UNIVERZITET U TRAVNIKU

FAKULTET ZA MENADŽMENT I POSLOVNU EKONOMIJU

UTICAJ LIDERA NA POVEĆANJE PRODUKTIVNOSTI I
ZADOVOLJSTVA ZAPOSLENIH

Student: Mentor:
Mirsada Ćatić Šuvalija II-520/16-X Prof. dr. Halid Kurtović

Kiseljak, Januar 2017.

SADRŽAJ

1. UVOD ......................................................................................................................................... 4

2. UTICAJ LIDERA NA POVEĆANJE PRODUKTIVNOSTI I ZADOVOLJSTVA

ZAPOSLENIH ................................................................................................................................ 6

2.1. Liderstvo .............................................................................................................................. 6

2.2. Tipovi liderstva .................................................................................................................... 6

2.3. Lideri .................................................................................................................................... 7

2.4. Stilovi i teorije liderstva ....................................................................................................... 8

2.4.1 Teorija karakternih osobina ličnosti............................................................................... 9

2.4.2 Bihevioristička teorija liderstva ................................................................................... 10

2.5. Savremene teorije liderstva ................................................................................................ 10

2.5.1 Harizmatični lideri ....................................................................................................... 10

2.5.2 Transformacioni lideri ................................................................................................. 11

2.5.3 Vizionarsko liderstvo ................................................................................................... 12

2.5.4 Timsko liderstvo .......................................................................................................... 12

2.6. Liderstvo u bududćnosti ..................................................................................................... 13

2.6.1 Etičko liderstvo ............................................................................................................ 13

2.6.2 Emocionalno liderstvo ................................................................................................. 14

2.6.3 Virtuelno liderstvo ....................................................................................................... 14

2.6.4 Međukulturno lidestvo ................................................................................................. 15

....................................................................................................................................................... 16 3..................1...............................................................................................................................3......2.........................4..................................................................... Hipoteze istraživanja ................................... 17 3.6.................................. Zadaci istraživanja ........... 23 ............. 17 3............................................................. 22 5...... Ciljevi naučno istraživačkog rada ............................................................. 16 3.........................................3............................................................................................................ Metode istraživanja ................................ 18 3...... ZAKLJUČAK ....................... 18 3............................................................... Struktura rada ..5............................ Očekivani naučni doprinos ......................................... Dosadašnji rezultati istraživanja ............... 19 3............... 20 3............................................. Predmet istraživanja .......... LITERATURA .7...................................8....... METODOLOGIJA ISTRAŽIVANJA ................................................... 21 4..........................

Razvilo se u okviru drugih nauka pa se tek kasnije počelo proučavati u okviru organizacionih nauka. harizmom. Upotrebljava se u svim sferama života. Oni imaju jasne stavove. Da bi to ostvarili mora da povedu zaposlene u promjene. Lideri podižu moral. Tri osnovne karakteristike liderstva su1:  Vodstvo je kolektivna aktivnost. ličnošću i upornošću ostvaruju ciljeve preduzeća. Vizije su pokretačka snaga koja vodi u budućnost. Posvećeni su svojim uvjerenjima. Nagrade.1. filozofi. Ljudi slijede jake ličnosti i omogućavaju im da ostvare svoje vizije. Lideri imaju potrebe da stvaraju i ostvaruju svoje snove. Oni žele da promjene trenutno stanje. Zbog svog sve većeg značaja liderstvo se sve više proučava. vještinama. Njega su proučavali državnici. Njihov posao je da stalno unaprijeđuju svoje sposobnosti i svojih zaposlenika. .  Vezuje se za radikalne promjene. daju snagu i ohrabruju zaposlene da istraju u radu. vojskovođe. da urade nešto što drugi nisu. čvrste principe i pridržavaju se svojih načela. Riječi i dijela im se dopunjavati. Lideri su vođe koje vode uspješne organizacije. zaposlenih i svoje lične ciljeve. sportu. ekonomiji. priznanja i proslave sa kojima ih oni nagrađuju pomoći će liderima da ih zaposlenici prate i u kriznim vremenima. Oni su uvijek prvi i daju primjer drugima. Vremenom se zapitamo šta ta riječ znači. Njihova obaveza je da pokažu poštovanje za trud koji su zaposleni uložili da bi njihova vizija bila uspješna. Lideri daju primjer kako se treba ponašati u organizaciji. koja se danas često čuje. Najviše u politici. kulturi. kada i kako je nastala.  Temelji se na uspostavljenim vezama. Oni svojim znanjem. Proučava se sa teoriskog i praktičnog aspekta da bi se bolje razumjelo i primjenilo u praksi. Riječ liderstvo potiče iz engleskog jezika (leadership) i označava proces vođenja. a vođe se nazivaju (leader) lideri. Liderstvo kao pojam prvo se pojavilo u neekonomskim društvenim teorijama. UVOD Liderstvo je riječ.

To rade putem motivaije. Svi lideri ne posjeduju harizmu i zato je ona tako značajna. ocjenjivanjem i nagrađivanjem što će se istražiti i vidjeti u radu. Da bi lider mogao uspješno da sprovede sve promjene on mora da ima i harizmu. Zaposleni žele sa liderom na čelu da prođu kroz sve promjene koje on sprovodi jer vjeruju u njegovu viziju. Ona daje snagu. zaposlenicima da ostvare visoke rezultate koji se od njih očekuju. . Takvi lideri imaju moć da provedu preduzeće kroz strateške promjene. Krajnji cilj svakog lidera je da stvori savremenu organizaciju koja će odoljeti svim promjenama na lokalnom i globalnom nivou. Sa promjenom organizacije oni vrše i razvoj zaposlenih. Ona mu pomaže da postigne izuzetne rezultate.U današnjim teškim vremenima kada se mnoge organizacije bore da ostanu na tržištu i budu konkurentne javljaju se savremeni lideri koji su sposobni da pomognu organizaciji da uspješno prebrodi sve krize i prilagodi se promjenama. Tako ih mijenjaju i prilagođavaju za izmjenjene potrebe preduzeća.

bez prinude. se definiše kao proces uticaja na druge da usmere napore u pravcu ostvarenja konkretnog cilja ili kao proces pridobijanja pojedinca u organizaciji da radi određene stvari. 8Liderstvo. Oni koji vide liderstvo kao skup osobina smatraju da pojedinci imaju prirodne. Transformacioni su na najvišim pozicijama u organizaciji i nosioci su promjena. a transakcioni je . Liderstvo Liderstvo se vezuje za radikalne promjene kada dođe.. oblikuju viziju i ponašanje zaposlenih koji nose realizuju viziju. Takve. već na osnovu svoje želje da ga prate i budu dio njegovog tima. urođene sposobnosti koje ih čine liderima. Tipovi liderstva Lideri. To mogu pojedinci koji idu ispred vremena i teških situacija. Liderstvo. vrijeme krize i kada treba napraviti oštar zaokret i preći na nov pravac razvoja. Na liderstvo možemo gledati kao skup osobina i . svojim znanjem i vizijom daju zaposlenima pravac i izgrađuju poverenje. Zajedničko je. Njegova sposobnost uticanja na druge je najvažniji doo liderstva.. To je aktivnost koja služi za postizanje cilja organizacije. liderske veštine. se može posmatrati kao kolektivna aktivnost jer pored lidera i svi zaposleni učestvuju u kreiranju i ostvarenju cilja. 2. ali na osnovu prihvatanja od strane kolega. Ovaj tip liderstva nastaje tokom vremena kroz rad i komunikaciju. Zaposlenici to prihvataju. između lidera i sledbenika gdje jedni na druge vrše uticaj. usavršavanjem mogu razviti. UTICAJ LIDERA NA POVEĆANJE PRODUKTIVNOSTI I ZADOVOLJSTVA ZAPOSLENIH 2. odnos. osobe se rađaju sa osobinama na osnovu kojih postaju vođe i vrše uticaj na druge.2. Liderstvo predstavlja. To je danas prevaziđeno učenje jer se pokazalo da učenjem. kao najuticajnijeg člana grupe. identifikuju se sa njim. Na osnovu hijerarhiskog nivoa lideri se mogu podijeliti na transformacione i transakcione. se mogu podijeliti na formalne ako funkcionišu na osnovu formalne pozicije i na neformalne zbog načina na koji reaguju drugi članovi tima. Lideri.vještina..2. da je liderstvo (vodstvo) aktivnost na oblikovanju vizije i ponašanja ljudi u organizaciji kako bi se obezbijedila podrška za viziju. postaje spontano lider. Lideri. Neformalni lider ne mora da ima adekvatno obrazovanje i položaj.1.

mobilisanje i inspirisanje. Lideri Riječ lider. Oblikovanje obuhvata aktivnosti na stvaranju vizija i njihovo sprovođenje u djelo. Oni kreiraju vizije. To je top menadžer najsposobniji od svih drugih. 2. Sa aspekta neophodne stručnosti lideri mogu biti: tehnički lideri koji obezbjeđuju efikasno obavljanje posla. toksični i čovjek od povkerenja. interpersonalni lideri koji imaju uticaj na ljude u organizaciji i koncepcioni lideri koji posjeduje sposobnost poslovnog razmišljanja. birokracke koji strogo poštuju sve zakone. znanje i sposobnost ka ostvarenju organizacionog cilja. Moralno liderstvo obavezuje lidera da se ponaša u skladu sa datim obećanjima i normama. diplomacke koji slušaju druge ali rade po svome. Liderstvo sa stanovišta etike i morala pokazuje da su etičke vrijednosti povezane sa nacionalnom i organizacionom kulturom. toksični su preambiciozni i rezultate postižu kontrolom i naredbama. Tranzicioni malo upravljaju promjenama. . Mobilisanje čine aktivnosti koje usmjeravaju zaposlene u pravcu ostvarenja cilj kroz stimulacije. motvacije i priznanja. ličnih karakteristika lideri može biti: tranzicioni. Najvažniji posao lidera je da okupi zaposlene oko jedne ideje i usmjeri njihovu energiju.3. Prema kvalitetu međuljudskih odnosa lideri se dijele na rezonantne koji su u skladu sa zaposlenima i disonantne čiji postupci se ne poklapaju sa željama sljedbenika pa emocionalna klima nije stimulativna. Karakteristike lidera su oblikovanje. Interpretiranje podrazumijeva prikupljanje informacija iz okruženja i interne sredine. interpretiranje. Prema kriteriju.nešto niži lider i zadužen je za efikasnost i sprovođenje odluka. (leader) je engleskog porijekla i znači vođa. Lider je najuticajniji pojedinac u grupi menadžera. Lideri koji spadaju u grupu ljudi od povjerenja ciljeve organizacije postižu kroz dobru komunikaciju i povjerenje koje su izgradili kod zaposlenih. Ova podjela se može nazvati i podjela na strateškog i operativnog lidera. U odnosu na odlučivanje imamo: autokratske lidere koji donose sve odluke. demokratski teže da uključe grupe u donošenju odluka i neutralne koji grupi daju slobodu. Inspiracija podrazumijeva potsticanje ka slobodnom ispoljavanju kreativnosti i talenta. oblikuju ponašanje zaposlenih i postižu vidljive rezultate. Liderstvo obuhvata lidere koji su orjentisane na proizvodnju kojima je cilj da se uspješno obavi posao i lidere orjentisane na ljude koji žele da zadobiju povjerenje i stvore dobre odnose u organizaciji.

Zato oni prate dešavanja u okruženju. sklonosti ka riziku. lidera treba da budu na visokom nivou. Bez obzira na visok rizik poslovanja koji lideri nose sa sobom u njihovo usavršavanje se sve više ulaže. On mora da stvori vidljive rezultate i promjene. cijeni i nagrađuje zaposlene. istražuju nove prilike i mogućnosti za rast i napredak. Oslanja se na njih i omogućava im da rade posao i steknu osjećaj lične moći. a ujedno na taj način se usavršavaju i obučavaju. Lider mora da posjeduje poželjan sistem vrijednosti. donošenju odluka i sprovođenju. Lideri podižu moral.Lične karakteristike. Kroz postupne promjene dolaze do cilja. Po tim . sposobnostima. Za svaki stil liderstva vezuje se posebna osobina.stalno stvaraju vizije i za njih je to izazov. Zatim se liderstvo proučavalo na osnovu ponašanja pojedinaca. Stil liderskog ponašanja je način na koji se uspostavljaju odnosi između lidera i saradnika. vještine. Svoje vizije realizuju sa timom koji ih prati. Da bi lider bio uspješan. Prve teorije o liderstvu proučavala su odnos između lidera i zaposlenih. 2. Ulaze u nepoznato. Njegov najvažniji posao je da okupi zaposlene oko jedne ideje i usmjeri njihovu energiju. Oni će kroz sopstveni razvoj ostvariti i razvoj organizacije. usluga ili novo tržište. On treba da se izdvaja od ostalih zaposlenih po pogledima. interne i eksterne izvore informacija i traže prostor za unaprijeđenje. liderstvo je uspješno. daju snagu. On ih ohrabruje i gradi povjerenje. Bilo da je to nov proizvod. Njegova obaveza je da pokaže poštovanje za trud i rad koji su zaposleni uložili da bi njegova vizija bila uspješna. Lideri . načinu odlučivanja. vještinama. talenat. Postoje razne teorije o ponašanju lidera i na osnovu njih formirani su stilovi liderstva. ličnoj vrijednosti. znanje i sposobnosti ka ostvarenju cilja. zaposleni mora aktivno da učestvuju u postavljanju ciljeva. odnosno način na koji lider usmjerava ponašanje podređenih i sredstva koja koristi da ih pridobije ili privoli na željeno ponašanje. prihvataju izazove. kao i ostalih zaposlenih u preduzeću.4. ohrabruju sljedbenike da istraju u radu.. Stilovi i teorije liderstva Stilovi liderstva mogu biti različiti. Lideri su svjesni svoje odgovornosti i posljedica sopstvenih akcija jer ih oni osmišljavaju i druge usmjeravaju u željenom pravcu do realizacije. vjerovanje. Samo ako su usaglašeni i spremni da slušaju jedni druge. Njihov najveći doprinos je prepoznavanje dobrih ideja i spremnost da se prilagode novinama.

po sposobnosti da svoje ponašanje prilagodi situaciji i po izvorima moći koje koristi prema zaposlenima.  Želja za moći i vlašću  Želja za bogatstvom i društvenim statusom  Želja za profesionalnim priznanjem  Želja za zadovoljenjem i ispunjenjem . Najčešće se smatra da lideri treba da budu energični. Način na koji je lider uspostavio odnos sa pretpostavljenima određuje njegov stil. obrazovani. Nije utvrđeno da li je potrebna određena karaktreristika da bi neko bio dobar lider.osobinama se stilovi razlikuju i prepoznaju. dominantni i emocionalno stabilni. Pristup liderstvu sa stanovišta osobina ličnosti polazi od njegovih ličnih karakteristika. Svaki od njih ima svoje prednosti i nedostatke.4. izdržljivi. taktični.1 Teorija karakternih osobina ličnosti Rane teorije liderstva proučavaju osobine lidera i djelovanje lidera na članove grupe. Na osnovu stila možemo utvrditi kako lider usmjerava zaposlene da dođe do željenog ponašanja i ostvari cilj organizacije. agresivni. Te osobine možemo podijeliti po pristupu lidera motivisanju zaposlenih. popularni. Utvrđeno je da pored znanja i vještina na formiranje lidera utiču. po načinu na koji donosi odluke. Na osnovu proučavanja izdvojile su se četiri grupe teorija:  Teorija karakternih osobina ličnosti  Bihejvioristička teorija liderstva  Situaciona teorija liderstva  Savremene teorije liderstva 2.

5. To su:  Imaju viziju  U stanju su da artikulišu viziju  Spremni su da preuzmu rizike da bi ostvarili tu viziju  Osjetljivi su na ograničenja u okruženju i ponašanje sljedbenika . Sljedbenici prihvataju lidera i identifikuju se sa njim. ostvaruju ciljeve organizacije.4. 2. Treća grupa liderstvo definiše kao djelovanje ili ponašanje. Druga grupa definicija liderstvo posmatra sa aspekta ličnosti i definiše ga kao kombinaciju posebnih osobina i karakteristika koje pojedinac posjeduje i koje mu omogućavaju da druge ubijedi da izvršavaju zadatke. pomeraju granice i veruju u inovacije. Ona znači milosni dar. Oni obezbjeđuju razvoj organizacije kroz promjene. 2. Pojedine savremene definicije posmatraju liderstvo kao središte grupnih procesa. Lideri koji imaju harizmu imaju dar za određeno znanje. Tu spadaju aktivnosti koje lideri preduzimaju da bi izazvali promjene u grupi.. tržišta i u uslovima globalizacije pojavila se potreba za novom vrstom lidera. Savremene teorije liderstva Sa razvojem tehnike. One ukazuju na ulogu lidera kao centra promjena i aktivnosti grupe. Kazao je da harizmacki lideri imaju poseban odnos sa sljedbenicima koji obezbjeđuje njihovu potpunu angažovanost na realizaciji cilja. Novi lideri imaju snagu i ideje da utiču na druge.2. Njih karakterišu osobine koje su u stanju da ostvare zahtjeve savremenog društva.1 Harizmatični lideri Harizmatično. To su harizmacki i transformacioni lideri. Harizmačni lideri imaju pet karakteristika.5. Nju je kreirao Robert Haus. liderstvo nastalo je od riječi harizma koja je grčkog porijekla. Stil lidera može biti autoritativan i demokratski.2 Bihevioristička teorija liderstva Bihevioristički pristup liderstva za predmet proučavanja ima dva aspekta:  Funkciju liderstva  Stilove liderstva Aspekt funkcije podrazumijeva da lider treba da obavlja poslovne i socijalne funkcije.

 Ponašaju se na način koji se razlikuje od uobičajenog Komunikacija kod ovih lidera je na visokom nivou. Kroz njega ljudi se mjenjaju. a kod drugog anegdote koje se lako pamte. ostvaruje radikalne promjene. Tu se javljaju dva stila:  komuniciranje putem inspiracije i  komuniciranje putem anegdota. 2. Teorija Bernarda Basa pokazuje. počev od emocija preko vrijednosti do dugoročnih ciljeva. Harizmačni lideri se oslanjaju na emocije sljedbenika i na jačanje motivacije. transformacionih lidera u organizaciji je da sprovodi inovacije i promjene i motivišu zaposlene da postignu bolje rezultate od očekivanih. Ljudi koji su pod uticajem transformacionih lidera prevazilaze lične interese zbog cilja organizacije. Na ovu pojavu djeluju četiri grupe faktora:. Oni transformišu organizaciju i uz pomoć moći. da je transformacionim liderima najvažnije da motivišu zaposlene da rade više nego što se očekuje. Neraskidiva povezanost . To se postiže jakim uticajem lidera. Oni kod zaposlenih stvaraju osjećaj obostranog povjerenja. ili idealni uticaj-lideri daju sljedbenicima vizije  Motivacija koja inspiriše-lideri pravom motivaciom inspirišu sljedbenike  Stimulacija intelekta-lideri stimulišu sljedbenike da budu inovativni i kreativni  Briga o potrebama sljedbenika-prepoznavanje individualnih potreba sljedbenika Transformacioni lideri su lideri budućnosti čije vizije malo njih shvata. Oni tada nastoje da mjenjaju način na koji ona funkcioniše i tako ostvare viziju preduzeća.5. Zato su oni usamljeni i trebaju im sljedbenici koji su im lojalni i koji vjeruju u njih. Kod prvog stila lideri koriste metafore i alegoriju. Transformaciono liderstvo odgovara potrebama savremenih timova. Svoje vizije pričaju na atraktivan i neobičan način.  Harizma. razvoja organizacija i pri formiranju timova.2 Transformacioni lideri Uloga. Oni brinu o performansama zaposlenih i o razvoju sljedbenika. Ono ima primjenu kod formiranja organizacione kulture. Harizmačno liderstvo pokazuje svoj značaj u slučaju ako je preduzeće zapalo u krizu i traži se adekvatno rješenje i ako je lider i preduzetnik u novoj organizaciji jedna te ista ličnost.

2. Ona postaje dio organizacije i tačka prema kojoj se ide.3 Vizionarsko liderstvo Vizionarsko liderstvo bazira se na liderskoj viziji. Specifične uloge koje se odnose na liderstvo tima:  Timski lideri su veza sa spoljašnjim svijetom-skuplja informacije iz okruženja i predstavlja tim pred drugima. saopštiva. Na osnovu nje se donose strategijski ciljevi. poželjna. Vizionarski lideri na nov način reaguju kada nastanu problem u organizaciji. Lideri treba da imaju sposobnosti da objasne vizije drugima.5. Odbacuju projekte koji nisu dobri i omogućavaju da se ide u pravom pravcu. kad god se za to ukaže prilika.5. Lideri kreiraju. Osnovna svrha vizije. Vizija omogućava usmjeravanje promjena. Sa jasnom vizijom zaposlani i lideri znaju šta treba da rade.između lidera i sljedbenika i uzajamni uticaj vodi ka uspjehu. kao razumne i privlačne slike budućnosti. Zato lideri vizionari treba da proučavaju okruženje i samu organizaciju prije sprovođenja vizije. Sa angažovanjem timova organizacija može bolje da iskoristi znanja i vještine zaposlenih. Njegov zadatak je da olakša timske procese i upravlja ograničenjima koja utiču na uspješan rad timova. zamisliva. To je ujedno i njegov najznačajniji proizvod-transformisani sljedbenici i ostvaren cilj organizacije. pismenu komunikaciju i samim ponašanjem lidera. 2. vizija pokazuje realnu.  Lideri timova su posrednici-posreduju pri rješavanju problema  Lideri timova su menadžeri za konflikt-rješavaju konflikte i otklanjaju njihove izvore. razjašnjavaju viziju ali tek njenom realizacijom i prihvatanjem od strane radnika ona dobija na značaju. To se postiže kroz usmenu. Istraživanja su pokazala da ljudi u timovima postižu bolje rezultate nego pojedinci. jeste da postavi temelje na kojima će se dešavati konstantne promjene. Oni odbacuju stare načine rješavanja problema i gledaju u budućnost. Ona je obavezan element transformacionog i harizmackog liderstva ali u vizionarskom. objašnjavaju. . Ona je. Da bi timovi bili uspješni moraju biti predvođeni liderom koji ima sposobnosti timskog liderstva. atraktivnu budućnost koja može da poboljša trenutno stanje. izazovna i usredsređena.4 Timsko liderstvo Savremene organizacije koje žele uspješno da posluju sve više se okreću ka timskom radu. Vizija ima više karakteristika.

Liderstvo u bududćnosti Sa razvojem tržišta. novih tehnologija i informacionih sistema mjenjaju se potrebe potrošača.6. Na lideru je da se izbori za takav status preduzeća i da ga zadrži što duže.2. To su: potrošači. U odnosu na zaposlene najvažnija obaveza preduzeća je da se brine o zdravlju ljudi. Ono što je bilo rijetko postaje standardno. akcionari. komunikacije i informacije treba svakodnevno pratiti. okruženje. Kod akcionara se ogleda u čuvanju interesa vlasnika i u njihovom unaprijeđivanju. Lideri zaposlenima treba da daju primjer kako treba da se ponašaju. zaposleni. potrebe da sljedbenici budu uključeni u ostvarivanje zajedničkih ciljeva i uticaja koji lideri imaju na vrijednosti organizacije. Mogu donijeti i kodeks ponašanja i zahtjevati da ga svi zaposleni poštuju. Danas potrošači zahtjevaju društveno odgovoran način proizvodnje i lideri treba da vode društveno odgovoran posao. U liderstva budućnosti spadaju:  Etičko liderstvo  Emocionalno liderstvo  Virtuelno liderstvo  Međukulturno liderstvo 2. Brz razvoj tehnike. Biti najbolji je cilj svake organizacije i lidera. Informacije se brzo kreću i razmjenjuju pa lideri moraju stalno da se usavršavaju.1 Etičko liderstvo Problemi etike poslovanja i društvene odgovornosti proučavaju se sve više sa početkom novog stoljeća. Etika je centralna za liderstvo zbog prirode procesa ostvarivanja uticaja. . Okruženje obuhvata okolinu organizacije koja treba da se sačuva za buduća pokoljenja. Glavna etička obaveza organizacije je da proizvodi dobre proizvode jer u suprotnom konkurencija će da zauzme njeno tržište. U organizacijama problem se dijele na četiri kategorije.6. To jedino mogu da ostvare ako su po nečemu različiti od ostalih.

Struktura riječi koja se upotrebljavaju može da motiviše ili demotiviše primaoca. Poruka mora tačno da prenese emocije lidera.2. Stil pisanja u komunikaciji prilagođava se primaocu. Preko njih oni pokazuju svoje misli. Ona ima četiri elementa i to: samospoznaja. iskrenosti. Disonantni lideri vode organizacije gdje je atmosfera neprijatna jer lider se ophodi na loš način prema zaposlenima. Sa puno elana vode ih do cilja.6.2 Emocionalno liderstvo Emocionalni lideri treba da imaju pozitivnu energiju i pozitivne emocije i da ih prenesu na sljedbenike. Zbog toga javljaju se problem u komuniciranju. Oni lideri koji vode ljude u negativnom pravcu su disonantni lideri. U savremenoj komunikaciji virtuelni lideri mora da poznaju digitalna sredstva i njihove mogućnosti. opuštenosti. Spoznaja društva obuhvata sposobnosti slušanja i prepoznavanje emocija kod ljudi. pouzdanosti koje lider ima ili pokazuje. spoznaja društva. Upravljanje personalnim odnosima odnosi se na rješavanja sukoba i razvoj članova tima. To zavisi od poštenja. 2. U zavisnosti od nivoa do koga lideri kontrolišu sljedbenike i održava im emocije i pažnju. povjerenju i učinku. U virtuelnom liderstvu teže se stiče povjerenje između lidera i zaposlenika. Između njih treba da postoji protok informacija i želja da se sarađuje duže vrijeme.6. Menadžment. .3 Virtuelno liderstvo Virtuelni lideri su tijekovina savremenog načina poslovanja. stručnosti. modernih sredstva za komunikaiju. upravljanje personalnim odnosima i menadžment raspoloženja. Rezonantni lideri daje zaposlenima osjećaj sigurnosti. Oni sarađuju na obostrano zadovoljstvo. raspoloženja pokazuje da se emocije prilagođavaju situaciji. Snaga emotivnog lidera je u njihovoj emocionalnoj inteligenciji. Samospoznaja predstavlja mogućnost kontrole emocija. emocije i stavove. Oni su fizički odvojeni od sljedbenika i sa njima komuniciraju pomoću novih. shvaćenosti. Kod rezonantnih lidera želje i ciljevi zaposlenih su u skladu sa željama i ciljevima lidera. važnost ili hitnost. Oni učestvuju u izgradnji emotivnih preduzeća. a i između ljudi vladaju loši međuljudski odnosi. Lideri koji su sposobni da vode emocije zaposlenih u pozitivnom pravcu zovu se rezonantni lideri. zavisi i nivo emocionalne inteligencije lidera. Oni se ne ponašaju tako jer to žele već imaju manje emocionalne inteligencije.

Nacionalna kultura djeluje na stil liderstva putem subordinacije. Lideri ne mogu proizvoljno birati svoj stil zato što na izbor stila liderstva utiču kulturni uslovi koje očekuju sljedbenici. 2. Najveći nedostatak ovog liderstva je razdaljina između lidera i zaposlenika. Svi zaposleni treba da znaju svoje obaveze i šta je cilj organizacije.4 Međukulturno lidestvo U današnjem dobu globalizacije kada se sve više gube nacionalne i etičke razlike organizacija mora da se prilagodi novim načinima poslovanja.Upravljanje učinkom u virtuelnom liderstvu vrši se preko precizno definisanih ciljeva. Lideri moraju poštovati nacionalne kulture zemlji u kojoj će vršiti svoju djelatnost. Kod definisanja utvrđuje se način na koji će se mjeriti ciljevi. Na osnovu toga treba da planiraju svoj stil upravljanja.6. . Pri radu smanjuju se smetnje i ukidaju prepreke i tako se olakšava izvršenje zadataka.

Predmet rada odnosi se na lidere i promjene koji oni donose. znanjem i harizmom dovodi do radikalnih promjena u organizaciji. distribucijom.1.3. tržištem. Oni treba da usmjere i pomognu zaposlnima da svi zajedno dođu do krajnjeg cilja i ostvare njegovu viziju. U današnje vrijeme kada se vodi borba za potrošače. METODOLOGIJA ISTRAŽIVANJA 3. značaj liderstva prvo treba objasniti sam pojam. Lider ili vođa usmjerava. Ako ne obavlja svoj posao kako treba dolazi do neuspjeha organizacije. lideri pokazuju svoju snagu i umijeće kroz nadmetanje sa konkurencijom. promocijom. Zbog toga najvažniji uslov uspješnog razvoja organizacije predstavlja lider sa vrhunskim sposobnostima i vještinama. Utvrditi da li se čovjek rađa sa određenim osobinama ili ih stiče. preduzeća i pojedinci shvate uticaj lidera na zaposlene i njihovu sposobnost da upravljaju promjenama. pomaže i donosi teške odluke. Značaj istraživanja je da država. Konkurentsko okruženje i stalna trka sa novom tehnologijom zahtjevaju stalnu prisutnost na tržištu i veliku angažovanost lidera. tržište. njegov uticaj na zaposlenike i stilovi upravljanja. . Opisane su vrste lidera.. To su lideri koji svojim vještinama. Od njega se traži da ima sve veću sposobnost i odgovornost prema zaposlenima i organizaciji. Njihov uticaj na zaposlene kroz različite oblike motivacije. Oni prepoznaju dešavanja u savremenim tokovima poslovanja i blagovremeno i ispravno reaguju i prilagođavaju se promjenama u okruženju. novac. Predmet istraživanja Da bi shvatili. ocjenjivanja i nagrađivanja radi povećanja produktivnosti i zadovoljstva.

ocjenjivanje i nagrađivanje zaposlenih. Utvrđuje koliko je važna uloga lidera pri motivisanju. Utvrđujemo kako promjene koje sprovode lideri kroz motivisanje mogu da utiču na zaposlene. značaj liderstva od klasičnih do savremenih teorija. Proučavamo kako ocjenjivanje i nagrađivanje može da promjeni odnos ljudi prema poslu i poveća osjećaj privrženosti prema samoj organizaciji. Društveni cilj rada služi da pomogne organizacijama da uspješnije i lakše ostvare rezultate uz podršku lidera. novi pravci komunikacije i promjene u oblasti poslovanja. Ciljevi naučno istraživačkog rada Naučni cilj istraživanja rada je opis . značaj i karakteristike. . Proučavamo osobine koje utiču na to kakav će lider biti vođa. lidera kao ključnog faktora promjena koji formira odnos prema zaposlenima kroz motivisanje.3. Potrebno je izučavati liderstvo jer na njega utiču: moderna tehnologija. Pokazuje prednosti liderstva u odnosu na klasične pristupe upravljanja. Na osnovu toga formiraju se stavovi o motivisanju i pravičnom ocjenjivanju i nagrađivanju zaposlenih.3. njegovu ulogu u savremenim organizacijama.2. ocjenjivanje i nagrađivanje radi ostvarivanja postavljenih ciljeva i postizanja zadovoljstva zaposlenih i privrženosti organizaciji. Zadaci istraživanja U ovom radu istražuje se. profil. Svaka strategija ima prednosti i nedostatke zato ih lider treba uspješno kombinovati. Da li će težiti harmoniji u timu ili će se njegov pristup zasnivati na zastrašivanju zaposlenih. 3. Sve to dovodi do ispunjenju vizija i zadataka organizacije i zadovoljstva i privrženosti radnika. Savremeni pristup zaposlenima polazi od toga da je čovjek ključni faktor uspješnosti organizacije što zahtjeva stalno ispitivanje te oblasti.

Metode istraživanja U procesu istraživanja. Analizom relevantne literature i naučnih saznanja predmet je istražen. Od osnovnih metoda primjenjivati će se analize. koristiti će se metode i tehnike koje su adekvatne istraživanju pojava. dedukcije i generalizacije.5. Od opšte naučnih metoda koristila bi se komparativna metoda. Sinteza ili objedinjavanje pojedinih dijelova predmeta služi za provjeru postavljenih hipoteza.4. 3. Pri prikupljanje podataka primjenjuje se analiza dokumenata. . Indukcija i dedukcija služe za izvođenje zaključaka i generalizacijom su uopšteni posebni pojmovi. sinteze. pouzdanost. Hipoteze istraživanja Opća hipoteza:  Lider kao nosilac promjena je ključni faktor u modeliranju organizacionog ponašanja zaposlenih. Zatim će se koristiti metode koje zadovoljavaju osnovne metodološke zahtjeve: objektivnost. procesa i problema u liderstvu.  Lider kao nosioc promjena pojačava zadovoljstvo i privrženost u radu zaposlenih.  Lider kao nosioc promjena pojačava motivaciju za rad zaposlenih.  Lider kao nosioc promjena upravlja procesom nagrađivanja pri modeliranju organizacionog ponašanja zaposlenih. Pomoćne hipoteze:  Liderstvo kao nosioc vizije je značajan faktor u modeliranju organizacionog ponašanja zaposlenih. upitnika i intervjua.3. i sistematičnost.

nesigurnog tržišta i globalizacije mnoge organizacije uvode promjene da bi preživjele na tržištu i prestigle konkurenciju. ali ne i jedini motivacioni faktor u doba krize i nesigurnosti. Radnici treba da znaju da se bez njihovog zalaganja ne bi ostvarili ciljevi organizacije. vršila je sistematizaciju radnih mjesta. Zbog svega navedenog organizacija je krenula u promjene koje ostvaruje kroz svoje kratkoročne i dugoročne ciljeve.ali to se i očekivalo. Dosadašnji rezultati istraživanja Jedno od zanimljivih istraživanje jeste istraživanje kolega u Srbiji koji su izvršili istraživanje na primjeru „Državne lutrije Srbije“. Stariji su naučili na određen sistem rada i ne žele da idu na obuku. Njihovo zadovoljstvo promjenom je bilo manje. motivisanju. sistamatizacije i nagrađivanje. Oni bi trebalo da radi u preduzeću duže godina da bi promjene sproveli do kraja. Sa uvođenjem promjena ona je uvela i nove programe. Njihovi rezultati govore da o uticaju lidera da pokazuje da je novac najjači. Doba ekonomskih kriza. To je u današnje vrijeme nemoguće jer svakog dana se pojavljuju nova dostignuća na polju tehnike. Državna lutrija Srbije”. To ne nailazi na odobravanje svih zaposlenih . Usljed promjena koje se sprovode u lutriji sa dolaskom novog rukovodstva ispitivanje je sprovedeno da se utvrdi kako su zaposleni zadovoljni motivisanjem.. U promjenama više je učestvovao mlađi kadar koji će biti nosioc tih promjena. Zato lideri treba da istražuju individualne motivacije. usavršavanje ili prekvalifikaciju. Sprovedenom anketom se pokušalo utvrditi zadovoljstvo ili nezadovoljstvo zaposlenih. informatike i komunikacije. ocjenjivanjem i nagradama i da li su privrženi preduzeću. Kroz ispitivanje zadovoljstva vidjela se uloga lidera. način donošenja odluka i faktori koji utiču na zaposlene. kada su radnici nezadovoljni postojećim stanjem ili opadne produktivnost. Mlađi kadar sa VSS je zadovoljniji promjenama više nego stariji. Oni žele da do penzije nastave da rade kao i ranije.3.6. Na osnovu iznijetih teorija i stavova o liderstvu. ocjenjivanju i nagrađivanju vidimo da se na osnovu dobre motivacije i nagrada može poboljšati efikasnost i efektivnost u organizaciji. Stepen zadovoljstva se mjerio kada se uvode promjene. Na osnovu rezultata koji su dobiveni kroz istraživački rad može se vidjeti da na motivisanje utiču lideri i stilovi vodstva. Uvodi nova tehnička dostignuća. Ne može se više sa završenom školom raditi do penzije bez usavršavanja znanja i vještina. Sa tim se suočavala i . kada dođe nov lider. što je trend u današnjim . koji ih teže prihvata. pravi specifične liste za nagrađivanje radnika.

Lideri svojim radom treba da ispune cilj kompanije i želje radnika.savremenim organizacijama. Sa razvojem tehnologija rastu i izazovi koji se mogu postići znanjem i vještinama. Da bi to postigao treba da ima dobru tehniku motivisanja. Takođe i kadar koji ima VSS je bio zadovoljan motivacijom i želi da dobije nove zadatke koji će ih još više motivisati. Ona mora biti prilagođena potrebama zaposlenih koje su raznovrsne i različite za svakog pojedinca.7. Zato proučavanje lidera omogućava organizaciji da ima lidera koji će svojim znanjem i vještinama razriješiti kritičnu situaciju i povesti preduzeće u bolje sutra. a ujedno i ostvari cilj organizacije. Uloga lidera je da otkrije motive zaposlenih i da obezbijedi uslove za njegovo zadovoljenje. U lutriji radnici koji su kraće zaposleni više su bili motivisani i zadovoljni kao i ljudi do 40 godina. Za razliku od njih stariji radnici su bili malo motivisani i ne učestvuju da se to promjeni. lideri vode organizaciju i zaposlene dosta utiče na krajnji rezultat poslovanja. Očekivani naučni doprinos Način na koji. 3. Oni žele da učestvuju u svim segmentima rada. Preduzeće može da se osloni na veliki broj strategija koje opisuju motivisanje zaposlenih. Razvojem motivacionih procesa organizacija pomaže zaposlenima da postignu rezultate koji se od njih očekuju. Oni omogućavaju stvaranje novih oblika poslovanja i razvoja liderstva. To je proces koji se prilagođava situacijama i ne može se jednostrano posmatrati. . Ulaganjem u motivaciju može se stvoriti uspješna kompanija. Za liderstvo bitni su sljedeći elementi:  Liderstvo je proces  Liderstvom se ostvaruje uticaj  Liderstvo se javlja u kontekstu grupe  U liderstvu se pretpostavlja ostvarivanje cilja Konstantnim istraživanjem postiže se profesionalni razvoj pojedinca i organizacije. Lider je nosioc promjena u savremenim organizacijama.

Na dalje. Iznosi opću hipotezu. Kroz tekst će se opisivati lideri. njihov odnos sa zaposlenicima. biće govora o stilovima i teorijama liderstva. Mimo ovih teorije opisivati će se teorije liderstva koje će svoju vrijednost pokazati u budućnosti. ZAKLJUČAK: rezime rada 5. METODOLOGIJA ISTRAŽIVANJA: ukazuje na zadatke istraživanja. kao i pomoćne. moć. te predstavlja metode putem kojih će se sprovesi istraživanje. 2. transformaciono. tipove i karakteristike.8. Struktura rada 1. vizionarsko i timsko liderstvo. kao i prikaz dosadašnjih istraživanja na ovu temu. 3. UVOD: u uvodu se opisuje tema rada a zatim se iznosi predmet i polazište istraživanja. ciljeve naučnost istraživanja. LITERATURA . daje definicije. 4. UTICAJ LIDERA NA POVEĆANJE PRODUKTIVNOSTI I ZADOVOLJSTVA ZAPOSLENIH: ovaj dio rada objašnjava pojam liderstva. Na samom kraju ovog dijela obuhvatiti će se nove teorije liderstva u koje spadaju harizmacko. Također navodi se i očekivani doprinos rada. saradnja sa timovima. te razlike između lidera i zasposlenika.3.

Lider je taj koji kreira i usmjerava energiju da bi se uspješno ostvarili ciljevi organizacije. Ne postoji idealno rješenje po kome može da se vodi preduzeće. Svakodnevno se pojavljuju nova tehnička dostignuća. Zaposleni učestvuju u kreiranju i stvaranju novih vrijednosti i unaprijeđuju i razvijaju organizaciju. Samo organizacija koja ide u korak sa vremenom. Lider im daje snagu da izvrše zadatke i prevaziđu prepreke. a sredstva komunikacije i informisanja imaju nevjerovatne mogućnosti. Sa svim tim promjenama treba da se nose lideri koji imaju za cilj da prate nove trendove i opstanu u konkurentskom okruženju. To zahtjeva znanje. njihov uticaj na motivisanje sa ciljem da se poveća produktivnost i zadovoljstvo zaposlenih u organizaciji. Budućnost preduzeća lideri treba da grade na principima efikasnosti i efektivnosti. lidere. Za uzvrat zaposleni ostvaruju viziju lidera. Preduzeće ne samo da treba da dođe do čelne pozicije već tu i da ostane. Kod motiva sigurnosti polazi se od čovjekove potrebe da obezbijede sredstva za život koje predstavljaju egzistencionalne potrebe. To je danas od primarnog značaja jer živimo u dobu ekonomskih kriza i globalizacije. prati inovacije i brže uči od konkurencije može postići dobru poziciju na tržištu. Liderstvo se pokazalo kao proces gdje pojedinac. Oni teže istom cilju. razumijevanje i komunikaciju između svih zaposlenih.4. Motiv stalnosti ostao je iz doba socijalizma kada su ljudi od zapošljavanja do penzije radili u istoj organizaciji. Lideri imaju sposobnost da se prilagođavaju novim uslovima poslovanja. Oni polaze od čovjekove potrebe da održi nepromjenjenu situaciju. . To se danas mijenja pa su mlađi ljudi mnogo pokretljiviji i spremni da idu iz organizacije u organizaciju gdje bi bili bolje motivisani i nagrađeni. lider pomaže zaposlenima da ostvare postavljene ciljeve. To se javlja u današnjim kriznim vremenima kada su nesigurna radna mjesta. a plata se ne prima redovno. Zadatak lidera je da iskoristi znanja i vještine zaposlenih u skladu sa misijom preduzeća. Oni unose promjene i povećavaju produktivnost organizacije kroz motivisanje i nagrađivanje radnika. ZAKLJUČAK U okviru rada zadatak je istražiti liderstvo.

Univerzitet Singidunum. (2010).5. Upravljanje ljudskim resursima sa organizacionim ponašanjem. Beograd. . Beograd. Univerzitet Singidunum . Beograd.  Babić. Upravljanje edukacijom u organizaciji. Psihologija u menadzmentu. (2009). LITERATURA  Avlijaš. (2004).  Kotter J.  Cvijanović J. Beograd. (1998). Preduzetništvo. (2004). Novi Sad. Ekonomski institut.Kulić. R. Organizacione promjene.  Maslow. (2003). L. Adizes. A. Beograd. Univerzitet Megatrend .  Ž. Želnid. Vođenje promjena.