You are on page 1of 4

Historia

Energia wiatrowa była najwcześniej, obok spalania drewna, eksploatowaną przez człowieka energią odnawialną.

Pierwsze wiatraki były wykorzystywane przez ludzi do mielenia ziarna, oraz pompowania wody. Pierwszy opis użycia

wiatraków do pompowania wody powstał około 400 r. p.n.e. w Indiach. W Chinach oraz krajach basenu Morza

Śródziemnego wiatraki pojawiły się na początku naszej ery. Stosowano je głównie do przepompowywania wody

(nawadnianie i osuszanie pół) oraz mielenia zboża. W VIII wieku w całej Europie pojawiły się wiatraki, w których

wykorzystywano cztery skrzydła. Specjalistami w budowie tego typu wiatraków byli Holendrzy. Pod koniec XIX wieku

rozwój maszyny parowej spowodował wyparcie napędu wiatrowego z wielu dziedzin życia gospodarczego.

Najstarszym typem wiatraka występującym na ziemiach polskich jest wiatrak kozłowy, czyli "koźlak". Występowały one

już w pierwszej połowie XIV wieku na Kujawach i w Wielkopolsce, natomiast rozpowszechnienie ich stosowania przypada

na wiek XV. Koźlaki dotrwały bez zmian konstrukcyjnych do XX wieku i stanowiły najliczniejszą grupę wiatraków. Ich

cechą charakterystyczną jest to, że cały budynek wiatraka wraz ze skrzydłami jest obracalny wokół pionowego,

drewnianego słupa tzw. sztembra. Sztember podparty jest najczęściej czterema zastrzałami, a jego dolne zakończenie

tkwi w dwóch krzyżujących się podwalinach. Tak skonstruowane podparcie budynku wiatraka nosi nazwę kozła. Ściany

wiatraka posiadają konstrukcję szkieletową drewnianą i są ścianami wiszącymi zawieszonymi na koźle za pośrednictwem

odpowiednich belek o bardzo dużych przekrojach poprzecznych ("mącznica" i "pojazdy"). Z tylnej (przeciwnej skrzydłom)

ściany wiatraka wystawał specjalny dyszel współpracujący z kołowrotem, za pomocą którego następowało nastawianie

budynku skrzydłami do kierunku wiatru.

W wieku XVII zostaje wprowadzony w Europie nowy typ wiatraka o bryle zasadniczo nieruchomej, z obracalną tylko

bryłą dachu o podstawie kołowej obracającą się na łożysku posadowionym na oczepie wieńczącym ściany u góry.

Zdolność obrotu "czapy" dachu o 360 stopni pozwalała na ustawianie powierzchni skrzydeł prostopadle do kierunku

wiatru. Pozostała część budynku, założona na rzucie ośmioboku (holendry drewniane) lub koła (holendry murowane),

nie zmieniała nigdy swego położenia. Ojczyzną wiatraków holenderskich, jak sama nazwa wskazuje, jest Holandia.

Wiatraki holenderskie przyjęły się głównie na zachodnich i północnych rubieżach Polski począwszy od XVIII wieku, ale

nigdy nie wyparły starszego typu wiatraków, czyli koźlaków.

1

który służył mu do oświetlania jego szkoły. Jak na owe czasy turbina Brush'a była imponująca: wirnik miał średnicę 17 metrów i składał się ze 144 łopat zrobionych z drzewa cedrowego. Prąd przez nie wytwarzany służył do produkcji wodoru. z Edison General Electric Company tworząc General Electric (GE). Pęczniew. Pracowała ona przez 20 lat. Zabytkowe wiatraki. Brush zbudował pierwszą samoczynnie działającą siłownie wiatrową produkującą energię elektryczną. Moc jak na rozmiary urządzenia nie była imponująca . z którego otrzymywał wodór. Pierwsze elektrownie wiatrowe: a) pierwsza siłownia wiatrowa produkująca energię elektryczną zbudowana przez Charles'a F. Brush'a b) elektrownie wiatrowe la Cour'a. z prawej wiatrak typu "holender" (Muzeum Kultury Ludowej w Osieku nad Notecią). Był on jednym z pionierów amerykańskiego przemysłu elektrotechnicznego.12 kW. ładując akumulatory znajdujące się w piwnicy jego posiadłości. W czasie zimy 1887-88 Charles F. głównie za sprawą wolnoobrotowego. powiat Poddębice. połączyła się w 1892 r. wielołopatowego wirnika. stan na rok 2000). że znacznie wydajniejsze dla generatorów elektrycznych są wirniki o kilku łopatach. który dzisiaj jest jednym z największych koncernów na świecie. Energię elektryczną uzyskaną z siłowni wiatrowych wykorzystywał on do procesu elektrolizy. gm. Dopiero kilka lat później Poul la Cour (1846-1908) odkrył. Z lewej wiatrak typu "Koźlak" (Brodnia. Jego firma Brush Electric. 2 .

5 MW. 3 . 2MW i więcej. które mogły produkować energię na skalę przemysłową po cenach możliwych do zaakceptowania. mocy 600 kW. hamulce aerodynamiczne oraz regulację mocy poprzez zmianę kąta natarcia łopat. 1MW. generator asynchroniczny. standardów przemysłowych. Średnica wirnika do 15 metrów. 30 metrów. W latach sześćdziesiątych budową elektrowni wiatrowych zajmowali się głównie pasjonaci. 1. Powstają w poszukiwanie rozwiązań seryjne siłownie wiatrowe. brak Początki tworzenia masowa siłowni o siłownie o mocy 850kW. której założenia techniczne do dziś są uważane za nowoczesne .siłownia o mocy 200 kW posiadała trójpłatowy wirnik zwrócony przodem do wiatru (up-wind). wysokość wieży . 1955-1985 1985-1989 1989-1994 1994-2002 Średnica wirnika Średnica wirnika ponad 50 metrów. jeden z pierwszych studentów la Cour'a. międzynarodowych standardów. Pierwsza elektrownia wiatrowa zbudowana według współczesnych założeń konstrukcyjnych.Inżynier Johannes Juul. Pierwsze metrów. Dominowały konstrukcje o mocy do 15 kW.5MW. Średnica wirnika osiąga do od 30 do 50 Przyspieszenie rozwoju małe domowe siłownie. Produkcja krótkim okresie czasu kolejno problemów teoretycznych. W 1957 roku zbudował na wybrzeżu Gedser w Danii elektrownię wiatrową. Kolejne lata to zmaganie się z problemami technicznymi (konstrukcja generatora. technologicznego. Wreszcie w latach dziewięćdziesiątych pojawiły się urządzenia. mechanizm ustawiania kierunku.124 metry). Moce współczesnych wiatraków sięgają kilku megawatów (największa siłownia: Enercon E-112 4. został w 1950 roku pierwszym konstruktorem siłowni wiatrowej z generatorem prądu przemiennego. dobór odpowiednich materiałów) oraz ekonomicznymi (pierwsze konstrukcje były całkowicie nieekonomiczne). Przemysł zainteresował się elektrowniami wiatrowymi na początku lat osiemdziesiątych. wytrzymałości mechanicznej. z trójłopatowym wirnikiem. Z inicjatywy duńskich zakładów energetycznych zdecydowano się na opracowanie konstrukcji o mocy 660 kW.

4 .Umowne etapy rozwoju współczesnych elektrowni wiatrowych (za kryterium rozwoju przyjęto wielkość wirnika i generatora).