You are on page 1of 29

100 Soruda

Serbest Bölgeler

Sunufl
Serbest bölgeler; siyasal olarak ülke s›n›rlar› içinde olmakla beraber gümrük hatt›
d›fl›nda say›lan, ülkede geçerli ticari, mali ve iktisadi alanlara iliflkin hukuki ve idari
düzenlemelerin uygulanmad›¤› veya k›smen uyguland›¤›, s›nai ve ticari faaliyetler
için daha genifl teflviklerin tan›nd›¤› ve fiziki olarak ülkenin di¤er k›s›mlar›ndan ayr›lan
yerler olarak tan›mlanabilmektedir.

Serbest bölgelerin kurulmas› için Cumhuriyetin ilk y›llar›ndan itibaren giriflimler
yap›lm›fl olmakla birlikte; ancak 24 Ocak 1980 Ekonomik ‹stikrar Kararlar› sonras›nda
ekonomide d›fla aç›lma süreci ile birlikte 3218 Say›l› Serbest Bölgeler Kanunu ile
15.06.1985 tarihinden itibaren Türkiye’de ticaret ve sanayide daha genifl muafiyet
ve teflvik unsurlar›n› uygulamay› amaçlayan serbest bölgeler kurulmaya bafllanm›flt›r.

Türkiye’nin Avrupa Birli¤i’ne adayl›k süreci içerisinde serbest bölgeler konusu,
Topluluk taraf›ndan Türkiye için haz›rlanan temel belgelerde bir elefltiri konusu
olarak yer alm›fl ve bu kapsamda özellikle son y›llarda serbest bölgeler mevzuat›
ile ilgili kapsaml› de¤iflikliklere gidilmifltir.

Bu kapsamda yap›lan de¤ifliklilerin en önemlisi, serbest bölgelerde vergi mevzuat›na
iliflkin hükümlerin uygulanmayaca¤›na dair düzenlemenin, 06.02.2004 tarihli Resmi
Gazete’de yay›mlanan 5084 say›l› Kanun ile de¤ifltirilmesi ve bir anlamda bölgelerdeki
s›n›rs›z vergi teflvikine bu Kanun ile son verilmesidir.

Benzer bir flekilde, Serbest Bölgeler Kanunu’nun 1. maddesinde “Türkiye’de ihracat
için yat›r›m ve üretimi art›rmak, yabanc› sermaye ve teknoloji giriflini h›zland›rmak,
ekonominin girdi ihtiyac›n› ucuz ve düzenli flekilde temin etmek, d›fl finansman ve
ticaret imkânlar›ndan daha fazla yararlanmak...” fleklinde ifade edilmifl olan serbest
bölgelerin kurulufl amac›; 12.11.2008 tarih ve 5810 say›l› Kanun ile “ihracata yönelik
yat›r›m ve üretimi teflvik etmek, do¤rudan yabanc› yat›r›mlar› ve teknoloji giriflini
h›zland›rmak, iflletmeleri ihracata yönlendirmek ve uluslararas› ticareti gelifltirmek”
fleklinde de¤ifltirilmek suretiyle serbest bölgelerin ihracat› gelifltirme fonksiyonu
daha güçlü olarak vurgulanmaya bafllanm›fl ve yine ayn› Kanun’la serbest bölgelerde
üretilen ürünlerin asgari % 85’ini yurtd›fl›na ihraç eden mükelleflerin istihdam
ettikleri personele ödedikleri ücretler gelir vergisinden istisna hale getirilmifltir.

Serbest bölgeler rejimi özel bir rejimdir ve gerek serbest bölgelerdeki faaliyetlerin
genel düzenlemeler haricinde baz› özel düzenlemelere tabi oluflu, gerekse de konuya
iliflkin mevzuat›n zaman zaman farkl› yorumlara yol açabilen yap›s› nedeniyle,
özellikle uygulamaya yönelik baz› tereddütler ve belirsizlikler yaflanabilmektedir.

Tüm bu hususlar birlikte de¤erlendirildi¤inde “100 Soruda Serbest Bölgeler” adl›
çal›flmam›z, serbest bölgeler ile ilgili özet bir bilgi vermek, bölgelerdeki vergi
uygulamalar›, muafiyet ve teflvik unsurlar› hakk›nda yat›r›mc›lar› genel anlamda
bilgilendirmek ve yat›r›mc›lar›n konuyla ilgili muhtemel sorular›na ›fl›k tutabilmek
amac›yla haz›rlanm›fl olup, uygulay›c›lar›n herhangi bir ifllem tesis etmeden önce
profesyonel müflavirlik deste¤i almalar›nda fayda görülmektedir.

Çal›flmam›z›n konuyla ilgilenenlere yararl› olmas›n› dileriz.

Sayg›lar›m›zla,

Ernst & Young Türkiye

Not: “100 Soruda Serbest Bölgeler” konulu çal›flmam›z serbest bölgeler ve bölgede faaliyet gösteren
mükellefler aç›s›ndan vergi uygulamalar› ile ilgili genel bir bilgi vermek amac›yla ve 8 Mart 2011 tarihi
itibar›yla yürürlükte bulunan mevzuat›n ilgili hükümleri dikkate al›narak Ernst & Young uzmanlar›
taraf›ndan haz›rlanm›flt›r. Bu çal›flmada yer alan bilgi ve aç›klamalardan dolay› Ernst & Young ve/veya
Kuzey Yeminli Mali Müflavirlik A.fi.’ye hiçbir suretle sorumluluk iddias›nda bulunulamaz. ‹lgili mevzuat›n
s›k de¤ifltirilen ve farkl› anlay›fllarla yorumlanabilen yap›s› nedeniyle, herhangi bir konuda uygulama
yap›lmadan önce konunun uzmanlar›ndan profesyonel yard›m al›nmas›n› tavsiye ederiz.

100 Soruda Serbest Bölgeler

‹fl hukuku Soru 72 Sayfa 15 IV. Katma De¤er Vergisi Kanunu Soru 83-88 Sayfa 19-20 VII. Teflvik mevzuat› Soru 93 Sayfa 22 IX. Sosyal güvenlik mevzuat› Soru 73 Sayfa 16 V. Emlak Vergisi Kanunu Soru 98 Sayfa 26 XIII.‹çindekiler I. Devir ve birleflme Soru 42 Sayfa 11 C. Vergi Usul Kanunu Soru 74-82 Sayfa 17-18 VI. Motorlu Tafl›tlar Vergisi Kanunu Soru 96 Sayfa 24 XI. Damga vergisi ve harçlar Soru 94-95 Sayfa 23 X. Özel Tüketim Vergisi Kanunu Soru 89-92 Sayfa 21 VIII. 6183 say›l› Amme Alacaklar›n›n Tahsil Usulü Hakk›nda Kanun Soru 99 Sayfa 27 XIV. Ücret istisnas› Soru 48-71 Sayfa 11-14 III. Genel bilgi Soru 1-21 Sayfa 4-7 II. Gelir ve Kurumlar Vergisi Kanunlar› Soru 22-71 Sayfa 8-14 A. 6111 say›l› Baz› Alacaklar›n Yeniden Yap›land›r›lmas› Hakk›nda Kanun Soru 100 Sayfa 28 100 Soruda Serbest Bölgeler . Gelir ve kurumlar vergisi istisnas› Soru 22-41 Sayfa 8-11 B. Gider Vergileri Kanunu (BSMV) Soru 97 Sayfa 25 XII. Transfer fiyatland›rmas› Soru 43-47 Sayfa 11 D.

Uluslararas› ticareti gelifltirmek. maddesinde. Serbest bölgelerin kurulufl öngörülen haller d›fl›nda kullan›lmamak amaçlar› nelerdir? ya da tüketilmemek kayd›yla 3218 Say›l› Serbest Bölgeler konuldu¤u. olanaklardan yararland›¤› yerler olarak ‹flletmeleri ihracata yönlendirmek. gümrük mevzuat›nda hukuki ve idari düzenlemelerinin öngörülen haller d›fl›nda kullan›lmamak tamamen veya k›smen uygulanmad›¤› ya da tüketilmemek kayd›yla veya farkl› uyguland›¤›. ülkede geçerli olan tabi tutulmaks›z›n ve serbest dolafl›ma ticari. bölgelerin politikas› önlemlerinin uygulanmas› kurulufl ve iflletilme amaçlar› afla¤›daki bak›m›ndan. mali ve iktisadi alanlara yönelik sokulmaks›z›n. Türkiye’de faaliyette bulunan serbest bölgeler hangileridir? Marmara Ege Akdeniz Karadeniz Güneydo¤u ‹ç Anadolu Bölgesi Bölgesi Bölgesi Bölgesi Anadolu Bölgesi (7) (3) (3) (3) Bölgesi (2) (1) ‹stanbul Atatürk Ege Mersin Trabzon Mardin Kayseri Havaliman› (AHL) ‹stanbul Deri ve Denizli Antalya Rize Gaziantep Endüstri ‹stanbul ‹zmir Toros Samsun Trakya Menemen Adana Deri Yumurtal›k Avrupa Kocaeli Tübitak-Mam Teknoloji Bursa (Kaynak: www.gov. Türkiye Gümrük Bölgesi gibi ifade edilmifltir: d›fl›nda oldu¤u kabul edilen. nedeniyle normal olarak eflyan›n serbest dolafl›mda olmayan eflyan›n ihrac›na ba¤l› olanaklardan yararland›¤› herhangi bir gümrük rejimine tabi yerler olarak tan›mlanm›flt›r. bir serbest teflvik etmek.dtm. bir uyar›nca “Serbest Bölgeler”. serbest ‹hracata yönelik yat›r›m ve üretimi dolafl›mdaki eflyan›n. Genel bilgi 1. serbest dolafl›mda olmayan aç›s›ndan Gümrük Bölgesi d›fl›nda eflyan›n herhangi bir gümrük rejimine oldu¤u kabul edilen. bölgeye konulmas› nedeniyle normal Do¤rudan yabanc› yat›r›mlar› ve olarak eflyan›n ihrac›na ba¤l› teknoloji giriflini h›zland›rmak.tr) 4 100 Soruda Serbest Bölgeler . I. tutulmaks›z›n ve serbest dolafl›ma sokulmaks›z›n. Türkiye ülkenin siyasi s›n›rlar› içinde yer Gümrük Bölgesinin parçalar› olmakla almakla birlikte ithalat ve ihracat beraber. ekonomik konuldu¤u. Türkiye Gümrük eflyan›n bir serbest bölgeye konulmas› Bölgesi’nin parçalar› olmakla beraber. mevzuat›n›n uygulanmas› bak›m›ndan Türkiye Gümrük Bölgesi d›fl›nda oldu¤u 4458 say›l› Gümrük Kanunu uyar›nca kabul edilen ve serbest dolafl›mdaki “Serbest Bölgeler”. 3. gümrük mevzuat›nda 2. ithalat vergileri ile ticaret aç›dan teflvik edilen yerler olarak politikas› önlemlerinin ve kambiyo tan›mlanabilir. ithalat vergileri ile ticaret Kanunu’nun 1. Serbest bölge nedir? 3218 say›l› Serbest Bölgeler Kanunu Genel olarak “Serbest Bölgeler”. tan›mlanm›flt›r.

say›l›r. elektrik sarfiyat›n› yap›lm›fl olur. do¤rudan bir ifllemler. ücretinin Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankas› nezdindeki kanalizasyonlar›n infla ve tamiri ile içme. Toplam istihdam›n yaklafl›k % 37’si Ege bölgeler aras›nda yap›lan ticaret. Yerli veya yabanc› gerçek veya tüzel kifliler. “Faaliyet ruhsat›” almak için nas›l Öte yandan 3218 say›l› Serbest Bölgeler Kanunu uyar›nca baflvurulur bölgelerde uygulanmayacak mevzuat afla¤›daki gibidir: Bölgede faaliyette bulunmak isteyen gerçek veya tüzel kifliler “Faaliyet Ruhsat›” almak için “Faaliyet Ruhsat› Gümrük ve kambiyo mükellefiyetine dair mevzuat Müracaat Formu”nu Bölge Müdürlü¤üne tevdi ederler. kullanma. maddesinin ikinci f›kras›nda belirtilen ifllemler. Yüksek Planlama Kurulunca uygun Türkiye Gümrük Bölgesi d›fl›. yurtd›fl›na sat›fla yönelik olmas› esast›r. kalan % 23’lük k›sm›n› da di¤er ülkelerle yap›lan üretimin girdisi olmaks›z›n. Faaliyet ruhsat› müracaatlar›n›n 5683 say›l› Yabanc›lar›n Türkiye’de ‹kamet ve Seyahatleri de¤erlendirilmesinde dikkate al›nan kriterler Hakk›nda Kanun. d›fl ticaret rejimine tabi % 94’lük k›sm›n›. sanayi ürünleri oluflturmaktad›r. D›fl Ticaret 6. 2886 say›l› Devlet ‹hale Kanunu Faaliyetin üretim faaliyeti niteli¤inde ve ço¤unlukla hükümleri.5 Türkiye’den bölgeye sevk edilen mallar ile bölgeden milyar dolar tutar›ndad›r. posta yoluyla gönderilmesi ve faaliyet ruhsat› müracaat 5393 say›l› Belediye Kanunu’nun ölüm ve yang›n halleri. Serbest bölgeler Türkiye gümrük bölgesi aras›nda d›fl ticaret rejimi uygulanmaz. menfle hükümlerinin görülecek her türlü s›nai. do¤rudan elden teslim edilmesi veya taahhütlü olarak 4875 say›l› Do¤rudan Yabanc› Yat›r›mlar Kanunu. su. Serbest bölgelerde uygulanmayacak Müsteflarl›¤›’ndan ruhsat almak kayd›yla serbest bölgelerde mevzuatlar hangileridir? faaliyette bulunabilirler. d›fl ticaret Serbest Bölgesi’ne aittir. % 36’l›k k›sm›n› OECD ve AB ülkeleri ile yap›lan onay› ile bölgeye getirilen. tutulur ve bu rejime göre ihraç/ithal edilmifl say›l›r. maddesi uyar›nca 9. Aksi belirtilmedikçe ülke genelinde uygulanan mevzuat. hammadde. Türkiye ç›k›fll›. Serbest bölgeler ile Türkiye’nin di¤er yerleri ekonomisi üzerinde nas›l bir etkisi olmufltur? aras›nda yap›lan ticaret. 5682 say›l› Pasaport Kanunu. iste¤e ba¤l› olarak ihracat ifllemine tabi tutulmayabilir. dikkate al›nan ana hususlara afla¤›da yer verilmifltir: 3218 Say›l› Kanun’un 5. d›fl›nda m›d›r? Serbest Bölgeler Kanunu’nun geçici 6. 10. ticari ve hizmetle ilgili faaliyetler uygulanmas› bak›m›ndan ise Türkiye Gümrük Bölgesi yap›labilir. Al›m-sat›m faaliyetlerinde de yurtd›fl›na sat›fl esas olup. ara mal› ve yat›r›m mallar› öncelikli olmak üzere yurtiçine sat›fla da belli oranlarda izin verilebilir. 2010 y›l›nda serbest bölgelerin Türkiye 7. 11. serbest bölgelerde tüketilmek ifllemler oluflturmaktad›r.600 personel istihdam 8. “Faaliyet Ruhsat› Müracaat Formu”nun doldurulup 4817 say›l› Yabanc›lar›n Çal›flma ‹zinleri Hakk›nda Kanun. serbest bölgelerde de uygulanacakt›r. 100 Soruda Serbest Bölgeler 5 . Bir parti olarak toplam fatura bedeli 5. d›fl ticaret rejimine D›fl Ticaret Müsteflarl›¤› verilerine göre. denetlemeye yönelik maddeleri d›fl›nda kalan hükümleri.4. nelerdir? Di¤er kanunlar›n 3218 say›l› Serbest Bölgeler Kanunu’na Faaliyet ruhsat› müracaatlar›n›n de¤erlendirilmesinde ayk›r› hükümleri. Ticaret hacminin yaklafl›k Türkiye’ye sevk edilen mallar. Serbest Bölgeler Özel Hesab›na yat›r›lmas›yla müracaat endüstri suyunu sa¤lamaya ve gaz.000 ABD dolar› veya Toplam ticaret hacminin % 41’lik k›sm›n› Türkiye ile yap›lan karfl›l›¤› Türk liras›n› geçmemek üzere Bölge Müdürlü¤ü ifllemler. Türkiye’de faaliyet gösteren serbest bölgelerde 2010 y›l› sonu itibariyle yaklafl›k 48. Serbest bölgeler ile di¤er ülkeler ve serbest edilmektedir. Türkiye’deki tabi midir? serbest bölgelerin 2010 y›l› ticaret hacmi yaklafl›k 18. Avrupa Birli¤i’ne tam üyeli¤in bulunabilir? gerçekleflece¤i tarihe kadar. veya kullan›lmak üzere gönderilen baz› mallar. rejimine tabi midir? Serbest bölgeler ile di¤er ülkeler ve serbest bölgeler 5. hükümleri. gümrük rejimleri aç›s›ndan Serbest bölgelerde. Serbest bölgelerde kimler hangi faaliyetlerde serbest bölgeler.

belli kapasitede istihdam yaratacak nitelikte SB‹F. Bölgenin fiziki ve altyap› imkânlar›n›n. 14.02. yurtiçine veya serbest bölge içerisindeki ve yurtiçi piyasada y›k›c› ve haks›z rekabete ortam kullan›c›lara yapt›klar› her türlü al›m sat›m ifllemi ile ilgili sa¤lay›c› vas›fta olmamas› nitelikleri aran›r. maddesine istinaden. üretim ve teçhizat›n yenilenmesine iliflkin mal giriflleri veya faaliyetleri için 45 y›l. hem al›c› hem de sat›c› taraf›ndan düzenlenmektedir. 12. yap›lmas› planlanan faaliyet için uygun olmas› flart› aran›r. girifli olarak kabul edilir. Genel SB‹F. 6 100 Soruda Serbest Bölgeler . yeni ve/veya yüksek teknoloji içermesi. bölgeden Türkiye’ye ç›kar›lan mallar›n durum. yurtd›fl›ndan bölgeye getirilen bafllamak üzere ayn› numarayla yeni bir faaliyet ruhsat› ve/veya bölgeden Türkiye’ye ç›kar›lan mallardan Özel düzenlenir. faaliyet ruhsat›n›n sona erdi¤i tarihten itibaren Bu kullan›c›lar taraf›ndan. faaliyetlerinin geçici olarak durdurulmas› veya faaliyet ruhsatlar›n›n iptali mümkündür. 17. di¤er faaliyet konular› için ise 30 kapasite art›r›m›na yönelik yeni makine. Serbest Bölgeler kullan›c›lar›n d›fl›ndaki kullan›c›lar taraf›ndan Uygulama Yönetmeli¤i’nde belirtilen esaslar çerçevesinde gerçeklefltirilen mal hareketlerine iliflkin özel müracaatta bulunurlar. 06. yat›r›m ve tesis safhas›nda veya durdurulmas› ve faaliyet ruhsat›n›n iptaline tevsi ve kapasite art›rmak amac›yla getirilenler de dahil iliflkin esaslar nelerdir? olmak üzere yurtd›fl›ndan getirilerek bölge içinde sat›lan Serbest Bölgeler Uygulama Yönetmeli¤i’nin 14. “Serbest Bölge ‹fllem Formu (SB‹F)” nedir? aç›s›ndan zarar verici mahiyette olmamas›. ek yat›r›m yap›lmas›. do¤rudan yabanc› yat›r›m niteli¤inde olmas›. Kapal› alan inflaat›n›n tamamlanmas›. müracaat alan kullan›c›lar taraf›ndan gerçeklefltirilen formunda yer alan taahhüt niteli¤indeki yat›r›m. Faaliyet ruhsat›n›n geçerlilik süresi ne üretim konusunda faaliyet ruhsat› sahibi kullan›c›lar›n kadard›r? üretimde kullanacaklar› yat›r›m mallar›n›n girifli. kümelenmeyle uyumlu olmas› hususlar› göz önünde bölgelere mal girifl ve ç›k›fl›. göz önüne al›narak gerekti¤inde ilave kriterler aranabilir.02.2004 tarihinden önce ruhsat alm›fl olup da bu tarihten sonra faaliyet ruhsat› süresini uzatan imalatç› kullan›c›lar d›fl›ndaki kullan›c›lar taraf›ndan gerçeklefltirilen mal hareketlerinde de ayn› uygulama geçerlidir. Ç›k›fl› konulu Genelge kapsam›nda yürütülür. Yat›r›m ve tesis safhas›nda kullan›lmak üzere veya tevsi ve kapasite art›rmak amac›yla 13. Serbest bölgelere mal girifl ç›k›fllar› nas›l ticareti destekleyecek bir hizmet mahiyetinde olmas› düzenlenmektedir? ve serbest bölgedeki sektörel ihtisaslaflma ve Uygulama Yönetmeli¤i’nin 33. Müracaat›n uygun bulunmas› hesap ücreti uygulamas› nas›ld›r? halinde. yapmal›d›r? Faaliyet ruhsat› süresi bitmek üzere olan ve ara 18. iç ve d›fl piyasalardaki arz ve talep dengesindeki FOB de¤erleri üzerinden binde 9 oran›nda Özel Hesap de¤iflmeler ile rekabet gücünün korunmas› hususlar› Ücreti al›n›r. Kirac› kullan›c›lar›n faaliyet ruhsat› süresi ise üretim makineleri girifli yat›r›m ve tesis safhas›nda yap›lan mal faaliyetleri için 20 y›l. mal hareketlerine iliflkin özel hesap ücreti ticaret ve sermaye büyüklüklerini do¤rulayacak uygulamas› genel olarak nas›ld›r? mahiyette olmas› gerekmektedir. Hesap Ücreti al›nmaz. Serbest bölgelerde imalatç› kullan›c›lar ile Baflvuru sahibi firma ile ortaklar›n›n veya yeni kurulacak 06. Bölge içi mal sat›fllar›nda Faaliyetin. üretim.2004 tarihinden önce faaliyet ruhsat› firma ortaklar›n›n geçmifl performanslar›n›n. di¤er faaliyet konular› için 15 y›ld›r. Kullan›c›lar›n faaliyetlerinin geçici olarak Bu kullan›c›lar taraf›ndan.2004 tarihinden vermeksizin faaliyetine devam etmek isteyen kullan›c›lar. teçhizat ve ofis y›ld›r. makine Yat›r›mc› kullan›c›lar›n faaliyet ruhsat› süresi. Serbest Bölgelere Mal Girifl bulundurulur. serbest bölgede faaliyette bulunan kullan›c›lar›n Müdürlükçe belirlenecek hassas ürünleri kapsamamas› yurtd›fl›na. Müracaat konusu faaliyetin insan sa¤l›¤› ve çevre 15. Serbest bölgelerde 06. sonra faaliyet ruhsat› alan imalatç› faaliyet ruhsat› süresi dolmadan önce. uluslararas› 16. maddesinde mallar›n CIF de¤eri üzerinden binde 1 oran›nda Özel Hesap yer alan esaslara uyulmamas› durumunda kullan›c›lar›n Ücreti al›n›r. olarak düzenledikleri bir belgedir. olmas›.02. Yurtd›fl›ndan bölgeye getirilen mallar›n CIF de¤eri Bunlar d›fl›nda Türkiye ve dünyadaki genel ekonomik üzerinden binde 1. Ruhsat süresinin bitiminde faaliyetine yurtd›fl›ndan veya bölge içinden sat›n al›nan bu mallardan devam etmek isteyen kullan›c›lar ne Özel Hesap Ücreti al›nmaz.

Söz konusu mallar›n bölgede iflçilik gördükten sonra bölgeden nihai ç›k›fl›nda bölgede yarat›lan katma de¤er üzerinden binde 1 oran›nda Özel Hesap Ücreti al›n›r. fason imalat. 21.02. Bakanlar Kurulu ödemelerin Türk liras› olarak yap›lmas›na da karar verebilir. bak›m onar›m ve ileri derecede iflçilik faaliyetlerine iliflkin özel hesap ücreti uygulamas› genel olarak nas›ld›r? Kullan›c›n›n kendisine ait olan mallar için bölge d›fl›nda fason imalat veya ileri derecede iflçilik ifllemleri yapt›rmas› halinde bu ifllemlerden katma de¤er üzerinden binde 1 oran›nda Özel Hesap Ücreti al›n›r. Ancak. Serbest bölgelerde ödemeler hangi para birimi ile yap›l›r? Serbest bölgelerdeki faaliyetlerle ilgili her türlü ödemeler dövizle yap›l›r. bak›m-onar›m faaliyetleri ve ileri derecede iflçilik ifllemleri neticesinde bölgede yarat›lan katma de¤er üzerinden binde 1 oran›nda Özel Hesap Ücreti al›n›r. kendi bünyesinde bulunan üretim ruhsat› kapsam›na devretmesi halinde. bak›m- onar›m faaliyetleri ve ileri derecede iflçilik ifllemleri amac›yla bölgeye geçici olarak getirdi¤i mallar›n bölgeye girifl ve ç›k›fl›nda Özel Hesap Ücreti al›nmaz. bölgede yat›r›m s›ras›ndaki mal ve hizmet bedelleri ile iflçi ücretleri ve kiralar Türk liras› üzerinden ödenebilir. Kullan›c› firmalar aras›nda gerçekleflen ticaret kapsam›nda. 100 Soruda Serbest Bölgeler 7 . Serbest bölgelerde fason imalat. Kullan›c›n›n kendisine ait olmayan. 20.2004 tarihinden sonra al›m sat›m ruhsat› alan kullan›c›lar taraf›ndan gerçeklefltirilen mal hareketlerine iliflkin özel hesap ücreti uygulamas› nas›ld›r? Üretim ruhsat› kapsam›nda Türkiye’den veya yurtd›fl›ndan getirdi¤i mallardan üretti¤i ürünlerini kendi bünyesinde bulunan al›m sat›m ruhsat› kapsam›na devretmesi ve al›m sat›m ruhsat› kapsam›nda yurt içine satmas› halinde. Bölge Müdürlü¤ü ile bu bölgelerdeki di¤er kamu kurum ve kurulufllar›nda çal›flanlara bütün ödemeler Türk liras› ile yap›l›r. Hem üretim hem de 06. bu mallar›n CIF de¤eri üzerinden binde 1 oran›nda Özel Hesap Ücreti al›n›r.19. yurtiçine sat›lan mallar›n FOB de¤erleri üzerinden binde 9 oran›nda Özel Hesap Ücreti al›n›r. Al›m sat›m ruhsat› kapsam›nda binde 1 oran›nda ücret ödemeden yurtd›fl›ndan getirdi¤i mal›. fason imalat.

kurumlar vergisi mükelleflerinin serbest bölgelerdeki banka veya di¤er 24. ve 30. Kanunlar› uyar›nca tevkif suretiyle maddeleri kapsam›nda vergi kesintisi ödenecek vergilere flümulü yoktur. Serbest bölgede faaliyette bulunan kurumlar vergisi ‹stisna. Serbest bölgelerde Kanunu’nun geçici 62. al›nd›¤› tarih ile faaliyet konusuna göre farkl›l›klar göstermektedir. maddesi ile Çifte faaliyette bulunanlar›n GVK ve Vergilendirmeyi Önleme KVK uyar›nca vergi kesintisine Anlaflmalar›n›n ilgili hükümlerin de tabi ödemeleri üzerinden vergi dikkate al›nmas› gerekece¤i tabiidir. Bu kazançlar›n istisna Serbest bölgelerde faaliyette bulunan kapsam›nda de¤erlendirilmesi tam mükellefler. dar mükellef kifli ve 22. yap›lmas› gerekmektedir. bu serbest bölgelerde olan mükelleflerin. hesaplar›na tahakkuk ettirilen faizler Türkiye’nin taraf oldu¤u Çifte ile repo kazançlar› üzerinden. Gelir ve Kurumlar Vergisi Kanunlar› A. Bu kapsamda istisnas› bölgede faaliyet gösteren tam mükellefler. Gelir ve kurumlar vergisi faydalanabilmektedir. II. 8 100 Soruda Serbest Bölgeler . kar da¤›t›m› esnas›nda Gelir Vergisi 23. Vergilendirmeyi Önleme yürürlükteki mevzuat hükümleri Anlaflmalar›ndan çerçevesinde vergi kesintisi yap›lmas› yararlanabilirler mi? gerekmektedir. Gelir ve Kurumlar Vergisi Vergisi Kanunu’nun 15. Türkiye’nin taraf durumunda. sadece serbest bölgelerde mükelleflerinin kar da¤›t›m› yürütülen faaliyetlerden elde edilen yapmalar› halinde tevkifat kazançlara iliflkindir. uygulan›r m›? serbest bölgelerde flubesi bulunan Serbest bölgelerde faaliyette bulunan kurumlar ile kanuni veya ifl merkezi kurumlar vergisi mükelleflerinin. niteli¤ine göre Gelir Vergisi Kanunu’nun 94. faaliyet ruhsat›n›n sahiptirler. bölgelerde elde ettikleri kazançlar› bu bölgeler d›fl›nda yürüttükleri da¤›tmalar› halinde. Serbest bölgelerde finans kurumlar›nda bulunan mevduat faaliyette bulunanlar. kesinti yoluyla ödenen oldu¤u Çifte Vergilendirmeyi Önleme vergilerin mahsup ve/veya iadesi söz Anlaflmas› hükümlerinden konusu olmayacakt›r. Öte yandan. 25. kesintisi yapma yükümlülü¤ü var m›d›r? 26. Serbest bölgelerde kurumlara yapt›klar› stopaja tabi kurumlar vergisi istisnas›n›n ödemelerle ilgili olarak anlaflmalar kapsam› nedir? kapsam›nda kesinti yapmama veya Serbest bölgelerde kurumlar vergisi düflük oranl› kesinti yapma hakk›na istisnas›n›n kapsam›. maddesi ile Kurumlar ‹stisnan›n. Serbest bölgelerde Serbest bölgelerde faaliyette faaliyette bulunanlar›n bulunanlar›n. Dolay›s›yla. Gelir Vergisi Kanunu ve mevduat faizi ve repo Kurumlar Vergisi Kanunu uyar›nca gelirlerinden vergi kesintisi vergi kesintisine tabi ödemeleri yap›l›r m›? üzerinden vergi tevkifat› yapmalar› Serbest bölgelerde faaliyet gösteren gerekmektedir. da¤›t›lan kâr faaliyetlerden elde ettikleri kazançlar paylar› üzerinden elde edenin hukuki istisna kapsam›nda de¤ildir.

02. bu zararlar gider yaz›labilir mi veya ertesi y›la devredebilir mi? 30.2004 tarihi itibariyle imalat benzeri kurumlar taraf›ndan Ar-Ge projelerine istinaden ruhsat›na sahip olmakla birlikte ruhsat süreleri sona eren ilgili mevzuat çerçevesinde hibe fleklinde sa¤lanan destek ve süre uzat›m›na giderek imalat faaliyetlerine devam tutarlar›. bu faaliyetlere iliflkin olarak yap›lan giderlerin düflülmesi sonucu bulunacak kazanç kurumlar vergisinden 34. ‹stisna kazanç tutar›n›n tespiti nas›l Serbest bölgelerde yürütülen ve istisna kapsam›nda olan yap›l›r? faaliyetlerin zararla sonuçlanmas› halinde. alm›fl mükelleflerin. bir kazanç istisnas›d›r.02.2004 tarihi itibariyle serbest bölge faaliyet ruhsat› iliflkilendirilmemesi ve kay›tlar›n da bu ayr›m› sa¤layacak sahibi mükelleflerin. istisna kapsam›nda bulunan olanlar aç›s›ndan kurumlar vergisi istisnas› ve bulunmayan has›lat.2004 tarihinden sonra imalat ruhsat› kapsam›ndaki faaliyetlerine iliflkin olarak TÜB‹TAK ve alm›fl mükellefler ile 06. Bu mükelleflerin serbest bölgelerde imal ettikleri ürünlerin 32.02. has›lattan. 06.2004 tarihinden önce üretim faaliyetlerden do¤an alacaklara iliflkin kur fark› ve vade faaliyeti d›fl›nda bir alanda faaliyet ruhsat› fark› gelirleri de istisna kapsam›nda de¤erlendirilmektedir.02. faaliyet ruhsat sürelerinin uzat›lmas› halinde kurumlar vergisi Ayn› flekilde.2004 tarihi itibariyle ruhsat sahibi matrah›n›n tespiti aç›s›ndan. bu bölgelerde imal ettikleri ürünlerin yararland›r›lacakt›r.02. di¤er faaliyetlerle 06. serbest bölgelerde 06. sonuçlanmas› halinde. kurum kazanc›na dahil edilecek ve istisnadan eden mükelleflerin. maliyet ve gider unsurlar›n›n.27. Kurumlar vergisinden istisna edilen istisna olarak de¤erlendirilecektir. TÜB‹TAK ve benzeri kurumlar taraf›ndan sat›fl›ndan elde ettikleri kazançlar›. repo istisnad›r. vergisi istisnas›n›n uygulanmas›na etkisi bulunmamaktad›r. olmak üzere bölgelerde gerçeklefltirdikleri faaliyetler dolay›s›yla elde ettikleri kazançlar kurumlar vergisinden 31. bu zararlar›n Serbest bölgelerde faaliyet gösteren mükelleflere sa¤lanan istisna kapsam›nda olmayan di¤er faaliyetlere iliflkin istisna. maliyet ve gider unsurlar›n›n ayr› uygulamas› nas›ld›r? ayr› izlenmesi ve istisna kapsam›nda olan faaliyetlere ait Serbest Bölgeler Kanunu’nun geçici 3. repo ve bulunan mükellefler aç›s›ndan kurumlar vergisi benzeri faaliyet d›fl› gelirlere teflmil edilebilmesi. mükelleflerin faaliyet yürütülen faaliyetler çerçevesinde yap›lacak ödemelerde ruhsatlar›n›n süresinin çeflitli nedenlerle (inflaat süresi ile kullan›l›ncaya kadar geçici olarak serbest bölgelerde ilgili süre uzat›mlar› hariç) uzat›lmas› durumunda. Avrupa Birli¤i’ne tam üyeli¤in gerçekleflti¤i tarihi içeren y›ll›k vergileme 33. de¤erlendirilebilir mi? Serbest bölgelerde faaliyet gösteren mükelleflere. Dolay›s›yla. 29. Serbest bölgelerde yürütülen ve istisna döneminin sonuna kadar kurumlar vergisi istisnas› kapsam›nda olan faaliyetlerin zararla kapsam›nda de¤erlendirilecektir.02. 06. maddesi uyar›nca has›lat.2004 tarihinden sonra. de¤erlendirilmesi sonucu elde edilen gelirler de söz konusu istisnadan yararlanabilmektedir. Serbest bölgelerde üretim faaliyetlerinde serbest bölgelerde elde edilmifl olsa dahi faiz. kazançlara isabet eden giderlerin istisna d›fl› kazançlardan indirilmesi mümkün müdür? ‹stisna kazanc›n ve bu ba¤lamda kurumlar vergisi Kurumlar vergisinden istisna edilen kazançlara iliflkin 100 Soruda Serbest Bölgeler 9 . serbest bölgelerde yürütülen faaliyetler istisnas›ndan yararlanabilirler mi? çerçevesinde elde edilen has›lat›n. ruhsatlar›nda belirtilen süre ile s›n›rl› flekilde tutulmas› gerekmektedir. istisna Dolay›s›yla 06. bu istisnas› uygulamas› nas›ld›r? istisnan›n sadece bu bölgelerde gerçeklefltirilen faaliyetler Serbest bölgelerde üretim faaliyetinde bulunan mükellefler dolay›s›yla elde edilen kazançlar ile s›n›rlanmas› nedeniyle aç›s›ndan faaliyet ruhsat›n›n al›n›fl tarihinin kurumlar mümkün bulunmamaktad›r. istisna mevduat hesaplar›nda veya repo ifllemlerinde süresinin uzamas› söz konusu de¤ildir. mükelleflerin kazançlardan indirilmesi mümkün olmad›¤› gibi ertesi y›la serbest bölgelerdeki faaliyetlerinden elde ettikleri devredilmesi de mümkün de¤ildir. ‹stisnan›n bunun d›fl›nda. Avrupa Birli¤i’ne tam Ar-Ge projelerine iliflkin olarak ilgili mevzuat üyeli¤in gerçekleflti¤i tarihi içeren y›ll›k vergileme çerçevesinde hibe fleklinde sa¤lanan destek döneminin sonuna kadar kurumlar vergisi istisnas› tutarlar› istisna kazanç kapsam›nda kapsam›ndad›r. sat›fl›ndan elde edecekleri kazançlar›. ve kur fark› gelirleri istisna kapsam›nda m›d›r? Serbest bölgelerde yürütülen istisna kapsam›ndaki 28. Serbest bölgelerde elde edilen faiz.

“Zarar Olsa Dahi ‹ndirilecek ‹stisnalar” bölümünde yer durum de¤iflikliklerinde ise (yeni bir alanda imalata alan “Serbest Bölgelerde Elde Edilen Kazançlar” sat›r›nda bafllayacak mükelleflerin bu durumu ruhsatlar›na gösterilecektir. hem serbest bölgedeki faaliyetleri hem de imal ettirilen ürünlerin sat›fl›ndan. tabi tutulur. 37. 10 100 Soruda Serbest Bölgeler . serbest bölge d›fl›ndaki faaliyetlerine iliflkin müflterek genel giderleri. olduklar› ruhsat›n bir örne¤ini. imal edilen ürünün yurtd›fl›na veya yurtiçine sat›lmas›n›n bir önemi 36. serbest bölgelerde faaliyet gösteren iktisadi k›ymetlerinin amortismanlar›n›n. kazançlar›n tespitinde indirim konusu yap›labilmektedir. sadece söz konusu ruhsat alm›fl mükelleflerin. Hem serbest bölgede hem de serbest bölge bulunmamaktad›r. maddesinin ikinci bölge d›fl›ndaki faaliyetlerde kullan›lan amortismana tabi f›kras› uyar›nca. Üretime dayal› istisnan›n uygulanabilmesi nas›l dikkate al›n›r? için vergi dairesine verilmesi gereken belgeler Merkezi veya flubesi serbest bölgelerde bulunan nelerdir? mükelleflerin hem serbest bölgelerde hem de serbest Serbest Bölgeler Kanunu’nun geçici 3. halinde (bu zararlar›n istisna kapsam›nda olmayan faaliyetlere iliflkin kazançlardan indirilmesi veya ertesi 41. d›fl›ndaki faaliyetlerde kullan›lan amortismana tabi iktisadi k›ymetlerinin amortismanlar› 40. Sanayi sicil belgesi ve kapasite raporunun bir örne¤ini. ilgili vergi dairesine ‹stisna kapsam›ndaki faaliyetlerin zararla sonuçlanmas› vermeleri gerekmektedir. ‹malat›n belli safhalar›nda d›flar›dan fason y›la devredilmesi mümkün olmad›¤›ndan). Müflterek genel giderler nas›l dikkate Faaliyet ruhsat›nda belirtilen alan d›fl›nda üretilen al›n›r? mallar›n sat›fl›ndan. 35. imalat gerekecektir. Üretime dayal› istisna uygulamas›nda. ifllettirdikten sonra) de¤iflikli¤i müteakiben verecekleri ilk geçici vergi beyannamesi ekinde. Bununla beraber imalat›n belli safhalar›nda d›flar›dan fason hizmet sat›n al›nmas› istisna uygulamas›na engel teflkil etmez. ‹stisnadan yararlanan kazançlar. Merkezi veya flubesi serbest bölgelerde bulunan Serbest bölgede veya serbest bölge d›fl›nda fason olarak mükelleflerin. Bu nedenle. Üretim d›fl› faaliyetlerden. esas itibar›yla mükelleflerin imal ettikleri ürünlerin sat›fl›ndan elde ettikleri her bir iflte kullan›ld›klar› gün say›s› dikkate al›narak kazançlar›n gelir veya kurumlar vergisinden istisna da¤›t›lmas› gerekmektedir. istisna kapsam›ndaki gelirlerin Serbest bölgelerde imalat faaliyetinde bulunmak üzere elde edilmesi için yap›lan giderler.olarak yap›lan giderler. kurumlar vergisi mükellefleri taraf›ndan kurumlar vergisi beyannamesinin yeni mükellefiyet tesis ettirenler mükellefiyet tesisinde. kurumun vergiye tabi di¤er kazanç 38. ‹stisna kazançlar›n beyan›nda dikkat ‹malat faaliyetinde kullan›lacak araç park›n› gösteren edilmesi gereken hususlar nelerdir? bir listeyi. yurtd›fl›na yap›lmas› kurumlar vergisi istisnas› merkezde ve flubede oluflan sat›lan mal›n maliyeti ile aç›s›ndan bir önem arz eder mi? faaliyet giderlerinin toplam› dikkate al›n›r. Üretilen ürünlerin sat›fl›n›n yurtiçi veya Bu da¤›t›mda kullan›lacak maliyetlerin hesab›nda. Serbest bölge d›fl›nda üretilen mallar›n sat›fl›ndan. istisna hizmet al›nmas› istisna uygulamas›na engel kapsam›ndaki faaliyetlere isabet eden zarar tutar› kadar teflkil eder mi? kanunen kabul edilmeyen gider beyan edilmesi Kural olarak istisna uygulamas› aç›s›ndan. merkezde ve flubede oluflan maliyetlerin elde ettikleri kazançlar› istisna kapsam›nda toplam maliyetler içindeki oran› dikkate al›narak da¤›t›ma de¤erlendirilmeyecektir. faaliyetinin serbest bölgede yap›lmas› gerekmektedir. 39. kullan›ld›¤› tespit edilemeyen sabit k›ymetlere iliflkin amortismanlar ise di¤er müflterek genel giderlerle birlikte Bölgelerde “imalat” faaliyetinde bulunmak üzere alm›fl da¤›t›ma tabi tutulur. Serbest bölgelerde yürütülen imalat tutar›n›n tespitinde kurum kazanc›n› azalt›c› veya kurum faaliyetlerinde bulunan mükelleflerin hangi zararl› ise bu zarar› art›r›c› bir unsur olarak indirim konusu kazançlar› istisna kapsam› d›fl›ndad›r? yap›lamaz. Hangi ifllerde ne kadar süreyle edilebilmesi için.

ruhsat› devir veya sat›n 47. Ücret istisnas› fiyatland›rmas› yoluyla örtülü kazanç da¤›t›m› hükümlerine tabidir. mükellefleri ile kurumlar›n serbest bölgede faaliyet gösteren flubelerinin. Devir ve birleflme mükelleflerinin. tüm C. D›fl Ticaret Müsteflarl›¤› taraf›ndan rapor haz›rlamas› gerekir mi? devralan kurum ad›na yenilenmesi ve yenileme ifllemi Kurumlar vergisi mükellefleri. transfer D. Türk Ticaret durumunda ‹dare’ye veya vergi incelemesi yapmaya yetkili Kanunu’nun ilgili maddeleri ile Kurumlar Vergisi olanlara ibraz etmeleri zorunludur. Serbest bölgelerde gerçekleflen devir ve kurumlar vergisi beyannamesinin verilme süresine kadar birleflme hallerinde istisna nas›l uygulan›r? haz›rlamalar› ve bu süre sona erdikten sonra istenmesi Serbest bölgede faaliyet gösteren bir flirketin. Kontrol 100 Soruda Serbest Bölgeler 11 . Kanunu’nun 18. imalat›ndan oluflmas›. transfer fiyatland›rmas› bölgelerde faaliyette bulunmayan kurumlar vergisi yoluyla örtülü kazanç da¤›t›m› hükümlerine mükellefleri ile iliflkili kifli kapsam›nda yapt›klar› ifllemleri tabi midir? ile ilgili olarak belirlenecek yöntem konusunda ‹dare’ye Serbest bölgede faaliyet gösteren kurumlar vergisi baflvurmalar› mümkündür.Ancak bunun için. Serbest bölgelerde faaliyette bulunan ve organizasyonunun üstlenilmesi. m›d›r? Transfer Fiyatland›rmas› Genel Tebli¤leri uyar›nca. imalat›n fason imalattan çok iflletmenin kendi ba¤l› bulunulan vergi dairesine vermeleri gerekmektedir. ifl riskinin 45. Serbest bölge ifllemleriyle ilgili peflin alan firman›n kurumlar vergisi istisnas›ndan faydalanmas› fiyatland›rma anlaflmas› yapma olana¤› var mümkün de¤ildir. merkezleri ile yurtiçi ve yurtd›fl›nda bulunan iliflkili kiflilerle yapt›klar› ifllemler. Serbest bölgelerde istihdam edilen personelin ücretlerine uygulanacak gelir 44. devralan flirket istisnadan Fiyatland›rmas› Raporuna dahil edeceklerdir. iliflkili kiflilerle yapt›klar› yurtiçi ifllemlerine iliflkin olarak Y›ll›k Transfer Fiyatland›rmas› Raporunu. yapt›r›lmas›. mükelleflerin serbest bölgede faaliyette bulunan flubelerinin ayr›ca rapor haz›rlamas›na gerek yoktur. fiyatland›rmas› raporu haz›rlama zorunlulu¤u var m›d›r? Serbest bölgelerde faaliyette bulunan kurumlar vergisi B. serbest bölge flubeleri ile sonras› da devralan flirketin bölgede faaliyet gösteriyor yapt›klar› ifllemleri. Kurumlar vergisi mükelleflerinin serbest hallerinde infisah eden kurum ad›na düzenlenmifl bulunan bölgede faaliyette bulunan flubelerinin ayr›ca faaliyet ruhsat›n›n. istisnadan yararlanacak kazanç tutar›n›n fiili kapasite kullan›m› ile s›n›rl› olmas›. maddesiyle 19. Serbest bölgede faaliyette bulunan vergisi istisnan›n kapsam› nedir? mükelleflerin transfer fiyatland›rmas›. Serbest bölgede faaliyet gösteren faaliyette bulunan kurumlar vergisi mükelleflerinin bu kurumlar ve flubeler. Ancak bu faydalanmaya devam edebilecektir. 48. haz›rlayacak olduklar› Y›ll›k Transfer olmas› durumunda. yurtiçi ve yurtd›fl› iliflkili kiflilerle bir hesap dönemi içinde yapt›klar› mal veya hizmet al›m yada sat›m ifllemleri ile ilgili olarak “Transfer Fiyatland›rmas›. y›ll›k transfer maddelerin temin edilmesi gerekmektedir. mükelleflerinin. 42. Sadece faaliyet ruhsat›n›n devri veya sat›n al›nmas› fleklinde gerçekleflen ifllemlerde. Transfer fiyatland›rmas› kurumlar vergisi mükelleflerinin serbest bölgelerde faaliyette bulunan kurumlar vergisi mükellefleri ile iliflkili kifli kapsam›nda yapt›klar› ifllemleri ve serbest bölgelerde 43. hammadde ve yard›mc› kurumlar vergisi mükelleflerinin. maddesinin birinci ve ikinci f›kralar›nda düzenlenmifl bulunan birleflme ve devir 46. fason imalat›n sadece sanayi sicil belgesi Edilen Yabanc› Kurum ve Örtülü Sermayeye ‹liflkin Form”u veya faaliyet ruhsat›nda yaz›l› üretim kapsam›nda doldurmalar› ve kurumlar vergisi beyannamesi ekinde. kontrol Avrupa Birli¤i’ne tam üyeli¤in gerçekleflti¤i tarihi içeren edilen yabanc› kurum ve örtülü sermayeye y›l›n vergilendirme döneminin sonuna kadar serbest iliflkin formu doldurma gibi bir zorunluluklar› bölgelerde üretilen ürünlerin FOB bedelinin en az % 85’ini var m›d›r? yurtd›fl›na ihraç eden mükelleflerin istihdam ettikleri Serbest bölgelerde faaliyette bulunan kurumlar vergisi personele ödedikleri ücretler gelir vergisinden istisnad›r.

02. pazarlama. tarihlerine bak›lmaks›z›n. 53.C. Bu sürede ihraç edilmemesi mal sat›fl› faaliyetlerinde bulunan mükellefler nezdinde halinde. sat›lmamas› durumunda FOB bedeli nas›l departmanlarda çal›flan personelleri de istisna kapsam›nda hesaplan›r? de¤erlendirilecektir.) faaliyette bulunmak üzere izin al›nmas› halinde. al›n›r m›? Serbest bölgede çal›flan personelin çeflitli nedenlerle Serbest bölgede üretim faaliyetinde bulunan üretici serbest bölge d›fl›nda çal›flt›¤› sürelere iliflkin ödenen firmalar›n ürünlerini. olarak de¤erlendirilecektir. sadece bölge içinde üretilen ürünlerin toplam FOB bedelinin 52. istisnadan faydalan›lmaz: 57. Birden fazla konuda (üretim. Bu kapsamda “Toplam FOB Yurtiçinden serbest bölgeye fason imalat kapsam›nda Bedeli”. Ücret gelir vergisi istisnas›na konu nelerdir? edilebilecek ücretlerde bir üst s›n›r var m›d›r? Yurtd›fl› sat›fla iliflkin % 85 flart›n›n gerçeklefltirilmesinde Gelir vergisinden istisna edilen ücretlerde bir üst s›n›r serbest bölgelere veya Türkiye’ye sat›lan mal bedelleri bulunmad›¤›ndan. % 85 oran›n›n tespitinde dikkate durumunda ödenen ücretler. faaliyette bulunan ihracatç›lara. muhasebe. belgesinde yer alan iflçilere iliflkin ücretler üzerinden söz konusu istisna uygulanacakt›r. sat›fla iliflkin belgenin yasal defterlere Bölge içinde üretim faaliyetinde bulunan mükelleflerin kaydedildi¤i tarihteki T. hesaplanan vergi tutar›n›n tamam› dikkate al›nmayacakt›r. ihracatç›ya çal›flanlara ödenen ücretler. lojistik vb. % 85 üretilen ürünlerin toplam FOB (Free on Board) bedelinin oran›n›n tespitinde dikkate al›n›r m›? tespit edilmesi gerekmektedir.49. ayn› veya baflka bir serbest bölgede ücretler. Serbest bölgede üretilen ürünler istisna edilebilecektir. 54. Ücret gelir vergisi istisnas› hangi hallerde en az % 85’nin yurt d›fl›na ihraç edilmesi kayd›yla uygulanamaz? istisnadan yararlan›lacakt›r. Ücret gelir vergisi istisnas›na konu Yurtd›fl›na ihraç edilen ürünlerin toplam FOB bedelinin edilebilecek ücret ödemeleri hangileridir? tespitinde. üretilen ürünlerin birim FOB bedeli ile toplam getirilen veya ifllenmek üzere yurt d›fl›ndan bölgeye 12 100 Soruda Serbest Bölgeler . 56. “Üretilen Ürünlerin Birim FOB Bedeli” ise faydalanabilir mi? üretilen mallardan sat›fl› yap›lanlar›n sat›fl tutar› toplam›n›n Serbest bölgede faaliyette bulunan mükellefler. Serbest bölgede faaliyet gösteren bir Serbest bölgede üretilen ürünlerin toplam FOB bedelinin ihracatç›ya ihraç kayd›yla yap›lan mal % 85’inden daha az bir k›sm›n›n yurt d›fl›na ihraç edilmesi teslimleri. Üretilen ürünlerin toplam FOB bedeli nas›l 58. birden Sosyal Güvenlik Kurumu’na verilen ayl›k prim ve hizmet fazla y›la ait birim FOB bedellerinin ortalamas›d›r. Üretim faaliyeti ile birlikte baflka konularda da faaliyette bulunan 55. ruhsat sat›lan ürün miktar›na bölünmesi suretiyle hesaplanacakt›r. Toplam FOB bedelin tespitinde hangi kur esas al›n›r? 50. teslim tarihini takip eden aybafl›ndan itibaren üç ay içinde Serbest bölgede üretim faaliyeti d›fl›nda hizmet veya ihraç edilmesi zorunludur. belirtilen süreler içinde vergi kayd›yla teslim etmeleri de yurtd›fl›na sat›fl olarak dairesine vermeyen mükelleflerin istihdam ettikleri de¤erlendirilecektir. Ortalama FOB Bedeli. Merkez Bankas›’nca ilan edilen üretime iliflkin istihdam ettikleri tüm personele ödedikleri döviz al›fl kurlar› esas al›nacakt›r. flartlar› sa¤lamalar› durumunda istisnadan yararlanabilirler. “Ortalama FOB Bedeli” bulunacak ve buna göre toplam sadece üretim faaliyetinin yürütüldü¤ü iflyerleri itibar›yla FOB bedeli tespit edilecektir. ücretler gelir vergisinden istisna edilecektir. yurtd›fl›na sat›lmas› ‹stisnaya iliflkin bildirimleri.2004 tarihinden sonra faaliyet üretilen ürün miktar›n›n çarp›lmas› sonucunda ruhsat› alan mükellefler bu istisnadan bulunacakt›r. bu mallara iliflkin yurtd›fl› sat›fl gerçekleflmemifl çal›flanlara ödenen ücretler. Üretilen ürünlerin ayn› y›l içerisinde mükelleflerin sat›fl. mal Üretilen ürünlerin ayn› y›l içinde sat›lamamas› durumunda sat›fl› vs. ‹fllenmek üzere yurtd›fl›ndan getirilen tespit edilir? veya fason imalat kapsam›nda yurtiçinden Gelir vergisi istisnas›ndan faydalanabilmesi için öncelikle getirilen mallar›n yurtd›fl›na teslimi. ile sat›n al›nan mallar›n ihrac›n›n birlikte yap›lmas› halinde. Yurtd›fl›na sat›fla iliflkin % 85 flart›n›n hesaplanmas›nda dikkate al›nacak hususlar 51. Afla¤›da belirtilen ücretler için. Söz konusu mallar›n. 06.

tecil edilmesi ve tecil edilen bu gelir vergisi tutarlar›n›n flartlar›n sa¤lanmas› durumunda terkin edilmesi suretiyle 59. sadece üretim konusundaki faaliyetlerinde çal›flanlara ait gelir vergisinden istisna edilecektir. imalat›n tamamlan›p sat›fl›n yap›ld›¤› y›lda ürün toplam gecikme zamm›yla birlikte iflverenden tahsil edilir. asgari geçim indirimi mahsup bedeline oran›. % 85’inin üretimin yap›ld›¤› y›lda yurt d›fl›na ihraç edilememesi durumunda da. ‹stisna uygulamas›ndan nas›l faydalan›l›r? tutulduktan sonra ülke içine geri gönderilenlerinin veya ‹stisna kapsam›nda de¤erlendirilen ücretler üzerinden bu ürünlerden yurtd›fl›na ihraç edilenlerinin ürün bedelleri. Aylar itibariyle hesaplanan gelir vergisi tutarlar›n›n % 85 oran›n›n tespitinde dikkate al›n›r m›? beyan edilerek ödenmesi ve ödenen gelir vergilerinin Serbest bölge d›fl›nda üretilerek bölgeye getirilen ve flartlar›n sa¤lanmas› durumunda iade al›nmas› suretiyle. ücretleri ve yararlan›lan gelir vergisi tevkifat tutar›na iliflkin “Serbest Bölgeler Kanunu 1 Seri Numaral› Genel 61. sonraki y›llarda toplam FOB 65. bölgede sadece paketleme ve ambalajlama gibi bir tak›m ifllemlere tabi tutulan ürünlerin daha sonra serbest faydalan›lmas› mümkündür. hesaplanan gelir vergisi. ürün esas olarak bölge içinde üretilmedi¤inden. Kanun’da belirtilen flartlar› tafl›mas› kofluluyla. Serbest bölgelerde yürütülen yaz›l›m faaliyetlerinin istisna kapsam›nda 64. imalat süresi içinde istihdam ettikleri personel ücretlerine Serbest bölgede üretilen ürünlerin toplam FOB bedelinin istisna uygulanacakt›r. FOB bedelinin % 85’ini yurt d›fl›na ihraç eden mükelleflerin. bu yaz›l›m faaliyeti kapsam›nda faaliyetinde bulunanlar›n çal›flt›rd›klar› tüm personelin. üretimin yap›ld›¤› y›lda tahakkuk ettirilerek tecil edilen gelir vergisi tevkifat› 100 Soruda Serbest Bölgeler 13 . 66. her aya ait muhtasar beyannamenin sat›lmas› durumunda istisnadan nas›l verilme süresi içinde vergi dairesine ibraz edilmesi faydalan›l›r? gerekmektedir. y›l içinde iflten mi? ayr›lan personel dahil uygulanan gelir vergisi tevkifat Birden fazla takvim y›l›nda tamamlanan imalat ifllerinde. söz konusu ürünle ilgili Mükelleflerin yukar›daki tercihi yaparken ifllemlerinin olarak istisna hükümleri uygulanmayacakt›r. bölge içinde çeflitli ifllemlere tabi 63. Gelir vergisi istisnas›ndan tecil-terkin de¤erlendirilmesi için gerekli flartlar nelerdir? kapsam›nda yararlanmak isteyen mükelleflerin Tebli¤’de yer verilen tan›ma uygun bir program›n ticari yapaca¤› bildirimler nelerdir? amaçla CD fleklinde haz›rlanmas› ve fiziki mal olarak fiilen Serbest bölgede faaliyette bulunan mükelleflerden üretim ihraç edilmesi halinde. Bu durumda. bölgeden yurtd›fl›na ihraç edilmesinde. ‹hraç edilen ürünlerin asgari geçim indirimi mahsup edilir mi? toplam FOB bedelinin üretilen ürünlerin toplam FOB ‹stisna uygulamas›nda.getirilen maddelerin. Bölgedeki iflletmelerin fason imalat yan›nda ayr›ca bölge içinde üretim ve ihracat yapmalar› durumunda Söz konusu gelir vergisi istisnas› hükümlerinden. muhtasar beyannameyle genel % 85 ihracat tutar›n›n hesaplanmas›nda dikkate hükümlere uygun hesaplanarak beyan edilecektir. 60. ‹stisna flartlar›n›n gerçekleflmemesi veya ihlali durumlar›nda tecil edilen vergilerle ilgili 62. aksi durumda istisnadan yararlan›lamayacakt›r. Tecil edilecek verginin hesaplanmas›nda bedeli baz›nda takibi gerekecektir. Birden fazla takvim y›l›nda tamamlanan uygulama nas›ld›r? imalat ifllerinde de istisnadan faydalan›labilir ‹stisna flartlar›n›n ihlal edilmesi halinde. ise Kanun’da belirtilen flartlar› tafl›y›p tafl›mad›klar›n›n tespitinde fason imalat d›fl›nda üretim yap›lan ve ihraç Aylar itibariyle tahakkuk eden gelir vergisi tutarlar›n›n edilen ürün bedelleri dikkate al›nacakt›r. mahiyetleri ve üretim/sat›fl beklentilerini dikkate alarak gerçeklefltirmelerinde fayda bulunmaktad›r. serbest bölgede fiilen istihdam edilen personele ödenen üretim faaliyetiyle birlikte baflka faaliyetleri de bulunanlar›n ücretler. al›nmayacakt›r. Paketleme ve ambalajlama amac›yla veya bölgeye getirilen mallar›n yurtd›fl›na teslimi. Serbest bölgelerde üretilen ürünlerin bir Tebli¤i” ekinde yer alan “Gelir Vergisi Tevkifat Tutarlar›na k›sm›n›n veya tamam›n›n sonraki y›llarda ‹liflkin Bildirim”in. istisnas› nedeniyle tecil edilen vergiler cezas›z olarak. istisnadan yararlan›lacak. % 85 ve üzerinde gerçekleflmesi halinde edilerek kalan tutar tecile konu olacakt›r. üretimin yap›ld›¤› ve istisnan›n uyguland›¤› y›lda stokta kalan ürünlerin.

serbest bölge ifllem formlar›. örnekleri vb. Aral›k düzenlenecek tasdik raporunun ibraz süresi ay›na ait muhtasar beyannamenin verilme süresi içinde nedir? vergi dairesine vermeleri durumunda istisna Mükellefler istisna uygulamas›na iliflkin olarak yeminli mali uygulamas›ndan yararlanabileceklerdir. üretimin konusu. tahsil edilen gecikme zamm› aç›s›ndan da 3 Seri Numaral› Serbest Bölgeler Kanunu Sirküleri uyar›nca ifllem gibi belgelerle tevsik edilmesi ve Serbest Bölge Faaliyet yap›lacakt›r. kapasite usulsüzlük cezas› tatbik edilecek. taraf›ndan söz konusu ücretlere iliflkin olarak tahsil edilmifl ‹lgili mevzuat gere¤i kamu kurumlar›na verilen bildirim olan vergi. tecil edilen vergi terkin edilecek veya tercihen vergi dairesine teslim edeceklerdir. Tecil edilen gelir vergilerinin terkini veya y›l içerisinde tamamen satan veya k›smen sat›flla % 85 ödenen vergilerin iadesi YMM raporuna flart›n› gerçeklefltiren mükellefler ise söz konusu raporlar› istinaden yap›labilir mi? faaliyetlerine son verdikleri ya da ürünü satt›klar› veya % ‹stisna flartlar›n›n sa¤land›¤›n›n. Y›l içinde faaliyetine son veren ya da üretti¤i ürünü sonraki 68.iflverenden cezas›z olarak gecikme zamm›yla birlikte tahsil Tesisat ve makineler ile demirbafl ve hizmet al›m›na edilecektir. di¤er belgeler eklenecektir. vergi dairesi taraf›ndan kendilerine red ve iade verdikleri vergi dairesine teslim edeceklerdir. kapasite raporunun al›nd›¤› tarihten önceki 67. dönemin kapand›¤› ya da faaliyetin son buldu¤u Düzenlenecek YMM Faaliyet Raporuna. Kapasite raporunun sonradan al›nd›¤› edilemeyece¤ine iliflkin. makine verilmeksizin raporun ek süre dahilinde ibraz› halinde tesisat ve sabit k›ymetlerin durumu. ancak ek süre kapasiteleri ile istihdam edilen personel hakk›ndaki verilmesi için baflvuruda bulunulmamas› nedeniyle bilgilerin tespit edilmesine yönelik oldu¤undan. ilgili vergi dairesi düzenlenen rapor ve tutanaklar. Yeminli mali müflavirler taraf›ndan olmak üzere YMM raporuna ek yap›lmak ve ayr›nt›lar› düzenlenecek faaliyet raporuna hangi belgeler YMM raporunda belirtilmek suretiyle düzenlenecek faaliyet eklenmelidir? raporunu. söz konusu raporda belirtilen iktisadi k›ymetlerin. mükellefler veya YMM’ler durumlarda. mükellefe red ve iade edilecektir. vergileri önce ödeme sonra iade dönemler için de gelir vergisi stopaj› istisnas› alma fleklinde uygulamay› tercih eden uygulamas›ndan yararlan›lmas› mümkündür. edilecektir. y›ll›k üretim ve tüketim rapor vergi dairesince kabul edilecek. günü) vergi dairesine teslimi gerekir. serbest bölge dördüncü ay›n 15. 14 100 Soruda Serbest Bölgeler . veya y›llarda yurtd›fl›na ihrac› ile asgari % 85 ihracat Di¤er kamu kurumlar›nca kendi mevzuatlar› gere¤ince flart›n›n sa¤lanmas› durumunda. üretim tarihi itibar›yla mevcut oldu¤unun. ek sürenin bitiminden raporunu gelir vergisi stopaj›na ait tutarlar›n vergi sonra ibraz edilecek YMM raporlar› ise iflleme dairesince tecil iflleminin yap›ld›¤› dönemden sonra alan konmayacakt›r mükelleflerce. iflyeri. istisna nas›l dikkate al›n›r? taraf›ndan makul mazeret bildirilmesi halinde. Daha önce ve beyanlar. 45 günü Serbest Bölge Faaliyet Tasdik Raporuna kapasite geçmemek üzere ek süre verilebilmektedir. taraf›ndan düzenlenecek faaliyet raporu ile tevsik edilmesi günü akflam›na kadar muhtasar beyannameyi verdikleri üzerine. gümrük ç›k›fl veya toplam sat›fl›n yap›ld›¤› tarihi izleyen aydan sonraki beyannameleri. Yeminli mali müflavirler taraf›ndan Tutarlar› ile ‹ade Edilecek Tutarlara ‹liflkin Bildirim”i. ilgili y›lda üretilen ürünlerin sonraki y›l iliflkin faturalar. YMM Faaliyet Raporunun süresi içerisinde ibraz 70. Tamamen veya k›smen ihraç kayd›yla mal satanlar ise ihracat›n fiilen gerçeklefltirildi¤ine iliflkin belgeler de dahil 69. mükellefçe ödenmifl olmas› durumunda red ve iade edilecektir. ‹stisnay›. Dilekçe raporunun eklenmesi. günü (y›l sonuna iliflkin olanlar Nisan faaliyet ruhsat›. Ancak. yeminli mali müflavirler 85 flart›n› gerçeklefltirdikleri ay› takip eden ikinci ay›n 15. mükelleflerin yapaca¤› bildirimler nelerdir? Bu mükellefler Tebli¤ ekinde yer alan “Gelir Vergisi Tevkifat 71. sanayi sicil belgeleri ile kapasite raporu ay›n›n 15. Buna istinaden müflavirler taraf›ndan düzenlenen faaliyet raporlar›n› en y›l içinde verilen muhtasar beyannameler üzerinden geç faaliyette bulunulan takvim y›l›n› takip eden y›l›n fiubat hesaplanan ve ödenen ücretlere iliflkin gelir vergisi tevkifat ay›n›n 15. Tasdik Raporu ekinde kapasite raporunun da verilmesi kayd›yla. günü akflam›na kadar muhtasar beyannameyi tutarlar›.

Kullan›c›lar.III. Serbest bölgelerde çal›flma esaslar› nas›ld›r? ‹fl hukuku mevzuat› aç›s›ndan. Türkiye s›n›rlar› içindeki iflyerleri için öngörülen asgari ücret ve fazla çal›flma esaslar›. Bölgede çal›flt›rma ihtiyac› duyduklar› yabanc› yönetici ve nitelikli personel için Yabanc› Personel Çal›flma Belgesi almak zorundad›r. ‹fl hukuku 72. Bölge Kurucu ve ‹flleticisi veya ‹flletici ile kullan›c›lar›n iflyerleri için de uygulan›r. bunlar›n bölgelerdeki iflyerleri ve bu iflyerlerinde çal›flanlar. serbest bölgede faaliyet gösterenler kifli ve kurumlar›n. Kullan›c›lar. 100 Soruda Serbest Bölgeler 15 . Bölge Müdürlükleri’nin gözetim ve denetiminde Türkiye Cumhuriyeti çal›flma mevzuat› hükümlerine tabi tutulurlar. Türkiye’de faaliyet gösteren di¤er kifli ve kurumlardan herhangi bir fark› bulunmamaktad›r.

16 100 Soruda Serbest Bölgeler . Sosyal güvenlik mevzuat› 73. Ancak Türkiye ile di¤er ülkeler aras›nda sosyal güvenlik konusunda yap›lan sözleflmeler varsa. Serbest bölgelerde sosyal güvenlik mevzuat› uygulan›r m›? Serbest bölgeler mevzuat› uyar›nca bölgede faaliyette bulunan kullan›c›lar ile bunlar›n yanlar›nda bir ifl akdine göre çal›flan iflçiler hakk›nda yabanc› uyruklular da dahil olmak üzere. bu sözleflme hükümleri de tatbik olunur. Türkiye Cumhuriyeti Sosyal Güvenlik Mevzuat› hükümleri uygulan›r. IV.

Bu mükelleflerin de Vergi Usul Kanunu 78. nas›ld›r? Serbest bölgede faaliyet gösteren söz konusu mükellefler. ayr› ayr› tespit edebilecek birimleriyle yap›lan flekilde kay›tlar›n› tutmalar› ifllemlerinde uygulama gerekmektedir. Serbest bölgede faaliyet veya baflka bir yabanc› para birimiyle gösteren firmalar Vergi Usul yap›lan ifllemlerini. defter olmayan faaliyetlerin birlikte kay›tlar›n› Türk para birimi d›fl›nda yap›lmas› durumunda (Türkiye Cumhuriyet Merkez muhasebe kay›tlar› nas›l Bankas›’nca. Verginin zorunlulu¤u bulunmaktad›r. Bu mükelleflerin. zorunlulu¤u var m›d›r? Beyannamedeki tutarlar›n ise Serbest bölgelerde faaliyet gösteren beyannamenin verilmesi gereken ay›n mükelleflerin. Söz konusu mükelleflerin hükümleri çerçevesinde defter vergi matrahlar›n›n tespiti ile tutmalar› ve belge kay›t düzenine iliflkin beyanlar› nas›l yap›l›r? hükümlere uymalar› zorunludur. kuru günlük olarak tutulmal›d›r? belirlenen) herhangi bir yabanc› para ‹stisnadan yararlanacak kazanc›n birimi ile yapabilmeleri mümkündür. Vergi usul kanunu 74. ödenmesi.V. serbest 80. tespiti aç›s›ndan. s›n›rlar› içerisinde faaliyette bulunan flubeleri hariç olmak üzere. para cinsinden defter tutulabilir mi? 79. Muhasebe Sistemi ilk gününün kuruyla Türk paras›na Uygulama Genel Tebli¤lerine ve Tek çevrilmek suretiyle TL cinsinden Düzen Hesap Plan›’na uyma gösterilmesi gerekmektedir. ifllemin gerçekleflti¤i Kanunu hükümlerine tabi günün Türkiye Cumhuriyet Merkez midir? Bankas› döviz al›fl kuruyla ilgili para Serbest bölgede faaliyet gösteren birimine çevirmek suretiyle ifllem tesis firmalar da Vergi Usul Kanunu edeceklerdir. Yabanc› para birimi kapsam›nda de¤erlendirilmeyecek olan cinsinden defter tutan faaliyetlerinden elde ettikleri mükelleflerin. Türk para birimiyle 100 Soruda Serbest Bölgeler 17 . iktisadi iflletmeye dahil k›ymetlerin de¤erleri ile vergi 75. Yabanc› para cinsinden Tam mükellefiyete tabi gelir veya defter tutma uygulamas›ndan kurumlar vergisi mükelleflerinin vazgeçilmesi mümkün müdür? serbest bölgede faaliyette bulunan Defter kay›tlar›na esas al›nan yabanc› flubeleri ile serbest bölgede faaliyette para biriminden ilk kay›t yap›lan hesap bulunan gerçek veya tüzel kiflilerin dönemi dahil beflinci hesap döneminin serbest bölge d›fl›nda ancak Türkiye sonuna kadar dönülemez. Serbest bölgelerde yabanc› al›nmaktad›r. ‹stisna kapsam›nda olan bölgede faaliyet gösteren gerçek veya ve istisna kapsam›nda tüzel kiflilerden isteyenlerin. hükümlerine tabidirler. mükelleflerin istisna kapsam›na giren faaliyetleri ile istisna 77. farkl› para kazançlar›n›. mahsubu ve iadesi ifllemlerinde de Türk para birimi esas 76. Serbest bölgelerde tek matrahlar› kay›t yap›lan para birimine düzen hesap plan›na uyma göre tespit edilmektedir.

aç›s›ndan söz konusu bildirimler. merkez ve flube bilgileri birlefltirilerek verilecektir. Ba-Bs gösteren mükelleflerin yurtiçinde faaliyet gösteren di¤er bildirimi verme yükümlülü¤ü bulunmaktad›r. Serbest bölgede faaliyet gösteren mükelleflerin Ba-Bs bildirimi verme mükellefler vergi incelemesine tabi midir? yükümlülü¤ü var m›d›r? Vergi incelemeleri aç›s›ndan serbest bölgelerde faaliyet Serbest bölgelerde faaliyet gösteren mükelleflerin. Serbest bölgede faaliyet gösteren 82. bildirim formlar›nda merkez bilgilerini dikkate almaks›z›n yaln›zca serbest bölgede faaliyette bulunan flubelerinin mal ve/veya hizmet al›fl/sat›fllar›n› bildireceklerdir. fiubeler mükelleflerden herhangi bir fark› bulunmamaktad›r. münhas›ran serbest bölgede flubesi veya temsilcili¤i bulunan mükellefler. Ancak kanuni ve ifl merkezi yurtd›fl›nda olup. 81. bu mükelleflerin kanuni merkezleri taraf›ndan. 18 100 Soruda Serbest Bölgeler .

yerleflik firmalar›n serbest bölge içinde bilfiil verdikleri hizmetlerin KDV den “100 Soruda Serbest Bölgeler” konulu müstesna oldu¤u belirtilmifltir. Türkiye’den serbest bölgeye sat›lan mallar ihracat rejimine tabi olup. bölgede faaliyet gösteren kurumlara Türkiye’de yerleflik firmalarca verilen 84. Türkiye’ye. 60 yönündedir. çal›flmam›z›n haz›rland›¤› tarih (›) maddesine göre serbest bölgelerde itibariyle sözü geçen sirküler verilen hizmetler katma de¤er yay›nlanmam›flt›r. serbest Kanunu uyar›nca KDV’den istisnad›r. vergisinden müstesnad›r. flu ana kadar mukteza baz›nda istisnas›ndan yararlan›lmas› konu ile ilgili görüfl vermifl olup. Türkiye’de ya da yurt d›fl›nda belirtilmifltir. vergisi karfl›s›ndaki durumu nedir? “100 Soruda Serbest Bölgeler” konulu Katma De¤er Vergisi Kanunu’nun 17/4. Numaral› Katma De¤er Vergisi Sirküleri tasla¤›nda bu konuya aç›kl›k getirilmifl Mevcut durumda Maliye Bakanl›¤›nca ve hizmet ifa edenin serbest bölgede haz›rlanan 60 Numaral› Katma De¤er faaliyette bulunma ruhsat›n›n olup Vergisi Sirküleri tasla¤›nda konu ile olmamas›n›n bu istisnan›n ilgili düzenleme yap›lm›fl olup. çal›flmam›z›n haz›rland›¤› tarih itibariyle sözü geçen sirküler Yap›lan düzenlemede. yurt d›fl›nda yerleflik firmalar›n bilfiil serbest bölge içinde sunduklar› temizlik. farkl› bölgede faydalan›lmas› gerekti¤i yaklafl›mlar›n oldu¤u görülse de.VI. onar›m ve 100 Soruda Serbest Bölgeler 19 . serbest mallar›n KDV karfl›s›ndaki bölgeden yurtd›fl›na giden mallar için durumu nedir? serbest bölgede verilen gümrük Serbest bölge hükümlerinin müflavirli¤i hizmetlerinin KDV den uyguland›¤› mallar›n teslimi katma istisna oldu¤u. Katma De¤er Vergisi Kanunu 83. Türkiye’den serbest montaj vb. hizmetler ile bir serbest bölgelere yap›lan mal bölgeden di¤er bir serbest bölgeye teslimlerinin KDV karfl›s›ndaki verilen hizmetlerin KDV den istisna durumu nedir? oldu¤u hüküm alt›na al›nm›flt›r. KDV Söz konusu Sirküler tasla¤›nda. serbest bölge faaliyet istisnan›n uygulanabilmesi için ruhsat›na sahip olmas› zorunlu hizmetin serbest bölgede faaliyet mudur? gösterenlere fiilen serbest bölgede Konu ile ilgili ‹darenin flu ana kadar verilmifl olmas› ve hizmetten serbest vermifl oldu¤u muktezalarda. için hizmet verenlerin de muktezalardaki ortak asgari flartlar. Serbest bölgelerde faaliyet serbest bölgelere gönderilen mallara gösteren firmalara Türkiye’de iliflkin verilen gümrük müflavirli¤i yerleflik firmalarca verilen hizmetlerinin ise KDV ye tabi oldu¤u hizmetlerin katma de¤er belirtilmifltir. makine bak›m. Türkiye’den serbest bölgeye veya serbest bölgeden di¤er 85. Serbest bölge gümrük müflavirli¤i hizmetleri hakk›nda hükümlerinin uyguland›¤› da aç›klama yap›lm›fl olup. Hizmete iliflkin KDV ‹dare. 86. serbest bölgeden de¤er vergisinden istisnad›r. serbest uygulanmas›na engel teflkil etmeyece¤i bölgede. Türkiye’de veya yay›nlanmam›flt›r.

Serbest bölgedeki müflteriler için yap›lan suretiyle verilen fason hizmetler istisna kapsam›nda fason hizmetlerin katma de¤er vergisi de¤erlendirilecektir. karfl›s›ndaki durumu nedir? Serbest bölgedeki müflteriler için yap›lacak fason hizmetler 88. tutularak/ifllemlerden geçirilerek tasarruf veya mülkiyet münhas›ran serbest bölgede faaliyet gösteren ve hakk› sahibine iade edilmesini ifade etmektedir. Bu istisna uygulamas›nda mükelleflerin KDV mükellefiyeti tesis fason hizmet. Buna göre dolay›s›yla ifllemleri katma de¤er vergisinden istisna olan serbest bölgeden gönderilen ana madde ve malzemelerin. iflletmelerin katma de¤er vergisi aç›s›ndan mükellefiyet yurtiçinde bulunan iflletmelerde çeflitli ifllemlere tabi kayd›n›n tesis edilmesine gerek yoktur. 87. Serbest bölgede faaliyette bulunan ihracat istisnas› kapsam›ndad›r. tutulduktan sonra yeniden serbest bölgeye gönderilmesi 20 100 Soruda Serbest Bölgeler . bir mal›n mülkiyet ve tasarruf hakk›n›n ettirmesine gerek var m›d›r? devral›nmaks›z›n ücreti karfl›l›¤› belirli ifllemlere tabi 93 Seri Numaral› KDV Genel Tebli¤i hükümleri uyar›nca.

Baflka bir deyiflle. ticaret rejimine tabidir. maddesinin 2 numaral› f›kras›na göre tecil terkin uygulamas› kapsam›nda ifllem yap›labilmesi mümkündür. 100 Soruda Serbest Bölgeler 21 . numaral› f›kras›nda. Teslim konusu mal›n Türkiye 92. ÖTV’ye tabi mallar›n 91. Serbest bölgelere yap›lan ihraç kay›tl› teslimlerde ÖTV tecil terkin müessesesi uygulanabilir mi? Serbest bölgeye yap›lan teslimler ÖTV Kanunu uyar›nca ihracat olarak de¤erlendirilmedi¤inden. d›fl gerekti¤i hükme ba¤lanm›flt›r. Kanun’a ekli Genel olarak bu mallar›. ÖTV uygulamas› var m›d›r? Serbest bölgeler ile Türkiye’nin di¤er flartlar›n›n birlikte gerçekleflmesi yerleri aras›nda yap›lan ticaret. maddesinin 1 uyguland›¤› mallar ÖTV’den istisnad›r. Serbest bölge hükümlerinin yurtiçinden serbest bölgelere uyguland›¤› mallar›n ÖTV tesliminde ÖTV istisnas› karfl›s›ndaki durumu nedir? uygulanabilir mi? Serbest bölge hükümlerinin ÖTV Kanunu’nun 5. yurtd›fl›ndan listelerdeki mallar›n ihracat serbest bölgeye getirilen mallar ve teslimlerinde ÖTV istisnas› serbest bölge içerisinde veya bir uygulanabilmesi için: serbest bölgeden di¤er bir serbest bölgeye teslim edilen mallar olarak Teslimin yurtd›fl›ndaki müflteriye de¤erlendirebilmek mümkündür. 90. ÖTV Kanunu’nun 8/2. ihracatç›lar taraf›ndan serbest bölgeye teslim edilecek mallar›n ÖTV mükelleflerinden sat›n al›nmas› durumunda. serbest bölgeden Türkiye’ye Bu hüküm gere¤ince. Özel Tüketim Vergisi Kanunu 89. ihracat istisnas› uygulanmayacakt›r. ÖTV’ye tabidir. Özel Tüketim Vergisi Kanunu’nun 8. yurtiçinden sat›lan mallar genel anlamda ithalat serbest bölgelere yap›lan teslimlerde rejimi kapsam›nda olup. Öte yandan serbest bölgede faaliyet gösteren ihracatç›ya ihraç kay›tl› teslim edilen mallar›n serbest bölgeden yurtd›fl› edilmesi durumunda.VII. maddesi kapsam›nda tecil terkin uygulamas› yap›lamayacakt›r. Serbest bölgelerden yurtiçi Cumhuriyeti Gümrük Bölgesinden firmalara mal teslimlerinde ç›km›fl olmas›. yap›lmas›.

pratikte ilgili mevzuat kapsam›nda sa¤lanan destek unsurlar›n›n birço¤undan halihaz›rda serbest bölgelerde yararlan›l›yor olmas› sebebiyle. Prensip olarak teflvik mevzuat›n›n serbest bölgelerde uygulanamayaca¤›na dair herhangi bir düzenleme bulunmamakla birlikte. Teflvik mevzuat› 93. özellikle Ar-Ge faaliyetlerine tan›nan baz› destek unsurlar›ndan faydalanmaktad›r. Serbest bölgelerde teflvik mevzuat› uygulan›r m›? 3218 say›l› Serbest Bölgeler Kanunu’nun 6. 22 100 Soruda Serbest Bölgeler . maddesinin son f›kras› uyar›nca. serbest bölgede faaliyet gösteren kurumlar›n. VIII. yat›r›mlar›n› genellikle teflvik belgesine ba¤lamad›klar› görülmektedir. Öte yandan serbest bölgede faaliyet gösteren birçok kurum. iflleticiler ve kullan›c›lar yat›r›m ve üretim safhalar›nda Bakanlar Kurulunca belirlenecek vergi d›fl› teflviklerden yararland›r›labilmektedir.

IX. Söz konusu damga vergisi ve harç istisnas›n›n uygulanmas›nda. Avrupa Birli¤i’ne tam üyeli¤in gerçekleflti¤i tarihi içeren y›l›n vergilendirme döneminin sonuna kadar. bu bölgelerde gerçeklefltirdikleri faaliyetler ile ilgili olmak kayd›yla yapt›¤› ifllemler harçtan. 95. Serbest bölgelerde damga vergisi ve harç istisnas› uygulanabilir mi? Serbest bölgelerde faaliyette bulunan mükelleflerin. Avrupa Birli¤i’ne tam üyeli¤in gerçekleflti¤i tarihi içeren y›l›n vergilendirme döneminin sonuna kadar. Serbest bölgede istihdam edilen personele ödenen ücretler üzerinden damga vergisi hesaplan›r m›? Serbest Bölgeler Kanunu kapsam›nda serbest bölge s›n›rlar› içerisinde faaliyet gösteren firmalar›n. Damga vergisi ve harçlar 94. faaliyet ruhsat›n›n türü ile faaliyet ruhsat›n›n al›nd›¤› tarihin bir etkisi bulunmamaktad›r. 100 Soruda Serbest Bölgeler 23 . bu ifllemlere iliflkin düzenlenen k⤛tlar damga vergisinden müstesnad›r. münhas›ran serbest bölgelerdeki faaliyetleriyle ilgili olarak istihdam ettikleri personele ödenen ücretlere iliflkin düzenlenen k⤛tlar damga vergisinden istisnad›r.

Serbest bölgede faaliyet gösteren firmalar ad›na kay›tl› tafl›tlara iliflkin MTV ödeme yükümlülü¤ü var m›d›r? Karayollar› Trafik Kanunu’na göre trafik flube veya bürolar›na kay›t ve tescil edilmifl bulunan motorlu kara tafl›tlar›. 24 100 Soruda Serbest Bölgeler . Motorlu Tafl›tlar Vergisi Kanunu 96. motorlu tafl›tlar vergisine (MTV) tabidir. Bu konuda serbest bölgelere iliflkin herhangi bir istisna veya muafiyet uygulamas› bulunmamaktad›r. X.

Serbest bölgelerde banka ve sigorta muameleleri vergisi istisnas› uygulan›r m›? Serbest bölgelerde faaliyet gösteren banka flubelerinin yapt›¤› ifllemler dolay›s›yla lehe ald›¤› paralar genel düzenlemeler çerçevesinde banka ve sigorta muameleleri vergisine tabidir.XI. Gider Vergileri Kanunu (BSMV) 97. 100 Soruda Serbest Bölgeler 25 .

serbest bölgelerde bulunan bina ve arazilerin emlak vergisinden muaf tutulmas›na dair bir hükme yer verilmedi¤inden. serbest bölgede faaliyet gösterenlere ait bina. 26 100 Soruda Serbest Bölgeler . Serbest bölgede faaliyet veren firmalara ait bina. arazi ve arsalar için emlak vergisi ödeme yükümlülü¤ü var m›d›r? Emlak Vergisi Kanunu’nda gerek bina vergisi ve gerekse de arazi vergisi ile ilgili muafiyetlerin belirlendi¤i maddelerde. XII. Emlak Vergisi Kanunu 98. arazi ve arsalar için emlak vergisi yükümlülü¤ü bulunmaktad›r.

100 Soruda Serbest Bölgeler 27 .XIII. Türkiye’de faaliyet gösteren di¤er kifli ve kurumlardan herhangi bir fark› bulunmamaktad›r. Serbest bölgede faaliyet gösterenler. serbest bölgede faaliyet gösteren kifli ve kurumlar›n. Amme Alacaklar›n›n Tahsil Usulü Hakk›nda Kanun hükümlerine tabi midir? 6183 say›l› Kanun’un uygulanmas› aç›s›ndan. 6183 say›l› Amme Alacaklar›n›n Tahsil Usulü Hakk›nda Kanun 99.

XIV. 28 100 Soruda Serbest Bölgeler . serbest bölgede faaliyet gösteren kifli ve kurumlar›n. Serbest bölgede faaliyet gösterenler kurumlar›n 6111 Say›l› Kanun hükümlerinden faydalanabilmesi mümkün müdür? 6111 say›l› “Baz› Alacaklar›n Yeniden Yap›land›r›lmas› ile Sosyal Sigortalar ve Genel Sa¤l›k Sigortas› Kanunu ve Di¤er Baz› Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde De¤ifliklik Yap›lmas› Hakk›nda Kanun” uygulamas› aç›s›ndan. 6111 say›l› Baz› Alacaklar›n Yeniden Yap›land›r›lmas› Hakk›nda Kanun 100. Türkiye’de faaliyet gösteren di¤er kifli ve kurumlardan herhangi bir fark› bulunmamaktad›r.

lütfen www. her biri ayr› birer tüzel kiflili¤e sahip Ernst & Young Global Limited’e üye firmalardan oluflan global bir organizasyon olup tüm hizmetlerini bu üye firmalar taraf›ndan sunmaktad›r.000 çal›flan›m›z.com/tr www. kurumsal finansman ve dan›flmanl›k hizmetlerinde bir dünya lideridir. Not: “100 Soruda Serbest Bölgeler” konulu çal›flmam›z serbest bölgeler ve bölgede faaliyet gösteren mükellefler aç›s›ndan vergi uygulamalar› ile ilgili genel bir bilgi vermek amac›yla ve 8 Mart 2011 tarihi itibar›yla yürürlükte bulunan mevzuat›n ilgili hükümleri dikkate al›narak Ernst & Young uzmanlar› taraf›ndan haz›rlanm›flt›r. Ernst & Young’›n sundu¤u vergi hizmetleri ‹flleriniz gerçek potansiyellerine güçlü temeller üzerinde yap›land›r›larak ve sürdürülebilir bir flekilde gelifltirilerek ulaflabilir.ey.Ernst & Young Assurance | Tax | Transactions | Advisory Ernst & Young Hakk›nda Ernst & Young. Ernst & Young.com/tr adresini ziyaret ediniz.com © Ernst & Young 2011 Tüm Haklar› Sakl›d›r. www. Ernst & Young olarak vergi yükümlülüklerinizi sorumlu ve zaman›nda yerine getirmenizin önemli bir fark ortaya ç›karaca¤›n› düflünüyoruz. Bu çal›flmada yer alan bilgi ve aç›klamalardan dolay› Ernst & Young ve/veya Kuzey Yeminli Mali Müflavirlik A. 100 Soruda Serbest Bölgeler .000 vergi çal›flanlar›m›z nerede olursan›z olun ve vergi ihtiyaçlar›n›z ne olursa olsun kaliteli hizmet anlay›fl›m›za duydu¤umuz tereddütsüz ba¤l›l›k temelinde sizlere teknik bilgi. vergi.fi. Dünya genelinde toplam 141. Daha fazla bilgi için.vergidegundem. denetim. Bu nedenle 135’ten fazla ülkedeki 25. ifl tecrübesi ve tutarl› metodolojiler sunmaktad›r.’ye hiçbir suretle sorumluluk iddias›nda bulunulamaz. ortak de¤erlerimizi ve kaliteyi ön planda tutan kararl› tutumumuzu hep birlikte paylaflmaktad›r. Ernst & Young’›n fark› buradad›r. herhangi bir konuda uygulama yap›lmadan önce konunun uzmanlar›ndan profesyonel yard›m al›nmas›n› tavsiye ederiz.ey. ‹lgili mevzuat›n s›k de¤ifltirilen ve farkl› anlay›fllarla yorumlanabilen yap›s› nedeniyle.