‫نور سفید پلی کروم است ‪ ،‬یعنی از چند رنگ مختلف تشکیل شده است‪ .‬اگر ما قطعه ای را سر راه نور‬
‫قرار دهیم که فقط یکی از طیف های رنگی نور سفید از آن خارج شود‪،‬به آن قطعه ی مونوکروماتور گفته‬
‫می شود‪.‬‬

‫دو راه برای مونوکروم کردن نور وجود دارد‪:‬‬

‫قطعه ای سر راه نور قرار دهیم که نور را تجزیه کند ( پخش کننده یا ‪)Dispersion‬‬

‫قطعه ای سر راه نور قرار دهیم که فقط یک طیف رنگ را عبور دهد و بقه را جذب کند ( فیلتر ‪)retliF‬‬

‫پخش کننده غیر خطی ‪ ،‬حساس به دما ( منشور )‬ ‫انواع پخش کننده‬

‫پخش کننده خطی ‪ ،‬با ردیف های مختلف ( ‪) grating‬‬

‫به دلیل اختالف ضرایب شکست بین هوا و منشور ‪ ،‬نور تجزیه و منحرف می شود‪.‬‬

‫‪ grating‬وسیله ای دارای شیار های بسیار ریز است که وقتی نور به آن برخورد می کند تجزیه می شود‪.‬‬
‫چند ردیف نور تشکیل می شود ولی ما به همان ‪ first order‬احتیاج داریم‪.‬‬

‫برای جدا کردن نور تک رنگ در پخش کننده یک شکاف (‪ )ttel‬جلوی آن قرار می دهیم و بسته به نوری‬
‫که الزم است‪،‬جایش را تغییر می دهیم تا طیف مورد نظر را به دست آوریم‪.‬‬

‫‪Page 15 of 38‬‬
‫منشور نور را پخش می کند و برای انتخاب نور یک شکاف جلوی نور تجزیه شده قرار می دهیم تا نور‬
‫تک رنگ مورد نیاز به دست بیاید‪.‬‬

‫ترتیب نور سفید بعد از تجزیه( عبور از منشور) از باال به پایین‪:‬‬

‫بنفش‬ ‫نیلی‬ ‫آبی‬ ‫سبز‬ ‫زرد‬ ‫نارنجی‬ ‫قرمز‬

‫فیلتر ها‪:‬‬

‫فیلتر های جذبی ‪ :‬موادی که طول موج های نامطلوب را با جذب کردن آن ها حذف می کنند ‪ ،‬عموما از‬
‫شیشه های رنگی یا رنگدانه های معلق در ژالتین که بین دو صفحه شیشه ای قرار دارند استفاده می شود‪.‬‬

‫ویژگی های فیلتر های جذبی‪:‬‬

‫در یک طول موج مشخص انرژی زیادی از دست می رود‪.‬‬

‫روش ارزان قیمتی است‪.‬‬

‫طیف‪/‬بازه های وسیعی از طول موج ها از این فیلتر ها عبور می کنند‪.‬‬

‫می توانیم برای به دست آوردن طول موج های مختلف ‪،‬فیلتر ها را با هم ترکیب کنیم‪.‬‬

‫پهنای باند مشخصی دارند ‪nm ۰۵۴ - ۰۴‬‬

‫‪Page 16 of 38‬‬
‫فیلتر های تداخلی‪ :‬از الیه های نازک فلز و دی الکتریک ساخته شده اند( مثل ‪ ) CaF‬که بین دو صفحه ی‬
‫شیشه ای ساندویچ شده اند و مثل آینه ی جزئی ( ‪) parietal mirror‬عمل می کند یعنی بخشی از نور را‬
‫منعکس می کنند و بخشی را عبور می دهند‪.‬‬

‫انواع کووت ‪:‬‬

‫کووت هایی که در اسپکتروفتومتر ‪UV‬استفاده می شوند از جنس کوارتز ( سیلیکای کریستالی) هستند و‬
‫کووت هایی که در اسپکتروفتومتر با نور مرئی استفاده می شوند شیشه ای هستند‪.‬‬

‫چرا در اسپکتوفتومتر ‪UV‬از کووت های با جنس کوارتز استفاده می شود؟‬

‫چون ‪UV‬از شیشه عبر نمی کند‪.‬‬

‫‪Page 17 of 38‬‬
‫مستطیلی شکل با روی باز ( ‪) standard cell‬‬ ‫‪Cell type I‬‬ ‫کووت‬

‫سلول روزنه دار برای مقادیر محدود نمونه ( ‪) apertured cell‬‬

‫مقادیر نمونه در حد میکرولیتر است ( ‪) Micro cell‬‬ ‫‪Cell type II‬‬

‫مقادیر بسیار کم که در سلول به صورت جریان رفت و برگشتی است‬

‫که این جریان رفت و برگشتی اتوماتیک می باشد‪) flow-through (.‬‬

‫‪Page 18 of 38‬‬
‫جلسه چهارم‬

‫‪: photodetectors‬‬ ‫آشکار کننده‬

‫یک نوع از فتودتکتورها ‪ ،‬دیود است‪ .‬دیود یک وسیله ی الکترونیکی است که اجازه می دهد جریان فقط‬
‫در یک سو وجود داشته باشد‪.‬‬

‫الیه سیلیسکونی‬
‫فتودایود از دو الیه ساخته شده است‬
‫الیه طال‬

‫بین این دوالیه ناحیه ای داریم که بارهای مثبت و منفی شکل می گیرند ‪ ،‬دو طرف صفحات به قطب های‬
‫مثبت و منفی وصل می شوند‪.‬‬

‫نحوه شکل گیری بار مثبت و منفی ‪:‬‬

‫وقتی فتون به این ناحیه برخورد می کند به الکترون تبدیل می شود و هر چه فتون افزایش یابد الکترون‬
‫هم افزایش خواهد یافت‪.‬‬

‫در کل فتودایود وسیله ای است که سیگنال نوری را به سیگنال الکتریکی تبدیل می کند ‪ ،‬از طریق‬
‫تشکیل الیه مثبت و منفی‪.‬‬

‫ویژگی های فتودایود‬

‫‪ -1‬رنج دینامیکی گسترده ای دارد‪.‬‬

‫واژه ای داریم در دستگاه های آزمایشگاهی به نام رنج دینامیکی که عبارت است از‬ ‫توضیح‬
‫بازه ای که در آن دستگاه قابلیت شناسایی و کار کردن دارد‪.‬‬

‫‪ -0‬دستگاه ‪ SNR‬خوبی دارد البته در نور زیاد ‪ ،‬در نورهای پایین این دستگاه مشکل دارد‪.‬‬
‫??????‬
‫= ???‬
‫‪noise‬‬

‫‪Page 19 of 38‬‬
‫اگر دستگاه قوی باشد ‪ SNR ،‬افزایش می یابد و اگر دستگاه ضعیف باشد ‪ SNR‬کاهش‬ ‫توضیح‬
‫می یابد‪ .‬دستگاهی که سالم باشد سیگنالی که دریافت می کند نسبت به نویزی که دارد بیشتر است‪.‬‬

‫‪ -3‬حالت جامد دارد‪.‬‬

‫برای ‪ detect‬کردن سیگنال الکتریکی قطعات جامد مناسب هستند‪.‬‬ ‫توضیح‬

‫‪Photodiode Array‬‬ ‫فتودایود آرایه ای‬

‫فتودایود می تواند آرایه ای باشد (یعنی بیشتر از یکی )‬

‫هدف ‪ :‬از منبع نور نمونه ای را عبور دهیم بعد مشخص کنیم جذب رنگ خاصی ( مثال نارنجی ) چه‬
‫قدر بود؟‬

‫ویژگی های فتودایود آرایه ای ‪:‬‬
‫حالت جامد دارد‪.‬‬

‫بازه دینامیکی گسترده ای‬
‫دارد‬ ‫‪ -1‬ویژگی هایش از نظر الکترونیکی مثل فتودایود است‪.‬‬

‫‪S\N‬خوبی دارد‬ ‫‪ -0‬حالت جامد دارد‪.‬‬

‫‪ -3‬سیکل خوانش سریعی دارد‪.‬‬

‫فتودایود آرایه ای به سرعت بخشیدن تست ها کمک می کند‪.‬‬

‫) ‪Photomultiplier Tube Detector ( PMT‬‬ ‫لوله ی چند برابر کننده ی نور‬

‫سیگنال نوری را به مقدار زیادی تقویت می کند‪.‬‬

‫یک باریکه ی نور که حاوی اطالعات است به صفحات قوسی شکلی به نام داینود برخورد می کند و‬
‫وقتی به اولین صفحه خورد از آن یک الکترون می کند و به سمت صفحه ی با دو بار مثبت می رود و‬
‫به این ترتیب این نور تبدیل به باریکه ی الکترونی یا سیگنال الکتریکی می شود‪.‬‬

‫‪Page 20 of 38‬‬
‫در اصل لوله ای داریم که داخلش صفحاتی است که نسبت به هم مثبت ترند و اختالف مثبت بودن ها‬
‫الکترون را به سمت خودش شتاب می دهد‪.‬‬

‫ویژگی های ‪PMT‬‬

‫‪ -1‬زمانی که سطح نوری ما پایین است حساسیت باالیی دارد‪.‬‬

‫حساسیت ‪ :‬حداقل اتفاقی که دستگاه بتواند شناسایی کند‪.‬‬

‫‪ -0‬جنس کاتد حساسیت طیفی را تعیین می کند‪.‬‬

‫‪ SNR -3‬باالیی دارد‪.‬‬

‫‪Conventional Spectrophotometer‬‬

‫اولین قسمتی که در اسپکتوفتومتر است منبع نور می باشد سپس نور از یک شکاف عبور کرده و به‬
‫مونوکروماتور ( منشور ) برخورد می کند و سپس شکاف دوم قرار دارد که آن را بر اساس نور مورد‬
‫نظر ( مثال نور قرمز ) تنظیم می کنیم ‪ ،‬در ادامه این نور از نمونه عبور کرده و به دتکتور می خورد‪.‬‬

‫‪Page 21 of 38‬‬
‫‪Double-beam Spectrophotometer‬‬
‫دو نوع ‪ Double-beam Spectrophotometer‬وجود دارد‪.‬‬

‫‪ ‬در نوع اول یک عدد دتکتور وجود دارد و سیستم نوری هم به صورت زمانی عمل می کند‪.‬‬

‫به این صورت که نور از منبع خارج شده و از یک شکاف عبور کرده و به مونوکروماتور ( منشور )‬
‫برخورد می کند و سپس شکاف دوم قرار دارد که آن را بر اساس نور مورد نظر تنظیم می کنیم ‪ ،‬در‬
‫ادامه این نور به وسیله آینه منعکس شده و توسط چاپر برش می خورد ( چاپر وسیله ای است که در یک‬
‫چهارم زمان نور را عبور می دهد و در یک چهارم زمان نور را منعکس می کند‪) .‬‬

‫در این مرحله دو حالت پیش می آید ‪:‬‬

‫‪ -1‬اگر نور توسط چاپر عبور داده شود از ‪ sample‬عبور کرده و توسط یک آینه منعکس می شود و به‬
‫دتکتور می خورد‪.‬‬
‫‪ -0‬اگر نور توسط چاپر منعکس شود از ‪ reference‬عبور کرده و توسط یک آینه منعکس می شود و‬
‫به دتکتور می خورد‪.‬‬

‫‪ ‬در نوع دوم دو عدد دتکتور وجود دارد و سیستم نوری هم به صورت مکانی عمل می کند‪.‬‬

‫به این صورت که نور از منبع خارج شده و از یک شکاف عبور کرده و به مونوکروماتور ( منشور )‬
‫برخورد می کند و سپس شکاف دوم قرار دارد که آن را بر اساس نور مورد نظر تنظیم می کنیم ‪ ،‬در‬
‫ادامه این نور به وسیله آینه منعکس شده و به ‪ beam splitter‬برخورد می کند‪.‬‬

‫‪Page 22 of 38‬‬
‫(‪ beam splitter‬وسیله ای است که حالت نیمه آینه دارد و از ‪ 122‬درصد فتونی که به آن برخورد‬
‫می کند نیمی را عبور داده و نیمی را منعکس می کند‪) .‬‬

‫قسمتی از نور که توسط ‪ beam splitter‬عبور داده شده از ‪ sample‬نیز عبور کرده و به دتکتور‬
‫شماره یک می خورد و قسمتی از نور که توسط ‪ beam splitter‬منعکس شده از ‪ reference‬عبور‬
‫کرده و به دتکتور شماره دو می خورد‪.‬‬

‫روش های طیف سنجی اتمی ‪:‬‬

‫‪ -1‬طیف سنجی جذب اتمی ( ‪) AAS‬‬

‫اندازه گیري عناصر به كمك نورهاي منتشر شده توسط اتم هایي كه بوسیله انرژي گرمایي تحریك شده اند‪.‬‬

‫‪ -0‬طیف سنجی فلوئورسانس اتمی ( ‪) AFS‬‬

‫اندازه گیري نورهاي جذب شده توسط اتمهاي آزاد یك عنصر‬

‫‪ -3‬طیف سنجی گسیل اتمی ( ‪) AES‬‬

‫اندازه گیري عناصر به كمك نورهاي منتشره توسط اتم هایي كه بوسیله انرژي نوراني تحریك شده اند‪.‬‬

‫ساده ترین دستگاهي كه از نشر اتمي استفاده مي كند و جزء دستگاه های پر مصرف است‪ ،‬دستگاه‬

‫‪ Flame photometer‬است‪.‬‬

‫بوسیله این دستگاه عناصري كه در سرم خون كامال به شكل یوني هستند‪ ،‬اندازه گیري مي شوند و بدین‬

‫دلیل دستگاه یونوگرام نیز گویند‪.‬‬

‫‪Atomic Line Spectra‬‬ ‫خط طیف اتمی‬

‫هر عنصری از طیف نوری بگیریم یک سری خط هایی داخل آن می بینیم که خاص خودش است‪.‬‬

‫‪Page 23 of 38‬‬
‫هر طیف خطی یک ویژگی دارد که مختص آن خط است‪.‬‬

‫‪c‬‬
‫‪h ‬‬
‫‪E = h  ‬‬
‫‪n‬‬
‫‪‬‬

‫ویژگی های اسپکتروسکوپی اتمی ‪:‬‬

‫‪ -1‬تابش الکترومغناطیسی در محدوده ی ‪ UV‬و نور مرئی از طیف الکترومغناطیس‬

‫‪ -0‬سنجش در حالت گازی صورت می گیرد‪.‬‬

‫‪ -3‬پروسه ی اتمیزه کردن را انجام می دهد‪.‬‬

‫‪ -4‬توانمندی تجزیه و آنالیز ‪ 02‬عنصر را دارد‪.‬‬

‫‪Page 24 of 38‬‬
‫بلوک دیاگرام از روش های اسپکتروسکوپی‬

‫منبع‬
‫)‪(A.F.S‬‬

‫مونوکروماتور‬
‫)‪(A.F.S‬‬

‫اتومایزر‬ ‫مونوکروماتور‬ ‫دتکتور‬
‫منبع‬ ‫‪(A.E.S,A.F.S,‬‬
‫‪(A.A.S,A.E.S,‬‬ ‫)‪A.A.S‬‬ ‫‪(A.A.S,A.E.S,‬‬
‫)‪(A.A.S‬‬
‫)‪A.F.S‬‬ ‫)‪A.F.S‬‬

‫‪Page 25 of 38‬‬
‫جلسه پنجم‬

‫‪Flame Atomic Absorption Spectrometer‬‬ ‫اسپکترومتر شعله ای جذب اتمی‬

‫نمونه توسط یک جت یا هوای سریع و پر فشار به شعله می رسد‪ .‬قبل از شعله یک منبع نور یا المپ‬
‫وجود دارد‪ .‬مولکول ها یا مواد تشکیل دهنده ی نمونه اتمیزه شده و توسط جت اسپری می شوند و به‬
‫سمت شعله برده می شوند‪ .‬شعله آن ها را اتمیزه کرده و یک نور از این اتم ها عبور می کند‪ .‬بر اساس‬
‫الگوی به دست آمده از اتم ها می توان نوع اتم هایی که روی شعله تحریک می شوند را شناسایی کرد‪.‬‬

‫انتخاب گر طول‬ ‫پردازشگر سیگنال‬
‫موج‬

‫‪Page 26 of 38‬‬
‫‪Nebulizer‬‬ ‫‪Ultrasouninc Nebulizer‬‬
‫‪Pnumatic Nebulizer‬‬

‫‪Flame photometer‬‬ ‫‪Burner‬‬ ‫‪Total consumption Burner‬‬
‫‪Pre mixed Burner‬‬

‫‪Flame‬‬

‫‪ : Nebulizer‬همان قسمتی است که نمونه را اسپری می کند و به کوچکترین قسمت های تشکیل تشکیل‬

‫دهنده ی نمونه ‪ ،‬آن را تفکیک می کند‪.‬‬

‫‪ : Ultrasouninc‬امواجی مکانیکی هستند و طول موج آن ها از ‪ 02‬مگا هرتز بیشتر است‪.‬‬

‫نبوالیزر اولتراسونیک به وسیله این امواج کار می کند یعنی مثل هاون با ضربه زدن ( امواج مکانیکی )‬
‫نمونه را خرد می کند‪.‬‬
‫‪ : Pnumatic Nebulizer‬در برخورد محلول با جت سریع هوا ( شدت زیاد برای اسپری کردن )‬
‫‪ ،‬مایع خروجی خرد می شود و تبدیل به قطره های خیلی ریز ( آئروسل ) می گردد‪.‬‬

‫‪ : Burner‬از نامش پیدا است که نمونه را می سوزاند‪.‬‬

‫‪ : Total consumption Burner‬کل نمونه را مصرف می کند‪ .‬در این نوع در لحظه ورود به شعله‬

‫نمونه و گاز اسپري كننده به هم مي رسند‪ .‬در این حالت یك زماني باید صرف مخلوط شدن این مواد در‬

‫شعله شود‪ .‬یکی از معایب این روش همین زمان اضافی است که باید صرف مخلوط شدن شود‪.‬‬

‫‪Page 27 of 38‬‬
‫‪ : Pre mixed Burner‬در این نوع ‪ ،‬قبل از رسیدن محلول به شعله‪ ،‬محلول با گاز اسپري کننده و ماده‬

‫سوختني مخلوط مي شوند‪.‬قطره هاي بزرگ در اثر برخورد با صفحات داخل محفظه‪ ،‬به عنوان ‪waste‬‬
‫از دستگاه خارج مي شوند‪ .‬بخش زیادی از نمونه در این مرحله دور ریخته می شود‪.‬‬
‫حساسیت سیستم ‪ premixed burner‬بیشتر بوده و پایداري شعله هم بیشتر است‪.‬‬

‫‪ : Flame‬شعله را از دو دیدگاه بررسي مي كنیم ‪.‬‬

‫ب‪ :‬انواع شعله‬ ‫الف‪ :‬نقش شعله‬

‫نقش شعله ‪ :‬کاری که شعله انجام می دهد اتمیزه کردن است‪ .‬به عنوان مثال ‪ Cl‬یک الکترون از دست‬

‫می دهد و به ‪ Cl‬اتمی یا خنثی تبدیل می شود‪ Na .‬آن الکترون را به دست می آورد و تبدیل به ‪Na‬‬

‫اتمی می شود‪ .‬حرارت شعله به اندازه ای به ‪ Na0‬انرژی می دهدکه الکترون های آن تهییج شوند و به‬

‫الیه ی باالتر رفته و در بازگشت فتون ساتع کنند‪ .‬دتکتور همین فتون گسیل شده را شناسایی می کند که‬
‫مختص هر عنصر است‪.‬‬

‫‪+‬‬ ‫‪-‬‬
‫‪Nacl‬‬ ‫‪Na + Cl‬‬
‫‪-‬‬ ‫‪0‬‬
‫‪Cl‬‬ ‫‪Cl + e‬‬
‫‪+‬‬ ‫‪0‬‬
‫‪Na +e‬‬ ‫‪Na‬‬
‫‪0‬‬ ‫*‬
‫‪Na‬‬ ‫‪Na‬‬
‫*‬ ‫‪0‬‬
‫‪Na‬‬ ‫(‪)985‬فتون ‪Na +‬‬

‫‪Page 28 of 38‬‬
‫انواع شعله ‪ :‬مشخصات شعله اي كه در آنالیز استفاده مي شود فوق العاده حائز اهمیت است چرا كه شعله‬

‫ها بسته به این كه گاز سوختي و اكسید كننده آن چه چیز باشد دماي متفاوت و سرعت سوختي متفاوتي را‬

‫ایجاد مي كنند به همین دلیل با توجه به اینكه چه ماده اي آنالیز مي شود‪ ،‬دما متفاوت خواهد بود ‪.‬‬

‫هوا‬ ‫گاز طبیعی‬

‫اکسیژن‬ ‫ماده ی اکسید شده‬ ‫استیلن‬ ‫انواع سوخت شعله ها‬

‫نیتروس اکسید‬ ‫هیدروژن‬

‫نکته ‪ :‬باید توجه داشت كه شعله تنها منبع انرژي حرارتي نیست و به روشهاي الكتریكي نیز مي توان‬
‫انرژي حرارتي ایجاد كرد‪ .‬سه تكنیك مذكور براي تمام عناصر قابل استفاده است ولي در یك تقسیم‬
‫بندي انجام شده عناصري كه سبك هستند وبه راحتي تحریك مي شوند (عناصر ‪ )volatile‬با نشر‬
‫اتمي اندازه گیري مي شوند وسایر عناصر را با جذب اتمي اندازه گیري مي كنند‪.‬‬

‫اجزای پایه ای ‪: Atomic Absorption‬‬

‫‪ : Line sours‬منبع خطی‬

‫‪ : L1‬لنز ‪ ،‬عدسی که نور را در اتمیزر متمرکز می کند‪.‬‬

‫‪ : L2‬نور هایی که در حال پخش شدن هستند را روی مونوکروماتور متمرکز می کند‪.‬‬

‫‪ : PMT‬تبدیل کردن یک فتون به سیگنال الکتریکی قوی که این سیگنال به پردازشگر می رود و در‬
‫کامپیوتر مشاهده و بررسی می شود‪.‬‬

‫‪Page 29 of 38‬‬
‫منبع نوری که باید در ‪ Atomic Absorption Spectrometry‬مورد استفاده قرار بگیرد ‪ HLC‬یا‬

‫‪ Hallow cathode lamp‬است‪.‬‬

‫اختالف بین ‪ reference beam‬و نوری که از ‪ burner‬عبور می کند در مورد عناصری که در‬
‫نمونه وجود دارند به ما اطالعات می دهند‪.‬‬

‫هر اتم قادر است طول موج هایي را جذب كند كه قادر است آنها را نشر كند‪)Lock & Key(.‬‬
‫منبع نور در جذب اتمي یك منبع نور معمولي نیست‪.‬‬

‫اصوالًطیف هاي اتمي باریك تر از طیفهاي مولكول اند؛ بنابراین مونوكروماتوري كه در اینجا الزم است‬

‫بایستي قدرت تفكیك باالیي داشته باشد‪ ،‬بنابراین از ‪ grating‬استفاده مي شود‪.‬‬

‫به دلیل اینكه شدت نور اغلب پایین است‪ ،‬براي آشكارسازي از فتومولتي پالیر استفاده مي شود‪.‬‬
‫بر اساس کم و زیاد شدن ولتاژ دستگاه آنالیز می کند که چه ماده ای در داخل نمونه وجود دارد‪.‬‬

‫‪Page 30 of 38‬‬
‫‪v‬‬

‫بخشی از نور که از‬
‫رفرنس آمده است‬

‫‪V ref‬‬

‫‪V sample‬‬

‫‪t‬‬

‫زمانی که نور از نمونه‬
‫به شعله رسیده باشد‪.‬‬

‫منبع نوری ‪: Atomic Absorption Spectrometry‬‬

‫پتانسیل اعمال شده برای این المپ ‪ 300 V DC‬است‪.‬‬

‫داخل محفظه ی المپ با گاز های خنثی ( نئون یا آرگون ) تحت خال کم ‪ ،‬پر شده است‪.‬‬

‫در انتها دارای یک پنجره خروجی از جنس پیرکس یا کوارتز است که نور از آن عبور می کند‪(.‬اگر از‬
‫جنس شیشه باشد نور جذب می شود‪) .‬‬

‫‪Page 31 of 38‬‬
‫فوتون باید به شعله اي برخورد كند كه در داخل آن اتمهاي عناصر مورد اندازه گیري وجود دارند‬

‫بنابراین جنس كاتد از جنس عنصر مورد اندازه گیري باشد ‪ .‬بنابراین براي اندازه گیري هر عنصر‬

‫خاص المپ دستگاه باید عوض شود‪ .‬به طور مثال اگر می خواهیم وجود طال را در نمونه بررسی کنیم‬

‫باید از المپ طال استفاده کنیم‪.‬‬

‫‪Hollow Cathode Lamps (HCL):‬‬

‫یك محفظه شیشه اي كه عموما ً قسمت جلوي آن باز است وبه آن پنجره كوارتز گفته مي شود (چون اكثر‬
‫عناصري كه با جذب اتمي اندازه گیري مي شوند ‪ ،‬نور در ناحیه ‪uv‬گسیل مي شود )‬

‫یك هادي كه آند نامیده مي شود در جلوي كاتد قرار مي گیرد‪.‬‬

‫فضاي المپ را یكي از گازهاي كامل (گاز نجیب ) پر كرده است ‪.‬‬

‫المپ در دو مرحله روشن مي شود در مرحله اول كاتد گرم مي شود والكترون گسیل مي كند ‪.‬‬

‫الكترون تحت اثر اختالف پتانسیل به سمت آند حركت مي كند ‪.‬‬

‫‪Page 32 of 38‬‬
‫وقتی به کاتد جریان الکتریسیته متصل شود ‪ ،‬الکترون ها سرعت گرفته و از آن جدا شده و به سمت آند‬
‫حرکت می کنند‪.‬‬

‫الکترون های جدا شده در مسیر حركت الكترون از كاتد به آند الكترون به اتم گاز بي اثر برخورد مي كند‬

‫‪+‬‬
‫وتولید یون مثبت مي كند (مثال ‪)Ar‬‬

‫وقتي یون مثبت جذب كاتد مي شود موجب تحریك اتم هاي كاتد مي شود اتم هاي تحریك شده كاتد در‬

‫بازگشت به حالت پایه از خود فوتون گسیل مي كند‪.‬این فتون مشخصه ی المپ است‪.‬‬
‫نکته ‪:‬‬

‫نور دیده شده از المپ موقعي كه المپ را روشن مي كنیم مربوط به تحریك اتمهاي گاز بي اثر و نشر‬
‫نور از این اتم ها است‪.‬‬

‫هر چه تحریك اتم هاي كاتد شدید تر رخ دهند‪ ،‬شدت نور المپ بیشتر است و این پدیده به تعداد‬
‫برخوردهاي یون گاز بی اثر به اتم های كاتد بستگی دارد‪ .‬پس هرچه سطح كاتد بیشتر باشد‪ ،‬تعداد اتمهای‬
‫تحریك شده بیشتر هستند‪.‬‬

‫بهترین حالتی كه مي توان یك سطح بزرگ در فضاي كوچك داشت‪ ،‬طراحي یك استوانه توخالي است‪.‬‬

‫‪Flame Atomizers‬‬ ‫‪Total consumption burner‬‬
‫اتمایزر ها‬
‫‪Premixed Burner‬‬

‫) ‪Electrothermal Atomizer (ETA‬‬

‫‪Page 33 of 38‬‬
‫‪:Flame Atomizers‬‬
‫استفاده از شعله به عنوان اتمایزر مزایاي زیادي دارد و جواب گوی ‪ 09‬درصد موارد نیاز ما است‪.‬‬
‫اما در دوجا نمی توان از شعله استفاده نمود‪:‬‬
‫غلظت عنصر مورد نظر كمتر از حد اندازه گیري شعله است‪(.‬حساسیت شعله کم است)‬
‫حجم نمونه موجود كم است‪(.‬مثال در حد میکرولیتر)‬

‫‪:Electrothermal Atomizer‬‬

‫یک استوانه ی گرافیتی است که به الکتریسیته متصل می شود‪ .‬در وسط استوانه محلی برای قرار گرفتن‬
‫نمونه وجود دارد ‪ .‬می توان در حد میکرولیتر در استوانه نمونه گذاری کرد‪ .‬در این استوانه نمونه گرم و‬
‫اتمیزه می شود ‪ ،‬نور از استوانه عبور کرده و به نمونه ی اتمیزه برخورد کرده و به دتکتور می رسد‪.‬‬

‫‪Page 34 of 38‬‬
‫در این سیستم چیزي كه جایگزین نبیوالیزر‪ ،‬گاز اكسید كننده و سوختي و هد برنر و … مي شود یك تیوب‬

‫گرافیتي ( فرنس ) خیلی ظریف است و برای این كه نمونه را به دستگاه بدهیم نیاز به هیچ رقیق سازی‬

‫وجود ندارد و مشكالت مربوط به رقیق كننده ناخالص وجود نخواهد داشت‪ .‬همچنین میزان نمونه مورد‬

‫استفاده كم است‪.‬‬
‫زمانی که فرنس داخل دستگاه سر جای خود قرار می گیرد این امکان فراهم می شود که پتانسیل یا ولتاژ‬
‫الکتریکی ‪ DC‬به آن القا شود‪ ،‬یعنی انرژی الزم برای اتمایز کردن نمونه به جای شعله از طریق فرنس‬
‫ایجاد می شود‪.‬‬

‫مراحل آزمایش ‪: ETA‬‬

‫‪ -1‬قرار دادن نمونه‬
‫‪ -0‬عبور جریان الكتریكي خیلي ضعیف و گرم نمودن لوله گرافیت‪ ،‬جهت خشك نمودن نمونه (‪Dry stage‬‬
‫)‬
‫‪ -3‬عبور جریان شدیدتر و افزایش درجه حرارت(‪) Ashing Stage‬‬
‫‪ -4‬عبور جریان خیلي شدید و درجه حرارت باال( ‪) atomization‬‬

‫‪Page 35 of 38‬‬
‫معیاب تكنیك ‪: ETA‬‬

‫‪122‬‬

‫‪02‬‬

‫ویژگی های ‪: ETA‬‬
‫‪ -1‬ماده ی مورد استفاده هادی باشد ومقاومت باالیي داشته باشد تا جریان را عبور ندهد وگرمای زیادی‬
‫تولید كند‪.‬‬

‫‪Page 36 of 38‬‬
‫‪ -2‬امكان تهیه با درجه خلوص بسیار بسیار باال را داشته باشد ‪.‬چون مثال اگر كمي آهن وارد گرافیت‬
‫شده باشد و ما می خواهیم آهن نمونه خون را اندازه گیری كنیم ‪ ،‬در نتیجه آزمایش تداخل ایجاد می‬
‫شود‪.‬‬
‫‪ -3‬امكان برش و سوراخ كردن و‪...‬را داشته باشد‪.‬‬
‫‪ -4‬فراوان و در دسترس باشد ‪ ،‬قیمت قابل قبولی داشته باشد‪.‬‬
‫‪ -5‬نقطه ذوب باالیي داشته باشد تا بتوانیم دما های باال را هم بررسی کنیم‪.‬‬

‫‪ -6‬خنثي باشد‪ ،‬با نمونه فعل و انفعال شیمیایي انجام ندهد‪.‬‬

‫چرا در شعله با وجود نمونه بیشترحساسیت كمتراست؟‬

‫بازده مكنده در شعله‬

‫رقیق شدن نمونه در شعله در حجم زیادي از گازها‬

‫شعله محیطي دینامیكي است‪.‬‬

‫حساسیت = تعداد اتمها(‪ ) N‬در هر لحظه در واحد حجم در مسیر اندازه گیري‬

‫مقایسه دو اتمایزر‬

‫‪ETA‬‬ ‫‪Flame‬‬

‫حجم کم‬ ‫حجم زیاد‬

‫حساسیت باال‬ ‫حساسیت کم‬

‫‪Page 37 of 38‬‬
‫‪: Atomic Fluorescence Spectroscopy‬‬

‫در ‪ AFS‬منبع نور در مسیر ‪ optical beam‬نیست‪.‬‬

‫در ‪ AFS‬نمونه توسط شعله آماده مي شود و توسط نور تحریك مي شود‪.‬‬

‫در ‪ AFS‬منبع نور ‪ HCL‬است‪.‬‬

‫در هر سه تكنیك یاد شده ‪ atomizer‬شعله است‪.‬‬

‫دتكتور در این سیستم هم معموال از نوع ‪ PMT‬است كه داراي حساسیت بسیار زیادي است‪.‬‬

‫نکته ‪:‬‬

‫‪UV‬‬ ‫‪AFS‬‬

‫انواع فلورسانس‪:‬‬

‫‪:‬‬

‫‪Page 38 of 38‬‬