Весник на локалната самоуправа

ноември 2012 • бр. 22 • година 4

ОЖИВУВАЊЕ
НА ХЕРОЈОТ
ПИТУ

НАШАТА МИСИЈА
ПРОДОЛЖУВА
2 КАРПОШ УРБАН • БРОЈ 22 • НОЕМВРИ 2012 • ОПШТИНА КАРПОШ
окус
Стевчо Јакимовски
ОД МОЈ АГОЛ
Наш приоритет Нашата
е подобрување
на животниот
мисија
стандард
продолжува
на граѓаните Почитувани сограѓани,
Полека се приближуваме кон крајот на градежната сезона, и во-
општо, кон крајот на годината. Зад нас оставаме четири работни
години во кои успеавме да ги решиме најголемиот дел од инфра-
структурните проблеми во Општина Карпош. Она, кон што треба
да се насочиме во нашите идни активности, е подобрување на жи-
вотниот стандард на нашите граѓани, преку создавање на услови за
креирање на нови работни места,натамошна урбанизација и разу-
бавување на општината.
Сепак, еден од приоритетите е гасификацијата на Општината.
Сведоци сме дека цената на електрична енергија и на нафтата се во
постојан пораст. Со нивниот раст поскапува и цената на парното
греење и заедно со зголемените секојдневни потреби за користење
електрична енергија тие станаа огромен товар врз семејниот буџет
на секое семејство. За таа цел и го формиравме претпријатието
КАРГАС, се определивме севкупните трошоци за гасификација на
Општина Карпош да бидат на товар на општинскиот буџет.
Но, ни остануваат уште неколку сегменти од секојденвниот жи-
вот на кои треба да се посветиме со посебен пиетет. Посебно вни-
мание ќе се посвети на подобрување на условите за престој и работа
во предучилишните установи и основното образование каде се во-
спитува и образува најмладата популација од Општината.
Преку поддршката на мали и средни претпријатија, преку созда-
вање на нови индустриски зони на наша територија, ќе се обидеме да
го подобриме микроекономскиот амбиент, каде ќе се отвораат нови
работни места, бидејќи невработеноста, сиромаштијата и урнисани-
от стандард се најголемиот проблем на сите граѓани во државата.
Како што во неколку наврати најавувавме, во следниот период
ни претстои разубавување на фасадите на старите згради на руски-
те и романските кули, како што тоа веќе го сторивме со неколку згра-
ди долж булеварот Партизански одреди. На тој начин ќе им возо-
можиме на граѓаните заштеда на средства за затоплување на домо-
вите, а воедно ќе им донесеме нов, европски лик на старите згради.
Кога сме кај булеварите, и на останатите два, Илинденска и Теодо-
сиј Гологанов ќе изградиме цветни жардиниери, со кои ќе го зачву-
ваме зеленилото, ќе го запреме непрописното паркирање на зелени-
от простор и фрлањето шут на него.
И натаму ни останува да ги поддржуваме успешните ученици и
спортисти во секоја пригода и посебно кога не презентираат на
натпревари на домашен и меѓународен план.
Планираме изградба на нови градинки во Бардовци, Злокуќани
и Нерези, а ветивме изградба и на Културен дом, спортска сала, не-
колку верски објекти но и на рекреативен аква парк за разонода и
рекреација.
И натаму ќе ги поддржуваме пензионерите, социјално загрозе-
ните семејства, како и лицата со посебни потреби за кои и досега
направивме многу.
Имаме многу планови, многу желби и ни претстои многу рабо-
та, всушност, за тоа и ја добиваме вашата поддршка, и тоа нам,
како на локална власт, ни стои како обврска од која не сакаме да
отстапиме.

КАРПОШ УРБАН • БРОЈ 22 • НОЕМВРИ 2012 • ОПШТИНА КАРПОШ 3
ВО ОВОЈ БРОЈ
Весник на локалната самоуправа
ноември 2012 • бр. 22 • година 4

ВЕТЕНО СТОРЕНО
ОЖИВУВАЊЕ
НА ХЕРОЈОТ
ПИТУ

НАШАТА МИСИЈА
ПРОДОЛЖУВА

ВО КАРПОШ СЕ ГРАДИ
Издава Општина Карпош
..................................................... 6
ул. „Демир Трајко“ бр.43
1000 Скопје, Р. Македонија НАШ ГОСТИН
тел.: 02 / 30-61-353
факс: 02 / 30-71-040 Ричард Ховит, известувач
kontakt@karpos.gov.mk за Македонија во ЕП
www.karpos.gov.mk ВО ЕУ ИМА МЕСТО
И ЗА ЛИЦА СО
ПОСЕБНИ ПОТРЕБИ
Издавачки совет ....................................................... 10
Стевчо Јакимовски
Даница Мартиновска
Димче Мешковски НА КАФЕ КАЈ...
Главен и одговорен уредник Проф. д-р
Виолета Цветковска Методи Чепреганов
ЖИВЕЕМЕ ВО СТРЕСНИ
Уредник ВРЕМИЊА
Миле Раденковиќ ..................................................... 20

Редакција
Живко Трајановски
Елена Кузмановска
Ива Манова
МЛАДИТЕ НА ДЕЛО
Игор Ѓуровски

Технички уредник СЛОБОДАРСКИОТ
ДУХ НА КАРПОШ
Зоран М. Гулевски ..................................................... 27
Лектура
СПОРТОРАМА
Живко Трајановски
Ангелина Николовска
Спортски ентузијасти:
Атанас Филиповски
Фотографија ФИТ ФАН ВОЛЕЈ -
Ива Манова ОДБОЈКАРСКА
АКАДЕМИЈА ЗА ДАМИ
М. Раденковиќ ...................................................... 32

4
КОЛУМНА
ЦИВИЛИЗАЦИСКИ ГАЛИМАТИЈАС
(Реч на промоцијата на книгата „Стресот и ние“)
Kako doa|a poleka i nezadr`livo nekoe treto doba, kako bi go rekle
toa poetite, nekako sum prepoln so prikazni, se}avawa, mudrosti, zapisi
koi oddedna{ izviraat kako nekoj skrien kladenec. Retko koj vo ovaa sala
se se}ava na golemiot jugoslovenski {ahist Svetozar Gligori} koj vo
edno svoe damne{no intervju vo kultniot vesnik na mojata generacija bel-
gradski NIN }e izjavi deka negoviot `ivot ne e ni{to drugo od potraga
po ramnote`ata na duhot, emocijata i teloto. Mnogu ~esto vo svojot pro-
fesionalen i li~en `ivot se navra}av na ovaa mudrost sfa}aj}i deka e
mo`ebi toa i su{tina na na{eto bitisuvawe. I navistina, kako toa da ja
najdeme taa ramnote`a na ovie fundamentalni komponenti koi se sostaven
del na nas samite i pokraj toa {to ne sme nekoga{ svesni za toa. Kolku od Пишува: Проф. Д-р
nas toa uspeale da go postignat, kolku od nas ovde prisutni vo ovaa sala?
Sekomu od nas ne{to mu nedostasuva. Nekade ima premnogu duh, nekade Нинослав Ивановски
fali teloto a mnogu ~esto, za `al, ni falat emociite. Nekade pak mo-
`ebi gi ima premnogu, no retko koga se tie vo ramnote`a. Навистина е тешко и
Ete tokmu na ovaa sentenca na mojot {ahovski idol me vrati претешко да се издржи и
knigata „Stresot i nie“ na avtorite Metodi ^epreganov i Teodora
Kostovska, koja odgovorno tvrdi deka za naru{uvawe na ovaa delikatna да се остане цврст меѓу
ramnote`a e vinoven tokmu stresot, ili civilizaciskata ludnica регулаторите,
na na{eto sovremeno `iveewe. Otvaraj}i go poglavjeto na stresot
i negovite razorni efekti vrz komponentite na ramnote`ata koja антикорупционерите,
ja barame i koja ni e neophodna, avtorite se precizni i pred nas se лустраторите и сите други
otvara celiot ubistven arsenal {to stresot i stresogenite faktori
go imaat vrz nas, vrz na{ata navidum cvrsta, no vo su{tina, mnogu кои ни дишат во вратот и
fragilna vnatre{na struktura. Taka razbravme,vsu{nost, kolku sme не следат како сенки
nemo}ni da se sprotivstavime, kolku sme skloni brzo da se predademe,
da ja izgubime bitkata begaj}i dlaboko vo nas samite kade {to se
~uvstvuvame sigurni i sre}ni zatoa {to tamu se izgleda idealno i nema borba. Navistina }e ni
pomogne ponekoga{ i nekoj heleks, leksilium ili diazepam i }e se za~udime kako toa kutiv~iwata
so ovie lekovi taka brzo se praznat, a do v~era nikoj ne pomislil na niv!
Ne e te{ko da priznaeme deka `iveeme vo konfliktno op{testvo koe treba da bide sovremeno i
demokratsko, no za `al toa ne mu uspeva sekoga{. Se razbira deka cenata ja pla}ame nie. Navistina e
te{ko i prete{ko da se izdr`i i ostane cvrst me|u regulatorite, antikorupcionerite, lustratorite
i site drugi koi ni di{at vo vratot i ne sledat kako senki. Stanuva te{ko i prete{ko pred So-
branieto, pred Skopje 2014, pred siroma{tijata i pred silexistvoto, pred provinciskata agresija
od nevideni razmeri, pred kolektivnite lagi i populizmot, pred bezmilosniot iskrivokol~en i
nehuman kapitalizam koj taka drasti~no i o~igledno sekojdnevno ne deli i bukvalno ne rastura pa
se vle~kame po ulicite kako zombi ne prepoznavaj}i se sebe si, nitu pak na{ite sogra|ani, sosedi i
prijateli koi, za voqa na vistinata, ve}e oddamna gi nema. Kako vo ovoj civilizaciski galimatijas
da go so~uvame svojot integritet, da se naoru`ame so antitela koi ke ne za{titat ili pak da se vakci-
nirame pa da ostaneme trajno so~uvani! Se razbira deka e toa daleku od umot i deka nema drugo mesto
za nas od ona tokmu vo ciklonot i toa vo negovata sredina, tamu kade {to e naj`estoko.
No, knigata {to e pred vas ima seriozna namera da ni pomogne, da se nafati na re~isi nevozmo`na
misija da ne napravi pocvrsti, poborbeni, porazumni i posvesni, da ni poso~i nekoi od mo`nite
pravci na na{ata kolektivna i li~na odbrana, da ne zapre vo na{eto begstvo, da ne vrazumi, da ne
oslobodi, da ne relaksira, da ni poka`e deka na{ata borba mora da prodol`i i deka samo taka }e
uspeeme da gi amortizirame sekojdnevnite udari koi doa|aat odvantre i odnadvor. ]e bide li toa
u{te edna „ Mission Impossible” nalik na onaa na Tom Kruz ostanuva vremeto da potvrdi.
Dragi prijateli, navistina seu{te mo`eme da si ka`eme „pa dobro, neka bide” onaka kako majkata
Meri toa mu go veli na Pol Mek Kartni vo ona ~udesna pesna „Let it be” od mojata mladost, no dali e
toa vistinskiot odgovor i li~i li toa na nas!
Neka ovaa ~udesna kniga sepak ni pomogne da go izbereme vistinskiot pat. Sega sme site nie na
poteg.

КАРПОШ УРБАН • БРОЈ 22 • НОЕМВРИ 2012 • ОПШТИНА КАРПОШ 5
ВЕТЕНО СТОРЕНО
ВО КАРПОШ СЕ ГРАДИ
Реконструкцијата на улиците продолжува и во те на улицата „Разловечко востание 2а“, како и на
ноемвриските денови. Ги трошиме последните ме- улицата „Огражден“.
сеци од градежната сезона. Се граби секој ден за да Не забораваме ниту на пешаците и на пријатни-
се обезбедат современи коловози какви што станаа те есенски прошетки. За нив ги изградивме тротоа-
улиците „Осло“, „Ванчо Мицков“, „Гаврил Леснов- рите во Влае 2 долж улиците „Пресека“, „Бабуна“ и
ски“, „Каирска“ и улицата „Јуриј Гагарин“ (на поте- „Извор“. Пешачка патека е изградена меѓу улицата
гот од ул. „Козле“ до бул. „Митрополит Теодосиј Го- „Разловечко востание 2а“ и булеварот „Илинден“.
логанов“). Ги реконструиравме паркинг-простори-

ул. „Јуриј Гагарин“

ул. „2“ Бардовци ул. „Миле Поп Јорданов“

6 КАРПОШ УРБАН • БРОЈ 22 • НОЕМВРИ 2012 • ОПШТИНА КАРПОШ
ул. „Бабуна“

ул. „Каирска“ ул. „Кленоец“

ул. „Извор“ ул. „Пресека“

КАРПОШ УРБАН • БРОЈ 22 • НОЕМВРИ 2012 • ОПШТИНА КАРПОШ 7
ул. „Миле Поп Јорданов“ до кула бр. 40

ул . „Каваев“

Клупи и патеки во Карпош 4 Патека кај ул. „18“ во Козле

8 КАРПОШ УРБАН • БРОЈ 22 • НОЕМВРИ 2012 • ОПШТИНА КАРПОШ
Тротоари на ул . „Сливовска“

Тротоари на ул . „Ботун“ Тротоари на ул . „Јуриј Гагарин“

Тротоари на ул . „Ловќенска“ Пешачка патека помеѓу ул. „Иван Цанкар“ и ул. „Новопроектирана“

КАРПОШ УРБАН • БРОЈ 22 • НОЕМВРИ 2012 • ОПШТИНА КАРПОШ 9
НАШИ ГОСТИ
Ричард Ховит, известувач за Македонија во Европскиот парламент

ВО ЕУ ИМА МЕСТО И ЗА ЛИЦА
СО ПОСЕБНИ ПОТРЕБИ
Она што е посебно и различно, а што се применува во ОУ „Димо Хаџи Димов“ би сакал да го
имплементираме и во другите општини во земјата“, истакна на работната средба Ричард Ховит
Ведри лица и очи полни надеж, со нетрпение ги кам да се запознаам со она што го прави ова учи-
пречекаа своите „гости“. Основното училиште „Ди- лиште за децата со посебни потреби, и зошто токму
мо Хаџи Димов“ се покажа како достоен домаќин ова училиште е посебно, кога станува збор за инклу-
на г. Ричард Ховит, известувач за Македонија во Ев- зијата на овие деца. Моја работа е оваа држава да
ропскиот парламент, кој со посредство на Канцела- влезе во Европската Унија, затоа што тоа е подобро
ријата на УНИЦЕФ во нашата земја дојде да го види за сите граѓани, а особено за лицата со посебни по-
напредокот на социјалната инклузија на децата со треби. Токму затоа инклузијата на лицата со посе-
посебни потреби во рамките на ова училиште и на бни потреби е дел од критериумите во процесот на
Општина Карпош. На посетата, освен инклузивни- евроинтеграции“, истакнува европарламентарецот
от тим и наставен кадар кој работи со овие деца, при- Ховит. „Разговарав со УНИЦЕФ каде би можел да
суствуваа и градоначалникот на Општина Карпош, одам за да видам како се работи на овој план и тие
Стевчо Јакимовски и Шелтон Јет, шефот на канцела- ми рекоа дека најдобро училиште и најдобра општи-
ријата на УНИЦЕФ во Македонија. на која работи со лицата со посебни потреби е оваа
Не случајно токму ова училиште стана цел на и затоа дојдов да ви искажам почит. Она што е по-
оваа посета. Имено, токму во него во редовна наста- себно и различно, а што се применува во ОУ „Димо
ва се вклучени 28 ученици со различни посебни по- Хаџи Димов“ би сакал да го имплементираме и во
треби, што наедно го прави едно од најинклузивните другите општини во земјата“, истакна на работната
училишта на територијата на нашата држава. „Са- средба Ричард Ховит.

10 КАРПОШ УРБАН • БРОЈ 22 • НОЕМВРИ 2012 • ОПШТИНА КАРПОШ
Директорката на О. У. „Димо Хаџи Димов“, Зор-
ка Ристова, говореше за тридецениската традиција
на вклучување на децата со посебни потреби во ре-
довната настава во ова училиште, што е една тра-
диција која трае до денес. За таа цел е формиран по-
себен Инклузивен тим кој работи со посебни об-
разовни програми и адаптирање на редовната на-
ставна програма за овие ученици. Според Милка
Ивановска, училишниот педагог и координатор на
Инклузивниот тим во ова училиште, социјалната
инклузија на овие деца прво почнала самоиниција-
тивно, но сега веќе има поширока поддршка п тим
за дефинирање на категоријата на децата со посеб-
ни потреби, како и тим за промоција на сите актив-
ности на инклузивираните ученици. „Благодарение
на градоначалникот на Општина Карпош значител-
но ни се подобрија условите за работа и воопшто ат-
мосферата за работа на овие дечиња. Ние мислиме
дека сите можат да учат“, вели Ивановска.
Пред евро парламентарецот Ховит и шефот на
УНИЦЕФ во Македонија говореа и родителите на
децата со посебни потреби, за искуствата што ги
имаат со образованието и третманот кон нивното
дете во ООУ „Димо Хаџи Димов“. Според родител-
ката на дете со Даунов синдром, токму поради екс-
клузивноста и квалитетот во работата со децата со
посебни потреби таа од Ѓорче Петров седум години
го носела своето дете на школување тука. Сега тој е
студент на трета година на Педагошкиот факултет
и има постигнато извонреден напредок во своето
образование. „Отпрвин се разбира постоеше страв
како ќе биде прифатен, но со помош на тимот од
училиштето набрзо се надмина. Тој тим ме научи и
мене како родител многу повеќе да верувам во
своето дете. Мислам дека ова училиште е единствен
ваков пример во државата, а не знам дали има во
светот и ги повикувам и другите општини да го сле-
дат овој пример“, апелира родителката Снежана
Матевска. Нејзиниот син на високите гости им вра-
чи сопствена книга со поезија, која сам ја напишал.
За шефот на мисијата на УНИЦЕФ, Шелтон Јет,
родителите се најдобрите амбасадори и тие треба
да лобираат за прифаќање на своите деца од страна
на институциите, а за сè што треба да се помогне,
УНИЦЕФ им стои на располагање. Напоменувајќи
што сè Општина Карпош како локална власт
направила за социјалната инклузија на децата со
посебни потреби, градоначалникот Јакимовски
потенцираше дека не е целта само ова училиште да
биде најдоброто на тој план. Она што недостасува,
истакна тој, е систем за нивно прифаќање. „Ние
како општина иако немаме обврска, вработивме до-
полнително дефектолози и психолози токму за оваа
намена, на сметка на општинскиот буџет, констати-
ра Јакимовски.
В. Цветковска

КАРПОШ УРБАН • БРОЈ 22 • НОЕМВРИ 2012 • ОПШТИНА КАРПОШ 11
СОРАБОТКА

ДЕЛЕГАЦИЈА НА КАРПОШ ВО ТИВАТ
На покана на градоначалникот на Општина Ти- жија и д-р Иво Белан и атлетичарите на „Арсенал“,
ват, Миодраг Канкараш, петчлена делегација од Оп- откако ја истрчаа „Трката на мирот-поздрав на род-
штина Карпош, предводена од градоначалникот ното огниште“, од Дебел Брег до центарот на Тиват.
Стевчо Јакимовси, беше во дводневна, официјална Централната манифестација на која присуству-
посета на оваа збратимена општина. Поводот за по- вавме беше  свечената академија по повод роденде-
сетата беше „21 Ноември“, Денот на Општина Ти- нот на оваа најперспективна општина во Црна Гора.
ват, каде делегацијата од Општина Карпош наиде Покрај културните манифестации, делегацијата на
на исклучително пријателски прием. Општина Карпош присуствуваше и на презентаци-
Делегацијата од Карпош присуствуваше на не- јата на најновиот инвестициски проект „Луштица“
колку манифестации, на традиционалната церемо- (на местото на старата касарна на ЈНА во Тиват), со
нија на предавање на знамето на општината, еден површина од 600 хектари, на кој, египетската фима
исклучително впечатлив настан. ОРАСКОМ, планира да изгради две марини (прис-
Во текот на традиционалното одбележување на таништа), девет современи хотели, СПА центар, голф
Денот на Тиват, низ улиците на градот продефили- терени, луксузни апартмани како и приватна викенд
раа Градската музика, одредот на Бокељската мор- населба.
нарица, и мажоретките кои предизвика возбуда кај Првите луѓе на Општина Карпош и Општина
случајните или намерните минувачи и набљудува- Тиват, Стевчо Јакимовски и Миодраг Канкараш, на
чи на оваа живописна парада. На свечената повор- свечената вечера во чест на роденденот на Тиват,
ка, и претходеше примопредавањето на знамето на освен што разменија подароци, се обратија со при-
Општината, кое командантот на Бокељската морна- годни говори. Со претставниците на Тиват нашата
рица  Љубинко Бискуповиќ му го врачи на Миодраг делегација разговараше и за натамошното продла-
Канкараш, градоначалникот на Тиват. По предава- бочување на меѓусебната соработка и зацврстува-
њето рапорт на плоштадот „Магнолија“, се одигра ње на односите меѓу администрациите на двете ло-
орото на Бокељската морнарица, а при последните кални власти.
тактови на музиката на играорците им се придру- Елена Кузмановска

12 КАРПОШ УРБАН • БРОЈ 22 • НОЕМВРИ 2012 • ОПШТИНА КАРПОШ
ПРОЕКТИ
Во градинките во Карпош

МОНТЕСОРИ ПЕДАГОГИЈА
Деновиве, во предучилишната установа „Распеа-
на младост“ – Карпош 1 (ул. Руѓер Бошковиќ бр. 8)
македонското здружение Монтесори, за 30 групи од
четирите предучилишни установи од Општина Кар-
пош, обезбеди специфични Монтесори-материјали
за работа на децата. Оваа активност е втората фаза
од проектот „Монтесори-обуки за деца и родители“
кој се одвива во директна соработка со Општина
Карпош. Овој проект ги опфаќа сите возрасни гру-
пи од градинките и ќе биде спроведен во сите десет
предучилишни установи, распоредени на терито-
ријата на општина Карпош. Во таа пригода дирек- ботува со Македонската Монтесори заедница и дека
торката на градинката „Распеана младост“, Ели Гри- покрај тоа што општината нема законска обврска,
бовска, ги запозна присутните со состојбата и ак- презема сопствена иницијатива за подобрување на
тивностите во нивната градинка, притоа заблагода- стандардот на образование при што особено води
рувајќи и се на Монтесори здружението и на Оп- грижа за нашите најмали членови. Градоначалникот
штина Карпош. Претседателката на Македонската Јакимовски потенцираше дека соработката со Мон-
Монтесори заедница, Билјана Стерјадовска, гово- тесори заедницата ќе продолжи понатаму и на крај
реше за ефикасноста на овој метод на едукација на тој лично го подели Монтесори-материјалот.
децата но и на нивните родители. Според неа, Мон- Во следната фаза на соработка меѓу Општина
тесори-педагогијата изобилува со дидактички ма- Карпош и ММЗ се предвидува преку родителските
теријал со кои се стимулираат децата од мали нозе вечери, самите родители да имаат можност и дире-
да бидат активни, да се вклопат полесно во средина- ктно да се запознаат со активностите на своите де-
та, но и да веруваат самите во себе. ца во градинките на тема „Монтесори-педагогијата
На овој настан учествуваше и градоначалникот – поддршка на индивидуалниот детски развој“.
на Општина Карпош кој истакна дека нему лично
му претставува особена чест и задоволство да сора- И. Ѓуровски

СТОП ЗА НАСИЛСТВОТО
Деновиве, во хотелот „Александар палас“ беше твото меѓу ученици, возрасни – деца и возрасни –
промовиран проектот - „Развивање на комуника- возрасни“ кој е директно поддржан од Општина
циски вештини во прилог спречување на насилс- Карпош. На овој настан присуствуваа 160 родите-
ли, 50 ученици, директорите на основните училиш-
та во Карпош и членови на Советот на Општина Кар-
пош. Проектот за развој на комуникациски вешти-
ни е реализиран преку еднодневни обуки во сите
десет училишта кои се наоѓаат на територијата на
Карпош. Презентацијата ја отвори директорката на
О. У. „Владо Тасевски“, Елка Даскалова, која даде
образложение за важноста на овој проект и какви
позитивни импликации би имал истиот во насока
на подобрување на образованието.
Меѓу активните учесници во оваа промоција бе-
ше и раководителот на секторот за образование на
Општина Карпош, Мирјана Поповска, која истакна
дека овој проект почна и се темели на Стратегијата
за развој на основното образование во општина
Карпош од 2011 до 2016 година.
И. Ѓ.

КАРПОШ УРБАН • БРОЈ 22 • НОЕМВРИ 2012 • ОПШТИНА КАРПОШ 13
ИНТЕРВЈУ
Разговор со Јован Гиновски, претседател на Собранието на З. П. “Карпош” и со Димитар
Димовски, претседател на Собранието и на Извршниот одбор З. П. “Тафталиџе ДДД”

ПЕНЗИОНЕРИТЕ И ЛОКАЛНАТА САМОУПРАВА
На територијатa на Општина Карпош, меѓу нејзините 63 илјади жители, живеат и над 10.000 пензионери
организирани во две здруженија – “Карпош”, кое, во почетокот на 2013 година ќе одбележи 35 години од
постоењето и “Тафталиџе”, кое е основано на 13.02.2008 година. За развојниот пат на овие две здруженија,
за нивната организациска поставеност, начинот на функционирањето и решавањето на актуелните потреби
и проблеми, разговаравме со нивните претседатели, Јован Гиновски и Димитар Димовски

воформираното здружение Тафталиџе во 2008 го-
дина, не можеме да говориме за некаква посебна со-
работка.
 Како се остварува транспарентноста во ра-
ботата на Здружението?
Гиновски: Здружението е непартиска, непрофит-
на и самостојна асоцијација во која се почитува прин-
ципот на транспарентност во неговото работење.
Во контекст на ова, а согласно со територијалната по-
ставеност на урбаните и на месните заедници во Оп-
штината, во Здружението функционираат седум огра-
ноци. За сите позначајни прашања кои се однесува-
ат на членството, донесувањето на одлуки и измени
и дополнувања на нормативните акти, иницијати-
вите и предлозите доаѓаат од ограноците.
 Каква е соработката на Здружението со ло-
калната самоуправа – со градоначалникот и со Со-
ветот на општината?
Гиновски: Со локалната самоуправа, односно со
градоначалникот, г-динот Стевчо Јакимовски и со
Советот на општината имаме воспоставено добри
релации. Соработката е успешна и може да послу-
жи како позитивен пример и за другите единици на
локалната самоуправа. Инаку, ваквата соработка
пред сè се темели на посебната Спогодба што ја има-
ме потпишано. Плод на таквата соработка е и дона-
цијата на Општината во износ од 500 илјади дена-
ри, од кои еден дел се употребени за реновирање на
просториите на клубот на пензионерите. Градона-
чалникот Јакимовски е секогаш присутен на позна-
чајните активности на Здружението и навистина ни
 Какви се меѓусебните релации на двете здру- дава целосна поддршка во решавањето на потреби-
женија во Општина Карпош? те на пензионерите. Сакам да го нагласам неговото
Гиновски: Во нашето здружение, како едно од нај- ангажирање за отворањето на четири нови клубови
старите во Р. Македонија во минатото членувале на пензионерите на територијата на Општинта и
над 18 илјади пензионери од Општина Карпош, но нивното целосно опремување.
и од Ѓорче Петров, Сарај и Кондово. Со донесување-  Колку доследно се применува законската ре-
то на Законот за територијална поделба, ЗП Карпош гулатива за реално усогласување на пензиите со по-
функционира самостојно во рамките на Општина- растот на животните трошоци?
та Карпош и во Централниот регистар во 1978 годи- Гиновски: Неможеме да бидеме целосно задовол-
на е регистрирано како посебно здружение. Со но- ни од примената на Законот за усогласување на пен-

14 КАРПОШ УРБАН • БРОЈ 22 • НОЕМВРИ 2012 • ОПШТИНА КАРПОШ
зиите со порастот на животните трошоци. Послед- тинуирано и според предвидената динамика од што
ното зголемување од 0,31% кое се однесуваше на можеме да бидеме задоволни. Во четвртото триме-
второто шестомесечје од изминатата година, во сечје од 2012 година, акцентот е врз подготовките
перцепцијата на пензионерите не се доживува како за одбележување на 35 годишнината од постоењето
реално усогласување. на Здружението, за што ќе биде усвоена посебна
 Колку е присутна солидарноста и хуманос- програма. Се разбира, оваа програма ќе се димензи-
та помеѓу пензионерите во Здружението? онира во согласност со финанскиските можности
Гиновски: Солидарноста и хуманоста е една од на Здружението.
позначајните активности на Здружението. Преку
посебна комисија постојано се следи состојбата во Димитар Димовски, претседател
која се наоѓаат пензионеритте со најниски пензии и на Собранието и на Извршниот одбор
постарите изнемоштени и со нарушено здравје на
кои им се помага во секојдневните потреби. Врз ос-
З. П. “Тафталиџе ДДД”
нова на нивните предлози, Извршниот одбор на Со-
бранието, еднаш годишно им доделува финансиска
помош во износ од 3000 денари. Покрај ова, во пен- ЌЕ ГИ НАДМИНЕМЕ
НЕДОРАЗБИРАЊАТА
зионерското одморалиште во Катланово ги испра-
ќаме на седумдневен рекреативен одмор нашите
членови, чии вкупни приходи во семејството не го
надминуваат износот од 15 илјади денари. Во вкуп-
ните трошоци за нивниот престој Здружението пар-  Кои беа мотивите, покрај постојното здруже-
тиципира со свои средства. ние на пензионери “Карпош”, да се формира ново-
 Колку клубови на пензионери има Вашето то здружение “Тафталиџе ДДД”?
здружение, како се опремени и колку ги задоволу- Димовски: Пред пет години се создаде непријат-
ваат барањата и потребите на пензионерите? на атмосфера меѓу голем број пензионери како по-
Гиновски: Во нашето Здружение има вкупно пет
клубови, меѓу кои, за четири се обезбедени просто-
рии и неопходна опрема (шах, домино, пикадо, таб-
ла, тв приемник, примероци од весниците Пензио-
нер- Плус и Карпош Урбан) од страна на Општина-
та благодарение на посебното ангажирање на гра-
доначалникот Јакимовски. Клубовите функциони-
раат пет дена неделно и претставуваат убави места
за престој, дружење и релаксација на нашите члено-
ви.
 На територијата на Општина Карпош не по-
стои пензионерски дом. Какви се вашите согледу-
вања за потребата од изградба на ваков објект?
Гиновски: Проблемот со пензионерските домо-
ви е мошне актуелен во Р.Македонија, особено во
нашата општина, со оглед на големиот број на пензио-
нери. Всушност, изградбата на дом на пензионери е
наша насушна потреба. Во тој контекст, проблемот
веќе е инициран кај градоначалникот на Општина-
та кој безрезервно ја поддржа иницијативата и оце-
ни дека ваков дом е неопходно потребен. Кај рако-
водството на Здружението ова прашање е постоја-
но присутно и се размислува за можни варијанти за
негова изградба. Јас, лично, сум оптимист дека во
скоро време ќе изнајдеме решение со учество на по-
веќе субјекти да го решиме и овој проблем за дел од
нашето членство.
 Кои приритени задачи ве очекуваат во на-
редниот период?
Гиновски: Планираните активности со Програ-
мата за работа во 2012 година се реализираат кон-

КАРПОШ УРБАН • БРОЈ 22 • НОЕМВРИ 2012 • ОПШТИНА КАРПОШ 15
следица на нелегалниот упад во работата на Собра- нерите; одбележувањето на Денот на формирањето
нието на З. П. “Карпош”. Тогаш, (на 3-ти и на 17-ти на Скопскиот партизански одред; Денот на општи-
09. 2007 год.), беше изготвен неточен записник од ната итн).
одржаната седница на Собранието, во што беа ин-  Колку е јавна работата на здружението, ка-
волвирани тогашниот претседател на Собранието и ко комуницирате со Вашите членови?
тогашниот и актуелен претседател на Извршниот Димовски: Работата на здружението е јавна. Со
одбор. Поголем број незадоволни пензионери од ва- нашите членови, кои се над 6.000, комуницираме
квото раководење со пензионерската асоцијација, по- преку нашите шест ограноци кои постојат во УЗ во:
кренаа иницијатива за формирање ново здружение. Козле, Влае, Тафталиџе и Владо Тасевски. Во УЗ има-
 Дали во него членуваат само пензионерите ат простории каде што се собираат и се дружат. Дру-
кои живеат во УЗ Тафталиџе 1 и Тафталиџе 2 и ка- жењето е посебно значајно во клубот на пензионе-
ко новите пензионери се определуваат за членува- рите кој постои во ДСУ “Никола Карев”. Таму, вре-
ње во едно од овие две здруженија? мето го поминуваат во играње шах, домино и сле-
Димовски: Во здружението членуваат пензионе- дење ТВ програма, а секој вторник и петок присут-
ри кои живеат не само на територијата на спомнати- ните ги забавува жива музика.
те УЗ, туку и на целата територија на Општина Кар- На работните состаноци и собирите ма пензио-
пош – од ул. Рузвелтова до Порта Влае. Корисници- нерите на ниво на ограноците согласно со Статутот,
те на пензија, по стекнувањето на статусот пензио- се поканува членството, а се одлучува доколку при-
нер, слободно се определуваат за членување во едно суствуваат најмалку 10% од членовите. Овие соби-
од двете здруженија. Тие, врз основа на слободно ри се организираат двапати годишно, а Собранието
изразената волја, со чинот на потпишувањето на при- како највисок орган се свикува најмалку еднаш го-
стапница, стануваат членови на З. П. “Карпош” или дишно.
З. П. “Тафталиџе ДДД”.  Што е приоритет во вашите идни активно-
 Какви се меѓусебните релации на двете здру- сти во нашата општина?
женија? Димовски: Меѓу приоритетните активности
Димовски: Меѓусебните релации на здруженија- спаѓа омасовувањето – прием на нови членови би-
та не се на завидно ниво. За жал, се уште се водат дејќи постоиме од пред неполни пет години. Целос-
судски постапки за делбениот биланс, бидејќи сите на поддршка заслужуваат иницијативите за изград-
наши членови порано биле членови на З. П. “Кар- ба на пензионерки дом во нашата општина кој е по-
пош”. Постојат идеи, односно размислувања кај дел веќе од неопходен. Ценам дека и натаму треба да
од членството и раководствата на З. П. “Тафта- бидеме упорни во настојувањата да се обезбедат кон-
лиџеДДД” за интегрирање на двете здруженија во кретни бенефиции во смисла на намалување или осло-
едно, што би претставувало рационално и функ- бодување од сегашните давачки во врска лекарски-
ционално решение. На овој начин би се намалиле те прегледи кај специјалистите, лекарствата и бол-
трошоците, а истовремено би се одбегнала досе- ничките трошоци.
гашната поделеност на пензионерите кои живеат на  Што мислите за бесплатниот превоз на пен-
територијата на Општина Карпош. зионерите трипати неделно и дали сте задоволни од
 Каква е соработката на здружението со ло- досегашната регулатива за бесплатно бањско леку-
калната самоуправа – со Советот на Општината и вање?
со градоначалникот? Димовски: Дадовме конкретен предлог преку
Димовски: Соработката со Советот на Општина- Градскиот одбор, бесплатниот превоз да биде секој-
та е на завидно ниво, а со потпишувањето на Спогод- дневен. Тоа ни е неопходно заради потребата од че-
бата за соработка со Општина Карпош (23.05.2012 сто користење на здравствените услуги како и посе-
год), таа има нагорна линија. Посебно е за истакну- та на роднини и пријатели. Во однос на бесплатно-
вање соработката со градоначалникот Стевчо Јаки- то бањско лекување, нема доволна координација
мовски кој се грижи за потребите на пензионерите. помеѓу општинските здруженија С. З. П. М. Меѓу
Тој, исто така, и материјално не помага и има целос- нашите членови во 2012 година не постоеше инте-
но разбирање за проблемите на здружението. Зна- рес за овој вид бањско-рекреативен одмор. Практи-
чајно е неговото ангажирање за наше вклучување куваме на нашите членови со ниски пензии да им
во активностите од културно-забавниот живот ка- доделуваме неповратни средства во износ од 3.500
ко и во спортските и другите рекреативни активно- денари годишно. Во текот на 2012 година ваква по-
сти. Потврда на добрата соработка е и учеството на мош им беше дадена на 40 пензионери.
наши членови во голем број содржини и активнос-
ти што ги организира општината. (Карпошовото кул- Живко Трајановски
турно лето; изложбата на домашни ракотворби и
носии; учеството на спортските игри меѓу пензио-

16 КАРПОШ УРБАН • БРОЈ 22 • НОЕМВРИ 2012 • ОПШТИНА КАРПОШ
IN MEMORIAM
Владимир Ангеловски –Дади

ПОЛОВИНА ВЕК
ДРУЖБА
Збунет сум, изненаден неспремен, а искрен да
бидам и уплашен.
Не знам што да кажам, од каде да почнам, не знам
што чувствувам тага, болка, празнина.
Дали да поверувам дека го нема повеќе Дади. Тој
со кого другарував, живеев, работев, тој со кого ги
поминав гимназиските денови студирањето, рабо-
тењето, односно актерството, заедничките снимања,
патувања, турнеи, аплаузи, награди. Да поверувам
дека го нема неговиот неверојатен дух, неговата
способност и во најсериозните моменти да насмее,
да запее и да освои со својот незаменлив шарм.
Дади со кого ги одигравме најубавите детски
претстави (Башчелик, Чук-Чук Стојанче, Шекспир ќа професорката по математика да е одговорна за
во приказни и многу други) со кој повеќе од 15 годи- драмската секција. Дали студентските денови кога
ни учествувавме на меѓународниот детски фести- испитите ги спремавме два дена кај него дома, кај
вал во Шибеник на кој Дади за своите посебни ква- познатиот Поп Боро, со молитва пред ручек, а след-
литети и придонес стана почесен граѓанин на Ши- ните два дена кај моите родители кои двајцата беа
беник. Претстави со кои ја претставувавме Македо- комунисти и првоборци. (Да спомнам, тоа беше
нија и на многу светски фестивали (Русија, Бугари- прекрасно дружење и искуство). Дали работењето
ја, Шведска). Што да кажам за детските играни се- во театар кога многу често имавме по две детски
рии “Да видам што да бидам“, “Чавката Славка “, претстави претпладне, а по 13 часот одевме на сни-
”Училиште за кловнови” и други со кои Дади беше мање на радио драма, во 19 часот вечерна претстава
најсаканиот актер меѓу децата во Македонија и во и по претставата, снимање на некоја серија. Сето
бившите Ју - простори. Тогаш заедно честопати на- тоа работење беше исполнето со радост, дух и енту-
стапувавме на хуманитарни концерти. Посебно ак- зијазам. Знаевме и по претстава, евентуално кога
туелни беа хуманитарните настапи за децата од Ви- немаше снимање, да седнеме во нашето театарско
етнам, за кои виетнамскиот амбасадор не награди бифе, малку да се напиеме, да се пошегуваме на
со специјални сертификати за почесни граѓани на наша сметка и да запееме. Дади другару, има мно- гу
Виетнам. Дали да зборувам за другите претстави на да се напише за тебе, но јас во моментов не знам и
Драмскиот театар меѓу кои најзначајно место зазе- не сум во состојба, веројатно сум затекнат, но по 50
маат комедиите (Солунски патрдии, Рибарски ка- години заедно, едно знам, дека се сакаме, почитува-
раници, Викенд на мртовци, Маратонците и други) ме, дека твојата чесност и искреност почитта и љу-
кои беа најгледаните претстави во Македонија. Со бовта што ја имаш кон твоето семејство, ќерките и
Дади пресметавме дека само во Драмски театар ние сопругата твојата посветеност кон работата сцен-
двајцата имаме одиграно меѓу 5000 и 6000 претста- ската дисциплина, креативност, е реткост и вре-
ви. Не можам, а да не ги спомнам снимените филмо- дност која морам да ја споменам. Твојот оптимизам
ви и серии, радио драми (Солунски патрдии, Итар со природната духовитост што ја носиш се един-
Пејо, Театарче лево ќоше, Женски оркестар, Викенд ствени. Покрај тоа ти си еден од најдобрите дома-
на мртовци и други) и она што сега можеби е за Ги- ќини и кулинари во нашава бранша, пазарењето ти
нис, најслушаната – Хихирику. Толку работа, толку беше како хоби исто како и спортот ги следиш сите
другарување, толку заеднички патувања и турнеи спортски настани. Секогаш ги следиш сите нови
(Дади имаше обичај да каже зна- еш дека повеќе сум проекти во театрите и филмот. Го сакаш животот и
спиел со тебе отколку со жена ми) речиси низ цела го живееш со полна душа. Сигурно многу се прашу-
Европа, Австралија, Америка, Венецуела. Не знам ваат зошто пишувам и зборувам во сегашно време.
што посебно да одвојам од ова наше долгогодишно Затоа што ти Дади, живееш во мене и со мене и јас
другарување. Дали Гимназијата: двајцата бевме сла- можам само да те поздравам до следното наше виду-
би по математика, Дади за тројка мораше да испее вање во Хихириху или на турнеа. Здраво.
Црвенкапичка, качен на катедра, а јас пак имав сре- Твојот другар, Димче Мешковски

КАРПОШ УРБАН • БРОЈ 22 • НОЕМВРИ 2012 • ОПШТИНА КАРПОШ 17
ХУМАНОСТ НА ДЕЛО
ГРАДОНАЧАЛНИКОТ ВО ДОМОТ
ЗА СТАРИ ЛИЦА „МАЈКА ТЕРЕЗА“
Дека постарите луѓе се дел од нашиот живот и не
треба да бидат запоставени, практично демонстри-
раше градоначалникот на Општина Карпош, Стев-
чо Јакимовски, со неговата посета на Домот за стари
лица „Мајка Тереза“ во населбата Злокуќани. Во таа
пригода, во рамките на „Денови на општина Кар-
пош“ по повод роденденот на општината – 3 ноем-
ври и светската Недела на грижа за стари лица, гра-
доначалникот додели пакети со прехранбени про-
изводи за 85 згрижени лица.
Обраќајќи им се на станарите градоначалникот
Јакимовски, помеѓу останатото рече дека повозрас-
ните лица заслужуваат и имаат посебно внимание
во нашата општина, и локалната власт прави сè што Домот „Мајка Тереза“, му врачи благодарница, на-
е во нејзина моќ и надлежност да им го олесни и по- гласувајќи притоа дека личниот ангажман на градо-
добри живеењето во овој нивен заеднички дом. Пр- началникот и континуираната грижа и посветеност
виот човек на Карпош, исто така, нагласи дека има на Општината, за старите и изнемоштени лица, заслу-
потреба да се изгради целосно нов дом за стари ли- жуваат секоја почест и благодарност. За доброто
ца во Карпош и дека со заеднички напори со Град расположение за време на посетата се погрижија
Скопје и со централната власт тоа би можело да се МКУД „Цветан Димов“ од Карпош, збогатувајќи ја
реализира. со програма на македонски традиционални ора и
Раководителот на „Мајка Тереза“, Никола Ма- танци.
тевски, на градоначалникот Јакимовски, во името И. Ѓ.
на Герентолошкиот завод, болницата „Сју Рајдер“ и

СТО ПАКЕТИ ЗА СОЦИЈАЛНО ЗАГРОЗЕНИТЕ
СЕМЕЈСТВА
нираа за своите сограѓани. Станува збор за тради-
ционалната акција „Да бидеме хумани за нашите
соседи“, која се одржа на 20 и 21 октомври и беше
спроведена по повод „Денови на општина Карпош“.
Покрај пунктот во Нерези, градоначалникот поде-
ли и 20 пакети на социјално загрозените семејства
во УЗ „Влае 1“, а 40 пакети беа доставени од страна
на службите на општината, до старите и изнемоште-
ни лица.
„И покрај тоа што тоа не е наша должност, сепак
постои морална обврска за нас, да се учествува и да
се помогне во оваа хуманитарна акција, за нашите
Водејќи се според мотивот за хуманост, кој е и социјално загрозени сограѓани“, изјави градоначал-
основна карактеристика на нашата општина, дено- никот Јакимовски, притоа апелирајќи до државни-
виве, во просториите на Општината, градоначални- те институции да заземат поактивна улога, кога ста-
кот Стевчо Јакимовски на 100 социјално загрозени- нува збор за социјалната сфера. Инаку, оваа хума-
те семејства и поединци им подели пакети Во нив нитарна акција се спроведува три пати во годината,
беа ставени прехранбени производи и средства за за Денот на општина Карпош – 3 ноември, за бо-
хигиена кои граѓаните на Карпош, коишто пазареа жиќните и за време на велигденските празници.
во 14 маркети на територијата на општината, ги до- И. Ѓ.

18 КАРПОШ УРБАН • БРОЈ 22 • НОЕМВРИ 2012 • ОПШТИНА КАРПОШ
ОБРАЗОВАНИЕ
ДОДЕЛЕНИ СТИПЕНДИИТЕ ЗА
НАЈТАЛЕНТИРАНИ УЧЕНИЦИ И СПОРТИСТИ
Веќе четврта година по ред, на иницијатива на делени се 52, и тоа 15 од прва категорија кои се со
градоначалникот Стевчо Јакимовски и Советот на месечен износ од 3.500 денари, 23 од втора категори-
Општина Карпош, талентираните ученици и спорти- ја, со износ од 2.500 денари и 14 од трета категорија,
сти добиваат стипендии. Годинава, церемонијално со износ од 1.500 денари.
беа доделени 106 стипендии за талентирани учени- Според претседателот на Комисијата за спорт
ци и спортисти. На доделувањето на стипендиите, при Советот на Општина Карпош, Давор Грче, член
во ООУ „Петар Поп Арсов“, на кое присуствуваа на Советот од ДПСМ, од 108 апликанти избрани се
годинешните лауреати, наставниот кадар и родите- 54 најталентирани спортисти. Спортистите-сти-
лите, се обрати претседателот на Комисијата за об- пендисти се распределени во четири категории, а
разование, Душан Велкоски, член на Советот од стипендиите се движат од 2.000 до 4.000 денари.
ВМРО-НП. Тој истакна дека од пристигнатите 183 Наградите на годинешните стипендисти на Оп-
апликации за стипендии од надарени ученици, до- штина Карпош им ги врачи градоначалникот Стев-
чо Јакимовски, кој во таа пригода истакна дека ста-
нува збор за одлука на Општината да се застане со
повеќестрана поддршка за талентираните ученици
(од VII и VIII одделение) и на најдобрите спортисти
во општина Карпош, кои главно се носители на први
и втори награди на државни и меѓународи натпре-
вари.
– Интенцијата е, рече општинскиот татко, овие
млади талентирани ученици и спортисти да знаат
дека постојано зад нив стои општината која ги пот-
тикнува да продолжат по патот на науката и спортот.
И. Ѓ.

ОДБЕЛЕЖАН
се изврши пресадување на саксиските цвеќиња во
холот. Градината во училиштето беше украсено со

СВЕТСКИОТ
екопароли, а учениците од второ одделение снимија
и ТВ-прилог кој ќе се емитува во образовната еми-
сија „Ѕвон“. Треба да се истакне дека училиштето
ДЕН НА АКЦИЈА стана член во кампањата за заштита на климата
„Зелени стапалчиња“ во којашто учениците, секое
Во основното училиште „Јан Амос Коменски“ движење пеш или со велосипед го бележеа со зелено
по повод светскиот Ден на акција, во соработка со стапалче. И. М.
Општината Карпош и Фондацијата за еколошка еду-
кација (ФЕЕ), организираа низа еколошки актив-
ности. Учениците од ова училиште дадоа голем
придонес кон заштитата на животната средина и
подигање на еколошката свест. Целта на активност-
ите е училиштето на меѓународно ниво да преземе
еколошки акции со цел да се создаде поодржлив
свет. Не сосема случајно, во дворот на ова училиш-
те има екоградина која е донација од амбасадата на
Кралството Норвешка и Општина Карпош.
Токму затоа, учениците од ОУ ,,Јан Амос Комен-
ски“ реализираа неколку креативни работилници
за рециклирање и селектирање на отпад, научија
како се врши производство на природно ѓубриво
од есенските лисја, се засадија зимски темјанушки и

КАРПОШ УРБАН • БРОЈ 22 • НОЕМВРИ 2012 • ОПШТИНА КАРПОШ 19
НА КАФЕ КАЈ...
Проф. д-р Методи Чепреганов

ЖИВЕЕМЕ ВО СТРЕСНИ ВРЕМИЊА
Ние живееме во деструктивен амбиент, кој во отсуство на едукација, социјалната загрозеност, сеопштата
партизација, генерира таканаречена „продолжена стресност“, вели нашиот соговорник, коавтор на книгата
„Стресот и ние“
Ситниот дожд што мириса на снег, не ни пречи фија на професорот Чепреганов, него и написмено
да го завршиме разговорот неколку пати прекину- го сметаат за свој. А повод за нашата средба и раз-
ван поради дневните обврски на професорот Мето- говорот што следи, е неодамнешната промоција на
ди Чепреганов. Драг пријателе, ми вели професо- трудот „Стресот и ние„ што професорот го напиша
рот; нашиот проблем (на Македонците), е последи- заедно со госпоѓата Теодора Костовска.
ца на тоталната дезориентираност по ослободување- Го прашувам професорот како дошло до тоа, тој
то од шапката наречена Белград. Условно, ослобо- стручњак за мозокот и мозочните заболувања, да се
дени од таа „шапка„ ние и по дваесет и две години појави како коавтор на публикација за стресот. Тој
продолживме за нашите нешта да го прашуваме не- ми објаснува дека долги години имал на ум да напи-
кој друг, поточно, американскиот амбасадор. Таа ше нешто за стресот, но тоа го одложувал се додека
дезориентираност раѓа нетолерантност каде дија- еден ден во неговата ординација не дошла госпоѓа-
логот е надвикување кое прераснува во насилство. та Костовска, која му предложила заеднички да ја
Блискоста во однесувањето со пациентите, што напишат книгата.
тој ден влегуваа во ординацијата на невропсихијата- - Веднаш да ти предочам дека во првите дваесет
рот, професорот Чепреганов, одблиску ја гледав и години од својата професионална кариера, јас се за-
кога доцна таа вечер ми ја предочи пишаната нимавав со психијатријата, но по две три непријат-
биографија, сфатив дека ние за нашите научни бар- ни случки со тогашните пациенти, себе си се запра-
дови, а соседи, не знаеме ништо или малку. Во шав, што правам јас. Лечиш некого, а не знаеш од што
Франција, каде е и пишувана спомнатата биогра- боледува. Тогаш одлучив да се фатам во костец со

20 КАРПОШ УРБАН • БРОЈ 22• НОЕМВРИ 2012 • ОПШТИНА КАРПОШ
тајните на мозокот, оти во него лежат сите одговори влијание на медиумите врз нашата психичка со-
за нашата ваква или онаква душевна состојба. Имав стојба.
среќа да заминам во Франција, каде се здобив со но- - Влијанието на таканаречената „четврта сила“ во
ви знаења и добив можност, во најдобри можни усло- општеството, значи на медиумите и новинарите, е
ви да ги побарам одговорите на прашањата кои ме еден од клучните стресогени фактори, во секое оп-
мачеа во врска со мозокот и мозочните заболувања. штество, а посебно кај нас во Македонија. Новина-
 На промоцијата на книгата, Вие обрнавте рите, од најразлични причини: заради принуда,
внимание на четирите глобални проблеми, посо- самоволие или личен профит, секојдневно креираат
чувајќи ги како причини за сите болештини во (дез)информации, а тоа само по себе генерира стресо-
современиот свет, па и за стресот. гена реакција. Кога таквата реакција ќе стане коле-
- Да, во основата на сите заболувања лежат чети- ктивен феномен тој момент може да биде катастро-
ри главни проблеми: загадувањето на воздухот, на фално опасен и непредвидлив.
водата и на почвата, и како уште поглавен е еколо-  Има ли одбрана од ваквите и слични пре-
гијата на духот, односно стресогените состојби. За дизвикувачи на стресна состојба?
ова последново, денес многу се зборува и се пишува - Има, доколку целосно се изолирате од надво-
но практично малку се работи на елиминирањето решно влијание, што, се разбира не е возможно. Или,
на причините за стресот. Стресот, всушност, е од- можно е ако има систем со кој се е предвидено, орга-
брана на нашиот организам од тоа што го примаме низирано, востановено. За жал, кај нас не е така.
однадвор, од она што атакува на нашата личност и ја Ние сме дезорганизирани, нереални импровизато-
нару- шува нашата рамнотежа предизвикувајќи ри и во сите работи трошиме огромна енергија на
промени на вегетативниот систем. емоции. Политиката е дел од нашето секојдневие, а
Она што се случува во нашата земја во послед- бидејќи таа е продукт на оној кој ја има власта, тој
ните дваесетина години има огромни реперкусии најтежок и неизлечив порок, амбиентот е онаков
врз психолошкиот статус на нашиот човек, наруше- каков што го креира тој. А како што гледаме, таа ин-
на ни е рамнотежата, немаме духовен мир, немаме дивидуална креација е составена од скаран народ,
сон, се трошиме многу брзо. Опасноста е во тоа што скарани семејства и роднини. Ние живееме во де-
од тоа влијание однадвор, ние не чувствуваме бол- структивен амбиент, кој во отсуство на едукација,
ка, но тоа не јаде одвнатре или стручно кажано пре- социјална загрозеност, сеопштата партизација раѓа
дизвикува промени во невромодулаторите. нетолерантност, а сето тоа заедно, нас не онеспокоју-
 Во вашата и книгата на госпоѓата Костов- ва така што живееме во таканаречената „продолже-
ска, еден добар дел е посветен на негативното на стресност“.
Миле Раденковиќ

Доктор Методи Чепреганов има завидна биографија. Има објавено над 130 научни труда, автор е
на 22 монографии посветени на главоболките, мигрената, епилептологијата и неуроимеџинг дија-
гностиката, беше редовен професор на Медицинскиот факултет по неврологија и психијатрија со ме-
дицинска психологија, своите искуства и едукација ги стекнувал на високоспецијализираните епилеп-
толошки клиники во Европа, а за една од монографиите, од Министерството за наука на Франција е
награден со престижното признание „Академска палма“, кое се доделува за стручно дело на странец
на подрачјето на оваа земја.

КАРПОШ УРБАН • БРОЈ 22• НОЕМВРИ 2012 • ОПШТИНА КАРПОШ 21
ВОСПИТУВАЊЕ
СЕМЕЈСТВОТО И УЧИЛИШТЕТО
- УСЛОВ ЗА ВОСПИТАНИ ДЕЦА
Во воспитувањето на децата учествуваат разли-
чни фактори, но како најзначајни се сметаат: семеј-
ството и училиштето, односно наставникот. Силно
влијание имаат и: врсниците, општествената сре-
дина, мас-медиумите, (посебно ТВ), невладините ор-
ганизации, политички партии, различните социјал-
ни мрежи, односно интернетот.
Семејството претставува првата најзначајна со-
цијална средина за развој на една личност. Во семеј-
ството, детето ги стекнува првите правила на одне-
сување, запознава што смее, а што не смее, што е
добро, а што лошо, ги усвојува моралните норми, се
учи на вредности во општеството и уште многу дру-
ги работи. Тука се удираат темелите на интелекту-
алното, моралното, социјалното, естетското, физи-
чкото, емоционалното и работното воспитание, но
и темелите на заедништвото, почитувањето , како и
усвојувањето на вредностите и погледот на свет.
Низ семејната призма се прекршуваат традицио- се справуваат со однесувањето на своите деца, от-
налното и современото, авторитетот и слободата, колку што тоа беше случај со нивните родители.
индивидуалното и колективното, чувствата и разу- Всушност, воспитната функција станува сè по-
мот, или едноставно речено-семејството е „матри- комплексна и потешка за остварување, пред сè по-
ца” на сите човечки вредности. Затоа, семејното во- ради вредносната и моралната криза која го зафаќа
спитување е од извонредна важност. општеството во целина.
Некогашното традиционално семејство веќе по- Генерациските разлики и сфаќања ги прават су-
долго време доживува трансформација, а тоа, пак, нај- штинските дијаметрално спротивставени погледи
многу се рефлектира во извршувањето на воспит- на светот помеѓу младите и постарите генерации,
ната функција. Промените се однесуваат на односи- односно помеѓу родителите и децата. Во такви усло-
те во семејството, статусот на неговите членови, ор- ви, за да го намалат сопственото влијание, како и
ганизацијата на животот во семејството, како и ви- сопствениот неуспех, родителите сметаат дека гри-
дот на промените на воспитниот стил и на воспит- жата околу воспитувањето на сопствените деца
ните мерки. треба да ја преземе училиштето. Од тие причини,
Во услови на традиционално семејство, кога за- доаѓа до воспитен вакум кој мошне негативно се
еднички живееле и по неколку генерации, воспит- одразува врз младите генерации кои се сè поинтен-
ната функција многу полесно се остварувала, пора- зивно препуштени на другите фактори кои вршат
ди големото меѓусебно почитување на сите членови силно влијание врз нив.
во семејството, а посебно кон постарите членови. За За да се намалат негативните влијанија од неус-
него е карактеристична хиерархиската поставеност пешното функционирање на семејството и училиш-
и доследното практикување на моралните вреднос- тето, неопходно е и училиштето и семејството цвр-
ти, што придонесувало семејството да функциони- сто да се поврзат, односно воспитно да се проткају-
ра врз цврста основа и успешно да ја извршува во- ваат. Училиштето е вториот фактор за воспитно
спитната функција. влијание, а тоа се остварува преку наставникот, кој е
Во современото семејство се случуваат големи стожерот на воспитно-образовниот процес. Затоа и
турбуленции во тој поглед. Заедничкото живеење не случајно дека Дистервег, еден од најзначајните пе-
само на родителите и децата, вработеноста на двај- дагози во историјата на човештвото заклучил дека:
цата родители, зголемениот број на разводи, урбани- „Училиштето вреди толку колку што вреди настав-
те промени, економската криза и сл. имаат силно никот”.
влијание врз остварувањето на воспитната функ- Едно наше истражување на тема: „Улогата на на-
ција. Евидентно е дека родителите многу потешко ставникот во реализирањето на воспитната функ-

22 КАРПОШ УРБАН • БРОЈ 22 • НОЕМВРИ 2012 • ОПШТИНА КАРПОШ
ција‘‘, покажа дека над 50 % од наставниците од од- нерација и дека знаењето што го поседува треба да
деленска и предметна настава (од две скопски учи- биде само средство со чија помош тој ќе ги воспи-
лишта) сметаат дека улогата на наставниците во ос- тува учениците, односно ќе делува воспитно врз
тварувањето на воспитната функција е голема. Ме- нив, градејќи систем на вредности и ставови, меѓу-
ѓутоа, подолго време наставниците се насочени пре- себно почитување, толеранција, како и развивање
тежно кон образовната функција, а воспитната е во на механизмите на заеднички живот и работа.
голема мера маргинализирана. Сето тоа повлекува Значи, колку успешно ќе се остварува воспитна-
и опаѓање на авторитетот на наставниците, занема- та работа низ наставата и надвор од неа, во голема
рување на воннаставните активности, формални го- мера зависи од наставникот. Доколку наставникот
дишни програми за воспитно делување, зголемени влијае со позитивни примери и постапки преку
администартивни задолженија. своето однесување, преку начинот на комуникаци-
Од многу одамна е познато дека наставникот не ја, облекувањето, говорот и сл. тогаш многу човеч-
може и не смее да биде само предавач, односно пре- ки вредности ќе се откриваат и ќе се прифаќаат од
несувач на знаењата и единствен извор на инфор- страна на учениците толку успешно, колку што ис-
маци кои учениците ги користат. Не занемарувајќи тите се на најдобар начин откриени, протолкувани
ја оваа функција на наставникот, напоменуваме де- и поврзани со детското искуство.
ка наставникот е пред сè воспитувач на младата ге- Проф .д-р Розалина Попова-Коскарова

Во О.У. “Владо Тасевски”

УЧИЛИШНА АКЦИЈА ЗА СЕЛЕКТИРАЊЕ ОТПАД
Во организација на Општина Карпош, компани- собрани над 600 килограми пластичен отпад. “Драго
јата “Пакомак” и радио “Буба Мара”, во О.У. “Владо Та- ни е што нашето училиште е дел од оваа еколошка
севски”, се одржа манифестација која го означи по- кампања и што нашите ученици заедно со своите
четокот на големата еколошка акција за почиста око- најблиски ќе размислуваат и разговараат за еколо-
лина и за подобрување на хигиенските услови во учи- гијата и за тоа како паметно да се селектира отпадот”,
лиштата. Оваа еколошка кампања има за цел да ги истакна директорката. На оваа акција присуствува-
поттикне децата да го селектираат отпадот од најма- ше и градоначалникот Стевчо Јакимовски, според кој,
ла возраст и да се едуцираат за важноста на рeцикли- поддршката што ја дава локалната власт, е потврда
раниот отпад. За собраниот амбалажен отпад од на заложбата на Општина Карпош за создавање на
пластика, „Пакомак“ ќе возврати со хигиенски сред- еколошки чиста животна средина и обезбедување на
ства, кои досега беа на трошок на училиштата и ро- поубава иднина за младите генерации. “Сакаме на-
дителите. Училиштето што ќе собере најмногу от- шите деца да учат и да растат во еколошко опкружу-
пад, ќе добие и дополнителни награди. “Целта на вање, да градат навики за примерно однесување кон
овој проект е тој да прерасне во активност” – изјави животната средина. Се надеваме дека оваа акција ќе
Филип Ивановски, главен извршен директор на “Па- придонесе за будење на еколошката свест на општин-
комак”. ско и на национално ниво, и дека ќе поттикнеме дру-
За големиот интерес и ефикасноста на оваа акција ги општини и институции да реализираат вакви и сли-
посведочи и директорката на основното училиште чни еко-проекти во иднина” – изјави Јакимовски.
Владо Тасевски, според која, за неполни 2 месеци се В. Ц.

КАРПОШ УРБАН • БРОЈ 22 • НОЕМВРИ 2012 • ОПШТИНА КАРПОШ 23
НАЈ ВО КАРПОШ
Нове Ристевски - воен пензионер
и сопственик на најголемата колекција на столни ламби во Мекедонија

СВЕТИЛКИ ЗА РИПЛИ И ГИНИС
- Би ги продал, ако има заинтересиран купувач, ако нема, сакам да ги подарам на Општина Карпош, да
се искористат во хуманитарни цели, вели чичко Нове, одново враќајќи се на својата омилена тема -
преубавите војнички денови во Карловац
Глетката е збунувачка и за пасиониран собирач - Нове беше војничина пред чие знаење замол-
на старини и други дрангулии, бидејќи, во сучајов, чуваа и високите воени старешини, ги прераскажу-
станува збор за стан пренатрпан со стотици столни ва инсертите од својата животна биографија, како
ламби од сите страни на светот. Собирачот Нове да зборува за некој друг. Само Нове имаше смелост
Ристевски, заставник во пензија, ужива во затечено- да стане и да го замолчи соодветниот старешина,
ста на новодојденецот, бидејќи од искуство знае де- велејќи му дека не е точно тоа што тој го зборува. И
ка истиот, кога ќе се привикне на глетката, ќе добие тогаш, настапуваше Нове и добиваше аплауз на от-
желба да ракоплеска. Толку столни ламби нема ниту ворена сцена. Така беше во Херцег Нови, така во За-
во еден музеј, доколку таков , за ламби, постои нека- греб и во Карловац.
де во светот. Насобраните соседи, кој на чичко Нове и неговата
Некогашниот фурнаџија во Титовата гарда, по- втора сопруга Елица, им се наоѓаат при рака, предво-
ради слабите, попуштени нозе, сега сè повеќе врзан дени од госпоѓата Каја и другарот Добре Младенов-
за постела, едно време ве остава да се воодушевува- ски, „кустос“ во музејот за столни ламби, го надо-
те на неговото несекојдневно хоби, а потоа, со вој- полнуваа својот сосед, сакајќи да ја потполнат сликата
ничка речитост ја наметнува приказната за славно- за легендарниот наставник за месење војнички леб.
то служење во некогашната Титова армија. Иако - Домаќинот ги слуша и, одвреме навреме, ќе се
роден демирхисарец (Жван, 1927 година), спомени- огласи со некоја стара досетка, задолжително по-
те ги евоцира на српскохрватски јазик и со ностал- тенцирајќи, Нове знаеше, можеше и смееше да им се
гија, позната само на неговите некогашни соборци спротивстави на капетани, мајори и полковници, се-
од ЈНА. когаш кога грешеа...“.

24 КАРПОШ УРБАН • БРОЈ 22 • НОЕМВРИ 2012 • ОПШТИНА КАРПОШ
Соседот добро го надополнува, објаснувајќи ми
дека токму и заради тоа „чичко Нове бил предвре-
ме пензиониран“, и имал време да им се посвети на
своите хобија, односно да прави фотографии, да
поправа чевли, да шие, да поправа електрични апа-
рати, да прави рибарски тапи“.
Инсистирам муабетот да го свртиме кон купчи-
њата ламби што не опкружуваат. А, ова е само дел,
дојдете да ги видите и другите, вели Добре и тогаш
ги обиколуваме трите други простории. Дури по таа
кратка прошетка низ трособниот стан, сфаќам дека
чичко Нове навистина бил воен старешина, пред кој,
и оние со двојно повисок чин, морале да стојат мир-
но.
- Ова е само дел од колекцијата на чичко Нове,
ми вели „кустосот“Добре, додавајќи дека другиот
дел е подолу, во другиот стан на чичко Нове. Тоа
сега е стан на син му, кој живее во Лондон, и таму се
порепрезентативните примероци на столни ламби.
- Ламби почнав да собирам пред десетина годи-
ни, а почнав најпрвин поправајќи ги и реставрирај-
ќи ги старите примероци што ги купувам на Циган-
скиот пазар, вели нашиот домаќин и додава дека,
сега, додека е при свест, сака својата колекција да ја
вдоми.
- Би ги продал, ако има заинтересиран купец,
ако нема, сакам да ги подарам на Општина Карпош,
да се искористат во хуманитарни цели, вели чичко
Нове, одново враќајќи се на својата омилена тема-
преубавите војнички денови во Карловац, каде и ја
завршил својата војничка кариера. Раскажува дека
има син и ќерка, и од нив три големи внуци.
- Да ви раскажам нешто и за мојата сегашна со-
пруга Елица. Таа останала вдовица во исто време
кога умре мојата прва жена. А, за неа ви раскажу-
вам, бидејќи јас сум веројатно единствениот маж на
светов, кој по вторпат се оженил само со два збора.
Ја гледам Елица и и велам, „Би ли ти пошла за мене
одма?“ „Би, зошто не би“, рече таа, и така се оженив.
Тетка Елица е навистина симпатична дама, која
со насмевка го потврдува раскажувањето на својот
Нове, а потоа, кога соседите се разидоа, ни свари
убаво кафе и рече дека и таа му помагала во соби-
рањето на овие неброени столни ламби.
На заминување, чичко Нове ми подарува некол-
ку од илјадниците тапи поместени во пластични чан-
чиња, наредени над висечката кујна.
- Помогнете да ги вдомиме овие прекрасни лам-
би на чичко Нове, ми вели неговиот најблизок со-
сед, Добре Младеновски. Ќе се обидам, му велам,
заминувајќи со мисла дека колекцијата на чичко
Нове заслужува внимание на Гинисовата фонда-
ција. А за енциклопедијата на Рипли, и да не збору-
ваме.
Миле Раденковиќ

КАРПОШ УРБАН • БРОЈ 22 • НОЕМВРИ 2012 • ОПШТИНА КАРПОШ 25
НИЕ ЗА НАС
АЛО ЕЛМАЗ, КАЈ СЕ НАОЃАШ...
- Како си тргнал, му велам на шега на Елмаз, еден ден ќе стасаш до шефовска фотелја. Тоа е природен пат на
секој совесен работник, ми возвраќа, шеретски смејеќи се
Горниов наслов е лозинка за секој од вработени- А нашиот Елмаз е навистина домаќин во целосна
те во локалната самоуправа на Општина Карпош, смисла на зборот. Оженет е со Гордана и на моето
кога сака на време да стаса на некој состанок или прашање, дали и каде таа работи, тој возвраќа. Таа е
настан, важен за нејзиното успешно работење. Вто- вработена дома, како и што е ред кога се омажила
риот дел од „лозинката“, пак, ја одразува блискоста за способен маж. Кога потоа ќе ви каже дека има две
со Елмаз Амери, еден од службените возачи во ќерки, Алиса и Рамиза, и двете мажени во Франци-
Оштината, и без неа, при телефонски повик, тешко ја, сериозно ќе ви подвлече дека не се шегува.
дека ќе бидете регистрирани како некој на кој му се - Од Алиса имам две златни внучиња, од Рамиза
брза. едно, исто така златно, а второто е на пат и ако даде
Откако ќе ја слушне лозинката, Елмаз муабетот Господ, ќе имаме по две од двете ќерки, што е сосе-
го крати, со: „А“, „Ахаа“, „Каде“, „Подоцна“, „Кој ти ма доволно за современа фамилија.
рече“... Ако сте во негова близина, или веќе ве вози Наследникот Мухамед е сеуште млад, но веќе е
некаде, ќе добиете објаснување за она, „па не можам вработен и не му е на товар. „Останува и него да го
да летам“, со кое скратува нечие инсистирање, „вед- „туриме во вера“, и потоа Господ нека ни дава здра-
наш да се нацрташ“. вје. Се друго ќе си дојде, како што е пишано.
Уредност, точност, и подготвеност за шега, се осо- - Ако ме прашуваш за слободно време, јас и не
бини со кои не можат да се пофалат неговите сона- го имам многу, но кога ќе ми налетa, го користам да
родници од Злокуќани, каде се вбројува во угледни помогнам дома, нели ние „папучарите“ си ги почи-
домаќини. Вели дека тие работи ги учел од дома и туваме своите домаќинки. Прошетките покрај Вар-
од повозрасните колеги, возачи. Развојниот рабо- дар ми се задолжителни, а играм и фудбал.
тен пат на Амери е сообразен со пред малку набро- - Кој ти е најголем пријател во Општината, го
ените особини, што ќе рече дека напредувањето во прашувам Елмаз.
службата, од хигиеничар, шеф на хигиеничарите, па - Градоначалникот Стевчо, одговара како од топ,
до службен возач, не е ни малку случаен. а потоа, смеејќи се, додава, Јоце се подразбира, во си-
- Како си тргнал, му велам на шега, еден ден ќе те варијанти на пријателство, ако сериозно ме пра-
стасаш до шефовска фотелја. Тоа е природен пат на шуваш.
секој совесен работник, ми возвраќа, шеретски сме-
ејќи се. М. Раденковиќ

26 КАРПОШ УРБАН • БРОЈ 22 • НОЕМВРИ 2012 • ОПШТИНА КАРПОШ
МЛАДИТЕ НА ДЕЛО
На Првиот светски форум за демократија во Стразбур

СЛОБОДАРСКИОТ ДУХ НА КАРПОШ
Во почетокот на октомври, во Стразбур, една од ова искуство го оценува како посебно во својата до-
институционалните престолнини на Европа, се одр- сегашна кариера. „Чувството дека сте граѓанин на
жа Светскиот форум за демократија на Советот на светот е неповторливо. Пред вашите очи се обедину-
Европа, традиционалниот чувар на демократијата и ваат сите раси, сите традиционални облеки, во уши-
човековите права и слободи. Во текот на една неде- те ви одекнуваат зборови на различни јазици. Од
ла, околу 1500 учесници од 120 земји од петте кон- друга страна, имате можност директно да им се обра-
тиненти дебатираа и споделуваа искуства, за локал- тите на најеминентните имиња, да ги прашате за нај-
ните и регионалните проблеми, но и за глобалните горливите работи. И секако, иако атмосфера беше ев-
предизвици пред кои е исправено човештвото во ропска, дружењето надвор од официјалните настани
21-от век. Говорници беа еминентни предавачи од беше во балкански дух – непосредно, топло и многу
различни области и со најразлични професии, поли- весело“
тичари, активисти, новинари, а на самото отворање Позитивното искуство од Школата за политика
се обрати и генералниот секретар на Обединетите на- Весна несебично го сподели со нас и со својот сосед
ции, Бан Ки Мун. и пријател м-р Иван Стефановски кој е дел од новата
Чест и привилегија да биде дел од овој настан има- генерација студенти на школата „Мајка Тереза“ и од
ше и нашата сограѓанка, Весна Попоска, магистер од кого исто така очекуваме да ги сподели своите иску-
областа на меѓународното право и меѓународните од- ства од следниот Светски форум за демократија.
носи и еден од најдобрите студенти на својата генера- Посебно, пријатно бев изненадена од реакцијата
ција, во Школата за политика на Советот на Европа, од босанските колеги, кои, по една моја дискусија во
која во нашата земја е позната под називот Школа текот на дебатите, ми придоа со забелешка: „Ти си-
за јавни политики „Мајка Тереза“, при Центарот за гурно живееш во Карпош. На прв поглед е очиглед-
истражување и креирање политики. Попоска беше но од каде доаѓа оваа бунтовност и енергија. Ние бев-
една од најмладите и најактивните учесници на фо- ме присутни на доделувањето на наградата на ваши-
румот и остави свој белег на дискусиите за светска- от Стевчо за најградоначалник. Тој е најдобар и за-
та демократија, но и да даде насоки за регионалните тоа и вашата општина изгледа така урбано“, ми ре-
политички текови. коа, ги заклучи Весна своите импресии од Првиот
И покрај фактот што била дел од најразлични обу- светски форум за демократија.
ки и образовни програми во Македонија и странство, Ива Манова

КАРПОШ УРБАН • БРОЈ 22 • НОЕМВРИ 2012 • ОПШТИНА КАРПОШ 27
ЗАПИС
ОЖИВУВАЊЕ НА ХЕРОЈОТ ПИТУ
Овде не станува збор за етапа од некоја си урбанистичка мисија од типот „Скопје 2014“, а уште помалку за
политичко популистички проект на локалната самоуправа на најурбанизираната општина во државата, туку
за благородна спрега на идеја на еден уметник и желба на еден градоначaлник
извлекува впечатливата аркада над окото на слав-
ниот македонски револуционер.
Приказната за нашиот уметник со европска на-
образба и балканска душа, како и неговото дело, не
е никаква етапа од некоја си урбанистичка мисија
од типот „Скопје 2014“, а уште помалку политичко
популистички проект на локалната самоуправа на
најурбанизираната општина во државата. Таа е кус
запис за благородната спрега на идејата на еден уме-
тник и желбата на еден градоначалник, ликот и де-
лото на еден знаменит маж на овој народ да се ове-
ковечи со споменик, достоен на тој лик и тоа дело.
- Да бидам искрен, во креативниот тим при Оп-
штината Карпош, каде што бев примен според сите
процедури и критериуми, веднаш на почетокот се
соочив со дилемата, што навистина ќе работам. Ди-
лемата се зголеми кога сфатив дека во урбаните
проекти, како што се сега веќе завршените плошта-
ди и фонтани, не беа предвидени вајарски елемен-
ти, односно, моето конкретно ангажирање. Во тоа
време, присуствував на чествувањето по повод го-
дишнината од смртта на Кузман Јосифовски Питу,
и се запрепастив од сознанието дека на местото на
неговото загинување нема никаков белег. И вед-
наш, тука, пред очи го видов споменикот на херојот,
за кој, на тоа чествување говорниците ми ги осве-
жија сеќавањата за Питу. Утредента, рано сабајле
отидов кај Градоначалникот, му ја изнесов мојата
идеја, и плод на таа средба е ова што го гледате, или
поточно, она што за некој месец ќе го видите на ме-
стото на кое некогаш загина големиот македонски
револуционер, Кузман Јосифовски Питу.
Без помпа и таламбаси, уметникот и градона-
Сашо Поповски и херојот чалникот си ги поделиле обврските, и веќе ова лето,
во дотраената барака во Карпош, вајарот Сашо По-
Доколку на еден уметник му ги обезбедите нај- повски ја создаваше минијатурата на идниот спо-
оптималните услови за работа, од неговото творе- меник. По сплет на околности, потписникот на овие
штво не очекувајте врно уметничко дело, велат дека редови, имаше ретка прилика, пред сите други да го
еднаш рекол генијалниот Леонардо Да Винчи. Сашо види идниот споменик.
Поповски, наш реномиран вајар, не го дели таквото - Ако Вашето воодушевување е искрено, и до-
мислење, додека во импровизираната работилница, колку градоначалникот го сподели со нас, јас рабо-
во глина, го довршува своето најново дело. тата сум си ја завршил, ми се довери уметникот. Ако
- Не ми пречи што наместо подвижното скеле ја тогаш, и со право се сомневаше во лаичкото вооду-
користам оваа штица потпрена на две столчиња, шевување на еден новинар, Сашо Поповски за так-
бидејќи мотивот да го овековечам ликот на славни- во нешто немаше повод по првото соочување на не-
от херој Кузман Јосифовски Питу е поголем од сите говото минијатурно дело со судот на градоначални-
субјективни пречки, вели, додека со дрвено ноже ја кот Јакимовски.

28 КАРПОШ УРБАН • БРОЈ 22 • НОЕМВРИ 2012 • ОПШТИНА КАРПОШ
Шкрт на комплименти, градоначалникот не го градоначалникот, во визита беа повикани и неко-
криеше своето воодушевување. Го разгледуваше во гашните соборци на Питу, другарите Томе Буклев-
глина оживеаниот Херој, го потапка по рамото уме- ски-Маќули и Перо Ивановски-Ти- квар. Уметникот
тникот, и го запраша кога да очекуваме ова да го ви- ги прашуваше дали тоа што го гледаат е Питу, и што
диме во вистинска големина? - Од утре почнувам треба да се коригира тој да биде навистина, каков
со главната работа, возврати уметникот, a ние по- што го паметат.
беднички си заминавме од импровизираното атеље. Пак си заминуваме воодушевени, а уметникот ос-
Во наредните три месеци бев сведок на балкан- танува да ги „внесе“ забелешките од најмеродавни-
ското проклетство кое му е судено на секој умет- те супервизори.- Уште ми преостанува да го викнам
ник, заколнат индивидуалец. Тендери, комисии, аде- мојот драг професор, оти неговите забелешки се за-
кватен простор и материјал, и долги разговори, во кон за сите нас кои вака ги оживуваме нашите славни
кои го убедував дека е тоа нормално, дури и во Кар- сонародници, ми се доверува Сашо, додавајќи дека
пош, во кој за добра идеја секогаш има слух. веќе размислува за постаментот и изгледот на прос-
Едно утро, при крајот на месец август, уметни- торот во кој Питу треба да векува.
кот ми доаѓа во пресрет со раширени раце. - Бевте - Просторот пред споменикот треба да биде по-
во право, но ќе ме разберете зошто бев досадно плочен со вакви коцки, клупите треба да бидат од
нетрпелив. Ги завршив сите подготовки и веќе де- железо и дрво, како што биле во тоа време. Околу
нес започнувам со кревање арматура. Во наредните треба да има класични канделабри, какви што ги
три месеци, речиси ден за ден, навраќав во „ново- има околу руските споменици. Околу нив треба да
то“ атеље, и имав привилегија да гледам како се раѓа се насадат диви костени и тоа ќе биде амбиент дос-
уметничкото дело, поточно стамената фигура на го- тоен за херојот Питу. Секаков модернизам и ком-
лемиот револуционер Кузман Јосифовски Питу. пјутерски маниризам не е дозволен...
- Сакам да биде во природна големина, токму - Ако не можете да го замислите ова што ви го
онаков каков што бил, ми зборуваше Сашо додека зборувам, бидете трпеливи до февруари идната го-
жилавата глина је преточуваше во ренесансна кон- дина. Тогаш ќе го видите оживеаниот Кузман Јоси-
дура или рака на револуционерот, стисната во ту- фовски Питу, ми вели уметникот Поповски, под-
паница. готвувајќи се за средба со луѓето што неговото дело
Првата „инспекција“ се случи кога Питу веќе ја треба да го излеат во бронза.
беше зазел позата од еден говор што го држеше Миле Раденковиќ
пред своите соборци во славната Дебарца. Покрај

КАРПОШ УРБАН • БРОЈ 22 • НОЕМВРИ 2012 • ОПШТИНА КАРПОШ 29
30 КАРПОШ УРБАН • БРОЈ 22 • НОЕМВРИ 2012 • ОПШТИНА КАРПОШ
СПОРТОРАМА
ЗАВРШИ ЕСЕНСКИОТ ДЕЛ
НА УЧИЛИШНИТЕ СПОРТСКИ ЛИГИ
Во спортските сали при основните училишта во ртисти не се штедеа. А кои ќе бидат најдобри ќе се
нашата општина, без медиумска помпа, и оваа учеб- знае на крајот на првенството, така што оние кој
на година течат натпреварите во училишните лиги есенва не заседнаа на врвот на првенствената табе-
во: одбојка, кошарка и фудбал. Во спортска атмос- ла, својата шанса ќе ја чекаат напролет, кога лигите
фера, следени од своите спортски учители и верни- завршуваат. Се разбира, благодарејќи им на колеги-
те навивачи, основците, во спомнатите спортови, би- те од Одделението за спорт при локалната самоупр-
еја жестоки битки за престиж на табелата. Знаејќи ва, во можност сме и со задоволство ги објавуваме
дека на крај, на пролет, кога превенствата ќе завршат, табелите и постигнатите резултати од првиот дел на
најдобрите добиват и вредни награди, најмладите спо- спортските училишни лиги во Карпош.

Фудбал
Училиште одиграни победи порази нерешено дадени примени бодови
натпревари голови голови
1 ОУ"Владо Тасевски" 9 5 0 4 15 5 19
2 ОУ "Д. Х. Димов" 8 5 1 2 10 5 17
3 ОУ "Братство" 9 5 3 1 18 8 16
4 ОУ "В. Чернодрински" 9 4 3 2 21 17 14
5 ОУ "Братство" 9 5 3 1 18 8 13
6 ОУ "В. Ц. Трена" 9 4 4 1 18 10 13
7 ОУ "П. Поп Арсов" 9 3 4 2 10 14 11
8 ОУ "Ј. А. Коменски" 9 2 5 2 8 17 8
9 ОУ "Л. Трповски" 8 2 5 1 8 21 7
10 ОУ "А. Писевски“ 9 1 6 5 8 18 5

Кошарка
Екипа Коло Победи Порази Сет количник Бодови
1 Петар Поп Арсов 7 7 0 197:127 14
2 Војдан Чернодрински 7 5 2 204:143 12
3 Димо Хаџи Димов 7 5 2 172:126 12
4 Владо Тасевски 7 4 3 182:137 11
5 Вера Циривири Трена 7 2 5 127:147 9
6 Христијан Тодоровски Карпош 7 2 5 179:204 9
7 Јан Амос Коменски 7 2 5 121:169 9
8 Лазо Трповски 7 1 6 119:161 8

Одбојка
Екипа Коло Победи Порази Сет количник Бодови
1 Владо Тасевски 7 7 0 14:0 14
2 Петар Поп Арсов 7 5 2 10:5 10
3 Лазо Трповски 7 5 2 11:5 10
4 Димо Хаџи Димов 7 4 3 9:7 8
5 Аврам Писевски 7 3 4 7:8 6
6 Војдан Чернодрински 7 2 5 5:11 4
7 Братство 7 2 4 5:8 4
8 Јан Амос Коменски 7 0 7 0:14 0

КАРПОШ УРБАН • БРОЈ 22 • НОЕМВРИ 2012 • ОПШТИНА КАРПОШ 31
Спортски ентузијасти: Атанас Филиповски

ФИТ ФАН ВОЛЕЈ - ОДБОЈКАРСКА
АКАДЕМИЈА ЗА ДАМИ
Со сестрана, пред сè финансиска поодршка на локалната самоуправа, во женскиот одбојкарски клуб„Фит фан
волеј“ осумдесет талентирани девојчиња се подготвуваат да го повратат сјајот на македонската женска одбојка
Колку и да е апсурдно, вистина е дека Македони- та. Мојот колега, Благоја Ставревски, и јас сме дип-
ја веќе неколку години нема женска одбојкарска ре- ломирани професори по физичка култура и вистин-
перезентација. Вистина е, исто така, дека во Општи- ски вљубеници во одбојката, со која долги години
на Карпош постојат бивши одбојкари, ентузијасти, професионално се занимаваме.
кои се решени да и го вратат сјајот на македонската Така зборува нашиот соговорник, објаснувајќи
женска одбојка, спорт во кој некогаш нашата земја дека голема вина за формирање на нивен клуб има
имаше свое место под европското одбојкарско небо. формалниот селектор на женската одбојкарска реп-
Еден од оние кој е убеден во таква перспектива резентација на Македонија, Зоран Чадиев, сопстве-
на нашата одбојка е и нашиот соговорник, Атанас Фи- ник на девет шампионски титули со повеќе екипи
липовски, некогашен успешен одбојкар на „Сту- во земјава. „Од него ги учевме сите тренерски тајни,
дент„, „Олимпик“, „Вардар“ и „Лирија“, а сега рако- бидејќи повеќе години бевме негови први соработ-
водител и тренер во Одбојкарскиот клуб „Фит фан ници. Од него научивме дека само со напорна рабо-
волеј“. та и љубов можат да се постигнат резултати во се-
- Нашиот проект, под ова метафорично име која работа, па и во одбојката“.
„Фит фан волеј“, го започнавме пред пет години и Во нашиот клуб активно тренираат над осумде-
на пат сме да создадеме база за сите одбојкарски се- сет девојчиња на возраст од 9 до 16 години, и сите
лекции. Кога решивме да тргнеме од нула, не раз- три наши екипи, веќе се натпреваруваат во држав-
мислувавме за објективните пречки, со кои и денес ното првенство, а во нашите редови имаме и една
се соочуваме. Едноставно, решивме своето искус- репрезентативка. Станува збор за супер талентира-
тво да им го пренесеме на младите, заинтересирани ната Моника Црнокрак, на која, се надеваме, наско-
и талентирани девојчиња и себе си да се спасиме од ро ќе и се придружат уште неколку талентирани де-
губење време во потрага по вработување во струка- војки. Веднаш да ви кажам дека токму таквиот ин-

32 КАРПОШ УРБАН • БРОЈ 22 • НОЕМВРИ 2012 • ОПШТИНА КАРПОШ
терес кај најмладите ни дава поттик на работите во „Лазо Трповски“ и ОУ „Петар Поп Арсов“ ги имаме
клубот да им приоѓаме одговорно и професионал- сите услови за тренинзи, ќе стане јасно зошто сме
но. оптимисти кога е во прашање проектираната цел.
За наша среќа, во таквите настојувања имаме Колегата Баже работи со младите одбојкарки на
поддршка од локалната самоуправа, од Општината ОУ„Лазо Трповски“ , каде што е вработен како на-
Карпош и нејзиниот градоначалник Јакимовски, и ставник по фискултура, и тие мошне успешно се
искрено се надеваме дека наскоро Карпош ќе стане натпреваруваат во општинската одбојкарска лига
расадник на врвни одбојкарки. Ова не го кажувам за основци...
од чиста куртоазија, туку со чувство на гордост, би- Со оглед дека досега, според условите за работа,
дејќи таа помош не уверува дека во Општината има пред нас беа тимовите од Струмица, Велес и Тетово,
луѓе кои знаат дека без вложување во млади и та- во иднина ќе им бидеме достојни конкуренти, а
лентирани, без оглед во која сфера, нема одење на- сите заеднички ќе создадеме државна лига со пове-
пред. Ова чувство е уште посилно кога ќе ви кажам ќе од сегашните четири тима, и автоматски со тоа
дека ние, од Одбојкарската федерација и од Агенци- ќе создадеме играчи за државната репрезентација.
јата за млади и спорт не добиваме ниту еден денар. Да не заборавам да споменам, дека неколку го-
Јас, лично, не можам да ви ја опишам радоста што дини наназад, со тимовите од Струмица и Тетово,
ја почуствував кога градоначалникот Јакимовски секое лето, во Претор организираме еднонеделен
ни подари шест олимписки топки, онакви со какви летен камп „Бич волејбол“, се повеќе популарната
што одбојка се тренира и се игра во цела Европа. одбојка на плажа.
Добивме нова мрежа и две топки за одбојка на пе- М. Раденковиќ
сок, а кога на тоа ќе додадеме дека во салите во ОУ

Средношколски кошаркарски турнир

ПОБЕДНИЦИ МОМЧИЊАТА ОД „ГЕОРГИ ДИМИТРОВ“
Во френетична атмосфера, пред многубројната би награда од 150.000 денари, втората од 100.000, до-
публика во СЦ „Борис Трајковски“, се одиграа финал- дека третопласираната освои 50.000 денари. Општи-
ните натпревари од турнирот во кошарка за средни- на Карпош за сите учесници на овој турнир, исто
те училишта, организиран и финансиран од Општи- така, обезбеди кошаркарска опрема (дресови, гаќич-
на Карпош. Во првиот натпревар за третото место, ки и патики). Турнирот беше организиран во рам-
победи екипата на гимназијата „Орце Николов“ ко- ките на манифестацијата „Денови на Општина Кар-
ја со резултат од 65:36 ja совлада екипата на гимна- пош“ по повод роденденот на Општината – 3 ноем-
зијата „Кочо Рацин“. Во финалниот натпревар кој ври. Локалната самоуправа во континуитет ги под-
помина во голема неизвесност до последната мину- држува сите спортски настани од различен вид, со
та, првото место го освоија младите кошаркари на цел да ги стимулира младите спортисти, таленти и
„Георги Димитров“ со тесен резултат од 80:78 про- ентузијасти да развиваат здрави животни навики.
тив екипата на „Никола Карев“. Турнирот се одржува по вторпат и има цел да пре-
За трите финалисти, Општина Карпош обезбеди расне во традиција.
парични награди од кои првопласираната екипа до- И. М. – И. Ѓ.

КАРПОШ УРБАН • БРОЈ 22 • НОЕМВРИ 2012 • ОПШТИНА КАРПОШ 33
ПРОЕКТИ
БИЗНИСМЕНИТЕ ЌЕ СЕ ОБУЧУВААТ
ВО МАРКЕТИНГОТ
Со цел да му се помогне на бизнис-секторот и да те доаѓаат од различни организации тогаш тоа е уни-
се зајакне локалниот економски развој, Општина катна можност да се разменат маркетинг-идеи од ра-
Карпош преку консултантска куќа организира бес- зличните сектори и индустрии коешто историски се
платни обуки за вработените во малите и средни покажало како одличен извор на маркетинг-инова-
претпријатија кои работат на подрачјето на нашата ции.
општина.
Директни бенефити од овие обуки ќе имаат учес- Обука за продажни вештини
ниците коишто ќе учествуваат на истите, како и ма-
лите и средните претпријатија од сите дејности во Овој курс ги опфаќа традиционалните и модер-
коишто тие се вработени. ните техники за продажба и ги подготвува учесни-
Целна група за која се наменети овие обуки се вра- ците за упешна продажба во разни сектори: тргови-
ботените лица во малите и средните претпријатија, ја, услужен сектор, производство, како и за Б2Б и
особено оние од секторите маркетинг, продажба и Б2Ц сектори. Исто така, по комплетирање на овој
односи со клиенти. курс учесниците ќе бидат оспособени да се справат и
За таа цел се предложени три различни тематски со комплицирани продажни сутуации без разлика
обуки: дали станува збор за мали или големи проекти.

Обука за вештини во маркетингот Обука за истражување на задоволството на клиентите

Во овој курс учесниците ќе се запознаат со цело- Задоволството на клиентите е најважен нефи-
сниот процес на маркетинг и колкаво е неговото зна- нансиски индикатор со кој се мери успешноста на
чење за успехот на фирмите. Тие исто така ќе нау- работењето на компаниите, особено во услужниот
чат како потрошувачите ги донесуваат одлуките за сектор (ресторани, хотели, кафетерии, и сл.). Задо-
купување, како да се сегментираат пазарите, како да волните клиенти прават бесплатна промоција на
се таргетираат потенцијалните купувачи и како да се фирмите. Клучната цел на фирмите треба да биде
определат инструментите на маркетинг-миксот за задржување на лојалните клиенти со што директно
таргетираните сегменти. се зголемува нивниот профит. Во новото време, за-
Овој курс овозможува учесниците да ги сознаат држувањето на лојалните клиенти е многу поважно
маркетинг-методите кои се применуваат во нивните од освојувањето на нови.
компании и заедно со другите учесници во групата
и тренерот заедно да ги анализираат. Ако учесници- Обуките ќе се одржат во декември и тоа во след-
ните термини:

12.12.2012 година (среда)
– од 9.00 до 17.00 часот
15.12.2012 година (сабота)
– од 9.00 до 17.00 часот

Со овие обуки и сите претходни ре-
ализирани проекти, ние како Општина
ќе ја заокружиме успешно годината, за-
што знаеме дека придонесовме за раст
на локалниот економски развој во Оп-
штина Карпош. Индиректно им помог-
навме на многу млади невработени ли-
ца, млади со голем потенцијал во себе.
Помогнавме во формирањето на нови
бизниси и секако ги одржуваме посто-
ечките.
Александра Теова

34 КАРПОШ УРБАН • БРОЈ 22 • НОЕМВРИ 2012 • ОПШТИНА КАРПОШ
АКЦЕЛЕРАТОР УСЛУГА
- ПСМ СТАРТАП ПРЕДИЗВИК
ПСМ Фондација (www.yes.org.mk) и Општи- успешни учесници ќе бидат наградени со на-
на Карпош ви го најавуваат почетокот на про- граден фонд во износ од 120 000 денари.
ектот “Акцелератор услуга-ПСМ стартап Проектот има за цел да овозможи соодвет-
предизвик”. Проектот вклучува селекција на ни ресурси на младите кои веќе работат одре-
20 млади луѓе од Општина Карпош (преку дена форма на услужен бизнис, но сеуште не-
отворен конкурс), кои ќе поминат 3 месеци маат регистрирано своја компанија. Со ова би
во ПСМ Акцелераторот каде ќе добијат бес- се создала нова генерација на претприемачи,
платен простор за работа, совети од ментори, кои понатаму би биле идни работодавачи и
можност за вмрежување со потенцијални ин- би креирале работни места во заедницата.
веститори и средби со успешни претприема- Сите заинтересирани за учество треба да
чи кои ќе им помогнат да се соочат со предиз- се пријават на trainings@yes.org.mk со пополне-
виците во текот на престојот. Понатаму, по та апликација најдоцна до 20 декември 2012
изминување на периодот од 3 месеци, врз ос- година.
нова на различни параметри за развој (гене- *Апликацијата можете да ја најдете на веб
рирани приходи, склучени договори, квали- страната на ПСМ Фондација www.yes.org.mk
тет на понудените услуги итн.), тројцата нај-
МОНТЕСОРИ
ВО КАРПОШ