˜ÀÚ±ø¬ıÀ√¬ı˛ ˜ÀÚ¬ı˛ fl¡Ô±

ά±. Œ¸Ãø˜S Œ‚±¯∏

1
˜ÀÚ±ø¬ıÀ√¬ı˛ ˜ÀÚ¬ı˛ fl¡Ô±

ά±. Œ¸Ãø˜S Œ‚±¯∏

øˆ¬ øfl¡ ¬Û± ¬ı ø˘ ˙± ¸«

2 3
õ∂Ô˜ õ∂fl¡±˙  . 2015
fl¡ø¬Û¬ı˛±˝◊√Ȭ  . Œ˘‡fl¡ ά◊»¸·«
õ∂26√√  . ά±. ˙Ǭı˛ ¬ı˛±Î¬◊Ó¬ ’±˜±¬ı˛ Ê√œ¬ıÀÚ¬ı˛ õ∂Ô˜ ˜ÀÚ±ø¬ı√ ¿‰¬¬ı˛À̯∏≈ ˜±Àfl¡
’˘Ç¬ı˛Ì√  . ά±. ά◊√œ5 Ó¬±˘≈fl¡√±¬ı˛
’鬬ı˛ ø¬ıÚ…±¸  . øˆ¬øfl¡ fl¡ø˜Î¬◊øÚÀfl¡˙Ú ’…±`¬ ’…±À¸±ø¸À˚˛È¬¸

˜ÀÚ±ø¬ıÀ√¬ı˛ ˜ÀÚ¬ı˛ fl¡Ô±
Monobider Moner Katha
by
Dr. Soumitra Ghosh

õ∂fl¡±˙fl¡  . øˆ¬øfl¡ ¬Û±¬ıø˘˙±¸«
¸¬ı˛¶§Ó¬œ ’…±¬Û±È«¬À˜KI◊, ø‰¬˘±¬ı˛±˚˛ Ú·¬ı˛, ˆ¬±„√√±·Î¬ˇ, &˚˛±˝√√±øȬ- 5
”√¬ı˛ˆ¬±¯∏ñ 0361 2451586, 94350 10632, ˝◊√-Œ˜˘ vcaghy99@gmail.com
www.byatikramgroup.com
ø¬ıøÚ˜˚˛
150 Ȭ±fl¡±

Printed at Vicky Communication & Associates
Vivekananda Path, H. No. 19, G.S. Road, Ulubari, Guwahati 781 007
Ph : 0361 2733255, +91 7399002444

ISBN : 978-93-80382-89-0

4 5
fl¡œ ø˘À‡øÂ√
ά±Mê√±¬ı˛ ˝√√À˚˛ ˙¬ı˛œ¬ı˛ ŒÔÀfl¡ ˜ÚÀfl¡˝◊√ Œ¬ıø˙ ˆ¬±À˘± ˘±·ÀÓ¬± ’±˜±¬ı˛º ˜±Ú≈À¯∏¬ı˛ ‰¬ø¬ı˛ÀS¬ı˛,
˜ÀÚ¬ı˛ ¤Ó¬ ¬ı˛+¬Ûº ˜±Úø¸fl¡ ø‰¬øfl¡»¸fl¡ ˝√√›˚˛±¬ı˛ Ù¬À˘ Œ¬ı˛±·œ¬ı˛± Ó¬±À√¬ı˛ ˜ÚÀfl¡ ’±˜±¬ı˛
¸±˜ÀÚ Œ˜À˘ ø√Ó¬º Œ¬ı˛±Ê√ Ó¬±À√¬ı˛ ˜ÀÚ¬ı˛ fl¡Ô± qÀÚ ’±¬ı˛ øfl¡Â≈√ ’Ú≈˜±Ú fl¡À¬ı˛ Œ¬ı˛±Ê√Ú±˜‰¬±¬ı˛
˜ÀÓ¬± øfl¡Â≈√ ‚Ȭڱ ø˘À‡ Œ¬ı˛À‡øÂ√˘±˜º øfl¡Â≈√ ¶ú‘øÓ¬ ŒÔÀfl¡ ˝√√±ø¬ı˛À˚˛ Œ·ÀÂ√, øfl¡Â≈√ Γ¬±˝◊√ fl¡¬ı˛±
fl¡±·ÀÊ√¬ı˛ ˜±ÀÁ¡ ά◊˝◊√À¬Û±fl¡±¬ı˛ Œ‡±¬ı˛±fl¡ ˝√√À˚˛ÀÂ√º
øfl¡Â≈√ ˝√√±ø¬ı˛À˚˛ Œ·À˘ ¬Û≈ø˘˙Àfl¡ ¤Ù¬’±˝◊√’±¬ı˛ fl¡¬ı˛ÀÓ¬ ˝√√˚˛ øfl¡c ¶ú‘øÓ¬ ŒÔÀfl¡ ˝√√±¬ı˛±À˘∑
Ó¬±˝◊√ñ ’±À¬ı˛± ¸¬ı ˝√√±ø¬ı˛À˚˛ ˚±›˚˛±¬ı˛ ’±À· ø˘À‡ ŒÙ¬˘˘±˜º ¸øÓ¬… ¬ı˘øÂ√ ¬Û±Í¬fl¡Àfl¡
¸c©Ü fl¡¬ı˛±¬ı˛ ŒÔÀfl¡› øÚÀÊ√¬ı˛ ˜ÚÀfl¡ ¸c©Ü fl¡¬ı˛±È¬±˝◊√ Œ¬ı±Ò˝√√˚˛ ’±˜±¬ı˛ õ∂Ô˜ ά◊ÀV˙…º
¸¬ı±¬ı˛ ˜ÀÚ¬ı˛ fl¡Ô± qÚÀÓ¬ qÚÀÓ¬ øÚÀÊ√¬ı˛ ˜ÀÚ¬ı˛ ’±À¬ıø·fl¡ õ∂øÓ¬øSê˚˛±&À˘± Ê√˜ÀÓ¬
Ô±Àfl¡º ˜ÀÚ±ø¬ıÀ√¬ı˛ ’±À¬ı· õ∂fl¡±˙ ˝√√›˚˛±¬ı˛ ŒÓ¬± ¬ı˛±ô¶± ŒÚ˝◊√º ˝√√˚˛ ˝√√Ê√˜ fl¡¬ı˛ÀÓ¬ ˝√√À¬ı Ó¬± Ú±
˝√√À˘ ¬¬ı√˝√Ê√˜ ˝√√À˘˝◊√ ’Ú… ¬ı˛+À¬Û ¬ı…¬ı˝√√±À¬ı˛ õ∂fl¡±˙ ¬Û±À¬ıº
Œ¸˝◊√ ¸≈À˚±· Ú± ø√À˚˛ Œ√ø¬ı˛ ˝√√À˘› õ∂fl¡±˙ fl¡À¬ı˛ ŒÙ¬˘˘±˜º ‚Ȭڱ&À˘± ¸øÓ¬…, øfl¡Â≈√Ȭ±
fl¡äÚ± › ’Ú≈ˆ¬”øÓ¬ Œ˜˙±ÀÚ±º Ó¬À¬ı Ú±˜ ¶ö±Ú fl¡±˘ ¬Û±S ¬Û±˘È¬±ÀÚ± ˝√√À˚˛ÀÂ√º ˚ø√ Œfl¡±ÀÚ±
¬Û±Í¬fl¡ øÚÀÊ√¬ı˛ ¸Àe ¸±‘√˙… ‡“≈ÀÊ√ ¬Û±Ú Ó¬À¬ı ’±(˚« ˝√√À¬ıÚ Ú±º øfl¡c ’±˜±¬ı˛ ά◊ÀV˙…
‚Ȭڱ&À˘± ¸±˜ø¢∂fl¡ˆ¬±À¬ı Œ√‡±, ¬ı…øMê√·Ó¬ˆ¬±À¬ı Ú˚˛º
˚ø√ fl¡±À¬ı˛± ˆ¬±À˘± ˘±À· Ó¬±˝√√À˘ Œ¸È¬± ˝√√À¬ı ’±˜±¬ı˛ ά◊¬Ûø¬ı˛ ¬Û±›Ú±º
’±˜±¬ı˛ ¤˝◊√ ø˝√√øÊ√ø¬ıøÊ√ Œ˘‡±¬ı˛ ¬Û±·˘±ø˜Àfl¡ õ∂|˚˛ Œ√›˚˛±¬ı˛ Ê√Ú… ’±˜±¬ı˛ ¸˝√√Òø˜«Ìœ
¬Û”øÌ«˜±¬ı˛ õ∂øÓ¬ ø‰¬¬ı˛fl‘¡Ó¬:º
¤˝◊√ fl¡±Ê√Ȭ±Àfl¡ ¸•Û”Ì« ’±fl¡±¬ı˛ ø√ÀÓ¬ ˚ÀÔ©Ü ¸˝√√À˚±ø·Ó¬± fl¡À¬ı˛ÀÂ√ ’±˜±¬ı˛ ¬ıg≈ õ∂̬ı ›
Œ¸Ã¬ı˛ˆ¬ Œ¸Ú, Ó¬±À√¬ı˛ õ∂øÓ¬ ’±ø˜ fl‘¡Ó¬:º ’±˜±¬ı˛ ˝◊√À26√ øÂ√˘, ¤˝◊√ ¬ı˝◊√À˚˛¬ı˛ õ∂26√√ ’“±fl¡À¬ı
’±˜±¬ı˛ ŒÂ√À˘À¬ı˘±¬ı˛ ¬ıg≈ ά±. ˙—fl¡¬ı˛ ¬ı˛±Î¬◊Ó¬º Œ¸˝◊√ fl¡±Ê√Ȭ± ø¬ıÚ± ¬Û±ø¬ı˛|ø˜Àfl¡ fl¡À¬ı˛ ’±˜±¬ı˛
˜Ú › ˜±Ú Œ¬ı˛À‡ÀÂ√ ¬ıg≈ ¬ı˛±Î¬◊Ó¬º Ó¬±Àfl¡ ÒÚ…¬ı±√ Ê√±øÚÀ˚˛ ’±¬ı˛ ŒÂ√±È¬ fl¡¬ı˛¬ı Ú±º
¤˝◊√ ¬ı˝◊√Àfl¡ ’˘—fl¡±¬ı˛ ø√À˚˛ ¸±Ê√±ÀÓ¬ ¸±˝√√±˚… fl¡À¬ı˛ÀÂ√Ú ’±˜±¬ı˛ ¸˝√√fl¡˜«œ ά±. ά◊√œ5
Ó¬±˘≈fl¡√±¬ı˛º ¬Û±G≈ø˘ø¬ÛÀfl¡ fl¡±È¬±À“√άˇ± fl¡À¬ı˛ ¬Û”Ì« ’±fl¡±¬ı˛ ø√ÀÓ¬ ¸±˝√√±˚… fl¡À¬ı˛ÀÂ√Ú ¬ı±¸¬ı
6 7
8 ˜ÀÚ±ø¬ıÀ√¬ı˛ ˜ÀÚ¬ı˛ fl¡Ô±

¬ı˛±˚˛º ’±ø˜ Ó“¬±À√¬ı˛ ≈√Ê√ÚÀfl¡˝◊√ ÒÚ…¬ı±√ Ê√±Ú±ø26√º
’±¬ı˛ ά. Œ¸ÃÀ˜Ú ˆ¬±¬ı˛Ó¬œ˚˛± ˚ø√ ά◊»¸±˝√√ Ú± ø√ÀÓ¬Ú Ó¬À¬ı ¤˝◊√ ¬ı˝◊√ ˝√√˚˛ÀÓ¬± Â√±¬Û±¬ı˛
’é¬À¬ı˛ Œ√‡Ó¬±˜ Ú±º ’±ø˜ Ó“¬±À√¬ı˛ ¸fl¡˘Àfl¡ ’±¬ı˛ øˆ¬øfl¡ ¬Û±¬ıø˘˙±¸«Àfl¡ ’À˙¯∏ ÒÚ…¬ı±√
Ê√±Ú±ø26√º

ά±. Œ¸Ãø˜S Œ‚±¯∏

¸”ø‰¬...
ˆ¬˚˛-ά¬ı˛ 11
¬ı˛±·-’øˆ¬˜±Ú 17
˘7¡¡¡±-˙¬ı˛˜ 23
≈√–‡-fl¡©Ü 30
Œ˘±ˆ¬-õ∂À˘±ˆ¬Ú 51
’¬ı±fl¡ ’±(˚« 56
¸≈‡-’±Úµ 73
Œ¬ı±Ò-ά◊¬Û˘øt 89
Ê√œ¬ıÚ±Úµ 98
9
ˆ¬˚˛-ά¬ı˛
¬1˛
¸±Ò±¬ı˛Ì ˜±Ú≈¯∏ ˆ¬±À¬ı ’±˜¬ı˛± ˚±¬ı˛± ¸±˝◊√øfl¡˚˛±ø¬∏C¶Ü Ó¬±À√¬ı˛ Œ¬ı±Ò˝√√˚˛ ˜±Úø¸fl¡ Œ¬ı˛±·œÀ√¬ı˛
¸Àe Œ˜±fl¡±ø¬ı˘± fl¡¬ı˛±¬ı˛ Ê√Ú… ’±R¬ı˛é¬±¬ı˛ Ê√Ú… ¸¬ı¸˜˚˛ ¸Ó¬fl«¡ Ô±fl¡ÀÓ¬ ˝√√˚˛º ’ÀÚÀfl¡
øÊ√À:¸ fl¡À¬ı˛ ’±R¬ı˛é¬±¬ı˛ Ê√Ú… ’±˜¬ı˛± ¸Àe øfl¡Â≈√ ’¶a ¬ı˛±ø‡ øfl¡ Ú± º ¬ı±Ê√±À¬ı˛ ¤˜Ú ·ä›
õ∂‰¬ø˘Ó¬ ’±ÀÂ√ Œ˚ ›˜≈fl¡ ¸±˝◊√øfl¡˚˛±ø¬∏C¬ı˛ ά±Mê√±¬ı˛ ¸¬ı¸˜˚˛ ˝√√±ÀÓ¬ ¬ı…±È¬Ú øÚÀ˚˛ ‰¬˘±ÀÙ¬¬ı˛±
fl¡À¬ı˛º ¤&À˘± ¸¬ı ˜±Ú≈À¯∏¬ı˛ fl¡äÚ±º ˜±Ú≈¯∏ ·ä ¬ı±Ú±ÀÓ¬ ˆ¬±˘¬ı±À¸º ë’±¸À˘ Œ¬ıø˙¬ı˛ˆ¬±·
˜±Ú≈À¯∏¬ı˛ ¤‡Ú› Ò±¬ı˛Ì± Œ˚ ˜±Úø¸fl¡ Œ¬ı˛±·œ ˜±ÀÚ Œ¸˝◊√ Œ‰“¬‰¬±À˜ø‰¬ fl¡¬ı˛±, ˜±¬ı˛ÀÓ¬ ’±¸±
ø˝√√—¶⁄ ¤fl¡ Œ¬ı˛±·œº Œ˚Ȭ±Àfl¡ ‰¬˘øÓ¬ ˆ¬±¯∏±˚˛ ë¬Û±·˘í ¬ı˘± ˝√√˚˛ øfl¡c ’±˜±¬ı˛ ¤˝◊√ ˙sȬ±
¬ı…¬ı˝√√±À¬ı˛ Œ‚±¬ı˛ ’±¬ÛøM√√º ë¬Û±·˘í ˙sȬ± ø¬ıÀ˙¯∏… øfl¡c Œ¬ıø˙¬ı˛ˆ¬±· Œé¬ÀS˝◊√ ø¬ıÀ˙¯∏Ì
ø˝√√À¸À¬ı ¬ı…¬ı˝√√+Ó¬ ˝√√˚˛ ˚±¬ı˛ Ê√Ú… ¤fl¡È¬± ¬ıX˜”˘ ˆ¬≈˘ Ò±¬ı˛Ì± ∆Ó¬ø¬ı˛ ˝√√À˚˛ÀÂ√º
’±26√± ˜±Úø¸fl¡ Œ¬ı˛±·œ ’±¬ı˛ ˜±Úø¸fl¡ ø‰¬øfl¡»¸Àfl¡¬ı˛ ˜ÀÒ… ¬Û±Ô«fl¡… fl¡œ∑ ˜±Úø¸fl¡
Œ¬ı˛±·œ ˜±Úø¸fl¡ ø‰¬øfl¡»¸±˘À˚˛ ‡≈¬ı fl¡˜ ø√ÀÚ¬ı˛ Ê√Ú… fl¡±È¬±˚˛, øfl¡c ˜±Úø¸fl¡ ø‰¬øfl¡»¸fl¡
[¸±˝◊√øfl¡˚˛±ø¬∏C¶Ü] ˜±Úø¸fl¡ ø‰¬øfl¡»¸±˘À˚˛ Ó¬±¬ı˛ Œ·±È¬± Ê√œ¬ıÚ [‰¬±fl¡ø¬ı˛ Ê√œ¬ıÚ] fl¡±È¬±˚˛º Ó¬±˝◊√
Ú˚˛ øfl¡∑ ’ÀÚÀfl¡ Ê√±ÚÀÓ¬ ‰¬±˚˛ ’±˜±¬ı˛ ά±Mê√±ø¬ı˛ Ê√œ¬ıÀÚ ˆ¬˚˛—fl¡¬ı˛ Œ¬ı˛±·œ Œ√‡±¬ı˛ ’øˆ¬:Ó¬±
øfl¡—¬ı± øÊ√À:¸ fl¡À¬ı˛ Œ¬ı˛±·œ¬ı˛ ¡Z±¬ı˛± ’±Sê±ôL ˝√√À˚˛øÂ√ øfl¡ Ú±º
¸±˘È¬± øÂ√˘ 1˛993º Œ˙À¯∏¬ı˛ ø√Àfl¡º ¸À¬ı ¬Û±˙ fl¡À¬ı˛ õ∂…±fl¡øȬ¸ q¬ı˛n∏ fl¡À¬ı˛øÂ√º ¤fl¡ø√Ú
˝√√±¸¬Û±Ó¬±À˘¬ı˛ Œ¬ı˛±·œ Œ√‡±¬ı˛ ¬ı˛n∏À˜ ¤fl¡ ˆ¬^ Œ¬ı˛±·œ ’±˜±¬ı˛ ‚À¬ı˛ Ï≈¬Àfl¡˝◊√ √¬ı˛Ê√±È¬± ¬ıg fl¡À¬ı˛
10 11
12 ˜ÀÚ±ø¬ıÀ√¬ı˛ ˜ÀÚ¬ı˛ fl¡Ô± ˜ÀÚ±ø¬ıÀ√¬ı˛ ˜ÀÚ¬ı˛ fl¡Ô± 13
ø√À˚˛øÂ√˘º Œ¸ø√Ú ˆ¬±·…Ȭ± ¤˜Ú˝◊√ ‡±¬ı˛±¬Û Œ˚ √¬ı˛Ê√±È¬±¬ı˛ ŒÎ¬±¬ı˛˘Àfl¡¬ı˛ ¸Àe ‰¬±ø¬ıȬ±› Œˆ¬Ó¬¬ı˛ ˝√√À¬ıº Ó¬±¬ı˛ ˜±ÀÚ ¤ ˚±S±˚˛ ’±ø˜˝◊√ ¬ıø˘¬ı˛ ¬Û“±Í¬±º ¤‡Ú ŒÓ¬± ’±¬ı˛ ø¬ÛøÂ√À˚˛ ˚±›˚˛± ˚±˚˛ Ú±
ø√Àfl¡ Á≈¡˘øÂ√˘º ‰¬±ø¬ıȬ± ‚≈ø¬ı˛À˚˛ ¬ıg fl¡À¬ı˛ ‰¬±ø¬ıȬ± øÚÀÊ√¬ı˛ ¬ÛÀfl¡ÀȬ Œ¸ ‰¬±˘±Ú fl¡À¬ı˛ ø√˘º ˆ¬À˚˛º ¸±˝√√¸ fl¡À¬ı˛ ¤fl¡øS˙ Œfl¡±øȬ ˆ¬·¬ı±ÀÚ¬ı˛ Ú±˜ øÚÀ˚˛ ›˚˛±ÀΫ¬ Ï≈¬fl¡˘±˜º Ï≈¬Àfl¡ Œ√ø‡
’±¬ı˛ Ó¬‡Ú ’±˜±¬ı˛ ›˝◊√ ’¬ı¶ö± Œ√À‡ ’±R±¬ı˛±˜ ‡“±‰¬±Â√±Î¬ˇ±º ˜ÀÚ ¬ÛÀάˇ Œ·øÂ√˘ ëø√›˚˛±¬ı˛í ˘•§± ˝√√˘‚À¬ı˛ ¤fl¡± ø˙¬ıÚ±Ô ’Ú… ¤fl¡È¬± Œ¬ı˛±·œÀfl¡ ¬ıøµ fl¡À¬ı˛ ˝√√±ÀÓ¬ ¤fl¡È¬± Œfl¡±√±˘ ’±¬ı˛
ø¸ÀÚ˜±¬ı˛ ø¸ÚȬ±º Ó¬±-› ’±¬ı±¬ı˛ ¬Û≈¬ı˛n∏¯∏ Œ¬ı˛±·œº Ê√±øÚ Ú± Œ¬ı˛±·œ ˚ø√ Ó¬¬ı˛n∏Ìœ ˜ø˝√√˘± ˝√√Ó¬ √± øÚÀ˚˛ “√±øάˇÀ˚˛ ’±ÀÂ√º ’±˜±Àfl¡ Œ√À‡˝◊√ ¬ı˘˘, 븅±¬ı˛ ’±¬ÛÚ±¬ı˛ Ê√Ú…˝◊√ ¸fl¡±˘ ŒÔÀfl¡
Ó¬±˝√√À˘ ë¬ıø¬ıí ø¸ÀÚ˜±¬ı˛ ë˝√√˜ Ó≈¬˜ ¤fl¡ fl¡˜À¬ı˛ Œ˜ ¬ıÚƒÒ ˝√√…±˚˛í ˜ÀÚ ¬ÛάˇÓ¬ øfl¡ Ú±º Œ¬ı˛±·œøȬ ’À¬Û鬱 fl¡¬ı˛øÂ√º ’±ø˜ ’±¬ÛÚ±Àfl¡ Â√±Î¬ˇ± ’±¬ı˛ fl¡±Î¬◊À¬ı˛ ø¬ıù´±¸ fl¡ø¬ı˛ Ú±º fl¡±˘ Œ·±È¬± ¬ı˛±Ó¬
’±˜±¬ı˛ ¸±˜ÀÚ ¸˙Às Œ‰¬˚˛±¬ı˛È¬± ŒÈ¬ÀÚ øÚÀ˚˛ ¬ıÀ¸ ŒÈ¬ø¬ıÀ˘ ¸ÀʱÀ¬ı˛ ¤fl¡È¬± ‚≈ø¸ Œ˜À¬ı˛ ¸¬ı Œ¬ı˛±·œ ’±¬ı˛ Ó¬±À√¬ı˛ ‚À¬ı˛¬ı˛ ˜±Ú≈¯∏¬ı˛± ø˜À˘ ’±˜±Àfl¡ ˜±¬ı˛±¬ı˛ ¯∏άˇ˚La fl¡À¬ı˛ÀÂ√º ά◊¬Û±˚˛ Ú±
¬ı˘˘, ë’±˜±¬ı˛ fl¡Ô± qÚÀÓ¬ ˝√√À¬ı, Œ˙¯∏ Ú± ˝√√›˚˛± ’¬ıøÒ ’±¬ÛøÚ Œ¬ıÀ¬ı˛±ÀÓ¬ ¬Û±¬ı˛À¬ıÚ Ú±º Œ¬ÛÀ˚˛ ¤Àfl¡ ’±ø˜ ¬ıøµ fl¡À¬ı˛ ¸¬ı±˝◊√Àfl¡ ˆ¬±ø·À˚˛øÂ√º ’±¬ÛøÚ ¤¬ı±¬ı˛ ’±˜±Àfl¡ ¬ı“±‰¬±Úº ’±ø˜
’±ø˜› Œ¬ıÀ¬ı˛±¬ı Ú±º ¤‡Ú ’±ø˜ ¤fl¡±˝◊√ fl¡Ô± ¬ı˘¬ıºí ’±ø˜ ¬ı±˝◊√À¬ı˛ øÚÀÊ√Àfl¡ øÚø¬ı«fl¡±¬ı˛ ŒÓ¬± ’±¬ÛÚ±Àfl¡ Â√±Î¬ˇ± fl¡±Î¬◊Àfl¡ ø¬ıù´±¸ fl¡ø¬ı˛ Ú±ºí ’±ø˜ ¬ı≈Á¡˘±˜ Ó¬±¬ı˛ ¸Àµ˝√√ Œ¬ı˛±·È¬± Œ¬ıø˙
Œ¬ı˛À‡ ˚Ó¬ ¬ı˛fl¡˜ Œfl¡Ã˙˘ Ê√±Ú± øÂ√˘ Ó¬±¬ı˛ ›¬Û¬ı˛ õ∂À˚˛±· fl¡¬ı˛˘±˜º Ó¬±Àfl¡ Œô¶±fl¡¬ı±fl¡… ˜±Ô± ‰¬±Î¬ˇ± ø√À˚˛ÀÂ√º Ó¬±Àfl¡ fl¡Ô± ¬ıÀ˘ ’Ú… ‚À¬ı˛ øÚÀ˚˛ ¤À¸ Œ˙±˚˛±˘±˜ ’±¬ı˛ ‚≈À˜¬ı˛
ø√À˚˛ Œˆ¬±˘±˘±˜ √¬ı˛Ê√±È¬± ‡≈À˘ ¬ı˛±‡±¬ı˛ Ê√Ú… ˚±ÀÓ¬ ’Ú… Œ¬ı˛±·œ¬ı˛± Ú± ˆ¬±À¬ı Œ˚ ά±Mê√±¬ı˛ ˝◊√À?fl¡˙Ú ø√À˚˛ ø√˘±˜º ’±Àô¶ fl¡À¬ı˛ Œ¸ ·ˆ¬œ¬ı˛ ‚≈À˜ Î≈¬À¬ı Œ·˘º ¬ı±˝◊√À¬ı˛¬ı˛ Œ˘±fl¡¬ı˛±
ŒÚ˝◊√º ’ÀÚfl¡ fl¡À©Ü ’ÀÚfl¡é¬Ì ¬ÛÀ¬ı˛ Œ¸ ¬ı≈Á¡˘ ’±¬ı˛ √¬ı˛Ê√±¬ı˛ Ó¬±˘± ‡≈˘˘º ’±ø˜ ˝√√“±Ù¬ ’±¸˘ fl¡±ø˝√√øÚ øfl¡Â≈√ ¬ı≈Á¡˘ Ú±, øfl¡c ’±˜±¬ı˛ ¸±˝√√ø¸fl¡Ó¬± Œ√À‡ ¬ı±˝√√¬ı± ø√À˚˛ øÚÀÊ√¬ı˛ øÚÀÊ√¬ı˛
ŒÂ√Àάˇ ¬ı“±‰¬˘±˜º Ó¬±¬ı˛¬Û¬ı˛ ŒÔÀfl¡ ’±¬ı˛ Œfl¡±ÀÚ±ø√Ú ’±ø˜ √¬ı˛Ê√±¬ı˛ Ó¬±˘±¬ı˛ ¸Àe ‰¬±ø¬ı ¬ı˛±‡±¬ı˛ Ê√±˚˛·±˚˛ ‰¬À˘ Œ·˘ ¤fl¡È≈¬ ø¬ı|±˜ øÚÀÓ¬º √œ‚« ڱȬÀfl¡¬ı˛ Œ˙¯∏ ‘√˙… Œ˚ ¤˜Ú ˙±øôL¬Û”Ì«ˆ¬±À¬ı
¸±˝√√¸ Œ√‡±˝◊√øÚº ¬Û¬ı˛¬ıÓ«¬œfl¡±À˘ ’Ú… Ê√±˚˛·±˚˛ Œ‰¬•§±¬ı˛ fl¡¬ı˛±¬ı˛ ¸˜˚˛ ø¬ÛÂ√ÀÚ ¤fl¡È¬± √¬ı˛Ê√± Œ˙¯∏ ˝√√À¬ı Œfl¡Î¬◊˝◊√ ˆ¬±À¬ıøÚº
Œ¬ı˛À‡øÂ√ ˚±ÀÓ¬ √¬ı˛fl¡±¬ı˛ ’Ú≈˚±˚˛œ ¬ı±˝◊√À¬ı˛¬ı˛ ¸Àe Œ˚±·±À˚±· ¬ı˛±‡± ˚±˚˛º 2
ø¡ZÓ¬œ˚˛ ‚ȬڱȬ± ‚ÀȬ¬1996-¤, ’±ø˜ Ó¬‡Ú øά¬ıËn·∏ άˇ Œ˜øάfl¡…±˘ fl¡À˘ÀÊ√¬ı˛ Œ¬ı˛øÊ√¶Ü±ò ¬ı˛º Ó¬±¬ı˛¬Û¬ı˛ ’ÀÚfl¡ ¬ıÂ√¬ı˛ Œfl¡ÀȬ Œ·ÀÂ√ Œ¸¬ı˛fl¡˜ ’±¬ı˛ ’±Sê˜Ì±Rfl¡ Œ¬ı˛±·œ¬ı˛ ¸•ú≈‡œÚ
¶≈®È¬±¬ı˛ øÚÀ˚˛ Œ¬ı˛±Ê√ ¸fl¡±˘ ÚȬ±˚˛ ˝√√±øÊ√¬ı˛ ˝√√ÀÓ¬ ˝√√˚˛ ¸¬ı±¬ı˛ ’±À·º ¸5±À˝√√ øÓ¬Úø√Úñ Œ¸±˜, ˝√√˝◊√øÚº ˝√√±¸¬Û±Ó¬±À˘ ά◊“‰≈¬ô¶À¬ı˛ ά◊ÀͬøÂ√ ¸≈Ó¬¬ı˛±— ’±˜±Àfl¡ õ∂ÔÀ˜˝◊√ ›˝◊√¬ı˛fl¡˜ Œ¬ı˛±·œ¬ı˛ ¸Àe
¬ı≈Ò, qSê ˝◊√ø¸øȬ ø√ÀÓ¬ ˝√√Ó¬ ’±¬ı˛ ˝◊√ø¸øȬ ¬Û±›˚˛± Œ¬ı˛±·œ¬ı˛± ‡±ø˘ Œ¬ÛÀȬ Ô±fl¡Ó¬º Œ¸ø√Ú Œ˜±˘±fl¡±Ó¬ fl¡¬ı˛ÀÓ¬ ˝√√˚˛ Ú±º Œˆ¬À¬ı˝◊√ øÚÀ˚˛øÂ√˘±˜ Œ˚ ˆ¬ø¬ı¯∏…ÀÓ¬› ˝√√˚˛ÀÓ¬± ’±¬ı˛ ˝√√ÀÓ¬ ˝√√À¬ı
›˚˛±ÀΫ¬¬ı˛ ‰¬QÀ¬ı˛ Ï≈¬Àfl¡˝◊√ Œ√ø‡ ¸¬ı Œ¬ı˛±·œ › Œ¬ı˛±·œ¬ı˛ ¬ı±øάˇ¬ı˛ Œ˘±Àfl¡¬ı˛± ›˚˛±ÀΫ¬¬ı˛ ¬ı±˝◊√À¬ı˛ Ú±º Œ¸˝◊√¬ı˛fl¡˜ ’±˙DZ Ô±fl¡À˘ Œ¬ı˛±·œÀfl¡ ¤fl¡± ’±˜±¬ı˛ Œ‰¬•§±À¬ı˛ Ï≈¬fl¡ÀÓ¬ ø√˝◊√ Ú±º ’øˆ¬:Ó¬±
Ê√Àάˇ± ˝√√À˚˛ÀÂ√ ø¬ı¯∏J ˜≈À‡º ¸¬ı±˝◊√Àfl¡ ’±ø˜ ¬ı±˝◊√À¬ı˛ “√±Î¬ˇ±ÀÓ¬ Œ√À‡˝◊√ õ∂˜±√ &ÀÚøÂ√ Œ˚ ’±˜±Àfl¡ ’ÀÚfl¡ øfl¡Â≈√˝√◊ ø˙ø‡À˚˛ÀÂ√º ’±R¬ı˛é¬±¬ı˛ ¬ı˜«, ’±R¬ı˛é¬±¬ı˛ fl¡±˚˛√±, Œ˜Ãø‡fl¡ Œfl¡Ã˙˘º
øÚ(˚˛ øfl¡Â≈√ ’‚È¬Ú ‚ÀȬÀÂ√º ˝√√˚˛ Œfl¡Î¬◊ ˜±¬ı˛± Œ·ÀÂ√ øfl¡—¬ı± ’Ú… øfl¡Â≈√º ’±ø˜ ¶≈®È¬±¬ı˛ ŒÔÀfl¡ Œ¸˝◊√¬ı˛fl¡˜˝◊√ ¤fl¡ø√Ú ¤fl¡ ëø¶®ÀÊ√±ÀÙˬøÚ˚˛±í ’±Sê±ôL ¬Û≈¬ı˛ÀÚ± Œ¬ı˛±·œ Ó¬±¬ı˛ ø√ø√¬ı˛ ¸Àe ’±˜±¬ı˛
Ú±˜±¬ı˛ ¸Àe ¸Àe ¤fl¡ ˘≈øe ¬Û¬ı˛± √±øάˇ›˚˛±˘± ¬ı≈Àάˇ± ˝√√±¸ÀÓ¬ ˝√√±¸ÀÓ¬ ’±˜±¬ı˛ fl¡±ÀÂ√ ¤ø·À˚˛ Œ‰¬•§±À¬ı˛ ¤˘º ¤À˘±À˜À˘± fl¡Ô± ¬ıÀ˘ ‰¬À˘ÀÂ√, ’±ø˜ ¬Û±M√√± ø√ø26√ Ú±º
¤À˘Úº ›“Àfl¡ ’±ø˜ ø‰¬øÚº ¤˝◊√ ¬ı≈Àάˇ± ˆ¬^À˘±fl¡ ’±˜±Àfl¡ Œ√‡±ÀÓ¬ Ú·“±›À˚˛¬ı˛ ά¬ıfl¡± Ó¬±¬ı˛¬Û¬ı˛ ˚‡Ú ¬ıv±Î¬ Œõ∂¸±¬ı˛ Œ√‡±¬ı˛ Ê√Ú… ø¬ıÂ√±Ú±ÀÓ¬ ά◊ͬÀÓ¬ ¬ıÀ˘øÂ√ Ó¬‡Ú Œ¸ Œ√ø‡
ŒÔÀfl¡ Ó“¬±¬ı˛ ŒÂ√À˘Àfl¡ ˆ¬øÓ«¬ fl¡À¬ı˛ÀÂ√Úº ’±ø˜ øÊ√À:¸ fl¡¬ı˛±¬ı˛ ’±À·˝◊√ ¬ı≈Àάˇ± ¬ı˘À˘Ú, ø¬ıÂ√±Ú±ÀÓ¬ qÀ˚˛ ’±˜±¬ı˛ ø√Àfl¡ ¬ıάˇ ¬ıάˇ Œ‰¬±‡ fl¡À¬ı˛ Ó¬±fl¡±À26√º ¬ıάˇ Œ‰¬±À‡ Ó¬±fl¡±À˘› Œ¸˝◊√
븅±¬ı˛ ¤fl¡È¬± ¬Û±·˘ ’±˜±À√¬ı˛ ¸¬ı±À¬ı˛ Œ‡√±˝◊√˚˛±√, √±› ˘˝◊√˚˛…± ’±¬ÛÚ±¬ı˛ Ê√Ú… ’À¬Û鬱 Œ‰¬±À‡ ‚‘̱ øÂ√˘ Ú±, ’±ÀSê±˙ øÂ√˘ Ú±, øÂ√˘ qÒ≈ ’±˜±¬ı˛ ø¬ı¬ı˛n∏ÀX øÚ–˙s õ∂øÓ¬¬ı±√œ ˆ¬±¯∏±º
fl¡¬ı˛Ó¬…±ÀÂ√ºí ›˚˛±ÀΫ¬ ŒÏ¬±fl¡±¬ı˛ ¸Àe ¸Àe ¸¬ı±˝◊√ ¤ø·À˚˛ ¤À¸ ’±˜±Àfl¡ ¬ı˘˘, 븅±¬ı˛ ˜˝√√±ø¬ı¬Û√, Œ¸ ˆ¬±¯∏± Œ¸˝◊√ ˜≈˝√”ÀÓ«¬ ’±ø˜ ¬ÛάˇÀÓ¬ ¬Û±ø¬ı˛øÚº ’±ø˜ ά◊˘ÀȬ Ó¬±¬ı˛ ø√Àfl¡ ¤fl¡˝◊√ ¬ı˛fl¡˜ Œ·±˘
ø˙¬ıÚ±Ô [Œ¬ı˛±·œ¬ı˛ Ú±˜] ¸fl¡±À˘˝◊√ ¤fl¡È¬± Œ¬ı˛±·œÀfl¡ Œfl¡±√±˘ Œ√ø‡À˚˛ ˆ¬˚˛ Œ√ø‡À˚˛ ¬ıøµ Œ·±˘ Œ‰¬±‡ fl¡À¬ı˛ Ó¬±øfl¡À˚˛øÂ√˘±˜º ’±ø˜ Œ˚Ú Ó¬±Àfl¡ Ufl≈¡˜ fl¡¬ı˛øÂ√˘±˜ ¬ı±Ò… ˝√√›˚˛±¬ı˛ Ê√Ú…º
fl¡À¬ı˛ øÚÀ˚˛ÀÂ√ ¬Û≈¬ı˛n∏¯∏ ›˚˛±ÀΫ¬º ¸¬ı±˝◊√Àfl¡ ›˚˛±Î«¬ ŒÔÀfl¡ Œ¬ı¬ı˛ fl¡À¬ı˛ ø√À˚˛ÀÂ√, ¬ı˘ÀÂ√ ¬ı±˝◊√À¬ı˛ Ú± øfl¡c ˝√√ͬ±» Œ¸˝◊√ ˜≈˝√”ÀÓ«¬ ¸ÀÊ√±À¬ı˛ ¤fl¡ ‚≈ø¸ ’±˜±¬ı˛ Œ‰¬±˚˛±À˘ ¤À¸ ¬Ûάˇ˘º øfl¡Â≈√ ¬ı≈ÀÁ¡
Œ·À˘ ¬ı± Á¡±À˜˘± fl¡¬ı˛À˘ ¬ıøµ Œ¬ı˛±·œÈ¬±Àfl¡ Œ˜À¬ı˛ ŒÙ¬˘À¬ıº ¸fl¡±˘ ŒÔÀfl¡ Œfl¡Î¬◊ ‰¬±› ›Í¬±¬ı˛ ’±À·˝◊√ Œ√ø‡ Œ¬ı˛±·œ ’±¬ı±¬ı˛ ’±À·¬ı˛ ˜ÀÓ¬± ’±˜±¬ı˛ ø√Àfl¡ Ó¬±øfl¡À˚˛ ’±ÀÂ√º ’±ø˜
‡±˚˛øÚº Œ¸ ¬ı˘ÀÂ√ ˚Ó¬é¬Ì Ú± Œ‚±¯∏ ¸…±¬ı˛ ’±¸À¬ı Ó¬Ó¬é¬Ì ›˝◊√ Œ¬ı˛±·œÀfl¡ Œ¸ ¬ıøµ fl¡À¬ı˛ Œ¬ı±Ò˝√√˚˛ ¬ı…Ô±¬ı˛ ŒÔÀfl¡ ˘7¡¡¡±˝◊√ Œ¬ıø˙ Œ¬ÛÀ˚˛øÂ√˘±˜, øfl¡c Ó¬±¬ı˛ ’±‰¬¬ı˛ÀÌ Ó¬±¬ı˛ ø√ø√ ¤Ó¬
¬ı˛±‡À¬ıºí Œ¬ıø˙ ø¬ı¬ıËÓ¬ ˝√√À˚˛øÂ√˘ › ˘7¡¡¡± Œ¬ÛÀ˚˛øÂ√˘ Œ˚ ‚ȬڱȬ± Ó¬±¬ı˛ Œ¬ıø˙ ’±¬ı˛ ·Î¬ˇ±˚˛øÚ Œ¸ø√Úº
¬ı±øfl¡ ¸¬ı±˝◊√ ’±˜±¬ı˛ ¬ÛÔ Œ‰¬À˚˛ ’±ÀÂ√ Œ˚ ’±ø˜ fl¡‡Ú ›˚˛±ÀΫ¬ ’±¸¬ı Ó¬±¬ı˛¬Û¬ı˛ Ù¬˚˛¸±˘± ¤¬ı˛ ¬ÛÀ¬ı˛¬ı˛ ‚ȬڱȬ± ¤fl¡ ¬ıÂ√¬ı˛ ¬Û“˚˛øSÀ˙¬ı˛ ˜ø˝√√˘±¬ı˛, øÓ¬øÚ ’±¬ı±¬ı˛ ø˙é¬ø˚˛Sœº ’±‰¬¬ı˛À̬ı˛
14 ˜ÀÚ±ø¬ıÀ√¬ı˛ ˜ÀÚ¬ı˛ fl¡Ô± ˜ÀÚ±ø¬ıÀ√¬ı˛ ˜ÀÚ¬ı˛ fl¡Ô± 15
¬Ûø¬ı˛¬ıÓ«¬ÀÚ¬ı˛ Ê√Ú… Ó“¬±¬ı˛ ¶§±˜œ ’±˜±¬ı˛ fl¡±ÀÂ√ Œ√‡±ÀÓ¬ øÚÀ˚˛ ¤À¸øÂ√À˘Úº Œ¬ı˛±·œ¬ı˛ Ú±˜ ˘±·±ÀÚ±, ˚±¬ı˛ Ê√Ú… ˜ÀÚ ˝√√ø26√˘ fl¡˘±À¬ı˛¬ı˛ ÚœÀ‰¬ øÚ(˚˛ ˜±Ù¬˘±¬ı˛ Ê√άˇ±ÀÚ±º ˜ÀÚ ˝√√À˘±
fl¡±ø˜Úœº ˆ¬^˜ø˝√√˘± Œ¬ı˙ ¸≈µ¬ı˛œ, Œ¬ı˙ˆ¬”¯∏±› ‡≈¬ı˝◊√ ¬Ûø¬ı˛©®±¬ı˛ › ˜±Ú±Ú¸˝◊√º fl¡Ô± ¬ıÀ˘ ·˘±È¬± Œ√‡ÀÓ¬ Ú± Œ√›˚˛±¬ı˛ Ê√Ú… ˙±ÀÈ«¬¬ı˛ ›¬ÛÀ¬ı˛¬ı˛ Œ¬ı±Ó¬±˜È¬± ˘±·±ÀÚ±º Œ˘±fl¡È¬±¬ı˛ Œ‰¬˝√√±¬ı˛±È¬±
Œ˚˝◊√ ¬ı˛Mê√‰¬±¬Û ¬Û¬ı˛œé¬± fl¡¬ı˛±¬ı˛ Ê√Ú… ø¬ıÂ√±Ú±ÀÓ¬ Œ˙±›˚˛± ’¬ı¶ö±ÀÓ¬ Œõ∂¸±¬ı˛ ˜±¬Û±¬ı˛ ˚LaȬ± ‚±Àάˇ·«√±ÀÚ ˜ÀÚ ˝√√ø26√˘º Ó¬À¬ı ’±˜±¬ı˛ fl¡±ÀÂ√ ’±¸±¬ı˛ ά◊ÀV˙… øÊ√À:¸ fl¡¬ı˛ÀÓ¬ ¬ı˘À˘±,
ά±Ú˝√√±ÀÓ¬ ˘±ø·À˚˛øÂ√ ˝√√ͬ±» øÓ¬øÚ Á“¬±ø¬ÛÀ˚˛ ά◊Àͬ ¬ÛάˇÀ˘Ú ’±Ó«¬Ú±√ fl¡À¬ı˛º Ó¬±¬ı˛¬Û¬ı˛ Ó“¬±¬ı˛ Œ¸ ’±À· ˆ¬±„√√, ·“±Ê√±, ¬ı˱ά◊Ú ¸≈·±¬ı˛ ˝◊√Ó¬…±ø√ Œ‡Ó¬, øfl¡c ¬ıÓ«¬˜±ÀÚ ¸¬ı ŒÂ√Àάˇ ø√À˚˛ÀÂ√º
’æ≈√Ó¬ ¤fl¡ ¬ı˛+¬Û Œ¬ı¬ı˛ ˝√√À˚˛ ¤˘ Œ˚Ú ’±˜±Àfl¡ ø·À˘˝◊√ ŒÙ¬˘À¬ıÚº ’±ø˜ ¸Àe ¸Àe ¤‡Ú Ó¬±¬ı˛ ¤fl¡È¬± ëø٬ȬÀÚ¸ ¸±øÈ«¬øÙ¬Àfl¡È¬í √¬ı˛fl¡±¬ı˛º Œ¸ ø¸øˆ¬˘ fl¡Ú¬∏C±À"√√¬ı˛ Ê√Ú… ŒÈ¬`¬±¬ı˛
Œ¸‡±Ú ŒÔÀfl¡ ¸À¬ı˛ ¤˘±˜º ›“¬ı˛ ¶§±˜œ Ó¬‡Ú ø¬ı¬ıËÓ¬ ˝√√À˚˛ ¶aœÀfl¡ ÒÀ¬ı˛ Ú±˜±À˘Ú › Œ¬ı±Á¡±ÀÓ¬ Œ¬Û˙ fl¡¬ı˛À¬ı øfl¡c Ó¬±¬ı˛ Œ‰¬˝√√±¬ı˛± › ’±‰¬±¬ı˛ ¬ı…¬ı˝√√±¬ı˛ Œ√À‡ ˜±Úø¸fl¡ ¸≈¶öÓ¬±¬ı˛ ¸±øÈ«¬øÙ¬Àfl¡È¬
Ô±fl¡À˘Úº fl¡±ø˜Úœ Ó¬‡Ú ӬȬ¶ö ˝√√À˚˛ ¬ı˘À˘Ú, ë鬘± fl¡¬ı˛À¬ıÚ ¸…±¬ı˛, ’±ø˜ ’±¬ÛÚ±¬ı˛ ˝√√±Ó¬ √±ø‡˘ fl¡¬ı˛ÀÓ¬ ¬ıÀ˘ÀÂ√ ŒÊ√˘± fl¡Ó‘¬«¬Û鬺
ÒÀ¬ı˛ 鬘± ‰¬±˝◊√¬ıº ’±¬ÛøÚ ’±¬ÛÚ±¬ı˛ ˝√√±Ó¬ ≈√ÀȬ± ’±˜±Àfl¡ ø√Ú, ’±ø˜ øfl¡Â≈√˝◊√ fl¡¬ı˛¬ı Ú±, qÒ≈ ’±ø˜ ¬Ûάˇ˘±˜ ˜˝√√± Ù“¬±¬ÛÀάˇº ¤fl¡È¬± ˜±Ú≈¯∏Àfl¡ Œ‰¬±À‡¬ı˛ Œ√‡± Œ√À‡ ŒÓ¬± ˜±Úø¸fl¡
鬘± õ∂±Ô«Ú± fl¡¬ı˛¬ıºí õ∂ÔÀ˜ ’±ø˜ ø¬ı¬ÛÀ√¬ı˛ ’“±‰¬ Œ¬ÛÀ˚˛ ’±˜±¬ı˛ ˝√√±Ó¬È¬± ¸ø¬ı˛À˚˛ øÚÀ˚˛øÂ√˘±˜, ¸≈¶öÓ¬±¬ı˛ ¸±øÈ«¬øÙ¬Àfl¡È¬ Œ√›˚˛± ˚±˚˛ Ú±º ¸≈Ó¬¬ı˛±— ¬ı˘˘±˜ ¬ı±øάˇ¬ı˛ Œfl¡±Ú Œ˘±fl¡Àfl¡ ¸Àe øÚÀ˚˛
˝√√±Ó¬È¬± ¤ø·À˚˛ ø√ÀÓ¬ ø¡ZÒ± fl¡¬ı˛øÂ√˘±˜º øfl¡c fl¡±ø˜Úœ¬ı˛ ¶§±˜œ ˚‡Ú ¶aœ¬ı˛ ˝√√À˚˛ ›fl¡±˘øÓ¬ ’±¸ÀÓ¬ ˚±Àfl¡ ’±ø˜ øfl¡Â≈√ øÊ√À:¸ fl¡¬ı˛ÀÓ¬ ¬Û±¬ı˛¬ıº øfl¡c Œ¸ ’•°±Ú ¬ı√ÀÚ Ê√±Ú±À˘±,
fl¡À¬ı˛ ’±˜±Àfl¡ ¤fl¡¬ı±¬ı˛ ˝√√±Ó¬È¬± ¬ı±Î¬ˇ±ÀÓ¬ ¬ı˘À˘Ú ’±ø˜ ’±ù´ô¶ ˝√√À˚˛ ˝√√±Ó¬ ≈√ÀȬ± ¤ø·À˚˛ 븅±¬ı˛ ¬ı±øάˇÀÓ¬ ’±ø˜ ¤fl¡±˝◊√ Ô±øfl¡º ’±˜±¬ı˛ ¸Àe Ô±Àfl¡ ¤fl¡ ¸±¬Ûº ’±˜±¬ı˛ ¶aœ, ŒÂ√À˘ ›
ø√˘±˜º ˆ¬^˜ø˝√√˘± ˝√√±Ó¬È¬± ÒÀ¬ı˛˝◊√ ¸ÀÊ√±À¬ı˛ fl¡±˜Î¬ˇ ø√À˘Úº ’±ø˜ øfl¡Â≈√ ¬ı≈ÀÁ¡ ›Í¬±¬ı˛ ’±À·˝◊√ ˜± ’±˘±√± Ô±Àfl¡ Œ˚À˝√√Ó≈¬ ’±ø˜ ¸±À¬Û¬ı˛ ¸Àe Ô±fl¡À˘ Ó¬±¬ı˛± ’±˜±¬ı˛ ¸Àe Ô±fl¡À¬ı Ú± ¬ıÀ˘
’±˜±¬ı˛ ά±Ú ˝√√±ÀÓ¬¬ı˛ Ӭʫ√Úœ ’±¬ı˛ ¬ı‘X±e≈ø˘¬ı˛ ÚœÀ‰¬ ¸ÀÊ√±À¬ı˛ Ó¬“±¬ı˛ “√±Ó¬ ¬ıÀ¸ Œ·ÀÂ√º ’±ø˜ ø√À˚˛ÀÂ√ºí
˜ø˝√√˘±Àfl¡ ’±Sê˜Ì› fl¡¬ı˛ÀÓ¬ ¬Û±¬ı˛øÂ√˘±˜ Ú± qÒ≈ Œ‰¬©Ü± fl¡À¬ı˛ ˚±ø26√˘±˜ øÚÀÊ√¬ı˛ ˝√√±Ó¬È¬±Àfl¡ ’±ø˜ ¤˝◊√ õ∂Ô˜ ¤fl¡Ê√Ú ˜±Ú≈¯∏ Œ√‡˘±˜ Œ˚ ¸±¬Û Œ¬Û±À¯∏ ¤¬ı— ¸±À¬Û¬ı˛ ¸Àe ¬ı¸¬ı±¸
Ó“¬±¬ı˛ ˜≈‡·˝3√¬ı˛ ŒÔÀfl¡ Œ¬ı¬ı˛ fl¡À¬ı˛ ŒÚ›˚˛±¬ı˛º ’ÀÚfl¡ Œ‰¬©Ü±˚˛ ˚‡Ú ’±˜±¬ı˛ ˝√√±Ó¬È¬± ˜≈‡·˝3√¬ı˛ fl¡À¬ı˛ ¸±¬Û≈Àάˇ Ú± ˝√√À˚˛›º
ŒÔÀfl¡ ά◊X±¬ı˛ ˝√√À˘± Ó¬‡Ú ’±˜±¬ı˛ Œ·±È¬± ˝√√±ÀÓ¬ ¬ı˛ÀMê√¬ı˛ ¬ıÚ…±º ¤fl¡˝◊√ Ê√±˚˛·±˚˛ “√±Ó¬ ¸ÀÊ√±À¬ı˛ ñ ¸±¬ÛÀfl¡ øfl¡ ‡±›˚˛±›∑
’ÀÚfl¡é¬Ì ¬ı¸±¬ı˛ Ê√Ú… é¬Ó¬È¬± ‡≈¬ı ·ˆ¬œ¬ı˛ ˝√√À˚˛øÂ√˘º ¬ı˛Mê ’±¬ı˛ Ô±À˜ Ú±º ¬ı…±À`¬Ê√ ø√À˚˛ ñ ≈√Ò, fl¡˘± ‡±›˚˛±˝◊√, ’±˜±¬ı˛ ¸Àe ¤fl¡˝◊√ ø¬ıÂ√±Ú±ÀÓ¬ Œ˙±˚˛º
Ê√øάˇÀ˚˛ ¬ı˛±‡À˘ ¬ı…±À`¬Ê√ øˆ¬ÀÊ√ ˚±˚˛ ¬ı˛ÀMê√º Œfl¡±ÀÚ±˜ÀÓ¬ ’À¬Û鬱¬ı˛Ó¬ ¬ı±øfl¡ Œ¬ı˛±·œÀ√¬ı˛ ñ Œ¸ ¬Û±ø˘À˚˛ ˚±˚˛ Ú± ¬ı±˝◊√À¬ı˛∑
Œ√À‡ Œ˙¯∏ fl¡¬ı˛˘±˜º ¬ÛÀ¬ı˛ ’ÀÚfl¡ø√Ú Î¬±Ú˝√√±Ó¬È¬± Œˆ¬±·±À˘±º ’…±øKI◊¬ı±À˚˛±øȬfl¡, ŒEø¸— ’±ø˜ ’¬ı±fl¡ ˜Ú øÚÀ˚˛ Œfl¡ÃÓ”¬˝√√˘ õ∂fl¡±˙ fl¡¬ı˛˘±˜º
¤˜Úøfl¡ õ≠±ø¶Üfl¡ ¸±ÀÊ«√Ú› Œ√‡±ÀÓ¬ ˝√√À˘±º ¤‡Ú› Œ¸˝◊√ ˜ø˝√√˘± ˜±ÀÁ¡ ˜±ÀÁ¡ ’±˜±¬ı˛ ñ Ú±, ¬ı±˝◊√À¬ı˛ Œ·À˘ ¸Àe øÚÀ˚˛ ˚±˝◊√º Œ˚˜Ú, ¤‡Ú› ’±˜±¬ı˛ ¸Àe ’±ÀÂ√, Œ√‡À¬ıÚ∑
Œ‰¬•§±À¬ı˛ ’±À¸Úº ›¯∏≈Ò Œ‡À˚˛ ˆ¬œ¯∏Ì ˆ¬±˘ ’¬ı¶ö±˚˛ ’±ÀÂ√Ú ¤‡Úº øfl¡c øÓ¬øÚ Œ√ø‡À˚˛ ’±ø˜ øfl¡Â≈√ Œ¬ı±Á¡±¬ı˛ ’±À·˝◊√ Œ¸ ‰¬È¬ fl¡À¬ı˛ ·˘±ÀÓ¬ Ê√άˇ±ÀÚ± ¤fl¡È¬± Œ˜±È¬± ¸±¬Û ¬ı±¬ı˛
‰¬À˘ ˚±›˚˛±¬ı˛ ¬Û¬ı˛ ’±ø˜ ›˝◊√ qøfl¡À˚˛ ˚±›˚˛± é¬Ó¬È¬±¬ı˛ ø√Àfl¡ Ó¬±fl¡±ÀÓ¬ ˆ¬≈ø˘ Ú±º fl¡À¬ı˛ ˝√√±ÀÓ¬ øÚ˘º ¤Ó¬é¬Ì Œfl¡Ú ·˘±È¬± Œ˜±È¬± ˜±Ù¬˘±¬ı˛ Ê√άˇ±ÀÚ± ˜ÀÚ ˝√√ø26√˘ Ó¬±¬ı˛ ¬ı˛˝√¸…
3 ά◊ƒ√‚±È¬Ú ˝√√À˘±º ’±ø˜ Œ¸˝◊√ø√Ú ˘±˝◊√ÀȬ¬ı˛ ’±À˘±˚˛ Ó¬±¬ı˛ ·˘±ÀÓ¬ ¤fl¡È¬± ‰¬±›Î¬ˇ± √±·
’±˜±¬ı˛ ά±Mê√±ø¬ı˛ Ê√œ¬ıÀÚ¬ı˛ õ∂Ô˜ ø√Àfl¡ Œ¬ı˛±·œ Œ√‡±¬ı˛ Œ‰¬•§±¬ı˛ øÂ√˘ ˆ¬±Î¬ˇ±‚À¬ı˛¬ı˛ ¸—˘¢ü Œ√‡ÀÓ¬ Œ¬Û˘±˜º ’ÀÚfl¡ø√Ú ¤fl¡È¬± Ê√±˚˛·±ÀÓ¬ øfl¡Â≈ ‰¬±¬Û± ø√À˚˛ ¬ı˛±‡À˘ Œ˚¬ı˛fl¡˜ Ù¬…±fl¡±À˙
¸±˜ÀÚ¬ı˛ ¬ı˛n∏˜È¬±ÀÓ¬º Ô±fl¡Ó¬±˜ øÓ¬ÚÀȬ ¬ı˛n∏À˜, ˚±¬ı˛ ˜ÀÒ… ¤fl¡È¬± Œ¬ı˛±·œ Œ√‡±¬ı˛ Ê√Ú… ¸¬ı¸˜˚˛ ˝√√À˚˛ ˚±˚˛ øͬfl¡ Œ¸˝◊√¬ı˛fl¡˜º õ∂ÔÀ˜ ¸±¬ÛȬ± ˜¬ı˛± Œˆ¬À¬ıøÂ√˘±˜º øfl¡c Ó¬±¬ı˛ ˝√√±ÀÓ¬¬ı˛ ˜ÀÒ…
¬ıg Ô±fl¡Ó¬º Ó¬±¬ı˛ ø¬ÛÂ√ÀÚ¬ı˛ ‚¬ı˛È¬± øÂ√˘ ’±˜±À√¬ı˛ Œ¬ıά¬ı˛n∏˜º ¤fl¡ø√Ú øͬfl¡ ¸Àg¬ı˛ ˜≈À‡ ˚‡Ú ¸±¬ÛȬ± ÚÀάˇ‰¬Àάˇ ŒÈ¬ø¬ıÀ˘ ‰¬Î¬ˇ±¬ı˛ Œ‰¬©Ü± fl¡¬ı˛˘ Ó¬‡Ú ’±ø˜ ˆ¬À˚˛ ø˝√√˜ ˝√√À˚˛ Œ·øÂ√º
˚‡Ú Œ‰¬•§±¬ı˛ ¬ıg fl¡À¬ı˛ ‚À¬ı˛ Ï≈¬Àfl¡ ˚±¬ı ˆ¬±¬ıøÂ√ Ó¬‡Ú ¤fl¡ Œ¬ı˛±·œ ¤À¸ ¸±˜ÀÚ¬ı˛ Œ‰¬˚˛±¬ı˛È¬±ÀÓ¬ ˜ÀÚ ˝√√À˘± ˚ø√ ¸±¬ÛȬ± ’±˜±¬ı˛ ø√Àfl¡ ¤ø·À˚˛ ’±À¸º ’±ø˜ ŒÓ¬± ˜±S ≈√Ù≈¬È¬ ”√¬ı˛ÀQ ¬ıÀ¸
¬ı¸À˘±º ’±ÀÒ± ’gfl¡±À¬ı˛ Ó¬±¬ı˛ Œ‰¬˝√√±¬ı˛± Œ√À‡ øfl¡À¸¬ı˛ Ê√Ú… ¤À¸ÀÂ√ ¬ı≈Á¡ÀÓ¬ Œ‰¬©Ü± fl¡¬ı˛øÂ√˘±˜º ’±øÂ√º ˜ÀÚ ˜ÀÚ Œˆ¬À¬ıøÂ√˘±˜ Ó¬±Àfl¡ ˜±Úø¸fl¡ ¸≈¶öÓ¬±¬ı˛ ¸±øÈ«¬øÙ¬Àfl¡È¬ Ú± ø√À˘ ˚ø√ ‚À¬ı˛¬ı˛
˘•§± Œ√±˝√√±¬ı˛± Œ‰¬˝√√±¬ı˛±º ˜≈À‡ fl¡±À˘± √±øάˇ, ¬ı˚˛¸ ’±µ±Ê√ ‰¬ø~À˙¬ı˛ ÚœÀ‰¬ ˝√√À¬ıº Œ¸ ¤fl¡±˝◊√ ˜ÀÒ… ¸±¬ÛȬ±Àfl¡ ŒÂ√Àάˇ ø√À˚˛ ‰¬À˘ ˚±˚˛º ¬Û±À˙¬ı˛ ‚À¬ı˛ ’±˜±¬ı˛ ‰¬±¬ı˛ ¬ıÂ√À¬ı˛¬ı˛ Œ˜À˚˛ Œ‡˘±
¤À¸øÂ√˘ ¸Àe Œfl¡Î¬◊ øÂ√˘ Ú±º ‡≈¬ı˝◊√ ¸±Ò±¬ı˛Ì ˙±È«¬, ¬Û…±KI◊ ¬Û¬ı˛±º Œ˚Ȭ± Œ‰¬±À‡ ¬Û¬ı˛±¬ı˛ ˜ÀÓ¬± fl¡¬ı˛øÂ√˘ Ó¬‡Úº ’ÀÚfl¡ ’±ÀÊ√¬ı±ÀÊ√ ø‰¬ôL± é¬øÌÀfl¡¬ı˛ Ê√Ú… ˜±Ô±˚˛ Œ‡˘ÀÓ¬ ˘±·À˘±º øfl¡c
Œ¸È¬± ˝√√À˘± Ó¬±¬ı˛ ¬·˘±¬ı˛ fl¡±Â√Ȭ± ’Ó¬…øÒfl¡ Œ˜±È¬± ¤¬ı— ˙±ÀÈ«¬¬ı˛ fl¡˘±À¬ı˛¬ı˛ ›¬ÛÀ¬ı˛¬ı˛ Œ¬ı±Ó¬±˜È¬± øÚÀÊ√Àfl¡ ˚ӬȬ± ¬Û±ø¬ı˛ ¸õ∂øÓ¬ˆ¬, ’ø¬ı‰¬ø˘Ó¬ Œ¬ı˛À‡ Ó¬±Àfl¡ ø¬ı˛Àfl¡±À˚˛¶Ü fl¡¬ı˛˘±˜ ¸±¬ÛøȬÀfl¡
16 ˜ÀÚ±ø¬ıÀ√¬ı˛ ˜ÀÚ¬ı˛ fl¡Ô±

’±¬ı±¬ı˛ ’±À·¬ı˛ Ê√±˚˛·±ÀÓ¬ ˜±ÀÚ ·˘±˚˛ Œ¬ı˛À‡ ø√ÀÓ¬º ˆ¬±·… ˆ¬±À˘± øÂ√˘ Œ¸ ’±˜±¬ı˛
fl¡Ô±˜ÀÓ¬± fl¡±Ê√Ȭ± fl¡¬ı˛˘º ¸±¬ÛȬ±Àfl¡ ’±¬ı±¬ı˛ ’±√¬ı˛ fl¡À¬ı˛ ·˘±˚˛ Œ¬Û“ø‰¬À˚˛ øÚ˘º Œ˚Ú ˜±˘±
¬Û¬ı˛ÀÂ√º
Ó¬±¬ı˛¬Û¬ı˛ ‰¬±˘±øfl¡ fl¡À¬ı˛ Ó¬±Àfl¡ ¬ÛÀ¬ı˛¬ı˛ ø√Ú Œ˜øάfl¡…±˘ fl¡À˘ÀÊ√¬ı˛ ’±Î¬◊ȬÀά±À¬ı˛ ŒÎ¬Àfl¡
¬Û±Í¬±˘±˜ ¸¬ı˛fl¡±ø¬ı˛ fl¡±·ÀÊ√ ¸±øÈ«¬øÙ¬Àfl¡È¬ Œ√¬ı ¬ıÀ˘º ¬ÛÀ¬ı˛¬ı˛ ø√Ú Œ¸ øͬfl¡ Ê√±˚˛·±˚˛ øͬfl¡
¸˜À˚˛˝◊√ ¤À¸øÂ√˘º øÚ(˚˛ Ê√±ÚÀÓ¬ ˝◊√À26√ fl¡¬ı˛ÀÂ√ ’±ø˜ fl¡œ fl¡¬ı˛˘±˜º ¤˝◊√¬ı˛fl¡˜ ˜±Ú≈¯∏Àfl¡
øfl¡ ’±¬ı˛ ˜±Úø¸fl¡ ¸≈¶öÓ¬±¬ı˛ ¸±øÈ«¬øÙ¬Àfl¡È¬ Œ√›˚˛± ˚±˚˛∑ ¸≈¶ö ¬ıÀ˘ õ∂˜±Ì¬ÛS ø√À˘ ŒÓ¬±
’±ø˜ øÚÀÊ√˝◊√ ’¸≈¶ö ¬ıÀ˘ õ∂˜±øÌÓ¬ ˝√√À˚˛ ˚±¬ıº

¬ı˛±·-’øˆ¬˜±Ú
1
ñ ’±ø˜ ’±À·› ’±¬ÛÚ±¬ı˛ fl¡±ÀÂ√ ¤À¸øÂ√˘±˜ øfl¡c Œ¸ø√Ú ¶§±˜œÀfl¡ ’±ÚÀÓ¬ ¬Û±ø¬ı˛øÚº
’±À˘±‰¬Ú± fl¡¬ı˛ÀÓ¬ ¤À¸øÂ√˘±˜º ’±Ê√Àfl¡ ’ÀÚfl¡ fl¡À©Ü ¶§±˜œÀfl¡ ¤ÀÚøÂ√º
Œ‰¬•§±À¬ı˛ Ï≈¬Àfl¡˝◊√ ¤fl¡ fl¡˜¬ı˚˛ø¸ ¬Û±?±ø¬ı ˚≈¬ıÓ¬œ ’¸˝√√±˚˛ˆ¬±À¬ı ¬ı˘˘º ’±ø˜ ¬ı˘˘±˜,
ëøÓ¬øÚ Œfl¡±Ô±˚˛∑í ëά◊øÚ ¬ı±Ô¬ı˛n∏À˜ ˝√√±Ó¬ Ò≈À26√Ú, ›È¬±˝◊√ ŒÓ¬± ›¬ı˛ ˜…±øÚ˚˛±íº øfl¡Â≈√é¬À̬ı˛
˜ÀÒ…˝◊√ ¤fl¡ ¬Û±?±ø¬ı ˆ¬^À˘±fl¡ Ï≈¬fl¡À˘Úº Œ¬ı˛±·±, ˜≈À‡¬ı˛ ¸¬ı √±øάˇ ¬Û±fl¡±, ˙±È«¬È¬± ¬ı±˝◊√À¬ı˛
Œ¬ı¬ı˛ fl¡¬ı˛±, Œ¬ı˙ ¬Û≈¬ı˛ÀÚ±º ø˙‡ ˆ¬^À˘±Àfl¡¬ı˛ ˜±Ô±˚˛ ¬Û±·øάˇ, ˝√√±Ó¬&À˘± Œ¬ı˛±·±, øfl¡c Œ‰¬±‡
≈√ÀȬ± ά◊8˘º Œ‰¬˝√√±¬ı˛±È¬± ø¬ıÒ√ıô¶º
ñ fl¡œ fl¡À¬ı˛Ú ’±¬ÛøÚ∑
ñ øfl¡Â≈√ fl¡ø¬ı˛ Ú±, ¬ı±øάˇÀÓ¬˝◊√ Ô±øfl¡, ˜ÀÚ¬ı˛ ˜ÀÒ… ’æ≈√Ó¬ ¸¬ı ø‰¬ôL± ¬ı±¬ı˛ ¬ı±¬ı˛ ’±¸ÀÓ¬˝◊√
Ô±Àfl¡º ’±ø˜ ’±¬ÛÚ±¬ı˛ fl¡±ÀÂ√ ’ÀÚfl¡ ¬ıÂ√¬ı˛ ’±À· ¤fl¡¬ı±¬ı˛ ¤À¸øÂ√˘±˜ ˚‡Ú ’±ø˜ fl¡À˘ÀÊ√
¬ÛάˇÓ¬±˜º ’±¬ÛÚ±¬ı˛ ˝√√˚˛ÀÓ¬± ˜ÀÚ ŒÚ˝◊√ ’±¬ÛøÚ Ó¬‡Ú ¬ı±øάˇÀÓ¬˝◊√ Œ¬ı˛±·œ Œ√‡ÀÓ¬Ú, ’±˘±√±
Œ‰¬•§±¬ı˛ øÂ√˘ Ú±º ’±˜±¬ı˛ ˜±- ¬ı±¬ı± ¤À¸ ’±¬ÛÚ±Àfl¡ Ò˜fl¡ ø√À˚˛ ›¯∏≈Ò&À˘± ŒÙ¬¬ı˛Ó¬ ø√ÀÓ¬
¤À¸øÂ√˘ ¬ÛÀ¬ı˛¬ı˛ ø√Ú, Œfl¡ÚÚ± ’±ø˜ ‡≈¬ı ‚≈À˜±ø26√˘±˜ ›˝◊√¸¬ı ›¯∏≈Ò Œ‡À˚˛...
’±˜±¬ı˛ ˜ÀÚ ¬ÛÀάˇ Œ·˘º øͬfl¡ fl≈¡øάˇ ¬ıÂ√¬ı˛ ’±À·º ¸√… ¬Û±˙ fl¡À¬ı˛ Œ¬ı˛±·œ Œ√‡± q¬ı˛n∏
fl¡À¬ı˛øÂ√º Œ·±È¬± ø√ÀÚ ¤fl¡È¬± ¬ı± ≈√ÀȬ± Œ¬ı˛±·œ ’±¸ÀÓ¬±º Ó¬‡Úfl¡±¬ı˛ ø√ÀÚ ¸±˝◊√øfl¡˚˛±ø¬∏C õ∂…±fl¡øȬ˙

17
18 ˜ÀÚ±ø¬ıÀ√¬ı˛ ˜ÀÚ¬ı˛ fl¡Ô± ˜ÀÚ±ø¬ıÀ√¬ı˛ ˜ÀÚ¬ı˛ fl¡Ô± 19
˜±ÀÚ ˝√√±ø¸¬ı˛ ¬Û±S ˝√√›˚˛±º Œ¸˝◊√ ≈√¬ı˛¬ı¶ö±¬ı˛ ¸˜˚˛ Œ¬ı˛±·œ ¤À˘ ˆ¬±˘˝◊√ ’ˆ¬…Ô«Ú± › ˚ÀÔ©Ü Œ˙¯∏ Œ¬ı˛±·œÀfl¡ Œ˜±˜¬ı±øÓ¬¬ı˛ ’±À˘±˚˛ Œ√À‡ ø¬ı√±˚˛ ø√À˚˛ ˝√√“±Ù¬ ŒÂ√Àάˇ Œ¬ı“À‰¬øÂ√˘±˜ Œ˚
¸˜˚˛ ø√ÀÓ¬ ˝√√Ó¬, ¬ı≈Á¡ÀÓ¬ Œ‰¬©Ü± fl¡¬ı˛Ó¬±˜ ¸˜¸…±È¬± øͬfl¡ fl¡œº Ó¬‡Ú˝◊√ ¤fl¡ø√Ú ¸≈µ¬ı˛ ¶§±¶ö…, ¤¬ı±¬ı˛ ’±¬ıX ¬ı˛n∏˜È¬± ŒÔÀfl¡ ¬ı±¬ı˛ ˝√√ÀÓ¬ ¬Û±¬ı˛¬ıº øfl¡c ˆ¬^À˘±Àfl¡¬ı˛ Ê√Ú… ¬ı±˝◊√À¬ı˛ ¬ÛÀÚÀ¬ı˛±
ά◊8˘ Œ‰¬˝√√±¬ı˛±¬ı˛ ¤fl¡ ¬Û±?±ø¬ı Ó¬¬ı˛n∏Ì ’±˜±Àfl¡ Œ√‡±ÀÓ¬ ¤À¸øÂ√˘º Œ¸ ¤fl¡±˝◊√ ¤À¸øÂ√˘, ø˜øÚȬ ’À¬Û鬱 fl¡À¬ı˛› ˚‡Ú øÓ¬øÚ ¤À˘Ú Ú± ’±ø˜ ¬ı±øάˇ ‰¬À˘ Œ·˘±˜º Œ‰¬•§±À¬ı˛¬ı˛
¸Àe Œfl¡Î¬◊ øÂ√˘ Ú±º Ó¬‡Ú Œ¸ fl¡À˘ÀÊ√¬ı˛ Â√±Sº ’±ø˜ Ó¬‡Ú ’±˜±¬ı˛ ˚Ó¬ :±Ú øÂ√˘ ŒÂ√À˘È¬±Àfl¡ ¬ıÀ˘ Œ·˘±˜ Œ˚ ˚ø√ fl¡±À¬ı˛KI◊ ’±À¸ Ó¬À¬ı øÓ¬øÚ [Œ¬ı˛±·œ] ¤À˘ ’±˜±Àfl¡
õ∂À˚˛±· fl¡À¬ı˛ ›¯∏≈Ò ø√À˚˛øÂ√˘±˜º øfl¡c øͬfl¡ Ó¬±¬ı˛ ¬ÛÀ¬ı˛¬ı˛ ø√Ú Ó¬±¬ı˛ ˜±-¬ı±¬ı± ·±øάˇ øÚÀ˚˛ ŒÎ¬Àfl¡ ø√ÀÓ¬º ’±À¬ı˛± øÓ¬ø¬ı˛˙ ø˜øÚȬ ¬ÛÀ¬ı˛ Œ¸˝◊√ Œ¬ı˛±·œ ¶aœÀfl¡ øÚÀ˚˛ ¤À˘Ú ¤¬ı— ’±˜±Àfl¡
ά◊¢∂ Œ˜Ê√±ÀÊ√ ’±˜±¬ı˛ ¬ı±øάˇÀÓ¬ ˝√√±øÊ√¬ı˛º õ∂‰¬G Á“¡±ÀÊ√ fl¡Ô±¬ı±Ó«¬± ¬ı˘ÀÓ¬ ˘±·À˘Ú Ó“¬±¬ı˛ ˜±, ’±¬ı±¬ı˛ ŒÙ¬±Ú fl¡¬ı˛À˘Ú Œ˚ ëά±Mê√±¬ı˛¬ı±¬ı≈ ’±ø˜ ¤À¸ Œ·øÂ√, ’Ú≈¢∂˝√ fl¡À¬ı˛ ¤fl¡È≈¬ ¤À¸ Œ√À‡
ë’±˜±¬ı˛ ŒÂ√À˘Àfl¡ ’±¬ÛøÚ fl¡œ ›¯∏≈Ò ø√À˚˛ÀÂ√Ú∑ Œ¸ fl¡œ ¬Û±·˘ Ú± ˜±Úø¸fl¡ˆ¬±À¬ı ’¸≈¶ö ø√Ú, ¤‡Ú fl¡±À¬ı˛KI◊ ¤À¸ Œ·ÀÂ√íº ’±ø˜ ¤fl¡È≈¬ ¬ÛÀ¬ı˛˝◊√ Œ‰¬•§±À¬ı˛ ¤À¸ ¶§±˜œ-¶aœ ≈√Ê√ÚÀfl¡˝◊√
Œ˚ ’±¬ÛøÚ Ó¬±¬ı˛ ø‰¬øfl¡»¸± fl¡¬ı˛À˘Úº ŒÂ√À˘ ¤À¸ ˚± ‡≈ø˙ ¬ı˘À¬ı ’±¬ı˛ ’±¬ÛøÚ Ó¬±¬ı˛ ›¯∏≈Ò Œ√À‡ ø√˘±˜º øfl¡c Ó¬Ó¬é¬ÀÌ fl¡±À¬ı˛KI◊ ‰¬À˘ Œ·øÂ√˘ Ó¬±˝◊√ Œ√‡ÀÓ¬ ˝√√À˘± ’±¬ı±¬ı˛ Œ˜±˜¬ı±øÓ¬¬ı˛
ø√À˚˛ Œ√À¬ıÚº ¤¸¬ı Œ‡À˚˛ Œ¸ ‚≈ø˜À˚˛ÀÂ√ ¸fl¡±˘ √˙Ȭ± ’¬ıøÒºí ¤¸¬ı ¬ıÀ˘˝◊√ ’±˜±¬ı˛ ’±À˘±˚˛º Ó¬Ó¬é¬ÀÌ ¬ı˛±øS ÚȬ± Œ¬ıÀÊ√ Œ·ÀÂ√º ˆ¬^À˘±Àfl¡¬ı˛ ŒÈ¬Ú˙ÀÚ¬ı˛ ¸˜¸…±º Œ˜±À˜¬ı˛
Œõ∂¸øSê¬Û˙ÚȬ± ø“√Àάˇ ·±ø˘·±˘±Ê√ ø√À˚˛ ˆ¬ø¬ı˛À˚˛ ø√À˘Úº ’±˜±¬ı˛ ˚≈øMê√, ¬ıMê√¬ı… øfl¡Â≈√ ’±À˘±˚˛ ’¸˝√√… &À˜±È¬ ·¬ı˛À˜ Œ‚À˜ ŒÚÀ˚˛ Ó“¬±¬ı˛ ¸¬ı õ∂Àùü¬ı˛ ¸¬ı Ê√¬ı±¬ı ø√À˚˛ ¬Û±Í¬±˘±˜,
Œ˙±Ú±¬ı˛ õ∂À˚˛±Ê√Ú› Œ¬ı±Ò fl¡¬ı˛À˘Ú Ú±º ’±¬ı˛ ’±˜±Àfl¡ [’±¸±ø˜Àfl¡] øfl¡Â≈√ ¬ı˘±¬ı˛ ¸≈À˚±·› øÓ¬øÚ› ¸c©Ü ˝√√À˚˛ Œ·À˘Úº ’±ø˜› ¬Ûø¬ı˛Ó‘¬5 ˝√√À˚˛ ¬ı±øάˇ øÙ¬¬ı˛˘±˜º ¬Ûø¬ı˛Ó‘¬5 ¤˝◊√Ê√Ú… Œ˚
ø√À˘Ú Ú±º Œ¸ø√Ú ’±ø˜ ¬ı˛±À· ≈√–À‡ ’øˆ¬˜±ÀÚ øÚÀÊ√¬ı˛ øˆ¬Ó¬À¬ı˛ ·Ê√·Ê fl¡¬ı˛˘±˜ñ ά±Mê√±¬ı˛ ˝√√À˚˛ øÚÀÊ√¬ı˛ ’¸≈ø¬ıÒ± fl¡À¬ı˛› ’¸˝√√±˚˛ Œ¬ı˛±·œÀfl¡ Œ√À‡ ø√˘±˜º Ó¬±¬ı˛¬Û¬ı˛ √˙ø√Ú
’±˜±¬ı˛ ˆ¬≈˘È¬± Œfl¡±Ô±˚˛∑ øfl¡c Œfl¡±Ú ¸≈√M√¬ı˛ Œ¬Û˘±˜ Ú±º Œ¬ı˛±·œ ¤À¸øÂ√˘ Ó¬±¬ı˛ ¸˜¸…± ¬Û±¬ı˛ ˝√√À˚˛ÀÂ√ øfl¡ Ú± ¸Àµ˝√√ ¤fl¡ø√Ú Œ‰¬•§±À¬ı˛ Œ¸˝◊√ ˆ¬^À˘±fl¡ ˝√√±øÊ√¬ı˛º Œ¸ø√Ú øÓ¬øÚ øͬfl¡
øÚÀ˚˛, ’±ø˜ ø‰¬øfl¡»¸fl¡, Ó¬±¬ı˛ ø‰¬øfl¡»¸± fl¡¬ı˛˘±˜º Ó¬±¬ı˛¬Û¬ı˛ ›¯∏À≈ Ò¬ı˛ ˚ø√ Œfl¡±Ú √¬Û±ù«´ õ∂øÓ¬øSê˚˛± ¸˜À˚˛˝◊√ ¤À¸øÂ√À˘Úº õ∂ÔÀ˜ ’±ø˜ Ó“¬±Àfl¡ ø‰¬ÚÀÓ¬ ¬Û±ø¬ı˛øÚ Ó¬‡Ú øÓ¬øÚ øÚÀÊ√¬ı˛ ¬Ûø¬ı˛‰¬˚˛
˝√√À˚˛ Ô±Àfl¡ Ó¬±˝√√À˘ Œ¸È¬± ά±Mê√±¬ı˛Àfl¡ Ê√±Ú±ÀÓ¬ ˝√√À¬ıº øÓ¬øÚ ¬ı…¬ı¶ö± ŒÚÀ¬ıÚº Ó¬±˝√√À˘ ’±˜±¬ı˛ ø√À˚˛øÂ√À˘Ú, 댸˝◊√ Œ˚ ’gfl¡±À¬ı˛ Œ˜±˜¬ı±øÓ¬¬ı˛ ’±À˘±˚˛ ’¸˝√√… ·¬ı˛À˜ ’±˜±Àfl¡ Œ√À‡
ˆ¬≈˘È¬± Œfl¡±Ô±˚˛∑ Œ¸ø√ÀÚ¬ı˛ ’¬Û˜±ÚÊ√Úfl¡ ‚ȬڱȬ± fl¡±Î¬◊Àfl¡ Ê√±Ú±ÀÓ¬ ¬Û±ø¬ı˛øÚº øfl¡c ‚ȬڱȬ± ø√À˚˛øÂ√À˘Úº ’±ø˜ Œ¸˝◊√ Œ¬ÛÀ˙KI◊íº ø¡ZÓ¬œ˚˛¬ı±¬ı˛ Œ‰¬•§±À¬ı˛ fl¡±À¬ı˛KI◊ øÂ√˘º ¤ø¸ ‰¬˘øÂ√˘ ¬ıÀ˘
≈√–¶§Àõü¬ı˛ ˜ÀÓ¬± Ó¬±Î¬ˇ± fl¡À¬ı˛ øÙ¬¬ı˛øÂ√˘ Œ¬ı˙ fl¡À˚˛fl¡˜±¸º ’±Ê√Àfl¡ ˚‡Ú ¸±˜ÀÚ ¬ı¸± ¤˝◊√ ·¬ı˛˜ øÂ√˘ Ú±, ˙±¬ı˛œø¬ı˛fl¡ˆ¬±À¬ı ˚ÀÔ©Ü ’±¬ı˛±˜√±˚˛fl¡ øÂ√˘ ¬Ûø¬ı˛À¬ı˙Ȭ±º Œ¬ı˛±·œÀfl¡ øÊ√À:¸
˜Ò…¬ı˚˛ø¸ ˚≈¬ıfl¡ ¬ı˘˘ ‚ȬڱȬ± Œ˚ Œ¸ ·Ó¬ ø¬ı˙ ¬ıÂ√¬ı˛ ÒÀ¬ı˛ ¤fl¡˝◊√ Œ¬ı˛±À· ˆ¬≈À·˝◊√ ‰¬À˘ÀÂ√, fl¡¬ı˛˘±˜, ëŒfl¡˜Ú ’±ÀÂ√Ú∑í øÓ¬øÚ ¸õ∂øÓ¬fl¡ˆ¬±À¬ı ά◊M√¬ı˛ ø√À˘Ú, ë¤‡Ú ’±ø˜ ˚ÀÔ©Ü ˆ¬±˘
Œfl¡±Ú fl¡±ÀÊ√ Œ˚ÀÓ¬ ¬Û±À¬ı˛ Ú±, ˆ¬±˘ˆ¬±À¬ı ¸—¸±À¬ı˛ ˜Ú› ø√ÀÓ¬ ¬Û±À¬ı˛ Ú±, Ó¬‡Ú ’±ø˜ fl≈¡øάˇ ’±øÂ√º øfl¡c ’±ø˜ ’±¬ÛÚ±¬ı˛ Œ√›˚˛± ¤fl¡È¬±› ›¯∏≈Ò ‡±˝◊√øÚ, ’±ø˜ Œ˚±·¬ı…±˚˛±˜ ’±¬ı˛
¬ıÂ√¬ı˛ ’±À·¬ı˛ ά◊M√¬ı˛È¬± Œ¬ÛÀ˚˛ Œ·˘±˜ Œ˚ Œ¸ ¸øÓ¬…˝◊√ Œ¬ı˛±·œ øÂ√˘º Œ¸ ¸øÓ¬…˝◊√ ˜±Úø¸fl¡ Œ˜øάÀȬ˙Ú fl¡À¬ı˛ ˆ¬±˘ ’±øÂ√íº ’±ø˜ ’±(˚« ˝√√À˚˛ Œ¬ÛÀ˙ÀKI◊¬ı˛ ø√Àfl¡ Œ‰¬À˚˛ Ô±fl¡˘±˜º
Œ¬ı˛±·œ øÂ√˘ Œ˚Ȭ± Œ¸ ’±Ê√ fl≈¡øάˇ ¬ıÂ√¬ı˛ ¬Û¬ı˛ ¬ı≈Á¡ÀÓ¬ Œ¬ÛÀ¬ı˛ÀÂ√º ’±Ê√Àfl¡ Ó¬±Àfl¡ øÚÀ˚˛ Ó¬±¬ı˛ ˜±S √˙ø√Ú Œ˚±·¬ı…±˚˛±˜ fl¡À¬ı˛ ˆ¬±˘ ˝√√À˚˛ Œ·˘ Œ¬ı˛±·œ ˚“±¬ı˛ øfl¡ Ú± Œ¸√ø√Ú ¤Ó¬ ˝◊√˜±¬ı˛ÀÊ√øk
˜±-¬ı±¬ı± ’±˙± ŒÂ√Àάˇ ø√À˚˛ÀÂ√º ø¬ıÀ˚˛ fl¡ø¬ı˛À˚˛ ø√À˚˛øÂ√˘ ¬ıÂ√¬ı˛ ¬Û“±‰¬ ’±À· ˆ¬±˘ ˝√√À˚˛ ˚±À¬ı øÂ√˘ Œ˚ Œ¬ıø˙é¬Ì ’À¬Û鬱 fl¡¬ı˛ÀÓ¬ ¬Û±¬ı˛øÂ√À˘Ú Ú±º øÓ¬øÚ Œfl¡Ú± ›¯∏≈Ò&À˘± ŒÙ¬¬ı˛Ó¬ ø√ÀÓ¬
¬ıÀ˘, øfl¡c ˆ¬±˘ ŒÓ¬± ˝√√˚˛˝◊√øÚ Î¬◊˘ÀȬ ¬Û±ø¬ı˛¬ı±ø¬ı˛fl¡ ’˙±øôL Œ¬ıÀάˇÀÂ√º ¤À¸øÂ√À˘Úº ˜±Ú≈À¯∏¬ı˛ ˜Ú Œ¬ı±Á¡± ˆ¬œ¯∏Ì fl¡øͬÚ/ Œ¸ø√Ú Œ¬ı˛±·œ Œ√‡±¬ı˛ Œ‰¬•§±¬ı˛È¬± Œ˚Ú
’±Ê√ Ó¬±¬ı˛ Œ¸˝◊√ ά◊¢∂ Œ˜Ê√±øÊ√ ˜± ’±À¸ÚøÚ, øÓ¬øÚ ¤À˘ fl¡œ ¤‡Ú› ’±˜±Àfl¡ Ó¬±»é¬øÌfl¡ˆ¬±À¬ı øÚfl¡¯∏ ’gfl¡±¬ı˛ ˝√√À˚˛ Œ·øÂ√˘º ¬ı±øάˇ øÙ¬À¬ı˛øÂ√˘±˜ ˜ÀÚ ’¸cø©Ü › ¢≠±øÚ
›˝◊√¬ı˛fl¡˜ˆ¬±À¬ı Ò˜fl¡±À¬ıÚ Ú± Ó“¬±¬ı˛ ’±À·¬ı˛ ¬ı…¬ı˝√√±À¬ı˛¬ı˛ Ê√Ú… 鬘± ‰¬±˝◊√À¬ıÚ∑ øÚÀ˚˛º
3
2 ŒÂ√À˘È¬± ’±˜±¬ı˛ fl¡±ÀÂ√ ’±¸Ó¬ Ú±ø¸«—À˝√√±À˜¬ı˛ ø¬ı˘ ø√ÀÓ¬º ’ÀÚfl¡ ¬ıÂ√¬ı˛ ˚±¬ı» ’±¸ÀÂ√ ˚±¬ı˛
øfl¡Â√≈ø√Ú ’±À· Œ‰¬•§±¬ı˛ Œ˙¯∏ fl¡À¬ı˛ Œ¬ı¬ı˛ ˝√√¬ı±¬ı˛ ŒÓ¬±Î¬ˇÀÊ√±Î¬ˇ fl¡¬ı˛øÂ√ ˚‡Ú Œ¸˝◊√¸˜˚˛ ¤fl¡È¬± Ù¬À˘ ¤fl¡È¬± ¸≈¸•Ûfl«¡ ˝√√À˚˛ Œ·øÂ√˘º ˝√√ͬ±» ¤fl¡ø√Ú Ó¬±¬ı˛ ¤fl¡ √±√±Àfl¡ øÚÀ˚˛ ¤˘ ’±˜±Àfl¡
ŒÙ¬±Ú ¤˘º ›¬Û±˙ ŒÔÀfl¡ øÊ√À:¸ fl¡¬ı˛ÀÂ√, 븅±¬ı˛ ’±˜±¬ı˛ ’…±¬ÛÀ˚˛À˜KI◊ ŒÚ›˚˛± ’±ÀÂ√, Œ√‡±¬ı±¬ı˛ Ê√Ú…º Œ¸ø√Ú Œ‰¬•§±À¬ı˛ ˆ¬œ¯∏Ì øˆ¬Î¬ˇ, øfl¡c ¤¸¬ı Œé¬ÀS øÚ˚˛˜ Œˆ¬À„√√ ¤fl¡È≈¬
øfl¡c ’±¸ÀÓ¬ ¤fl¡È≈¬ Œ√ø¬ı˛ ˝√√À26√, ’Ú≈¢∂˝√ fl¡À¬ı˛ ¤fl¡È≈¬ ’À¬Û鬱 fl¡¬ı˛À¬ıÚíº Œ¸ø√Ú øÂ√˘ ’¢∂±øÒfl¡±¬ı˛ ø√ÀÓ¬˝◊√ ˝√√˚˛º ¤˝◊√ ’¢∂±øÒfl¡±¬ı˛ ¬Û±¬ı±¬ı˛ Ê√Ú… Œfl¡Î¬◊ Œ‰¬•§±À¬ı˛¬ı˛ ¬ı±˝◊√À¬ı˛ ŒÔÀfl¡
õ∂‰¬G ·¬ı˛˜ ’±¬ı˛ Œ·±È¬± ø√Ú fl¡±À¬ı˛KI◊ øÂ√˘ Ú± ˚±¬ı˛ Ù¬À˘ ˝◊√Úˆ¬±¬ı˛È¬±¬ı˛› Ê√¬ı±¬ı ø√À˚˛ ø√À˚˛ÀÂ√º Œ˜±¬ı±˝◊√À˘ ŒÙ¬±Ú fl¡À¬ı˛, Œfl¡Î¬◊ SMS ¬Û±Í¬±˚˛, Œfl¡Î¬◊ ’±¬ı±¬ı˛ √¬ı˛Ê√±¬ı˛ fl¡±ÀÂ√ “√±øάˇÀ˚˛ øÚÀÊ√¬ı˛
20 ˜ÀÚ±ø¬ıÀ√¬ı˛ ˜ÀÚ¬ı˛ fl¡Ô± ˜ÀÚ±ø¬ıÀ√¬ı˛ ˜ÀÚ¬ı˛ fl¡Ô± 21
˜≈‡È¬± Œ√ø‡À˚˛ ‘√ø©Ü ’±fl¡¯∏«Ì fl¡À¬ı˛ ¬ı±¬ı˛¬ı±¬ı˛ ˚±ÀÓ¬ ’±ø˜ ŒÎ¬Àfl¡ øÚ˝◊√ øˆ¬Ó¬À¬ı˛º ’ÀÚÀfl¡ Œ¬ı±¬ı˛‡± ¬Û¬ı˛± ¤fl¡ ˜ø˝√√˘±Àfl¡ øÚÀ˚˛ Ï≈¬fl¡À˘Úº ˆ¬^À˘±fl¡Àfl¡ Œ√‡À˘ ˜Ò… ¬Û=±À˙¬ı˛ ˜Ó¬Ú
’±ÀÂ√ ¬ı±˝◊√À¬ı˛ ¬ı¸± ’…±ÀȬÚÀάKI◊Àfl¡ ¬ı±U õ∂√˙«Ú fl¡À¬ı˛º Œfl¡Î¬◊-¬ı± Ó¬±Àfl¡ ¬ı±À¬ı˛ ¬ı±À¬ı˛ ¤fl¡˝◊√ ˜ÀÚ ˝√√˚˛º ˜≈À‡ ë’±s≈˘ ˜±øÁ¡í¬ı˛ ˜ÀÓ¬± “√≈‰¬À˘± ¸±√± ¬Û±fl¡± √±øάˇº ’±¬ı˛ ˙¬ı˛œÀ¬ı˛ ŒÚ±—¬ı˛±
fl¡Ô± ¬ıÀ˘ fl¡±Ú Á¡±˘±¬Û±˘± fl¡À¬ı˛º Œfl¡Î¬◊ Ó¬±À√¬ı˛ Ú±˜ Œ˘‡± Â√±¬Û±ÀÚ± fl¡±Î«¬ øˆ¬Ó¬À¬ı˛ ¬Û±øͬÀ˚˛ fl≈¡Ó«¬± ¬Û±?±ø¬ıº Œ¬ı±¬ı˛‡± ¬Ûάˇ± ˜ø˝√√˘±¬ı˛ Œ‰¬±‡ Â√±Î¬ˇ± øfl¡Â≈√ Œ√‡± ˚±ø26√˘ Ú±º ˆ¬^À˘±fl¡
Œ√˚˛º Œ¸ø√Ú ’±ø˜ Œ¸˝◊√ Œ‰¬Ú± ŒÂ√À˘øȬÀfl¡ Œ¬ı˛±·œ ¸˝√√ ŒÎ¬Àfl¡ øÚ˘±˜º Ó¬±¬ı˛ √±√±¬ı˛ ˝√√À˚˛øÂ√˘ ¬ı±—˘±˚˛, ø¸À˘øȬÀÓ¬, ¬ı˘À˘Ú Œ˚ øÓ¬øÚ ’±¸À˘ ø˙˘‰¬À¬ı˛¬ı˛ ¬ı±ø¸µ±º ¤‡±ÀÚ fl¡±¬ÛÀάˇ¬ı˛
ŒÈ¬Ú˙Úº ’ÀÚfl¡ ά±Mê√±¬ı˛Àfl¡ Œ¸ Œ√ø‡À˚˛ÀÂ√ ¤¬ı— Œ‰¬iß±˝◊√À˚˛ ø·À˚˛› Œ√ø‡À˚˛ ¤À¸ÀÂ√º ¬ı…¬ı¸± fl¡À¬ı˛Úº ¬Û±À˙¬ı˛ ˜ø˝√√˘± Ó“¬±¬ı˛ ø¡ZÓ¬œ˚˛ ¶aœº ˜±S √˙ ø√Ú ˝√√À˚˛ÀÂ√ ø¬ıÀ˚˛ ˝√√›˚˛±º ¶aœ¬ı˛
øfl¡c Œfl¡±Ú ¸≈¬ı˛±˝√√± ˝√√˚˛øÚº ¸±•xøÓ¬fl¡fl¡±À˘ ¤fl¡ &¬ı˛n∏ˆ¬±˝◊√À˚˛¬ı˛ ¬Û±~±˚˛ ¬ÛÀάˇ øfl¡Â≈√ √±ø˜ ¬ı˚˛¸ øS˙ ˝√√À¬ı ¬ı˘À˘Úº ¸Àe ¸Àe Œ¬ı±¬ı˛‡±¬ı˛ øˆ¬Ó¬¬ı˛ ŒÔÀfl¡ ¬ıά◊ Œ‰“¬ø‰¬À˚˛ ά◊ͬÀ˘Ú
˜…±·ÀÚȬ øfl¡ÀÚÀÂ√ Œ˚Ȭ± Ú±øfl¡ Ó¬±¬ı˛ ’¸≈‡ ŒÈ¬ÀÚ ŒÚÀ¬ıº Œ˙¯∏À˜˙ ¸¬ı Ȭ±fl¡±¬Û˚˛¸± ‡¬ı˛‰¬ ëøSÀ˙¬ı˛ fl¡˜ ¬Û“ø‰¬˙ ˝√√˝◊√¬ıºí Œˆ¬À¬ıøÂ√˘±˜ Œ‰¬•§±À¬ı˛¬ı˛ øˆ¬Ó¬À¬ı˛ ˝√√˚˛ÀÓ¬± ˜≈‡ ŒÔÀfl¡ Œ¬ı±¬ı˛‡±È¬±
fl¡À¬ı˛ øÚ–¶§ ˝√√À˚˛ ¤˝◊√ ’ˆ¬±·± ά±Mê√±À¬ı˛¬ı˛ fl¡±ÀÂ√ ¤À¸ÀÂ√º ˚ø√ ˆ¬±·…SêÀ˜ ˆ¬±˘ ˝√√À˚˛ ˚±˚˛º ¸ø¬ı˛À˚˛ Œ√À¬ı, øfl¡c Œ¸ &Àάˇ ¬ı±ø˘º øʈ¬È¬± Œ√‡ÀÓ¬ ‰¬±˝◊√˘±˜º ’±Àô¶ fl¡À¬ı˛ øÊ√Àˆ¬¬ı˛
’±˜±¬ı˛ ¬Ûø¬ı˛ø‰¬Ó¬ ¸Àe¬ı˛ ŒÂ√À˘øȬ Œ¬ı˙ ¬ı≈øX˜±Úº Œ¸ Œ¬ı˙ ¸˜±À˘±‰¬fl¡ ‘√ø©Üˆ¬øe øÚÀ˚˛ Ê√±˚˛·±¬ı˛ fl¡±¬ÛάˇÈ¬± ¸ø¬ı˛À˚˛ øÊ√ˆ¬ Œ¬ı¬ı˛ fl¡À¬ı˛ ø√À˘Úº ¸±Ò±¬ı˛ÌÓ¬ ’±˜±À√¬ı˛ øÊ√ˆ¬ Œ√‡±¬ı˛
똅±·ÀÚÈ¬í ¸•ÛÀfl«¡ ˜ôL¬ı… fl¡À¬ı˛øÂ√˘ Œ˚ ¤˝◊√ ‰≈¬•§fl¡ ø√À˚˛ fl¡œˆ¬±À¬ı Œ¬ı˛±· ˆ¬±˘ ˝√√À¬ı Ó¬±¬ı˛ √¬ı˛fl¡±¬ı˛ ˝√√˚˛ Ú±, øfl¡c ˚ø√ ˜≈À‡¬ı˛ fl¡±¬ÛάˇÈ¬± ¸À¬ı˛º Ó¬±¬ı˛¬Û¬ı˛ √œ‚« ¬ÛÀÚÀ¬ı˛± ø˜øÚȬ ÒÀ¬ı˛ ¬Û«√±¬ı˛
¬ı≈øXÀÓ¬ fl≈¡À˘±À26√ Ú±º ’±ø˜ ˜≈‰¬øfl¡ Œ˝√√À¸ Ó¬±Àfl¡ ¸•úøÓ¬ Ê√±øÚÀ˚˛øÂ√˘±˜º Œ¬ı˛±·œÀfl¡ Œ√À‡ ’±Î¬ˇ±˘ ŒÔÀfl¡ fl¡Ô± qÀÚ Œ·˘±˜º ˜≈À‡¬ı˛ ’eˆ¬øe, ø¬ıfl‘¡øÓ¬, ˙±¬ı˛œø¬ı˛fl¡ ˆ¬±¯∏± ¸¬ı ’Ò¬ı˛±
›¯∏≈Ò¬ÛS ø√À˚˛ ˆ¬±˘ ˝√√¬ı±¬ı˛ ’±ù´±¸ ø√À˚˛ ¬Û±øͬÀ˚˛ ø√À˚˛øÂ√˘±˜º Œ¸ø√Ú Œ¸˝◊√ ¬Ûø¬ı˛ø‰¬Ó¬ ŒÔÀfl¡ Œ·˘º ¬ı˘± ˝√√˚˛ "Eyes are the mirror of one's mind"ñ Œ‰¬±‡˝◊√
ŒÂ√À˘øȬ¬ı˛ ‡±øÓ¬À¬ı˛ ’±ø˜ Œfl¡±Ú øÙ¬Ê øÚ˝◊√øÚº Ó¬±¬ı˛¬Û¬ı˛ ’ÀÚfl¡ø√Ú Œ¸˝◊√ Œ¬ı˛±·œ¬ı˛ Œfl¡±Ú ˜ÀÚ¬ı˛ ’±˚˛Ú±º øfl¡c Œ¸˝◊√ ‰¬±¬ı˛ø√fl¡ Ϭ±fl¡± øÚ©xˆ¬ Œ‰¬±À‡¬ı˛ ˜ÀÒ… ø¬ıÀ˙¯∏ øfl¡Â≈√˝◊√ õ∂øÓ¬Ù¬ø˘Ó¬
‡¬ı¬ı˛ ¬Û±˝◊√øÚº ŒÂ√À˘øȬ ¤À¸ÀÂ√ øfl¡c Ó¬±¬ı˛ √±√±¬ı˛ fl¡Ô± fl¡‡ÀÚ± ά◊À~‡ fl¡À¬ı˛øÚº Œ˚ Œfl¡±Ú ˝√√ÀÓ¬ Œ√‡˘±˜ Ú±º ›¯∏Ò≈ ø˘À‡ ø√˘±˜, øfl¡c ˜ÚȬ± ‡±¬ı˛±¬Û ˝√√À˚˛ Œ·˘º Ê√±øÚ Ú± ¬Û±øfl¡ô¶±Ú,
ά±Mê√±À¬ı˛¬ı˛ Œ¬ı˛±·œ¬ı˛ Ê√Ú… ¤fl¡È¬± ά◊À¡Z· Ô±Àfl¡º ’±ø˜ Œfl¡ÃÓ”¬˝√√˘ ‰¬±¬ÛÀÓ¬ Ú± Œ¬ÛÀ¬ı˛ ¤fl¡ø√Ú ˝◊√¬ı˛±Ú ˝◊√Ó¬…±ø√ Œ√À˙ ’±˜±¬ı˛ ¸±Ôœ ¸±˝◊√øfl¡˚˛±ø¬∏C¶Ü¬ı˛± ¤˝◊√¬ı˛fl¡˜ ˙¬ı˛œ¬ı˛ ˜≈‡ Ϭ±fl¡± Œ¬ı˛±·œ¬ı˛
øÊ√À:¸ fl¡¬ı˛˘±˜ Ó¬±¬ı˛ √±√±¬ı˛ fl¡Ô±º Œ¸ ˝√√±ø¸˜≈À‡ ¬ı˘˘, 댬ı˙ ˆ¬±˘ ’±ÀÂ√ ¤‡Úº fl¡±Ê√fl¡˜« ˙±¬ı˛œø¬ı˛fl¡ ˆ¬±¯∏± fl¡œˆ¬±À¬ı Œ¬ı±ÀÁ¡Úº ˜≈À‡¬ı˛ ˆ¬±¯∏± ’±¬ı˛ ˜ÀÚ¬ı˛ fl¡Ô± ¸¬ı¸˜˚˛ ŒÓ¬± ¤fl¡ ˝√√˚˛
fl¡¬ı˛ÀÂ√ ˆ¬±˘ˆ¬±À¬ıºí ’±ø˜ ¤fl¡È≈¬ ‡≈ø˙˝◊√ ˝√√˘±˜ qÀÚ øfl¡c Ó¬±¬ı˛¬Û¬ı˛ Œ¬ı±˜± Ù¬±È¬±À˘± ˚‡Ú Ú±º
øÊ√À:¸ fl¡¬ı˛˘±˜ 뛯∏≈Ò ‡±À26√ øfl¡ Ú±∑í Œ¸ ¬ı˘˘, ëÚ± ¸…±¬ı˛, Œ¸ ’±¬ÛÚ±¬ı˛ ›¯∏≈Ò ˜±S 5
√˙ø√Ú Œ‡À˚˛ÀÂ√º Ó¬±¬ı˛¬Û¬ı˛ ¤fl¡ ·ÌÀfl¡¬ı˛ fl¡±ÀÂ√ ˚±˚˛º Œ¸˝◊√ ·Ìfl¡ ¬ıÀ˘Ú Œ˚ Œfl¡Î¬◊ Ó“¬±Àfl¡ ¸˜±ÀÊ√ ¸±˝◊√øfl¡˚˛ø¬∏C¶Ü ¬ıÀ˘ ¬Ûø¬ı˛ø‰¬Ó¬ ˝√√À˘ ’ÀÚfl¡ Á¡±À˜˘± Œ¬Û±˚˛±ÀÓ¬ ˝√√˚˛º Œ‰¬•§±À¬ı˛¬ı˛
¬ı±Ì Œ˜À¬ı˛ÀÂ√, øÓ¬øÚ øfl¡Â≈√ ¬Û≈ÀÊ√±¬Û±Í¬ fl¡À¬ı˛ Œ¸˝◊√ ¬ı±ÌȬ± ‡≈À˘ ø√À˘Úº Ó¬±¬ı˛¬Û¬ı˛ ŒÔÀfl¡ √±√± Œ¬ı˛±·œ › Ó¬±À√¬ı˛ ¬ı±øάˇ¬ı˛ Œ˘±Àfl¡¬ı˛± Œfl¡±Ú ø¬ıÀ˚˛ ¬ı± ’Ú≈ᬱÀÚ Œ√‡± ˝√√À˘ ’¬Ûø¬ı˛ø‰¬ÀÓ¬¬ı˛
¸•Û”Ì« ¸≈¶öºí ˜ÀÓ¬± Ô±Àfl¡º fl¡Ô± ¬ı˘À˘ ¬Û±ÀÂ√ Œ˘±Àfl¡ øÊ√À:¸ fl¡À¬ı˛ Œfl¡Ú ¸±˝◊√øfl¡˚˛±ø¬∏CÀ¶Ü¬ı˛ ¸Àe fl¡Ô±
¬ı˘ÀÂ√º ¤‡Ú ˚≈· ¬ı√À˘ÀÂ√º øfl¡c ’±ø˜ ˚‡Ú õ∂Ô˜ ¸±˝◊√øfl¡˚˛±ø¬∏C¶Ü ˝√√À˚˛ ¤˝◊√ ˙˝√√À¬ı˛
4 ¤À¸øÂ√˘±˜ Ó¬‡Ú øfl¡c ¸±˝◊√øfl¡˚˛±ø¬∏C¶Ü ˜±ÀÚ˝◊√ ’æ≈√Ó¬ ¤fl¡ ά±Mê√±¬ı˛º ¸¬ı±˝◊√ ¬Û±¬ı˛À˘ ¤øάˇÀ˚˛
’±˜±¬ı˛ Œ‰¬•§±À¬ı˛ ¸‰¬¬ı˛±‰¬¬ı˛ Œ¬ı±¬ı˛‡± ¬Û¬ı˛± Œ¬ı˛±·œ ’±À¸ Ú±º ’ÀÚÀfl¡ ’±À¸ Œ¬ı±¬ı˛‡± ¬Û¬ı˛± ‰¬À˘, øfl¡c ø¬ı¬ÛÀ√ ¬ÛάˇÀ˘˝◊√ ë˜Úí øÚÀ˚˛ ˝√√±øÊ√¬ı˛ ˝√√˚º˛ ’±˜±¬ı˛ ¤fl¡ ’¢∂Ê√ ¸˝√√fl¡˜«œ ¬ıÀ˘øÂ√À˘Ú,
øfl¡c ˜≈À‡¬ı˛ ’—˙Ȭ± Œ‡±˘± Ô±Àfl¡º ’±¬ı˛ øfl¡Â≈√ ’±À¸ ˚±À√¬ı˛ ¸•Û”Ì« ˙¬ı˛œ¬ı˛ Œ¬ı±¬ı˛‡± ø√À˚˛ ¸±˝◊√øfl¡˚˛±ø¬∏C¶ÜÀ√¬ı˛ ·±øάˇ¬ı˛ Ú•§¬ı˛ ˜ÀÚ ¬ı˛±‡±¬ı˛ ˜Ó¬Ú ˝√√›˚˛± ά◊ø‰¬Ó¬ Ú˚˛º ’±ø˜ Œ¬ı±fl¡±¬ı˛ ˜ÀÓ¬±
Ϭ±fl¡± Ô±Àfl¡º Ó¬±À√¬ı˛ qÒ≈ Œ‰¬±‡ ≈√ÀȬ± Â√±Î¬ˇ± øfl¡Â≈√ Œ√‡± ˚±˚˛ Ú±º Œ¸˝◊√¬ı˛fl¡˜ ¤fl¡ø√Ú ¤fl¡ øÊ√À:¸ fl¡À¬ı˛øÂ√˘±˜ ëŒfl¡Ú∑í
fl≈¡Ó«¬± ¬Û±?±ø¬ı ¬Û¬ı˛± ¬ıÂ√¬ı˛ ¬Û“˚˛øSÀ˙¬ı˛ ˆ¬^À˘±fl¡ Ó“¬±¬ı˛ Œ¬ı±¬ı˛‡± ¬Û¬ı˛± Œ¬ı·˜ ¸±À˝√√¬ı±Àfl¡ øÚÀ˚˛ ñ Œfl¡Ú ’±¬ı±¬ı˛, ˜ÀÚ ¬ı˛±‡±¬ı˛ ˜Ó¬Ú ·±øάˇ¬ı˛ Ú±•§±¬ı˛ ˝√√À˘ fl¡±À¬ı˛± ¬ı±øάˇ¬ı˛ fl¡±ÀÂ√ ¬Û±øfl«¡—
¤À¸øÂ√À˘Úº Ó“¬±¬ı˛ Œ¬ı·˜ Ú±øfl¡ ‡≈¬ı ¬ı˛±·œº ø˜˚˛± ø¬ıø¬ı¬ı˛ ¬ıøÚ¬ıÚ± ˝√√˚˛Ú±º ≈√Ê√ÀÚ õ∂±˚˛˝◊√ fl¡¬ı˛À˘ ˙˝√√À¬ı˛¬ı˛ Œ¬ıø˙¬ı˛ˆ¬±· Œ˘±fl¡ ŒÊ√ÀÚ ˚±À¬ı fl¡±¬ı˛ ¬ı±øάˇÀÓ¬ ¸±˝◊√øfl¡˚˛±ø¬∏C¶Ü ¤À¸ÀÂ√º
’±À¸Ú, ›¯∏≈Ò¬ÛS øÚÀ˚˛ ‰¬À˘ ˚±Úº ˆ¬^À˘±fl¡ ˝√√±ø¸˜≈À‡ ¬ıÀ¸ Ô±Àfl¡Ú ’±¬ı˛ Ó¬“±¬ı˛ ¶aœ ˜≈‡ Œ˚˝◊√ ¬ı±øάˇÀÓ¬ ¤À¸ÀÂ√ Œ¸˝◊√ ¬ı±øάˇÀÓ¬˝◊√ øÚ(˚˛ ˜ÀÚ±À¬ı˛±·œ ’±ÀÂ√º
Ϭ±fl¡± Œ¬ı±¬ı˛‡±¬ı˛ øˆ¬Ó¬¬ı˛ ŒÔÀfl¡ ¬ı˛±·±¬ı˛±ø· fl¡À¬ı˛Ú ¶§±˜œ¬ı˛ ¸Àeº ’±ø˜ fl¡±Ú ø√À˚˛ qøÚ ’±¬ı˛ Œ‰¬Ú± ˜±Ú≈¯∏ ˚‡Ú ’À‰¬Ú±¬ı˛ ˜ÀÓ¬± Ô±Àfl¡ Œ‰¬•§±À¬ı˛¬ı˛ ¬ı±˝◊√À¬ı˛ Ó¬‡Ú ά±Mê√±ø¬ı˛¬ı˛ õ∂Ô˜
Œ¬ı±¬ı˛‡±¬ı˛ øˆ¬Ó¬¬ı˛ Ϭ±fl¡± ˜≈À‡¬ı˛ fl≈¡Ó¬fl≈¡ÀÓ¬ Œ‰¬±‡≈√ÀȬ± Œ√ø‡º ’±Ê√Àfl¡› ¤fl¡ ¬ı˚˛¶® ˆ¬^À˘±fl¡ ø√Àfl¡ ‡≈¬ı fl¡©Ü ˝√√Ó¬ ˜ÀÚº ’±Àô¶ ’±Àô¶ ¤‡Ú ·±-¸›˚˛± ˝√√À˚˛ Œ·ÀÂ√º Visual Memory
22 ˜ÀÚ±ø¬ıÀ√¬ı˛ ˜ÀÚ¬ı˛ fl¡Ô±

¬ı± ˜±Ú≈¯∏ ˜ÀÚ ¬ı˛±‡±¬ı˛ ˙øMê√ õ∂‡¬ı˛ ˝√√À˘› ø¬ı¬Û√º Œ¬ı˛±·œÀfl¡ ¤fl¡¬ı±¬ı˛ Œ√‡À˘ ’±˜±¬ı˛ ˜ÀÚ
ŒÔÀfl¡ ˚±˚˛º Œ‰¬©Ü± fl¡¬ı˛À˘› Ó¬±¬ı˛ ˜≈‡È¬± ˆ¬≈˘ÀÓ¬ ¬Û±ø¬ı˛ Ú±º ˝√√˚˛ÀÓ¬± Œ¬ı˛±·œ ά±Mê√±¬ı˛Àfl¡ ˆ¬≈À˘
Œ·ÀÂ√, øfl¡c ά±Mê√±À¬ı˛¬ı˛ ŒÓ¬± ˜ÀÚ ’±ÀÂ√ ¬ı˛±ô¶±‚±ÀȬ Œ√‡± ˝√√À˘ ά±Mê√±¬ı˛ ˆ¬±À¬ı Œ¬ı˛±·œ Ó“¬±Àfl¡
ø‰¬ÀÚ fl¡Ô± ¬ı˘À¬ıº øfl¡c Ú± ¬ı˘À˘ Ó¬‡Ú ά±Mê√±¬ı˛¬ı±¬ı≈ ˜ÀÚ±fl¡©Ü ¬Û±Úº
¬ıÓ«¬˜±Ú ˚≈À· ˜ÀÚ¬ı˛ ¬ı…Ô±¬ı˛ Œ¬ı˛±·œ ¬ı± ˜±Úø¸fl¡ Œ¬ı˛±·œ ¬õ∂øÓ¬ ‚À¬ı˛ ‚À¬ı˛º ’±˜±¬ı˛ ¤fl¡
Œ¬ı˛±·œ¬ı˛ ¬ı±¬ı±-˜± ŒÂ√À˘¬ı˛ øάÀõ∂¸Ú ˝√√À˚˛ÀÂ√ qÀÚ ø¬ı˜”Ϭˇ ˝√√À˚˛ ø·À˚˛øÂ√À˘Úº ¤Ó¬ Œ¬ıø˙ fl¡©Ü
Œ¬ÛÀ˘Ú Œ˚Ú Ó“¬±À√¬ı˛˝√◊ øάÀõ∂¸Ú ˝√√À˚˛ ˚±À¬ıº Ó¬‡Ú ’±ø˜ ¬ı˘˘±˜ Œ¸˝◊√ Ê√±Ó¬Àfl¡¬ı˛ ·äȬ±ñ
¤fl¡ø√Ú ¬ı≈XÀ√À¬ı¬ı˛ fl¡±ÀÂ√ ¤fl¡ ˜± Ó¬±¬ı˛ ˜‘Ó¬ ø˙qÀfl¡ øÚÀ˚˛ ¤À¸øÂ√À˘Úº ¤À¸ ¬ı±2‰¬±È¬±Àfl¡
¬ı“±ø‰¬À˚˛ ø√ÀÓ¬ õ∂±Ô«Ú± fl¡¬ı˛À˘Úº Ó¬‡Ú ˆ¬·¬ı±Ú ¬ı≈X Ó“¬±Àfl¡ ¬ıÀ˘øÂ√À˘Ú, ˚ø√ Ó≈¬ø˜ ¤fl¡
˜≈Àͬ± ¸À¯∏« ’±ÚÀÓ¬ ¬Û±À¬ı˛± Œ¸˝◊√ ¬ı±øάˇ ŒÔÀfl¡ Œ˚ ¬ı±øάˇÀÓ¬ Œfl¡±Úø√Ú fl¡±À¬ı˛± ˜‘Ó≈¬… ˝√√˚˛øÚ
Ó¬±˝√√À˘ ¤˝◊√ ¬ı±2‰¬± Œ¬ı“À‰¬ ˚±À¬ıº ˆ¬^˜ø˝√√˘± Œ·±È¬± ¢∂±˜ ‡“≈ÀÊ√ ›˝◊√¬ı˛fl¡˜ Œfl¡±Ú ¬ı±øάˇ ¬Û±ÚøÚ
Œ˚ ¬ı±øάˇÀÓ¬ fl¡±À¬ı˛± ˜‘Ó≈¬… ˝√√˚˛øÚº ’±˜±¬ı˛ ’±¬ÛÚ±À√¬ı˛ Œ√À‡ ˜ÀÚ ˝√√À26√ ¬ıø˘, ¬ıÓ«¬˜±ÀÚ
’±¬ÛÚ±¬ı˛± ¤˜Ú ¤fl¡È¬± ¬ı±øάˇ ŒÔÀfl¡ ¤fl¡ ˜≈Àͬ± ¸À¯∏« øÚÀ˚˛ ’±¸≈Ú Œ˚˝◊√ ¬ı±øάˇÀÓ¬ Œfl¡±Ú ˘7¡¡¡±-˙¬ı˛˜
˜±Úø¸fl¡ Œ¬ı˛±·œ ¬ı± ˜ÀÚ±À¬ı˛±·œ ŒÚ˝◊√º ’±˜±¬ı˛ ‘√Ϭˇ ø¬ıù´±¸ ’±¬ÛøÚ ’±ÚÀÓ¬ ¬Û±¬ı˛À¬ıÚ Ú±º
Œ¸ø√Ú øfl¡c ›˝◊√ ˆ¬^À˘±fl¡ › ˜ø˝√√˘± ¤È¬± qÀÚ ’ÀÚfl¡ ¸±b√LÚ± Œ¬ÛÀ˚˛øÂ√À˘Úº Ó¬±¬ı˛¬Û¬ı˛ 1
≈√˝◊√ ˚≈· ¬Û±¬ı˛ ˝√√À˚˛ Œ·ÀÂ√º Œ¸ø√Ú ¤fl¡ ¬ı˚˛¶® Ù¬¸«± ˆ¬^À˘±fl¡ ˝√±ÀÓ¬ ¤fl¡˜±¸ ¬Û≈¬ı˛ÀÚ± ’±˜±¬ı˛ Œõ∂¸øSê¬Û˙Ú øÚÀ˚˛
Œ‰¬•§±À¬ı˛ Ï≈¬fl¡À˘Úº øÓ¬øÚ ‡≈¬ı ‡≈ø˙ ˜ÀÚ ¤fl¡±˝◊√ Ï≈¬fl¡À˘Úº ‰≈¬˘È¬± fl¡±À˘± fl≈¡‰¬fl≈¡À‰¬, ¬Û¬ı˛ÀÚ
˝√√±Ù¬ Œ¸±À˚˛È¬±¬ı˛, ά◊8˘ “√±Ó¬&À˘±º ¤¬ı˛fl¡˜ ’ÀÚÀfl¡˝◊√ Œ¬ı˛±·œ Â√±Î¬ˇ± ’±À¸ Œ¬ı˛±·œ¬ı˛ ‡¬ı¬ı˛
ø√ÀÓ¬º ‰¬È¬ fl¡À¬ı˛ Œõ∂¸øSê¬Û˙ÚȬ± Œ√À‡ øÚ˘±˜ñ Œ¬ı˛±·œ¬ı˛ ¬ı˚˛¸ 72, ¬Û≈¬ı˛n∏¯∏˜±Ú≈¯∏, ˆ¬≈·ÀÂ√Ú
õ∂‰¬G ëøάÀõ∂¸ÀÚíº Œ¬ı˛±·œ Œfl¡˜Ú ’±ÀÂ√ øÊ√À:¸ fl¡¬ı˛˘±˜º øÓ¬øÚ ø¶úÓ¬ ˝√√±ø¸ ø√À˚˛
¬ı˘À˘Úñ ëÙ¬±¶Ü« flv¡±¸íº ›¯∏≈Ò Œ‡À˚˛ ’±¬ı±¬ı˛ ’±À·¬ı˛ ˜ÀÓ¬±, ‚≈˜› ‡≈¬ı ¸≈µ¬ı˛º ’±ø˜›
‡≈ø˙ ˝√√˘±˜ qÀÚ Œ˚ Ó“¬±¬ı˛ ¬ı˚˛¶® ¬ı±¬ı± ¬ı± √±√± ›¯∏Ò≈ Œ‡À˚˛ ’±¬ı±¬ı˛ ’±À·¬ı˛ ˜ÀÓ¬± ¸øSê˚˛ˆ¬±À¬ı
‚≈À¬ı˛ Œ¬ıάˇ±À26√Úº ˆ¬^À˘±fl¡Àfl¡ ø¬ı√±˚˛ Œ√¬ı ˆ¬±¬ıøÂ√ Ó¬‡Ú øÓ¬øÚ øÊ√À:¸ fl¡¬ı˛À˘Ú,
뛯∏≈Ò&À˘± øfl¡ ’±ø˜ Œ‡À˚˛ ˚±¬ıí∑ ˝√√±˚˛ ¬ı˛±˜/ ˝◊√øÚ˝◊√ ŒÓ¬± Œ¬ı˛±·œ ’±¬ı˛ ’±ø˜ Œˆ¬À¬ıøÂ√˘±˜
Ó“¬±¬ı˛ ¬ı±¬ı± ¬ı± √±√± Œfl¡Î¬◊ Œ¬ı˛±·œº ’±¸À˘ ˆ¬^À˘±fl¡Àfl¡ Œ√À‡ 72 ¬ıÂ√¬ı˛ ˘±À·øÚº ’õ∂dÓ¬
Ú± ˝√√À˚˛ ‰¬Î¬ˇÈ¬± ˝√√Ê√˜ fl¡¬ı˛˘±˜º
¸±Ò±¬ı˛ÌÓ¬ ø˜ø¸— Œ·±á¬œ¬ı˛ ˜±Ú≈¯∏À√¬ı˛ Œ¬ı˙ˆ¬”¯∏±, ’±À¬ıÀ·¬ı˛ õ∂fl¡±˙ˆ¬±¬ı Œ√À‡ ¸øͬfl¡
¬Ûø¬ı˛‰¬˚˛∏Ȭ± Œ¬ı±Á¡± ˚±˚˛ Ú±º Œ˚˜Ú ¤fl¡ø√Ú Î¬◊M√¬ı˛¬Û±¬ı˛ ø˙˘±¬Û±Ô±¬ı˛ ŒÔÀfl¡ ¤fl¡Ê√Ú ø˜ø¸—
Œ¬ı˛±·œ ¤À¸øÂ√˘º Ú±˜ ë˜≈‡±øÊ«√ Œ¬ÛGíº ˜≈‡±øÊ«√ Ú±˜ qÀÚ ˆ¬±¬ı˘±˜ øÚ(˚˛ ¬ı±„√√±ø˘¬ı˛
¸Àe Œfl¡±Ú ¸•Ûfl«¡ ’±Àº√ ˚Ô±¬ı˛œøÓ¬ øÊ√À:¸› fl¡¬ı˛˘±˜º øfl¡c ’±(˚« ˝√√˘±˜ qÀÚ Œ˚

23
24 ˜ÀÚ±ø¬ıÀ√¬ı˛ ˜ÀÚ¬ı˛ fl¡Ô± ˜ÀÚ±ø¬ıÀ√¬ı˛ ˜ÀÚ¬ı˛ fl¡Ô± 25
¬ı±„√√±ø˘ Œfl¡±Ú ’±Rœ˚˛¶§Ê√Ú Ó“¬±¬ı˛ ŒÚ˝◊√ øfl¡—¬ı± Ú±˜È¬± Œfl¡±Ú› ¬ı±„√√±ø˘¬ı˛› Œ√›˚˛± Ú±º Ó“¬±¬ı˛ ¸˜¸…± øÂ√˘ øÓ¬øÚ ˆ¬≈À˘ ˚±Úº ˆ¬^À˘±fl¡Àfl¡ ’±ø˜ ¬Û¬ı˛œé¬± fl¡À¬ı˛ ¬ı≈Á¡˘±˜ ëøάÀ˜Úø˙˚˛±í
øfl¡c Œ˚ø√Ú Ó“¬±¬ı˛ Ê√ij ˝√√˚˛ Œ¸ø√Ú Œfl¡±Ú ¤fl¡ ˜≈‡±øÊ«√ ¬Û√ø¬ıÒ±¬ı˛œ ˆ¬^À˘±fl¡ Ó“¬±À√¬ı˛ ¢∂±À˜ ˝√√À˚˛ÀÂ√º ¬Û¬ı˛œé¬±-øÚ¬ı˛œé¬± fl¡¬ı˛±¬ı˛ ¬ÛÀ¬ı˛ ά±Mê√±À¬ı˛¬ı˛ øÙ¬Ê ø√À˚˛ Ó“¬±¬ı˛± ˚‡Ú ˚±¬ı±¬ı˛ õ∂døÓ¬
¤À¸øÂ√À˘Úº øÚÀ26√Ú øͬfl¡ Ó¬‡Ú Œ¸˝◊√ ¬ı˚˛¶® ˆ¬^À˘±fl¡ ˝√√ͬ±» “√±øάˇÀ˚˛ øÚÀÊ√¬ı˛ Ò≈øÓ¬ ¸ø¬ı˛À˚˛ Œ¬Û26√±¬Û
¤¬ı±¬ı˛ Ó“¬±¬ı˛ Œ¬ı˙ˆ¬”¯∏± Œ√À‡ ‡≈¬ı ·ø¬ı˛¬ı ˜ÀÚ ˝√√À˘±º ¤ø√Àfl¡ Ó“¬±¬ı˛ øfl¡Â≈√ ¬ı˛Mê√ ¬Û¬ı˛œé¬± fl¡¬ı˛ÀÓ¬ ˘±·À˘Úº ’±ø˜ øfl¡Â≈√ Œ¬ı±Á¡±¬ı˛ ’±À·˝◊√, ¬ı˘±¬ı˛ ’±À·˝◊√ Œ·±È¬± ‚¬ı˛È¬± Ê√˘˜˚˛ ˝√√À˚˛
fl¡¬ı˛ÀÓ¬ ˝√√À¬ı øfl¡c ¬ı˘ÀÓ¬ ø¡ZÒ± ˝√√À26√º ›“¬ı˛ fl¡¬ı˛n∏Ì ’¬ı¶ö± Œ√À‡ ø¡ZÒ± fl¡±øȬÀ˚˛ ¬ı˘˘±˜, øfl¡Â≈√ Œ·˘º ¬ı±˝◊√À¬ı˛ Ó¬‡Ú Œ¬ı˛±·œ¬ı˛ ͬ±¸± øˆ¬Î¬ˇ, ¸¬ı±˝◊√ ’ÕÒ˚« ˝√√À˚˛ ’À¬Û鬱 fl¡¬ı˛ÀÂ√º ‚øάˇÀÓ¬
¬Û¬ı˛œé¬± fl¡¬ı˛ÀÓ¬ ˝√√À¬ı, ¬Û±¬ı˛À¬ıÚ∑ øÓ¬øÚ ’¸ø˜˚˛±ÀÓ¬ ¬ı˘À˘Ú, ëfl¡¬ı˛ÀÓ¬˝◊√ ˚‡Ú ˝√√À¬ı Ó¬‡Ú Ó¬‡Ú ø¬ıÀfl¡˘ ‰¬±¬ı˛ÀȬ ¬Û±¬ı˛ ˝√√À˚˛ Œ·ÀÂ√º ¸¬ı±˝◊√ Ó¬±Î¬ˇ±Ó¬±øάˇ ¬ı±øάˇ ŒÙ¬¬ı˛±¬ı˛ Ê√Ú… ’À¬Û鬱
ŒÓ¬± fl¡¬ı˛ÀÓ¬˝◊√ ˝√√À¬ıºí Œ¬ı˛±·œ¬ı˛ ˜ÀÚ±ˆ¬±¬ı Œ√À‡ ’±¬ı±¬ı˛ øÊ√À:¸ fl¡¬ı˛˘±˜ ˆ¬À˚˛ ˆ¬À˚˛ñ fl¡¬ı˛øÂ√˘ Œ‰¬•§±À¬ı˛¬ı˛ ¬ı±˝◊√À¬ı˛º ’±ø˜ ø‰¬ôL± fl¡¬ı˛˘±˜ Œ˚ ¬ı±˝◊√À¬ı˛ Œ¬ıøάˇÀ˚˛ U˘≈¶ö≈˘ fl¡¬ı˛À˘ ¤fl¡
øfl¡Â≈√ ¤'À¬ı˛ ŒÙ¬±ÀȬ± ˝◊√Ó¬…±ø√ ’±ÀÂ√, fl¡¬ı˛ÀÓ¬ ˝√√À¬ı, fl¡¬ı˛ÀÓ¬ ¬Û±¬ı˛À¬ıÚ∑ øÚø¬ı«fl¡±¬ı˛ˆ¬±À¬ı Œ¸˝◊√ ’Ú… ¬Ûø¬ı˛ø¶öøÓ¬ ˝√√À¬ıº Œ‰¬•§±À¬ı˛¬ı˛ ¬ı±˝◊√À¬ı˛ Œ√±fl¡±ÀÚ¬ı˛ ˜±ø˘fl¡Àfl¡ ¬ı˘À˘ Œ¸ Œ¬ı˛À· Œ‰“¬‰¬±À˜ø‰¬
¤fl¡˝◊√ ά◊M√¬ı˛ ëfl¡¬ı˛ÀÓ¬˝◊√ ˚‡Ú ˝√√À¬ı Ó¬‡Ú ŒÓ¬± fl¡¬ı˛ÀÓ¬˝◊√ ˝√√À¬ıºí ¤¬ı±¬ı˛ ¤fl¡È≈¬ ¸±˝√√¸ ¸=˚˛ fl¡¬ı˛À¬ıº ¬ı±˝◊√À¬ı˛¬ı˛ fl¡˜«‰¬±¬ı˛œÀfl¡ ¬ı˘À˘ Œ¸ ¬Ûø¬ı˛©®±¬ı˛ fl¡¬ı˛ÀÓ¬ ¤fl¡ ‚∞I◊±¬ı˛ Œ¬ıø˙ ÒÀ¬ı˛ ¬Ûø¬ı˛©®±¬ı˛
fl¡À¬ı˛ ¬ı˘˘±˜, ˜±Ô±¬ı˛ ø¸øȬ ¶®…±Ú› fl¡¬ı˛ÀÓ¬ ˝√√À¬ıº Œ¬ı˙ ‡¬ı˛‰¬ ˝√√À¬ı, ¤fl¡È≈¬ √±˜ ¬ÛάˇÀ¬ı fl¡¬ı˛À¬ı fl¡±¬ı˛Ì Ó¬±¬ı˛ ’±¬ı±¬ı˛ ‡≈¬ı qø‰¬¬ı±˚˛≈º ’±¬ı˛ Ó¬±¬ı˛ Ù¬À˘ ¸fl¡±˘ ŒÔÀfl¡ ’À¬Û鬘±Ú
¤È¬±¬ı˛º Œ¬ı˛±·œ¬ı˛± ¬Û±˘±À¬ıº ¸≈Ó¬¬ı˛±— ’±ø˜ ‰≈¬¬Û‰¬±¬Û Ô±fl¡˘±˜º ˆ¬^À˘±Àfl¡¬ı˛ ¶aœ ’±˜±¬ı˛ fl¡±ÀÂ√ 鬘±
’±¬ı±¬ı˛ ’±¬ı±¬ı˛ Œ¸˝◊√ ˜ÀLa¬ı˛ ˜Ó¬Ú ά◊M√¬ı˛, ëfl¡¬ı˛ÀÓ¬˝◊√ ˚‡Ú ˝√√À¬ı Ó¬‡Ú ŒÓ¬± fl¡¬ı˛ÀÓ¬˝◊√ Œ‰¬À˚˛ øÚÀÊ√¬ı˛ ˝√√±ÀÓ¬ ¤fl¡È¬± ŒÓ¬±˚˛±À˘ øÚÀ˚˛ Œ˜ÀÁ¡¬ı˛ ¸¬ı Ê√˘ [Œ¬Û26√±¬Û] ˜≈ÀÂ√ ø√À˘Úº
˝√√À¬ıíº øÓ¬øÚ ¤fl¡¬ı±¬ı˛› øÊ√À:¸ fl¡¬ı˛À˘Ú Ú± ’±Ú≈˜±øÚfl¡ fl¡Ó¬ ‡¬ı˛‰¬ ˝√√À¬ı ˝◊√Ó¬…±ø√º fl¡À˚˛fl¡ ’±ø˜ ›˝◊√ ’¸˝√√… ·¬ı˛À˜ õ∂ÔÀ˜ ¤ø¸È¬± ¬ıg fl¡À¬ı˛ ø√À˚˛ Ù¬…±ÚȬ± ‰¬±ø˘À˚˛ ø√˘±˜ ˚±ÀÓ¬
‚∞I◊±¬ı˛ ˜ÀÒ… ¸¬ı ¬Û¬ı˛œé¬±-øÚ¬ı˛œé¬± fl¡À¬ı˛ ø¬ı˛À¬Û±È«¬ øÚÀ˚˛ ˝√√±øÊ√¬ı˛ ˝√√À˚˛ Œ·À˘Ú Œ¸˝◊√ Œ˜ÀÁ¡È¬± Ó¬±Î¬ˇ±Ó¬±øάˇ qøfl¡À˚˛ ˚±˚˛º Ó¬±¬ı˛¬Û¬ı˛ ¸≈·øg è˜-Œ¶x Œ¬ıø˙ ¬Ûø¬ı˛˜±ÀÌ ‚À¬ı˛ Â√øάˇÀ˚˛
ˆ¬±¬ıÀ˘˙˝√√œÚˆ¬±À¬ı ’±˜±¬ı˛ Œ‰¬•§±À¬ı˛º ø√˘±˜º Ó¬±¬ı˛¬Û¬ı˛ ˝√√±ø¸˜≈À‡ ¬ÛÀ¬ı˛¬ı˛ Œ¬ı˛±·œÀfl¡ ’ˆ¬…Ô«Ú± Ê√±Ú±˘±˜º ’ÀÚfl¡ Œ¬ı˛±·œ Ó¬±¬ı˛¬ÛÀ¬ı˛
ø¬ı˛À¬Û±È«¬ Œ√À‡ øÊ√À:¸ fl¡¬ı˛˘±˜, fl¡À˚˛fl¡ø√ÀÚ¬ı˛ Ê√Ú… ˝√√±¸¬Û±Ó¬±À˘ ˆ¬øÓ«¬ ˝√√ÀÓ¬ ¬Û±¬ı˛À¬ıÚ∑ ¤˘ Œ·˘ øfl¡c Œfl¡Î¬◊ ‚ȬڱȬ± ‚≈̱é¬À¬ı˛› ŒÈ¬¬ı˛ Œ¬Û˘ Ú±º Ó¬±¬ı˛ ¤fl¡ ‚∞I◊± ¬ÛÀ¬ı˛ ˝√√ͬ±»
Œ¸˝◊√ ¤fl¡˝◊√ ά◊M√¬ı˛ Œ¬Û˘±˜, 눬øÓ«¬ ˚‡Ú ˝√√ÀÓ¬ ˝√√À¬ı Ó¬‡Ú ŒÓ¬± ˝√√ÀÓ¬˝◊√ ˝√√À¬ıºí øˆ¬Ó¬¬ı˛ ø√Àfl¡¬ı˛ √¬ı˛Ê√±È¬± ‡≈À˘ Œ√±fl¡±ÀÚ¬ı˛ fl¡˜«‰¬±¬ı˛œ ˜≈‡ ¬ı±øάˇÀ˚˛ ¬ı˘˘, 븅±¬ı˛ ¤‡±ÀÚ Ê√˘
ˆ¬^À˘±fl¡ ˆ¬±˘ ˝√√À˚˛ Â≈√øȬ ˝√√À˚˛ Œ·øÂ√À˘Úº ˚±¬ı±¬ı˛ ¸˜˚˛ Œ¸˝◊√ øÚø¬ı«fl¡±¬ı˛, ˆ¬±¬ıÀ˘˙˝√√œÚ ¬ÛÀάˇÀÂ√ øfl¡À¸¬ı˛∑ ’±ø˜ ά◊Àͬ Œ√ø‡ Œ·±È¬± Œ˜ÀÁ¡¬ı˛ Ê√˘ qøfl¡À˚˛ Œ·ÀÂ√ øfl¡c √¬ı˛Ê√± ø√À˚˛
˜≈À‡ ‰¬À˘ ˚±¬ı±¬ı˛ ¸˜˚˛ Œ˚Ú ’±˜±Àfl¡ ¬ıÀ˘ Œ·À˘Úñ ˜±Ú≈À¯∏¬ı˛ Œ‰¬˝√√±¬ı˛±, Œ¬ı˙ˆ¬”¯∏± Œ√À‡ Ê√À˜ Ô±fl¡± Ê√˘ Ï≈¬Àfl¡ Œ·ÀÂ√ Œ√±fl¡±ÀÚ¬ı˛ øˆ¬Ó¬À¬ı˛¬ı˛ ¬ı˛n∏À˜º ’±ø˜ ’•°±Ú¬ı√ÀÚ ¬ı˘˘±˜,
˜±Ú≈¯∏Àfl¡ Œ‰¬Ú±¬ı˛ Œ‰¬©Ü± fl¡¬ı˛À¬ıÚ Ú±º ‡±›˚˛±¬ı˛ Ê√À˘¬ı˛ Œ¬ı±Ó¬˘ ŒÔÀfl¡ Ê√˘È¬± ¬ÛÀάˇ Œ·ÀÂ√, ¤fl¡È≈¬ ˜≈ÀÂ√ Ú±›º

2 3
¬ıÓ«¬˜±ÀÚ ’±˜±¬ı˛ Œ¬ı˛±·œ Œ√‡±¬ı˛ Œ‰¬•§±¬ı˛È¬± ¤fl¡È¬± ›¯∏À≈ Ò¬ı˛ Œ√±fl¡±ÀÚ¬ı˛ ¸Àe ¸—˘¢üº Ê√±˚˛·±¬ı˛ fl¡Ô±˚˛ ¬ıÀ˘ ά±Mê√±¬ı˛ ’±¬ı˛ ά◊øfl¡À˘¬ı˛ fl¡±ÀÂ√ øfl¡Â≈√ ˘≈Àfl¡±ÀÓ¬ ŒÚ˝◊√º fl¡Ô± ˘≈Àfl¡±À˘ øÚÀÊ√¬ı˛˝◊√
’ˆ¬±À¬ı Œ‰¬•§±¬ı˛È¬± ‡≈¬ı˝◊√ ŒÂ√±È¬, √˙ Ù≈¬È¬ ¬ı±˝◊√ ’±È¬ Ù≈¬È¬ ˝√√À¬ı øfl¡ Ú± ¸Àµ˝√√º ŒÂ√±A ‚¬ı˛È¬±ÀÓ¬ ’¸≈ø¬ıÒ± ˝√√À¬ıº fl¡Ô±È¬± Ê√±ÀÚ ¸¬ı±˝◊√, ¬ıÀ˘ ¸¬ı±˝◊√, øfl¡c ˜±ÀÚ fl¡˝◊√∑ ’±˜±¬ı˛ õ∂…±fl¡øȬ˙ q¬ı˛n∏
’±˜±¬ı˛ ¬ı¸±¬ı˛ Œ‰¬˚˛±¬ı˛, ŒÈ¬ø¬ı˘, Œ¬ı˛±·œ Œ√‡±¬ı˛ ø¬ıÂ√±Ú± › Œ¬ı˛±·œÀ√¬ı˛ ¬ı¸±¬ı˛ ≈√ÀȬ± Œ‰¬˚˛±¬ı˛ fl¡¬ı˛±¬ı˛ õ∂Ô˜ ¬ıÂ√¬ı˛ ¤fl¡ ø¬ı¬ı±ø˝√√Ó¬ ‰¬ø~˙-¬Û“˚˛Ó¬±ø~˙ ¬ıÂ√À¬ı˛¬ı˛ ˆ¬^À˘±fl¡ Ó¬“±¬ı˛ ¶aœÀfl¡ øÚÀ˚˛
’±ÀÂ√√º ˚±¬ı˛ Ê√Ú… ≈√Ê√ÀÚ¬ı˛ Œ¬ıø˙ øÓ¬ÚÊ√Ú Œ˘±fl¡ Œ‰¬•§±À¬ı˛ Ï≈¬fl¡À˘ øˆ¬Î¬ˇ ˜ÀÚ ˝√√˚˛º øfl¡c ¤À¸øÂ√À˘Úº ˆ¬^À˘±fl¡ ˝◊√¶®≈À˘¬ı˛ ø˙é¬fl¡, ¢∂±À˜ Ô±Àfl¡Úº øfl¡c ¸˜¸…± ˝√√À26√ Ó¬“±¬ı˛ ¶aœÀfl¡
’±ø˜ ά◊¬Û±˚˛˝√œÚ, Œ‰¬•§±¬ı˛È¬± Ó¬±¬ı˛ Œ‰¬À˚˛ ¬ıάˇ fl¡¬ı˛±¬ı˛ ά◊¬Û±˚˛ ŒÚ˝◊√º ¤˝◊√ ŒÂ√±A Œ‰¬•§±À¬ı˛ ¬ıÀ¸˝◊√ øÚÀ˚˛º ¶aœ Œ¸˝◊√ ˆ¬^À˘±fl¡ ¶§±˜œÀfl¡ ‡≈¬ı ¸Àµ˝√√ fl¡À¬ı˛Úº Ê√ÕÚfl¡ ˜ø˝√√˘±¬ı˛ ¸Àe ’À˝√√Ó≈¬fl¡
’±ø˜ Œ·±È¬± ¬Û‘øÔ¬ıœ¬ı˛ ‡¬ı¬ı˛ ¬Û±˝◊√ ˜±Ú≈À¯∏¬ı˛ fl¡±Â√ ŒÔÀfl¡º ¤‡±ÀÚ˝◊√ ’ÀÚfl¡ ˜±Ú≈¯∏ Ó¬±À√¬ı˛ ¸Àµ˝√√ fl¡À¬ı˛, ˚±¬ı˛ Ù¬À˘ ¸¬ı¸˜˚˛ ¸—¸±À¬ı˛ ’˙±øôL Œ˘À· Ô±Àfl¡º ¤˝◊√¸¬ı ¸Àµ˝√√¬ı±øÓ¬fl¡
˜ÀÚ¬ı˛ ≈√˚˛±¬ı˛ ‡≈À˘ Œ√˚˛º øfl¡Â≈√ ’±Úµ√±˚˛fl¡ øfl¡Â≈√ Œ¬ı√Ú±√±˚˛fl¡º ’±Ê√ Œ¸˝◊√¬ı˛fl¡˜ ¤fl¡ ‚Ȭڱ Œ¬ı˛±·œ¬ı˛± øÚÀÊ√Àfl¡ Œ¬ı˛±·œ ¬ıÀ˘ ˜ÀÚ fl¡À¬ı˛Ú Ú±º Ó“¬±¬ı˛± ¸Àµ˝√√Ȭ±Àfl¡ ¸øÓ¬… ¬ıÀ˘˝◊√ ˆ¬±À¬ıÚ
‚Ȭ˘ ˚± ’±Ê√ ’¬ıøÒ ˝√√˚˛øÚº ¤fl¡ ø˙øé¬Ó¬ ¬ı˚˛¶® ˜ø˝√√˘± Ó¬±¬ı˛ 72 ¬ıÂ√¬ı˛ ¬ı˚˛À¸¬ı˛ ¶§±˜œÀfl¡ ¸≈Ó¬¬ı˛±— ¸Àµ˝√√ ’±‰¬¬ı˛Ì Œ¬ıÀάˇ˝◊√ ‰¬À˘º õ∂Ô˜ ø√Ú ’±˜±¬ı˛ ¸±˜ÀÚ ¬ı¸± ’¬ı¶ö±ÀÓ¬˝◊√ Ó≈¬˜≈˘
øÚÀ˚˛ ¤À¸øÂ√À˘Ú Œ√‡±ÀÓ¬º ˆ¬^À˘±fl¡ ¸≈µ¬ı˛ ¬Ûø¬ı˛¬Û±øȬ fl¡À¬ı˛ Ò≈øÓ¬ ¬Û±?±ø¬ı ¬ÛÀ¬ı˛ ¤À¸øÂ√À˘Úº Á¡·Î¬ˇ± ≈√Ê√ÀÚ¬ı˛º ’±ø˜ ø¬ı¬ı˛Mê√ ˜≈À‡ ˝√√“± ˝√√À˚˛ Œ√‡ÀÓ¬ ˘±·˘±˜º ’±ø˜ Ó¬‡Ú ¸À¬ı õ∂…±fl¡øȬ¸
26 ˜ÀÚ±ø¬ıÀ√¬ı˛ ˜ÀÚ¬ı˛ fl¡Ô± ˜ÀÚ±ø¬ıÀ√¬ı˛ ˜ÀÚ¬ı˛ fl¡Ô± 27
Ê√œ¬ıÚ q¬ı˛n∏ fl¡À¬ı˛øÂ√˘±˜º Ó¬±˝◊√ q¬ı˛nÀ∏ Ó¬˝◊√ ›˝◊√¬ı˛fl¡˜ Á¡·Î¬ˇ± Œ√À‡ ˜ÚȬ± ¬ıœÓ¬|X ˝√√À˚˛ Œ·øÂ√˘º 4
Œ·±È¬± Ê√œ¬ıÚȬ±˝◊√ øfl¡ ¤¬ı˛fl¡˜ Á¡·Î¬ˇ± Œ√À‡ Œ˚ÀÓ¬ ˝√√À¬ı ’±¬ı˛ ’±˜±Àfl¡ øÚ¬ı«±fl¡ √˙«fl¡ › ¸±˝◊√øfl¡˚˛±ø¬∏C¶Ü ˝√√›˚˛±¬ı˛ ¬ÛÀ¬ı˛˝◊√ ≈√¬ıÂ√¬ı˛ ’±ø˜ ¤fl¡ ø‡Ëø¶Ü˚˛±Ú ø˜˙Ú±ø¬ı˛ ˝√√±¸¬Û±Ó¬±À˘ ˚≈Mê√
Œ|±Ó¬± ˝√√ÀÓ¬ ˝√√À¬ı∑ øfl¡c Œ¸ø√Ú Ó¬“±À√¬ı˛ Á¡·Î¬ˇ± ’±¬ı˛ Œ¬ıø˙ ”√¬ı˛ ¤À·±˚˛øÚº ’±ø˜ ¸Àµ˝√√ øÂ√˘±˜º Œ¸˝◊√ ¸≈¬ı±À√ ’ÀÚfl¡ Ú±Ú, ø¸¶Ü±¬ı˛ ’±¬ı˛ Ù¬±√±À¬ı˛¬ı˛ ¸—¶ÛÀ˙« ’±¸ÀÓ¬ Œ¬ÛÀ¬ı˛øÂ√˘±˜º
fl¡˜±¬ı˛ ›¯∏≈Ò ø√À˚˛øÂ√˘±˜ ¶aœÀfl¡º Ó“¬±¬ı˛± Œõ∂¸øSê¬Û˙Ú øÚÀ˚˛ ‰¬À˘ Œ·øÂ√À˘Úº ø¡ZÓ¬œ˚˛¬ı±¬ı˛ ¤‡Ú› ’±˜±¬ı˛ fl¡±ÀÂ√ ’ÀÚfl¡ Ú±Ú, ø¸¶Ü±¬ı˛ › Ù¬±√±¬ı˛ Ó“¬±À√¬ı˛ ˜ÀÚ¬ı˛ fl¡Ô± Ê√±Ú±ÀÓ¬ ’±À¸Úº
Œ˚ø√Ú ¤À˘Ú Ó¬‡Ú ‡≈¬ı ¤fl¡È¬± ά◊ißøÓ¬ ˝√√˚˛øÚ Œ¬ı˛±·œ¬ı˛º ˚Ó¬˝◊√ Œ˝√√±fl¡ õ∂…±fl¡øȬÀ¸ Ó¬‡Ú Ó¬‡Ú ¶§ä ’øˆ¬:Ó¬±ÀÓ¬ õ∂Ô˜ ø√Àfl¡ ¬ı≈ÀÁ¡ ά◊ͬÀÓ¬ ¬Û±¬ı˛Ó¬±˜ Ú± Œ˚ Ú±Ú, ø¸¶Ü±À¬ı˛¬ı˛ ’±¬ı±¬ı˛
’±ø˜ ’±ÚÀfl¡±¬ı˛±º ˜ÀÚ¬ı˛ ˚La̱ øfl¡À¸¬ı˛º ¸±Ò±¬ı˛Ì ˜±Ú≈À¯∏¬ı˛ Œ‰¬±À‡ Ó“¬±¬ı˛± ¸¬ı±˝◊√ Œ˚Ú ˜±√±¬ı˛ ŒÈ¬ø¬ı˛Ê√±¬ı˛ õ∂Ó¬œfl¡º
õ∂±˝◊√Àˆ¬È¬ õ∂…±fl¡øȬ¸ ’ÀÚfl¡È¬± øȬ-ŒÈ¬±À˚˛øKI◊ øSêÀfl¡È¬ Œ‡˘±¬ı˛ ˜ÀÓ¬±º ¸¬ıøfl¡Â≈√ Ó¬±Î¬ˇ±Ó¬±øάˇ øfl¡c Œ˚À˝√√Ó≈¬ Ó“¬±¬ı˛±› ˜±Ú≈¯∏, Œ˚˜Ú ά±Mê√±¬ı˛¬ı˛±, Œ¸˝◊√À˝√√Ó≈¬ ˙±¬ı˛œø¬ı˛fl¡ ¬ı± ˜±Úø¸fl¡ Œ¬ı˛±·
fl¡¬ı˛ÀÓ¬ ˝√√À¬ıº Œ¬ı˛±·œ ’±¸À¬ı Œ‰¬•§±À¬ı˛, fl¡˜ ¸˜À˚˛¬ı˛ ˜ÀÒ…˝◊√ ά±˚˛±√·ÀÚ±ø¸¸ fl¡¬ı˛ÀÓ¬ ˝√√À¬ıº ¸¬ı±¬ı˛ Œé¬ÀS˝◊√ ¤fl¡˝◊√ˆ¬±À¬ı õ∂À˚±Ê√…º ¤fl¡ø√Ú ¬ıÂ√¬ı˛ ‰¬ø~À˙¬ı˛ ¤fl¡ Ú±ÚÀfl¡ fl¡˘fl¡±Ó¬± ŒÔÀfl¡
›¯∏≈Ò ø√ÀÓ¬ ˝√√À¬ıº ¤˜Úøfl¡ ˝√√±ø¸˜≈À‡ øÚÀÊ√¬ı˛ ’±Rø¬ıù´±¸ Œ¬ı˛±·œÀfl¡ Œ√‡±ÀÓ¬ ˝√√À¬ıº ˆ¬±˘ ’±Ú± ˝√√À˘± ’±˜±Àfl¡ Œ√‡±ÀÚ±¬ı˛ Ê√Ú…º ’±ø˜ Œ˚ ‡≈¬ı ˆ¬±˘ ά±Mê√±¬ı˛ Ó¬±¬ı˛ Ê√Ú… øÚ(˚˛ Ú˚˛,
Ú± ˝√√›˚˛±¬ı˛ ˝√√À˘› ¬ı˘ÀÓ¬ ˝√√À¬ı ˆ¬±˘ ˝√√À˚˛ ˚±À¬ıº ¤˝◊√ ¸—øé¬5 ¸˜À˚˛¬ı˛ ˜ÀÒ…˝◊√ øÚÀÊ√¬ı˛ Ó¬À¬ı øÚÀÊ√¬ı˛ ¬Ûø¬ı˛ø‰¬Ó¬ ·øG¬ı˛ ¬ı±˝◊√À¬ı˛ ’¬Ûø¬ı˛ø‰¬Ó¬ ¤fl¡ ά±Mê√±À¬ı˛¬ı˛ fl¡±ÀÂ√ øÚÀÊ√¬ı˛ ˜Ú Œ√‡±ÀÚ±
fl¡±ø¬ı˛·ø¬ı˛ Œ√‡±ÀÓ¬ ˝√√À¬ıº ë’±ø˜ ¬Û±¬ı˛¬ı Ú±í ¬ıÀ˘ ŒÂ√Àάˇ ø√À˘ ˝√√À¬ı Ú±º øfl¡Â≈√ Ú± øfl¡Â≈√ ’ÀÚfl¡ Œ¬ıø˙ ¸≈ø¬ıÒ±Ê√Úfl¡º Ó¬±¬ı˛ ›¬ÛÀ¬ı˛ ’±ø˜ ’±¬ı±¬ı˛ ¤‡±Úfl¡±¬ı˛ ø‡Ë¶Ü±Ú ¸±Àfl«¡À˘¬ı˛
fl¡¬ı˛ÀÓ¬˝◊√ ˝√√À¬ıº ˚±˝◊√À˝√√±fl¡ Œ¸˝◊√ ¶§±˜œ ¶aœ Œ¸ø√Ú ÚÓ≈¬Ú ›¯∏≈Ò øÚÀ˚˛ ‰¬À˘ Œ·øÂ√À˘Úº ’±¬ı±¬ı˛ ˜ÀÒ… ‡≈¬ı øõ∂˚˛º øfl¡c ’±˜±¬ı˛ fl¡˜¬ı˚˛ø¸ Œ‰¬˝√√±¬ı˛±, Ȭ±fl¡ Ú± ¬Ûάˇ± ˜±Ô±, fl¡±À˘± ‰≈¬˘, ˆ¬“≈øάˇ˝√œÚ
˜±¸≈√À˚˛fl¡ ¬Û¬ı˛ ˝√√ͬ±» Œ¸˝◊√ ˆ¬^˜ø˝√√˘± ’±˜±¬ı˛ Œ‰¬•§±À¬ı˛ ¤À¸ ˝√√±øÊ√¬ı˛º ¤¬ı±¬ı˛ øfl¡c Ó“¬±¬ı˛ ˙¬ı˛œ¬ı˛ Œ√À‡ Œ¸˝◊√ ø¸¶Ü±À¬ı˛¬ı˛ ά±Mê√±¬ı˛Àfl¡ øͬfl¡ ¬ÛÂ√µ ˝√√À˘± Ú±º Ó¬‡Ú ’±ø˜ Ê√±ÚÓ¬±˜ Œ˚
¬Û¬ı˛ÀÚ ø¬ıÒ¬ı±¬ı˛ ¸±Ê√º ¸±√± fl¡±¬Ûάˇ, ¬fl¡¬Û±À˘ ø¸“≈√¬ı˛ ŒÚ˝◊√, øfl¡c ˜≈‡È¬± ά◊8˘º øÓ¬øÚ Œ¬ıø˙¬ı˛ˆ¬±· Œ¬ı˛±·œ˝◊√,√ ˚±¬ı˛± ¸±˝◊√øfl¡˚˛±ø¬∏C¶ÜÀfl¡ Œ√‡±ÀÓ¬ ’±À¸, ¸¬ı±˝◊√ ά±Mê√±À¬ı˛¬ı˛ Œ‰¬˝√√±¬ı˛±˚˛
¤À˘Úº ’±˜±¬ı˛ ¸±˜ÀÚ ¬ı¸À˘Úº Ó¬±¬ı˛¬Û¬ı˛ ¬ı˘À˘Ú, ë’±ø˜ ’±¬ÛÚ±¬ı˛ ø‰¬øfl¡»¸±˚˛ ¤‡Ú ›˝◊√¬ı˛fl¡˜ ¤fl¡Ê√Ú ˜±Ú≈¯∏Àfl¡ Œ‡“±ÀÊ√º Ó¬±˝◊√ ’±˜±¬ı˛ ŒÈ¬ø¬ıÀ˘¬ı˛ ¬Û±À˙ ¤fl¡È¬± ŒÂ√±A Œfl¡±ÀȬ˙Ú
‡≈¬ı ˆ¬±˘ ’±øÂ√º ’±˜±¬ı˛ ¶§±˜œ ’±¬ÛÚ±¬ı˛ fl¡±ÀÂ√ ’±˜±Àfl¡ ¤ÀÚøÂ√À˘Úº øfl¡c ’±Ê√ øÓ¬øÚ ø˘À‡ Œ¬ı˛À‡øÂ√˘±˜ñ
ŒÚ˝◊√º ›“¬ı˛ ·Ó¬ ˝√√›˚˛±¬ı˛ ¤fl¡˜±¸ ˝√√À˘± Ó¬±˝◊√ ’±ø˜ ’±¬ÛÚ±Àfl¡ õ∂̱˜ Ê√±Ú±ÀÓ¬ ¤À¸øÂ√ "GREY HAIR IS A SIGN OF AGEING
’±˜±Àfl¡ ˆ¬±˘ ¬ı˛±‡±¬ı˛ Ê√Ú…í ¬ıÀ˘˝◊√ øÓ¬øÚ ¤fl¡È¬± ’¸ø˜˚˛± ·±˜Â√± [˚± Œ√›˚˛± ‡≈¬ı ¸•ú±ÀÚ¬ı˛], AND NOT A SIGN OF WISDOM"
¸Àe ‰¬ø~˙ Ȭ±fl¡± [Ó¬‡Ú ’±˜±¬ı˛ øÙ¬Ê√ ›È¬±˝◊√ øÂ√˘] ’±˜±¬ı˛ ˝√√±ÀÓ¬ ø√À˚˛ ˝√√“±È≈¬ ˜≈Àάˇ õ∂̱˜ [¬Û±fl¡± ‰≈¬˘ ¬ı˚˛¸ ˝√√›˚˛±¬ı˛ ˘é¬Ì, :±Úœ ˝√√›˚˛±¬ı˛ ˘é¬Ì Ú˚˛]
fl¡¬ı˛À˘Úº ’±ø˜ Œfl¡ÃÓ”¬˝√√˘ ‰¬±¬ÛÀÓ¬ Ú± Œ¬ÛÀ¬ı˛ øÊ√À:¸ fl¡¬ı˛˘±˜ ¶§±˜œ¬ı˛ ˜‘Ó≈¬… fl¡œˆ¬±À¬ı ¤‡Ú ’±˜±¬ı˛ ¬ı˚˛¸ ˝√√À˚˛ÀÂ√, fl¡±À˘± ‰≈¬À˘ ¸±√± ‰≈¬˘ ά◊“øfl¡ ˜±À¬ı˛, øfl¡c ›˝◊√ Œfl¡±ÀȬ˙ÚȬ±
˝√√À˘±º øÓ¬øÚ ¬ı˘À˘Ú, ë’±¬ÛøÚ fl¡±·ÀÊ√ Ó“¬±¬ı˛ ˜‘Ó≈¬…¸—¬ı±√Ȭ± Œ¬ÛÀ˚˛ÀÂ√Ú Œ¬ı±Ò˝√√˚˛º ’±˜±¬ı˛ ’±¬ı˛ ¬ı˛±ø‡ Ú± ’ÀÚfl¡ ¬ıÂ√¬ı˛ ˝√√À˘±º ˝◊√26√± ˝√√˚˛ ›È¬±Àfl¡ ¤‡Ú ‚≈ø¬ı˛À˚˛ ø˘‡ÀÓ¬ñ
¶§±˜œ ’±¬ı˛ Ó“¬±¬ı˛ ˝◊√¶≈®À˘¬ı˛ ¤fl¡ ø˙øé¬fl¡± [’ø¬ı¬ı±ø˝√√Ó¬] ¤fl¡¸Àe ¢∂±À˜¬ı˛ ¬ı±˝◊√À¬ı˛ ø¬ı¯∏ Œ‡À˚˛ "GREY HAIR IS A SIGN OF WISDOM
’±R˝√√Ó¬…± fl¡À¬ı˛ÀÂ√Úº ¬Û±À˙ ø˘À‡ Œ·øÂ√À˘Ú Œ˚ Ó“¬±À√¬ı˛ ˜‘Ó≈¬…¬ı˛ Ê√Ú… Œfl¡Î¬◊ √±˚˛œ Ú˚˛íº AND NOT A SIGN OF AGEING"
Ó¬±¬ı˛ ˜±ÀÚ ë¬Û…±"√√ ¸≈˝◊√¸±˝◊√Î¬íº fl¡œ ’æ≈√Ó¬/ fl¡À˚˛fl¡˜±¸ ’±À·› ¶§±˜œ ¶aœ¬ı˛ fl¡œ¬ı˛fl¡˜ Á¡·Î¬ˇ± ¬Ó¬±¬ı˛¬Û¬ı˛ Œ¸˝◊√ ø¸¶Ü±¬ı˛ ¬ı±Ò… Œ¬ı˛±·œ¬ı˛ ˜Ó¬Ú ’±˜±Àfl¡ Œ√‡±À˘Úº Œ¬ı˙ fl¡À˚˛fl¡¬ı±¬ı˛
Œ√‡˘±˜ ¤˝◊√ ’±˜±¬ı˛ Œ‰¬•§±À¬ı˛, ’±¬ı˛ ¤‡Ú Œ¸˝◊√ ˜ø˝√√˘±¬ı˛˝◊√ fl¡Ó¬ ˙±ôL ¸≈‡œ ¸≈‡œ ˆ¬±¬ı, Œ‰¬fl¡ ’±À¬Û ¤À˘Úº ›¯∏≈Ò¬ÛS, fl¡±Î¬◊ÚÀ¸ø˘— ¸¬ı ¬Û±˝◊√fl¡±ø¬ı˛ ˝√√±À¬ı˛ Œ√›˚˛± ˝√√À˘±º ¤fl¡˜±¸
’±¬ı±¬ı˛ ¶§±˜œ ˝√√±¬ı˛±ÀÚ±¬ı˛ ¬ı…Ô± › |X±› ’±ÀÂ√º Ó¬±¬ı˛ ˜±ÀÚ Œ¸˝◊√ ˜ø˝√√˘±¬ı˛ ¸Àµ˝√√ ’˜”˘fl¡ ¬ÛÀ¬ı˛ Ó“¬±¬ı˛ øÙ¬À¬ı˛ ˚±›˚˛±¬ı˛ ¸˜˚˛ ˝√√À˘±º øÓ¬øÚ ˆ¬^ˆ¬±À¬ı Œ¸ÃÊ√Ú… õ∂fl¡±˙ fl¡À¬ı˛ ø¬ı√±˚˛
øÂ√˘ Ú±º ’±ø˜ Ó¬‡Ú ˘7¡¡¡±˚˛, ¬ı˛±À·, ≈√–À‡, ˆ¬^˜ø˝√√˘±¬ı˛ ø√Àfl¡ Ó¬±fl¡±ÀÓ¬ ¬Û±¬ı˛øÂ√˘±˜ Ú±º øÚÀ˘Úº ’±ø˜ ά◊»¸±˝√√ øÚÀ˚˛ øÊ√À:¸ fl¡¬ı˛˘±˜, ë¤Ó¬ Ó¬±Î¬ˇ±Ó¬±øάˇ ‰¬À˘ ˚±À26√Ú, Œfl¡˜Ú
øfl¡c Œ¸˝◊√ ˆ¬^˜ø˝√√˘± ’±˜±Àfl¡ Ó¬‡Ú› |X± øÚÀ¬ı√Ú fl¡À¬ı˛ ‰¬À˘øÂ√À˘Ú Œ˚ ¶§±˜œ¬ı˛ ˘±·ÀÂ√ ›¯∏≈Ò Œ‡À˚˛∑í ’±˜±¬ı˛ ŒÓ¬± Ó¬‡Ú ¤fl¡ ¤fl¡È¬± Œ¬ı˛±·œ ˆ¬±˘ ˝√√›˚˛± ˜±ÀÚ ø¸“øάˇ
’¬ıÓ¬«√˜±ÀÚ Ó“¬±¬ı˛ ø‰¬øfl¡»¸± Œ˚Ú ’±ø˜ fl¡ø¬ı˛º øÓ¬øÚ ‰¬À˘ Œ·À˘Úº ’±¬ı˛ ’±ø˜ Œ¸˝◊√ø√Àfl¡ Œ¬ıÀ˚˛ ›Í¬± ’±¬ı˛ Œ¸&À˘±Àfl¡ ø¬ıÀù≠¯∏Ì fl¡À¬ı˛ ŒÁ¡±˘±ÀÓ¬ ˆ¬¬ı˛±º øÓ¬øÚ ˜‘≈√ Œ˝√√À¸ ά◊M√¬ı˛
Ó¬±øfl¡À˚˛ Ô±fl¡˘±˜, ˜ÀÚ ˝√√À˘± ’Ê√±ÀôL Œ˚Ú ·±À˘ ¤fl¡È¬± ‰¬Î¬ˇ Œ‡˘±˜º ø√À˘Ú ˚Ô±¬ı˛œøÓ¬ ≈√ø√Àfl¡ ˜±Ô± Ú±øάˇÀ˚˛ [√øé¬Ì ˆ¬±¬ı˛Ó¬œ˚˛ ¶Ü±˝◊√˘] 눬±˘íº ›˝◊√ ø¸¶Ü±¬ı˛
28 ˜ÀÚ±ø¬ıÀ√¬ı˛ ˜ÀÚ¬ı˛ fl¡Ô± ˜ÀÚ±ø¬ıÀ√¬ı˛ ˜ÀÚ¬ı˛ fl¡Ô± 29
Œfl¡¬ı˛À˘¬ı˛ øÂ√À˘Úº ŒÂ√±A ά◊M√¬ı˛ ’±˜±¬ı˛ ˜ÀÚ ¸cø©Ü ø√˘ Ú±º øfl¡Â≈√ø√Ú ÒÀ¬ı˛ Ó“¬±¬ı˛ ¸Àe¬ı˛ ¬Û˚«±À˚˛ ˝√√˚˛ Ó¬‡Ú Ó¬±¬ı˛ √œ‚«¶ö±˚˛œ õ∂ˆ¬±¬ı ‡≈¬ı ‡±¬ı˛±¬Û ’±fl¡±¬ı˛ Ò±¬ı˛Ì fl¡À¬ı˛º Œ˚˜Ú 댬۱¶Ü
¤‡±Úfl¡±¬ı˛ ø¸¶Ü±¬ı˛ ˚“±¬ı˛± Ó“¬±Àfl¡ øÚÀ˚˛ ¤À¸øÂ√À˘Ú Ó¬“±À√¬ı˛ øÊ√À:¸ fl¡¬ı˛˘±˜ ¤fl¡˝◊√ fl¡Ô±, ¬∏C˜±øȬfl¡ Œ¶Üò¸ øά¸’Ϋ¬±¬ı˛íº øfl¡Â≈√ Œé¬ÀS ˜øô¶À¶® ≈√‚«È¬Ú±Ê√øÚÓ¬ ’±‚±Ó¬ ’¬Û±À¬ı˛˙ÀÚ¬ı˛
øfl¡c ¸¬ı±˝◊√ Œ√‡˘±˜ Ó“¬±¬ı˛ ά◊ißøÓ¬ øÚÀ˚˛ ‡≈ø˙º ¤‡±ÀÚ ¤À¸ Œ˚ ˆ¬±˘ ø‰¬øfl¡»¸± øÚÀ˚˛ ‚≈À¬ı˛ ¬ÛÀ¬ı˛ ˆ¬±˘ ˝√√À˚˛ ˚±¬ı±¬ı˛ ¬ÛÀ¬ı˛› Œ¬ı˛±·œ¬ı˛ ’±‰¬±¬ı˛ ¬ı…¬ı˝√√±¬ı˛ [Personality] ¤Àfl¡¬ı±À¬ı˛ ’±˘±√±
˚±À26√ ˆ¬±˘ ˝√√À˚˛ Œ¸È¬±˝◊√ õ∂‰¬±¬ı˛ ˝√√À˚˛ Œ·˘º Ó¬±¬ı˛¬Û¬ı˛ Œ¬ı˙ fl¡À˚˛fl¡˜±¸ Œ¬Ûø¬ı˛À˚˛ Œ·ÀÂ√º fl¡À¬ı˛ ø√ÀÓ¬ ¬Û±À¬ı˛º Œ˚˜Ú fl¡ø˘e ˚≈ÀX¬ı˛ ¬ÛÀ¬ı˛ ¬ı˛±Ê√± ’À˙±fl¡ ø˝√√—¸± ŒÔÀfl¡ ¸À¬ı˛ ¤À¸
’±Ú≈˜±øÚfl¡ ¤fl¡ ¬ıÂ√À¬ı˛¬ı˛ ˜±Ô±˚˛ ¤fl¡ ’Ê√±Ú± ’À‰¬Ú± ˝√√±ÀÓ¬¬ı˛ Œ˘‡±˚˛ Œ¸˝◊√ ø¸¶Ü±À¬ı˛¬ı˛ ø‰¬øͬ Ò˜«õ∂‰¬±À¬ı˛ ˜Ú ø√À˚˛øÂ√À˘Úº Œ¸‡±ÀÚ ¬Ûø¬ı˛¬ıÓ«¬Ú ¤ÀÚøÂ√˘ ˜±Úø¸fl¡ ’±‚±Ó¬º øfl¡c ¤˝◊√
Œ¬Û˘±˜º Ó¬Ó¬ø√ÀÚ Ó“¬±¬ı˛ Ú±˜› ’±ø˜ ˆ¬≈À˘ Œ·øÂ√˘±˜, øfl¡c ¶ú‘øÓ¬ ˝√√±Ó¬Àάˇ Œfl¡¸È¬± ˜ÀÚ Œ¬ı˛±·œ¬ı˛ ¸Àe ≈√Ê√Ú Œ¬ı˘øÊ√˚˛±ÀÚ¬ı˛ ’±¸±¬ı˛ ά◊ÀV˙…Ȭ± fl¡œ ¬ı≈Á¡˘±˜ Ú±º ¬ı˛˝√¸… ά◊ƒ‚±È¬Ú
¬Ûάˇ˘º Ó¬‡Úfl¡±¬ı˛ ø√ÀÚ ˝◊√-Œ˜˘, Œ˜±¬ı±˝◊√À˘ ¤¸¤˜¤¸ ›¸¬ı øÂ√˘ Ú±º ø‰¬øͬȬ± ˘•§± ˝√√À˘± ˚‡Ú Œ¸˝◊√ ¸±À˝√√¬ı Œ·±È¬± ‚ȬڱȬ± ¬ı˘À˘Úº øÓ¬øÚ øÚÀÊ√ øÙ¬øÊ√›ÀÔ¬ı˛±ø¬Û¶Üº Ó“¬±¬ı˛±
¸≈µ¬ı˛ ˝√√±ÀÓ¬¬ı˛ Œ˘‡±˚˛ ˝◊√—À¬ı˛øÊ√ÀÓ¬, ø‰¬øͬȬ± ¬Ûάˇ˘±˜º ˚±¬ı˛ ˜”˘ ¬ıMê√¬ı… ˝√√À˘±ñ ά±Mê√±¬ı˛¬ı±¬ı≈, ¶§±˜œ-¶aœ, ¬ıÂ√À¬ı˛ ¤fl¡˜±¸ fl¡À¬ı˛ ¬ı±˝◊√À¬ı˛ ‚≈¬ı˛ÀÓ¬ Œ¬ı¬ı˛ ˝√√À˚˛ ˚±Úº ≈√¬ıÂ√¬ı˛ ’±À· Ó“¬±¬ı˛± ’¬ı˛nÌ∏ ±‰¬˘
’±ø˜ ’±¬ÛÚ±¬ı˛ fl¡±ÀÂ√ ø‰¬øfl¡»¸± øÚÀ˚˛ ¤fl¡ÀÙ“¬±È¬±› ˆ¬±˘ ˝√√˝◊√øÚº Ó¬±¬ı˛¬Û¬ı˛ ¤fl¡ ¬Û±ø^¬ı˛ fl¡±ÀÂ√ õ∂À√À˙ ‚≈¬ı˛ÀÓ¬ ¤À¸ ¤fl¡È¬± ·±øάˇ ˆ¬±Î¬ˇ± fl¡À¬ı˛øÂ√À˘Ú Œ¬ı˙ øfl¡Â≈√ø√ÀÚ¬ı˛ Ê√Ú…º øfl¡c w˜Ì
ø·À˚˛ fl¡±Î¬◊Àkø˘— øÚÀ˚˛ ’ÀÚfl¡ø√Ú ¬ÛÀ¬ı˛ ¸•Û”Ì« ¸≈¶ö ˝√√À˚˛øÂ√º ’±¬ÛøÚ ˚Ô±¸±Ò… Œ‰¬©Ü± ‰¬˘±fl¡±˘œÚ ·±øάˇÈ¬±¬ı˛ ≈√‚È« ¬Ú± ˝√√˚˛ ¤¬ı— øÚÀÊ√¬ı˛± Œ¬ı“À‰¬ Œ·À˘› ¸Àe¬ı˛ E±˝◊√ˆ¬±¬ı˛Àfl¡ ¸—fl¡È¬Ê√Úfl¡
fl¡À¬ı˛ÀÂ√Ú Ó¬±¬ı˛ Ê√Ú… ’±ø˜ fl‘¡Ó¬:, øfl¡c ’±ø˜˝◊√ ’±˜±¬ı˛ ˜ÚȬ± ’±¬ÛÚ±¬ı˛ ¸±˜ÀÚ ‡≈À˘ ’¬ı¶ö±˚˛ ˝√√±¸¬Û±Ó¬±À˘ øÚÀ˚˛ ’±¸± ˝√√˚˛º ø‰¬øfl¡»¸±¬ı˛ ¬ÛÀ¬ı˛ Œ¸˝◊√ E±˝◊√ˆ¬±¬ı˛ ¸≈¶ö ˝√√À˚˛ ›Àͬº
Ò¬ı˛ÀÓ¬ ¬Û±ø¬ı˛øÚº ¸øÓ¬… fl¡Ô±&À˘± ’±¬ÛÚ±Àfl¡ ¬ıø˘øÚ ˚±¬ı˛ Ê√Ú… ’±ø˜ 鬘±õ∂±Ô«œº Ó¬À¬ı ø‰¬øfl¡»¸± ‰¬˘±fl¡±˘œÚ Ó¬±¬ı˛ ‡¬ı˛À‰¬¬ı˛ ˆ¬±¬ı˛ ›“¬ı˛±˝◊√ fl¡À¬ı˛Úº ˆ¬±À˘± ˝√√›˚˛±¬ı˛ ¬ÛÀ¬ı˛› ¤fl¡¬ıÂ√À¬ı˛¬ı˛
ˆ¬ø¬ı¯∏…ÀÓ¬¬ı˛ Ê√Ú… ’±¬ÛÚ±Àfl¡ Ê√±øÚÀ˚˛ ¬ı˛±ø‡ Œfl¡±Ú ˜ÀÚ¬ı˛ Œ¬ı˛±·œ ˚ø√ ¸¬ı fl¡Ô± ¸øÓ¬… fl¡À¬ı˛ ›¯∏≈ÀÒ¬ı˛ ‡¬ı˛‰¬ ¤¬ı— ¸—¸±¬ı˛ ‰¬˘±¬ı˛ Ȭ±fl¡±¬Û˚˛¸± E±˝◊√ˆ¬±À¬ı˛¬ı˛ Ú±À˜ Ê√˜± Œ¬ı˛À‡ ˚±Úº Œ¸˝◊√
‡≈À˘ ¬ı˘ÀÓ¬ Ú± ¬Û±À¬ı˛ Ó¬±˝√√À˘ ¸¬ı¸˜˚˛ ’±¬ÛÚ±¬ı˛ ø‰¬øfl¡»¸± ¬ı…Ô« ˝√√À¬ıº Ú˜¶®±¬ı˛ ŒÚÀ¬ıÚº E±˝◊√ˆ¬±À¬ı˛¬ı˛ ¤fl¡ ŒÂ√À˘ Ó‘¬Ó¬œ˚˛ Œ|øÌÀÓ¬ ¬ÛάˇÓ¬º Ó¬±¬ı˛ ‡¬ı˛‰¬› Ó“¬±¬ı˛± ¬ı˝√√Ú fl¡À¬ı˛Úº Ó“¬±¬ı˛±
qÀˆ¬26√±¸˝√√... øÚÀÊ√¬ı˛ Œ√À˙ øÙ¬À¬ı˛ ˚±Ú øfl¡c Œ√±ˆ¬±¯∏œ¬ı˛ ˜±¬ı˛Ù¬Ó¬ ŒÙ¬±ÀÚ ‡¬ı¬ı˛±‡¬ı¬ı˛ fl¡À¬ı˛Úº õ∂øÓ¬¬ıÂ√¬ı˛
Œ¸˝◊√ E±˝◊√ˆ¬±À¬ı˛¬ı˛ ŒÂ√À˘¬ı˛ Ê√ijø√ÀÚ Ó“¬±¬ı˛± ˆ¬±¬ı˛Ó¬¬ıÀ¯∏« ¤À¸ Ó“¬±À√¬ı˛ ‡¬ı˛À‰¬ Ê√ijø√Ú› ¬Û±˘Ú
5 fl¡À¬ı˛Úº Œ¸˝◊√¬ı˛fl¡˜ˆ¬±À¬ı ≈√¬ıÂ√¬ı˛ ¬Û±¬ı˛ ˝√√À˚˛ ˚±˚˛, øfl¡c Œ¸˝◊√ E±˝◊√ˆ¬±¬ı˛ ¸•Û”Ì« ˆ¬±À˘± ˝√√À˚˛
Œ¸ø√Ú Œ‰¬•§±À¬ı˛ øÚÀÊ√¬ı˛ Œ‰¬˚˛±¬ı˛ ŒÔÀfl¡ Œ√‡ÀÓ¬ Œ¬Û˘±˜ ’ÀÚfl¡ Œ¬ı˛±·œ¬ı˛ ˜ÀÒ… ≈√Ê√Ú ˚±›˚˛± ¸ÀN› ’±À·¬ı˛ fl¡±Ê√ fl¡À¬ı˛ Œ¬ı˛±Ê√·±¬ı˛ fl¡¬ı˛ÀÓ¬ ‰¬±˚˛ Ú±º ‚À¬ı˛ ¬ıÀ¸˝◊√ ‡±˚˛, Œ¬ı˛±Ê√·±À¬ı˛¬ı˛
˘±˘˜≈À‡± ø¬ıÀ√˙œ ¬ıÀ¸ ’±ÀÂ√Ú ¬ı±˝◊√À¬ı˛º ¤‡±ÀÚ ’±˜±¬ı˛ fl¡±ÀÂ√ Œfl¡±Ú ¸±À˝√√¬ı ¬ı± Œ˜˜ Œ‰¬©Ü± ŒÚ˝◊√º ¸±À˝√√¬ı ˆ¬^À˘±fl¡ ø˙øé¬Ó¬º ˆ¬±¬ıÀ˘Ú øÚ(˚˛ Œ¸˝◊√ E±˝◊√ˆ¬±À¬ı˛¬ı˛ ‰¬ø¬ı˛ÀS¬ı˛ ¬Ûø¬ı˛¬ıÓ«¬Ú
’±¸±¬ı˛ ’¬ıfl¡±˙ ŒÚ˝◊√ ˚±¬ı˛ √¬ı˛n∏Ú ’±ø˜ ’ˆ¬…ô¶› Ú˝◊√º ˜ÀÚ ˜ÀÚ Œˆ¬À¬ı øÚÀ˚˛øÂ√˘±˜ ˝√√À˚˛ÀÂ√º Personality Change Ó¬±˝◊√ øÚά◊À¬ı˛±¸±ÀÊ«√ÚÀfl¡ Œ√ø‡À˚˛ ¸±˝◊√øfl¡˚˛±ø¬∏C¶ÜÀfl¡ Œ√‡±ÀÓ¬
øÚ(˚˛ ¸±À˝√√À¬ı¬ı˛ ˜ÀÓ¬± Œ√‡ÀÓ¬ Œfl¡±Ú ¤À√˙œ ˜±Ú≈¯∏˝◊√ ˝√√À¬ıº øfl¡c ˆ¬≈˘ ˆ¬±„√√˘ ˚‡Ú Ó“¬±¬ı˛± ¤À¸øÂ√À˘Úº
‰¬±¬ı˛Ê√Ú ’±˜±¬ı˛ ŒÂ√±A Œ‰¬•§±À¬ı˛ Ï≈¬fl¡À˘Ú, ¸±À˝√√ø¬ı ϬÀ„√√ ˝◊√—À¬ı˛øÊÀÓ¬ ¸À•§±ÒÚ fl¡¬ı˛À˘Úº ’±ø˜ Œ¸˝◊√ E±˝◊√ˆ¬±¬ı˛ › Œ√±ˆ¬±¯∏œ¬ı˛ ¸Àe fl¡Ô± ¬ıÀ˘ Œ√‡˘±˜ Ó¬±¬ı˛ Œfl¡±Ú ’¸≈À‡¬ı˛
≈√Ê√Ú ˜Ò…¬ı˚˛ø¸ ¸±À˝√√¬ı › Œ˜˜ Œ¬ı˘øÊ√˚˛±˜ ŒÔÀfl¡ ¤À¸ÀÂ√Úº ˆ¬^À˘±fl¡ ά◊“‰≈ ˘•§±, ˘é¬Ì ŒÚ˝◊√, ‰¬ø¬ı˛S ¬Ûø¬ı˛¬ıÓ«¬ÀÚ¬ı˛ Ú˚˛º Œ¸ ’±¬ı˛±À˜ ¬ıÀ¸ ˜±À¸ ˜±À¸ ¸—¸±¬ı˛ ‰¬±˘±ÀÚ±¬ı˛
¸≈ͬ±˜ ˙¬ı˛œ¬ı˛ ’±¬ı˛ ˆ¬^˜ø˝√√˘±› Œ˜√˝√œÚ, ˜±Á¡±ø¬ı˛ ά◊2‰¬Ó¬±º Ó“¬±À√¬ı˛ ˙¬ı˛œ¬ı˛ ¶§±¶ö…, Œ¬Û±˙±fl¡ Ȭ±fl¡± Œ¬ÛÀ˚˛ ’±¬ı˛±˜øõ∂˚,˛ fl¡±˜À‰¬±¬ı˛ ˝√√À˚˛ Œ·ÀÂ√º Œ¸˝◊√ E±˝◊√ˆ¬±À¬ı˛¬ı˛ ¸≈ø¬ıÒ±¬ı±√œ ‰¬ø¬ı˛S Œ¬ı±Á¡±¬ı˛
› Ê≈√ÀÓ¬± Œ√À‡ ŒÈ¬øÚ¸ Œ‡˘±˚˛±Î¬ˇ ˜ÀÚ ˝√√ø26√˘º Ó“¬±À√¬ı˛ ¸Àe ¤À¸øÂ√˘ ’±À¬ı˛± ≈√Ê√Ú ¬ÛÀ¬ı˛ ˜˝√√± ø¬ıάˇ•§Ú±˚˛ ¬Ûάˇ˘±˜º ¸øÓ¬… fl¡Ô±È¬± ŒÓ¬± ¤˝◊√ ≈√˝◊√ ø¬ıÀ√˙œÀfl¡ ¬ı˘ÀÓ¬ ˝√√À¬ıº ’±˜±¬ı˛
¶ö±Úœ˚˛ Œ˘±fl¡, ˚±À√¬ı˛ ˜ÀÒ… ¤fl¡Ê√Ú ˝◊√—À¬ı˛øÊ√ › ’¸ø˜˚˛± Ê√±Ú± Œ√±ˆ¬±¯∏œ ’±¬ı˛ ’Ú…Ê√Ú øÚÀÊ√¬ı˛˝◊√ ˘7¡¡¡± ˘±·À˘± Ê√±Ú±ÀÓ¬ Œ˚ ¤‡±ÀÚ Œ¬ı˛±À·¬ı˛ Œfl¡±Ú Œ˘˙˜±S ŒÚ˝◊√º ¸¬ıȬ±˝◊√
˝◊√—À¬ı˛øÊ√ Ú± Ê√±Ú±º ¤“À√¬ı˛ ¬Û±øͬÀ˚˛ÀÂ√Ú ¤fl¡Ê√Ú øÚά◊À¬ı˛±¸±ÀÊ«√Úº ø˚øÚ ≈√¬ıÂ√¬ı˛ ’±À· ¤˝◊√ Ó¬±¬ı˛ ’˘¸, fl¡±˜À‰¬±¬ı˛, ¸≈ø¬ıÒ±¬ı±√œ ‰¬ø¬ı˛ÀS¬ı˛ ’±Rõ∂fl¡±˙º øÚÀÊ√ ˆ¬±¬ı˛Ó¬œ˚˛ ˝√√À˚˛ ˘7¡¡¡±
¶ö±Úœ˚˛ ˚≈¬ıÀfl¡¬ı˛ ˜±Ô±˚˛ ’¬Û±À¬ı˛˙Ú fl¡À¬ı˛øÂ√À˘Ú ’±‚±Ó¬ ˘±·±¬ı˛ Ê√Ú…º Ó¬±¬ı˛¬Û¬ı˛ Ó¬±Àfl¡ Œ¬Û˘±˜ øͬfl¡˝◊√, øfl¡c øÚ(˚˛ ¤È¬± ’±˜±À√¬ı˛ Ê√±Ó¬œ˚˛ ‰¬ø¬ı˛S Ú˚˛º Ó¬»é¬Ì±» Œ·±È¬± ø¬ı¯∏˚˛∏Ȭ±
›¯∏≈Ò¬ÛS Œ√›˚˛± ˝√√˚˛º Œ¸ ˆ¬±˘› ˝√√À˚˛ Œ·ÀÂ√ øfl¡c Œfl¡±Ú fl¡±Ê√ fl¡¬ı˛ÀÓ¬ ‰¬±˚˛ Ú±, ›¯∏≈Ò› ’±ø˜ ‘√Ϭˇˆ¬±À¬ı Ó“¬±À√¬ı˛ ¬ıÀ˘ ˙±øôL Œ¬ı±Ò fl¡¬ı˛˘±˜º Ó“¬±¬ı˛± ëÔ…±Ç ˝◊√ά◊í ¬ıÀ˘ ø¬ı√±˚˛ øÚÀ˘Úº
øÚ˚˛ø˜Ó¬ ‡±˚˛ Ú±º Œ¸ Œ˚Ú ¤fl¡ øÚ©®˜«± ˝√√À˚˛ Œ·ÀÂ√º ’±¬ı˛ ’±˜±¬ı˛ ˜ÀÚ ¬ÛάˇÀ˘±, ë¬ı¸ÀÓ¬ ø√À˘ qÀÓ¬ ‰¬±˚˛, qÀÓ¬ ø√À˘ ‚≈À˜±ÀÓ¬ ‰¬±˚˛º ’±¬ı˛
’±¸À˘ Œ˚ Œfl¡±Ú ’±‚±Ó¬ Œ¸ ˙±¬ı˛œø¬ı˛fl¡ Œ˝√√±fl¡ øfl¡—¬ı± ˜±Úø¸fl¡ Œ¸È¬± ˚ø√ ’øÓ¬ø¬ı˛Mê√ ‚≈À˜±ÀÓ¬ ø√À˘ Œ¬ı±Ò˝√√˚˛ ¸≈À‡¬ı˛ ¶§õü Œ√‡ÀÓ¬ ‰¬±˚˛í õ∂¬ı±√Ȭ±º
˜ÀÚ±ø¬ıÀ√¬ı˛ ˜ÀÚ¬ı˛ fl¡Ô± 31
Œ¬ıø˙ ’¸≈¶ö ˝√√À˚˛ ˝√√±¸¬Û±Ó¬±À˘ ˆ¬øÓ«¬ ˝√√À˚˛ÀÂ√, ¬Û±¬ı˛À˘ ¤fl¡¬ı±¬ı˛ Œ√‡ÀÓ¬ ’±¸ÀÓ¬, ¸Àe
ÚÓ≈¬Ú Œfl¡±Ú› ŒÈ¬±È¬fl¡± øÚÀ˚˛ ’±¸ÀÓ¬º ’±¸À˘ Ó¬±Àfl¡ ’±¸ÀÓ¬ ¬ı˘± ˝√√À˚˛øÂ√˘ ά◊M√˜ ˜Ò…˜
Œ√›˚˛±¬ı˛ Ê√Ú…, øfl¡c ›Á¡± ŒÓ¬± ’±À¬ı˛± ‰¬±˘±fl¡º Œ¸ ˚Ô±¬ı˛œøÓ¬ ’±¸À¬ı ¬ıÀ˘øÂ√˘ øfl¡c
Ó¬±À√¬ı˛ Â√±˚˛±› ’±¬ı˛ ˜±Î¬ˇ±˚˛øÚº ’±Ê√Àfl¡ Œ¸˝◊√ Œ¬ı˛±·œ ¤À¸øÂ√˘ ›¯∏≈Ò Œ‡À˚˛ ¶§±ˆ¬±ø¬ıfl¡
˝√√À˚˛º Ó¬±¬ı˛ √±√± ¬ı˛±À· ≈√–À‡ Ó¬±À√¬ı˛ ¬ı±øάˇ¬ı˛ Œ˘±Àfl¡¬ı˛ ¤˝◊√ ά◊¬Û±‡…±Ú Œ˙±Úø26√˘º Ó¬±¬ı˛
fl¡¬ı˛n∏Ì Œ‰¬±‡ ≈√ÀȬ±ÀÓ¬ ’±ø˜ Œ√‡ÀÓ¬ ¬Û±ø26√˘±˜ Œé¬±ˆ¬, ‚‘̱, √±ø¬ı˛À^¬ı˛ ¬ı…Ô± ’±¬ı±¬ı˛ ’¸≈¶ö
ˆ¬±˝◊√Àfl¡ ø‰¬øfl¡»¸± Œ√›˚˛±¬ı˛ ’±fl¡±„√√鬱º ‡≈¬ı ≈√–‡ fl¡À¬ı˛ ¬ıÀ˘øÂ√˘, ë›˝◊√ ¬Û“±‰¬ ˝√√±Ê√±¬ı˛ Ȭ±fl¡±ÀÓ¬
’±˜±¬ı˛ øÓ¬Ú˜±À¸¬ı˛ ›¯∏≈Ò Œfl¡Ú± ˝√√À˚˛ Œ˚Ó¬ºí
2
’±Ê√Àfl¡ ’¬ı˛n∏̱‰¬À˘¬ı˛ ¬ıÂ√¬ı˛ øSÀ˙¬ı˛ ¤fl¡ ¬Û≈¬ı˛n∏¯∏ Œ¬ı˛±·œ ¤À¸øÂ√˘º ’ÀÚfl¡ ”√¬ı˛ ŒÔÀfl¡
¤À¸øÂ√˘, ’ÀÚfl¡ ’±˙± øÚÀ˚˛º ˆ¬±¯∏±È¬± ø˝√√øµ ˚ø√› øfl¡c ˜±ÀÁ¡ ˜±ÀÁ¡˝◊√ ˆ¬±„√√± ’¸ø˜˚˛±
ˆ¬±¯∏±› ¬ı˘øÂ√˘º Ó¬±¬ı˛ Ê√±˜±¬ı˛ øˆ¬Ó¬¬ı˛ ŒÔÀfl¡ ¤fl¡È¬± ˝√√±˘fl¡± ¸¬ı≈Ê√ ¬ı˛À„√√¬ı˛ ¬Û“≈øÓ¬¬ı˛ ˜±˘±
ά◊“øfl¡ ˜±¬ı˛øÂ√˘º ¤˝◊√ Ò¬ı˛ÀÚ¬ı˛ ˜±˘± ¸±Ò±¬ı˛ÌÓ¬ ø‡Ë¶Ü±Ú Ò˜«±¬ı˘•§œ ˜±Ú≈À¯∏¬ı˛± ¤ø√Àfl¡ ¬ÛÀ¬ı˛º
≈√–‡-fl¡©Ü øfl¡c Œ¸ ¤À¸ÀÂ√ ¬Û±ø˙‚±È¬ ŒÔÀfl¡, ’±¬ı±¬ı˛ ’±ø√ ¸•x√±À˚˛¬ı˛ ˚±¬ı˛± ¸±Ò±¬ı˛ÌÓ¬ ŒÎ¬±ÀÚ±À¬Û±˘œ
Ò˜«±¬ı˘•§œ ˝√√˚˛º ’±ø˜ Œfl¡ÃÓ”¬˝√√˘ ‰¬±¬ÛÀÓ¬ Ú± Œ¬ÛÀ¬ı˛ Ó¬±¬ı˛ fl¡œ Ò˜« øÊ√À:¸ fl¡À¬ı˛øÂ√˘±˜º
1 Œ¸ ¬ı˘˘, ë’±ø˜ ŒÎ¬±ÀÚ±À¬Û±˘œ øÂ√˘±˜ øfl¡c ˚‡Ú ’±˜±¬ı˛ ’¸≈‡È¬± ‰¬¬ı˛˜ ¬Û˚«±À˚˛ Œ¬Û“ÃÀÂ√øÂ√˘
±ø¬ı3˙ ¬ıÂ√À¬ı˛¬ı˛ ¤fl¡ ø¶®ÀÊ√±ÀÙˬøÚ˚˛± Œ¬ı˛±·œÀfl¡ Ó¬±¬ı˛ √±√± øÚÀ˚˛ ¤À¸øÂ√˘ ¸±À¬Û‡±øȬ ŒÔÀfl¡º Ó¬‡Ú ¤fl¡ Ò˜«˚±Ê√fl¡ ¬Û±ø^ ¬ı˘À˘Ú Œ˚ fl¡…±Ôø˘fl¡ ø‡Ë¶Ü±Ú ˝√√À˘ ’±˜±¬ı˛ ’¸≈‡ ˆ¬±˘ ˝√√À˚˛
¬ıÂ√¬ı˛ ‰¬±¬ı˛ ÒÀ¬ı˛ ›¯∏≈Ò ‡±˚˛, øfl¡c ˜±ÀÁ¡ ˜±ÀÁ¡ Ó¬±¬ı˛ ˜± ›¯∏≈Ò ¬ıg fl¡À¬ı˛ Œ¬ı˛±·œÀfl¡ ›Á¡± ˚±À¬ıº ’±ø˜ Ó“¬±¬ı˛ fl¡Ô± ˜ÀÓ¬± ¬ı…±¬ÛøȬ¶Ü ˝√√˘±˜º Ó¬±¬ı˛¬Û¬ı˛ ŒÔÀfl¡ ’¸≈‡È¬± ’ÀÚfl¡È¬± fl¡À˜
Œ√‡±ÀÓ¬ øÚÀ˚˛ ˚±˚˛º ¬Û˚˛¸± ‡¬ı˛‰¬ fl¡À¬ı˛ ›Á¡± Œ√‡±ÀÚ± ˝√√˚˛ ’±¬ı˛ Ó¬‡Ú ’…±À˘±¬Û…±øÔfl¡ Œ·˘ºí ’±ø˜ Ê√±øÚ Ú± ¸øÓ¬… Ó¬±¬ı˛ ’¸≈‡ fl¡À˜ÀÂ√ øfl¡ Ú±º ˚ø√ fl¡À˜ Ô±Àfl¡ Ó¬À¬ı ¸øÓ¬… Ó¬±¬ı˛
›¯∏≈Ò ¬ıg fl¡À¬ı˛ Œ√›˚˛± ˝√√˚˛º Ó¬‡Ú ’±Àô¶ ’±Àô¶ ’¸≈‡È¬± Œ¬ıø˙ ˝√√À˚˛ ˚±˚˛º øfl¡Â≈√ø√Ú ’±À· Ò˜«±ôLø¬ı˛Ó¬ ˝√√›˚˛± ¸±Ô«fl¡ ˝√√À˚˛ÀÂ√º øfl¡c ¸øÓ¬… fl¡˜À˘ fl¡œ Œ¸ ’Ó¬ ”√¬ı˛ ŒÔÀfl¡ øά¬ıËn∏·Àάˇ
Ê√ø˜ ¬ıgfl¡ ø√À˚˛ ¬Û“±‰¬ ˝√√±Ê√±¬ı˛ Ȭ±fl¡± ø√À˚˛ ¤fl¡ Œ˜Ã˘ø¬ı ›Á¡±Àfl¡ Œ√‡±ÀÚ± ˝√√À˚˛øÂ√˘º fl¡œ ά±Mê√±¬ı˛ Œ√‡±ÀÓ¬ ’±¸Ó¬∑ ¬ı˛±ÀS ŒÙ¬±Ú fl¡À¬ı˛ Ê√±Ú±À˘± Œ¸ ˝√√±¸¬Û±Ó¬±À˘ ˆ¬øÓ«¬› ˝√√ÀÓ¬ ‰¬±˚˛º
ø√À˚˛øÂ√˘∑ øÓ¬ÚÀȬ Ó¬±ø¬ıÊ√º øfl¡c Ó¬±ø¬ıÊ√ ø√À˚˛› ˚‡Ú Œfl¡±Ú› Ù¬˘ ˝√√˘ Ú± Ó¬‡Ú Œ¬ı˛±·œ¬ı˛ ’±˜±¬ı˛ ˜ÀÚ ¬ÛÀάˇ Œ·˘ ˜±¸ Â√À˚˛fl¡ ’±À· ¤fl¡ ¤˝◊√¬ı˛fl¡˜ ’¬ı˛n∏̱‰¬À˘¬ı˛ ‡≈¬ı ÒÚœ ¬ı±¬ı±
√±√± ¬ı˛±· fl¡À¬ı˛ øÓ¬ÚÀȬ Ó¬±ø¬ıÊ√ Œˆ¬À„√√ Œ√‡˘ fl¡œ ’±ÀÂ√ øˆ¬Ó¬À¬ı˛º ¤fl¡øȬ¬ı˛ øˆ¬Ó¬À¬ı˛ ¤fl¡È¬± Ó¬±¬ı˛ ŒÂ√À˘Àfl¡ øÚÀ˚˛ ¤À¸øÂ√˘ ˝◊√Ȭ±Ú·¬ı˛ ŒÔÀfl¡º Ó¬±¬ı˛ ˚≈¬ıfl¡ ŒÂ√À˘øȬ ˝√ͬ±» fl¡À¬ı˛ ’¶§±ˆ¬±ø¬ıfl¡
¸¬ı≈Ê√ ¬Û±Ó¬±¬ı˛ ˜ÀÒ… øfl¡Â≈√ ¸—‡…± Œ˘‡±º ’±¬ı˛ ¤fl¡È¬±¬ı˛ ˜ÀÒ… ŒÂ√±A Ê√¬ı˛±Ê√œÌ« fl¡±·ÀÊ√ øfl¡Â≈√ ’±‰¬¬ı˛Ì q¬ı˛n∏ fl¡À¬ı˛º Œ¸ ‰¬ø¬ı˛S·Ó¬ ¤˜øÚ˝◊√ ά◊¢∂ øÂ√˘, Ó¬±¬ı˛ ¸Àe ˚Ó¬¬ı˛fl¡˜ ŒÚ˙± ˝√√˚˛ ˜√,
Œ˘‡± ¸y¬ıÓ¬ ά◊≈√«ÀÓ¬º ’±¬ı˛ Ó‘¬Ó¬œ˚˛È¬± ‡±ø˘, Ó¬±¬ı˛ øˆ¬Ó¬À¬ı˛ øfl¡Â≈√˝◊√ ŒÚ˝◊√º øÓ¬ÚÀȬ Ó¬±ø¬ıÊ√˝◊√ ·“±Ê√± ¸¬ı˝◊√ Œ¸ øÚÓ¬º ˚±˝◊√À˝√√±fl¡ Ó¬±Àfl¡ ˆ¬øÓ«¬ fl¡¬ı˛± ˝√√À˘±º ˚Ô±¬ı˛œøÓ¬ ˆ¬±˘ ˝√√À˚˛ Œ·˘º
‰¬fl¡‰¬Àfl¡ ¸ô¶± øȬÀÚ¬ı˛ ¬Û±øM√√ ø√À˚˛ ¬ı±Ú±ÀÚ± ˚± ø¬ıøSê fl¡¬ı˛À˘ ˝√√˚˛ÀÓ¬± ¤fl¡ Ȭ±fl¡±› ¬Û±›˚˛± ¶§±ˆ¬±ø¬ıfl¡, ¸≈¶ö ’±‰¬¬ı˛Ì fl¡¬ı˛ÀÓ¬ ˘±·˘º øfl¡c Â≈√øȬ ˝√√›˚˛±¬ı˛ ’±À· ¤fl¡ø√Ú ¤fl¡ Ò˜«œ˚˛
¸y¬ı Ú˚˛º ¤¬ı˛ ’±À·› ’±¬ı˛ ¤fl¡Ê√Ú ›Á¡± ¤fl¡ ‚øȬ Ê√˘ ø√À˚˛ ¬ıÀ˘øÂ√˘ Œ¬ı˛±·œÀfl¡ Ê√±˚˛·±˚˛ 'Spiritual healing'-¤¬ı˛ Ê√Ú… Ó¬±¬ı˛± ’±˙± øÚÀ˚˛ Œ·˘º ›‡±Úfl¡±¬ı˛ ¬Û±ø^
Œ¬ı˛±Ê√ ‡±›˚˛±ÀÓ¬, Ú± ‡±›˚˛±À˘ Œ¬ı˛±·œ ˜±¬ı˛± ˚±À¬ıº ¬ı±øάˇ¬ı˛ ˜±Ú≈À¯∏ Ó¬øάˇ‚øάˇ fl¡À¬ı˛ Œ¸˝◊√ Ó¬±Àfl¡ Ê√˘ ø√À˚˛ ’±˙œ¬ı«±√ ˝◊√Ó¬…±ø√ fl¡À¬ı˛ ø√˘, øfl¡c ¬ı˘˘, Ó¬±¬ı˛ øˆ¬Ó¬À¬ı˛ ˙˚˛Ó¬±Ú Ï≈¬Àfl¡ÀÂ√º
Ê√˘ Œ¬ı˛±Ê√ ‡±˝◊√À˚˛ÀÂ√ ’±À·¬ı˛ ά±Mê√±À¬ı˛¬ı˛ ›¯∏≈Ò ¬ıg fl¡À¬ı˛º ’¸≈‡ fl¡À˜øÚ ¬ı¬ı˛— ’±À¬ı˛± ¤‡Ú ¸≈5 ’¬ı¶ö±˚˛ Ô±fl¡À¬ı øfl¡c ’±¬ı±¬ı˛ ˆ¬ø¬ı¯∏…ÀÓ¬ ˝√√ÀÓ¬ ¬Û±À¬ı˛º ¤˝◊√¸¬ı qÀÚ Œ¬ı˛±·œ¬ı˛
Œ¬ıÀάˇ Œ·øÂ√˘º Ó¬‡Ú Œ¸˝◊√ ›Á¡±Àfl¡ ’±¬ı±¬ı˛ ŒÙ¬±Ú fl¡À¬ı˛ Ó¬±¬ı˛ √±√± ¬ıÀ˘øÂ√˘ Œ˚ Ó¬±¬ı˛ ˆ¬±˝◊√ ¬ı±¬ı± ¬Û±ø^¬ı˛ fl¡±ÀÂ√ √øé¬Ì± ø√À˚˛ õ∂±Ô«Ú± fl¡¬ı˛˘ ˚±ÀÓ¬ ¸•Û”Ì« ˆ¬±˘ ˝√√À˚˛ ˚±˚˛ Ó¬±¬ı˛ ø¬ıøÒ
¬ı…¬ı¶ö± øÚÀÓ¬º Ó¬‡Ú ›˝◊√ ¬Û±ø^ ¸±À˝√√¬ı ¬ı˘À˘Ú, ¤¬ı˛ ŒÔÀfl¡ Œ¬ıø˙ ˆ¬±˘ ˝√√ÀÓ¬ ˝√√À˘ Ó¬±À√¬ı˛
30
32 ˜ÀÚ±ø¬ıÀ√¬ı˛ ˜ÀÚ¬ı˛ fl¡Ô± ˜ÀÚ±ø¬ıÀ√¬ı˛ ˜ÀÚ¬ı˛ fl¡Ô± 33
Ò˜«±ôLø¬ı˛Ó¬ ˝√√À¬ıº ø‡Ë¶Ü±Ú ˝√√ÀÓ¬ ˝√√À¬ıº øfl¡c Œ¸˝◊√ ˆ¬^À˘±fl¡ Œ¬ı˙ ø˙øé¬Ó¬, øÓ¬øÚ ¬ı˘À˘Ú, Ô±Àfl¡ › ŒÂ√±È¬‡±ÀȬ± fl¡±¬ı˛¬ı±¬ı˛ fl¡À¬ı˛º ¬ı±¬ı± Œ¬ıø˙¬ı˛ˆ¬±· ¸˜˚˛ ¬ı±øάˇÀÓ¬ Ô±Àfl¡Ú Ú±, ‚À¬ı˛
ë’±ø˜ ¸¬ı Ò˜«Àfl¡˝◊√ |X± fl¡ø¬ı˛ øfl¡c ¬ı—˙·Ó¬ˆ¬±À¬ı ’±˜¬ı˛± ¸”À˚«¬ı˛ ά◊¬Û±¸fl¡º ¸≈Ó¬¬ı˛±— Ô±fl¡À˘ Á¡·Î¬ˇ±˝◊√ Œ¬ıø˙ ˝√√˚˛ ˜±À˚˛¬ı˛ ¸Àeº ˜± ˚ø√› ¤fl¡È¬± ¶≈®À˘ ‰¬±fl¡ø¬ı˛ fl¡À¬ı˛Ú, ¶≈®À˘¬ı˛
Ò˜«±ôLø¬ı˛Ó¬ ˝√√›˚˛± ¸y¬ı Ú˚˛º ’±¬ı˛ ˚ø√ ÷ù´¬ı˛ fl¡±Î¬◊Àfl¡ ˜e˘ fl¡À¬ı˛Ú Ó¬±˝√√À˘ Ò˜«±ôLø¬ı˛Ó¬ Ú± ¸˝√√fl¡˜«œ¬ı˛± Ó“¬±¬ı˛ Œ˜À˚˛Àfl¡ ø√ø~ ¬Û±Í¬±ÀÚ±¬ı˛ Ê√Ú… fl¡Ô± Œ˙±Ú±˚˛, ø˝√√—À¸ fl¡À¬ı˛, ˝√√±¸±˝√√±ø¸
˝√√À˘› fl¡¬ı˛À¬ıÚºí ¤˝◊√ ¬ıÀ˘ øÓ¬øÚ ›‡±Ú ŒÔÀfl¡ ø¬ı√±˚˛ øÚÀ˚˛ ’±˜±¬ı˛ fl¡±ÀÂ√ Œ·±È¬± ‚ȬڱȬ± fl¡À¬ı˛, ø¬ı^n¬Û fl¡À¬ı˛, ’±¬ı±¬ı˛ øÙ¬À¬ı˛ ’±¸±¬ı˛ Ê√Ú…º Ó¬±¬ı˛ ˜± ¬ı±øάˇÀÓ¬ ¤À¸ Œ˜À˚˛Àfl¡ ά◊˘ÀȬ
¬ı˘À˘Ú ‡≈¬ı ≈√–À‡¬ı˛ ¸Àeº Œ·±È¬± ‚ȬڱȬ± qÀÚ ’±ø˜ Œ¸ø√Ú Œfl¡±Ú ˜ôL¬ı… fl¡¬ı˛ÀÓ¬ ¬Û±ø¬ı˛øÚº fl¡Ô± Œ˙±Ú±˚˛º Ó¬“±¬ı˛ Œé¬±ˆ¬ Œ˜À˚˛¬ı˛ ά◊¬Û¬ı˛ õ∂À˚˛±· fl¡À¬ı˛Úº ά◊˘ÀȬ ‰¬±¬Û ∆Ó¬ø¬ı˛ ˝√√˚˛ Œ˜À˚˛¬ı˛
›¬Û¬ı˛ Œ˚ Ó¬±Àfl¡ Œ˚˜Ú fl¡À¬ı˛ Œ˝√√±fl¡ Œ˜øάfl¡…±À˘ Œ¬ÛÀ˚˛ Œ√‡±ÀÓ¬ ˝√√À¬ıº Œ˜À˚˛¬ı˛ ˜Ú
3 Ȭ±Ú±˝√√“…±‰¬Î¬ˇ±ÀÓ¬ é¬Ó¬ø¬ıé¬Ó¬ ˝√√ÀÓ¬ Ô±Àfl¡º Ó¬±¬ı˛ ˜Úñ ˜±-¬ı±¬ı±- √±√±-¬Ûάˇ±À˙±Ú±-ά±Mê√±ø¬ı˛
’øÓ¬ ¸±Ò±¬ı˛Ì Œ‰¬˝√√±¬ı˛±¬ı˛ ¤fl¡ ά◊øÚ˙ ¬ıÂ√À¬ı˛¬ı˛ Œ˜À˚˛Àfl¡ øÚÀ˚˛ Ó¬±¬ı˛ ˜± ’±˜±¬ı˛ fl¡±ÀÂ√ ¤À¸øÂ√À˘Úº ¬Ûάˇ±¬ı˛ ˝◊√À26√ ¤˝◊√¸À¬ı¬ı˛ ˜ÀÒ… ‚≈¬ı˛ÀÓ¬ Ô±Àfl¡º Ó¬±¬ı˛ ›¬Û¬ı˛ ’ÀÚfl¡ ‰¬±¬Ûº Œ¸ fl¡œ ¬Û±À¬ı
Œ˜À˚˛È¬± ¬ı±À¬ı˛± flv¡±À¸ ˆ¬±˘ˆ¬±À¬ı ¬Û±˙ fl¡À¬ı˛ øfl¡c ά±Mê√±ø¬ı˛ ¬Ûάˇ±¬ı˛ ‡≈¬ı ˝◊√À26√ Ô±fl¡À˘› ά±Mê√±ø¬ı˛ÀÓ¬ ¬Ûάˇ±¬ı˛ ¸≈À˚±·∑ ’ÀÚfl¡ õ∂ùü ˜ÀÚ ‚≈¬ı˛¬Û±fl¡ Œ‡ÀÓ¬ ˘±·˘º
õ∂Ô˜¬ı±¬ı˛ ¬Û¬ı˛œé¬± ø√À˚˛ ¸≈À˚±· ¬Û±˚˛øÚº Ó¬±Àfl¡ ø√ø~ÀÓ¬ ˆ¬±˘ Œfl¡±ø‰¬À„√√¬ı˛ Ê√Ú… ¬Û±Í¬±ÀÚ±
˝√√˚˛º Œ¸‡±ÀÚ Â√˜±À¸¬ı˛ ¬ÛÀ¬ı˛˝◊√ Ó¬±¬ı˛ ¤Ó¬ ˜Ú ‡±¬ı˛±¬Û ˝√√˚˛, Ȭ±˝◊√Ù¬À˚˛Î¬› ˝√√˚˛, Œ˚ Œ˜À˚˛Àfl¡ 4
’±¬ı±¬ı˛ øÙ¬ø¬ı˛À˚˛ ’±ÚÀÓ¬ ˝√√˚˛º Œfl¡±ø‰¬À„√√ Ó¬±¬ı˛ ά◊ißøÓ¬ ‡≈¬ı ˆ¬±˘˝◊√ ˝√√À˚˛øÂ√˘º Ó¬±¬ı˛ fl¡©Ü øÂ√˘ñ ñ ¸…±¬ı˛ ’±¬ÛøÚ ŒÓ¬± Ê√±ÀÚÚ Œ˚ ’±ø˜ ¸˜fl¡±˜œ, ŒÂ√À˘À√¬ı˛ õ∂øÓ¬ Œ˚ÃÚ Î¬◊ÀM√√Ê√Ú±
ˆ¬œ¯∏Ì ˆ¬˚˛ ˘±À·, ’±Ó¬øÇÓ¬ ˘±À·º ¸¬ı¸˜˚˛ ˜ÀÚ ‰¬±¬Û Ô±Àfl¡º ˜ÀÚ ˝√√˚˛ ë’±ø˜ ¬Û±¬ı˛¬ı Ê√±À·, øfl¡c ’±˜±¬ı˛ Œ¸È¬± ˆ¬±˘ ˘±À· Ú±º ’±˜±Àfl¡ ’Ú… ŒÂ√À˘À√¬ı˛ ˜ÀÓ¬± Œ˜À˚˛À√¬ı˛
Ú±ºí Œ˜À˚˛øȬ ˜±ÀÚ Œ˚ Œ¬ı˛±·œ Œ¸ ˚ӬȬ± Ú± fl¡Ô± ¬ı˘˘ Ó¬±¬ı˛ ŒÔÀfl¡ Ó¬±¬ı˛ ˜± ø¡Z&Ì fl¡Ô± õ∂øÓ¬ ’±fl‘¡©Ü fl¡À¬ı˛ ø√Ú...
¬ıÀ˘ øÚÀÊ√¬ı˛ Œé¬±ˆ¬ õ∂fl¡±˙ fl¡À¬ı˛ Œ·˘º ’±ø˜ ›¯∏≈Ò ø√À˚˛ ø¬ı√±˚˛ fl¡À¬ı˛øÂ√˘±˜ øfl¡c ’±˜±¬ı˛ ¤fl¡ ’±Í¬±˙ ¬ıÂ√À¬ı˛¬ı˛ fl¡±À˘± ¸≈ͬ±˜ ¬ıø˘á¬ Œ‰¬˝√√±¬ı˛±¬ı˛ ŒÂ√À˘ Œ¸ø√Ú ’±˜±¬ı˛ Œ‰¬•§±À¬ı˛
˜ÀÚ ≈√ÀȬ± ¬ıάˇ ëøfl¡cí ŒÔÀfl¡ ø·À˚˛øÂ√˘º õ∂Ô˜Ó¬ Ó¬±À√¬ı˛ ¬ı±¬ı±¬ı˛ ¸•§Àg Ó¬±¬ı˛± Œfl¡±Ú fl¡Ô± Ï≈¬Àfl¡˝◊√ ¬ıÀ˘ ά◊ͬ˘º Œ¸ ¤fl¡±˝◊√ ¤À¸ÀÂ√ fl¡Ô± ¬ı˘ÀÓ¬ øfl¡c ˆ¬±¬ı õ∂fl¡±˙ › fl¡Ô± ¬ı˘±È¬± ‡≈¬ı
¬ıÀ˘øÚº ø¡ZÓ¬œ˚˛Ó¬ Œ˜À˚˛øȬ ¤Ó¬ ‰≈¬¬Û fl¡À¬ı˛ øÚ–ô¶tÓ¬±¬ı˛ ˜±ÀÁ¡ ’ÀÚfl¡ øfl¡Â≈√ Œ˚Ú Œ¬ı±Á¡±ÀÓ¬ ’¬Ûø¬ı˛ÌÓ¬º Œ‰¬±À‡ ˜≈À‡ ŒÈ¬Ú˙ÀÚ¬ı˛ ˘é¬Ì, Â√Ȭ٬ÀȬ ˆ¬±¬ıº Ó¬±¬ı˛ ¸Àe ¬ıÀ¸ ‡±øÚfl¡é¬Ì
Œ‰¬©Ü± fl¡¬ı˛˘º Œfl¡˜Ú Œ˚Ú ¤fl¡È¬± Á¡Àάˇ¬ı˛ ’±ˆ¬±¸ ¬Û±ø26√˘±˜º Œ¸ ˚ø√ øfl¡Â≈√ø√ÀÚ¬ı˛ ˜ÀÒ… fl¡Ô± ¬ıÀ˘ ¬ı≈Á¡˘±˜ Œ¸ Œ¬ıø˙”√¬ı˛ ¬Ûάˇ±À˙±Ú± fl¡À¬ı˛øÚ øfl¡c ¬ıÓ«¬˜±ÀÚ õ∂±˝◊√Àˆ¬È¬ Ù¬±À˜« ‰¬±fl¡ø¬ı˛
’±R˝√√Ó¬…± fl¡À¬ı˛ ’±ø˜ ’±(˚« ˝√√¬ı Ú±º ˜ÀÚ ˝√√À˘± ’±˜±¬ı˛ ’ÀÚfl¡ øfl¡Â≈√ Œ˚Ú ’Ê√±Ú± fl¡À¬ı˛º Œ¸ ˚ø√› ¬Û≈¬ı˛n∏¯∏ øfl¡c ¬Û≈¬ı˛n∏À¯∏¬ı˛ õ∂øÓ¬ Œ˚ÃÚ Î¬◊ÀM√√Ê√Ú± ’Ú≈ˆ¬¬ı fl¡À¬ı˛, øfl¡c Ó¬±¬ı˛
ŒÔÀfl¡ ˚±À26√º ŒÔÀfl¡› Œ¬ıø˙ ˚La̱√±˚˛fl¡ Œ˚ Œ¸ Œfl¡±Ú ¬Û≈¬ı˛n∏¯∏À˘±Àfl¡¬ı˛ ¸±˜ÀÚ Œ·À˘ ˜ÀÚ Œ˚ÃÚ ¸—Sê±ôL
Ó¬±¬ı˛¬Û¬ı˛ ¤fl¡ ˜±¸ Œfl¡ÀȬ Œ·ÀÂ√º Œ˜À˚˛øȬ ¤fl¡ø√Ú Œ‰¬fl¡’±À¬Û ¤˘º ’±ø˜ øÊ√À:¸ ø‰¬ôL± Œ¬ıø˙ fl¡À¬ı˛ ’±À¸º ˜ÀÚ ˝√√˚˛ ¤˝◊√ ¬ı≈øÁ¡ Œ¸ ’Ú… Œ˘±Àfl¡¬ı˛ ˙¬ı˛œ¬ı˛ ¬ı± Œ·±¬ÛÚ±e “√≈À˚˛
fl¡¬ı˛˘±˜, ë¤fl¡± ¤À¸Â√∑ ˜± ’±À¸ÚøÚ∑í Œ¸ ¬ı˘˘, ëÚ± Ê√…±Í¬Ó≈¬ÀÓ¬± ø√ø√ ¤À¸ÀÂ√, ¬ı±˝◊√À¬ı˛ Œ√À¬ıº Œ¸ Œ‰¬©Ü± fl¡À¬ı˛› ¤˝◊√ ˆ¬±¬ıÚ± ø‰¬ôL±&À˘± ˜Ú ŒÔÀfl¡ ¸¬ı˛±ÀÓ¬ ¬Û±À¬ı˛ Ú±º Œ¸˝◊√
¬ıÀ¸ ’±ÀÂ√ºí øfl¡c ’±ø˜ Ó¬±¬ı˛ ˜≈À‡ Ó¬‡Ú› ·ˆ¬œ¬ı˛ Œ˜‚ Œ√‡ÀÓ¬ Œ¬Û˘±˜º Œ¸˝◊√ ¤fl¡ ø‰¬ôL±&À˘± Œ˚Ú Œ¬ıø˙ fl¡À¬ı˛ ’±¸ÀÓ¬ Ô±Àfl¡ Ó¬±¬ı˛ ˜ÀÚ ’±¬ı˛ Ó¬±¬ı˛ ≈√ø(ôL±, Â√Ȭ٬Ȭ±øÚ Ó¬Ó¬
øÚ(≈¬Û ˜”øÓ«¬º øÚÀÊ√Àfl¡ Œ¸ ˚ӬȬ± ¸y¬ı ¶§±ˆ¬±ø¬ıfl¡ Œ√‡±ÀÚ±¬ı˛ Œ‰¬©Ü± fl¡¬ı˛À˘› Ó¬±¬ı˛ Œ‰¬±À‡¬ı˛ Œ¬ıø˙ ¬ı±Àάˇº Ó¬±¬ı˛ ’±¸À˘ ˝√√À˚˛øÂ√˘ ë’¬ıÀ¸˙Úí [OCD] øfl¡c Ó¬±¬ı˛ ¸N±È¬± ¤ø√Àfl¡
˜ÀÒ… Œ˚Ú ¤fl¡ ’¸˝√√±˚˛Ó¬± › ¤fl¡ fl¡±fl≈¡øÓ¬º ’±ø˜ ¤¬ı±¬ı˛ ¸¬ı˛±¸ø¬ı˛ Ó¬±Àfl¡ øÊ√À:¸ fl¡¬ı˛˘±˜, ¸˜fl¡±˜œº Ó¬±¬ı˛ ˜ÀÚ¬ı˛ fl¡¬ı˛n∏Ì ’¬ı¶ö± Œ√À‡ ‡≈¬ı ≈√–‡ ˝√√À˚˛øÂ√˘º Œ¸ ¡ZÀiZ ˆ¬≈·ÀÂ√ñ Œ¸
ëŒÓ¬±˜±Àfl¡ Œ√À‡ øfl¡c Œ˜±ÀȬ˝◊√ ˆ¬±˘ ¬ıÀ˘ ˜ÀÚ ˝√√À26√ Ú±º Ó≈¬ø˜ ˆ¬œ¯∏Ì ø‰¬øôLÓ¬ Œfl¡Ú ’±ø˜ ¸˜fl¡±˜œ øfl¡c ˜±ÚÀÓ¬ ¬Û±¬ı˛ÀÂ√ Ú±º Œ¸ ‰¬±˚˛ ’Ú…À√¬ı˛ ˜ÀÓ¬± ø¬ı¸˜fl¡±˜œ ˝√√ÀÓ¬, øfl¡c ˙¬ı˛œ¬ı˛
Ê√±øÚ Ú±...ºí Œ¬ıø˙é¬Ì ¬ı˘±¬ı˛ ’±À·˝◊√ Œ˜À˚˛øȬ Î≈¬fl¡À¬ı˛ Œfl“¡À√ ά◊ͬ˘º Œ‰¬±À‡ Ê√À˘¬ı˛ ¬ıÚ…± ˜Ú ¸±Î¬ˇ± ø√À26√ Ú±º
’±¬ı˛ ˜≈À‡ Ó¬‡Ú Ó¬±¬ı˛ fl¡Ô±¬ı˛ ¬ıÚ…±º Ó¬±¬ı˛ ˜± › ¬ı±¬ı±¬ı˛ ˜ÀÒ… ¸¬ı¸˜˚˛ Á¡·Î¬ˇ± ˝√√˚˛, ¬ı±¬ı±¬ı˛ Œ¸ø√Ú ’±ø˜ Ó¬±Àfl¡ Œ¬ı±Á¡±˘±˜ Œ˚ ˜±Ú≈À¯∏¬ı˛ Sexual Orientation ¬ı√ø˘ fl¡¬ı˛±
¬ı…¬ı¸± ¬ıÓ«¬˜±ÀÚ ˆ¬±˘ˆ¬±À¬ı ‰¬À˘ Ú± ˚±¬ı˛ Ê√Ú… ’±øÔ«fl¡ Ȭ±Ú±È¬±øÚº Ó¬±¬ı˛ Ê√Ú… ›Àfl¡˝◊√ Œ√±¯∏±À¬ı˛±¬Û ˚±˚˛ Ú±º ’±˜±¬ı˛ ¡Z±¬ı˛± Œ¸È¬± ¸y¬ı› Ú± ¤¬ı— ’±˜±¬ı˛ ¤øMê√˚˛±À¬ı˛ ¬ÛÀάˇ› Ú±º Ó¬±Àfl¡
fl¡¬ı˛± ˝√√˚˛, ¤Ó¬ Ȭ±fl¡±¬Û˚˛¸± ø√À˚˛ ¬Ûάˇ±ÀÚ±¬ı˛ Ê√Ú…º Ó¬±¬ı˛ ¤fl¡ √±√± Œ˝√√±À¶ÜÀ˘ ¬ÛάˇÓ¬ øfl¡c ë’¬ıÀ¸˙Úí-¤¬ı˛ ›¯∏≈Ò ø√À˚˛ ¬Û±øͬÀ˚˛ ø√À˚˛øÂ√˘±˜ Œ¸ø√Úº øfl¡c Ê√±øÚ Œ¸ ’±¬ı±¬ı˛ ’±˜±¬ı˛
˜…±ø¬∏Cfl¡ ¬Û±˙ Ú± fl¡À¬ı˛˝◊√ ‡±¬ı˛±¬Û ŒÂ√À˘À√¬ı˛ ¬Û±~±˚˛ ¬ÛÀάˇ ˚±˚˛º ¤‡Ú Œ¸ ¤fl¡± fl¡˘fl¡±Ó¬±˚˛
34 ˜ÀÚ±ø¬ıÀ√¬ı˛ ˜ÀÚ¬ı˛ fl¡Ô± ˜ÀÚ±ø¬ıÀ√¬ı˛ ˜ÀÚ¬ı˛ fl¡Ô± 35
fl¡±ÀÂ√ ’±¸À¬ı, ¬ı±À¬ı˛ ¬ı±À¬ı˛ ’±¸À¬ıº øÚ˚˛±˜Ó¬ ‡±Ú Œ¸ø√Ú ¬ı˘˘, 눬±˘˝◊√ ˝√√À˘±, ’±ø˜ Œ¬ı“À‰¬ Ô±fl¡ÀÓ¬ ˜øÊ√√ ˜±¬ı˛± Œ·À˘±º Ó¬±
5 Ú±˝√√À˘ ˆ¬ø¬ı¯∏…ÀÓ¬ Œfl¡±Ô±˚˛ fl¡œ ˝√√Ó¬ Ó¬± ’±ø˜ Ê√±ÚÀÓ¬› ¬Û±¬ı˛Ó¬±˜ Ú±ºí
øͬfl¡ ¸fl¡±˘À¬ı˘±ÀÓ¬˝◊√ ‚À¬ı˛¬ı˛ Œ·ÀȬ¬ı˛ ˜≈À‡ øÚ˚˛±˜» ‡±Ú ˝√√±øÊ√¬ı˛º Œ¸˝◊√ ø‰¬¬ı˛‰¬±ø¬ı˛Ó¬ Œ¬Û±˙±fl¡ñ øÓ¬øÚ øfl¡ ˙±øôL Œ¬ÛÀ˘Ú ŒÂ√À˘ ˜±¬ı˛± ˚±¬ı±¬ı˛ ¬Û¬ı˛∑ Ó“¬±¬ı˛ ˜≈À‡ øfl¡c Œ¸ fl¡Ô± õ∂fl¡±˙
Œ‰¬fl¡ fl¡±È¬± ˘≈øe, ›¬ÛÀ¬ı˛ ¸±√± ¬Û±?±ø¬ı, ˜±Ô±˚˛ È≈¬ø¬Û, ¬Û±À˚˛ Œ˜±Ê√±˝√√œÚ ¬Û±•Û q, ˜≈À‡ Ú±- Œ¬Û˘ Ú±º Œ¸˝◊√ ’ø¬ı‰¬˘ ˆ¬±¬ıÀ˘˙˝√√œÚ fl¡¬ı˛n∏Ì ˜≈‡º õ∂Ô˜ Œ˚ø√Ú Œ√‡± ˝√√À˚˛øÂ√˘ Œ˚¬ı˛fl¡˜
fl¡±È¬± √±øάˇ, ‚±Àάˇ ¤fl¡È¬± ·±˜Â√± ŒÁ¡±˘±ÀÚ±, ø¬ı¯∏J ˜≈‡, ’±¬ı˛ ˝√√±ÀÓ¬ ¤fl¡È¬± fl¡±À˘± õ≠±ø¶ÜÀfl¡¬ı˛ Œ√À‡øÂ√˘±˜ ¤‡Ú›, ¬ÛÀÚÀ¬ı˛±-Œ¯∏±À˘± ¬ıÂ√¬ı˛ ¬ÛÀ¬ı˛›, ¤fl¡˝◊√ Œ√‡øÂ√º Œfl¡±Ú ¬Ûø¬ı˛¬ıÓ«¬Ú
¬Û…±Àfl¡È¬º ’±ø˜ Ê√±øÚ Œ¸˝◊√ ¬Û…±Àfl¡ÀȬ ˜±Â√ ’±ÀÂ√º ’±˜±¬ı˛ Ê√Ú…˝◊√ øÓ¬øÚ ¤ÀÚÀÂ√Úº øÚ˚˛±˜» Œ√‡øÂ√˘±˜ Ú±º ¤¬ı±¬ı˛ øÚ˚˛±˜Ó¬ ‡±ÀÚ¬ı˛ ’±Ú± ˜±Â√Ȭ± øÚÀ˚˛øÂ√˘±˜ øͬfl¡˝◊√ øfl¡c Œfl¡±Ú
‡±Ú ˚‡Ú fl¡±ÀÊ√ ’fl¡±ÀÊ√ ’±À¸Ú Ó“¬±¬ı˛ Œ√±fl¡±ÀÚ¬ı˛ ˜±Â√ ’±˜±¬ı˛ Ê√Ú… Œˆ¬È¬ øÚÀ˚˛ ’±À¸Úº fl¡±¬ı˛Ì¬ı˙Ó¬ ‡±›˚˛± ˝√√˚˛øÚº ˝√√˚˛ÀÓ¬± ’±˜±¬ı˛ ’¬ıÀ‰¬Ó¬Ú ˜Ú ¤È¬±˝◊√ Œ‰¬À˚˛øÂ√˘º øfl¡c Œ˚Ȭ±
˜±Â√Ȭ± øÚÀ˚˛ ’±ø˜ øÊ√À:¸ fl¡¬ı˛˘±˜, ëŒÂ√À˘ Œfl¡˜Ú ’±ÀÂ√∑ ŒÊ√À˘ ’±ÀÂ√ Ú± ‚À¬ı˛ ’±ø˜ ’±Ê√› ¬ı≈Á¡ÀÓ¬ ¬Û±ø¬ı˛øÚ Œ¸È¬± ˝√√À˘± øÚ˚˛±˜Ó¬ ‡±Ú Ó“¬±¬ı˛ ŒÂ√À˘¬ı˛ ˜‘Ó≈¬…¬ı˛ ≈√˜±¸ ¬Û¬ı˛
’±ÀÂ√∑í øÓ¬øÚ Î¬◊¬Û¬ı˛ø√Àfl¡ ≈√ÀȬ± ˝√√±Ó¬ Ó≈¬À˘ ¬ı˘À˘Ú, ë≈√˜±¸ ˝√√À˘± ŒÂ√À˘È¬±¬ı˛ ˝◊√ÀôLfl¡±˘ ˝√√À˚˛ ’±˜±Àfl¡ Œfl¡Ú ˜±Â√ ‡±›˚˛±ÀÓ¬ ¤˘∑
Œ·˘º ‰¬ø~˙ ø√ÀÚ¬ı˛ fl¡±Ê√Ȭ±› ˝√√À˚˛ Œ·˘º ‡≈¬ı ¬ıάˇˆ¬±À¬ı ’±À˚˛±Ê√Ú fl¡¬ı˛± ˝√√À˚˛øÂ√˘ Œ¸˝◊√ 6
fl¡±Ê√º øÓ¬ÚÀ˙±Ê√Ú ŒÊ√±Ú±¬ı ¤À¸ Œfl¡±¬ı˛±Ú ¬Û±Í¬ fl¡À¬ı˛øÂ√˘ºí ˜ÚȬ± ¸fl¡±˘À¬ı˘±ÀÓ¬˝◊√ ‡±¬ı˛±¬Û ¬ı±À¬ı˛± ¬ıÂ√À¬ı˛¬ı˛ ¬ı±„√√±ø˘ ŒÂ√À˘È¬±Àfl¡ Ó¬±¬ı˛ ¬ı±¬ı± ˜± ’±Ê√ øÚÀ˚˛ ¤À¸øÂ√˘º ŒÂ√À˘È¬± ˝◊√—À¬ı˛øÊ√
˝√√À˚˛ Œ·˘º ˜ÀÚ ¬ÛÀάˇ Œ·˘, Ó“¬±¬ı˛ ŒÂ√À˘ ˜øÊ√√Àfl¡º õ∂Ô˜ ¤À¸øÂ√˘ ’±Ê√ ŒÔÀfl¡ Œ¯∏±À˘± ˜±Ò…˜ ¶≈®À˘ flv¡±¸ ø¸À' ¬ÛάˇøÂ√˘ øfl¡c ¬Û±˙ fl¡¬ı˛ÀÓ¬ ¬Û±À¬ı˛øÚº Œ¸ ˆ¬±˘ˆ¬±À¬ı ø˘‡ÀÓ¬
¬ıÂ√¬ı˛ ’±À·º Œ¸ ¬ı˱ά◊Ú ¸≈·±¬ı˛ E±·¸ øÚÓ¬º ’ÀÚfl¡¬ı±¬ı˛ ø‰¬øfl¡»¸± øÚÀ˚˛ÀÂ√ øfl¡c ˝√√±¸¬Û±Ó¬±˘ ¬Û±À¬ı˛ Ú±º ¤‡Ú ë¯∏í ’±¬ı˛ ë»í ά◊˘ÀȬ±ˆ¬±À¬ı Œ˘À‡º ë¯∏í ø˘‡ÀÓ¬ øÚÀ˚˛ ë»í Œ˘À‡ ’±¬ı˛ ë»í
ŒÔÀfl¡ ¬ı±¬ı˛ ˝√√À˚˛˝◊√ ŒÙ¬¬ı˛ E±·¸ øÚÓ¬º ø¬ı¬ÛÀ√ ¬ÛάˇÀ˘˝◊√, ˚‡Ú ¬ı±Ê√±À¬ı˛ E±·¸ ≈√˜”«˘… ˝√√À˚˛ ø˘‡ÀÓ¬ ø·À˚˛ ë¯∏í ø˘À‡ Œ√˚˛º ’±À¬ı˛± ’ÀÚfl¡ øfl¡Â≈√ ά◊˘ÀȬ±¬Û±˘È¬± Œ˘À‡º ’¸ø˜˚˛± ’±¬ı˛
Œ˚Ó¬, øͬfl¡ ’±˜±¬ı˛ Œ‰¬•§±À¬ı˛ ’Ô¬ı± Œ˜øάfl¡…±À˘ ˝√√±øÊ√¬ı˛ ˝√√Ó¬ ›¯∏≈ÀÒ¬ı˛ Ê√Ú…º ’±À· Ó¬±Àfl¡ ø˝√√øµ¬ı˛ ’鬬ı˛ &ø˘À˚˛ ŒÙ¬À˘º ’¸ø˜˚˛± ø˘‡ÀÓ¬ ø·À˚˛ ’ÀÚfl¡ Ê√±˚˛·±˚˛ ’Ê√±ÀôL ø˝√√øµ
øÚÀ˚˛ Ó¬±¬ı˛ ˜± ’±¸Ó¬º Ó¬±¬ı˛¬Û¬ı˛ Ó¬±¬ı˛ ˜± ’¸≈¶ö ˝√√À˚˛ ˚±›˚˛±¬ı˛ ¬Û¬ı˛ ¬ı±¬ı± øÚ˚˛±˜» ‡±Ú ’鬬ı˛ Ï≈¬øfl¡À˚˛ Œ√˚˛ ’±¬ı±¬ı˛ ø˝√√øµ Œ˘‡±¬ı˛ ¸˜˚˛ ’¸ø˜˚˛± ’鬬ı˛ Ï≈¬øfl¡À˚˛ Œ√˚˛º ë¯∏í ’±¬ı˛ ë»í
’±¸ÀÓ¬Úº Œ˘‡±¬ı˛ ¸˜¸…±È¬± ŒÂ√±È¬ ŒÔÀfl¡˝◊√ ˝√√À26√, ¤‡Ú› qX fl¡¬ı˛ÀÓ¬ ¬Û±À¬ı˛øÚº
¸±Ò±¬ı˛ÌÓ¬ ëE±· ’…±øά"√√í ˚±¬ı˛± Ó¬±¬ı˛± Œ¬ıø˙¬ı˛ˆ¬±· ¤fl¡˝◊√ ‰¬ø¬ı˛ÀS¬ı˛ ˝√√˚˛º øfl¡c øÚ˚˛±˜» Œ¸ ˆ¬±˘ˆ¬±À¬ı ¬ÛάˇÀÓ¬› ¬Û±À¬ı˛ Ú±, ¬ı±Ú±Ú› qX fl¡À¬ı˛ ø˘‡ÀÓ¬ ¬Û±À¬ı˛ Ú±º Ó¬¬ı≈ ’Ç
‡±ÀÚ¬ı˛ ŒÂ√À˘ ˜øÊ√√ ›À√¬ı˛ ŒÔÀfl¡ ¤fl¡È≈¬ ’±˘±√± øÂ√˘º ëE±· ’…±øά"√√í¬ı˛± qÒ≈ qÒ≈ ø˜ÀÔ… Œ˜±È¬±˜≈øȬ fl¡À¬ı˛º ŒÂ√±È¬ ŒÔÀfl¡˝◊√ ŒÍ¬˘ÀÓ¬ ŒÍ¬˘ÀÓ¬ ›¬ÛÀ¬ı˛ ά◊ÀͬÀÂ√º ˜±-¬ı±¬ı±¬ı˛ ¤fl¡˝◊√ ŒÂ√À˘º
fl¡Ô± ¬ıÀ˘, ‰≈¬ø¬ı˛ fl¡¬ı˛ÀÓ¬ ø¡ZÒ± fl¡À¬ı˛ Ú±º øfl¡c ˜øÊ√√ Œfl¡±Úø√Ú ‰≈¬ø¬ı˛› fl¡À¬ı˛øÚº ø˜ÀÔ… ¬ı±¬ı±-˜±À˚˛¬ı˛ ‡≈¬ı ø‰¬ôL± ŒÂ√À˘ ¬Ûάˇ±À˙±Ú± fl¡¬ı˛À¬ı ŒÓ¬±∑
fl¡Ô±› ¬ıÀ˘øÚº Ó¬±Àfl¡ ’ÀÚfl¡¬ı±¬ı˛ ŒÊ√À˘ Œ˚ÀÓ¬ ˝√√À˚˛ÀÂ√ E±·¸ ŒÚ›˚˛±¬ı˛ ’¬Û¬ı˛±ÀÒº ñ ¶≈®À˘ ¬ıg≈¬ı±g¬ı ’±ÀÂ√∑ øfl¡—¬ı± ¬Û±Î¬ˇ±ÀÓ¬∑
¤fl¡È¬± ¸˜˚˛ ˜øÊ√√ ¸•Û”Ì« ˆ¬±˘ ˝√√À˚˛ Œ·øÂ√˘º øfl¡c Œ¸È¬± ˜±S ¤fl¡˜±¸ ˝√√À¬ı Œ¬ı±Ò˝√√˚˛º ñ ¬ıg≈ ŒÚ˝◊√ ¬ı˘À˘˝◊√ ‰¬À˘º ¶≈®À˘ ˚‡Ú ¬Ûάˇ±˚˛ › ’Ú…˜Ú¶® Ô±Àfl¡º øȬøÙ¬ÀÚ ¬ı±
Ó¬±¬ı˛¬Û¬ı˛ ’±¬ı±¬ı˛ Œ˚ Œfl¡ Œ¸˝◊√º øÚ˚˛±˜» ‡±Ú ’±¸À˘ ˜±Â√ ¬ı…¬ı¸±˚˛œº Œ√‡À˘ ˜ÀÚ ˝√√˚˛ Ú± ¶≈®À˘ ¸˜˚˛ Œ¬ÛÀ˘˝◊√ ŒÂ√±A Ê√˘±˙À˚˛¬ı˛ ø√Àfl¡ ø¶ö¬ı˛ˆ¬±À¬ı Œ‰¬À˚˛ Ô±Àfl¡º Œ¬Û±fl¡±˜±fl¡Î¬ˇ øÚÀ˚˛
Œ˚ øÓ¬øÚ ¤Ó¬ ¬ıάˇ fl¡±¬ı˛¬ı±À¬ı˛¬ı˛ ˜±ø˘fl¡º Ó“¬±¬ı˛ ˜±ÀÂ√¬ı˛ ’±Î¬ˇ» ’±ÀÂ√º ·Ó¬ ‰¬ø~˙ ¬ıÂ√¬ı˛ ÒÀ¬ı˛ Œ‡˘ÀÓ¬ ˆ¬±˘¬ı±À¸º ¬ı±øάˇÀÓ¬ Â≈√øȬ¬ı˛ ¬Û¬ı˛ õ∂Ê√±¬ÛøÓ¬ øfl¡—¬ı± ’…±Àfl¡±ø¬ı˛˚˛±À˜¬ı˛ ˜±ÀÂ√¬ı˛ ¸Àe
øÓ¬øÚ ˜±ÀÂ√¬ı˛ ¬ı…¬ı¸±˚˛ ¤fl¡ Ú•§¬ı˛º øfl¡c øÓ¬øÚ ’øÓ¬ ¸±Ò±¬ı˛Ì Ê√œ¬ıÚ-˚±¬ÛÚ fl¡À¬ı˛Úº Ò±ø˜«fl¡ Œ‡˘± fl¡À¬ı˛º ¬Û±˚˛¬ı˛± øfl¡—¬ı± Œfl¡±Ú ¬Û±ø‡ Œ¬ÛÀ˘ Œ¸È¬±¬ı˛ Œ¬ÛÂ√ÀÚ˝◊√ Œ˘À· Ô±Àfl¡º
˜±Ú≈¯∏º Ó“¬±¬ı˛ ¶aœ ¤fl¡ø√Ú øÚÀÊ√¬ı˛ fl¡Ô± ’±˜±¬ı˛ fl¡±ÀÂ√ ’fl¡¬ÛÀȬ ¶§œfl¡±¬ı˛ fl¡À¬ı˛øÂ√˘º ¶aœ ¬Ûάˇ±À˙±Ú±ÀÓ¬ ø¬ıÀ˙¯∏ ˜Ú ŒÚ˝◊√º ø˘‡ÀÓ¬ Œ˜±ÀȬ˝◊√ ‰¬±˚˛ Ú±º
ø¬ıÀ˚˛¬ı˛ ’±À· øÂ√˘ ø˝√√µ≈ ¬ı±„√√±ø˘ ‚À¬ı˛¬ı˛ øfl¡c øÚ˚˛±˜» ‡±ÀÚ¬ı˛ ¸Àe ø¬ıÀ˚˛ ˝√√À˚˛ ø˝√ø√µˆ¬±¯∏œ ŒÂ√À˘È¬±¬ı˛ ‰¬ø¬ı˛SȬ± Œ˚Ú ‡≈¬ı Œ‰¬Ú± Œ‰¬Ú± ˘±·ÀÂ√º fl¡À˚˛fl¡¬ıÂ√¬ı˛ ’±À· Œ¸˝◊√ ’±ø˜¬ı˛
˝√√À˚˛ ˚±˚˛ ’±¬ı˛ ˝◊√¸˘±˜ ÒÀ˜« Ò˜«±ôLø¬ı˛Ó¬ ˝√√À˚˛ ˚±˚˛º ¬ı±øάˇ¬ı˛ ¸Àe ’±¬ı˛ Ó¬±¬ı˛ Œ˚±·±À˚±· ‡±ÀÚ¬ı˛ ëÓ¬±À¬ı˛ Ê√ø˜Ú Œ¬Ûí Œ√À‡øÂ√˘±˜º øͬfl¡ Œ˚Ú U¬ıU Œ¸˝◊√ ŒÂ√À˘È¬±º ˜ÀÚ ˝√√˚˛ Ó¬±Àfl¡
Ô±Àfl¡ Ú± ¬Û¬ı˛¬ıÓ«¬œfl¡±À˘º ˜øÊ√√ Ó¬±¬ı˛ ¬ı±¬ı±-˜± ¸¬ı±˝◊√Àfl¡ ‡≈¬ı ;±ø˘À˚˛ÀÂ√º ˆ¬±·… ˆ¬±˘ Œ˚ Œ√À‡˝◊√ ø¸ÀÚ˜±È¬± ¬ı±Ú±ÀÚ± ˝√√À˚˛øÂ√˘º ŒÂ√À˘È¬±¬ı˛ ˝√√À˚˛ÀÂ√ Dyslexiañ ø‰¬øfl¡»¸± ø¬ı:±ÀÚ
Œ¸ ø¬ıÀ˚˛ fl¡À¬ı˛øÚº ’·±Ò ¸•ÛøM√√¬ı˛ Œ¸ ’ÀÒ«fl¡ ˜±ø˘fl¡ øÂ√˘º Ó¬±¬ı˛ √±√± ’±˘±√± ¬ı…¬ı¸± ¤¬ı˛ Œfl¡±Ú ø‰¬øfl¡»¸± ŒÚ˝◊√º ‡±ø˘ ˜±Ê√±‚¯∏± fl¡¬ı˛ÀÓ¬ ˝√√À¬ıº ¬Û±¬ı˛À¬ı øfl¡∑ ŒÂ√À˘È¬± ŒÊ√√
fl¡À¬ı˛ õ∂‰≈¬¬ı˛ ά◊ißøÓ¬ fl¡¬ı˛˘ øfl¡c ˜øÊ√√ Ó¬±¬ı˛ ¸•ÛøM√√¬ı˛ ˆ¬±· E±·¸ Œ‡À˚˛ ›Î¬ˇ±ø26√˘º ÒÀ¬ı˛ÀÂ√ Œ¸ ’±¬ı±¬ı˛ flv¡±¸ ø¸À' ¬ÛάˇÀ¬ı Ú±º
36 ˜ÀÚ±ø¬ıÀ√¬ı˛ ˜ÀÚ¬ı˛ fl¡Ô± ˜ÀÚ±ø¬ıÀ√¬ı˛ ˜ÀÚ¬ı˛ fl¡Ô± 37
›¯∏≈Ò Ú± ‡±›˚˛±¬ı˛ fl¡±¬ı˛ÌȬ± ŒÓ¬± ¬ı˘±˝◊√ ˝√√À˘±º Œ¸ø√Ú ’±ø˜ Â≈√øȬ ø˘À‡ ø√À˚˛øÂ√˘±˜ ¤¬ı—
7 Œfl¡±Ú ›¯∏≈Ò ø˘ø‡øÚ Œfl¡ÚÚ± Ó“¬±À√¬ı˛ Œ‰¬±À‡ ˜≈À‡ ’±ø˜ Œ√À‡øÂ√˘±˜ ¤fl¡ ‘√Ϭˇ ø¬ıù´±¸ Œ˚ ˚±
õ∂Ô˜ Œ˚ø√Ú ŒÂ√À˘È¬± ¤˘ ˚ÀÔ©Ü Î¬◊ø¡Z¢ü ˝√√À˚˛ ¤À¸øÂ√˘ ’±˜±¬ı˛ Œ‰¬•§±À¬ı˛º ¸≈µ¬ı˛, ¸õ∂øÓ¬ˆ¬ ˝√√À˚˛ÀÂ√ ¸¬ı ’±R±¬ı˛ õ∂ˆ¬±À¬ı˝◊√ ˝√√À˚˛ÀÂ√º
¤fl¡ ø˙øé¬Ó¬ ŒÂ√À˘, ¬ı˚˛¸ øÓ¬ø¬ı˛À˙¬ı˛ ÚœÀ‰¬º Ó¬±¬ı˛ ˜± ·Ó¬ ¬Û“±‰¬ ¬ıÂ√¬ı˛ ŒÔÀfl¡ ’¸≈¶ö ‚ȬڱȬ± ’±ø˜ ˆ¬≈˘ÀÓ¬ ¬Û±ø¬ı˛øÚº ¤¬ı˛fl¡˜ fl≈¡¸—¶®±¬ı˛ ’gø¬ıù´±À¸¬ı˛ ‚Ȭڱ ¸‰¬¬ı˛±‰¬¬ı˛ Œ√‡±˝◊√
˜±Úø¸fl¡ˆ¬±À¬ıº øfl¡c ά±Mê√±À¬ı˛¬ı˛ fl¡±ÀÂ√ øÚÀ˚˛ Œ˚ÀÓ¬ ¬Û±À¬ı˛ Ú±º Ó¬±¬ı˛ ˜± ˆ¬œ¯∏Ì ¸Àµ˝√√ fl¡À¬ı˛ ˚±˚˛º øfl¡c ’±ø˜ ¬ı≈Á¡ÀÓ¬ ¬Û±¬ı˛øÂ√˘±˜ Ú± Ó¬“±À√¬ı˛ ¤˝◊√ ‘√ø©Üˆ¬øe¬ı˛ Ê√Ú… √±˚˛œ Œfl¡º Ó“¬±¬ı˛±
¬ı±¬ı±Àfl¡, ¸±¬ı˛±ø√Ú ¬Û≈ÀÊ√± øÚÀ˚˛˝◊√ ¬ı…ô¶ Ô±Àfl¡º ¤Ó¬ ¸Àµ˝√√ ¬ı±øÓ¬fl¡ Œ˚ fl¡±À¬ı˛± ˝√√±ÀÓ¬ Œ‡ÀÓ¬› ˚ÀÔ©Ü ø˙øé¬Ó¬º Ó“¬±¬ı˛± ˙˝√√À¬ı˛¬ı˛ ˜±Ú≈¯∏º Ó“¬±À√¬ı˛ ¬ı±øάˇÀÓ¬ øÓ¬Ú¬Û≈¬ı˛n∏¯∏ ø˙øé¬Ó¬ ¤¬ı— Œ¸˝◊√
‰¬±˚˛ Ú±º ¤˜Úøfl¡ øÚÀÊ√ ¬ı˛±iß± fl¡À¬ı˛ øÚÀÊ√¬ı˛ ˝√√±ÀÓ¬˝◊√ ‡±˚˛º ¬ı˛±ÀS ‚≈À˜±˚˛ Ú±º Œ¬ıø˙¬ı˛ˆ¬±· Ó¬¬ı˛n∏Ì ˚≈¬ıÀfl¡¬ı˛ √±≈√ ¤fl¡¸˜˚˛ ’¸À˜¬ı˛ ¸±—¸√ øÂ√À˘Úº Œ¸˝◊√ ¶§±˜œ ˆ¬^À˘±fl¡ fl¡ø¬ı, ·±˚˛fl¡
¸˜˚˛ ¤fl¡˘±˝◊√ Ô±Àfl¡º ŒÂ√À˘øȬ ’±˜±¬ı˛ fl¡±ÀÂ√ ¤fl¡È¬±˝◊√ ’Ú≈À¬ı˛±Ò øÚÀ˚˛ ¤À¸øÂ√˘ Œ˚ Œ˚˜Ú ¤¬ı— ¤fl¡ Ú±˜œ ¸—¬ı±√¬ÛÀS¬ı˛ ¸±—¬ı±ø√fl¡º Œ¸˝◊√ ˆ¬^À˘±fl¡ ¸˜±ÀÊ√ ‡≈¬ı Ê√Úøõ∂˚˛ › ‡…±øÓ¬˜±Ú
fl¡À¬ı˛ Œ˝√√±fl¡ Ó¬±¬ı˛ ˜±Àfl¡ ˝√√±¸¬Û±Ó¬±À˘ ˆ¬øÓ«¬ fl¡¬ı˛ÀÓ¬º ˚Ó¬ø√Ú õ∂À˚˛±Ê√Ú ˝√√±¸¬Û±Ó¬±À˘ Œ¬ı˛À‡ ˜±Ú≈¯∏º Ó¬±˝√√À˘ ·äȬ± Œfl¡±Ô±˚˛∑
ˆ¬±˘ fl¡À¬ı˛ øÚÀ˚˛ Œ˚ÀÓ¬ ‰¬±˚˛º ˚±¬ı˛ Ê√Ú… ¤fl¡È¬± ˝◊√À?fl¡˙Ú ø˘À‡ ø√˘±˜ Œ˚Ȭ± ø√À˚˛ Œ¸
Ó¬±¬ı˛ ˜±Àfl¡ ˝√√±¸¬Û±Ó¬±˘ ’¬ıøÒ øÚÀ˚˛ ’±¸ÀÓ¬ ¬Û±¬ı˛À¬ıº øfl¡Â≈√ø√Ú ¬Û¬ı˛ Œ¸˝◊√ Œ¬ı˛±·œÀfl¡ ’±Ú± 8
˝√√À˘±, ˝√√±¸¬Û±Ó¬±À˘ ˆ¬øÓ«¬ fl¡¬ı˛± ˝√√À˘± ¤¬ı— ø‰¬øfl¡»¸± ’±¬ı˛y fl¡¬ı˛± ˝√√À˘±º õ∂ÔÀ˜ fl¡©Ü fl¡À¬ı˛ ñ ¤˝◊√ Œ¬ı˛±·œ¬ı˛ ˝◊√øÓ¬˝√√±¸ Œfl¡ Ê√±ÀÚ∑
›¯∏≈Ò ‡±›˚˛±ÀÚ± ˝√√À˘±º øfl¡Â≈√˝◊√ Œ‡ÀÓ¬ ‰¬±Ú Ú±, øfl¡c ’±Àô¶ ’±Àô¶ ’±À¬ı˛±·… ˝√√ÀÓ¬ ’±¬ı˛y ’±ø˜ ¬Û≈ø˘À˙¬ı˛ ø√Àfl¡ Œ‰¬À˚˛ øÊ√À:¸ fl¡¬ı˛˘±˜º ’±¸À˘ ’±Ê√Àfl¡¬ı˛ ’±Î¬◊ȬÀά±À¬ı˛
fl¡¬ı˛À˘Ú ›¯∏≈Ò ‡±›˚˛±¬ı˛ ¬ÛÀ¬ı˛º Ó¬±¬ı˛ ¬Û¬ı˛ Œ¸˝◊√ ŒÂ√À˘øȬ ¤À¸ ’±˜±Àfl¡ ¬ı˘˘ ˚Ó¬ø√Ú ‡≈ø˙ ŒÊ√˘ ŒÔÀfl¡ ¤fl¡È¬± Œ¬ı˛±·œ ¬Û±øͬÀ˚˛øÂ√˘ñ UTP [Under Trial Prisoner] ˜±ÀÚ
Ó¬±¬ı˛ ˜±Àfl¡ ¬ı˛±‡± ˝√√À¬ıº ˚Ó¬ ‡¬ı˛‰¬˝◊√ Œ˝√√±fl¡ Ó¬±¬ı˛ Ê√Ú… ø‰¬ôL± ŒÚ˝◊√º ˆ¬^˜ø˝√√˘± ˆ¬±˘ ˝√√À˘Ú ¤‡Ú› ø¬ı‰¬±¬ı˛±ÒœÚ ˝√√À˚˛ ’±ÀÂ√º ˜…±øÊ√À¶ÜòȬ Œ˜øάfl¡…±˘ ø¬ı˛À¬Û±È«¬ øÚÀ˚˛ ’±¸ÀÓ¬ Ó¬˘¬ı
øͬfl¡˝◊√ øfl¡c ¶§±˜œÀfl¡ fl¡±ÀÂ√› Œ‚“¯∏ÀÓ¬ Œ√Ú Ú±º ¶§±˜œ ‚À¬ı˛¬ı˛ ¬ı±˝◊√À¬ı˛ Œ·±È¬± ø√ÚȬ± fl¡±È¬±Ú, fl¡À¬ı˛ÀÂ√Úº ¸Àe¬ı˛ ¬Û≈ø˘˙øȬ ¬Û±À˙ “√±Î¬ˇ±ÀÚ± Œ˜È¬-Œfl¡ Œ√ø‡À˚˛ ø√˘º ëŒ˜È¬í ˝√√À26√ ŒÊ√À˘
‡±ø˘ ¬ı˛±ÀS ‚À¬ı˛ Ï≈¬Àfl¡ øÚÀÊ√¬ı˛ ø¬ıÂ√±Ú±˚˛ Œ‰¬±À¬ı˛¬ı˛ ˜Ó¬Ú ¤À¸ qÀ˚˛ ¬ÛÀάˇÚº øfl¡c ˝√√ͬ±» ˚±¬ı˛± Convict, ˜±ÀÚ ˚±À√¬ı˛ ø¬ı‰¬±¬ı˛ ˝√√À˚˛ Œ·ÀÂ√, ˜±ÀÚ ˚±¬ı˛± ˙±øô¶ Œ¬ÛÀ˚˛ fl¡±¬ı˛±·±À¬ı˛
Œ¯∏±À˘± ø√ÀÚ¬ı˛ ˜±Ô±˚˛ Œ¸˝◊√ ŒÂ√À˘øȬ ¤¬ı— Ó¬±¬ı˛ ¬ı±¬ı± ’±˜±Àfl¡ ¬ı˘À˘Ú Œ˚ ›“¬ı˛± Œ¬ı˛±·œÀfl¡ fl¡±È¬±À26√º Ó¬±À√¬ı˛ ˜ÀÒ… ˚±¬ı˛± fl¡±ÀÊ√ › ¶§ˆ¬±À¬ı ˆ¬±˘ Ó¬±À√¬ı˛ ŒÊ√˘ fl¡Ó‘¬«¬Ûé¬ øÚÀÊ√À√¬ı˛
øÚÀ˚˛ ¤fl¡ ˜øµÀ¬ı˛ ˚±À¬ıÚº Œ¸˝◊√ ˜øµ¬ı˛ ’±¬ı±¬ı˛ ¤˝◊√ ˙˝√√À¬ı˛ Ú˚˛, øά¬ıËn∏·Î¬ˇ ŒÔÀfl¡ øÓ¬ÚÀ˙± fl¡±ÀÊ√ ¬ı…¬ı˝√√±¬ı˛ fl¡À¬ı˛ Œ˚˜Ú ’Ú… Œ¬ı˛±·œÀ√¬ı˛ Œ√‡±À˙±Ú± fl¡¬ı˛±º ˜±Úø¸fl¡ ˆ¬±¬ı˛¸±˜… ˝√√±¬ı˛±À˘
øfl¡À˘±ø˜È¬±¬ı˛ ”√À¬ı˛º ‡≈¬ı Ê√±¢∂Ó¬ ˜øµ¬ı˛º Ó“¬±¬ı˛± ›‡±ÀÚ ø·À˚˛ Œfl¡±Ú ¬Û”Ê√±ø¬ı˛Àfl¡ Œ√‡±À¬ıÚº ’Ô¬ı± ’¶§±ˆ¬±ø¬ıfl¡ ¬ı…¬ı˝√√±¬ı˛ fl¡¬ı˛À˘ fl¡Ó‘¬«¬Ûé¬Àfl¡ ø¬ı˛À¬Û±È«¬ fl¡À¬ı˛ ¤˝◊√ 댘Ȭí¬ı˛±˝◊√º ¤¬ı˛±˝◊√
¤‡±ÀÚ ’±˜±¬ı˛ ’±¬ÛøM√√ fl¡¬ı˛±¬ı˛ øfl¡Â≈√ ŒÚ˝◊√ Ó¬≈√¬Ûø¬ı˛ ¤È¬± ’±¬ı±¬ı˛ Ò˜«ø¬ıù´±À¸¬ı˛ fl¡Ô±º ¸≈Ó¬¬ı˛±— ˝√√±¸¬Û±Ó¬±À˘ Œ¬ı˛±·œ¬ı˛ ¸Àe ’±À¸ ά±Mê√±¬ı˛Àfl¡ Œ¬ı˛±·œ¬ı˛ ’±‰¬±¬ı˛ ¬ı…¬ı˝√√±À¬ı˛¬ı˛ ¬¬ı‘M√±ôL Ê√±Ú±ÀÚ±¬ı˛
’±ø˜ ¬ı±Ò± ø√˘±˜ Ú±º Ó“¬±¬ı˛± ¸fl¡±À˘ ø˘ø‡Ó¬ Â≈√øȬ øÚÀ˚˛ ¬ı˛±ÀS øÙ¬À¬ı˛ ¤À˘Úº ¤¬ı— ¬ÛÀ¬ı˛¬ı˛ Ê√Ú…º ’±ø˜ Œ¸˝◊√ Œ˜ÀȬ¬ı˛ ø√Àfl¡ Ó¬±øfl¡À˚˛ Œ√ø‡ ¤fl¡ ’±ÚÀfl¡±¬ı˛± ˜≈‡ Œ˚ øÚø¬ı«fl¡±À¬ı˛ ’±˜±Àfl¡
ø√Ú ˚‡Ú ’±ø˜ Œ¬ı˛±·œ Œ√‡ÀÓ¬ ˝√√±¸¬Û±Ó¬±˘ Œ·˘±˜, Ó¬‡Ú Œ¸˝◊√ Œ¬ı˛±·œ¬ı˛ ‚À¬ı˛¬ı˛ ¸¬ı ¬ıÓ«¬˜±Ú Œ¬ı˛±·œ¬ı˛ fl¡±˚«fl¡˘±À¬Û¬ı˛ ø¬ı¬ı¬ı˛Ì ø√˘º ’±Ê√Àfl¡¬ı˛ 댘ȬíȬ± ÚÓ≈¬Úº ¤¬ı˛ ’±À· ·Ó¬
˜±Ú≈¯∏ Œ˚Ú ’Ú…¬ı˛fl¡˜ ˝√√À˚˛ Œ·ÀÂ√º Œ¸˝◊√ Œ¬ı˛±·œ¬ı˛ ŒÂ√À˘ › ¶§±˜œ ≈√Ê√ÀÚ˝◊√ ’±˜±Àfl¡ ˚± √˙ ¬ıÂ√¬ı˛ ŒÔÀfl¡ Œ˚ ëŒ˜È¬í ˜±Úø¸fl¡ Œ¬ı˛±·œÀ√¬ı˛ øÚÀ˚˛ ’±¸Ó¬ Ó¬±¬ı˛ Ú±˜ øÂ√˘ √˚˛±˘º Œ¸
¬ı˘˘ Ó¬±¬ı˛ ¸±¬ı˛˜˜« ˝√√À˘±ñ ’±À·¬ı˛ ø√Ú ˜øµ¬ı˛ √˙«Ú fl¡¬ı˛±¬ı˛ ¬Û¬ı˛ Œ¸˝◊√ :±Úœ ¬Û”Ê√±ø¬ı˛ ˚±¬ı7¡¡¡œ¬ıÚ fl¡±¬ı˛±√G ˙±øô¶ ø˝√√À¸À¬ı Œ¬ÛÀ˚˛øÂ√˘º Ó¬±¬ı˛ ’¬Û¬ı˛±Ò Œ¸ ‡≈øÚ ’±¸±ø˜, ¸øÓ¬…˝◊√
Œ¬ı˛±·œÀfl¡ Œ√À‡ ¬ıÀ˘ÀÂ√Ú Œ˚ ›“¬ı˛ Œfl¡±Ú ˜±Úø¸fl¡ Œ¬ı˛±· ŒÚ˝◊√º ¤˝◊√¸¬ı ˝√√À˚˛ÀÂ√ Ó¬“±À√¬ı˛ Œ¸ √˚˛±˘≈º Œ√‡ÀÓ¬ øÂ√˘ Œ¬ı˙ ˘•§±, ¸≈ͬ±˜ ¶§±¶ö…, ’±¬ı˛ Ó¬±¬ı˛ ∆¬ıø˙©Ü… øÂ√˘ ˜±Ô±˚˛ ˘•§±
‚À¬ı˛ Œfl¡±Ú ’±R±¬ı˛ õ∂ˆ¬±À¬ıº Œfl¡±Ú ’±R˝√√Ó¬…±fl¡±¬ı˛œ ˜±Ú≈À¯∏¬ı˛ ’±R± ¤˝◊√¸¬ı fl¡±˚«fl¡˘±¬Û Ê√Ȭ±º ŒÊ√À˘¬ı˛ ¸±√± ˝◊√ά◊øÚÙ¬˜« ¬ÛÀ¬ı˛ ’±¸Ó¬º Œ¬ı˛±·œÀ√¬ı˛ Œ¸ ˆ¬œ¯∏Ì ˚P øÚÓ¬, √¬ı˛fl¡±À¬ı˛
fl¡À¬ı˛ÀÂ√º ¤¬ı˛ ŒÔÀfl¡ ¬Ûø¬ı˛S±Ì Œ¬ÛÀÓ¬ ¤fl¡È¬± Ó¬±ø¬ıÊ√ ø√À˚˛ÀÂ√Úº ’±¬ı˛ øÚÀ«√˙ ø√À˚˛ÀÂ√Ú Œ¬ı˛±·œÀ√¬ı˛ Ò˜fl¡ ø√Ó¬ ’±¬ı±¬ı˛ øÚÀÊ√¬ı˛ ˝√√±ÀÓ¬ ‡±˝◊√À˚˛› ø√Ó¬º ‡≈¬ı ά◊26‘√∫˘ ’±Sê˜Ì±Rfl¡
Œ˚Ú Œfl¡±Ú˜ÀÓ¬˝◊√ ˜ÀÚ±À¬ı˛±À·¬ı˛ ›¯∏≈Ò ‡±›˚˛±ÀÚ± Ú± ˝√√˚˛º Ó¬±˝√√À˘ øfl¡Â≈√ø√Ú ¬ÛÀ¬ı˛ ¤˝◊√ ’±R± Œ¬ı˛±·œÀfl¡ ¬ı˙ ˜±Ú±ÀÓ¬ ¬Û±¬ı˛Ó¬º Œ¬ı˙ fl¡À˚˛fl¡¬ı±¬ı˛ √˚˛±À˘¬ı˛ ¸Àe Œ√‡± ˝√√›˚˛±¬ı˛ ¬Û¬ı˛ ’±˜±¬ı˛
˙¬ı˛œ¬ı˛ ŒÔÀfl¡ ¸À¬ı˛ ˚±À¬ıº ¤√¸¬ı ‡≈¬ı ∆Ò˚« ÒÀ¬ı˛ qÚ˘±˜º Ó¬±¬ı˛¬Û¬ı˛ Ó“¬±¬ı˛± Œ¬ı˛±·œ¬ı˛ Â≈√øȬ ¸Àe ˆ¬±˘ ¬Ûø¬ı˛‰¬˚˛ ˝√√À˚˛ Œ·øÂ√˘º › Ê√±ÚÓ¬ ˜±Úø¸fl¡ Œ¬ı˛±·œÀ√¬ı˛ fl¡œˆ¬±À¬ı ›¯∏≈Ò ‡±›˚˛±ÀÓ¬
‰¬±˝◊√À˘Ú Ó¬±Î¬ˇ±Ó¬±øάˇ ¤¬ı— ¤È¬±› Ê√±Ú±ÀÓ¬ ˆ¬≈˘À˘Ú Ú± Œ˚Ú Œfl¡±Ú ›¯∏≈Ò Œ˘‡± Ú± ˝√√˚˛º ˝√√˚˛º fl¡œ fl¡À¬ı˛ ¬ı˛é¬± fl¡¬ı˛ÀÓ¬ ˝√√˚˛º ˜±ÀÁ¡ ˜±ÀÁ¡ ’±ø˜ Ó¬±¬ı˛ ¸Àe ¬ı…øMê√·Ó¬ fl¡Ô±¬ı±Ó«¬±›
38 ˜ÀÚ±ø¬ıÀ√¬ı˛ ˜ÀÚ¬ı˛ fl¡Ô± ˜ÀÚ±ø¬ıÀ√¬ı˛ ˜ÀÚ¬ı˛ fl¡Ô± 39
¬ı˘Ó¬±˜º Œ¸ Œfl¡Ú ŒÊ√À˘ ¤˘º ¬ı±øάˇÀÓ¬ Œfl¡ Œfl¡ ’±ÀÂ√ ˝◊√Ó¬…±ø√ Ê√±ÚÀÓ¬ ‰¬±˝◊√Ó¬±˜º ¤À√¬ı˛ Œ‰¬±VȬ± ø¬ı¯∏À˚˛ ¬ı…±fl¡ Œ˘À· ’±ÀÂ√ Œ˚&À˘± Ó¬±Àfl¡ ’øÓ¬ ˙œÀ‚Ë ¬Û±˙ fl¡¬ı˛ÀÓ¬ ˝√√À¬ıº Œ¸
Œ√‡Ó¬±˜ ’±¬ı˛ ˜ÀÚ ¬ÛάˇÓ¬ Œ¸˝◊√ Ê√¬ı˛±¸Àg¬ı˛ Œ˘‡± ëŒ˘Ã˝√√fl¡¬Û±È¬í ¬ı˝◊√Ȭ±º ¤fl¡ø√Ú √˚±˛ ˘ ’¬ı˘œ˘±˚˛ ’ÀÚfl¡ fl¡Ô± ¬ıÀ˘ Œ·˘ øfl¡Â≈√ Ú± ˘≈øfl¡À˚˛º Œ¸ ’Ó¬…øÒfl¡ ˜√ ‡±˚˛, fl¡À˘ÀÊ√¬ı˛
¬ı˘˘, Ó¬±¬ı˛ Œ‰¬±V√ ¬ıÂ√¬ı˛ fl¡±¬ı˛±·±¬ı˛ Ê√œ¬ıÀÚ¬ı˛ ˙±øô¶ Œ˙¯∏ ˝√√ÀÓ¬ ‰¬À˘ÀÂ√º ’±ø˜ ‡≈¬ı ’¬ı±fl¡ ˝√√À˚˛ ¬ı±˝◊√À¬ı˛ Ùv¬…±ÀȬ Ô±Àfl¡ ¬ıÀ˘ ¸fl¡±À˘ ά◊ͬÀÓ¬ ¬Û±À¬ı˛ Ú±º flv¡±¸ fl¡¬ı˛ÀÓ¬ ¬Û±À¬ı˛ Ú±, ¤˜Úøfl¡
Ó¬±Àfl¡ øÊ√À:¸ fl¡À¬ı˛øÂ√˘±˜, ëÓ≈¬ø˜ ‰¬À˘ Œ·À˘ ¤Ó¬ Œ¬ı˛±·œ¬ı˛ Œ√‡±À˙±Ú± fl¡¬ı˛À¬ı Œfl¡∑ Œfl¡ ¸fl¡±À˘ ά◊ͬÀÓ¬ Ú± ¬Û±¬ı˛±¬ı˛ Ê√Ú… ¬Û¬ı˛œé¬± ø√ÀÓ¬› ¬Û±À¬ı˛ Ú±º ø√ÀÓ¬ ¬Û±¬ı˛À˘ ˝√√˚˛ÀÓ¬±-¬ı± Œ¸
¤À¸ ’±˜±À√¬ı˛ Œ¬ı˛±·œ¬ı˛ ˝√√±˘ ˝√√øfl¡fl¡Ó¬ Ê√±Ú±À¬ı∑í Œ¸ ¬ıÀ˘øÂ√˘ fl¡Ó‘¬« Ûé¬ ’ÀÚfl¡ ¸˜˚˛ ¤˝◊√¬ı˛fl¡˜ ¬Û±˙ fl¡¬ı˛Ó¬º Ó¬±¬ı˛ ¤fl¡ ¬ı±g¬ıœ ’±ÀÂ√, Œ¸ ˜±ÀÁ¡ ˜±ÀÁ¡ ¤À¸ Ó¬±¬ı˛ Ùv¬…±ÀȬ Ô±Àfl¡ ¤¬ı—
ˆ¬±˘ fl¡±Ê√ fl¡¬ı˛± Œ˜È¬À√¬ı˛ ‰¬±fl¡ø¬ı˛ Œ√˚º˛ ŒÊ√À˘˝◊√ Ó¬±¬ı˛± øÚ˚≈øMê√ ¬Û±˚˛ ë›˚˛±Î«¬¬ı˚˛í ø˝√√À¸À¬ıº ˚ÀÔ©Ü Î¬◊»¸±˝√√ › ˜ÀÚ±¬ı˘ ŒÊ√±·±˚˛º Œ¸› Œ˜À˚˛øȬ¬ı˛ ¸—¶ÛÀ˙« ¤À¸ ’ÀÚfl¡ ˆ¬±˘
√˚±˛ ˘› Œ¸˝◊√ ’±˙±˚˛ ¬ıÀ¸ ’±ÀÂ√º Ó¬±Àfl¡ Œ√‡Ó¬±˜ ’±¬ı˛ ˆ¬±¬ıÓ¬±˜ Ó¬±¬ı˛ Ú±˜È¬± ¸øÓ¬…˝◊√ ¸±Ô«fl¡º ˝√√À˚˛ÀÂ√º Ê√œ¬ıÀÚ ‰¬˘±¬ı˛ ¬ÛÀÔ ¬ı“±‰¬±¬ı˛ ά◊»¸±˝√√ Œ¬ÛÀ˚˛ÀÂ√º Ó¬±¬ı˛ ¬ı±¬ı±¬ı˛ fl¡Ô± øÊ√À:¸ fl¡¬ı˛±¬ı˛
Œ¸ Œ˚ ’¬Û¬ı˛±Ò fl¡À¬ı˛ÀÂ√ ¤‡Ú øfl¡ Œ¸ Ó¬±¬ı˛ ˜±Ú¬ıÀ¸¬ı± ø√À˚˛ øÚÀÊ√¬ı˛ ¬Û±À¬Û¬ı˛ õ∂±˚˛ø(M√√ ¬Û¬ı˛ Œ¸ ¬ı˘˘, ¬ı±¬ı± ˜±¬ı˛± Œ·ÀÂ√ ¬Û“±‰¬ ¬ıÂ√¬ı˛ ’±À· ˚‡Ú Œ¸ flv¡±¸ ˝◊√À˘Àˆ¬ÀÚ ¬ÛάˇÓ¬º
fl¡¬ı˛ÀÂ√∑ Ó¬±¬ı˛ fl¡±ÀÊ√¬ı˛ õ∂øÓ¬ øÚᬱ Œ√À‡ ˆ¬±¬ıÓ¬±˜ Œ˚ ’¬ıÀ‰¬Ó¬Ú ˜ÀÚ ˝√√˚À˛ Ó¬± Ó¬±¬ı˛ Œ¸¬ı± fl¡¬ı˛±¬ı˛ ¬ı±¬ı±Àfl¡ Œfl¡Î¬◊ Œ˜À¬ı˛ÀÂ√ Ú± ’±R‚±Ó¬œ ˝√√À˚˛ÀÂ√ Œ¸È¬± Œ¸ øÚø(Ó¬ Ê√±ÀÚ Ú±º ¬ı±¬ı± ¤fl¡
õ∂øÓ¬ ’±fl¡¯∏Ì« øÂ√˘º ˚±˝◊√À˝√√±fl¡ Œ¸ ¬Û”Ì« ’Ê«√Ú fl¡¬ı˛ÀÂ√º ’±Ê√Àfl¡ ’ÀÚfl¡ø√Ú ¬ÛÀ¬ı˛ ŒÊ√À˘¬ı˛ Ù¬…±"√√ø¬ı˛¬ı˛ ˝◊√ø?øÚ˚˛±¬ı˛ øÂ√À˘Úº ¬ıάˇ ’øÙ¬¸±¬ı˛˝◊√ øÂ√À˘Úº øfl¡c ¬ı˛±ÀS Œ¬ı˛±Ê√ flv¡±À¬ı ø·À˚˛ ˜√
¬Û≈ø˘˙ ’±¬ı˛ ÚÓ≈¬Ú Œ˜È¬Àfl¡ Œ¬ÛÀ˚˛ øÊ√À:¸ fl¡¬ı˛˘±˜, ë√˚±˛ ˘ Œfl¡±Ô±˚˛∑í Œ‡ÀÓ¬Úº ¤fl¡ø√Ú ¬ı˛±ÀS ˜√ ‡±›˚˛± ’¬ı¶ö±˚˛ ˝◊√˜±¬ı˛ÀÊ√øk ‡¬ı¬ı˛ Œ¬ÛÀ˚˛ Ù¬…±"√√ø¬ı˛¬ı˛ ø√Àfl¡
ñ √˚˛±˘ ŒÓ¬± ŒÊ√˘ ŒÔÀfl¡ Â√±Î¬ˇ± Œ¬ÛÀ˚˛ Œ·ÀÂ√º Â≈√ȬÀ˘Úº ø·À˚˛ Œ√‡À˘Ú ‰¬±¬ı˛ø√Àfl¡ ˜±Ú≈¯∏º ¬Û≈ø˘˙, √˜fl¡˘ ¬ı±ø˝√√Úœ¬ı˛ ˜±Ú≈À¯∏ Â√˚˛˘±¬Ûº
Ó¬±¬ı˛ ˜±ÀÚ √˚˛±˘ ŒÊ√À˘¬ı˛ fl¡±ÀÊ√ øÚ˚≈øMê√ ¬Û±˚˛øÚ∑ Œ¸ øfl¡ øÚÀÊ√¬ı˛ ¢∂±À˜¬ı˛ ¬ı±øάˇÀÓ¬ øfl¡c ˝◊√À˘fl¡ø¬∏CÀfl¡¬ı˛ ¬∏C±kÙ¬¬ı˛˜±À¬ı˛ Ê√˘ Œ√›˚˛±¬ı˛ Ê√Ú… √˜fl¡˘ ¬ı±ø˝√√Úœ ∆Ó¬ø¬ı˛ ˝√√›˚˛± Œ√À‡
‰¬À˘ Œ·ÀÂ√∑ ’±˜±¬ı˛ ˜ÀÚ¬ı˛ ’ÀÚfl¡ õ∂ùü ¤fl¡¸Àe Œ¬ıø¬ı˛À˚˛ ¤˘º Œ˜È¬È¬± ά◊M√¬ı˛ ø√˘, 븅±¬ı˛ øÓ¬øÚ ‡≈¬ı Œ‰“¬‰¬±À˜ø‰¬ fl¡À¬ı˛ ’|±¬ı… ·±ø˘·±˘±Ê√ fl¡À¬ı˛ U˘≈¶ö≈˘ ¬Ûø¬ı˛À¬ı˙ ¸‘ø©Ü fl¡À¬ı˛øÂ√À˘Úº
› ¬ı±øάˇÀÓ¬ Œ·øÂ√˘ øͬfl¡˝◊√ øfl¡c Ó¬±Àfl¡ Ó¬±¬ı˛ ˆ¬±˝◊√À¬Û± fl≈¡ø¬ÛÀ˚˛ Œ˜À¬ı˛ ø√À˚˛ÀÂ√ºí ’±ø˜ ¤˝◊√ Œ¸ø√Ú øÓ¬øÚ Œ‰“¬ø‰¬À˚˛øÂ√À˘Ú ¸» ά◊ÀVÀ˙…º øfl¡c ¬Û≈ø˘˙¬ı˛± ¸˝√√… fl¡¬ı˛ÀÓ¬ Ú± Œ¬ÛÀ¬ı˛ Ó“¬±Àfl¡
‡¬ı¬ı˛È¬± qÀÚ ˝√√“± ˝√√À˚˛ Œ·˘±˜º Œ˚ ˜±Ú≈¯∏Ȭ± fl¡À˚˛ø√ Ê√œ¬ıÀÚ¬ı˛ Œ‰¬±V ¬ıÂ√¬ı˛ Œ˘±Àfl¡¬ı˛ Œ¸¬ı± ’…±À¬ı˛¶Ü fl¡À¬ı˛ Ô±Ú±ÀÓ¬ øÚÀ˚˛ ˚±˚˛ ¸¬ı Œ˘±fl¡Ê√ÀÚ¬ı˛ ¸±˜ÀÚº ˜Ò…¬ı˛±ÀÓ¬ Ô±Ú± ŒÔÀfl¡ Â√±øάˇÀ˚˛
fl¡À¬ı˛ fl¡±È¬±À˘± Ó¬±¬ı˛ Œ˙¯∏ ¬Ûø¬ı˛ÌøÓ¬ ’¬ı±ø>Ó¬ ’fl¡±˘-˜‘Ó≈¬…º Ó¬±¬ı˛ fl¡±¬ı˛±·±¬ı˛ Ê√œ¬ıÚ Œ¬ı±Ò˝√√˚˛ øÚÀ˚˛ ˚±˚˛ Ó“¬±¬ı˛ ¤fl¡ ¬ıg≈º øÓ¬øÚ Ó¬‡Ú øÚÀÊ√¬ı˛ ·±øάˇ øÚÀ˚˛ Ô±Ú± ŒÔÀfl¡ Œ¬ıø¬ı˛À˚˛ ˚±Ú, ’±¬ı˛
Œ‰¬±V ¬ıÂ√¬ı˛ Ú± ˝√√À˚˛ ¸±¬ı˛±Ê√œ¬ıÚ ˝√√À˘˝◊√ ˆ¬±˘ ˝√√Ó¬º ¬ı±øάˇ ŒÙ¬À¬ı˛Ú Ú±º ¬ıg≈Àfl¡ ŒÂ√Àάˇ ¤fl¡±˝◊√ ‰¬À˘ ˚±Úº ¬ÛÀ¬ı˛¬ı˛ ø√Ú Ó“¬±¬ı˛ ‡±ø˘ ·±øάˇ ¬ı˛±ô¶±¬ı˛
¬Û±À˙ Ú√œ¬ı˛ øfl¡Ú±À¬ı˛ Œ√‡± ˚±˚˛º ·±øάˇ¬ı˛ øˆ¬Ó¬À¬ı˛ ·±øάˇ¬ı˛ ‰¬±ø¬ı, ¬Û±¸« ¸¬ı ¬ı˛±‡± øÂ√˘º qÒ≈
9 ˜±Ú≈¯∏Ȭ± øÂ√˘ Ú±, Œ˚Ú fl¡¬Û«≈À¬ı˛¬ı˛ ˜ÀÓ¬± ά◊Àάˇ Œ·ÀÂ√º øfl¡Â≈√ø√Ú ¬ÛÀ¬ı˛ Ó“¬±¬ı˛ ˘±˙ Ú√œ¬ı˛ Ê√À˘
ŒÂ√À˘È¬±Àfl¡ Ó¬±¬ı˛ ˜± øÚÀ˚˛ ¤À¸øÂ√˘ ’±˜±¬ı˛ Œ‰¬•§±À¬ı˛º ŒÂ√À˘È¬± Ú± ¬ıÀ˘ Ó¬¬ı˛n∏Ì ˚≈¬ıfl¡ ¬ı˘±˝◊√ ›˝◊√ Ê√±˚˛·± ŒÔÀfl¡ ’ÀÚfl¡ ”√À¬ı˛ ¬Û±›˚˛± Œ·øÂ√˘º øÓ¬øÚ ›˝◊√ ’¸•ú±Ú ŒÔÀfl¡ ¬ı“±‰¬ÀÓ¬
ˆ¬±˘º Ó¬±¬ı˛± ˚‡Ú Œ‰¬•§±À¬ı˛ Ï≈¬fl¡˘ Ó¬‡Ú ŒÂ√À˘È¬±¬ı˛ ˜ÚȬ± ø¬ı¯∏J øfl¡—¬ı± ·ˆ¬œ¬ı˛ ø‰¬ôL±˜¢ü, ˝√√˚˛ÀÓ¬±-¬ı± ’±R˝√√Ó¬…± fl¡¬ı˛À˘Úº ’øˆ¬˜±Ú øÚÀ˚˛ ‰¬À˘ Œ·À˘Úº øfl¡c ¬Ûø¬ı˛¬ı±À¬ı˛¬ı˛ Œ˘±fl¡À√¬ı˛
øfl¡c ¸Àe ˆ¬^˜ø˝√√˘±¬ı˛ ά◊8˘ ˝√√±ø¸˜≈‡º Œ˚Ú ’±˜±¬ı˛ fl¡±ÀÂ√ Œ¬ıάˇ±ÀÓ¬ ¤À¸ÀÂ√Úº ø¸“øÔÀÓ¬ fl¡±ÀÂ√ ¬Û≈À¬ı˛± ¬ı…±¬Û±¬ı˛È¬± ¬ı˛˝√¸… ˝√√À˚˛ Ô±fl¡À˘±º ¬Û≈ø˘˙ ’…±À¬ı˛¶Ü fl¡À¬ı˛ Ô±Ú±ÀÓ¬ øÚÀ˚˛ Œ·˘º
ø¸“≈√¬ı˛ Ú± Ô±fl¡±¬ı˛ Ê√Ú… ¬ı˚˛¸È¬± Œ¬ı±Á¡± fl¡øÍ¬Ú ’±¬ı˛ ˚≈¬ıÀfl¡¬ı˛ ¸Àe ¸•Ûfl«¡È¬± ’±µ±ÀÊ√ Œˆ¬À¬ı øfl¡c¬øÓ¬øÚ Œ¸È¬±Àfl¡ ¤Ó¬ ’¸•ú±Ú ¬ıÀ˘ ˆ¬±¬ıÀ˘Ú Œ˚ ¬ı±øάˇ¬ı˛ ¶aœ, ŒÂ√À˘, Œ˜À˚˛ fl¡±Î¬◊Àfl¡
øÚÀÓ¬ ˝√√À˘±º ¤¬ı˛fl¡˜ ’±µ±ÀÊ√ Œˆ¬À¬ı ŒÚ›˚˛± ¸•Ûfl«¡ ’ÀÚfl¡ ¸˜˚˛ ˆ¬≈˘ ˝√√˚˛º ’øˆ¬:Ó¬±, ’±¬ı˛ ˜≈‡› Œ√‡±À˘Ú Ú±º ŒÂ√À˘È¬±¬ı˛ ˜ÀÚ ¤fl¡ ’Ú…˜Ú¶® ø¬ı¯∏±√ˆ¬±¬ı Œ√‡˘±˜º ’±ø˜
˜ÀÚ±ø¬ı√…± ¸¬ı ŒÙ¬˘ ˝√√À˚˛ ˚±˚˛ ˜±ÀÁ¡ ˜±ÀÁ¡º ˜ÀÚ ˝√√˚˛ fl≈¡øάˇ ¬ıÂ√À¬ı˛¬ı˛ Œ¬ıø˙ ˜±Ú≈¯∏ Œ‚“ÀȬ› ›¯∏≈Ò¬ÛS ø√À˚˛ ø¬ı√±˚˛ ø√À˚˛øÂ√˘±˜º øfl¡c ˆ¬≈˘ÀÓ¬ ¬Û±ø¬ı˛øÚ Ó¬±¬ı˛ ¬ı±¬ı±¬ı˛ ˜‘Ó≈¬…¬ı˛ fl¡±ø˝√√øÚȬ±º
¤‡ÀÚ± ˆ¬≈˘ ˝√√À26√º ¤˝◊√ ˆ¬^˜ø˝√√˘± ø¬ıÒ¬ı± ¤¬ı— ¸•ÛÀfl«¡ ŒÂ√À˘øȬ¬ı˛ ˜± › ¬ıÓ«¬˜±ÀÚ Œfl¡˜Ú Œ˚Ú ›˝◊√ ¬Ûø¬ı˛ÌøÓ¬, ˜Ú ŒÔÀfl¡ ˜±ÚÀÓ¬ ¬Û±ø¬ı˛øÚº ŒÂ√À˘øȬ¬ı˛ ˜±À˚˛¬ı˛ ˝√√±ø¸˜≈‡ øfl¡
’øˆ¬ˆ¬±¬ıfl¡º ŒÂ√À˘øȬ ¬ı…±e±À˘±À¬ı˛ ˝◊√ø?øÚ˚˛±ø¬ı˛— ¬ÛάˇÀÂ√ øfl¡c ’±˜±¬ı˛ fl¡±ÀÂ√ øÚÀ˚˛ ’±¸±¬ı˛ Ó¬À¬ı fl‘¡øS˜ Ú± Œ¸˝◊√ ¶§±˜œ¬ı˛ ¬ı“±ÒÚ ŒÔÀfl¡ ˜≈øMê√¬ı˛ ’±Úµ∑
ά◊ÀV˙… ˝√√À˘± Œ¸ ¸≈¬ı˛±¸Mê√ ˝√√À˚˛ ¬ÛÀάˇÀÂ√º ¬ı±øάˇ¬ı˛ ¸Àe ¸•Ûfl«¡ ‡≈¬ı ‡±¬ı˛±¬Û, ¶§ˆ¬±À¬ı
ά◊26‘√∫˘, Œ˜Ê√±Ê√œ, ¬ı˛±·œº ˆ¬^˜ø˝√√˘±Àfl¡ ¬ı±˝◊√À¬ı˛ Œ˚ÀÓ¬ ¬ıÀ˘ ’±ø˜ ¤fl¡± ŒÂ√À˘øȬ¬ı˛ ¸Àe 10
fl¡Ô± ¬ı˘±¬ı˛ ¬Û¬ı˛, qÀÚ ’±(˚« ˝√√˘±˜ Œ˚ Œ¸ ¤‡Ú ˝◊√ø?øÚ˚˛±ø¬ı˛À„√√ ˘±¶Ü ˝◊√˚˛±À¬ı˛ ¬ÛÀάˇ, øfl¡c ñ ά±Mê√±¬ı˛¬ı±¬ı≈ ’±˜¬ı˛± &˚˛±˝√√±øȬ ŒÔÀfl¡ ·±øάˇ øÚÀ˚˛ ’±¸øÂ√ ¤fl¡Ê√Ú Œ¬ı˛±·œ øÚÀ˚˛º ’±¬ÛøÚ
40 ˜ÀÚ±ø¬ıÀ√¬ı˛ ˜ÀÚ¬ı˛ fl¡Ô± ˜ÀÚ±ø¬ıÀ√¬ı˛ ˜ÀÚ¬ı˛ fl¡Ô± 41
’Ú≈¢∂˝√ fl¡À¬ı˛ ’±˜±À√¬ı˛ Ê√Ú… ¤fl¡È≈¬ ’À¬Û鬱 fl¡¬ı˛À¬ıÚ Œ‰¬•§±À¬ı˛º ’±˜±À√¬ı˛ ’ä Œø¬ı˛ ˝√√ÀÓ¬ › fl¡±ÀÊ√ ø¬ı¯∏±√¢∂ô¶Ó¬±˚˛ õ∂fl¡±˙ ¬Û±˚˛º Œ¸ø√Ú Ó“¬±Àfl¡ ›¯∏Ò≈ ø√À˚˛ ¬Û±øͬÀ˚˛ ø√À˚˛øÂ√˘±˜º ¤¬ı—
¬Û±À¬ı˛ ¬ı˛±ô¶±ÀÓ¬º ¬ıÀ˘øÂ√˘±˜ ˆ¬±¬ı˛Ó¬¬ıÀ¯∏« ‚≈À¬ı˛ Ú± ’±¸± ’¬ıøÒ ›¯∏Ò≈ ‰¬±ø˘À˚˛ Œ˚ÀÓ¬ ’±¬ı˛ ŒÙ¬±ÀÚ Œ˚±·±À˚±·
fl¡Ô±È¬± Œ˜±¬ı±˝◊√À˘ ¤fl¡Ê√Ú ¬Ûø¬ı˛ø‰¬Ó¬ ˆ¬^À˘±fl¡ ¬ı˘À˘Úº ø˚øÚ ¤fl¡fl¡±À˘ ’±˜±¬ı˛ fl¡¬ı˛ÀÓ¬º Ó“¬±¬ı˛ ¶aœ Œ¸ø√Ú ’±À¸øÚ ¸≈Ó¬¬ı˛±— Œfl¡±Ú fl¡±Î¬◊Àkø˘— fl¡¬ı˛±› ˝√√˚ø˛ Úº ¬ÛÀ¬ı˛ ’±˜±¬ı˛ ˜ÀÚ
Œ¬ı˛±·œ øÂ√À˘Úº ’±˜±¬ı˛ Œ‰¬•§±¬ı˛ ‡±ø˘ ˝√√À˚˛ Œ·ÀÂ√º ¸Àg ’±È¬È¬± Œ¬ıÀÊ√ Œ·ÀÂ√, ’±ø˜› ¤fl¡È¬± õ∂ùü ‚≈¬ı˛¬Û±fl¡ Œ‡ÀÓ¬ Ô±fl¡˘ñ ˆ¬±À˘±˜±Ú≈¯∏ ˝√√›˚˛±, Œ˘±Àfl¡¬ı˛ ≈√–‡ ’Ú≈ˆ¬¬ı fl¡¬ı˛ÀÓ¬
¬Ûø¬ı˛|±ôLº ά◊ͬ¬ı ¬ıÀ˘ ˆ¬±¬ıøÂ√ Ó¬‡Ú Uάˇ˜≈øάˇÀ˚˛ Œ¸˝◊√ ˆ¬^À˘±fl¡ Ó“¬±¬ı˛ ˙±˘±Àfl¡ &˚˛±˝√√±øȬ ¬Û±¬ı˛±, ˜”˘…À¬ı±Ò ’“±fl¡Àάˇ Ô±fl¡± øfl¡ Ó¬±˝√√À˘ Œ√±À¯∏¬ı˛∑ ’±√˙¬« ı±Ú ˝√√›˚˛± øfl¡ Œ√±À¯∏¬ı˛∑ Ú± Œ˚
ŒÔÀfl¡ øÚÀ˚˛ ¤À¸ Œ√‡±ÀÓ¬ Ï≈¬fl¡À˘Úº Ó“¬±¬ı˛ Ú±˜ ëø¬ı˛KI◊≈í qÀÚ Î¬±fl¡Ú±˜ ˜ÀÚ ˝√√À˘› ’±¸À˘ Ê√œ¬ıÚ¸øeÚœ Œ¸˝◊√ ’±√À˙«¬ı˛ ˜˚«±√± ø√ÀÓ¬ ¬Û±À¬ı˛ Ú± Œ¸È¬± Ó¬±¬ı˛ Œ√±¯∏º
Œ¸È¬± ˆ¬±˘ Ú±˜ ¬ı± ø˘ø‡Ó¬ Ú±˜º ¸±˜ÀÚ ’±¬ı±¬ı˛ ¤fl¡È¬± ά"√√À¬ı˛È¬ øάø¢∂ ’±ÀÂ√º ‡≈¬ı˝◊√
¸±√±˜±È¬± Œ‰¬˝√√±¬ı˛±º fl≈¡‰¬fl≈¡À‰¬ fl¡±À˘±º ˜±Á¡±ø¬ı˛ ˝√√±˝◊√Ȭ, ·±À˚˛ ¤fl¡È¬± ¬ı˛ø„√√Ú ˝√√±Ó¬fl¡±È¬± Ù¬Ó≈¬˚˛± 11
Ȭ±˝◊√À¬Û¬ı˛ Ê√±˜±, ¬Û…±KI◊ ’±¬ı˛ ¸…±À`¬˘, Œ‰¬±À‡ ‰¬˙˜±º øfl¡c Œ‰¬˝√√±¬ı˛± Œ˚˜Ú˝◊√ Œ˝√√±fl¡ ¬ı≈øX√œ5 Œˆ¬À¬ıøÂ√˘±˜ ¤˝◊√ Œ˘‡±È¬±¬ı˛ Ú±˜ Œ√¬ı ëøÓ¬Úfl¡Ú…±í, Œfl¡ÚÚ± ·Ó¬fl¡±˘ ¤fl¡˝◊√ ¬ı˚˛ø¸ øÓ¬ÚÊ√Ú
Œ‰¬±À‡ õ∂Ó¬…˚˛ ˆ¬±¬ıº ¬ı±À¬ı˛± ¬ıÂ√¬ı˛ ˚±¬ı» øÓ¬øÚ Ê√±˜«±ÀÚ Ô±Àfl¡Úº ›‡±ÀÚ ’Ò…±¬ÛÚ± fl¡À¬ı˛Úº ’±˘±√± ’±˘±√± Œ¬ı˛±·œ ¤À¸øÂ√˘º Ó¬±¬ı˛± øÓ¬ÚÊ√Ú˝◊√ Œ˜À˚˛, ¬ı˚˛¸ ‰¬ø¬ı3˙ ŒÔÀfl¡ Â√±ø¬ı3˙º
øfl¡c ˆ¬œ¯∏Ì ’±À¬ıø·fl¡ ˚±¬ı˛ Ù¬À˘ Ó“¬±¬ı˛ ¶aœ¬ı˛ ¸Àe ˜±øÚÀ˚˛ ‰¬˘ÀÓ¬ ’¸≈ø¬ıÒ± ˝√√À26√º Œ˚ ¤¬ı˛± ’ÀÚfl¡ ø√Ú ŒÔÀfl¡˝◊√ ’±˜±¬ı˛ fl¡±ÀÂ√ ø‰¬øfl¡»¸± fl¡¬ı˛±˚˛º øfl¡c ’±Ê√ ˝√√ͬ±» Œ¸˝◊√ ¤fl¡˝◊√
Œfl¡±Ú ˜±Ú≈À¯∏¬ı˛ ≈√–À‡¬ı˛ fl¡Ô± qÚÀ˘ Œ‰¬±À‡ Ê√˘ ‰¬À˘ ’±À¸º ’Ú…À˘±Àfl¡ fl¡©Ü ¬Û±À26√ ¬ı˚˛À¸¬ı˛ ’±¬ı˛ ¤fl¡Ê√Ú Œ˜À˚˛ ¤À¸ ˝√√±øÊ√¬ı˛ Œ˚ ’±¬ı±¬ı˛ ’ÀÚfl¡ø√Ú ŒÔÀfl¡ ’±˜±¬ı˛
Ê√±ÚÀ˘ Œfl¡“À√ ŒÙ¬À˘Úº Œ˚ Œfl¡±Ú fl¡Ô± ¤Ó¬ ·ˆ¬œ¬ı˛ˆ¬±À¬ı ŒÚÚ Œ˚ ¸˝√√ÀÊ√ ˆ¬≈˘ÀÓ¬ ¬Û±À¬ı˛Ú ø‰¬øfl¡»¸±ÒœÚº ‰¬±¬ı˛Ê√ÀÚ¬ı˛ ¤fl¡˝◊√ Œ¬ı˛±·ñ ø¶®ÀÊ√±ÀÙˬøÚ˚˛±º ‰¬±¬ı˛Ê√Ú˝◊√ ¬Ûάˇ±À˙±Ú±ÀÓ¬ ‡≈¬ı˝◊√
Ú±º ∆ÚøÓ¬fl¡ ‰¬ø¬ı˛S, ˜”˘…À¬ı±ÒÀfl¡ õ∂±Ò±Ú… Œ√Úº ¤˜Úøfl¡ ¤Ó¬ø√Ú ø¬ıÀ√À˙ ¬ı±¸ fl¡À¬ı˛› ˆ¬±˘ ¤¬ı— ˆ¬±˘ ¬Ûø¬ı˛¬ı±À¬ı˛¬ı˛º ‰¬±¬ı˛Ê√ÀÚ˝◊√ ’ø¬ı¬ı±ø˝√√Ó¬ øÂ√˘, ø¬ı¬ı±ø˝√√Ó¬ ˝√√À˘±º Ó¬±¬ı˛¬Û¬ı˛... Œ¸˝◊√
øÓ¬øÚ Ó“¬±¬ı˛ ¸ôL±ÚÀ√¬ı˛ ˆ¬±¬ı˛Ó¬¬ıÀ¯∏«¬ı˛ Ê√œ¬ıÚÒ±¬ı˛±˚˛ ˜±Ú≈¯∏ fl¡¬ı˛ÀÓ¬ ‰¬±Úº ˚±¬ı˛ Ê√Ú… ˜ø¬ı˛˚˛± ˝√√À˚˛ ‚ȬڱȬ±˝◊√ Œ˙±Ú±À¬ı±º ¸≈Ó¬¬ı˛±— ‰¬±¬ı˛fl¡Ú…±˝◊√ Ú±˜ ø√˘±˜º√
¤˝◊√ øÚÀÊ√¬ı˛ Œ√À˙ ‰¬±fl¡ø¬ı˛ ‡“≈Ê√ÀÂ√Úº Œ¬ÛÀ˚˛› Œ·ÀÂ√Ú ˝√√˚˛ÀÓ¬±-¬ı± ¤˝◊√ ¬ıÂ√À¬ı˛¬ı˛ Œ˙À¯∏ ¤fl¡ñ ˝√√±˚˛±¬ı˛ Œ¸Àfl¡`¬±ø¬ı˛ ¬Û±˙ fl¡À¬ı˛ ø√ø~ÀÓ¬ ¬ÛάˇÀÓ¬ Œ·˘º Œ˜À˚˛È¬±¬ı˛ ¬ı˚˛¸ Ó¬‡Ú
¬Û±fl¡±¬Û±øfl¡ˆ¬±À¬ı ‰¬À˘› ’±¸À¬ıÚº ά◊øÚ˙, ›‡±ÀÚ Œ¬Û˝◊√— Œ·¶Ü ø˝√√¸±À¬ı Ô±fl¡Ó¬º øfl¡c ¬ıÂ√¬ı˛ Ú± ‚≈¬ı˛ÀÓ¬˝◊√ Ó¬±¬ı˛ ’æ≈√Ó¬ Ò¬ı˛ÀÚ¬ı˛
’±˜±À√¬ı˛ ø‰¬øfl¡»¸± ø¬ı:±ÀÚ ¤¬ı— ˜ÀÚ±ø¬ı:±ÀÚ Ê√±˜«±Ú Œ√À˙¬ı˛ ’ÀÚfl¡ ’¬ı√±Ú ’±ÀÂ√º ¸Àµ˝√√ √±Ú± ¬ı“±Ò˘º Œ˚Ú ¬ıg≈¬ı˛± Ó¬±Àfl¡ øÚÀ˚˛ ˝√√±ø¸Í¬±A± fl¡¬ı˛ÀÂ√, Ó¬±Àfl¡ ÚÊ√¬ı˛√±ø¬ı˛ fl¡¬ı˛ÀÂ√º
’±Ê√Àfl¡¬ı˛ ¸±˝◊√øfl¡˚˛±ø¬∏CÀÓ¬ ˜ÀÚ±À¬ı˛±· ø¬ı√…±¬ı˛ ’ÀÚfl¡ ’¸≈À‡¬ı˛ Ú±˜ Ê√±˜«±Ú ˙s ŒÔÀfl¡ øfl¡Â≈√ø√ÀÚ¬ı˛ ˜ÀÒ…˝◊√ ¬ı±¬ı±-˜± Ó¬±Àfl¡ øÚÀ˚˛ ¤À¸ ø‰¬øfl¡»¸± fl¡¬ı˛±À˘±º ˆ¬±˘ ˝√√À˘± øfl¡c ›¯∏≈Ò
¤À¸ÀÂ√ Œ˚˜Ú ëø¶®ÀÊ√±ÀÙˬøÚ˚˛±í, ë’…±—Ê√±√˝√◊øÈ¬í ˝◊√Ó¬…±ø√º ’±˜±¬ı˛ Œ‰¬•§±À¬ı˛ ’ÀÚfl¡ ∆¬ı:±øÚÀfl¡¬ı˛ ŒÂ√Àάˇ Œ√›˚˛±¬ı˛ Ê√Ú… ˜±ÀÁ¡ ≈√¬ı±¬ı˛ ’¸≈‡È¬± ‰¬±Î¬ˇ± ø√˘º Ó¬±¬ı˛¬Û¬ı˛ S꘱·Ó¬ ›¯∏≈Ò Œ‡À˚˛
ŒÙ¬±ÀȬ± ¬ı“±Ò±ÀÚ± ’±ÀÂ√º ˚±¬ı˛ ˜ÀÒ… ’ÀÒ«fl¡ ˜±Ú≈¯∏˝◊√ Ê√±˜«±Úº ¸≈Ó¬¬ı˛±— Œ¸˝◊√ Ê√±˜«±øÚ ŒÔÀfl¡ ‰¬À˘ÀÂ√, ˆ¬±˘ˆ¬±À¬ı fl¡±Ê√› fl¡¬ı˛ÀÂ√º ¸±Ó¬¬ıÂ√¬ı˛ ¬Û¬ı˛ Ó¬±¬ı˛ øÚÀÊ√¬ı˛ ¬ÛÂ√Àµ¬ı˛ ŒÂ√À˘¬ı˛ ¸Àe
¤fl¡ ˆ¬^À˘±fl¡ øÚÀÊ√¬ı˛ ˜Ú Œ√‡±ÀÓ¬ ¤À¸ÀÂ√Ú ’±˜±¬ı˛ ˜ÀÓ¬± ¤fl¡ Œ√˙œ˚˛ ¬Û”¬ı«õ∂±ÀôL¬ı˛ ø¬ıÀ˚˛ ˝√√À˘±º ŒÂ√À˘ Ê√±ÀÚ Ú± øfl¡c Œ˜À˚˛ ›¯∏≈Ò Œ‡À˚˛ ‰¬˘À¬ıº ¤‡Ú› ’¬ıøÒ ˆ¬±˘˝◊√
˜ÀÚ±ø¬ıÀ√¬ı˛ fl¡±ÀÂ√ ¸≈Ó¬¬ı˛±— ’±ø˜ ’¬ı±fl¡ ˝√√À˚˛ øÚÀÊ√¬ı˛ Œfl¡ÃÓ”¬˝√√˘ Œ‰¬À¬Û Ú± ¬ı˛±‡ÀÓ¬ Œ¬ÛÀ¬ı˛ ’±ÀÂ√º ¤˝◊√ ·Àä¬ı˛ ¬Ûø¬ı˛ÌøÓ¬ ˆ¬±˘˝◊√º Ó¬±¬ı˛± ˆ¬±˘ Ô±fl≈¡fl¡, ¸≈À‡ Ô±fl≈¡fl¡º
øÊ√À:¸ fl¡¬ı˛˘±˜, ë’±¬ÛÚ±¬ı˛ ¤Ó¬ ø√ÀÚ¬ı˛ ¸˜¸…± ›˝◊√ Œ√À˙ Œ√‡±ÚøÚ∑ Œ¸È¬± øfl¡ ˆ¬±¯∏±¬ı˛ ≈√˝◊√ñ ’¬ı±„√√±ø˘ ¤fl¡ ά◊øÚ˙ ¬ıÂ√À¬ı˛¬ı˛ Œ˜À˚˛º ¬Ûάˇ±À˙±Ú±˚˛ Ó≈¬À‡±Î¬ˇ, ‡≈¬ı˝◊√ ˆ¬±˘ ’ÀǺ
¸˜¸…±¬ı˛ Ê√Ú…∑í ¤KC±k ¬Û¬ı˛œé¬±˚˛ ¬Û±˙ fl¡À¬ı˛ ˝◊√ø?øÚ˚˛±ø¬ı˛— ¬ÛάˇÀÓ¬ Œ·˘ ¬ı±˝◊√À¬ı˛º øfl¡c ¬ıÂ√¬ı˛ Ú± ‚≈¬ı˛ÀÓ¬˝◊√
ñ Ú±, ’±ø˜ Œ√ø‡À˚˛øÂ√ øfl¡c ¸c©Ü ˝√√˝√◊øÚº ’±˜±À√¬ı˛ Ê√œ¬ıÚ˚±S±¬ı˛ ¸Àe ›“¬ı˛± ¬Ûø¬ı˛ø‰¬Ó¬ ˆ¬˚˛ ’±¬ı˛ ’À˝√√Ó≈¬fl¡ ¸Àµ˝√√ Œ¬ÛÀ˚˛ ¬ı¸À˘±º Œ¸ Œ¬Û˝◊√— Œ·¶Ü ø˝√√À¸À¬ı Ô±fl¡Ó¬º Ó¬±¬ı˛ ¬ı…¬ı˝√√±¬ı˛
ÚÚ ˚±¬ı˛ Ê√Ú… Ó“¬±¬ı˛± ¬ı≈Á¡ÀÓ¬ ¬Û±À¬ı˛Ú Ú± ’±˜±À√¬ı˛ fl¡©ÜȬ±º Œ√À‡ ¤‡±ÀÚ ¤ÀÚ ø‰¬øfl¡»¸± fl¡¬ı˛±À˘±, øfl¡c ≈√¬ı±¬ı˛ Œ‰¬©Ü± fl¡À¬ı˛› ˝◊√ø?øÚ˚˛±ø¬ı˛—Ȭ± ¬Ûάˇ±
ˆ¬^À˘±Àfl¡¬ı˛ ¶aœ¬ı˛ ¸Àe õ∂±˚˛˝◊√ ˜ÀÚ±˜±ø˘Ú… ˝√√˚˛ ’±¬ı˛ øÓ¬øÚ ∆Ò˚« Ú± ˝√√±ø¬ı˛À˚˛ ¶aœÀfl¡ ˝√√À˘± Ú±º Œ¸ ‚≈À¬ı˛ ¤À¸ ¢∂…±Ê≈√À˚˛˙Ú fl¡¬ı˛˘º Œ˚À˝√√Ó≈¬ ‡≈¬ı˝◊√ ¬ı≈øX˜Ó¬œ Œ¸À˝√√Ó≈¬ ’ä
Œ¬ı±Á¡±ÀÓ¬ Ô±Àfl¡Úº ¶aœ Ó¬‡Ú ’±À¬ı˛± ¬ı˛±· fl¡À¬ı˛ ’¬ı±ø>Ó¬ øfl¡Â≈√ fl¡À¬ı˛ ¬ıÀ¸Úº ¶aœ ’±À¬ıø·fl¡ ¬Ûάˇ±À˙±Ú±ÀÓ¬˝◊√ ˆ¬±˘ Œ¬ı˛Ê√±åI◊ fl¡À¬ı˛ Œ¬ıø¬ı˛À˚˛ ¤˘º Œ˜À˚˛øȬ ‡≈¬ı˝◊√ ÒÚœ ¬Ûø¬ı˛¬ı±À¬ı˛¬ı˛ ˚±¬ı˛
˝√√À˘› ‚ȬڱȬ± ˝√√›˚˛±¬ı˛ ¬Û¬ı˛ ¸¬ı ˆ¬≈À˘ ˚±Ú ¤¬ı— ’±¬ı±¬ı˛ ˚Ô±¬ı˛œøÓ¬ fl¡±Ê√ q¬ı˛n∏ fl¡À¬ı˛ Œ√Úº Ê√Ú… ¬Ûάˇ±À˙±Ú± fl¡À¬ı˛ ‰¬±fl¡ø¬ı˛ fl¡¬ı˛±¬ı˛ õ∂ùü˝◊√ ›Àͬ Ú±√√º ›¯∏≈Ò Œ‡À˚˛ ˆ¬±˘˝◊√ øÂ√˘º ¸±Ó¬ ¬ıÂ√¬ı˛
øfl¡c ¤˝◊√ ˆ¬^À˘±fl¡ Œ¸È¬± ˆ¬≈˘ÀÓ¬ ¬Û±À¬ı˛Ú Ú±º ˜ÀÚ ŒÏ¬Î¬◊ Œ‡˘ÀÓ¬ Ô±Àfl¡º Œ¸˝◊√ ‰¬±¬Û ˜≈À‡ ¬Û¬ı˛ ø¬ıÀ˚˛ øͬfl¡ ˝√√À˘±º ¸±˜±øÊ√fl¡ˆ¬±À¬ı ŒÂ√À˘ Œ√‡± ˝√√À˘± ¤¬ı— Ó¬±¬ı˛¬Û¬ı˛ ˜±¸ øÓ¬ÀÚfl¡
42 ˜ÀÚ±ø¬ıÀ√¬ı˛ ˜ÀÚ¬ı˛ fl¡Ô± ˜ÀÚ±ø¬ıÀ√¬ı˛ ˜ÀÚ¬ı˛ fl¡Ô± 43
Ó¬±À√¬ı˛ ëŒfl¡±È«¬ø˙¬Ûí ‰¬˘˘º ŒÙ¬±ÀÚ ‚∞I◊±¬ı˛ ¬Û¬ı˛ ‚∞I◊± ¬ı˛±ÀS fl¡Ô±, Á¡·Î¬ˇ±, Ó¬fl«¡ø¬ıÓ¬fl«¡ ˝◊√Ó¬…±ø√ Œfl¡±Ú ÚÓ≈¬Ú Ú˚˛º Œ¬ıø˙¬ı˛ˆ¬±· Œ¬ı˛±·œ˝◊√ õ∂Ô˜ õ∂Ô˜ ¤˝◊√¬ı˛fl¡˜ fl¡À¬ı˛º õ∂Ô˜ø√Àfl¡ ˆ¬±˘
S꘱·Ó¬ ‰¬˘À˘±º ŒÂ√À˘È¬± ’ÀÚfl¡ ”√À¬ı˛, ’Ú… ¬ı˛±ÀÊ√…, Ô±fl¡Ó¬ ˚±¬ı˛ Ê√Ú… Œ√‡± fl¡¬ı˛± ¸y¬ı ¬˝√√›˚˛±¬ı˛ Ê√Ú… ¬ı±øάˇ¬ı˛ ˜±Ú≈À¯∏¬ı˛ fl¡±fl≈¡øÓ¬ ø˜ÚøÓ¬, ˆ¬±˘ ˝√√À˘˝◊√ ›¯∏≈ÀÒ¬ı˛ ¬Û±ù«´õ∂øÓ¬øSê˚˛± øÚÀ˚˛
˝√√Ó¬ Ú±º fl¡Ô± ¬ıÀ˘ ŒÙ¬±ÀÚ˝◊√ ¬Û≈ø¯∏À˚˛ øÚÓ¬ ¸±é¬±» Ú± ˝√√›˚˛±¬ı˛ ’¬Û”Ì«Ó¬±º Œ¸ ˙øÚ¬ı±À¬ı˛ øEÇ ¬ı…øÓ¬¬ı…ô¶º Œ˜À˚˛È¬± ˆ¬±˘ ˝√√À˚˛ Œfl¡±Ú ¶≈®À˘ ‰¬±fl¡ø¬ı˛ÀÓ¬ Ê√À˚˛Ú fl¡¬ı˛À˘± øfl¡c Œ¬ıø˙ ø√Ú
fl¡À¬ı˛ ŒÙ¬±Ú fl¡¬ı˛Ó¬º ’±Àô¶ ’±Àô¶ Œ˜À˚˛È¬±¬ı˛ ¬Û≈¬ı˛±ÀÚ± ’¸≈‡ ‰¬±Î¬ˇ± ø√˘º Œ¸È¬± ¤˜Ú ¬Û˚«±À˚˛ ‰¬±˘±ÀÓ¬ ¬Û±¬ı˛˘ Ú± ‰¬±fl¡ø¬ı˛È¬±, ’±¬ı±¬ı˛ ¬ıÀ¸ ¬Ûάˇ˘º Ó¬±¬ı˛ ø¬ıÀ˚˛¬ı˛ Ê√Ú… ˜±-¬ı±¬ı±¬ı˛ ¬ı…ô¶Ó¬±
Œ·˘ Œ˚ 븱·±˝◊√í ˝√√›˚˛±¬ı˛ ¬ÛÀ¬ı˛› ø¬ıÀ˚˛È¬± fl¡…±ÚÀ¸˘ fl¡¬ı˛ÀÓ¬ ˝√√À˘±º ¤‡Ú Œ¸ ’±Àô¶ ˘±·À˘±º ¤fl¡È¬± ø¬ıÀ˚˛ ø¶ö¬ı˛› ˝√√À˚˛ Œ·˘, ø¬ıÀ˚˛È¬± ø¶ö¬ı˛ fl¡¬ı˛±¬ı˛ ¬Û¬ı˛ Ó“¬±¬ı˛± ’±˜±¬ı˛ ˜Ó¬ øÚÀÓ¬
’±Àô¶ Ò±Ó¬¶ö ˝√√À˚˛ÀÂ√º øfl¡c Ó¬±¬ı˛ ˜ÀÚ ¤fl¡È¬± ’¬Û¬ı˛±ÒÀ¬ı±Ò ŒÔÀfl¡ Œ·ÀÂ√ ø¬ıÀ˚˛È¬± fl¡…±ÚÀ¸˘ ¤À˘Úº ˚Ô±¬ı˛œøÓ¬ ’±ø˜ ¸≈ø¬ıÒ±-’¸≈ø¬ıÒ±, ø¬ıÀ˚˛ ˚±¬ı˛ ¸Àe ˝√√À¬ı Ó¬±Àfl¡ Œ¬ı˛±À·¬ı˛ fl¡Ô±
fl¡¬ı˛ÀÓ¬ ˝√√À˘±º ˆ¬ø¬ı¯∏…ÀÓ¬ ø¬ıÀ˚˛ fl¡¬ı˛ÀÓ¬ ¬Û±¬ı˛À¬ı ŒÓ¬±∑ ˆ¬ø¬ı¯∏…»˝◊√ Œ√À¬ı Ó¬±¬ı˛ ά◊M√¬ı˛º Ê√±Ú±ÀÚ±, ›¯∏≈Ò ‡±›˚˛± ˝◊√Ó¬…±ø√ ø¬ı¯∏À˚˛ ¬ıÀ˘ ø√˘±˜º øfl¡c ≈√ˆ¬«±·… ŒÂ√À˘È¬±Àfl¡ Œ¬ı˛±À·¬ı˛
øÓ¬Úñ ¢∂…±Ê≈√À˚˛˙Ú fl¡¬ı˛±¬ı˛ ¬Û¬ı˛ Œ˜À˚˛øȬ¬ı˛ ø¬ıÀ˚˛ øͬfl¡ ˝√√À˘± ¤fl¡ ˜…±ÀÚÊ√À˜KI◊ ¢∂…±Ê≈√À˚˛ÀȬ¬ı˛ fl¡Ô± ¬ı˘±¬ı˛ Ê√Ú… ø¬ıÀ˚˛È¬± Œ˙¯∏ ˜≈˝√”ÀÓ«¬ Œˆ¬À„√ Œ·˘º ’±¬ı±¬ı˛ ¬ıÂ√¬ı˛ ‡±ÀÚfl¡ ‰¬Î¬ˇ±˝◊√ ά◊»¬ı˛±˝◊√
¸Àe, ŒÂ√À˘øȬ ‰¬±fl¡ø¬ı˛ fl¡¬ı˛Ó¬ ø¬ıÀ√À˙º øfl¡c ø¬ıÀ˚˛¬ı˛ ’±˙œ¬ı«±À√¬ı˛ ø√Ú ˝√√ͬ±» Ó¬±¬ı˛ ’¶§±ˆ¬±ø¬ıfl¡ Œˆ¬À„√√ Ó¬±¬ı˛ Œ¬ı˛±·, ›¯∏≈Ò ‡±›˚˛±, ά±Mê√±¬ı˛ Œ√‡±ÀÚ± ‰¬˘ÀÓ¬ ˘±·À˘±º Ó¬±¬ı˛¬Û¬ı˛ ’ÀÚfl¡ ø√Ú
’±‰¬¬ı˛Ì q¬ı˛n∏ ˝√√À˘±º ’±¸À˘ Œ˜À˚˛øȬ¬ı˛ ’±À·˝◊√ ¤fl¡¬ı±¬ı˛ ¤˝◊√ Œ¬ı˛±· ˝√√À˚˛øÂ√˘º Ó¬‡Ú ›¯∏≈Ò Œfl¡±Ú ‡¬ı¬ı˛ ŒÚ˝◊√ Ó¬±À√¬ı˛º ˝√√ͬ±» Œ¸˝◊√ø√Ú Œ˜À˚˛Àfl¡ ¸Àe øÚÀ˚˛ ¬ı±¬ı± ¤À¸ ˝√√±øÊ√¬ı˛º ¤À¸
Œ‡À˚˛ ˆ¬±À˘±› ˝√√À˚˛ Œ·øÂ√˘º øfl¡c ¤¬ı±¬ı˛ ¤˜Ú ø√ÀÚ˝◊√ ˝√√À˘± Œ˚ Ó¬±¬ı˛ ’¶§±ˆ¬±ø¬ıfl¡ ¬ı…¬ı˝√√±¬ı˛ Ó“¬±À√¬ı˛ ¤fl¡¬ıÂ√À¬ı˛¬ı˛ ‚Ȭڱ&À˘± ’±À·±Â√±À˘±ˆ¬±À¬ı ¬ıÀ˘ Œ·À˘Úº Œ˜À˚˛È¬±¬ı˛ ø¬ıÀ˚˛ ¤¬ı±¬ı˛
¸¬ı±¬ı˛ ¸±˜ÀÚ õ∂fl¡È¬ˆ¬±À¬ı Ò¬ı˛± ¬Ûάˇ˘º Œ¸¬ı±¬ı˛ ¬Û≈¬ı˛ÀÚ± ›¯∏Ò≈ ˝◊√ ‡±˝◊√À˚˛ Ó¬±¬ı˛ ’¸≈‡È¬± ¸±˜˘±ÀÚ± øͬfl¡ ˝√√À˚˛øÂ√˘, øfl¡c Ó¬±¬ı˛ Œ¬ı˛±· ¬ı± ›¯∏≈Ò ‡±›˚˛±¬ı˛ fl¡Ô± ¤¬ı±¬ı˛ ˆ¬≈À˘› Ê√±Ú±˚˛øÚ ˝√√¬ı≈
˝√√À˘± øͬfl¡˝◊√º øfl¡c ø¬ıÀ˚˛È¬± øfl¡ ˝√√À¬ı∑ ¤‡±ÀÚ ŒÂ√À˘È¬± øfl¡c ¸¬ı ŒÊ√ÀÚ› ø¬ıÀ˚˛ÀÓ¬ ¸•úøÓ¬ Ê√±˜±˝◊√Àfl¡º Œ˜À˚˛ ˆ¬±˘ ’±ÀÂ√ Œ√À‡ ›¯∏≈Ò› ¬ıg fl¡À¬ı˛ ø√À˚˛øÂ√˘º ˝√√˚˛ÀÓ¬±-¬ı± Œˆ¬À¬ıøÂ√˘
ø√˘º Œ˜À˚˛È¬± ˆ¬±˘ ˝√√À˚˛ Œ·˘ ‡≈¬ı Ó¬±Î¬ˇ±Ó¬±øάˇ, øfl¡c ø¬ıÀ˚˛È¬± ¤fl¡¬ıÂ√¬ı˛ Œ√ø¬ı˛ÀÓ¬˝◊√ fl¡¬ı˛± Œ˚ ø¬ıÀ˚˛ ˝√√À˘˝◊√ ¤˝◊√ Œ¬ı˛±·› ˆ¬±˘ ˝√√À˚˛ ˚±À¬ıº ¤¬ı˛fl¡˜ ’ÀÚÀfl¡˝◊√ Œˆ¬À¬ı ŒÚ˚˛º Ó¬±¬ı˛¬Û¬ı˛
˝√√À¬ı øͬfl¡ ˝√√À˘±º ŒÂ√À˘øȬ ø¬ıÀ√À˙ ‰¬±fl¡ø¬ı˛¬ı˛ Ê√±˚˛·±ÀÓ¬ ‰¬À˘ Œ·˘º ˚±›˚˛±¬ı˛ ’±À· ’±˜±Àfl¡ ˆ¬±˘ˆ¬±À¬ı ø¬ıÀ˚˛ ˝√√À˚˛ ˚±˚˛, øfl¡c øͬfl¡ Œ¬ıȬ±ÀÓ¬¬ı˛ ø√Ú ¸fl¡±À˘˝◊√ Œ¸ ø¸“≈√¬ı˛ øÚÀÓ¬ ’¶§œfl¡±¬ı˛
ŒÙ¬±ÀÚ øÊ√À:¸ fl¡¬ı˛À˘± Œ˜À˚˛¬ı˛ ’¸≈À‡¬ı˛ ø¬ı¯∏À˚˛ › Œ¸˝◊√ Œ¬ı˛±À·¬ı˛ ˆ¬ø¬ı¯∏…» ¬Ûø¬ı˛ÌøÓ¬¬ı˛ fl¡À¬ı˛º ’æ√Ó≈ ¬ ’±‰¬¬ı˛Ì q¬ı˛n∏ fl¡À¬ı˛ Œ√˚,˛ ˚ø√› Ó¬±¬ı˛ Œ¬ı˛øÊ√ø¶Üò ø¬ıÀ˚˛ ˝√√À˚˛˝√◊ ø·À˚˛øÂ√˘º Ó¬±¬ı˛¬Û¬ı˛∑
fl¡Ô±º fl¡Ô± ¬ı˘±¬ı˛ Ê√Ú… Œ˜À˚˛¬ı˛ ·±ÀÊ√«ÀÚ¬ı˛ ’Ú≈˜øÓ¬ øÚÀ˚˛øÂ√˘ ¤¬ı— ’±˜±Àfl¡ Œ¬ı˛±·œ¬ı˛ Ó¬±¬ı˛¬Û¬ı˛ ù´q¬ı˛¬ı±øάˇ¬ı˛ Œ˘±Àfl¡¬ı˛± Œ˜À˚˛øȬ¬ı˛ ˜±-¬ı±¬ı±Àfl¡ ŒÎ¬Àfl¡ ¬Û±Í¬±Úº Œ˜À˚˛Àfl¡ øÙ¬ø¬ı˛À˚˛
ø¬ı¯∏À˚˛ ¸Ó¬…Ȭ± ¬ı˘±¬ı˛ Ê√Ú… ’Ú≈À¬ı˛±Ò fl¡À¬ı˛øÂ√˘º ø¬ıÀ√À˙ ø·À˚˛ Œ¸ ›‡±Úfl¡±¬ı˛ ¸±˝◊√øfl¡˚˛±ø¬∏CÀ¶Ü√¬ı˛ Œ√Úº ’±¬ı˛ ¸Àe ’±˝◊√ÀÚ¬ı˛ fl¡±·Ê√ Œ˚ ø¬ıÀ˚˛È¬± Null & Void ˝√√À˚˛ Œ·˘º Œ˚À˝√Ó≈¬ ø¬ıÀ˚˛¬ı˛
¸Àe fl¡Ô± ¬ıÀ˘øÂ√˘ ¤˝◊√ Œ¬ı˛±À·¬ı˛ ø¬ı¯∏À˚˛º øÓ¬øÚ ¬ıÀ˘øÂ√À˘Ú Œ˚ ¤˝◊√¬ı˛fl¡˜ Œ¬ı˛±·œÀfl¡ ’±À· Œ˜À˚˛øȬ¬ı˛ ˜±Úø¸fl¡ Œ¬ı˛±· øÂ√˘ Œ¸È¬± Ó“¬±À√¬ı˛ Ê√±Ú±ÀÚ± ˝√√˚ø˛ Úº ¤¬ı±¬ı˛› Œ¸˝◊√ øάÀˆ¬±¸«º
¸±¬ı˛±Ê√œ¬ıÚ ¸Àe ¬ı˛±‡ÀÓ¬ ˝√√À˘ ˝◊√ø`¬˚˛±¬ı˛ ¬Ûø¬ı˛À¬ı˙ ø¬ıÀ√À˙¬ı˛ ŒÔÀfl¡ ˆ¬±˘º ¤‡±ÀÚ ¸±˜±øÊ√fl¡ ¤‡Ú Œ¸ ’±¬ı±¬ı˛ ›¯∏≈Ò ‡±À26√º Ó¬±¬ı˛± øfl¡ ’±¬ı±¬ı˛ ø¬ıÀ˚˛¬ı˛ Œ‰¬©Ü± fl¡¬ı˛À¬ı∑ Œ√‡± ˚±fl¡º
¸±À¬Û±È«¬È¬± Œ¬ıø˙ ¬Û±›˚˛± ˚±À¬ıº Ó¬±¬ı˛¬Û¬ı˛ ¬ıÂ√¬ı˛ ·Î¬ˇ±À˘±, ø¬ıÀ˚˛› ˆ¬±˘ˆ¬±À¬ı ‰≈¬Àfl¡ Œ·À˘±º
’±˜±¬ı˛ Œ√›˚˛± ›¯∏≈Ò Œ‡ÀÓ¬ Ô±fl¡À˘±º ŒÂ√À˘øȬ ø¬ıÀ˚˛¬ı˛ fl¡À˚˛fl¡˜±¸ ¬ÛÀ¬ı˛ ¤˝◊√ Œ√À˙ ‰¬±fl¡ø¬ı˛ 12
ŒÊ√±·±Î¬ˇ fl¡À¬ı˛ ‰¬À˘ ¤˘º ˆ¬±˘˝◊√ ‰¬˘øÂ√˘ ’±¬Û±Ó¬‘√ø©ÜÀÓ¬º ø¬ıÀ˚˛¬ı˛ ¬ıÂ√¬ı˛ ≈√À˚˛fl¡ ˚±›˚˛±¬ı˛ ¸ÀÓ¬À¬ı˛± ¬ıÂ√À¬ı˛¬ı˛ ŒÂ√À˘ Œ¸ø˘˜Àfl¡ øÚÀ˚˛ ¤À¸øÂ√À˘Ú Ó¬±¬ı˛ ¬ı±¬ı±-˜± ’±˜±¬ı˛ fl¡±ÀÂ√º Ó“¬±¬ı˛±
¬Û¬ı˛ ŒÂ√À˘øȬ Ó¬±¬ı˛ ¶aœÀfl¡ ¬ı±À¬Û¬ı˛ ¬ı±øάˇÀÓ¬ ¬Û±øͬÀ˚˛ ø√˘ øfl¡Â≈√ø√ÀÚ¬ı˛ Ê√Ú…º Ó¬±¬ı˛¬Û¬ı˛ ˝√√ͬ±» ¤À¸øÂ√À˘Ú ’ÀÚfl¡ ”√À¬ı˛¬ı˛ ¤fl¡ ˙˝√√¬ı˛ ŒÔÀfl¡º ¤fl¡ ά±Mê√±¬ı˛ ’±˜±¬ı˛ Ú±˜ øͬfl¡±Ú± ø√À˚˛
fl¡À¬ı˛ øάÀˆ¬±À¸«¬ı˛ ŒÚ±øȬ˙ ¬Û±øͬÀ˚˛ ø√˘º Œ¸˝◊√¸¬ı qÀÚ Œ˜À˚˛øȬ¬ı˛ ’¸≈‡È¬± ’±¬ı±¬ı˛ Œ¬ıø˙ ¬Û±øͬÀ˚˛øÂ√À˘Úº Œ¸ø˘˜ flv¡±¸ ˝◊√À˘Àˆ¬ÀÚ ¬ÛÀάˇ, øfl¡c Œ¸ Ó¬±¬ı˛ ¬Û≈¬ı˛n∏¯∏ ˙¬ı˛œ¬ı˛ øÚÀ˚˛ ø¬ı¬ı˛Mê√
fl¡À¬ı˛ ‰¬±Î¬ˇ± ø√˘º øfl¡Â≈√ø√Ú ˝√√±¸¬Û±Ó¬±À˘ ˆ¬øÓ«¬ ˝√√ÀÓ¬ ˝√√À˘±º Ó¬±¬ı˛¬Û¬ı˛ ˚‡Ú ’±¬ı±¬ı˛ ¶§±ˆ¬±ø¬ıfl¡ ˝√√À˚˛ Œ·ÀÂ√º Œ¸ Œ˜À˚˛ ˝√√ÀÓ¬ ‰¬±˚˛º fl¡Ô±È¬± Œ¸ Ó¬±¬ı˛ ¬ı±¬ı±-˜±Àfl¡ ¬ıÀ˘ ’øÓ¬©Ü fl¡À¬ı˛ ø√À˚˛ÀÂ√º
Ó¬‡Ú ≈√Ê√ÀÚ¬ı˛ ø˜Î¬◊‰≈¬˚˛±˘ øάÀˆ¬±¸« ˝√√À˚˛ Œ·˘ ˙±øôL¬Û”Ì«ˆ¬±À¬ıº ¬ı±¬ı±-˜± ’ÀÚfl¡ ¬ı≈øÁ¡À˚˛ÀÂ√Ú, ’ÀÚfl¡ fl¡Ô± ¬ıÀ˘› ¬ı≈øÁ¡À˚˛ÀÂ√Úº øfl¡c ’±Àô¶ ’±Àô¶ Œ√À‡ÀÂ√Ú
‰¬±¬ı˛ñ ›˝◊√ ¤fl¡˝◊√ ¬ı˚˛À¸¬ı˛ ¤fl¡øȬ Œ˜À˚˛ ’ÀÚfl¡ ø√Ú ˚±¬ı» ø‰¬øfl¡»¸± øÚÀ26√º ŒÂ√À˘øȬ ¤fl¡±fl¡œ ˝√√À˚˛ Œ·ÀÂ√º øÚÀÊ√Àfl¡ &øȬÀ˚˛ øÚÀ˚˛ÀÂ√, ‡±›˚˛±√±›˚˛± fl¡ø˜À˚˛ ø√À˚˛ÀÂ√º
’±¬Û±Ó¬‘√ø©ÜÀÓ¬ øfl¡Â≈√ Œ¬ı±Á¡± ˚±˚˛ Ú±, øfl¡c ’æ≈√Ó¬ ø‰¬ôL±Ò±¬ı˛±, ¸Àµ˝√√ õ∂¬ıÌÓ¬± ¤˝◊√¸¬ı˝◊√ Ó¬±¬ı˛ Ó¬‡Ú ά◊¬Û±˚˛˝√œÚ ˝√√À˚˛ ά±Mê√±À¬ı˛¬ı˛ ˙¬ı˛Ì±¬Ûiß ˝√√À˚˛ÀÂ√Úº ¤fl¡ ά±Mê√±¬ı˛¬ı±¬ı≈ Ó¬±¬ı˛ ¤˝◊√ ¬ı…¬ı˝√√±À¬ı˛¬ı˛
˘é¬Ì øÂ√˘º ø‰¬øfl¡»¸± ˚‡Ú q¬ı˛n∏ ˝√√˚˛ Ó¬‡Ú Ó¬±¬ı˛ ¬ı˚˛¸ ά◊øÚ˙º ›¯∏≈Ò Œ‡À˘ ˆ¬±˘ ˝√√˚˛, øfl¡c ¬ı…±‡…± fl¡¬ı˛ÀÓ¬ Ú± Œ¬ÛÀ¬ı˛ ˜±Úø¸fl¡ Œ¬ı˛±· Œˆ¬À¬ı ›¯∏≈Ò ø√À˚˛ÀÂ√Úº øfl¡c Œ¸˝◊√ ›¯∏≈ÀÒ ‚≈˜È¬±
ˆ¬±˘ ˝√√À˘˝◊√ ›¯∏≈Ò ŒÂ√Àάˇ Œ√˚˛º Ó¬‡Ú ’±¬ı±¬ı˛ Œ¬ı˛±·È¬±› ‰¬±Î¬ˇ± Œ√˚˛º ›¯∏≈Ò Ú± ‡±›˚˛±¬ı˛ ·ä Œ¬ıø˙ ˝√√˚˛ øͬfl¡˝◊√ øfl¡c Ó¬±¬ı˛ Œ˜À˚˛ ˝√√›˚˛±¬ı˛ ¬ı±¸Ú± ˚±˚˛ Ú±º ’±˜±¬ı˛ fl¡±ÀÂ√ ˚‡Ú Œ¸ø˘˜
44 ˜ÀÚ±ø¬ıÀ√¬ı˛ ˜ÀÚ¬ı˛ fl¡Ô± ˜ÀÚ±ø¬ıÀ√¬ı˛ ˜ÀÚ¬ı˛ fl¡Ô± 45
¤˘, Ó¬‡Ú ›Àfl¡ ‡≈¬ı ø¬ıÒô¶ ˘±·øÂ√˘º ›¬ı˛ ¸Àe ¤fl¡± ¸˜˚˛ øÚÀ˚˛ ’ÀÚfl¡é¬Ì fl¡Ô± ¬ıÀ˘ ˆ¬À˚˛ ¬ı˛±‡ÀÓ¬ ‰¬±˚˛øÚ, ¬Û≈ø˘˙ Œfl¡¸ ˝√√À¬ı Œˆ¬À¬ıº ά◊¬Û±˚˛˝√œÚ ˝√√À˚˛ Ó¬“±¬ı˛± ˜±ÀÚ Ó¬“±¬ı˛ ˆ¬±˝◊√
Ó¬±¬ı˛ Œfl¡±Ú ˜±Úø¸fl¡ ø¬ıfl‘¡øÓ¬ Œ¬Û˘±˜ Ú±º Ó¬±¬ı˛ ¬Û≈¬ı˛n∏¯∏ ˙¬ı˛œ¬ı˛ ˆ¬±˘ ˘±À· Ú±º ∆fl¡À˙±¬ı˛ ’±˜±¬ı˛ ˜Ó¬Ú ÚÓ≈¬Ú ά±Mê√±À¬ı˛¬ı˛ fl¡±ÀÂ√ ’±¸ÀÓ¬ ¬ı±Ò… ˝√√À˚˛øÂ√À˘Úº
ŒÔÀfl¡ Œ¸ øˆ¬Ó¬À¬ı˛ øˆ¬Ó¬À¬ı˛ øÚÀÊ√Àfl¡ Œ˜À˚˛¬ı˛ ˜ÀÓ¬± ˆ¬±¬ıÓ¬º Œ¸ Œ˜À˚˛À√¬ı˛ õ∂øÓ¬ Œ˚ÃÚ Œ¸ø√Ú Ó“¬±Àfl¡ ˆ¬øÓ¬« fl¡À¬ı˛ ’±˜±¬ı˛ ø‰¬øfl¡»¸± :±Ú ά◊Ê√±Î¬ˇ fl¡À¬ı˛ ø‰¬øfl¡»¸± fl¡À¬ı˛øÂ√˘±˜º
’±fl¡¯∏Ì« ’Ú≈ˆ¬¬ı fl¡À¬ı˛ Ú±º Œ¸ ˜ø¬ı˛˚±˛ ˝√√À˚˛ Œ·ÀÂ√ øÚÀÊ√¬ı˛ ˙¬ı˛œ¬ı˛È¬±Àfl¡ Ú±¬ı˛œ ø˝√√¸±À¬ı ¬Ûø¬ı˛¬ıÓ«¬Ú øÓ¬øÚ ˆ¬±˘ ˝√√À˚˛ øÙ¬À¬ı˛ Œ·øÂ√À˘Ú ’±¬ı˛ ’±˜±Àfl¡ ø√À˚˛ Œ·øÂ√À˘Ú ’ÀÚfl¡ ’øˆ¬:Ó¬± ’±¬ı˛
fl¡¬ı˛ÀÓ¬º Œ¸ ˝◊√KI◊±¬ı˛ÀÚÀȬ¬ı˛ ˜±Ò…À˜ Œ√À‡ÀÂ√ fl¡œ õ∂øSê˚˛±˚˛ Œ¸È¬± fl¡¬ı˛± ˚±˚˛º øfl¡c Œ¸È¬± ‡≈¬ı ’±˜±¬ı˛ øÚÀÊ√¬ı˛ õ∂øÓ¬ ’±¶ö±º Ó¬±¬ı˛¬Û¬ı˛ ¤˝◊√ ø¬ı˙ ¬ıÂ√À¬ı˛ øÓ¬øÚ ¬ı±˝√√±i߬ı±¬ı˛ ’±R˝√√Ó¬…±¬ı˛ Œ‰¬©Ü±
¬ı…˚˛¸±À¬Û鬺 ¤Ó¬ ‡¬ı˛‰¬¬Û±øÓ¬ ¬ı˝√√Ú fl¡¬ı˛± Ó¬±¬ı˛ ˜± ¬ı±¬ı±¬ı˛ ¬ÛÀé¬ ¸y¬ı Ú˚˛º Œ¸ ¬Û≈è¯∏- fl¡À¬ı˛ÀÂ√Ú, øfl¡c ˝√√ÀÓ¬ ˝√√À˚˛ÀÂ√ ¬Û¬ı˛±øÊ√Ó¬º ¬ı±˝◊√˙ ¬ıÂ√¬ı˛ ¬ÛÀ¬ı˛ ŒÓ¬¬Û±i߬ı±¬ı˛ Œ‰¬©Ü± fl¡À¬ı˛ øÓ¬øÚ
Ê√œ¬ıÚ øÚÀ˚˛ ¤‡Ú ˝√√Ó¬±˙±˚˛ ˆ¬≈·ÀÂ√º ’±˜±¬ı˛ Œ‰¬±À‡ Ó¬±¬ı˛ ˝√√À˚˛ÀÂ√ øάÀõ∂¸Ú ’±¬ı˛ Œ¸ ˜±¬ı˛± Œ·À˘Ú øfl¡Â≈√ø√Ú ’±À·º
¬∏C±kÀ¸'≈˚˛±˘ [¬ı˛+¬Û±ôL¬ı˛fl¡±˜œ] Œ˜˘ñ ¤È¬± ¤fl¡ Ò¬ı˛ÀÚ¬ı˛ ŒÊ√`¬±¬ı˛ ’±˝◊√ÀάøKI◊øȬ øά¸- õ∂øÓ¬¬ı±¬ı˛ ’±R˝√√ÚÀÚ¬ı˛ Œ‰¬©Ü± ’±¬ı˛ ¬Ûø¬ı˛¬ı±À¬ı˛¬ı˛ ˜±Ú≈À¯∏¬ı˛ ˙±¬ı˛œø¬ı˛fl¡ › ˜±Úø¸fl¡ fl¡©Üº
’Ϋ¬±¬ı˛º ’±˜±¬ı˛ fl¡±ÀÂ√ øάÀõ∂¸ÀÚ¬ı˛ ø‰¬øfl¡»¸± ’±ÀÂ√ øfl¡c ¬ı±øfl¡È¬±∑ Ó¬±Àfl¡ ’±ø˜ Œ˜À˚˛ Œ¬ı˛±·œ ‰¬±˚˛ ˜¬ı˛ÀÓ¬ ’±¬ı˛ ¬ı±øάˇ¬ı˛ Œ˘±Àfl¡¬ı˛±, ά±Mê√±À¬ı˛¬ı˛±, ‰¬±˚˛ ¬ı“±‰¬±ÀÓ¬º Œ˙À¯∏ ’±˜±À√¬ı˛˝◊√
¬ı±Ú±¬ı fl¡œ fl¡À¬ı˛∑ ¬Û≈¬ı˛n∏¯∏ ŒÔÀfl¡ Ú±¬ı˛œ ¬ı±Ú±ÀÚ± ¤fl¡ ˘•§± õ∂øSê˚˛±º ˚±¬ı˛ ˜ÀÒ… ’±˝◊√ÀÚ¬ı˛ Ê√˚˛ ˝√√˚˛º Ó¬±Àfl¡ ¬ı“±‰¬±ÀÚ± ˝√√˚˛, Â≈√øȬ Œ√›˚˛± ˝√√˚˛º øfl¡c ¸øÓ¬… ¤Ó¬¬ı±¬ı˛ ¬ı“±ø‰¬À˚˛ øfl¡ ’±À√Ã
˜±¬ı˛¬Û“…±‰¬› ’±ÀÂ√º ’±ø˜ Ó¬±Àfl¡ fl¡±Î¬◊Àkø˘— fl¡¬ı˛˘±˜º ¬ı˘˘±˜, ’±Í¬±À¬ı˛± ¬ıÂ√¬ı˛ ¬ı˚˛¸ Ú± Œfl¡±Ú ˘±ˆ¬ ˝√√À˚˛ÀÂ√º ˜±Úø¬ıfl¡Ó¬±¬ı˛ ø√fl¡ ø√À˚˛ ˘±ˆ¬ ˝√√À˚˛ÀÂ√, øfl¡c Ê√œ¬ıÀÚ¬ı˛ fl¡±˚«fl¡±ø¬ı˛Ó¬±¬ı˛
˝√√›˚˛± ’¬ıøÒ ’À¬Û鬱 fl¡¬ı˛ÀÓ¬º ¬Ûάˇ±À˙±Ú± Œ˙¯∏ fl¡À¬ı˛ øÚÀÊ√¬ı˛ ’Ô«ÕÚøÓ¬fl¡ ’¬ı¶ö±¬ı˛ ά◊ißøÓ¬ ø√fl¡ ø√À˚˛ ø¬ı‰¬±¬ı˛ fl¡¬ı˛À˘ ø¬ıÀ˙¯∏ ˘±ˆ¬ ˝√√˚˛øÚº ·Ó¬ ¬ı±˝◊√˙ ¬ıÂ√¬ı˛ ˚±¬ı» øÓ¬øÚ Œ¬ı“À‰¬ ŒÔÀfl¡ÀÂ√Ú,
fl¡À¬ı˛ øÚÀÊ√¬ı˛ ¬Û±À˚˛ “√±Î¬ˇ±ÀÓ¬ õ∂ÔÀ˜º ¤È¬± Œ˚ Œfl¡±Ú ˜±Úø¸fl¡ Œ¬ı˛±· Ú˚˛ Œ¸È¬±› Ê√±Ú±˘±˜º øfl¡c ˆ¬±˝◊√À˚˛¬ı˛ ¬Û¬ı˛Ê√œ¬ıœ ˝√√À˚˛ Œ¬ı“À‰¬ÀÂ√Úº øÓ¬øÚ ø¬ıÀ˚˛ fl¡À¬ı˛ÚøÚ, Œfl¡±Ú ¶ö±˚˛œ fl¡±Ê√ fl¡À¬ı˛
Œ¸ø˘À˜¬ı˛ ˜± ¬ı±¬ı± Œ‰¬À˚˛øÂ√À˘Ú ’±ø˜ Œ˚Ú Ó¬“±À√¬ı˛ ŒÂ√À˘Àfl¡ Œ¬ıËÚ ›˚˛±˙ fl¡À¬ı˛ ø√˝◊√º Ó¬±¬ı˛ ά◊¬Û±Ê√«Ú fl¡À¬ı˛ÚøÚº ‚À¬ı˛ ˆ¬±˝◊√À˚˛¬ı˛ ›¬Û¬ı˛ øÚˆ¬«¬ı˛˙œ˘ ˝√√À˚˛ fl¡±øȬÀ˚˛ ø√À˘Ú Œ·±È¬± Ê√œ¬ıÚº
¤˝◊√ ˜øÓ¬w˜ Œ˚Ú øͬfl¡ ˝√√À˚˛ ˚±˚˛º Œ¸ø˘À˜¬ı˛ Œ¸˝◊√ ˝◊√26√±È¬±Àfl¡ ¸•ú±Ú Ê√±øÚÀ˚˛ Ó¬±¬ı˛ ¬ı±¬ı± Ó¬À¬ı ¸—¸±À¬ı˛¬ı˛ fl¡±Ê√ ˚ÀÔ©Ü fl¡¬ı˛ÀÓ¬Úº ˆ¬±˝◊√øÊ√Àfl¡ ŒÂ√±È¬ ŒÔÀfl¡ ≈√Ò ‡±˝◊√À˚˛ ¬ıάˇ fl¡À¬ı˛
˜±-Œfl¡ Œ¬ı±Á¡±˘±˜ Œ˚ ¤È¬± ›¯∏≈Ò ø√À˚˛ ’±ø˜ ˆ¬±˘ fl¡¬ı˛ÀÓ¬ ¬Û±¬ı˛¬ı Ú±º Œ¸ øÚÀÊ√¬ı˛ ˆ¬ø¬ı¯∏…» fl¡À˘ÀÊ√ ˚±›˚˛± ’¬ıøÒ Ó¬N±¬ıÒ±Ú fl¡¬ı˛À˘Úº øÚ˚˛ø˜Ó¬ Œ‰¬fl¡’±À¬Û ’±¸ÀÓ¬Ú Ú±º ’±¸ÀÓ¬Ú
øÚÀÊ√˝◊√ øͬfl¡ fl¡À¬ı˛ ŒÚÀ¬ıº Ê√±øÚ ˜±-¬ı±¬ı±¬ı˛ ¬ÛÀé¬ ¤È¬± ˜±Ú± fl¡Ó¬ fl¡©Üfl¡¬ı˛º Ó“¬±¬ı˛± ø¬ı√±˚˛ fl¡√±ø‰¬» ˝√√˚˛ÀÓ¬± ¬ıÂ√À¬ı˛ ¤fl¡¬ı±¬ı˛º ’±¬ı˛ ˚‡Ú ’±¸ÀÓ¬Ú ¤fl¡±˝◊√ ’±¸ÀÓ¬Úº Œ¸˝◊√ ¤fl¡˝◊√
øÚÀ˚˛øÂ√À˘Ú ’‡≈ø˙ ˜ÀÚº øfl¡c ’±ø˜ ‡≈ø˙ ˝√√À˚˛øÂ√˘±˜ Ó“¬±À√¬ı˛ ¸øÓ¬…Ȭ± Ê√±Ú±ÀÓ¬ Œ¬ÛÀ¬ı˛º Œ¬Û±˙±fl¡ ¤fl¡˝◊√ fl¡˜Àõ≠Úº
¤À¸˝◊√ ’±˜±¬ı˛ ¬ı±øάˇ¬ı˛ ‡¬ı¬ı˛ øÚÀÓ¬Úº ά±Mê√±ø¬ı˛ÀÓ¬ ά◊iøß Ó¬ ˝√√À26√ øfl¡ Ú± øÊ√À:¸ fl¡¬ı˛ÀÓ¬Úº
13 øÊ√À:¸ fl¡¬ı˛ÀÓ¬Ú ë’¬ıÀ¸˙ÀÚ¬ı˛í ÚÓ≈¬Ú Œfl¡±Ú ›¯∏≈Ò Œ¬ı¬ı˛ ˝√√À˚˛ÀÂ√ øfl¡ Ú±º ˚±¬ı±¬ı˛ ’±À·
ˆ¬^À˘±fl¡ ’±˜±¬ı˛ ŒÔÀfl¡ ¬ıÂ√¬ı˛ ¬ÛÀÚÀ¬ı˛± ¬ıάˇ ˝√√À¬ıÚº ˚‡Ú˝◊√ ’±¸ÀÓ¬Ú Œ¸˝◊√ ¬Û±Ê√±˜± ’±¬ı˛ ’±˜±¬ı˛ ˝◊√26√±¬ı˛ ø¬ı¬ı˛n∏ÀX ’±˜±¬ı˛ õ∂±¬Û… øÙ¬Ê√ ŒÈ¬ø¬ıÀ˘ Œ¬ı˛À‡ Œ˚ÀÓ¬Úº ’±¬ı±¬ı˛ ¬ı˘ÀÓ¬Ú,
›¬ÛÀ¬ı˛ ˝√√±›˚˛±˝◊√ ˙±È«¬, ¬Û±À˚˛ ¸±Ò±¬ı˛Ì ¤fl¡È¬± ¸…±À`¬˘ ’±¬ı˛ ˝√√±ÀÓ¬ ¤fl¡È¬± Ò”¬Ûfl¡±øͬ¬ı˛ Ú±˜ ë¤‡Ú ŒÓ¬± ’±¬ÛÚ±¬ı˛ øÙ¬Ê Œ¬ıÀάˇÀÂ√, ’±ø˜ øfl¡c ’±¬ÛÚ±¬ı˛ ’±À·¬ı˛ Œ¬ı˛ÀȬ˝◊√ ø√˘±˜ºí
Œ˘‡± ¬ı…±·º øÚ(˚˛ ¬ı…±·È¬± ¬ı…¬ı¸±¬ı˛ ¸”ÀS ëøÙˬ ø·Ùƒ¬È¬í ø˝√√À¸À¬ı ¬Û±›˚˛±º øÓ¬øÚ ¤¬ı±¬ı˛ ŒÔÀfl¡ ’±¬ı˛ ’±¸À¬ıÚ Ú±º Œfl¡Î¬◊ ’±¬ı˛ ’±˜±¬ı˛ fl¡Ô± øÊ√À:¸ fl¡¬ı˛À¬ı Ú±,
øÓ¬øÚ ’±˜±¬ı˛ Œ‰¬•§±¬ı˛-Ê√œ¬ıÀÚ¬ı˛ õ∂Ô˜ Œ¬ı˛±·œº Ó¬±¬ı˛ ˜±ÀÚ ’±˜±¬ı˛ ά±Mê√±ø¬ı˛ Ê√œ¬ıÀÚ ˝◊√À26√¬ı˛ ø¬ı¬ı˛n∏ÀX øÙ¬Ê ø√À˚˛ ˚±À¬ı Ú±º ¤¬ı±¬ı˛ øÓ¬øÚ øÊ√ÀÓ¬ Œ·À˘Úº ŒÓ¬¬Û±i߬ı±¬ı˛ Œ‰¬©Ü±¬ı˛
øÓ¬øÚ ¬ıά◊øÚ fl¡À¬ı˛øÂ√À˘Úº Ó¬±¬ı˛ ˜±ÀÚ ’±˜±¬ı˛ Œ¬Û˙±¬ı˛ ˘Ñœº ·Ó¬ ¬ı±˝◊√˙ ¬ıÂ√¬ı˛ ˚±¬ı» ¬ıÂ√À¬ı˛ ¬ÛÀ¬ı˛ Œ·±˘ ø√À˚˛ ‰¬À˘ Œ·À˘Úº
¤fl¡¬ı±¬ı˛ ˝√√À˘› ’±¸ÀÓ¬Ú fl¡±¬ı˛ÀÌ øfl¡—¬ı± ’fl¡±¬ı˛ÀÌ, õ∂À˚˛±Ê√ÀÚ øfl¡—¬ı± ’õ∂À˚˛±Ê√ÀÚ, ˝√√˚À˛ Ó¬±-
¬ı± ¸•Ûfl«¡È¬±Àfl¡ Á¡±ø˘À˚˛ ŒÚ›˚˛±¬ı˛ Ê√Ú…º 14
õ∂Ô˜ Œ˚ø√Ú øÓ¬øÚ ¤À¸øÂ√À˘Ú Ó¬‡Ú Ó“¬±¬ı˛ ¬ı˚˛¸ ‰¬ø~À˙¬ı˛ Œfl¡±Í¬±˚˛ ’±¬ı˛ ’±ø˜ ¸√… ˆ¬^˜ø˝√√˘±¬ı˛ ¬ı˚˛¸ ¯∏±ÀȬ¬ı˛ ›¬ÛÀ¬ı˛ ˝√√À¬ıº ¬ı±„√√±ø˘, ø¬ıÒ¬ı±º ¸Àe ¤À¸øÂ√˘ Ó“¬±¬ı˛ Ê√±˜±˝◊√ ›
¬Û±˙ fl¡¬ı˛± Ó¬èÌ Ó≈¬øfl«¡ ¸±˝◊√øfl¡˚˛±ø¬∏C¶Üº Œ¸ø√Ú øÓ¬øÚ ’±À¸ÚøÚ, ’±Ú± ˝√√À˚˛øÂ√˘ ¤fl¡È¬± ŒÂ√À˘º Ó“¬±¬ı˛± ‡≈¬ı ά◊À¡Z· øÚÀ˚˛ ¤À¸øÂ√À˘Ú ’ÀÚfl¡ ά±Mê√±¬ı˛Àfl¡ Œ√ø‡À˚˛ Œfl¡±Ú Ù¬˘ Ú±
’…±•§≈À˘Àk, ‚≈À˜¬ı˛ ›¯∏≈Ò Œ‡À˚˛ ’Õ‰¬Ó¬Ú… ’¬ı¶ö±˚˛º Œ¸È¬± øÂ√˘ Ó“¬±¬ı˛ ’±R˝√√Ó¬…±¬ı˛ õ∂À‰¬©Ü±, Œ¬ÛÀ˚˛º ˜ø˝√√˘±¬ı˛ ¸˜¸…±È¬± ˝√√À26√ Ó“¬±¬ı˛ fl¡Ô±È¬± Ê√øάˇÀ˚˛ ˚±˚˛, ’¶Û©Ü ˝√√À˚˛ ˚±˚˛, ˆ¬±˘ˆ¬±À¬ı
˝√√Ó¬±˙± Œ¬ı˛±À·¬ı˛ ¬Ûø¬ı˛ÌøÓ¬º Œ¸ø√Ú Œ¸˝◊√ ’±R‚±Ó¬œ Œ¬ı˛±·œÀfl¡ Œfl¡±Ú õ∂±˝◊√Àˆ¬È¬ ˝√√±¸¬Û±Ó¬±À˘ fl¡Ô± ¬ı˘ÀÓ¬ ¬Û±À¬ı˛Ú Ú±º ’±¬ı˛ ˚ӬȬ± ¬ıÀ˘Ú ’¶Û©Ü ά◊2‰¬±¬ı˛À̬ı˛ Ê√Ú… Œ˘±Àfl¡¬ı˛ ¬ı≈Á¡ÀÓ¬
46 ˜ÀÚ±ø¬ıÀ√¬ı˛ ˜ÀÚ¬ı˛ fl¡Ô± ˜ÀÚ±ø¬ıÀ√¬ı˛ ˜ÀÚ¬ı˛ fl¡Ô± 47
fl¡©Ü ˝√√˚˛º øfl¡c ’±(˚« ˘±·˘ qÀÚ Œ˚ ¤˝◊√ fl¡©ÜȬ± ¸fl¡±À˘ ’±¬ı˛ ¸ÀgÀÓ¬˝◊√ ˝√√˚˛, ¬ı±øfl¡ ¤Ó¬È≈¬fl≈¡ÀÓ¬ Œ˙¯∏ ˝√√À˘ ŒÓ¬± ˆ¬±˘˝◊√ ˝√√Ó¬, øfl¡c Ó¬±¬ı˛ ’±¬ı˛ ¤fl¡ ¬ıάˇ ¸˜¸…± ˝√√À˘± Œ¸
¸˜˚˛ Œ˜±È¬±˜≈øȬ ˆ¬±˘˝◊√ Ô±Àfl¡Úº Ó¬±˝√√À˘∑ ˆ¬^˜ø˝√√˘± øÚÀÊ√› ’¶Û©Ü ά◊2‰¬±¬ı˛ÀÌ Ó¬“±¬ı˛ ŒÂ√±È¬ ·±øάˇÀÓ¬ Â√±Î¬ˇ± Ê√±øÚ« fl¡¬ı˛ÀÓ¬ ¬Û±À¬ı˛ Ú±º ¬ı…±¬Û±¬ı˛È¬± Œ¬ı±Á¡± Œ·˘, ˚‡Ú Ó¬±¬ı˛± ’¸À˜¬ı˛
fl¡À©Ü¬ı˛ fl¡Ô± Œ˙±Ú±À˘Úº Ó“¬±¬ı˛ fl¡Ô±È¬± ¤Àfl¡¬ı±À¬ı˛ Ê√øάˇÀ˚˛ ˚±˚˛ ¸fl¡±À˘ ’±¬ı˛ ¸Àg˚˛º øÓ¬øÚ øÓ¬Ú¸≈øfl¡˚˛± ŒÔÀfl¡ fl¡˘fl¡±Ó¬±ÀÓ¬ ø¬ıÀ˚˛ ά◊¬Û˘Àé¬ ¤fl¡ ’±RœÀ˚˛¬ı˛ ¬ı±øάˇÀÓ¬ ¸¬Ûø¬ı˛¬ı±À¬ı˛
¬ı˘À˘Úº ’±ø˜ øfl¡c ˆ¬±˘ˆ¬±À¬ı˝◊√ ¬ı≈Á¡ÀÓ¬ ¬Û±¬ı˛˘±˜ Ó“¬±¬ı˛ Œ¸˝◊√ ’¶Û©Ü ά◊2‰¬±¬ı˛À̬ı˛ fl¡Ô±¬ı±Ó«¬±º Œ˚ÀÓ¬ ¬ı±Ò… ˝√√À˘±º ø¬ıÀ˚˛ ‰≈¬Àfl¡ Œ·˘ øfl¡c ’±¸±¬ı˛ ¸˜˚˛ ˜˝√√±ø¬ı¬Û√º
’±À¬ı˛± fl¡À©Ü¬ı˛ ¬ıÌ«Ú± ø√À˘Úº ˙±¬ı˛œø¬ı˛fl¡ ≈√¬ı«˘Ó¬±, ˝√√±Ó¬ ¬Û± ‰¬À˘ Ú±º ¤˜Úøfl¡ ø¬ÛÂ√Úø√Àfl¡ ø¬ı˛øÇ Œ¬∏CÀÚ, Œõ≠ÀÚ Î¬◊ͬÀÓ¬ ’¶§œfl¡±¬ı˛ fl¡¬ı˛˘º Œ¸ õ∂‰¬G fl“¡±À√, øfl¡c Ó¬±¬ı˛ fl¡©Ü Œ¬ı±Á¡±ÀÓ¬
¬ÛÀάˇ ¬ÛÀάˇ ˚±Ú, Œfl¡±Ú fl¡±Ê√ fl¡¬ı˛ÀÓ¬ ¬Û±À¬ı˛Ú Ú±º ’ÀÚfl¡ Œ‰¬©Ü± › Œ‡“±‰¬±‡≈“ø‰¬¬ı˛ ¬ÛÀ¬ı˛ Œ˚ ¬Û±À¬ı˛ Ú±º Œfl¡ÚÚ± Ó¬±¬ı˛ ŒÓ¬± õ∂fl¡±˙˙øMê√ ŒÚ˝◊√º Œfl¡Î¬◊ øfl¡Â≈√ ¬ı≈Á¡ÀÓ¬ ¬Û±À¬ı˛ Ú±º Ó¬‡Ú
·ä Œ¬ı¬ı˛ ˝√√À˘± Œ¸È¬± ¬ıάˇ˝◊√ øÚ˜«˜º ›˝◊√ ˆ¬^˜ø˝√√˘± ¤fl¡ø√Ú Ó“¬±¬ı˛ ¬Û±À˙¬ı˛ ¬ı±øάˇ¬ı˛ ˜ø˝√√˘±¬ı˛ ›‡±ÀÚ ¤fl¡ ά±Mê√±¬ı˛Àfl¡ Œ√‡±ÀÚ± ˝√√À˘±, øÓ¬øÚ ŒÂ√±È¬‡±ÀȬ± ›¯∏Ò≈ ø√À˘Úº ¬ı±Ò… ˝√√À˚˛ fl¡˘fl¡±Ó¬±
¸Àe Œfl¡±Ú ’±|À˜ ˚±Ú ͬ±fl≈¡À¬ı˛¬ı˛ Ú±˜ øÚÀÓ¬º ’±¬ı˛ Œ¸‡±ÀÚ ¤fl¡ ˆ¬Mê√ ¬ı± &¬ı˛n∏ Ó“¬±Àfl¡ ŒÔÀfl¡ ’…±•§±¸±Î¬¬ı˛ ·±øάˇÀÓ¬ Ó¬±Àfl¡ øÓ¬Ú¸≈øfl¡˚˛± øÚÀ˚˛ ’±¸± ˝√√À˘±º ¬Û˚˛¸± ¸˜˚˛ ≈√˝◊-˝◊√
ŒÊ√±¬ı˛ fl¡À¬ı˛˝◊√ √œé¬± ø√À˚˛ Œ√Úº √œé¬± ŒÚ›˚˛±¬ı˛ ¬ÛÀ¬ı˛ ›˝◊√ ˜ø˝√√˘± Ê√±Ú±Ú Œ˚ øÓ¬øÚ ’ÀÚfl¡ Œ¬ıø˙ ‡¬ı˛‰¬ ˝√√À˘±º
¬ıÂ√¬ı˛ ’±À·, ’ôLÓ¬ ¬ıÂ√¬ı˛ fl≈¡øάˇ ˝√√À¬ı Ó¬‡Ú ¤fl¡˝◊√ ͬ±fl≈¡À¬ı˛¬ı˛ √œé¬± øÚÀ˚˛ øÂ√À˘Ú øfl¡c ¬ı…øMê√·Ó¬ ’±˜±¬ı˛ fl¡±ÀÂ√ ˚‡Ú ø¬ı˛øÇÀfl¡ øÚÀ˚˛ ¤À¸øÂ√˘ Ó¬‡Ú Ó¬±Àfl¡ øÚÀ˚˛ Œfl¡±Ô±› ˚±›˚˛±¬ı˛
’¸≈ø¬ıÒ±¬ı˛ Ê√Ú… øÓ¬øÚ Œ¸˝◊√ øÚ˚˛˜ÚœøÓ¬ ¬Û±˘Ú fl¡À¬ı˛ ’±¸ÀÓ¬ ¬Û±À¬ı˛ÚøÚº Œ¸˝◊√ Œ˙±Ú±¬ı˛ ¬Û¬ı˛ ¬Ûø¬ı˛fl¡äÚ± fl¡¬ı˛øÂ√˘ ›¬ı˛ ¬Ûø¬ı˛¬ı±¬ı˛º ’±ø˜ ¬ı˘˘±˜ ›¬ı˛ ¤È¬± ¤fl¡ Ò¬ı˛ÀÚ¬ı˛ ëŒÙ¬±ø¬ı˚˛±íº
ÚÓ≈¬Ú Ò˜«&¬ı˛n∏ ø˚øÚ √œé¬± ø√À˚˛øÂ√À˘Ú øÓ¬øÚ Œ¬ı˙ ¬ı˛±· fl¡À¬ı˛ Ê√±Ú±À˘Ú Œ˚ ë¤È¬± ŒÓ¬± Œ‚±¬ı˛ ø¬ı˛øǬı˛ ’±À¬ı˛± ¤fl¡È¬± ¸˜¸…± ˝√√À˘± Œ¸ Œfl¡±Ú ø¶Üfl¡±¬ı˛ Ê√±Ó¬œ˚˛ øÊ√øÚ¸ Œ√‡ÀÓ¬ ¬Û±À¬ı˛ Ú±º
’¬Û¬ı˛±Ò, ¤¬ı˛ Ê√Ú… ˚± ¬Û±¬Û ˝√√À˚˛ÀÂ√ Ó¬±¬ı˛ Ù¬˘ Œˆ¬±· fl¡¬ı˛ÀÓ¬ ˝√√À¬ı øÚÀÊ√Àfl¡ › Ó¬“±¬ı˛ ŒÂ√À˘ Œ√‡À˘˝◊√ Œ¸È¬± ‡≈À˘ ø“√Àάˇ Œ√À¬ıº Ú± ŒÂ“√άˇ± ’¬ıøÒ ’ÕÒ˚« ˝√√À˚˛ Œ‰“¬‰¬±À¬ıº Œ¸ ø¶Üfl¡±¬ı˛ ˚Ó¬
Œ˜À˚˛Àfl¡íº Œ¸¸¬ı qÀÚ ˜ø˝√√˘±¬ı˛ ˜ÀÚ ¬Û±¬ÛÀ¬ı±Ò, ’¬Û¬ı˛±ÒÀ¬ı±Ò Ï≈¬Àfl¡ Œ·˘ ’±¬ı˛ Œ¸È¬±˝◊√ √±ø˜˝◊√ Œ˝√√±fl¡ Œ¸ Œ√‡ÀÓ¬ ¬Û±À¬ı˛ Ú±, ¬ı±øάˇÀÓ¬ Œ¸˝◊√ ˆ¬À˚˛ Œfl¡±Ú ø¶Üfl¡±¬ı˛ øÊ√øÚ¸ ¬ı˛±‡± ˝√√˚˛ Ú±º
fl≈¡À¬ı˛ fl≈¡À¬ı˛ Œ‡ÀÓ¬ ˘±·À˘±º ëÓ¬À¬ı ¤¬ı˛ ŒÔÀfl¡ õ∂±˚˛ø(M√√ fl¡œ∑í ¤È¬± ŒÂ√À˘¬ı˛± øÊ√À:¸ øfl¡c ’±˜±¬ı˛ Œ‰¬•§±À¬ı˛ ¬ıv±Î¬ Œõ∂˙±À¬ı˛¬ı˛ ˚ÀLa ¤fl¡È¬± ¬Û≈¬ı˛ÀÚ± ø¶Üfl¡±À¬ı˛¬ı˛ Œ˘Àˆ¬˘ øÂ√˘º
fl¡À¬ı˛øÂ√À˘Ú øfl¡c Ò˜«&¬ı˛n∏¬ı˛ ŒÔÀfl¡ Œfl¡±Ú ¸≈√M√¬ı˛ Ó¬“±¬ı˛± ¬Û±ÚøÚº Ó¬‡Ú ŒÔÀfl¡ Ó“¬±À√¬ı˛ ˜± ’ÀÚfl¡ fl¡À©Ü ø¬ÛøÇ ¤È¬±Àfl¡ ‡“≈ø‰¬À˚˛ ‡“≈ø‰¬À˚˛ ›Í¬±À˘± Ó¬±¬ı˛¬Û¬ı˛ Ó¬±¬ı˛ Œ‰“¬‰¬±À˜ø‰¬ ˙±ôL ˝√√À˘±º
’¸≈¶ö ˝√√À˚˛ ¬ÛάˇÀ˘Úº ’±¬ı˛ øͬfl¡ ¸fl¡±À˘ ’±¬ı˛ ø¬ıfl¡±À˘ Œ˚Ȭ± õ∂±Ô«Ú± fl¡¬ı˛±¬ı˛ ¸˜˚˛ Ó¬‡Ú˝◊√ ’±Àô¶ ’±Àô¶ ’±˜±¬ı˛ ¸Àe ’±˘±¬Û ˝√√À˚˛ Œ·˘º ¤À¸˝◊√ ë’±ÀǢ Ú˜Àô¶í ¬ı˘Ó¬ ’±¬ı˛
’¸≈‡È¬± Œ¬ıø˙ ˝√√˚˛º Œ¸˝◊√ ¸˜À˚˛˝◊√ fl¡Ô±È¬± Ê√øάˇÀ˚˛ ˚±˚˛ ˚±¬ı˛ Ê√Ú… ’±¬ı˛ õ∂±Ô«Ú± fl¡¬ı˛± ˝√√˚˛ Ú±º ¤fl¡È¬± ’æ≈√Ó¬ ’ˆ¬…±¸ øÂ√˘ Ó¬±¬ı˛ Œ˚ Œ¸ ¸˜˚˛ ÒÀ¬ı˛ ‡≈¬ı ¬ı˛n∏øȬÀÚ ‰¬˘Ó¬º Ó¬±¬ı˛ ˜±ÀÚ
’±˜±¬ı˛ ›¯∏À≈ Ò øfl¡ ˆ¬±˘ ˝√√À¬ı∑ fl¡±Î¬◊Àkø˘— ŒÚ›˚˛±¬ı˛ ˜±Úø¸fl¡ 鬘Ӭ± ¬ı± ¬ı≈øX Œfl¡±ÀڱȬ±˝◊√ ¸˜˚˛Ú≈¬ıøÓ«¬Ó¬± ‡≈¬ı ˜±ÚÓ¬º ¤fl¡˝◊√ ¸˜À˚˛ ‡±À¬ı, ¤fl¡˝◊√ ¸˜À˚˛ Œ˙±À¬ı ˝◊√Ó¬…±ø√º ’±˜±¬ı˛
ŒÚ˝◊√ ˆ¬^˜ø˝√√˘±¬ı˛ ¸≈Ó¬¬ı˛±— ¤˝◊√ ’¬Û¬ı˛±ÒÀ¬ı±Ò ’±¬ı˛ ’¸≈‡ ˝√√˚˛ÀÓ¬± ¸±¬ı˛±Ê√œ¬ıÚ Ó“¬±Àfl¡ ¬ıÀ˚˛ Œ‰¬•§±À¬ı˛ ˚‡Ú ’±¸Ó¬ Ó¬‡Ú ø¬ıÀfl¡˘ ‰¬±¬ı˛ÀȬº Œ¸˝◊√ ¸˜˚˛ Ó¬±¬ı˛ ‰¬± ‡±›˚˛±¬ı˛ ¸˜˚˛ ˚±¬ı˛ Ê√Ú…
Œ¬ıάˇ±ÀÓ¬ ˝√√À¬ıº Œ¸ Â√Ȭ٬Ȭ fl¡¬ı˛Ó¬º ¤˝◊√ ¬ı˛fl¡˜ ¬ı˛n∏øȬÀÚ ‰¬˘± ˜±Ú≈¯∏À√¬ı˛ ’±˜¬ı˛± Anankastic ‰¬ø¬ı˛S ¬ıø˘º
¤‡±ÀÚ Œfl¡ Œ√±¯∏œ∑ Ò˜« ˜±Ú≈¯∏Àfl¡ fl¡±ÀÂ√ ’±ÀÚ, ˙±øôL Œ√˚˛, øfl¡c øfl¡Â≈√ ¶§±Ô«Ài§¯∏œ ’±ø˜ ’¬ı±fl¡ ˝√√À˚˛ ˆ¬±¬ıÓ¬±˜, ¤fl¡Ê√Ú ˙±¬ı˛œø¬ı˛fl¡ ˜±Úø¸fl¡ õ∂øÓ¬¬ıgœ õ∂±5¬ı˚˛¶® Œ˜À˚˛¬ı˛
Ò˜«&¬ı˛n∏ ά◊˘ÀȬ±È¬±› fl¡À¬ı˛Úº ¤fl¡˝◊√¸Àe ëŒÙ¬±ø¬ı˚˛±í› ’±ÀÂ√ ’±¬ı±¬ı˛ ’±ÀÂ√ Anankastic ‰¬ø¬ı˛Sº
Œ˜±È¬±˜≈øȬ ›¯∏≈Ò Œ‡À˚˛ ˆ¬±˘ˆ¬±À¬ı˝◊√ ‰¬À˘ ˚±ø26√˘º ¤fl¡ø√Ú ø¬ı˛øÇÀfl¡ Ú± ¤ÀÚ ›¬ı˛
15 ¬ı±¬ı±Àfl¡ Œ√‡±ÀÓ¬ ¤˘ Ó¬±¬ı˛ ˜±º Ó¬±¬ı˛ ¬ı±¬ı±¬ı˛ ¬ı˚˛¸ ’±È¬±iß ˝√√À¬ıº øÓ¬øÚ ¸Àg¬ı˛ ¬Û¬ı˛ Œ¬ı˛±Ê√
ø¬ı˛øÇ ¬ı˚˛À¸ ¬Û“ø‰¬˙ Â√±øάˇÀ˚˛ Œ·ÀÂ√ øfl¡c ˙±¬ı˛œø¬ı˛fl¡ › ˜±Úø¸fl¡ õ∂øÓ¬¬ıgœº Œ√‡ÀÓ¬ ø˜ø©Ü, ˜√ Œ‡ÀÓ¬Ú Œ¸È¬± Â√±Î¬ˇ±ÀÓ¬ ¤ÀÚøÂ√˘º fl¡Ô± ¬ıÀ˘øÂ√˘±˜, ›¯∏≈Ò ø√À˚˛øÂ√˘±˜º ›¬ı˛± ‰¬À˘
‰≈¬¬Û‰¬±¬Û ¤fl¡ Ê√±˚˛·±˚˛ ¬ıÀ¸ Ô±fl¡À˘ Œ¬ı±Á¡± ˚±À¬ı Ú± Œ˚ Œ˜À˚˛È¬±¬ı˛ Œfl¡±Ú ·GÀ·±˘ ’±ÀÂ√º ø·À˚˛øÂ√˘º Ó¬±¬ı˛¬Û¬ı˛ ’ÀÚfl¡ ø√Ú ’±¬ı˛ Œfl¡±Ú Œ˚±·±À˚±· øÂ√˘ Ú±º ˝√√ͬ±» Œ¸ø√Ú ø¬ı˛øǬı˛
Œ˚ Œfl¡±Ú ¸±Ò±¬ı˛Ì Œ˜À˚˛¬ı˛ ˜ÀÓ¬±º øfl¡c Œ¸ Ê√ij ŒÔÀfl¡ Œ¸ø¬ı˛¬ı˱˘ ¬Û±˘ø¸ÀÓ¬ ’±Sê±ôL Ê√…±Í¬Ó≈¬ÀÓ¬± ø√ø√ ’±˜±Àfl¡ ŒÙ¬±Ú fl¡À¬ı˛ Œ√‡± fl¡¬ı˛˘º ¬ı˘˘, ø¬ı˛øǬı˛ ¬ı±¬ı± ≈√˜±¸ ’±À· ˜±¬ı˛±
¤¬ı— ¬ı≈øX˙øMê√Ȭ±› ’Ú…À√¬ı˛ ŒÔÀfl¡ fl¡˜º Œ˜À˚˛øȬ ¤fl¡ ˜±À¬ı˛±˚˛±øάˇ ¬Ûø¬ı˛¬ı±À¬ı˛¬ı˛ ¤fl¡˜±S Œ·ÀÂ√º fl¡˘fl¡±Ó¬±˚˛ ø‰¬øfl¡»¸± fl¡¬ı˛±ÀÓ¬ øÚÀ˚˛ ˚±›˚˛± ˝√√À˚˛øÂ√˘º ›‡±ÀÚ ˜±¬ı˛± ˚±˚˛ ’±¬ı˛
¸ôL±Úº ˚Ô±¬ı˛œøÓ¬ ÒÚœº Œ˜À˚˛È¬± fl¡Ô± ¬ıÀ˘ ¸±Ò±¬ı˛Ì ˜±Ú≈À¯∏¬ı˛ ˜ÀÓ¬± øfl¡c ŒÈ¬ÀÚ ŒÈ¬ÀÚ ›‡±ÀÚ˝◊√ ¸»fl¡±¬ı˛ fl¡¬ı˛± ˝√√˚˛º Ó¬‡Ú ø¬ı˛øÇ Œ¸‡±ÀÚ øÂ√˘ Ú± ¤¬ı— Œ¸ Œ˙¯∏ ’¬ıøÒ Ó¬±¬ı˛
¬ı±2‰¬±À√¬ı˛ ˜ÀÓ¬±º ¬ı±¬ı±Àfl¡ Œ√À‡›øÚº ˜‘Ó≈¬…¸—¬ı±√ ’ÀÚfl¡ ¬ÛÀ¬ı˛ ¬Û±˚˛º |±X ˝√√˚˛ øÓ¬Ú¸≈øfl¡˚˛±ÀÓ¬º ŒÂ√À˘ øÂ√˘
48 ˜ÀÚ±ø¬ıÀ√¬ı˛ ˜ÀÚ¬ı˛ fl¡Ô± ˜ÀÚ±ø¬ıÀ√¬ı˛ ˜ÀÚ¬ı˛ fl¡Ô± 49
Ú± ¬ıÀ˘ ˆ¬±˝◊√À¬Û± |±XȬ± fl¡À¬ı˛º Ó¬‡Ú› ø¬ı˛øÇÀfl¡ ’±¸˘ ‚ȬڱȬ± ¬ı˘± ˝√√˚˛ Ú±º ˜±Úø¸fl¡ Œ˘˙˜±S ŒÚ˝◊√º Ó¬‡Ú ’±¸À˘ ’¬ıÀ‰¬Ó¬Ú ˜ÀÚ øÚÀÊ√¬ı˛ ’Ê√±ÀôL˝◊√ ˜‘Ó≈¬…¬ı˛ ‡¬ı¬ı˛È¬± ŒÍ¬À˘
õ∂øÓ¬¬ıgœ ¬ıÀ˘ ‚Ȭ± fl¡¬ı˛± |±ÀX¬ı˛ ’Ô«› Œ¸ Œ¬ı±ÀÁ¡øÚº øfl¡c ˚‡Ú ’±Àô¶ ’±Àô¶ Ó¬±¬ı˛ Œ√›˚˛± ˝√√˚˛ ˚±¬ı˛ Ù¬À˘ Œ‰¬Ó¬Ú [conscious] ˜ÀÚ Œfl¡±Ú Œ˙±Àfl¡¬ı˛ ø‰¬˝ê Ô±Àfl¡ Ú±º øfl¡c
’¬Ûø¬ı˛ÌÓ¬ ˜Ú ¬ı≈Á¡ÀÓ¬ ¬Û±¬ı˛˘ Ó¬‡Ú Œ¸ ’æ≈√Ó¬ ’±‰¬¬ı˛Ì fl¡¬ı˛ÀÓ¬ ’±¬ı˛y fl¡¬ı˛˘º Œ˚ Œfl¡±Ú ¤˝◊√ Œ¶ÜÊ√Ȭ± Œ¬ıø˙é¬Ì ¶ö±˚˛œ ˝√√˚˛ Ú± ¬ı±˝√√±M√√¬ı˛ ‚∞I◊±¬ı˛ ˜ÀÒ…˝◊√ ’±¬ı±¬ı˛ øͬfl¡ ˝√√À˚˛ ˚±˚˛º ’ÀÚÀfl¡¬ı˛
¬Û≈¬ı˛n∏¯∏˜±Ú≈¯∏ Œ√‡À˘ Ó¬±¬ı˛ Œfl¡±À˘ ¬ıÀ¸ ˚±˚˛ ë¬Û±¬Û±í ¬ıÀ˘º ˜±ÀÁ¡ ˜±ÀÁ¡ ¬ıÀ˘ Œfl¡Ú Ó¬±¬ı˛ ’±¬ı±¬ı˛ Ó¬±¬ı˛¬ÛÀ¬ı˛ øÚÀÊ√¬ı˛ ’±‰¬±¬ı˛ ¬ı…¬ı˝√√±À¬ı˛ ø¬ıÀ^±˝√√ õ∂fl¡±˙ fl¡À¬ı˛ Œ˚ Œfl¡Ú øõ∂˚˛Ê√ÀÚ¬ı˛ ˜‘Ó≈¬…
¬Û±¬Û±Àfl¡ ¤fl¡¬ı±¬ı˛› Œ√‡±ÀÚ± ˝√√À˘± Ú±º Ê√±Ú≈˚˛±ø¬ı˛ ˜±À¸ ¸±Ó¬ ˜±¸ ˝√√À˘± øfl¡c ¤‡Ú› ˝√√À˘±º Ó¬±¬ı˛ ¬ÛÀ¬ı˛¬ı˛ ¬Û˚«±À˚˛ ’ÀÚÀfl¡ Œ¸˝◊√ ˜‘Ó¬ ¬ı…øMê√Àfl¡ ‡≈“Ê√ÀÓ¬ Ô±Àfl¡º øõ∂˚˛Ê√ÀÚ¬ı˛ ˜‘Ó≈¬…Àfl¡
’¬ıøÒ Œ¬ı˛±Ê√ ‡±¬ı±¬ı˛ ŒÈ¬ø¬ıÀ˘ øÓ¬ÚÀȬ Œõ≠Ȭ ¬ı˛±‡ÀÓ¬ ˝√√˚˛º ¬ı±¬ı±-˜± › ø¬ı˛øǬı˛º ¤˜Úøfl¡ Œ˜ÀÚ øÚÀÓ¬, Œ˙±fl¡ ·±-¸›˚˛± ˝√√ÀÓ¬ ’ÀÚfl¡ ¸˜˚˛ ˘±À·º Œ¬ıø˙¬ı˛ˆ¬±· Œé¬ÀS Â√˜±¸
¬ı±¬ı±¬ı˛ Œõ≠ÀȬ ‡±¬ı±¬ı˛› ø√ÀÓ¬ ˝√√˚˛ ’ä ¬Ûø¬ı˛˜±À̺ ŒÔÀfl¡ ¤fl¡¬ıÂ√¬ı˛º ø¬ıÀ˙¯∏ Œé¬ÀS Œ¸È¬± fl¡À˚˛fl¡ ¬ıÂ√À¬ı˛› √“±øάˇÀ˚˛ ˚±˚˛º
¤‡Ú Ó¬±¬ı˛ ˜± Œ√±fl¡±Ú ‰¬±˘±˚˛º Œ√±fl¡±ÚȬ± ¬ı±øάˇ¬ı˛ ¸—˘¢üº ø¬ı˛øÇÀfl¡ ¬ı±øάˇ¬ı˛ øˆ¬Ó¬À¬ı˛ Œ˙±Àfl¡¬ı˛ ø¬ıøˆ¬iß ô¶¬ı˛ ’Ú≈˚±˚˛œ ’±ø˜ ’ÀÚfl¡ Œ¬ı˛±·œ Œ¬ÛÀ˚˛øÂ√º Ó¬±¬ı˛ ˜ÀÒ… Œ¬ı˙
ø√ÀÚ¬ı˛ Œ¬ı˘±˚˛ ‡≈¬ı fl¡À©Ü ’±È¬Àfl¡ ¬ı˛±‡± ˝√√˚˛º ˚±ÀÓ¬ Œ¸ ¬ı±˝◊√À¬ı˛ Œ√±fl¡±ÀÚ Œ¬ıø¬ı˛À˚˛ ¤À˘ fl¡À˚˛fl¡øȬ ‚Ȭڱ ¤‡Ú› ¶Û©Ü ˜ÀÚ ’±ÀÂ√º
Œfl¡±Ú ¬Û≈¬ı˛n∏¯∏˜±Ú≈¯∏Àfl¡ Œ√À‡ ¬ı±¬ı± ¬ıÀ˘ Œfl¡±À˘ Ú± ά◊Àͬ ¬ÛÀάˇº ¬Û≈¬ı˛n∏¯∏¬ı˛± ˚±ÀÓ¬ Œ√±fl¡±ÀÚ¬ı˛ ’±Ê√ ŒÔÀfl¡ √˙ ¬ıÂ√¬ı˛ ’±À· ˝√√ͬ±» ¤fl¡Ê√Ú ø¬ıø˙©Ü ¬ı…øMê√¬ı˛ ’Ú≈À¬ı˛±ÀÒ Œ¬ı˛±·œ Œ√‡ÀÓ¬
ø¬ÛÂ√ÀÚ ¬ı±øάˇÀÓ¬ Ï≈¡Àfl¡ ¸≈À˚±À·¬ı˛ ¸ƒ√¬ı…¬ı˝√√±¬ı˛ Ú± fl¡¬ı˛ÀÓ¬ ¬Û±À¬ı˛ Œ¸ø√Àfl¡› ÚÊ√¬ı˛ ¬ı˛±‡ÀÓ¬ ø˙¬ı¸±·¬ı˛ Œ˚ÀÓ¬ ˝√√À˚˛øÂ√˘º ¸±Ò±¬ı˛ÌÓ¬ ’±ø˜ øά¬ıËn∏·Àάˇ¬ı˛ ¬ı±˝◊√À¬ı˛ Œ¬ı˛±·œ Œ√‡ÀÓ¬ ˚±˝◊√ √Ú±º
˝√√˚˛º ø¬ı˛øǬı˛ ˜± Ó¬±Àfl¡ ¬ı≈øÁ¡À˚˛ÀÂ√ Œ˚ ø√ÀÚ¬ı˛ Œ¬ı˘±˚˛ Œ¸ Ó¬±¬ı˛ ˜± ’±¬ı˛ Œ√±fl¡±Ú ¬ıg ˝√√À˘ ˚±›˚˛± ¸y¬ı¬Û¬ı˛› Ú˚˛ Œ˜øάfl¡…±À˘ ‰¬±fl¡ø¬ı˛ fl¡À¬ı˛º øfl¡c ’Ú≈À¬ı˛±Ò ¬ı˛±‡ÀÓ¬ ’±˜±Àfl¡ ŒÏ“¬øfl¡
Œ¸˝◊√ Ó¬±¬ı˛ ë¬Û±¬Û±íº Ó¬±¬ı˛ ë¬Û±¬Û±í Œ˚À˝√√Ó≈¬ Œ√±fl¡±Ú ¬ıg ˝√√¬ı±¬ı˛ ¬Û¬ı˛ ¬ı±øάˇÀÓ¬ øÙ¬¬ı˛Ó¬º ¤‡Ú ø·˘ÀÓ¬ ˝√√À˘±º fl¡œ Œ¬ı˛±·œ, Œfl¡˜Ú Œ¬ı˛±·œ øfl¡Â≈√˝◊√ Ê√±ÚÓ¬±˜ Ú±º ø·À˚˛ Œ¬Û“ÃÂ√˘±˜ ¸Àg
Œ¸˝◊√ ’Ú≈˚±˚˛œ ˜±Àfl¡˝◊√ Œ¸ ë¬Û±¬Û±í ά±Àfl¡ ø¬ıÀfl¡À˘¬ı˛ ¬Û¬ı˛º øfl¡c fl¡Ó¬ø√Ú ‰¬˘À¬ı ¤˝◊√ ڱȬfl¡∑ Ú±·±º ¤fl¡ fl¡À˘±øÚ¬ı˛ Œfl¡±˚˛±È«¬±À¬ı˛ Œ·˘±˜º ˜Ò…¬ı˚˛ø¸ ˆ¬^À˘±fl¡ › ˆ¬^˜ø˝√√˘±¬ı˛ ¤fl¡˜±S
¸ôL±Ú 12 ¬ıÂ√À¬ı˛¬ı˛ ŒÂ√À˘º Œ¸ flv¡±¸ Œ¸Àˆ¬ÀÚ ¬ÛάˇÓ¬º ˝√√ͬ±» ≈√ø√ÀÚ¬ı˛ ;À¬ı˛ ˜±¬ı˛± ˚±˚˛º
16 ;¬ı˛ ¤Ó¬˝◊√ ¸±˜±Ú… øÂ√˘ Œ˚ ˝√√±¸¬Û±Ó¬±À˘ ˆ¬øÓ«¬ fl¡¬ı˛±ÀÚ±¬ı˛ √¬ı˛fl¡±¬ı˛ ˝√√˚˛øÚº øfl¡c ˚‡Ú
ά±Mê√±¬ı˛À√¬ı˛ ¸¬ı¸˜˚˛ ˜‘Ó≈¬…¬ı˛ ¸Àe ¬Û±?± ˘Î¬ˇÀÓ¬ ˝√√˚˛º Ó¬“±À√¬ı˛ ¤˝◊√ ˘Î¬ˇ±À˚˛¬ı˛ Ê√Ú… ’ÀÚfl¡ ˝√√±¸¬Û±Ó¬±À˘ øÚÀ˚˛ ˚±›˚˛± ˝√√À˘± Ó¬‡Ú Ó¬±Àfl¡ ˜‘Ó¬ ¬ıÀ˘ Œ‚±¯∏̱ fl¡¬ı˛± ˝√√À˘±º Œ¸ ¤fl¡
fl¡¸¬ı˛Ó¬ Œ˙‡±ÀÚ± ˝√√˚˛ ˚±ÀÓ¬ ˜±Ú≈¯∏ øÚÀ¬ı˛±· ˝√√À˚˛ Ê√œø¬ıÓ¬ Ô±Àfl¡º ˜‘Ó≈¬…˜≈‡œ Œ¬ı˛±·œÀfl¡ ˜˜«±øôLfl¡ ‘√˙…º ˜±-¬ı±¬ı±¬ı˛ ¤fl¡˝◊√ ¸ôL±Úº Ó¬±Àfl¡ ¸»fl¡±¬ı˛ fl¡¬ı˛± ˝√√À˘±º øfl¡c ¸»fl¡±¬ı˛ fl¡À¬ı˛
’±˙±¬ı˛ ¬ı±Ìœ Œ˙±Ú±ÀÚ±, ˝√√±ø¸˜≈À‡ ø˜ÀÔ… ¬ıÀ˘ ’øˆ¬Ú˚˛ fl¡¬ı˛± ¶§Ó¬–¶£¬”Ó«¬ˆ¬±À¬ı ¤À¸ ˚±˚˛ ¤À¸˝◊√ ˆ¬^À˘±fl¡ Œ√À‡Ú Ó“¬±¬ı˛ ¶aœ ‡≈¬ı ¶§±ˆ¬±ø¬ıfl¡ ¬ı…¬ı˝√√±¬ı˛ fl¡¬ı˛ÀÂ√Úº ›“¬ı˛ ˜ÀÒ… Œfl¡±Ú
ά±Mê√±¬ı˛ ˝√√À˘º øfl¡c ˜‘Ó≈¬…¬ı˛ ¬Û¬ı˛ Œ˚ Œ˙±fl¡±fl≈¡˘ ¬Ûø¬ı˛À¬ı˙ øfl¡—¬ı± ’øÓ¬ Œ˙±Àfl¡ fl¡±Ó¬¬ı˛ ˝√√›˚˛± Œ˙±Àfl¡¬ı˛ ø‰¬˝ê ŒÚ˝◊√º øÓ¬øÚ ¸—¸±À¬ı˛¬ı˛ ¬ı˛nø∏ È¬Ú fl¡±ÀÊ√ ¬ı…ô¶º ŒÂ√À˘¬ı˛ Ê√Ú… ‡±¬ı±¬ı˛√±¬ı±¬ı˛ ¬ı±Ú±À26√Úº
¬Ûø¬ı˛Ê√ÚÀ√¬ı˛ fl¡œˆ¬±À¬ı ¸•ú≈‡œÚ ˝√√ÀÓ¬ ˝√√À¬ı Œ¸È¬± øfl¡c ά±Mê√±ø¬ı˛ ¬Û±Í¬SêÀ˜ Œ˙‡±ÀÚ± ˝√√˚˛ ¬ı˛±ÀS ¶§ˆ¬±¬ı˜ÀÓ¬± qÀ˚˛ ¬ÛάˇÀ˘Úº ˆ¬^À˘±fl¡ ¤˝◊√ ’¶§±ˆ¬±ø¬ıfl¡ ¬ı…¬ı˝√√±¬ı˛ Œ√À‡ ’±(˚« ˝√√À˚˛
Ú±º Œ·À˘Úº ¬Û±Î¬ˇ± õ∂øÓ¬À¬ı˙œ¬ı˛± ’±¸ÀÂ√ ¸˝√√±Ú≈ˆ¬”øÓ¬ Ê√±Ú±ÀÓ¬, Œ˙±Àfl¡ ¸e ø√ÀÓ¬º øfl¡c ˆ¬^˜ø˝√√˘±
¸±Ò±¬ı˛ÌÓ¬ Œ˚ Œfl¡±Ú ˜‘Ó≈¬…¬ı˛ ¬ÛÀ¬ı˛ fl¡±ÀÂ√¬ı˛ ˜±Ú≈À¯∏¬ı˛ ›¬Û¬ı˛ Œ˚ õ∂ˆ¬±¬ı ¬ÛÀάˇ Œ¸˝◊√ ¤Àfl¡¬ı±À¬ı˛˝◊√ Ú˜«±˘º ŒÂ√À˘ Œ˚ ˜±¬ı˛± Œ·ÀÂ√ Œ¸È¬± ˜±ÚÀÓ¬ Ú±¬ı˛±Ê√º øÓ¬Úø√Ú Œ¸˝◊√¬ı˛fl¡˜ˆ¬±À¬ı
Œ˙±Àfl¡¬ı˛ õ∂fl¡±˙ ’ÀÚfl¡¬ı˛fl¡˜ˆ¬±À¬ı ˝√√ÀÓ¬ ¬Û±À¬ı˛º ˜‘Ó≈¬… ˚ø√ ’¶§±ˆ¬±ø¬ıfl¡ øfl¡—¬ı± ’õ∂Ó¬…±ø˙Ó¬, ¬Û±¬ı˛ ˝√√À˘±, ¸¬ı±˝◊√ ˆ¬±¬ı˘ øÚ(˚˛ øÓ¬øÚ ¬Û±·˘ ˝√√À˚˛ Œ·ÀÂ√Ú øfl¡—¬ı± ˝√√À˚˛ ˚±À¬ıÚº
’±fl¡ø¶úfl¡ ˝√√˚˛ Ó¬‡Ú ’ÀÚÀfl¡ Œ¸È¬± Œ˜ÀÚ øÚÀÓ¬ ¬Û±À¬ı˛ Ú±º øõ∂˚˛ Œfl¡±Ú fl¡±ÀÂ√¬ı˛ ˜±Ú≈À¯∏¬ı˛ ’±ø˜ ø·À˚˛ ›˝◊√ ˜ø˝√√˘±¬ı˛ ¸Àe fl¡Ô± ¬ı˘˘±˜, øÓ¬øÚ ¬ı˘À˘Ú, ë¬ı¸≈Ú ‰¬± øÚÀ˚˛ ’±¸øÂ√íº
˜‘Ó≈¬…Àfl¡ ’ÀÚÀfl¡ Œ˜ÀÚ øÚÀÓ¬ ¬Û±À¬ı˛ Ú±º Ó¬‡Ú Œ¸˝◊√ øfl¡Â≈√ ¸—‡…fl¡ ˜±Ú≈À¯∏¬ı˛ Œ˙±Àfl¡¬ı˛ ŒÂ√À˘¬ı˛ fl¡Ô± øÊ√À:¸ fl¡¬ı˛˘±˜, øÓ¬øÚ ¬ı˘À˘Ú, ëÈ≈¬…˝◊√˙±Ú Œ·ÀÂ√, ’±¸À¬ıíº Œfl¡±Ú Œ˙±Àfl¡¬ı˛
¬ıø˝√√–õ∂fl¡±˙ ø¬ıøˆ¬iß ô¶¬ı˛ ¬Û±¬ı˛ ˝√√À˚˛ ø˜ø˘À˚˛ ˚±˚˛º Ó¬‡Ú Œ¸ ’Ú…À√¬ı˛ ˜ÀÓ¬± ˜‘Ó≈¬…Àfl¡ Œ˜ÀÚ Œ˘˙˜±S ŒÚ˝◊√, ¤Àfl¡¬ı±À¬ı˛ øÚø¬ı«fl¡±¬ı˛º ¬ı±øάˇÀÓ¬ ¤Ó¬ Œ˘±fl¡ Œfl¡Ú ¤À¸ÀÂ√ øÊ√À:¸ fl¡¬ı˛±ÀÓ¬
ŒÚ˚˛º øÓ¬øÚ ¬ı˘À˘Ú, Œ¬ıάˇ±ÀÓ¬º ’±ø˜ ¤fl¡‚∞I◊± ˜Ó¬Ú ŒÔÀfl¡ øÙ¬À¬ı˛ ¤À¸øÂ√˘±˜, ˝√√±˘fl¡± Œfl¡±Ú
Œ¸˝◊√ Œ˙±Àfl¡¬ı˛ ¤fl¡È¬± ô¶¬ı˛ ˝√√À˘± Denial ˜±ÀÚ Œfl¡Î¬◊ ˜±¬ı˛± ˚±›˚˛±¬ı˛ ¬Û¬ı˛ Œ¸È¬± Œ˜ÀÚ ›¯∏≈Ò ø√À˚˛º ¬ıÀ˘ ¤À¸øÂ√˘±˜ ≈√ø√Ú ¬ÛÀ¬ı˛ øͬfl¡ Œ˙±Àfl¡¬ı˛ õ∂fl¡±˙ ¬Û±À¬ıº ’±˜±¬ı˛ fl¡Ô±˜ÀÓ¬±
Ú± ŒÚ›˚˛±º Œ˚˜Ú øõ∂˚˛Ê√ÀÚ¬ı˛ ˜‘Ó≈¬…¸—¬ı±√ ¬Û±›˚˛±¬ı˛ ¬Û¬ı˛ øfl¡Â≈√é¬Ì ø¬ı˝3√˘ ˝√√À˚˛ Ô±fl¡˘ øÓ¬øÚ ¶§±ˆ¬±ø¬ıfl¡ ˝√√À˚˛ ά◊ÀͬøÂ√À˘Úº Œ˙±fl¡ õ∂fl¡±˙ fl¡À¬ı˛øÂ√À˘Úº øÓ¬øÚ ¬Û±·˘ ˝√√À˚˛ ˚±˚˛øÚ ˚±
Ó¬±¬ı˛¬Û¬ı˛ ’±¬ı±¬ı˛ Ú˜«±˘ ¬ı…¬ı˝√√±¬ı˛ fl¡¬ı˛ÀÓ¬ ˘±·˘ Œ˚Ú Œfl¡±Ú Œ˙±fl¡ ŒÚ˝◊√ ¬ı± Œ˙±Àfl¡¬ı˛ Œfl¡±Ú ¬ı±øάˇ¬ı˛ Œ˘±Àfl¡¬ı˛± ’±˙DZ fl¡À¬ı˛øÂ√˘º
50 ˜ÀÚ±ø¬ıÀ√¬ı˛ ˜ÀÚ¬ı˛ fl¡Ô±
ø¡ZÓ¬œ˚˛ ‚ȬڱȬ± ‚ÀȬøÂ√˘ ¤fl¡ fl¡˜¬ı˚˛ø¸ ¬ıά◊À˚˛¬ı˛ ¸Àeº ¤fl¡ ¬ı±˝◊√˙ ¬ıÂ√À¬ı˛¬ı˛ ¬ıά◊ ˆ¬øÓ«¬
˝√√À˚˛øÂ√˘ ¤‡±Úfl¡±¬ı˛ ¤fl¡ Ú±ø¸«—À˝√√±À˜º ø¬ıÀ˚˛¬ı˛ ¤fl¡ ¬ıÂ√À¬ı˛¬ı˛ ˜ÀÒ… Ó¬±¬ı˛ ¶§±˜œ ˝√√ͬ±» fl¡À¬ı˛
·±øάˇ ≈√‚«È¬Ú±˚˛ ˜±¬ı˛± ˚±˚˛º ¶aœ Œ¸˝◊√ ‡¬ı¬ı˛ Œ¬ÛÀ˚˛ ˜”«√± ˚±˚˛º øfl¡c :±Ú øÙ¬À¬ı˛ ’±¸±¬ı˛ ¬Û¬ı˛
ŒÔÀfl¡ Ó¬±¬ı˛ ¶§±˜œ ≈√‚«È¬Ú±˚˛ ˜±¬ı˛± ˚±¬ı±¬ı˛ ‡¬ı¬ı˛È¬± ¸•Û”Ì«¬ı˛+À¬Û ˆ¬≈À˘ ˚±˚˛º Œ¸ ¸¬ı±¬ı˛ ¸Àe
‡≈¬ı ¶§±ˆ¬±ø¬ıfl¡ ¬ı…¬ı˝√√±¬ı˛ fl¡¬ı˛ÀÓ¬ Ô±Àfl¡, Œfl¡±Ú Œ˙±Àfl¡¬ı˛ ø‰¬˝ê Ó¬±¬ı˛ ˜ÀÒ… øÂ√˘ Ú±º ¬ı±øάˇ¬ı˛
Œ˘±Àfl¡¬ı˛± ά◊¬Û±˚˛˝√œÚ ˝√√À˚˛ Ó¬±Àfl¡ ˝√√±¸¬Û±Ó¬±À˘ ˆ¬øÓ«¬ fl¡À¬ı˛øÂ√˘º Œ¸ fl¡Ô± fl¡˜ ¬ı˘Ó¬, ’±¬ı˛
‡±›˚˛±-√±›˚˛± fl¡¬ı˛ÀÓ¬ ‰¬±˝◊√Ó¬ Ú±º Ó¬± Â√±Î¬ˇ± ¸¬ı ¬ı…¬ı˝√√±¬ı˛˝◊√ ¶§±ˆ¬±ø¬ıfl¡ øÂ√˘º ’±ø˜ ø√Ú
øÓ¬ÀÚfl¡ Œ√‡˘±˜º fl¡Ô± ¬ı˘À˘ ·±-Â√±Î¬ˇ± ά◊M√¬ı˛ Œ√˚˛, Œ¬ıø˙ øfl¡Â≈√ ¬ı˘ÀÓ¬ ‰¬±˚˛ Ú±º Ó¬±Àfl¡
Œ¬ı±Ú, ˜± ’±¬ı˛ ¬ı±g¬ıœ ¸e ø√Ó¬ ˝√√±¸¬Û±Ó¬±À˘ Ô±fl¡±fl¡±˘œÚº ‰¬±¬ı˛ø√ÀÚ¬ı˛ ø√Ú ’±ø˜ ¸±˝√√¸
fl¡À¬ı˛ ¸¬ı±˝◊√Àfl¡ ‚¬ı˛ ŒÔÀfl¡ ¬ı±¬ı˛ fl¡À¬ı˛ ø√À˚˛ ¤fl¡± ›¬ı˛ ¸Àe fl¡Ô± ¬ı˘˘±˜º ¤¬ı±¬ı˛ ‚ȬڱȬ±
Œ¸±Ê√±¸≈øÊ√ øÊ√À:¸ fl¡¬ı˛˘±˜º ’ÀÚfl¡é¬Ì ά◊˘ÀȬ±-¬Û±˘È¬± ¬ı˘±¬ı˛ ¬Û¬ı˛ Ó¬±¬ı˛ ’±À¬ıÀ·
Ù¬±È¬˘ Ò¬ı˛˘º Œ‰¬±‡ ø√À˚˛ Ȭ¬ÛȬ¬Û fl¡À¬ı˛ Ê√˘ ¬Ûάˇ˘º Œ¸ ¬ı˘ÀÓ¬ q¬ı˛n∏ fl¡¬ı˛˘, 뤇ÚÀÓ¬±
’±ø˜ ¤fl¡± ... ¸•Û”Ì« ¤fl¡±º Œ¸ ŒÓ¬± ’±¬ı˛ ‚≈À¬ı˛ ’±¸À¬ı Ú±...íº Œ˙±Àfl¡¬ı˛ ŒÊ√±˚˛±¬ı˛ ˆ¬±„√√˘
’±¬ı˛ Ó¬±¬ı˛ ¬ÛÀ¬ı˛¬ı˛ ø√Ú Œ¸ Â≈√øȬ øÚÀ˚˛ øÚ˘ ˝√√±¸¬Û±Ó¬±˘ ŒÔÀfl¡º |±ÀX¬ı˛ ø√Ú ¤ø·À˚˛ ¤À¸øÂ√˘
ŒÓ¬±º |±ÀX¬ı˛ ’±¬ı˛ Œ¬ıø˙ ø√Ú ¬ı±øfl¡ øÂ√˘ Ú±º
Œ˘±ˆ¬-õ∂À˘±ˆ¬Ú
Ó‘¬Ó¬œ˚˛ ‚ȬڱȬ±˚˛ ˆ¬^À˘±Àfl¡¬ı˛ ¬ı˚˛¸ ¬Û“‰¬±ø˙ ¬ıÂ√¬ı˛º ‡≈¬ı ø˙øé¬Ó¬ ˝◊√¸˘±˜ Ò˜«±˘•§œ
˜±Ú≈¯∏º ¸±˜±øÊ√fl¡ˆ¬±À¬ı ‡≈¬ı õ∂øÓ¬øá¬Ó¬ øÂ√À˘Ú ¤¬ı— ’ÀÚfl¡ ¸±˜±øÊ√fl¡ fl¡±ÀÊ√¬ı˛ ¸Àe ˚≈Mê√ 1
øÂ√À˘Úº ¶§±˜œ-¶aœ ¬ı‘X ¬ı˚˛À¸ ¤fl¡˘±˝◊√ Ô±fl¡ÀÓ¬Úº ŒÂ√À˘ Œ˜À˚˛¬ı˛± ø¬ıÀ√À˙ › Œ√À˙¬ı˛ ά±Mê√±ø¬ı˛ fl¡¬ı˛À˘ ά±Mê√±¬ı˛À√¬ı˛ ’ÀÚfl¡ ¸˜˚˛ Œ¬ı˛±·œÀ√¬ı˛ ¸±øÈ«¬øÙ¬Àfl¡È¬ ø√ÀÓ¬ ˝√√˚˛ Œ˚˜Ú Â≈√øȬ
ø¬ıøˆ¬iß Ê√±˚˛·±˚˛ õ∂øÓ¬øá¬Ó¬ ˝√√À˚˛ÀÂ√º Œ¸˝◊√ ˆ¬^À˘±Àfl¡¬ı˛ ’±Àô¶ ’±Àô¶ ¶ú‘øÓ¬˙øMê√ •°±Ú ˝√√À˚˛ øÚÀ˘ ‰¬±fl¡ø¬ı˛ÀÓ¬ Ê√À˚˛Ú fl¡¬ı˛±¬ı˛ ¸˜˚˛ ˙±¬ı˛œø¬ı˛fl¡ ¬ı± ˜±Úø¸fl¡ˆ¬±À¬ı ø٬Ȭ ˝√√À˚˛ÀÂ√ øfl¡ Ú±º
’±¸øÂ√˘ ˝√√˚À˛ Ó¬±-¬ı± øάÀ˜Úø¸˚˛± ¢∂±¸ fl¡¬ı˛øÂ√˘º øfl¡c |¬ıÌ é¬˜Ó¬± ¤fl¡√˜ fl¡À˜ ø·À˚˛øÂ√˘º ë’±ÚøÙ¬È¬í ˝√√À˘ ë’±Úø٬Ȭí ø√ÀÓ¬ ˝√√˚˛º Ó¬À¬ı ˚ø√ ¬Û≈ø˘˙ ¬ı± ø˜ø˘È¬±ø¬ı˛, ø¸’±¬ı˛ø¬Û-¬ı˛ ‰¬±fl≈¡À¬ı˛
˝√√ͬ±» fl¡À¬ı˛ ¶aœ ˜±¬ı˛± Œ·À˘Ú ¤¬ı— ˚Ô±¬ı˛œøÓ¬ fl¡¬ı¬ı˛ Œ√›˚˛± ˝√√À˘±º ¶aœ ˜±¬ı˛± ˚±›˚˛±¬ı˛ ¬Û¬ı˛ ˝√√˚˛ Ó¬±˝√√À˘ ¬ı˛±˝◊√ÀÙ¬˘ øÚÀ˚˛ øάά◊øȬ fl¡¬ı˛±¬ı˛ ¬ÛÀé¬ Î¬◊¬Û˚≈Mê√ ˝√√À˚˛ÀÂ√ øfl¡ Ú±º øfl¡c ¤¸À¬ı¬ı˛
ŒÔÀfl¡ øÓ¬øÚ ’æ≈√Ó¬ Ò¬ı˛ÀÚ¬ı˛ ’±‰¬¬ı˛Ì fl¡¬ı˛ÀÓ¬ ˘±·À˘Úº Ó“¬±¬ı˛ ø¬ıù´±¸ ˝√√ø26√˘ Ú± Œ˚ ¶aœ ¬ı±˝◊√À¬ı˛› ¸±˝◊√øfl¡˚˛±ø¬∏C¶ÜÀ√¬ı˛ ’Ú… øfl¡Â≈√ fl¡±¬ı˛ÀÌ› ¸±øÈ«¬øÙ¬Àfl¡È¬ ø√ÀÓ¬ ˝√√˚˛ Œ˚Ȭ± ’±˝◊√ÀÚ¬ı˛
¸øÓ¬…˝◊√ ˜‘Ó¬º øÓ¬øÚ ¬ı±À¬ı˛ ¬ı±À¬ı˛ ¬ı˘ÀÓ¬Ú fl¡¬ı¬ı˛È¬± ‡“≈Àάˇ ¤fl¡¬ı±¬ı˛ Œ√‡ÀÓ¬ Œ˚ ¸øÓ¬…˝◊√ Œ¸ Œ‰¬±À‡ ¸±˝◊√øfl¡˚˛±ø¬∏C¶Ü Â√±Î¬ˇ± ’Ú… Œfl¡±Ú ά±Mê√±¬ı˛ ø√À˘ ‰¬˘À¬ı Ú±º Œ˚˜Ú Œfl¡Î¬◊ øÚÀÊ√¬ı˛
˜±¬ı˛± Œ·ÀÂ√ øfl¡ Ú±º Œfl¡±Ú ˜≈¸ø˘˜ ά±Mê√±¬ı˛Àfl¡ ¤ÀÚ ¶aœ¬ı˛ fl¡¬ıÀ¬ı˛¬ı˛ øˆ¬Ó¬¬ı˛ ŒÔÀfl¡ Ú±øάˇÈ¬± ¸•ÛøM√√¬ı˛ ά◊˝◊√˘ fl¡¬ı˛À˘ øÓ¬øÚ ˜±Úø¸fl¡ˆ¬±À¬ı ¸≈¶ö øÂ√À˘Ú øfl¡ Ú± Œ¸˝◊√ ˜≈˝√”ÀÓ«¬º fl¡±¬ı˛Ì
Œ√‡ÀÓ¬ Œ˚ ¸øÓ¬…˝◊√ ˜±¬ı˛± Œ·ÀÂ√ øfl¡ Ú±º Sê˜˙ Ó“¬±¬ı˛ ¬ı˛±·, ø¬ı¬ı˛øMê√ ¬ı±Î¬ˇÀÓ¬ ˘±·˘º ˝√√ͬ±» ¬Û¬ı˛¬ıÓ¬«œfl¡±À˘ ά◊˝◊√˘Àfl¡ Œfl¡Î¬◊ ‰¬…±À˘? fl¡¬ı˛À˘ Œ¸˝◊√ ˜±Úø¸fl¡ ¸≈¶öÓ¬±¬ı˛ ¸±øÈ«¬øÙ¬Àfl¡È¬ ‡≈¬ı
fl¡À¬ı˛ ‚À¬ı˛¬ı˛ ŒÔÀfl¡ Œ¬ıø¬ı˛À˚˛ Œ˚ÀÓ¬Úº Œfl¡±Ô±˚˛ Œ˚ÀÓ¬Ú Œfl¡Î¬◊ Ê√±ÚÀÓ¬ ¬Û±¬ı˛Ó¬ Ú±º øÓ¬øÚ fl¡±ÀÊ√ ˘±À·º ‰¬±fl¡ø¬ı˛ÀÓ¬ ’ÀÚfl¡ ˘•§± Â≈√øȬ¬ı˛ √¬ı˛fl¡±¬ı˛ ˝√√À˘ Œfl¡±Ú ˜±Úø¸fl¡ Œ¬ı˛±· ˝√√À˘˝◊√
fl¡¬ı¬ı˛¶ö±ÀÚ ø·À˚˛ ¬ıÀ¸ Ô±fl¡ÀÓ¬Ú fl¡‡ÀÚ±º ’ÀÚfl¡ øfl¡Â≈√˝◊√ ˜ÀÚ Ô±fl¡ÀÓ¬± Ú±º ’±˜±¬ı˛ fl¡±ÀÂ√ ¬Û±›˚˛± ˚±˚˛º ˚±¬ı˛ Ê√Ú… ’ÀÚfl¡ Œ˘±Àfl¡ Œ¸˝◊√ ¸≈ø¬ıÒ± øÚÀÓ¬ ¸±˝◊√øfl¡˚˛±ø¬∏CÀ¶Ü¬ı˛ ¡Z±¬ı˛¶ö ˝√√˚˛º
˚‡Ú Ó“¬±Àfl¡ ¬ı±øάˇ¬ı˛ Œ˘±Àfl¡¬ı˛± øÚÀ˚˛ ¤˘ ¤˝◊√ ’¶§±ˆ¬±ø¬ıfl¡ ’±‰¬¬ı˛À̬ı˛ Ê√Ú… Ó¬‡Ú Ó“¬±¬ı˛ ¶aœ Œ˚˜Ú ¤fl¡ø√Ú ¤fl¡ ¬Ûø¬ı˛ø‰¬Ó¬ ¬ı…øMê√ ¤fl¡ ˆ¬^À˘±fl¡Àfl¡ øÚÀ˚˛ ’±˜±¬ı˛ fl¡±ÀÂ√ ˝√√±øÊ√¬ı˛
˜±¬ı˛± ˚±›˚˛±¬ı˛ ≈√˜±¸ ¬Û±¬ı˛ ˝√√À˚˛ Œ·ÀÂ√º ˝√√À˚˛øÂ√À˘Ú ¤fl¡È¬± ˜±Úø¸fl¡ Œ¬ı˛±À·¬ı˛ ¸±øÈ«¬øÙ¬Àfl¡È¬ Œ√›˚˛±¬ı˛ Ê√Ú…º Œ¸˝◊√ ˆ¬^À˘±fl¡ Œ¬ı˛À˘
øfl¡c Ó“¬±¬ı˛ ¤˝◊√ ’±‰¬¬ı˛Ì øfl¡ ¶§±ˆ¬±ø¬ıfl¡∑ ’±ø˜ Œ˚Ú Œ√‡ÀÓ¬ Œ¬Û˘±˜ ¤fl¡ øάÀ˜Úø¸˚˛± ‰¬±fl¡ø¬ı˛ fl¡¬ı˛ÀÓ¬Ú øfl¡c Œfl¡±Ú fl¡±¬ı˛Ì Â√±Î¬ˇ±, Â≈√øȬ¬ı˛ ’±øÊ«√ Ú± fl¡À¬ı˛ ¬Û“±‰¬ ¬ıÂ√¬ı˛ ˚±¬ı» ‰¬±fl¡ø¬ı˛ÀÓ¬
Œ¬ı˛±·œ¬ı˛ ¶aœø¬ıÀ˚˛±À·¬ı˛ Œ˙±Àfl¡¬ı˛ ¬ıø˝√–õ∂fl¡±˙º ¤-› ¤fl¡ Ò¬ı˛ÀÚ¬ı˛ Œ˙±Àfl¡¬ı˛ õ∂fl¡±˙º ˚±ÚøÚº øÚÀÊ√¬ı˛ ¬ı±øάˇÀÓ¬ Œfl¡±Ú fl¡±ÀÊ√ ¬ı…ô¶ øÂ√À˘Úº Œ¬ı˛À˘¬ı˛ ’øÙ¬¸ ŒÔÀfl¡ ’ÀÚfl¡¬ı±¬ı˛
51
52 ˜ÀÚ±ø¬ıÀ√¬ı˛ ˜ÀÚ¬ı˛ fl¡Ô± ˜ÀÚ±ø¬ıÀ√¬ı˛ ˜ÀÚ¬ı˛ fl¡Ô± 53
ŒÚ±øȬ˙ ¬Û±Í¬±ÀÚ± ˝√√À˚˛ÀÂ√ fl¡±¬ı˛Ì Ê√±Ú±ÀÚ±¬ı˛º øfl¡c øÓ¬øÚ Œ¸˝◊√ ŒÚ±øȬÀ˙¬ı˛ Œfl¡±Ú ά◊M√¬ı˛ ¬Û“˚˛øSÀ˙¬ı˛ ’±À˙¬Û±À˙ ˝√√À¬ıº õ∂Ô˜ø√Ú ’丘˚˛ fl¡Ô± ¬ıÀ˘ ‚≈À˜¬ı˛ ›¯∏≈Ò ø˘ø‡À˚˛ øÚÀ˚˛
Œ√ÚøÚº Ó¬±¬ı˛¬Û¬ı˛ Œ˙¯∏¬ı±À¬ı˛¬ı˛ ˜ÀÓ¬± ˚‡Ú ŒÚ±øȬ˙ Œ¬ÛÀ˘Ú Ó¬Ó¬ø√ÀÚ ÚÓ≈¬Ú Œ¬Û fl¡ø˜˙ÀÚ¬ı˛ ø¬ı√±˚˛ øÚÀ˚˛øÂ√À˘Úº øfl¡c ø¡ZÓ¬œ˚˛¬ı±¬ı˛ Œ˚ø√Ú ¤À¸øÂ√À˘Ú Œ¸ø√Ú ¶§±˜œ ˝√√fl¡ ¸±À˝√√¬ı ’±À·
Ê√Ú… ˜±˝◊√ÀÚ ’ÀÚfl¡ Œ¬ıÀάˇ Œ·ÀÂ√º ¤‡Ú Ó¬“±¬ı˛ ˝√√ͬ±» fl¡À¬ı˛ ’±¬ı±¬ı˛ ‰¬±fl¡ø¬ı˛ÀÓ¬ Ê√À˚˛Ú fl¡¬ı˛±¬ı˛ Œ‰¬•§±À¬ı˛ Ï≈¬Àfl¡ ’±¸˘ fl¡Ô± ¬ı…Mê√ fl¡¬ı˛À˘Úº
˜Ú Œ·˘º ñ ¸…±¬ı˛ ’±˜±¬ı˛ ¬ıά◊À˚˛¬ı˛ ά◊¢∂ ¬ı˛±· ’±ÀÂ√ øͬfl¡˝◊√ øfl¡c ¸Àe ’±ÀÂ√ ά◊¢∂ fl¡±˜ˆ¬±¬ıº
˚‡Ú Ê√À˚˛Ú fl¡¬ı˛ÀÓ¬ Œ·À˘Ú Ó¬‡Ú ›˝◊√ ¬Û“±‰¬ ¬ıÂ√À¬ı˛¬ı˛ ’Ú≈¬Ûø¶öøÓ¬¬ı˛ Œ˜øάfl¡…±˘ ’øÓ¬ø¬ı˛Mê√ fl¡±˜≈fl¡º ’±¬ı˛ ’±ø˜ ¤˝◊√ ¬ı˚˛À¸ Œ¸˝◊√ ‰¬±ø˝√√√± ¬Û≈¬ı˛Ì fl¡¬ı˛ÀÓ¬ ¬Û±ø¬ı˛ Ú±º ˝√√˚˛ÀÓ¬±-¬ı±
¸±øÈ«¬øÙ¬Àfl¡È¬ ‰¬±˝◊√À˘± ’øÙ¬À¸ ¤¬ı— ¸Àe ¬ıÓ«¬˜±ÀÚ Œ˚ øÓ¬øÚ ‰¬±fl¡ø¬ı˛¬ı˛ Ê√Ú… ø٬Ȭ Œ¸˝◊√ Œ¸˝◊√ ‰¬±ø˝√√√± ’¬Û”Ì« Ô±fl¡±¬ı˛ Ê√Ú…˝◊√ ¬ı˛±À·¬ı˛ õ∂fl¡±˙º
¸±øÈ«¬øÙ¬Àfl¡È¬›º øfl¡c ¤Ó¬ø√ÀÚ¬ı˛ Â≈√øȬ ŒÓ¬± ¤fl¡˜±S ˜±Úø¸fl¡ Œ¬ı˛±· ˝√√À˘˝◊√ ¬Û±›˚˛± ˚±˚˛º ’±˜±¬ı˛ Œ‰¬±‡ ‰¬À˘ Œ·˘ ¸±˜ÀÚ ŒÁ¡±˘±ÀÚ± ŒÙˬÀ˜ ø¸·˜`¬ ÙˬÀ˚˛Àά¬ı˛ Â√ø¬ı¬ı˛ ø√Àfl¡º
¸≈Ó¬¬ı˛±— øÓ¬øÚ ’±˜±¬ı˛ ¡Z±¬ı˛¶ö ˝√√À˘Úº õ∂ÔÀ˜ Ó“¬±¬ı˛± ’±˜±Àfl¡ ’Ú≈À¬ı˛±Ò fl¡¬ı˛À˘Úº ¬ÛÀ¬ı˛ ¤˝◊√ ˜ÚdNø¬ı√ ¤√¸¬ı fl¡Ô± ¤fl¡À˙± ¬ıÂ√¬ı˛ ’±À·˝◊√ ¬ıÀ˘ Œ·ÀÂ√Úº ’±˜±Àfl¡ Œ˜ÃÚ Ô±fl¡ÀÓ¬
’±À¬ıÀ· ¸≈άˇ¸≈øάˇ ø√À˚˛ ‰¬±¬Û ø√À˘Úº Œ˙À¯∏ ’ÀÚfl¡ Ȭ±fl¡±¬ı˛ ŒÈ¬±¬Û ø√À˘Ú ¸±øÈ«¬øÙ¬Àfl¡È¬ Œ√À‡ ˝√√fl¡ ¸±À˝√√¬ı ’±¬ı±¬ı˛ ¬ıÀ˘ ά◊ͬÀ˘Ú, 븅±¬ı˛ øfl¡Â≈√ ¤fl¡È¬± fl¡èÚº ’±˜±Àfl¡ ¬ı“±‰¬±Úº
Œ√›˚˛±¬ı˛ Ê√Ú…º øfl¡c Œ¸ø√Ú ’±ø˜ øÚÀÊ√¬ı˛ ø¬ıÀ¬ıÀfl¡¬ı˛ fl¡±ÀÂ√ øÚÀÊ√Àfl¡ ø¬ıøSê fl¡¬ı˛ÀÓ¬ ¬Û±ø¬ı˛øÚº ’±˜±¬ı˛ ’鬘Ӭ±¬ı˛ Ê√Ú… ’±˜±¬ı˛ ˜±Ú ˝◊√7¡¡¡Ó¬ ¸¬ı Œ˙¯∏ ˝√√À˚˛ ˚±À¬ıº ¸—¸±¬ı˛È¬± Â√±¬ı˛‡±¬ı˛ ˝√√À˚˛
’±ø˜ Œ¸ø√Ú Ó“¬±À√¬ı˛ ‡±ø˘ ˝√√±ÀÓ¬ ø¬ı¯∏J ˜≈À‡ ŒÙ¬¬ı˛Ó¬ ¬Û±øͬÀ˚˛øÂ√˘±˜º ’±ø˜ Ê√±øÚ Ó“¬±¬ı˛± ˚±À¬ıº ŒÂ√À˘À˜À˚˛¬ı˛±› ¤‡Ú ¬ıάˇ ˝√√À˚˛ Œ·ÀÂ√...ºí
’±˜±Àfl¡ ˆ¬œ¯∏Ì ’˜±Úø¬ıfl¡, ¤fl¡À¬ı˛±‡±, ŒÊ√ø√ ˜±Ú≈¯∏ ¬ıÀ˘ Œˆ¬À¬ıøÂ√À˘Úº øfl¡c ’±ø˜ Œ¸ø√Ú Ó“¬±¬ı˛ ¶aœ¬ı˛ ˝√√±ø¸˜±‡± ˜≈‡ ŒÔÀfl¡ ‚≈À˜¬ı˛ ¸˜¸…±, Œ¬ÛÀȬ¬ı˛ ¸˜¸…± Â√±Î¬ˇ± ’±¬ı˛
¬Û±ø¬ı˛øÚ øÚÀÊ√¬ı˛ Œ‰¬•§±¬ı˛È¬±Àfl¡ ¸±øÈ«¬øÙ¬Àfl¡È¬ ø¬ıøSê¬ı˛ Œ√±fl¡±Ú ¬ı±Ú±ÀÓ¬º øfl¡Â≈√ qÚÀÓ¬ ¬Û±˝◊√øÚº ’±¬ı±¬ı˛ øfl¡Â≈√ ›¯∏≈Ò ø˘À‡ ¬Û±øͬÀ˚˛ ø√À˚˛øÂ√˘±˜º ’±¸˘ ¸˜¸…±¬ı˛
Ó¬±¬ı˛¬Û¬ı˛ ’ÀÚÀfl¡ ø˜ÀÔ… ¸±øÈ«¬øÙ¬Àfl¡È¬ øÚÀÓ¬ ¤À¸ÀÂ√ ø¬ıøˆ¬iß Ê√±˚˛·±¬ı˛ ø¬ıøˆ¬iß ø¬ıˆ¬±· ¸˜±Ò±Ú ˝√√˚˛ÀÓ¬± ˝√√˚˛øÚº
ŒÔÀfl¡º øfl¡c ’±ø˜ ’±˜±¬ı˛ ÚœøÓ¬ ŒÔÀfl¡ ¸À¬ı˛ ’±ø¸øÚº Ó¬±¬ı˛ Ê√Ú… ’ÀÚfl¡ fl≈¡-fl¡Ô± qÚÀÓ¬ Ó‘¬Ó¬œ˚˛¬ı±¬ı˛ ˝√√fl¡ ¸±À˝√√¬ı Œ˝√√À¸ ’æ≈√Ó¬ ¤fl¡ õ∂ô¶±¬ı ø√À˘Úº ’ä Œ˝√√À¸, ˜±Ô± ‰≈¬˘Àfl¡
˝√√À˚˛ÀÂ√º U˜øfl¡ qÚÀÓ¬ ˝√√À˚˛ÀÂ√ ’±¬ı˛ ’ÀÚfl¡ ¸•Ûfl«¡› Ú©Ü ˝√√À˚˛ÀÂ√º øfl¡c Ó¬±¬ı˛ Ê√Ú… ’±˜±¬ı˛ ¤fl¡È≈¬ øÙ¬¸øÙ¬ø¸À˚˛ ¬ı˘À˘, 븅±¬ı˛ ’±˜±¬ı˛ ¬ıά◊À˚˛¬ı˛ ’¸≈‡ ¤˝◊√¸¬ı ›¯∏≈ÀÒ ¸±¬ı˛À¬ı Ú±º
’±¬ÛÀ˙±¸ ŒÚ˝◊√º ¤˝◊√ Œé¬ÀS ’±ø˜ øÚè¬Û±˚˛º ’±¬ÛøÚ Ó¬±Àfl¡ ˙±¬ı˛œø¬ı˛fl¡ ¸≈‡ ø√ÀÓ¬ ¬Û±¬ı˛À˘˝◊√ Ó‘¬ø5 ˝√√À¬ıº ¸¬ı ¬ı˛±· ͬ±`¬± ˝√√À˚˛ ˚±À¬ıº
’±¬ÛøÚ ˚ø√ ¤˝◊√ ά◊¬Ûfl¡±¬ı˛È≈¬fl≈¡ fl¡À¬ı˛ Œ√Ú Ó¬±˝√√À˘ ’±˜±¬ı˛ ¸—¸±¬ı˛È¬± Œ¬ı“À‰¬ ˚±À¬ıº Ó¬À¬ı
2 ø¬ıøÚ˜À˚˛ ’±¬ÛÚ±Àfl¡ ’±ø˜ ’±¬ÛÚ±¬ı˛ Ú…±˚… ¬Û±ø¬ı˛|ø˜fl¡ Œ√¬ıíº
˝√√fl¡ ¸±À˝√√¬ı Œ˚ø√Ú õ∂Ô˜ ’±˜±¬ı˛ Œ‰¬•§±À¬ı˛ ¤À¸ øÚÀÊ√¬ı˛ ¬Ûø¬ı˛‰¬˚˛ ø√À˘Ú Œ¸ø√Ú Ó“¬±¬ı˛ ’±ø˜ øÚÀÊ√¬ı˛ fl¡±ÚÀfl¡ õ∂ÔÀ˜ ø¬ıù´±¸ fl¡¬ı˛ÀÓ¬ ¬Û±ø¬ı˛øÚ Œ˚ ¤ ’±ø˜ fl¡œ qÚøÂ√/ øfl¡Â≈√é¬Ì
¸õ∂øÓ¬ˆ¬ Œ‰¬˝√√±¬ı˛±, Œ¬ı˙ˆ¬”¯∏± › fl¡Ô±¬ı±Ó«¬± qÀÚ ˆ¬±˘˝◊√ Œ˘À·øÂ√˘º øÚÀÊ√¬ı˛ Ú±˜ ¬ıÀ˘øÂ√À˘Ú øÚ¬ı«±fl¡ ˝√À√˚˛ Ô±fl¡±¬ı˛ ¬Û¬ı˛ ˚‡Ú ¸ø•§» øÙ¬À¬ı˛ Œ¬Û˘±˜º Ó¬‡Ú ’±˜±¬ı˛ øˆ¬Ó¬¬ı˛ ŒÔÀfl¡ ¬ı˛±·,
¤Ú±˜≈˘ ˝√√fl¡º ‰¬±fl¡ø¬ı˛ fl¡À¬ı˛Ú ’À˚˛˘ Œfl¡±•Û±øÚÀÓ¬º õ∂‰≈¬¬ı˛ ˜±˝◊√ÀÚ¬ÛS, ‡¬ı˛‰¬ ¸œø˜Ó¬ ˚±¬ı˛ Œ‚iß± ŒÍ¬À˘ Œ¬ıø¬ı˛À˚˛ ’±¸ÀÓ¬ ‰¬±˝◊√øÂ√˘º ’±ø˜ ¤fl¡Ê√Ú Î¬±Mê√±¬ı˛, ’±ø˜ ’¸≈À‡¬ı˛ ›¯∏≈Ò
Ù¬À˘ õ∂‰≈¬¬ı˛ Ȭ±fl¡±¬Û˚˛¸±º ˆ¬^À˘±fl¡ ά◊2‰¬Ó¬±˚˛ ¤fl¡È≈¬ ‡±ÀȬ±, √±øάˇ Œ·“±Ù¬ fl¡±˜±ÀÚ±º fl¡±À˘± Œ√¬ı øfl¡c ¤ fl¡œ ’±√√±√º Ó¬±À√¬ı˛ ¸˜¸…± øÚø˘5 øÚø¬ı«fl¡±¬ı˛ˆ¬±À¬ı ∆Ò˚« ¸˝√√fl¡±À¬ı˛ Œ˙±Ú±¬ı˛
‰≈¬˘ Œ√À‡ ¬ı˚˛¸È¬± ͬ±˝√√¬ı˛ fl¡¬ı˛± ˚±˚˛ Ú±, øfl¡c ˜≈À‡ ¤fl¡È¬± ¬ı˚˛À¸¬ı˛ Â√±¬Û ’±ÀÂ√º ¬ÛÀ¬ı˛ Ê√Ú… ¸≈ø¬ıÒ± øÚÀ26√ Ú± õ∂À˘±ˆ¬Ú ø√À26√º øfl¡c ’±ø˜ ŒÓ¬± ¸±˝◊√øfl¡˚˛±ø¬∏C¶Ü, ’±˜±Àfl¡ ŒÓ¬± Œ¸
ŒÊ√ÀÚøÂ√˘±˜ Ó“¬±¬ı˛ ¬ı˚˛¸ ¬Û=±À˙¬ı˛ ›¬ÛÀ¬ı˛º õ∂Ô˜¬ı±¬ı˛ øÓ¬øÚ ¤À¸øÂ√À˘Ú øfl¡Â≈√ fl¡Ô± ¬ı˘ÀÓ¬º Ó¬±¬ı˛ ˜ÀÚ¬ı˛ fl¡Ô± ¬ı˘ÀÂ√º Ó¬±¬ı˛ ’Ú≈À¬ı˛±Ò ¬ı˛±‡± Ú± ¬ı˛±‡± ’±˜±¬ı˛ ›¬Û¬ı˛ øÚˆ¬«¬ı˛ fl¡¬ı˛À¬ıº ’±ø˜
øÓ¬øÚ ¸˜˚˛ øÚÀ˚˛ ¬ÛÀ¬ı˛ ¤À˘Ú ¸Àe Ó“¬±¬ı˛ Ó¬èÌœ ¶aœº ¶aœ ‡≈¬ı ¬ı˛±·œ, ά◊¢∂ ¬ı˛±·º ˚‡Ú Ó¬‡Ú øÚÀÊ√Àfl¡ øÚÀÊ√˝◊√ fl¡±Î¬◊Àkø˘— fl¡¬ı˛˘±˜º Ó¬±¬ı˛¬Û¬ı˛ ˆ¬^ˆ¬±À¬ı õ∂Ó¬…±‡…±Ú fl¡À¬ı˛ Ó¬±À√¬ı˛ ˝√√±ÀÓ¬
ά◊¢∂‰¬Gœ ˝√√À˚˛ ˚±˚˛ ˚±¬ı˛ Ù¬À˘ ¸—¸±¬ı˛ Œ¬ı¸±˜±˘ ˝√√À˚˛ ¬ÛÀάˇº ’±¬ı˛ ˆ¬^À˘±fl¡ ˆ¬À˚˛ Œˆ¬Ê√± Òø¬ı˛À˚˛ ø√˘±˜ ¤fl¡ ÚÓ≈¬Ú Œõ∂¸øSê¬Û˙Úº ¬Û¬ı˛¬ıÓ«¬œfl¡±À˘ Œ¸˝◊√ ø˜˚˛± ø¬ıø¬ı ’ÀÚfl¡¬ı±¬ı˛ ¤À¸ÀÂ√
Œ¬ıάˇ±À˘¬ı˛ ˜ÀÓ¬± ‰≈¬¬ÛÀ¸ Ô±Àfl¡Úº ’±˜±¬ı˛ fl¡±ÀÂ√ ’±¬ı˛ õ∂øÓ¬¬ı±À¬ı˛ ø˜ø©Ü Œ˝√√À¸ ø¬ı√±˚˛ ø√À˚˛øÂ√º ¬ı˚˛¸ › ’øˆ¬:Ó¬± ’ÀÚfl¡ øfl¡Â≈√
¶aœ¬ı˛ Ú±˜ ŒÊ√…±»¶ß± ˚ø√› Ú±À˜ Œ‰¬˝√√±¬ı˛±˚˛ ø˜˘ ‡≈“ÀÊ√ Œ¬Û˘±˜ Ú±º fl¡±À˘± fl≈¡‰¬fl≈¡À‰¬ ø˙ø‡À˚˛ Œ√˚˛º ’±Àô¶ ’±Àô¶ Ó“¬±¬ı˛±› ’øõ∂˚˛ ¸ÀÓ¬…¬ı˛ ¸Àe ¸˝√√¬ı¶ö±Ú fl¡¬ı˛ÀÓ¬ ø˙À‡ Œ·ÀÂ√Úº
Œ‰¬˝√√±¬ı˛±º ¤fl¡È≈¬ ¶ö≤˘, Œfl“¡±fl¡Î¬ˇ±ÀÚ± ‰≈¬˘º fl¡Ô±¬ı±Ó«¬±˚˛ Œ¬ı˙ ˜±øÊ«√Ó¬, Œfl¡±Ú ά◊¢∂Ó¬±¬ı˛ ˘é¬Ì ˝√√˚˛ÀÓ¬±-¬ı± ‚≈À˜¬ı˛ ›¯∏≈ÀÒ ˝◊√øf˚˛&À˘± øfl¡Â≈√Ȭ± ˝√√À˘› øÁ¡ø˜À˚˛ Œ·ÀÂ√, ˜±Ô± ‰¬±Î¬ˇ± Œ√›˚˛±¬ı˛
¬Û±˝◊√øÚº ø˜˚˛± ø¬ıø¬ı¬ı˛ ¬ı˚˛À¸¬ı˛ Ù¬±¬ı˛±fl¡ ¬ÛÀÚÀ¬ı˛± ¬ıÂ√À¬ı˛¬ı˛ Œ¬ıø˙º ¸≈Ó¬¬ı˛±— ŒÊ√…±»¶ß±¬ı˛ ¬ı˚˛¸ ’±¬ı˛ ¸≈À˚±· ¬Û±˚˛øÚº
54 ˜ÀÚ±ø¬ıÀ√¬ı˛ ˜ÀÚ¬ı˛ fl¡Ô± ˜ÀÚ±ø¬ıÀ√¬ı˛ ˜ÀÚ¬ı˛ fl¡Ô± 55
Œ¸ø√Ú ’±ø˜ Œ¸˝◊√ Á¡˘¸±ÀÚ± ¬ı˛+À¬Û¬ı˛ ¸±˜ÀÚ Œ¬ıø˙é¬Ì Ô±fl¡ÀÓ¬ ¬Û±ø¬ı˛øÚº Œ¸˝◊√ ˜ø˝√√˘±¬ı˛
3 ˜ÀÚ¬ı˛ √¬ı˛Ê√± Œ‡±˘± Œ¬ÛÀ˚˛› ’±ø˜ Œ¸˝◊√ ø¸“øάˇ ø√À˚˛ Œ¬ıø˙ ”√¬ı˛ Ú±˜ÀÓ¬ ¬Û±ø¬ı˛øÚº ’±ø˜
õ∂Ô˜ Œ˚ø√Ú Œ¸˝◊√ ¬ıÂ√¬ı˛ øSÀ˙¬ı˛ ˆ¬^˜ø˝√√˘± ’±˜±¬ı˛ Œ‰¬•§±À¬ı˛ ¤À˘Ú Œ¸ø√Ú ¤fl¡±˝◊√ Œ˚Ú Œfl¡±Ú Á¡Àάˇ¬ı˛ ¬Û”¬ı«±ˆ¬±¸ ¬Û±ø26√˘±˜º ¸øÓ¬… fl¡Ô± ¬ı˘ÀÓ¬ Œ¸ø√Ú ’±ø˜ ¬Û±ø˘À˚˛˝◊√
¤À¸øÂ√À˘Ú, ˝√√˚˛ÀÓ¬±-¬ı± ¬ı±˝◊√À¬ı˛ Œfl¡Î¬◊ ¬ıÀ¸øÂ√˘º Ó“¬±Àfl¡ Œ√À‡ Œ¬ı˛±·œ ¬ıÀ˘ ˜ÀÚ ˝√√˚˛øÚº ¤À¸øÂ√˘±˜º øfl¡c ¬ÛÀ¬ı˛¬ı˛ ø√Ú˝◊√ Œ¸˝◊√ ˜ø˝√√˘± ˝√√ͬ±» fl¡À¬ı˛ Â≈√øȬ øÚÀ˚˛ ‰¬À˘ ˚±Úº øÚÀÊ√¬ı˛
˜ÀÚ ˝√√À˚˛øÂ√˘ Œ˚Ú ¸√… ø¬ıά◊øȬ ¬Û±˘«±¬ı˛ ŒÔÀfl¡ Œ¬ıø¬ı˛À˚˛ ’±˜±¬ı˛ ¤‡±ÀÚ Œ¬ıάˇ±ÀÓ¬ ¤À¸ÀÂ√Úº ‡≈ø˙˜ÀÓ¬±˝◊√ ¤À¸øÂ√À˘Ú, ’±˜±¬ı˛ ˝◊√26√±¬ı˛ ø¬ıèÀX˝◊√ ˝√√±¸¬Û±Ó¬±À˘ ˆ¬øÓ«¬ ˝√√À˚˛øÂ√À˘Ú ’±¬ı±¬ı˛
Ù¬¸«± Œ‰¬˝√√±¬ı˛±, ˜±Á¡±ø¬ı˛ ˝√√±˝◊√Ȭ, ˜≈À‡ ˘±˘À‰¬ ’±ˆ¬± Œ˚Ú Œ¸Ãµ˚«È¬±Àfl¡ ’±À¬ı˛± õ∂fl¡È¬ fl¡À¬ı˛ øÚÀÊ√¬ı˛ ‡≈ø˙˜ÀÓ¬±˝◊√ Â≈√øȬ øÚÀ˚˛ ‰¬À˘ Œ·À˘Úº øÓ¬øÚ ¤À¸ ’±˜±¬ı˛ ’ÀÚfl¡ Œfl¡ÃÓ”¬˝√√˘ Ê√±ø·À˚˛
Ó≈¬˘øÂ√˘º ˜≈À‡¬ı˛ Œ˜fl¡’±À¬Û ø˘¬Ûø¶Üfl¡ ¤fl¡È≈¬ ά◊¢∂ ˝√√À˘› ˜±øÚÀ˚˛ Œ·ÀÂ√º øÓ¬øÚ ¤À¸øÂ√À˘Ú ø√À˚˛ Œ·À˘Úº ’ÀÚfl¡ õ∂Àùü¬ı˛ ά◊M√¬ı˛ ’Ê√±Ú± ŒÔÀfl¡ Œ·˘º qÒ≈ ’Ú≈˜±Ú fl¡¬ı˛˘±˜ Œ˚
’è̱‰¬˘ ŒÔÀfl¡º fl¡Ô± ¬ı˘øÂ√À˘Ú Œ‰¬±ô¶ ˝◊√—À¬ı˛øÊ√ÀÓ¬º Ó“¬±¬ı˛ ¸˜¸…± ‚≈˜ ˝√√˚˛ Ú±º Œ·±È¬± øÓ¬øÚ ¶§±˜œ¬ı˛ ¸Àe øÚ(˚˛ ¬ı˛±·±¬ı˛±ø· fl¡À¬ı˛ øfl¡Â≈√ø√Ú ’±˘±√± Ô±fl¡ÀÓ¬ Œ‰¬À˚˛øÂ√À˘Ú, Œ¸È¬±
˙¬ı˛œÀ¬ı˛ ¬ı…Ô±º ά◊¬Û¸·« › ˘é¬À̬ı˛ ¸Àe Œfl¡±Ú Œ¬ı˛±À·¬ı˛ ø˜˘ Œ¬Û˘±˜ Ú±º Ó¬±˝√√À˘ øfl¡ fl¡¬ı˛ÀÓ¬ Œ¬ÛÀ¬ı˛ øÓ¬øÚ ¸Ù¬˘º Œ¸È¬± ŒÊ√ÀÚøÂ√˘±˜ Ó“¬±¬ı˛ ¶§±˜œ ˚‡Ú ’±˜±Àfl¡ ŒÙ¬±Ú fl¡À¬ı˛
˜ÀÚ¬ı˛ ¬ı…Ô±∑ øάÀõ∂¸Ú∑ Ú± ’¸≈À‡¬ı˛ ’Ê≈√˝√±ÀÓ¬ ¬ı±ô¶¬ı ŒÔÀfl¡ ¬Û±ø˘À˚˛ Œ¬ıάˇ±ÀÚ±∑ õ∂Ô˜ øÊ√À:¸ fl¡À¬ı˛øÂ√À˘Ú Œ˚ Ó“¬±¬ı˛ ¶aœ¬ı˛ ’±¸À˘ fl¡œ ’¸≈‡ ˝√√À˚˛ÀÂ√º ¬ı±øfl¡ ’ÀÚfl¡ øfl¡Â≈√˝√◊ ’±Ê√›
’±˘±À¬Û Œ¬ıø˙ ”√¬ı˛ ¤À·±ÀÚ± Œ·˘Ú±º qÒ≈ Ê√±ÚÀÓ¬ ¬Û±¬ı˛˘±˜ õ∂‰¬≈ ¬ı˛ ÒÚœ, ’ÀÚfl¡ Ȭ±fl¡±¬Û˚˛¸± ’±˜±¬ı˛ fl¡±ÀÂ√ ¬ı˛˝√¸…˝◊√ ŒÔÀfl¡ Œ·˘º
’±ÀÂ√ øfl¡c ¬ı…ô¶ ¶§±˜œ¬ı˛ Ú±·±˘ ¬Û±˚˛ Ú±º ¸≈Ó¬¬ı˛±— ’¸≈‡ Œ√‡±ÀÓ¬ ‰¬±fl¡¬ı˛¬ı±fl¡¬ı˛ øÚÀ˚˛ ¤fl¡±˝◊√
¤À¸ÀÂ√Úº
¸øÓ¬… fl¡À¬ı˛ fl¡Ó¬È¬± ’¸≈‡ ’±¬ı˛ fl¡Ó¬È¬± ˜Ú·Î¬ˇ± ’¸≈‡ Œ¸È¬± ’±˜±¬ı˛ ¬ı≈øXÀÓ¬ fl≈¡À˘±˚˛√øÚº
’±ø˜ ›¯∏≈Ò ø˘À‡ ø¬ı√±˚˛ ø√ÀÓ¬ Œ‰¬À˚˛øÂ√˘±˜ øfl¡c øÓ¬øÚ Ú±ø¸«—À˝√√±À˜ ˆ¬øÓ«¬ ˝√√›˚˛±¬ı˛ Ê√Ú…
¬ıX¬Ûø¬ı˛fl¡¬ı˛ øÂ√À˘Úº ’ÀÚfl¡ Ȭ±Ú±˝√√“…±‰¬Î¬ˇ±¬ı˛ ¬Û¬ı˛ ’±ø˜ ˆ¬øÓ«¬ fl¡¬ı˛ÀÓ¬ ¬ı±Ò… ˝√√˘±˜º Ó¬“±¬ı˛
Ú±ÀÂ√±Î¬ˇ¬ı±µ± ’±s±À¬ı˛¬ı˛ fl¡±ÀÂ√ ’±ø˜ ¬Û¬ı˛±øÊ√Ó¬ ˝√√˘±˜º
¬ÛÀ¬ı˛¬ı˛ ø√Ú Œ˚ø√Ú ˝√√±¸¬Û±Ó¬±À˘ Œ√‡± fl¡¬ı˛ÀÓ¬ Œ·˘±˜ Œ¸ø√Ú èÀ˜ Ï≈¬Àfl¡˝◊√ Œ√ø‡
Œ¸˝◊√ ˜ø˝√√˘± ø¬ıÂ√±Ú±˚˛ Œ‰¬±‡ ¬ı≈ÀÊ√ qÀ˚˛, ‚≈˜ôLº ’±¬ı˛ Ó“¬±¬ı˛ ≈√˝◊√ ¬Ûø¬ı˛‰¬±ø¬ı˛fl¡± Œ·±È¬± ˙¬ı˛œÀ¬ı˛
˜…±¸±Ê√ fl¡¬ı˛ÀÓ¬ ¬ı…ô¶º Œ¸ø√Ú ’±¬ı˛ ‚≈ø˜À˚˛ Ô±fl¡± Œ¬ı˛±·œÀfl¡ Ê√±·±˝◊√øÚº ¬ÛÀ¬ı˛¬ı˛ ø√Ú Œ˚ø√Ú
Œ·˘±˜ Œ¸ø√Ú øÓ¬øÚ Œ√›˚˛±À˘¬ı˛ ø√Àfl¡ ˜≈‡ fl¡À¬ı˛ qÀ˚˛º ’±¬ı˛ Œ¸˝◊√ ¬Ûø¬ı˛‰¬±ø¬ı˛fl¡± ¬Û±À˙
Œ‰¬˚˛±À¬ı˛ ¬ıÀ¸ øȬøˆ Œ√‡ÀÓ¬ ˜˙&˘º ’±¬ı˛ ˜ø˝√√˘±¬ı˛ ˙¬ı˛œ¬ı˛ ¬Û±Ó¬˘± ø¸À{√®¬ı˛ ‰¬±√¬ı˛ ø√À˚˛
Ϭ±fl¡± ˝√√À˘› ø¬ÛÂ√ÚȬ± ¸•Û”Ì« ’Ú±¬ı‘Ó¬º ’±¬ı˛ Ù¬¸«± ø¬ÛÀͬ¬ı˛ ˜±Á¡‡±ÀÚ ¤fl¡È¬± fl¡±À˘± øÓ¬˘
èÀ˜¬ı˛ ’±À˘±˚˛ øͬfl¡À¬ı˛ ά◊ͬÀÂ√º ’±ø˜ øÙ¬À¬ı˛ ˚±¬ı±¬ı˛ Œ‰¬©Ü± fl¡¬ı˛ÀÓ¬˝◊√ Œ¸˝◊√ ¬Ûø¬ı˛‰¬±ø¬ı˛fl¡± Ó¬±¬ı˛
˜±˘øfl¡ÚÀfl¡ ŒÎ¬Àfl¡ ø√˘º Œ¸˝◊√ ˜ø˝√√˘± ¤¬ı±¬ı˛ ‚≈À¬ı˛ ‰¬±√¬ı˛ ¸ø¬ı˛À˚˛ ˚‡Ú ø¬ıÂ√±Ú±˚˛ ά◊Àͬ
¬ı¸À˘Ú Ó¬‡Ú ’±ø˜˝◊√ ˘7¡¡¡± Œ¬ÛÀ˚˛ Œ·˘±˜º øÓ¬øÚ ¬ÛÀ¬ı˛ ’±ÀÂ√Ú ŒÂ√±A ¤fl¡È¬± ø¸À{√®¬ı˛
¬ı˛ø„√√Ú ˝√√±Ó¬± Â√±Î¬ˇ± Ȭ¬Û ’±¬ı˛ ø˜øÚ ¶®±È«¬º Œ¬Û±˙±Àfl¡¬ı˛ ø¬ÛÂ√ÚȬ± ’Ú±¬ı‘Ó¬ ’±¬ı˛ Ȭ±˝◊√Ȭ ˝√√›˚˛±¬ı˛
Ê√Ú… ˙¬ı˛œÀ¬ı˛¬ı˛ ˆ¬“±Ê√&À˘± ¶Û©Ü ˝√√À˚˛ Œ˚Ú ø¬ıÀ^±˝√√ fl¡¬ı˛ÀÂ√º ’±ø˜ ˘7¡¡¡± Œ¬ÛÀ˚˛ ø¬ı¬ıËÓ¬
˝√√À˘› øÓ¬øÚ øfl¡c Œ˜±ÀȬ˝◊√ ˘ø7¡¡¡Ó¬ ˝√√ÚøÚº ¬ı¬ı˛= ¬ıÀ¸ ¬Œ˝√√À¸ Œ˝√√À¸ Ó“¬±¬ı˛ ≈√–À‡¬ı˛ fl¡Ô±
¬ıÀ˘ Œ·À˘Úº ¶§±˜œ¬ı˛ õ∂øÓ¬ ¬ı˛±·, ‚‘̱, Œé¬±ˆ¬ ¸¬ı ά◊·Àάˇ ø√À˘Ú ’±˜±Àfl¡ ¸±˜ÀÚ
Œ¬ÛÀ˚˛º
˜ÀÚ±ø¬ıÀ√¬ı˛ ˜ÀÚ¬ı˛ fl¡Ô± 57
¸±˜ÀÚ ¤fl¡È¬± ά◊¢∂, ’¬ı±Ò…, ¬ı˛·‰¬È¬± Œ˜À˚˛¬ı˛ Â√ø¬ı ¤“Àfl¡ Ó“¬±¬ı˛± ‰¬À˘ Œ·À˘Úº ≈√ø√Ú ¬ÛÀ¬ı˛
Ó“¬±¬ı˛± ¤À¸ ¬ı˘À˘Ú Œ˚ ¬ı±¬ı±Àfl¡ Œ˜À¬ı˛ÀÂ√ Œ˜À˚˛º øfl¡c ά±Mê√±À¬ı˛¬ı˛ fl¡±ÀÂ√ Œ˜À˚˛Àfl¡ ’±ÚÀ¬ı
Œ¸È¬± ›“¬ı˛± ¬ı˘ÀÓ¬ ¬Û±¬ı˛À¬ıÚ Ú±º Œ¸ ¬ı˘À¬ı, ’±ø˜ fl¡œ ¬Û±·˘ Œ˚ ¬Û±·À˘¬ı˛ ά±Mê√±À¬ı˛¬ı˛
fl¡±ÀÂ√ øÚÀ˚˛ ˚±À¬ı∑ ’±ø˜ ¬ıÀ˘ ø√˘±˜ Œ¬ı˛±·œ Ú± Œ√À‡ øfl¡Â≈√ fl¡¬ı˛± ¸y¬ı ˝√√À¬ı Ú±º Œ˚˜Ú
fl¡À¬ı˛ Œ˝√√±fl¡ Œ¬ı˛±·œÀfl¡ øÚÀ˚˛ ’±¸ÀÓ¬º Ó“¬±À√¬ı˛ ˜‘≈√ Ò˜fl¡±øÚ ø√˘±˜ Œ˜À˚˛¬ı˛ ¤˝◊√ Œ¬ı˚˛±√ø¬Û
¸˝√√… fl¡¬ı˛±¬ı˛ Ê√Ú…º Ó“¬±¬ı˛± ‰¬À˘ ø·À˚˛øÂ√À˘Ú ¤¬ı— fl¡Ô± ø√À˚˛øÂ√À˘Ú Œ˚˜Ú fl¡À¬ı˛ Œ˝√√±fl¡ ’Ú…
fl¡±À¬ı˛± ¸Àe ˝√√À˘› Œ˜À˚˛Àfl¡ ’±˜±¬ı˛ fl¡±ÀÂ√ ¬Û±Í¬±À¬ıÚº
≈√ø√Ú ¬ÛÀ¬ı˛ Œ˜À˚˛øȬ¬ı˛ ¤fl¡ fl¡±fl¡± ’±¬ı˛ ø¬Ûø¸ Œ˜À˚˛øȬÀfl¡ øÚÀ˚˛ ¤˘º fl¡±fl¡± ˜Ò…¬ı˚˛ø¸,
ø¬ı¬ı±ø˝√√Ó¬ ’±¬ı˛ ø¬Ûø¸ ’ø¬ı¬ı±ø˝√√Ó¬º Ó“¬±¬ı˛± ¸¬ı±˝◊√ ¤fl¡¸Àe˝◊√ Ô±fl¡ÀÓ¬Ú, øfl¡c Œ¬ı˙ fl¡À˚˛fl¡
¬ıÂ√¬ı˛ ˚±¬ı» Ó“¬±¬ı˛± ’±˘±√± Ô±Àfl¡Ú ’±¬ı˛ Œ˜À˚˛øȬ¬ı˛ ¸Àe Œ˜À˚˛øȬ¬ı˛ ¬ı±¬ı±, ˜±, Œ¬ı±Ú ¤fl¡¸Àe
Ô±Àfl¡Úº Œ˜À˚˛øȬ¬ı˛ Ú±˜ ’ÚÚ…±º ¤‡Ú ˜±-¬ı±¬ı±¬ı˛ ¸Àe Œ¬ı˛±Ê√ Œ¬ı˛±Ê√ Á¡±À˜˘± ˝√√›˚˛±¬ı˛
¬Û¬ı˛ ŒÔÀfl¡ ’ÚÚ…±Àfl¡ fl¡±fl¡± › ø¬Ûø¸¬ı˛ fl¡±ÀÂ√ ¬ı˛±‡ÀÓ¬ ˝√√À˚˛ÀÂ√º ’ÚÚ…± Œ¬ı˙ ¸±¬ı˘œ˘,
’¬ı±fl¡ ’±(˚« ¬ı≈øX˜Ó¬œ Œ˜À˚˛º øfl¡c ˜≈À‡¬ı˛ ˜ÀÒ… ¤fl¡È¬± ¤fl¡À¬ı˛±‡± ˆ¬±¬ı Ù≈¬ÀȬ ά◊ÀͬÀÂ√º ˜ÀÚ ˝√√˘ Œ¸
Œ¬ı˙ ŒÊø√º ’ÚÚ…±¬ı˛ ¸Àe ¤fl¡± fl¡Ô± ¬ı˘± ’±¬ı˛y fl¡¬ı˛˘±˜ Ó¬‡Ú ’Ú… ¤fl¡ ·ä ¸±˜ÀÚ
1 ¤˘º Œ¸ õ∂ÔÀ˜ ’±˜±Àfl¡ ά◊˘ÀȬ õ∂ùü fl¡¬ı˛˘, ë¬ı˘≈Ú ŒÓ¬± ά±Mê√±¬ı˛, ˜± ˚ø√ ’±˜±Àfl¡ Á¡±Î¬ˇ≈
¸±Ó¬ø√Ú ’±À· øͬfl¡ ¸fl¡±À˘ ¤fl¡ ˆ¬^À˘±fl¡ ’±¬ı˛ ¤fl¡ ˆ¬^˜ø˝√√˘± ’±˜±¬ı˛ ¬ı±øάˇÀÓ¬ ¤À¸ ø√À˚˛ ˜±À¬ı˛, ·¬ı˛˜ Œ˘±˝√√± ø√À˚˛ “√…±fl¡± Œ√˚˛ Ó¬À¬ı fl¡œ ’±ø˜ ¸˝√√… fl¡¬ı˛¬ı∑ ’±˜±Àfl¡ ŒÂ√±È¬
ά◊¬Ûø¶öÓ¬ ˝√√À˘Úº ˆ¬^À˘±fl¡ Œ˜±È¬±, fl¡±À˘±, Œ·±˘˜≈‡, ’ä Ȭ±fl¡˜±Ô±, Œfl¡˜Ú Œ˚Ú ø¬ıÒ√ıô¶ ŒÔÀfl¡ õ∂‰¬G ’Ó¬…±‰¬±¬ı˛ fl¡¬ı˛± ˝√√À˚˛ÀÂ√ ˙±¬ı˛œø¬ı˛fl¡ › ˜±Úø¸fl¡ˆ¬±À¬ıº Ó¬±¬ı˛ Ê√Ú… ˜± Œ¬ıø˙ √±˚˛œ
Œ‰¬˝√√±¬ı˛±º ’±¬ı˛ ˆ¬^˜ø˝√√˘±¬ı˛ [¸y¬ıÓ¬ ¶aœ] ¸±Ò±¬ı˛Ì Œ¬ı˙ˆ¬”¯∏±, ˜≈À‡ ά◊À¡Z· øÚÀ˚˛ ’±¬ı˛ ¬ı±¬ı± Œ¸&À˘±Àfl¡ õ∂|˚˛ ø√À˚˛ÀÂ√ ˚±¬ı˛ Ê√Ú… ¬ı±¬ı±› ¸˜±Ú √±˚˛œº Ó¬±¬ı˛± ’Ú…±˚˛ˆ¬±À¬ı
“√±øάˇÀ˚˛øÂ√À˘Úº ˆ¬^À˘±Àfl¡¬ı˛ ¬ıMê√¬ı… øÂ√˘ øÓ¬øÚ Î¬±Mê√±À¬ı˛¬ı˛ ¸Àe øfl¡Â≈√ fl¡Ô± ¬ı˘ÀÓ¬ ¤À¸ÀÂ√Úº ¤fl¡À‰¬±‡±ø˜ fl¡À¬ı˛º ’±˜±¬ı˛ Œ¬ı±ÚÀfl¡ øfl¡Â≈√˝◊√ ¬ıÀ˘ Ú±, ’±˜±¬ı˛ ŒÚ±È¬ ¬ÛÀάˇ Œ¬ı±Ú ¬Û±˙ fl¡À¬ı˛º
’±ø˜ ø˝√√Ȭ˘±À¬ı˛¬ı˛ Ú…±˚˛ øÚÀ«√˙ ø√˘±˜ Œ˚ ë˚± ¬ı˘±¬ı˛ Œ‰¬•§±À¬ı˛ ¬ı˘À¬ıÚ, ¤‡±ÀÚ, ¬ı±øάˇÀÓ¬, øfl¡c ’±˜±¬ı˛ õ∂øÓ¬ fl‘¡Ó¬:Ó¬±À¬ı±Ò ŒÓ¬± ”√À¬ı˛¬ı˛ fl¡Ô±, ¶§œfl¡±¬ı˛› fl¡À¬ı˛ Ú±º ¤‡Ú ¤˝◊√¸¬ı
’±ø˜ Œ¬ı˛±·œ Œ√ø‡ Ú±ºí Ó“¬±¬ı˛± ‰¬À˘ Œ·À˘Úº ’±˜±¬ı˛ ¬ı±øάˇ¬ı˛ fl¡±Ê√ fl¡¬ı˛± ˜±ø¸ ¬ı˘˘, ’Ó¬…±‰¬±¬ı˛ ’±ø˜ ¸˝√√… fl¡¬ı˛ÀÓ¬ ¬Û±ø¬ı˛ Ú±, õ∂øÓ¬¬ı±√ fl¡ø¬ı˛, ˝√√˚˛ÀÓ¬±-¬ı± ’±Sê˜Ì±Rfl¡ ˝√√À˚˛ ˚±˝◊√ºí
Œ¬ÛÂ√ÀÚ¬ı˛ ˆ¬^˜ø˝√√˘± øÚ(˚˛ Œ¬ı˛±·œ Œfl¡ÚÚ± ˜≈‡È¬± Œ√À‡ fl¡©Ü ˘±·ÀÂ√º ’±ø˜ Œˆ¬À¬ıøÂ√˘±˜ Œ˜À˚˛øȬ ¬Ûάˇ±À˙±Ú±ÀÓ¬ ˆ¬œ¯∏Ì ˆ¬±À˘±, Œ¬ı˛Ê√±åI◊› ˆ¬±˘˝◊√ ˝√√˚˛ øfl¡c ¬ıg≈¬ı±g¬ı ‡≈¬ı
ˆ¬^À˘±fl¡˝◊√ ˜±Úø¸fl¡ Œ¬ı˛±·œ Œfl¡ÚÚ± Œfl¡˜Ú Œ˚Ú Ú±ˆ¬«±¸, ø¬ıÒ√ıô¶ ˝√√À˚˛ ¤À˘±À˜À˘± fl¡Ô± ¸œø˜Ó¬, ¸¬ı±¬ı˛ ¸Àe ø˜˙ÀÓ¬ ¬Û±À¬ı˛ Ú±º ≈√ø√fl¡ ŒÔÀfl¡ ≈√¬ı˛fl¡À˜¬ı˛ ·ä qÀÚ ¤¬ı±¬ı˛ ’±ø˜
¬ı˘øÂ√À˘Úº øfl¡c ≈√¬Û≈À¬ı˛ Œ‰¬•§±À¬ı˛ ø·À˚˛ ˆ¬≈˘ ˆ¬±„√√˘º Ó“¬±¬ı˛± ¤À¸ÀÂ√Ú Ó“¬±À√¬ı˛ ¸ÀÓ¬À¬ı˛± ’ÚÚ…±Àfl¡ ¬ı±˝◊√À¬ı˛ ¬Û±øͬÀ˚˛ Ó¬±¬ı˛ fl¡±fl¡± › ø¬Ûø¸Àfl¡ ŒÎ¬Àfl¡ ¬Û±Í¬±˘±˜º øÊ√À:¸ fl¡¬ı˛˘±˜,
¬ıÂ√À¬ı˛¬ı˛ ¤·±À¬ı˛± flv¡±À¸ ¬Ûάˇ± Œ˜À˚˛¬ı˛ Ê√Ú…º ¶§±˜œ-¶aœ › ≈√Ê√Ú Œ˜À˚˛ øÚÀ˚˛ Ó“¬±À√¬ı˛ ¸—¸±¬ı˛º ’±¬ÛÚ±À√¬ı˛ ¬ıά◊ø√, Œ˜À˚˛øȬ¬ı˛ ˜± fl¡œ ‡≈¬ı ¬ı˛±·œ∑
ŒÂ√±È¬ Œ˜À˚˛ flv¡±¸ ŒÈ¬ÀÚ ¬ÛÀάˇ, ‡≈¬ı ˆ¬±˘º øfl¡c ¬ıάˇ Œ˜À˚˛ flv¡±¸ ˝◊√À˘Àˆ¬ÀÚ ¸±À˚˛k øÚÀ˚˛ ñ ¬ı˛±·œ ˜±ÀÚ õ∂‰¬G ¬ı˛±·œ › ŒÊ√ø√º Œ·±È¬± ¬Û±Î¬ˇ± ˜±Ó¬ fl¡À¬ı˛ Œ√˚˛ ø‰¬»fl¡±¬ı˛ fl¡À¬ı˛º
¬ÛÀάˇº ˆ¬œ¯∏Ì ŒÊ√ø√, ά◊¢∂ › ø˝√√—¸≈fl¡ õ∂fl‘¡øÓ¬¬ı˛º Œ¸ ¬Ûάˇ±˚˛ ˆ¬œ¯∏Ì ˆ¬±˘ øfl¡c ˝◊√À˘Àˆ¬ÀÚ øÊ√øÚ¸¬ÛS› ˆ¬±„√√ÀÓ¬ Â√±Àάˇ Ú±º ’±˜¬ı˛± ¸¬ı±˝◊√ Œ˚ÃÔ ¬Ûø¬ı˛¬ı±À¬ı˛˝◊√ Ô±fl¡Ó¬±˜ øfl¡c ›˝◊√ ά◊¢∂
Œ˝√√±À¶ÜÀ˘ Ú± ŒÔÀfl¡ ˜±Àfl¡ øÚÀ˚˛ ‚¬ı˛ ˆ¬±Î¬ˇ± fl¡À¬ı˛ Ô±Àfl¡º õ∂‰¬G ¬ı˛±· fl¡À¬ı˛, ŒÈ¬Ú˙Ú fl¡À¬ı˛, ¬ı˛±À·¬ı˛ Ê√Ú… ¤‡Ú ’±˜¬ı˛± ’±˘±√± Ô±øfl¡º ’±˜±¬ı˛ √±√± ά◊¬Û±˚˛ Ú± Œ¬ÛÀ˚˛ ¬ıά◊ø√Àfl¡ ˜±ÚÀÓ¬
˜±Àfl¡ ˜±À¬ı˛› √¬ı˛fl¡±¬ı˛ ˝√√À˘º ¬ı±¬ı±Àfl¡ ¬ı˛±· ˝√√À˘ ëÓ≈¬˝◊√í ¸À•§±ÒÚ fl¡À¬ı˛ fl¡Ô± ¬ıÀ˘º ¬ıÀ˘, ¬ı±Ò… ˝√√À˚˛ÀÂ√º ŒÂ√±È¬ Œ˜À˚˛øȬ ’±¬ı±¬ı˛ ‡≈¬ı ‰¬±˘±fl¡ Œ¸ ˜±À˚˛¬ı˛ ¶§ˆ¬±¬ı ¬ı≈ÀÁ¡ øÚÀ˚˛ÀÂ√º ˚±¬ı˛
ëÓ≈¬˝◊√ Œfl¡Ú ¬ıάˇ ’øÙ¬¸±¬ı˛ ˝√√ÀÓ¬ ¬Û±ø¬ı˛¸øÚº Œfl¡Ú ˆ¬±˘ ¬ı±øάˇ, ·±øάˇ ŒÚ˝◊√í ˝◊√Ó¬…±ø√º ¸¬ı¸˜˚˛ Ê√Ú… Œ¸ ‰≈¬¬Û‰¬±¬Û Ô±Àfl¡º ˜±À˚˛¬ı˛ fl¡Ô± Œ˜ÀÚ ŒÚ˚˛ ¤¬ı— ¸¬ı ¸≈ø¬ıÒ± Œ¸ ’±√±˚˛ fl¡À¬ı˛ ŒÚ˚˛º
ˆ¬±˘ ˆ¬±˘ ¬ı±˝◊√À¬ı˛¬ı˛ ‡±¬ı±¬ı˛ ‰¬±˚˛º Œ¸&À˘± ˚ӬȬ± ¬Û±À¬ı˛ Ó“¬±¬ı˛± ŒÊ√±·±Ú ŒÚº ’±˜±¬ı˛ øfl¡c ¬ıάˇ Œ˜À˚˛ ’ÚÚ…± ¸¬ı¸˜˚˛ õ∂øÓ¬¬ı±√ fl¡À¬ı˛, Ó¬±¬ı˛ ˜± Œ˚Ú Ó¬±¬ı˛ õ∂øÓ¬¡ZiZœ, Á¡·Î¬ˇ± ¬ı±
56
58 ˜ÀÚ±ø¬ıÀ√¬ı˛ ˜ÀÚ¬ı˛ fl¡Ô± ˜ÀÚ±ø¬ıÀ√¬ı˛ ˜ÀÚ¬ı˛ fl¡Ô± 59
Œé¬±ˆ¬ ά◊·Î¬ˇ±ÀÚ±¬ı˛º ¤ø√Àfl¡ ˚Ó¬ø√Ú ˚±À26√ ›¬ı˛ ˜±› Œ˜À˚˛Àfl¡ ¸˝√√… fl¡¬ı˛ÀÓ¬ ¬Û±À¬ı˛ Ú±º ¬Û±Í¬±¬ıº
’±¬ı±¬ı˛ ˜± Œ˜À˚˛¬ı˛ ¬ı…¬ı˝√√±¬ı˛ ’±˙¬Û±À˙¬ı˛ ¬ı±øάˇ¬ı˛ Œ˘±fl¡Àfl¡ Ê√±Ú±˚˛º Ó¬±¬ı˛± Œ˚Ú ≈√Ê√Ú ≈√Ê√ÀÚ¬ı˛ Œfl¡Î¬◊ Œ˚ Ó¬±À√¬ı˛ ŒÂ√À˘¬ı˛ ø¬ıÀ˚˛ÀÓ¬ √˙ Œfl¡±øȬ Ȭ±fl¡± ‡¬ı˛‰¬ fl¡¬ı˛ÀÓ¬ ¬Û±À¬ı˛ ’±˜±¬ı˛ Ò±¬ı˛Ì±
õ∂øÓ¬¡ZiZœº ¬ÛÀ¬ı˛±é¬ˆ¬±À¬ı ¬ı˛±· ›Àͬ ¬ı±¬ı±¬ı˛ ›¬Û¬ı˛, ¬ÛÀ¬ı˛ ˚± ‡≈ø˙ ¬ıÀ˘ ·±ø˘·±˘±Ê√ fl¡À¬ı˛º øÂ√˘ Ú±º ’±˜±¬ı˛ ˜±Ô± ‚≈À¬ı˛ Œ·˘º ¤˝◊√ Ȭ±fl¡±ÀÓ¬ ¤fl¡È¬± ‰¬…±ø¬ı˛ÀȬ¬ı˘ ˜±Úø¸fl¡ ˝√√±¸¬Û±Ó¬±˘
’±ø˜ ¬ı≈Á¡ÀÓ¬ ¬Û±¬ı˛˘±˜ ’ÚÚ…±¬ı˛ ¤È¬± ŒÂ√À˘À¬ı˘± ŒÔÀfl¡ ¬Û≈?œˆ¬”Ó¬ ¬ı˛±· Ó¬±¬ı˛ ά◊¢∂ ‡≈À˘ ŒÙ¬˘± ˚±˚˛º ’ÀÚfl¡ Œ¬ı˛±·œ¬ı˛ Ó¬À¬ı ά◊¬Ûfl¡±¬ı˛ ˝√√Ó¬º ¸øÓ¬…˝◊√ fl¡œ Œ¸˝◊√ ˆ¬^˜ø˝√√˘± ›¯∏≈Ò
˜±À˚˛¬ı˛ õ∂øÓ¬º ¤‡Ú ø‰¬øfl¡»¸±È¬± fl¡±¬ı˛ √¬ı˛fl¡±¬ı˛∑ Œ‡À˚˛ ˆ¬±˘ ˝√√À¬ı∑ ø¬ı¯∏±√˜˚˛ Ê√œ¬ıÚȬ± fl¡œ ’±Úµ˜˚˛ ˝√√À¬ı∑ Œ¸ ’±Úµ Ó¬‡Ú˝◊√ ‡“≈ÀÊ√
¬Û±À¬ıÚ ˚‡Ú øÓ¬øÚ Ê√œ¬ıÀÚ¬ı˛ ˜±ÀÚ ‡“≈ÀÊ√ ¬Û±À¬ıÚº 'The Meaning of life.' Ê√œ¬ıÀÚ
2 ¬ı“±‰¬±¬ı˛ fl¡œ ά◊ÀV˙…º ¤˝◊√ ά◊ÀVÀ˙…¬ı˛ ø√˙± Œ√‡ÀÓ¬ ¬Û±¬ı˛À˘˝◊√ ’±Úµ ¬Û±À¬ıÚº
ñ ά±Mê√±¬ı˛¬ı±¬ı≈ ’±˜±¬ı˛ ø√ø√Àfl¡ ’±Ê√Àfl¡ ¸fl¡±À˘˝◊√ Œ√‡±ÀÓ¬ ‰¬±˝◊√ ’±¬ÛøÚ ˚ø√ ’Ú≈¢∂˝√
fl¡À¬ı˛ ¸fl¡±˘ √˙Ȭ±¬ı˛ ˜ÀÒ… Œ√À‡ ø√ÀÓ¬ ¬Û±À¬ı˛Ú Ó¬±˝√√À˘ ‡≈¬ı ˆ¬±˘ ˝√√˚˛º ’±¸À˘ ’±Ê√˝◊√ 3
≈√¬Û≈À¬ı˛¬ı˛ Ùv¬±˝◊√ÀȬ ’±ø˜ ø√ø√Àfl¡ øά¬ıËn∏·Î¬ˇ ŒÔÀfl¡ ¬Û±øͬÀ˚˛ Œ√¬ıº Œ‰¬•§±À¬ı˛ ˚±›˚˛±¬ı˛ ’±À· Œ‡À˚˛ ¤fl¡È≈¬ ø¬ı|±˜ øÚø26√˘±˜º øfl¡c fl¡fl«¡˙ Œ˜±¬ı±˝◊√˘ ŒÙ¬±ÀÚ¬ı˛
’±˜±¬ı˛ ˜ÀÚ ¬ÛÀάˇ Œ·˘ ˜±S ¸±Ó¬ø√Ú ’±À·˝◊√ ¤fl¡ ¬ıÂ√¬ı˛ ¬Û=±À˙¬ı˛ ˜ø˝√√˘±Àfl¡ ’±›˚˛±ÀÊ√ ά◊Àͬ ¬ÛάˇÀÓ¬ ˝√√À˘±º ¤fl¡ ˜ø˝√√˘±¬ı˛ ’±›˚˛±Ê√º ‡≈¬ı ¶Û©Ü, ø¡ZÒ±˝√√œÚˆ¬±À¬ı
Œ√‡±ÀÓ¬ ¤ÀÚøÂ√˘ Ó¬“±¬ı˛ ˆ¬±˝◊√º ø√ø√ Ô±Àfl¡ &Ê√¬ı˛±ÀȬº ›‡±Úfl¡±¬ı˛ ›¯∏≈Ò Œ‡À˚˛ ˆ¬±˘ ˝√√ø26√˘ ¤fl¡Ú±·±Àάˇ ¬ıÀ˘ ‰¬˘À˘Ú, 븅±¬ı˛ ’±¬ÛøÚ ’±˜±Àfl¡ ø‰¬ÚÀ¬ıÚ Ú± øfl¡c ’±Ê√ ’¬ıøÒ ’±ø˜
Ú±º ¤ø√Àfl¡ Ó¬±¬ı˛ ¬ı±¬ı± øάÀõ∂˙Ú Œ¬ı˛±· ŒÔÀfl¡ ’±˜±¬ı˛ ›¯∏≈Ò Œ‡À˚˛ ¤fl¡√˜ ‰¬±„√√± ˝√√À˚˛ ’ÀÚfl¡ Œ¬ı˛±·œÀfl¡ ’±¬ÛÚ±¬ı˛ fl¡±ÀÂ√ ¬Û±øͬÀ˚˛øÂ√ ¤¬ı— Ó“¬±¬ı˛± ¸¬ı±˝◊√ ˆ¬±˘ ˝√√À˚˛ Œ·ÀÂ√ ˚±¬ı˛ Ê√Ú…
Œ·ÀÂ√Úº ¸≈Ó¬¬ı˛±— ø√ø√Àfl¡ &Ê√¬ı˛±È¬ ŒÔÀfl¡ ά◊øάˇÀ˚˛ øÚÀ˚˛ ¤À¸ ’±˜±Àfl¡ Œ√‡±ÀÚ±¬ı˛ ¬ıÀµ±¬ıô¶ ’±¬ÛÚ±¬ı˛ õ∂øÓ¬ ’±˜±¬ı˛ õ∂‰¬G ø¬ıù´±¸º Œ¸˝◊√ ø¬ıù´±À¸¬ı˛ Ê√Ú…˝◊√ ’±Ê√ ¤fl¡ ˆ¬^À˘±fl¡ ’±¬ÛÚ±¬ı˛
fl¡À¬ı˛øÂ√˘º ’±ø˜ Œ√À‡ ø√À˚˛øÂ√˘±˜º Œ¸˝◊√ ¤fl¡˝◊√ Œ¬ı˛±· ëøάÀõ∂˙Úí ¬ı± 똱Úø¸fl¡ ø¬ı¯∏±√¢∂ô¶Ó¬±íº fl¡±ÀÂ√ ˚±À26√º øfl¡c Ó¬“±¬ı˛ ¸•§Àg ’±ø˜ øfl¡Â≈√ fl¡Ô± ’±À·˝◊√ Ê√±øÚÀ˚˛ ¬ı˛±‡ÀÓ¬ ‰¬±˝◊√º øÓ¬øÚ
Œ˚Ú Œ¬ı˛±·È¬± Œ¸˝◊√ ¬ı—˙ ¬Û¬ı˛•Û¬ı˛±˚˛ ‹øÓ¬˝√√… ¬ıÀ˚˛˝◊√ ‰¬˘ÀÂ√º ¬ı±¬ı±¬ı˛ øÂ√˘, Œ˜À˚˛¬ı˛ ˝√√À˚˛ÀÂ√/ ˆ¬œ¯∏Ì ¬ı≈øX˜±Ú ¤fl¡ ˆ¬^À˘±fl¡º ’±ø˜ ˚ø√› Ó“¬±¬ı˛ ŒÔÀfl¡ ¬ı˚˛À¸ ¬ıάˇ øfl¡c ’±˜±Àfl¡ øÓ¬øÚ
ˆ¬^˜ø˝√√˘± õ∂‰¬G ’ø¶ö¬ı˛, ¤fl¡ Ê√±˚˛·±˚˛ ¬ı¸ÀÓ¬˝◊√ ¬Û±À¬ı˛Ú Ú±º ’±¬ı˛ S꘱·Ó¬ Œfl“¡À√ ‰¬À˘Úº øÚÀÊ√¬ı˛ ¸¬ı ¸≈‡-≈–À‡¬ı˛ fl¡Ô± ¬ıÀ˘Úº ’±ø˜ ¤fl¡ ø¬ı¬ı±ø˝√√Ó¬ ˜ø˝√√˘± øfl¡c øÓ¬øÚ ’±˜±Àfl¡
øfl¡c ¸±Ó¬ø√ÀÚ ŒÓ¬± ˆ¬±˘ ˝√√›˚˛±¬ı˛ Ú± ¤˝◊√ Œ¬ı˛±·º Ó¬±˝◊√ ˝√√ͬ±» ŒÙ¬±Ú ’±¸±ÀÓ¬ Ó¬±› ’±¬ı±¬ı˛ ’±˜±¬ı˛ ø¬ı¬ÛÀ√ ¤˜Úˆ¬±À¬ı ¸±˝√±˚… fl¡À¬ı˛ÀÂ√Ú Œ˚ ’±ø˜ Ó“¬±¬ı˛ õ∂øÓ¬ ˆ¬œ¯∏Ì fl‘¡Ó¬:º ¸øÓ¬…
’¸˜À˚˛ Œ√‡±¬ı˛ Ê√Ú… ’±ø˜ ¤fl¡È≈¬ ˜ÀÚ±é≈¬J ˝√√À˚˛øÂ√˘±˜º fl¡Ô± ¬ı˘ÀÓ¬ ’±˜±¬ı˛ fl¡…±Ú¸±¬ı˛ ˝√√À˚˛øÂ√˘ ¤¬ı— øÓ¬øÚ ’±øÔ«fl¡ˆ¬±À¬ı ¸±˝√√±˚… fl¡À¬ı˛ ’±˜±Àfl¡
’±Ê√ ¸fl¡±À˘ ˚‡Ú Ó“¬±¬ı˛± ¤À˘Ú Ó¬‡Ú Œ¬ı˛±·œ ’ä ˆ¬±˘ ’±À·¬ı˛¬ı±À¬ı˛¬ı˛ ŒÔÀfl¡º ÚÓ≈¬Ú Ê√œ¬ıÚ ø√À˚˛ÀÂ√Úº ˚±¬ı˛ Ê√Ú… Ó“¬±¬ı˛ ¸≈À‡¬ı˛ Ê√Ú… ’±ø˜ ˚± ‡≈ø˙ fl¡¬ı˛ÀÓ¬ ¬Û±¬ı˛¬ı, Ê√œ¬ıÚȬ±
˚ø√› ˆ¬^˜ø˝√√˘±¬ı˛ Œ‰¬±À‡ ˜≈À‡ ø¬ı¯∏JÓ¬±º ¤À¸˝◊√ ’±˜±¬ı˛ ¬ı±øάˇ¬ı˛ Ȭ˚˛À˘È¬ ¬ı…¬ı˝√√±¬ı˛ fl¡¬ı˛±¬ı˛ ά◊»¸·«› fl¡¬ı˛ÀÓ¬ ¬Û±¬ı˛¬ıº ¤fl¡ø√Ú ›˝◊√ ˆ¬^À˘±fl¡ øÚÀÊ√¬ı˛ Œ˚ÃÚ ≈√¬ı«˘Ó¬±¬ı˛ fl¡Ô± ’±˜±Àfl¡
’±øÊ«√ Ê√±Ú±À˘Úº Ó¬±Î¬ˇ±UÀάˇ± fl¡À¬ı˛ ‚À¬ı˛¬ı˛ øˆ¬Ó¬À¬ı˛ ’±˜±À√¬ı˛ fl¡±Ê√ fl¡¬ı˛±¬ı˛ Œ˘±Àfl¡¬ı˛ ‰¬øȬÀÊ√±Î¬ˇ± ¬ı˘À˘Úº ¤˜Úøfl¡ ’±˜±Àfl¡ øÚÀÊ√¬ı˛ Œ·±¬ÛÚ±e Œ√‡±À˘Ú›º ’±ø˜ Ó“¬±Àfl¡ ά◊ÀM√√øÊ√Ó¬
¬ÛÀ¬ı˛˝◊√ Ȭ˚˛À˘ÀȬ Ï≈¬Àfl¡ Œ·À˘Úº Ó¬±Î¬ˇ±UÀάˇ± fl¡À¬ı˛ Œ¬ıø¬ı˛À˚˛ ¤fl¡È≈¬é¬Ì fl¡Ô± ¬ıÀ˘ ’±¬ı±¬ı˛ fl¡¬ı˛±¬ı˛ Ê√Ú… ¸¬ı Œ‰¬©Ü±˝◊√ fl¡À¬ı˛øÂ√ øfl¡c ¸±Ô«fl¡ ˝√√˚ø˛ Úº ’±ø˜ ˝√√±Ó¬ ø√À˚˛, ˜≈‡ ø√À˚˛ ¸¬ı¬ı˛fl¡˜ˆ¬±À¬ı
¬ı±˝◊√À¬ı˛ “√±Î¬ˇ±ÀÚ± ·±øάˇÀÓ¬ ø·À˚˛ ¬ı¸À˘Úº Ó¬‡Ú Ó“¬±¬ı˛ ˆ¬±˝◊√ ¬ı˘À˘Ú, ëÊ√±ÀÚÚ Î¬±Mê√±¬ı˛¬ı±¬ı≈, ¸˝√√À˚±ø·Ó¬± fl¡À¬ı˛øÂ√, øfl¡c ’±Ê√ ’¬ıøÒ Œ¸˝◊√ ˆ¬^À˘±fl¡ ’±˜±¬ı˛ ¸Àe Œ˚ÃÚ ø˜˘Ú fl¡¬ı˛ÀÓ¬
›À√¬ı˛ Ȭ±fl¡± ¬Û˚˛¸±¬ı˛ Œfl¡±Ú ’ˆ¬±¬ı ŒÚ˝◊√, ’·±Ò ÒÚ¸•ÛøM√√ &Ê√¬ı˛±ÀȬ¬ı˛ ·±gœÚ·¬ı˛, ¬ıÀ¬ı˛±√±, ¸±Ô«fl¡ ˝√√ÚøÚº ›¬ı˛ ’±¬ı±¬ı˛ ø¬ıÀ˚˛› øͬfl¡ ˝√√À˚˛ÀÂ√º øfl¡c øÓ¬øÚ øÚÀÊ√˝◊√ Œ¸˝◊√ ø¬ıÀ˚˛ Œˆ¬À„√√
¸≈¬ı˛±È¬ ¸¬ı Ê√±˚˛·±ÀÓ¬ ø¬ı¬ı˛±È¬ ø¬ı¬ı˛±È¬ ¬ı±øάˇ ’±ÀÂ√º øfl¡c Ô±fl¡±¬ı˛ ˜±Ú≈¯∏ ŒÚ˝◊√º Ê√±˜±˝◊√¬ı±¬ı≈ ø√À˚˛ÀÂ√Ú ˚ø√› Ó“¬±À√¬ı˛ ’±˙œ¬ı«±√ ˝√√À˚˛ ø·À˚˛øÂ√˘º øÓ¬øÚ ˜±Ú≈¯∏ ø˝√√À¸À¬ı ˆ¬œ¯∏Ì ˆ¬±˘, øfl¡c
øÚÀÊ√¬ı˛ ø¬ı¬ı˛±È¬ Ù¬…±"√√ø¬ı˛ øÚÀ˚˛ ¬ı…ô¶º ¬ı…ô¶ Ó¬±À√¬ı˛ ŒÂ√À˘¬ı˛±›º ¬Û˚˛¸± ’±ÀÂ√ øfl¡c ¸≈‡ ŒÚ˝◊√º ¤¬ı˛fl¡˜ˆ¬±À¬ı Ô±fl¡À˘ Ó“¬±¬ı˛ ˆ¬ø¬ı¯∏…» Ê√œ¬ıÚȬ±, ø¬ı¬ı±ø˝√√Ó¬ Ê√œ¬ıÚȬ± Ú©Ü ˝√√À˚˛ ˚±À¬ıº ’±ø˜
¸≈‡ ŒÓ¬± ’±¬ı˛ øfl¡ÚÀÓ¬ ¬Û±›˚˛± ˚±˚˛ Ú±ºí Ó¬±¬ı˛¬Û¬ı˛ ’±Àô¶ fl¡À¬ı˛ ¶§¬ı˛È¬± ÚœÀ‰¬ Ú±ø˜À˚˛ ¬ı˘À˘Ú, Œ¸È¬± Œfl¡±Ú˜ÀÓ¬˝◊√ ˜±ÚÀÓ¬ ¬Û±¬ı˛øÂ√ Ú±º ’±¬ÛøÚ ¸…±¬ı˛ ¤fl¡È≈¬ ˆ¬±˘ˆ¬±À¬ı Ó“¬±Àfl¡ Œ√‡À¬ıÚº
Ó“¬±À√¬ı˛ ŒÂ√À˘¬ı˛ ø¬ıÀ˚˛ÀÓ¬ √˙ Œfl¡±øȬ Ȭ±fl¡± ‡¬ı˛‰¬ fl¡À¬ı˛ÀÂ√º ’±Ê√ Ó¬±¬ı˛ ø√ø√Àfl¡ &Ê√¬ı˛±È¬ øfl¡c ’±˜±¬ı˛ fl¡Ô± ‚≈̱é¬À¬ı˛› ά◊À~‡ fl¡¬ı˛À¬ıÚ Ú±º øÓ¬øÚ ˆ¬œ¯∏Ì ¬ı≈øX˜±Ú ˜±Ú≈¯,∏ ¬ÛÀ¬ı˛±é¬ˆ¬±À¬ı
¬Û±Í¬±ÀÚ±¬ı˛ ˝◊√À26√ øÂ√˘ Ú± øfl¡c ¤fl¡È¬± ¸˝◊√ fl¡¬ı˛±¬ı˛ Ê√Ú… Ê√±˜±˝◊√¬ı±¬ı≈ Ê√¬ı˛n∏ø¬ı˛ Ó¬˘¬ı ¬Û±øͬÀ˚˛ÀÂ√º ’±˜±¬ı˛ fl¡Ô± øÊ√À:¸ fl¡¬ı˛À˘› øÓ¬øÚ ¬ı≈ÀÁ¡ ˚±À¬ıÚºí
¸≈Ó¬¬ı˛±— ¸˝◊√ fl¡¬ı˛ÀÓ¬ Œ˚ÀÓ¬ ˝√√À26√º ’±¬ı±¬ı˛ ‰¬À˘ ’±¸À¬ı ’¸À˜º ¤¬ı±¬ı˛ ¤À˘ ˆ¬±˘ fl¡À¬ı˛˝◊√ Ó¬±¬ı˛¬Û¬ı˛ Œ¸˝◊√ Œ¬ı˛±·œ› ’±À¸øÚ ’±¬ı˛ ˆ¬^˜ø˝√√˘±› ’±À¸ÚøÚ ’±¬ı˛ ’±˜±¬ı˛› Ó“¬±À√¬ı˛
60 ˜ÀÚ±ø¬ıÀ√¬ı˛ ˜ÀÚ¬ı˛ fl¡Ô± ˜ÀÚ±ø¬ıÀ√¬ı˛ ˜ÀÚ¬ı˛ fl¡Ô± 61
≈√Ê√ÀÚ¬ı˛ ’±¸˘ ¸•Ûfl«¡ › øˆ¬Ó¬À¬ı˛¬ı˛ ·ä Ê√±Ú± ˝√√˚˛øÚº ø√À˚˛ÀÂ√ Œ˚Ȭ± Œ¬ÛÀȬ › Œ·±È¬± ˙¬ı˛œÀ¬ı˛ õ∂øÓ¬øSê˚˛± fl¡¬ı˛ÀÂ√º ά±Mê√±¬ı˛¬ı±¬ı≈ Ó¬±¬ı˛¬Û¬ı˛ ŒÔÀfl¡
4 ’±˜±¬ı˛ ’±¬ı˛ øfl¡Â≈√˝◊√ ˆ¬±˘ ˘±À· Ú±º
¤fl¡ ¸5±˝√√ ’±À· ¤fl¡ ˆ¬^À˘±fl¡ ¸Àe ø√ø√Àfl¡ øÚÀ˚˛ ¤À˘Úº ˆ¬^À˘±Àfl¡¬ı˛ ¬ı˚˛¸ ‰¬ø~À˙¬ı˛ Ó¬±Àfl¡ ’±ø˜ Œ¸ø√Ú ›¯∏≈Ò¬ÛS ø√À˚˛ ¬Û±øͬÀ˚˛ ø√À˚˛øÂ√˘±˜ ’±¬ı˛ ¬ıÀ˘øÂ√˘±˜, øfl¡Â≈√ø√Ú
›¬ÛÀ¬ı˛, ¬ıø˘á¬ Œ‰¬˝√√±¬ı˛±, ˜±Ô±˚˛ Ȭ±fl¡ ¸±˜ÀÚ¬ı˛ ø√Àfl¡, ŒÍ¬“±È¬ ≈√ÀȬ± Œ¬ı˙ ¬Û≈¬ı˛n∏º Œ‰¬˝√√±¬ı˛±¬ı˛ ˜ÀÒ… ø√ø√¬ı˛ ¸Àe Ó“¬±¬ı˛ ¬ı±øάˇÀÓ¬ fl¡±øȬÀ˚˛ ’±¸ÀÓ¬º ’±¸À˘ ›˝◊√ Œ˝√√±À˜±À¸'≈˚˛±˘ ˆ¬^À˘±fl¡ Ó¬“±¬ı˛
Œfl¡˜Ú Œ˚Ú ¤fl¡È¬± ’±øÙˬfl¡±Ú ¬ı± ^±ø¬ıάˇ ˆ¬±¬ı ’±ÀÂ√º ¸Àe ø¬ı¬ı±ø˝√√Ó¬ ˜Ò…¬ı˚˛¶® ˆ¬^˜ø˝√√˘±Àfl¡ ¬ıg≈¬ı˛ ¸Àe ›˝◊√ ˆ¬^˜ø˝√√˘± ¬ıά◊ø√¬ı˛ ¸•Ûfl«¡È¬± ˜±ÚÀÓ¬ ¬Û±À¬ı˛ÚøÚº Ó“¬±¬ı˛ ˝√√À˘± ë›ÀÔÀ˘±
¶aœ ¬ıÀ˘˝◊√ Œˆ¬À¬ıøÂ√˘±˜, øfl¡c øÓ¬øÚ øÚÀÊ√˝◊√ ¬ıÀ˘ ø√À˘Ú Œ˚, øÓ¬øÚ ø√ø√º ˆ¬±˝◊√À˚˛¬ı˛ ‚≈˜ ˝√√˚˛ ø¸ÚÀE±˜íº ¸±Ò±¬ı˛ÌÓ¬ ¤È¬± ¶§±˜œ ¬ı± ¶aœ¬ı˛ ¤Àfl¡ ’¬ÛÀ¬ı˛¬ı˛ õ∂øÓ¬ ’À˝√√Ó≈¬fl¡ ¸Àµ˝√√ Ê√ij±À˘
Ú±, ˜Ú˜¬ı˛± ˝√√À˚˛ Ô±Àfl¡º fl¡±iß±fl¡±øȬ fl¡À¬ı˛ñ ¤˝◊√ øÂ√˘ fl¡˜Àõ≠Úº ˆ¬^À˘±fl¡ ’ø¬ı¬ı±ø˝√√Ó¬, Ó¬±Àfl¡ ¬ı˘± ˝√√˚˛º Œ˚˜Ú ¶§±˜œ Ó“¬±¬ı˛ ¶aœÀfl¡ ’ÀÚ…¬ı˛ ¸Àe fl¡Ô± ¬ı˘À˘ øfl¡—¬ı± Œ√‡À˘
Ô±Àfl¡Ú ˜±À˚˛¬ı˛ ¸Àeº ø√ø√¬ı˛ ø¬ıÀ˚˛ ˝√√À˚˛ Œ·ÀÂ√ ”√À¬ı˛º øfl¡c Œ¬ıάˇ±ÀÓ¬ ¤À¸ ˆ¬±À˚˛¬ı˛ ¤˝◊√ ¸Àµ˝√√ fl¡À¬ı˛ Œ˚ øÚ(˚˛ Ó“¬±¬ı˛ ¶aœ Ó“¬±¬ı˛ õ∂øÓ¬ ø¬ıù´ô¶ Ú˚˛º øÚ(˚˛ ¶aœ¬ı˛ ¸Àe ›˝◊√ ˆ¬^À˘±Àfl¡¬ı˛
’¬ı¶ö± Œ√À‡ ŒÊ√±¬ı˛ fl¡À¬ı˛ ά±Mê√±¬ı˛ Œ√‡±ÀÓ¬ øÚÀ˚˛ ¤À¸ÀÂ√Úº ˆ¬^À˘±fl¡ õ∂ÔÀ˜ ‚≈˜ Ú± Œ˚ÃÚ ¸•Ûfl«¡ ’±ÀÂ√º øͬfl¡ Œ˚˜Ú ›ÀÔÀ˘± ڱȬÀfl¡ ›ÀÔÀ˘±¬ı˛ ŒÎ¬¸øά˜Ú±¬ı˛ õ∂øÓ¬ ˝√√À˚˛øÂ√˘º
’±¸±¬ı˛ fl¡Ô± ¬ıÀ˘ Œ·À˘Úº ¸±¬ı˛±¬ı˛±Ó¬ ‚≈À˜±ÀÓ¬ Ú± ¬Û±¬ı˛±¬ı˛ ;±˘±˚La̱º Ó¬±¬ı˛¬ÛÀ¬ı˛ ¬ı˘À˘Ú øfl¡c ¤fl¡Ê√Ú Œ˝√√±À˜±À¸'≈˚˛±˘ ¬Û≈¬ı˛n∏À¯∏¬ı˛› Œ˚ ¬Û≈¬ı˛n∏À¯∏¬ı˛ õ∂øÓ¬ ¸øµ˝√√±Ú ˝√√ÀÓ¬ ¬Û±À¬ı˛ Œ¸È¬±
Œ˚ Ó“¬±¬ı˛ ¤fl¡ ¬ıg≈¬ı˛ ¬ı±øάˇÀÓ¬ øfl¡Â≈√ ‡±›˚˛±¬ı˛ ¬ÛÀ¬ı˛˝◊√ ¤˝◊√¸¬ı q¬ı˛n∏ ˝√√˚˛º ’±ø˜ ›“¬ı˛ ø√ø√Àfl¡ øfl¡Â≈√ ¤¬ı±¬ı˛ õ∂Ô˜ Œ¬Û˘±˜º
¸˜À˚˛¬ı˛ Ê√Ú… ¬ı±˝◊√À¬ı˛ Ô±fl¡ÀÓ¬ ¬ı˘˘±˜ Ó“¬±¬ı˛ ¸Àe ¤fl¡±ÀôL fl¡Ô± ¬ı˘±¬ı˛ Ê√Ú…º Ó¬±¬ı˛¬Û¬ı˛ ›˝◊√
ˆ¬^À˘±fl¡ ’fl¡¬ÛÀȬ ¬ıÀ˘ Œ·À˘Ú Ó“¬±¬ı˛ fl¡±ø˝√√øÚº 5
ñ ’±˜±¬ı˛ Ú±˜ ¸Ê√˘º ’±˜±Àfl¡ Œ√‡À˘˝◊√ øÚ(˚˛ ¬ı≈Á¡ÀÓ¬ ¬Û±¬ı˛ÀÂ√Ú Œ˚ ’±ø˜ ñ ’±¬ÛøÚ ¤fl¡± ¤À¸ÀÂ√Ú∑
Œ˝√√±À˜±À¸'≈˚˛±˘ [¸˜fl¡±˜œ]º ’±˜±¬ı˛ ¤fl¡ ¬ıg≈ ’±ÀÂ√ Ó¬±Àfl¡ ’±ø˜ ‡≈¬ı ˆ¬±˘¬ı±¸Ó¬±˜º ˆ¬^˜ø˝√√˘±Àfl¡ Œ‰¬•§±À¬ı˛ ¤fl¡± Ï≈¬fl¡ÀÓ¬ Œ√À‡ øÊ√À:¸ fl¡¬ı˛˘±˜º
˝√√ͬ±» Œ¸˝◊√ ¬ıg≈øȬ ’±˜±Àfl¡ Ê√±Ú±˘ Œ˚ Œ¸ Ó¬±¬ı˛ ¬ıά◊ø√¬ı˛ ¸Àe ˙±¬ı˛œø¬ı˛fl¡ ¸•ÛÀfl«¡ ø˘5 øÓ¬øÚ ¬ı˘À˘Ú, ëÚ± ¬ı±˝◊√À¬ı˛ ¶§±˜œ ¬ıÀ¸ ’±ÀÂ√Ú, øfl¡c ’±ø˜ ¤fl¡± ’±¬ÛÚ±Àfl¡ øfl¡Â≈√
˝√√À˚˛ÀÂ√º Ó¬±¬ı˛ ¬ıά◊ø√¬ı˛ ˝◊√À26√ÀÓ¬˝◊√ Œ¸ Œ¸˝◊√ ˙±¬ı˛œø¬ı˛fl¡ ¸•Ûfl«¡ fl¡À¬ı˛º Œ¸ ˚ø√› ø¬ı¬ı±ø˝√√Ó¬, ¬ı˘ÀÓ¬ ‰¬±˝◊√íº ˆ¬^˜ø˝√√˘±¬ı˛ ¶Û©Ü ¬ıMê√¬ı… › ¸±˝√√¸ Œ√À‡ Œ¬ı˙ ˆ¬±˘ ˘±·˘º ¤fl¡ ¬ıÂ√¬ı˛
øfl¡c Ó¬±¬ı˛ √±√±¬ı˛ ’¬ıÓ«¬˜±ÀÚ¬ı˛ ¸≈À˚±À· Œ¸ ›˝◊√ ¬ıά◊ø√¬ı˛ ¸Àe øÚ˚˛ø˜Ó¬ ˙±¬ı˛œø¬ı˛fl¡ ¸•Ûfl«¡ ’±À· ˆ¬^˜ø˝√√˘± ¸¬Ûø¬ı˛¬ı±À¬ı˛ Œ¬∏CÀÚ Œ¬ıάˇ±ÀÓ¬ ˚±ø26√À˘Ú Ó¬‡Ú ¤fl¡ ˚±Sœ¬ı˛ ¸Àe Ó¬“±¬ı˛
fl¡À¬ı˛º ’±˘±¬Û ˝√√˚˛º Œ¸˝◊√ ˆ¬^À˘±fl¡ ¤fl¡±˝◊√ øÂ√À˘Úº Œ¸˝◊√ ’±˘±¬Û Œ¬∏CÀÚ˝◊√ Œ˙¯∏ ˝√√˚˛ Ú±, Ó“¬±¬ı˛±
’±ø˜ øÊ√À:¸ fl¡¬ı˛˘±˜, ë’±¬ÛÚ±¬ı˛ ¸Àe› fl¡œ Ó¬±¬ı˛ ˙±¬ı˛œø¬ı˛fl¡ ¸•Ûfl«¡ øÂ√˘∑í ˚‡Ú ¬ı±øάˇÀÓ¬ øÙ¬À¬ı˛ ’±À¸Ú Ó¬‡ÀÚ± ŒÈ¬ø˘ÀÙ¬±Ú Œ˚±À· ¬ı±Ó«¬±˘±¬Û ‰¬˘ÀÓ¬ Ô±Àfl¡º Sê˜˙
ñ ˝√√“…± øÂ√˘, øfl¡c ’±ø˜ ›˝◊√ ¬ıά◊ø√¬ı˛ ¸Àe ¤˝◊√ ¸•Ûfl«¡È¬± ’ÕÚøÓ¬fl¡ ¬ıÀ˘ Ó¬±Àfl¡ ˜±Ú± Œ¸˝◊√ ¬Ûø¬ı˛‰¬˚˛ ·ˆ¬œÀ¬ı˛ Œ¬Û“ÃÂ√˚˛ › ’±fl¡¯∏«À̬ı˛ ¬Û˚«±À˚˛ ‰¬À˘ ˚±˚˛º ˆ¬^À˘±fl¡ øfl¡c qÒ≈ Œ¸˝◊√
fl¡¬ı˛˘±˜º √…±‡ Ó≈¬˝◊√ ŒÓ¬±¬ı˛ øÚÀÊ√¬ı˛ √±√±Àfl¡ ¤ˆ¬±À¬ı Ù“¬±øfl¡ ø√ø¬ı Ú±º ¤È¬± ’Ú…±˚˛º Ó≈¬˝◊√ ˆ¬^˜ø˝√√˘±¬ı˛ ¸Àe ŒÙ¬±ÀÚ fl¡Ô± ¬ıÀ˘Ú Ú±, øÓ¬øÚ ¬ı±øάˇ¬ı˛ ¸¬ı±¬ı˛ ¸Àe˝◊√ ŒÙ¬±ÀÚ fl¡Ô± ¬ıÀ˘Úº
¬ıά◊ø√¬ı˛ ¸Àe ¸•Ûfl«¡È¬± ¬ı±√ Œ√º Œ√‡≈Ú Î¬±Mê√±¬ı˛¬ı±¬ı≈ ’±ø˜ ‡≈¬ı ¸¬ı˛˘ ˚±¬ı˛ Ê√Ú… ›Àfl¡ ‡≈¬ı ˆ¬^˜ø˝√√˘±¬ı˛ Ú±˜ Œ˜±ø˝√√Úœ, ¬ıÂ√¬ı˛ ¸“±˝◊√øS˙ ¬ı˚˛¸, ’±¬ı˛ Œ¸˝◊√ ˆ¬^À˘±fl¡ ¬ıÂ√¬ı˛ ¬Û“˚˛øS˙º
ˆ¬±˘¬ı±¸Ó¬±˜ ’±¬ı˛ ›¬ı˛ ¬ıά◊ø√¬ı˛ ¸Àe ¸•Ûfl«¡È¬± Œ˚ ˆ¬±˘ Ú˚˛ Œ¸È¬± ›Àfl¡ Œ¬ı±Á¡±Ó¬±˜º Œ˜±ø˝√√Úœ¬ı˛ ¤fl¡ ŒÓ¬À¬ı˛± ¬ıÂ√À¬ı˛ ŒÂ√À˘ ’±ÀÂ√º ¬Ûø¬ı˛¬ı±À¬ı˛ Œfl¡±Ú ˜ÀÚ±˜±ø˘Ú… ¬ı± ‡±˜øÓ¬
¤fl¡ø√Ú ›À√¬ı˛ ¬ı±øάˇÀÓ¬ Œ·øÂ√º Œ√ø‡ ›¬ı˛ ¬ıά◊ø√ ’±˜±¬ı˛ ø√Àfl¡ Œfl¡˜Ú fl¡±˜≈fl¡ ‘√ø©ÜÀÓ¬ ŒÚ˝◊√º øfl¡c Ó¬¬ı≈ Œ˜±ø˝√√Úœ Œ¸˝◊√ ˆ¬^À˘±Àfl¡¬ı˛ õ∂øÓ¬ ’±fl‘¡©Ü ˝√√À˚˛ Œ·˘º Ó“¬±¬ı˛ ŒÙ¬±Ú Ú± ¤À˘
Ó¬±øfl¡À˚˛øÂ√˘º øfl¡c ’±ø˜ ›˝◊√ ‘√ø©Ü¬ı˛ õ∂øÓ¬ ¸±Î¬ˇ± ø√ÀÓ¬ ¬Û±ø¬ı˛øÚº ¬ÛÀ¬ı˛¬ı˛¬ı±¬ı˛ ˚‡Ú Œ·˘±˜ ˜ÚȬ± ’±fl≈¡˘ ø¬ıfl≈¡˘ fl¡À¬ı˛º fl¡À˚˛fl¡ ˜±À¸¬ı˛ ˜ÀÒ…˝◊√ ˆ¬^À˘±fl¡ Œ˜±ø˝√√ÚœÀ√¬ı˛ ˙˝√√À¬ı˛ Œ¬ıάˇ±ÀÓ¬
Ó¬‡Ú ’±˜±Àfl¡ ‰¬±-Ȭ± ‡±›˚˛±˘ øfl¡c ¤¬ı±¬ı˛ Œfl¡˜Ú ¬ı˛±· › ’±ÀSê±À˙ ’±˜±¬ı˛ ø√Àfl¡ ¤À˘Ú ¤fl¡±º ¸±¬ı˛±ø√Ú Œ˜±ø˝√√ÚœÀ√¬ı˛ ’±˜LaÀÌ Ó“¬±À√¬ı˛ ¬ı±øάˇÀÓ¬˝◊√ Ô±fl¡À˘Úº ˚±¬ı±¬ı˛ ¸˜˚˛
Ó¬±fl¡±˘ ›˝◊√ ¬ıά◊ø√º Ê√±øÚ Ú± Œfl¡Ú ’±˜±Àfl¡ ›˝◊√¬ı˛fl¡˜ ‚‘̱¬ı˛ ‘√ø©ÜÀÓ¬ Ó¬±fl¡±˘ Œ¸ø√Úº Œ¸˝◊√ ¬Ûø¬ı˛¬ı±¬ı˛Àfl¡ øÚÀÊ√¬ı˛ ¬ı±øάˇÀÓ¬ ’±˜LaÌ Ê√±Ú±À˘Úº Œ¸˝◊√ ˆ¬^À˘±fl¡› ø¬ı¬ı±ø˝√√Ó¬ ¤¬ı—
˜ÀÚ ˝√√˚˛ ¬ıά◊ø√ ¬ı≈Á¡ÀÓ¬ Œ¬ÛÀ¬ı˛øÂ√˘ Œ˚ ’±ø˜ Ó¬±¬ı˛ Œ√›¬ı˛Àfl¡ Ó¬±¬ı˛ ¸Àe ˙±¬ı˛œø¬ı˛fl¡ ¸•ÛÀfl«¡ ŒÂ√À˘-Œ˜À˚˛› ’±ÀÂ√º ¤¬ı±¬ı˛ Œ˜±ø˝√√ÚœÀ√¬ı˛ ˚±¬ı±¬ı˛ ¬Û±˘±º ¸•Ûfl«¡ ¬ı˛±‡ÀÓ¬ ˝√√À˘ ’±˜LaÌ
ø˘5 ˝√√ÀÓ¬ ˜±Ú± fl¡À¬ı˛øÂ√, Œ¸˝◊√Ê√Ú…˝◊√ Œ¬ı±Ò˝√√˚˛ ¬ı˛±· fl¡À¬ı˛ÀÂ√Ú ’±˜±¬ı˛ ›¬Û¬ı˛º Ó¬±¬ı˛ ¬ÛÀ¬ı˛¬ı˛ ¬ı˛±‡ÀÓ¬ ˝√√˚˛º Œ˜±ø˝√√Úœ¬ı˛± ¸¬Ûø¬ı˛¬ı±À¬ı˛ Œ¸˝◊√ ˆ¬^À˘±Àfl¡¬ı˛ ¬ı±øάˇÀÓ¬ Œ·˘º Œ¬ı˙ fl¡À˚˛fl¡ø√Ú
ø√Ú ŒÔÀfl¡˝◊√ Œ¬ÛȬȬ± Œfl¡˜Ú &À˘±ÀÓ¬ ˘±·˘, øfl¡Â≈√ ˝√√Ê√˜ ˝√√˚˛ Ú±º ¬ıά◊ø√ øfl¡Â≈√ ‡±˝◊√À˚˛ Ù≈¬øÓ«¬ÀÓ¬ fl¡±È¬˘º Œ¸˝◊√ ¬ı±øάˇÀÓ¬ ˆ¬^À˘±Àfl¡¬ı˛ ¶aœ, ˜±, Œ¬ı±Ú ¸¬ı±˝◊√ Ô±Àfl¡º ¤˝◊√ ¬ıg≈ÀQ¬ı˛
62 ˜ÀÚ±ø¬ıÀ√¬ı˛ ˜ÀÚ¬ı˛ fl¡Ô± ˜ÀÚ±ø¬ıÀ√¬ı˛ ˜ÀÚ¬ı˛ fl¡Ô± 63
˜ÀÒ… ’±fl¡¯∏«Ì ’±ÀÂ√ øfl¡c Œfl¡±Ú ’¬Ûø¬ıSÓ¬± ŒÚ˝◊√º øfl¡c øͬfl¡ ˚±›˚˛±¬ı˛ ≈√ø√Ú ¬ÛÀ¬ı˛˝◊√ Œ¸˝◊√ ˝√√À˚˛ÀÂ√ ’±¬ı˛ ’±¬ÛøÚ Œfl¡À¬ı˛±ø¸Ú ‡±˝◊√À˚˛ÀÂ√Úºí
ˆ¬^À˘±fl¡ Ê√±Ú±À˘Ú Œ˚ Ó“¬±¬ı˛ ≈√ÀȬ± ø¬ıÀ˚˛ › ≈√Ê√Ú ¶aœ ’±ÀÂ√º ˚ø√› ≈√Ê√Ú ¶aœ ’±˘±√± ñ ’±˜±À√¬ı˛ ¢∂±À˜ ŒÓ¬± ¸¬ı±˝◊√ ¬ı±2‰¬±¬ı˛ ;¬ı˛ ˝√√À˘ Œfl¡À¬ı˛±ø¸Ú ‡±›˚˛±˚˛º
’±˘±√± Ê√±˚˛·±˚˛ Ô±Àfl¡º ’fl¡¶ú±» ‡¬ı¬ı˛È¬± Œ˙±Ú±¬ı˛ ¬Û¬ı˛ ŒÔÀfl¡ Œ˜±ø˝√√Úœ¬ı˛ ˆ¬œ¯∏Ì ¤fl¡È¬± ’ÀÚfl¡é¬Ì ¬ÛÀ¬ı˛ ¬ı≈ÀÁ¡øÂ√˘±˜ Œ˚ ¤˝◊√ Œfl¡À¬ı˛±ø¸Ú ’±¸À˘ ëŒSê±ø¸Úí ›¯∏≈ÀÒ¬ı˛ Ú±˜
ˆ¬˚˛ Ï≈¬Àfl¡ Œ·˘ ˜ÀÚº ¬ı˛±ÀS ‚≈˜ ˝√√˚˛ Ú±, ‡±›˚˛±-√±›˚˛± fl¡À˜ Œ·˘º ¸¬ı¸˜˚˛ ’±Ó¬Ç Œ˚Ȭ± ¸øÓ¬…˝◊√ ;À¬ı˛¬ı˛ ›¯∏≈Òº Œ¸˝◊√¬ı˛fl¡˜ ˜‘·œÀfl¡ ˜≈¬ı˛ø· Œ¬ı˜±¬ı˛ ¬ıÀ˘ ’ÀÚfl¡ Œ¬ı˛±·œ ›
ˆ¬±¬ıº Œ¸˝◊√ ˆ¬^À˘±Àfl¡¬ı˛ ŒÙ¬±Ú ¤À˘˝◊√ ˆ¬˚˛ ˘±À·º Œ¸˝◊√ ¸˜˚˛ ’¬ıøÒ fl¡Ô±È¬± fl¡±Î¬◊Àfl¡ Œ¬ı˛±·œ¬ı˛ Œ˘±Àfl¡¬ı˛±º ¤fl¡¬ı±¬ı˛ ¤fl¡Ê√Ú ’±˜±Àfl¡ Ó¬±¬ı˛ ¬ı±¬ı±¬ı˛ ’¸≈À‡¬ı˛ fl¡Ô± ¬ı˘øÂ√˘ñ
¬ı˘ÀÓ¬ ¬Û±À¬ı˛øÚ Œ˜±ø˝√√Úœº øÚÀÊ√¬ı˛ ¶§±˜œÀfl¡› ¬ı˘± ˝√√˚˛øÚº øfl¡c ›˝◊√ ’¬ı¶ö±ÀÓ¬˝◊√ Œ˜±ø˝√√Úœ ë¸fl¡±À˘ ¬ı±¬ı±¬ı˛ ‡≈¬ı ˜±Ô± Œ‚±¬ı˛±ø26√˘, õ∂±˚˛ ¬ÛÀάˇ ˚±›˚˛±¬ı˛ ˜ÀÓ¬± ˝√√ÀÓ¬˝◊√ ’±ø˜ ÒÀ¬ı˛
¸¬Ûø¬ı˛¬ı±À¬ı˛ Œ¸˝◊√ ˆ¬^À˘±Àfl¡¬ı˛ ¬ı±øάˇÀÓ¬ Ô±fl¡˘º ¤¬ı±¬ı˛ øÙ¬À¬ı˛ ’±¸±¬ı˛ ¬Û¬ı˛ fl¡À©Ü Ê√Ê«√ø¬ı˛Ó¬ øÚ˘±˜º ’±ø˜ ë’±øÔ«—í [Earthing] ˝√√ÀÓ¬ ø√˝◊√øÚº Œfl¡ÚÚ± ’±øÔ«— ˝√√À˘˝◊√ ŒÓ¬± ¬Û鬱‚±Ó¬
˝√√À26√ Œ˜±ø˝√√Úœº ’±¬ı˛ Œ¬ı˛±Ê√ ŒÙ¬±Ú ¤À˘ ¬ı¬ı˛√±ô¶ fl¡¬ı˛ÀÓ¬ ¬Û±¬ı˛ÀÂ√ Ú±, ¤øάˇÀ˚˛ Œ˚ÀÓ¬› ˝√√À˚˛ ˚±À¬ıºí
¬Û±¬ı˛ÀÂ√ Ú±º ¸≈Ó¬±¬ı˛±— Œ·±È¬± ‚ȬڱȬ± Œ˜±ø˝√√Úœ Ó¬±¬ı˛ ¶§±˜œÀfl¡ ¬ı˘˘º ¬ı˘˘ Œ˚ Œ¸ ’Ê√±ÀôL Earthing- ı˛ ’ԫȬ± Œ¸ø√Ú ’±µ±ÀÊ√ ¬ı≈ÀÁ¡ øÚÀ˚˛øÂ√˘±˜º ˜±øȬÀÓ¬ ’:±Ú ˝√√À˚˛ ¬ÛÀάˇ
Œ¸˝◊√ ˆ¬^À˘±Àfl¡¬ı˛ Œõ∂À˜ ¬ÛÀάˇ Œ·ÀÂ√ øfl¡c ¤‡Ú Œ˚±·±À˚±· ¬ıg fl¡¬ı˛ÀÓ¬ ‰¬±˝◊√ÀÂ√º ¶§±˜œ ˚±›˚˛±Àfl¡ Earthing ¬ı˘± ˝√√˚˛º ¸Ó¬… Œ¸˘≈fl¡±¸ fl¡œ ø¬ıø‰¬S ¤˝◊√ Œ√˙/
¬Û”Ì« ¸˝√√À˚±ø·Ó¬± fl¡¬ı˛˘ ¤¬ı— Œ˜±ø˝√√Úœ Ó¬±¬ı˛ ŒÙ¬±ÚȬ± Œ¸ø√Ú ŒÔÀfl¡ ’Ùƒ¬ fl¡À¬ı˛ ¬ı˛±‡˘º
Œ˜±¬ı±˝◊√˘ ŒÓ¬± ¸≈˝◊√‰¬ ’Ùƒ¬ ˝√√À˘± øfl¡c ˜ÀÚ¬ı˛ ¸≈˝◊√‰¬ ’Ùƒ¬ ˝√√À˘± øfl¡∑ Œ¸˝◊√Ê√Ú…˝◊√ øfl¡ ’˙±ôL 7
øÚ^±˝√√œÚ ˜Ú øÚÀ˚˛ ’±˜±¬ı˛ Œ‰¬•§±À¬ı˛ ’±¸ÀÓ¬ ¬ı±Ò… ˝√√À˘± ¤fl¡ø√Ú∑ Œ¸ø√Ú ˆ¬^À˘±Àfl¡¬ı˛ Œ¬ı˛±À·¬ı˛ ¬ıÌ«Ú± Œ˙±Ú±¬ı˛ ’±À·˝◊√ ˝√√±ÀÓ¬ ά±Mê√±À¬ı˛¬ı˛ Γ¬±˝◊√ fl¡¬ı˛± fl¡±·Ê√¬ÛS
Œ√À‡ ¬ı≈ÀÁ¡øÂ√˘±˜ Œ˚ ¤˝◊√ ˆ¬^À˘±Àfl¡¬ı˛ Œ¬ı˛±· ˙¬ı˛œÀ¬ı˛ Ú˚˛, ˜ÀÚº ’±ø˜ Œ√À‡øÂ√ ˚±À√¬ı˛
6 ˝√√±ÀÓ¬ øÓ¬ÚÀȬ¬ı˛ ŒÔÀfl¡ Œ¬ıø˙ ’±˘±√± ’±˘±√± ά±Mê√±À¬ı˛¬ı˛ Œõ∂¸øSê¬Û˙Ú Ô±Àfl¡ ¤¬ı— ø¬ıøˆ¬iß
ŒÙ¬±ÚȬ± ¸fl¡±À˘˝◊√ ˘…±`¬˘±˝◊√ÀÚ ¤À¸øÂ√˘ñ ά±Mê√±¬ı˛¬ı±¬ı≈ ’±¬ÛøÚ øfl¡ ë¬ı±˝◊√ÀÚ±fl≈¡˘±¬ı˛í-¤¬ı˛ ¬Û¬ı˛œé¬± ¬ı± ¬Û…±ÀÔ±˘øÊ√fl¡±˘ ŒÈ¬À¶Ü Œfl¡±Ú Œ¬ı˛±· Œ¬ı¬ı˛ ˝√√˚˛ Ú± Ó¬±À√¬ı˛ Œ¬ı˛±À·¬ı˛ ά◊»¬ÛøM√√
ø‰¬øfl¡»¸± fl¡À¬ı˛Ú∑í ˜ÀÚº
fl¡œ ¬ı≈Á¡À¬ıÚ ¬ı≈Á¡≈ Úº øfl¡c ’±ø˜ ‚±¬ıάˇ±˘±˜ Ú±º ’±˜±¬ı˛ ¤Ó¬ø√ÀÚ¬ı˛ ’øˆ¬:Ó¬±˚˛ ¤˝◊√¬ı˛fl¡˜ ¸≈Ó¬¬ı˛±— ˚Ô±¬ı˛œøÓ¬ ¸±Ò…˜ÀÓ¬± ›¯∏≈Ò ø√À˚˛ ˝√√±ø¸˜≈À‡ ø¬ı√±˚˛ fl¡À¬ı˛øÂ√˘±˜º Ó¬±¬ı˛¬Û¬ı˛ ≈√¬ı±¬ı˛
Œ¬ı˛±À·¬ı˛ Ú±˜ qøÚøÚº øfl¡c ’±˜±À√¬ı˛ Œ¬ı˛±·œ › Œ¬ı˛±·œ¬ı˛ ¬ı±øάˇ¬ı˛ Œ˘±Àfl¡¬ı˛± ’ÀÚfl¡ ¬ı˛fl¡˜ ¤À¸ ‡¬ı¬ı˛ ø√À˚˛øÂ√˘ Œ˚ Œ¬ı˛±·œ ˆ¬±˘ ’±ÀÂ√º ¤‡Ú ά±˘-ˆ¬±Ó¬ Â√±Î¬ˇ± ’Ú… øfl¡Â≈√› ’ä
Ú±˜ ’¬Ûw—˙ fl¡À¬ı˛ Ê√·±ø‡‰≈¬øάˇ ¬ı±øÚÀ˚˛ ¬ıÀ˘ ˚± ’±˜±À√¬ı˛ ά◊¬Ûø¶öÓ¬ ¬ı≈øX ø√À˚˛ ’Ú≈˜±Ú Œ‡ÀÓ¬ ¬Û±¬ı˛ÀÂ√º Ó¬±¬ı˛ ˆ¬±˘ ˝√√›˚˛±È¬± ’±ø˜ ‡≈¬ı ¤fl¡È¬± ø¬ıù´±¸ fl¡ø¬ı˛øÚº Œfl¡ÚÚ± ’ÀÚÀfl¡
fl¡À¬ı˛ øÚÀÓ¬ ˝√√˚˛º ’±ø˜ ˚± Œ¬ı±Á¡±¬ı˛ ¬ı≈ÀÁ¡ Œ·˘±˜º Œ‰¬•§±À¬ı˛ ˚‡Ú Œ¸˝◊√ ˆ¬^À˘±fl¡ ¤À˘Ú ά±Mê√±¬ı˛¬ı±¬ı≈¬ı˛ ˜Ú ¬ı˛±‡ÀÓ¬ ˆ¬±˘ ˝√√›˚˛±¬ı˛ ˆ¬±Ú fl¡À¬ı˛º øfl¡c ˝√√ͬ±» ¤fl¡ø√Ú Œ¸˝◊√ Œ¬ı˛±·œñ
Ó¬‡Ú Œ¸˝◊√ ¤fl¡˝◊√ ά±˚˛˘·, 댬ı˛±·œ ’±˜±¬ı˛ ¬ıά◊À˚˛¬ı˛ ˆ¬±˝◊√, ˙±˘±º ø√ø~ÀÓ¬› Ú±˜œ ¸≈¬ıËÓ¬¬ı˛ ¸Àe Ó¬±¬ı˛ ¬ı≈øάˇ ˜± ¤À¸ ˝√√±øÊ√¬ı˛º øÓ¬øÚ Ú±øfl¡ ’±˜±Àfl¡ Œ√‡ÀÓ¬ ¤À¸ÀÂ√Úº Œ˚ Œfl¡
˝√√±¸¬Û±Ó¬±À˘ Œ√ø‡À˚˛øÂ√, Œ·Ã˝√√±øȬ Œ˜øάfl¡…±À˘› Œ√ø‡À˚˛øÂ√º ¸¬ı±˝◊√ ¤fl¡˝◊√ ¬ı˛±˚˛ ø√À˚˛ÀÂ√ Œ˚ Œ¸˝◊√ ά±Mê√±¬ı˛ Œ˚ øfl¡ Ú± Œˆ¬À˘±¬ı˛ ŒÔÀfl¡ ŒÙ¬¬ı˛± ŒÂ√À˘Àfl¡ ˆ¬±˘ fl¡À¬ı˛ ø√À˚˛ÀÂ√º ˚±˝◊√À˝√√±fl¡
Ó¬±¬ı˛ ˝√√À˚˛ÀÂ√ ë¬ı±˝◊√ÀÚ±fl≈¡˘±¬ı˛íº ¸≈Ó¬¬ı˛±— ’±¬ÛøÚ ¤¬ı±¬ı˛ Œ√À‡ ¬ı≈ÀÁ¡ ¬ı˘≈Ú fl¡œ ˝√√À˚˛ÀÂ√íº ’±ø˜ ‡≈¬ı ‡≈ø˙ ˝√√˘±˜ øÚÀÊ√¬ı˛ ¸Ù¬˘Ó¬± Œ√À‡º ’±Rø¬ıù´±¸ Œ¬ıÀάˇ Œ·˘, øfl¡c ˆ¬±˘
’±ø˜ ¸˜˚˛ Ú©Ü Ú± fl¡À¬ı˛ Œ¬ı˛±·œ¬ı˛ ˝◊√øÓ¬˝√√±¸ øÚ˘±˜, ’±À·¬ı˛ fl¡±·Ê√¬ÛS Œ√‡˘±˜º Œfl¡˜Ú fl¡À¬ı˛ ˝√√À˘± Œ¸È¬± ˆ¬±˘ˆ¬±À¬ı ά◊¬Û˘øt fl¡¬ı˛ÀÓ¬ ¬Û±¬ı˛˘±˜ Ú±º Ó¬±¬ı˛¬Û¬ı˛ ø√Ú ˚±˚˛º
Ó¬±¬ı˛¬Û¬ı˛ ¬ı˘˘±˜, ë˝√√“…± ›Ú±¬ı˛ ë¬ı±˝◊√ÀÚ±fl≈¡˘±¬ı˛í˝◊√ ˝√√À˚˛ÀÂ√º ¸≈¬ıËÓ¬ ˜±ÀÁ¡ ˜±ÀÁ¡ Ó¬±¬ı˛ ¬ıά◊ø√¬ı˛ ¸Àe ’±˜±¬ı˛ Œ‰¬•§±À¬ı˛ ’±À¸ ’±˜±¬ı˛ ¤fl¡ ‚∞I◊± ¸˜˚˛ Ú©Ü
¤˝◊√ ë¬ı±˝◊√ÀÚ±fl≈¡˘±¬ı˛í ’±¸À˘ ë¬ı±˝◊√À¬Û±˘±¬ı˛ ˜≈ά øά¸’Ϋ¬±¬ı˛í Œ˚Ȭ±Àfl¡ ’±ø˜ ¬ıø˘ ëŒÊ√±˚˛±¬ı˛ fl¡À¬ı˛ Ó¬±¬ı˛¬Û¬ı˛ ‰¬À˘ ˚±˚˛ Œ¸˝◊√ ¤fl¡˝◊√ ›¯∏≈Ò øÚÀ˚˛º Œ¸˝◊√ ¸±˜±Ú… ›¯∏≈ÀÒ˝◊√ Œ¸ ‡≈ø˙º ’±¬ı˛
ˆ¬±È¬±í Œ¬ı˛±·º ’±¬ı˛ ø˝√√øµˆ¬±¯∏œÀ√¬ı˛ Œ¬ı±Á¡±ÀÚ±¬ı˛ Ê√Ú… ¬ı˘± ˝√√˚˛ ëfl¡øˆ¬ ‡≈ø˙ fl¡øˆ¬ ·˜íº øfl¡c ›¯∏≈Ò fl¡˜±ÀÓ¬› Œ√˚˛ Ú±, ¬ı±Î¬ˇ±ÀÓ¬› Œ√˚˛ Ú±º ›¯∏≈Ò ¬Û±˘È¬±À˘˝◊√ Ó¬±¬ı˛ ¸±˝◊√ά ¤ÀÙ¬"√√ ˝√√À˚˛
’±Ê√ Œ¬ı˛±·œ¬ı˛ ˜≈‡ ŒÔÀfl¡ ÚÓ≈¬Ú Ú±˜ qÚ˘±˜ñ ë¬ı±˝◊√ÀÚ±fl≈¡˘±¬ı˛íº ’ÀÚfl¡ ’±À· ¤fl¡Ê√Ú ˚±˚˛º øfl¡c ›¯∏≈Ò Œ‡À˚˛ ˆ¬±˘ ˝√√À˘ øfl¡ ˝√√À¬ı Œ¸ È≈¬Î¬◊˙…±Ú ŒÂ√Àάˇ ‚À¬ı˛˝◊√ qÀ˚˛ ¬ıÀ¸ Ô±Àfl¡º
Œ¬ı˛±·œ¬ı˛ ‚À¬ı˛¬ı˛ Œ˘±fl¡ ¬ıÀ˘øÂ√˘, ¤Ó¬ ;¬ı˛ ŒÂ√À˘È¬±¬ı˛, øfl¡Â≈√ÀÓ¬˝◊√ fl¡˜À √Ú± Œ√À‡ ’±ø˜ ¬ı˛±ÀS ˆ¬±˘ Ó‘¬ø5˜ÀÓ¬± ‚≈˜ ˝√√˚˛ Ú± ¬ıÀ˘ øͬfl¡, øfl¡c ≈√¬Û≈¬ı˛ ¬ı±À¬ı˛±È¬± ’¬ıøÒ ‚≈À˜±˚˛º ˜±Á¡‡±ÀÚ
ëŒfl¡À¬ı˛±ø¸Úí ‡±˝◊√À˚˛ ø√˘±˜º ’±ø˜ ˆ¬˚˛ Œ¬ÛÀ˚˛ ‰¬˜Àfl¡ Œ¸ø√Ú Œ¬ı˛À· ¬ıÀ˘øÂ√˘±˜, ë;¬ı˛ ’ÀÚfl¡ø√Ú Œfl¡±Ú Œ√‡±¸±é¬±» ŒÚ˝◊√ ¸≈¬ıËÓ¬¬ı˛º ˝√√ͬ±» ¤fl¡ø√Ú Ó¬±¬ı˛ ¬ıά◊ø√ ¤À¸ ¬ı˘˘ Œ˚
64 ˜ÀÚ±ø¬ıÀ√¬ı˛ ˜ÀÚ¬ı˛ fl¡Ô± ˜ÀÚ±ø¬ıÀ√¬ı˛ ˜ÀÚ¬ı˛ fl¡Ô± 65
Œ¸ Œ¬ıάˇ±ÀÓ¬ Œ·øÂ√˘ Œfl¡±Ú ’±RœÀ˚˛¬ı˛ ¬ı±øάˇÀÓ¬, Œ¸‡±ÀÚ ø·À˚˛ ¤fl¡ Œ˜À˚˛¬ı˛ ¸Àe Ó¬±¬ı˛ ¤fl¡ø√Ú ¤fl¡ ¬ıÂ√¬ı˛ ¬Û“ø‰¬À˙¬ı˛ ŒÂ√À˘Àfl¡ Ó¬±¬ı˛ ¬ı±¬ı± øÚÀ˚˛ ¤˘ ’±˜±¬ı˛ Œ‰¬•§±À¬ı˛º Ó¬±¬ı˛
Œõ∂˜ ˝√√˚˛º ¤‡Ú Ó¬±¬ı˛ ¸Àe Œfl¡±È«¬ ˜…±À¬ı˛Ê√ fl¡À¬ı˛ øÙ¬À¬ı˛ ’±¸À¬ıº Œ¸ øÙ¬À¬ı˛› ¤˘ øÚÀÊ√¬ı˛ ¸˜¸…± Œ¸ Œ‰¬˚˛±À¬ı˛ ¬ı¸ÀÓ¬ ˝√√À˘ Œ¸±Ê√± ¬ı¸ÀÓ¬ ¬Û±À¬ı˛ Ú±º ¤˜Úøfl¡ ά±Úø√fl¡ ø√À˚˛›
¬ı±¸±˚˛, øfl¡c ’±˜±¬ı˛ Œ√›˚˛± ›¯∏≈Ò› ‰¬±ø˘À˚˛ Œ·˘º ¤fl¡ø√Ú Œ¸ ’±˜±¬ı˛ fl¡±ÀÂ√ Ó¬±¬ı˛ ¬ı¸ÀÓ¬ ¬Û±À¬ı˛ Ú±º ¸¬ı¸˜˚˛ ¬ı“±ø√fl¡ ŒÔÀfl¡ øÚÀÊ√¬ı˛ ˙¬ı˛œ¬ı˛Àfl¡ ¤fl¡¬Û±fl¡ ‚≈ø¬ı˛À˚˛ ¬ı¸ÀÓ¬ ˝√√˚˛º
¬ıά◊Àfl¡ øÚÀ˚˛› ¤˘º Œ¸ ‡≈¬ı ˘ø7¡¡¡Ó¬ ’±˜±Àfl¡ Ú± ¬ıÀ˘ ø¬ıÀ˚˛ fl¡¬ı˛±¬ı˛ Ê√Ú…º øfl¡c Ó¬±¬ı˛ ¤È¬±˝◊√ øÂ√˘ Ó¬±¬ı˛ ˜≈‡… ˘é¬Ìº Œ¸˝◊√ Œ¬ı˛±· Ò¬ı˛ÀÓ¬ ’±˜±¬ı˛ ’ÀÚfl¡é¬Ì ¸˜˚˛ Ú©Ü ˝√√À˚˛øÂ√˘
Ê√œ¬ıÀÚ Œfl¡±Ú ¬Ûø¬ı˛¬ıÓ«¬Ú ¤˘ Ú±º Œ¸ øfl¡Â≈√˝◊√ fl¡À¬ı˛ Ú±, Œfl¡±Ú ά◊¬Û±Ê«√Ú ŒÚ˝◊√, ‚À¬ı˛˝◊√ qÀ˚˛ Œ¸ø√Úº
¬ıÀ¸ fl¡±øȬÀ˚˛ Œ√˚˛º ’±¬ı˛ ≈√¬Û≈¬ı˛ ¬ı±À¬ı˛±È¬± ’¬ıøÒ ‚≈ø˜À˚˛› ¬ıÀ˘ ’±À·¬ı˛ ˜ÀÓ¬± ‚≈À˜¬ı˛ Œ¸˝◊√¬ı˛fl¡˜ ¤fl¡ ’±Í¬±À¬ı˛± ¬ıÂ√À¬ı˛¬ı˛ Ó¬¬ı˛n∏Ì ˚≈¬ıfl¡Àfl¡ Ó¬±¬ı˛ ¬ı±¬ı± ’±˜±¬ı˛ fl¡±ÀÂ√ øÚÀ˚˛
’±À˜Ê√Ȭ± ¬Û±À26√ Ú±º Ó¬±¬ı˛ ŒÔÀfl¡› ’±(˚« Ó¬±¬ı˛ ¬ıά◊ ¶§±˜œ¬ı˛ ¤˝◊√ ’¬ı¶ö± Œ˜ÀÚ øÚÀ˚˛ÀÂ√º ¤À¸øÂ√À˘Ú ¤fl¡ ’æ≈√Ó¬ ¸˜¸…± øÚÀ˚˛º Œ¸˝◊√ ˚≈¬ıÀfl¡¬ı˛ ¬ı˚˛¸ ¬ı±Î¬ˇ±¬ı˛ ¸Àe ¸Àe √±øάˇÀ·“±Ù¬
¬ı±øάˇ¬ı˛ ≈√˝◊√ √±√±, ¬ıά◊ø√, ˜± ¸¬ı±˝◊√ Ó¬±¬ı˛ ’¸≈‡ øÚÀ˚˛ ӬȬ¶öº ˆ¬≈À˘› Ó¬±Àfl¡ Œfl¡Î¬◊ fl¡±ÀÊ√¬ı˛ ά◊ÀͬÀÂ√ õ∂fl‘¡øÓ¬¬ı˛ øÚ˚˛˜ Œ˜ÀÚº øfl¡c Œ¸ ‰¬±˚˛ Ú± Ó¬±¬ı˛ ·±À˘ √±øάˇ Ô±fl≈¡fl¡º Œ¸ øÚÀ˘«±˜
fl¡Ô± ¬ıÀ˘ Ú±º ø√Ú ˚±˚˛, ¬ıÂ√¬ı˛ ˚±˚˛º ¤fl¡ø√Ú Œ¸ Œ˜À˚˛¬ı˛ ¬ı±¬ı± ˝√√À˘± øfl¡c Ó¬±¬ı˛ Œfl¡±Ú Ô±fl¡ÀÓ¬ ‰¬±˚˛ ’±Ê√œ¬ıÚº Ó¬±¬ı˛ ’Ô« ¤È¬± Ú˚˛ Œ˚ Œ¸ Œ¬ı˛±Ê√ √±øάˇ fl¡±ø˜À˚˛ øÚÀ˘«±˜ ˝√√À¬ıº Œ¸
¬Ûø¬ı˛¬ıÓ«¬Ú ˝√√À˘± Ú±º ¬ıÓ«¬˜±ÀÚ Ó¬±¬ı˛ Œ˜À˚˛¬ı˛ ¬ı˚˛¸ √˙º øfl¡c Œ˜À˚˛¬ı˛ ¬Ûάˇ±À˙±Ú±È¬± Œ√À‡ ›¯∏≈ÀÒ¬ı˛ ¸±˝√√±À˚… ¶ö±˚˛œˆ¬±À¬ı √±øάˇ Œ¬ı¬ı˛ ˝√√›˚˛± ŒÔÀfl¡ ˜≈øMê√ Œ¬ÛÀÓ¬ ‰¬±˚˛º ŒÂ√À˘øȬ ¸≈µ¬ı˛
Œ√›˚˛±ÀÓ¬› ’Úœ˝√√±º ¬ı±øάˇÀÓ¬ Œfl¡Î¬◊ ¸≈¬ıËÓ¬Àfl¡ øά¸È¬±¬ı« fl¡À¬ı˛ Ú± ¬Û±ÀÂ√ Ó¬±¬ı˛ ‚≈À˜¬ı˛ ¬ı…±‚±Ó¬ Ù¬¸«± Ó¬¬ı˛n∏Ì ˚≈¬ıfl¡º Ó¬±¬ı˛ ·±À˘ fl¡±˜±ÀÚ± √±øάˇÈ¬± ¤fl¡È¬± ¸≈µ¬ı˛ Úœ˘ ’±ˆ¬± ø√À26√º øfl¡c
˝√√˚˛º ¤‡Ú Ó¬±¬ı˛ ¬ı˚˛¸ ¬Û=±À˙¬ı˛ fl¡±Â√±fl¡±øÂ√º ·Ó¬¬ı±¬ı˛ Œ˚ø√Ú ¤À¸øÂ√˘ Œ¸ø√Ú ’±ø˜ Ó¬±Àfl¡ Ó¬±¬ı˛ øÚÀÊ√¬ı˛ ŒÓ¬± ¬ÛÂ√µ Ú˚˛º Œ¸ ¬Ûάˇ±À˙±Ú± fl¡¬ı˛± ŒÂ√Àάˇ ø√À˚˛ÀÂ√º ¬ı±øάˇ¬ı˛ ¬ı±˝◊√À¬ı˛ ‡≈¬ı
’ÀÚfl¡ ¬ıfl¡˘±˜º fl¡±Ê√ fl¡¬ı˛±¬ı˛ Ê√Ú… ά◊¬ÛÀ√˙ ø√˘±˜º øfl¡c Ê√±øÚ øfl¡Â≈√˝◊√ ˝√√À¬ı Ú±º Œ¸ fl¡±Ê√ ¤fl¡È¬± Œ¬ı¬ı˛ ˝√√˚˛ Ú±, ¬ıg≈¬ı±gÀ¬ı¬ı˛ ¸Àe Œ˜˘±À˜˙± õ∂±˚˛ ¬ıg fl¡À¬ı˛ ø√À˚˛ÀÂ√º ˝◊√KI◊±¬ı˛ÀÚÀȬ
Ú± fl¡À¬ı˛ fl¡±˜À‰¬±¬ı˛ ˝√√À˚˛˝◊√ Ô±fl¡À¬ıº ¬ıÂ√À¬ı˛ ¤‡Ú› ≈√øÓ¬Ú¬ı±¬ı˛ fl¡À¬ı˛ Œ¸ ’±˜±¬ı˛ Œ‰¬•§±¬ı˛ ¬ı…ô¶ Ô±Àfl¡ Ê√±ÚÀÓ¬ fl¡œˆ¬±À¬ı √±øάˇ Œ¬ı¬ı˛ ˝√√›˚˛± ¬ıg fl¡¬ı˛± ˚±˚˛º ’ÀÚfl¡ ά±Mê√±¬ı˛, ¸±ÀÊ«√Ú,
’±À¸º Œ¸˝◊√ ŒÈ¬ÀÚ ŒÈ¬ÀÚ Œ˜À˚˛ø˘ ϬÀ„√√ fl¡Ô± ¬ıÀ˘º ¤fl¡ ‚∞I◊± ‚≈À˜¬ı˛ ·ä fl¡À¬ı˛º Ó¬±¬ı˛¬Û¬ı˛ ‰¬˜«À¬ı˛±· ø¬ıÀ˙¯∏: [Dermatologist] Œ√ø‡À˚˛ÀÂ√, øfl¡c Œfl¡Î¬◊ ·…±¬ı˛±øKI◊ ø√ÀÓ¬ ¬Û±À¬ı˛øÚ
ë’±ø¸ √±√±í ¬ıÀ˘ ˚»¸±˜±Ú… Ȭ±fl¡± ø√À˚˛ fl≈¡F± ¸˝√√fl¡±À¬ı˛ 鬘± õ∂±Ô«Ú± fl¡À¬ı˛º ’±ø˜› Œ‰¬À˚˛ Œ˚ ¶ö±˚˛œˆ¬±À¬ı Ó¬±¬ı˛ ±øάˇ Œ¬ı¬ı˛ ˝√√›˚˛± ¬ıg fl¡¬ı˛ÀÓ¬ ¬Û±¬ı˛À¬ıÚº ά◊¬Û±˚˛˝√œÚ ˝√√À˚˛ Ó¬±¬ı˛ ¬ı±¬ı±
Ô±øfl¡ Œ¸˝◊√ ¸≈‡œ ÚœÀ¬ı˛±· Œ¬ı˛±·œ¬ı˛ õ∂øÓ¬ ’±¬ı˛ Ó¬±¬ı˛ ŒÔÀfl¡› ¸≈‡œ ¸√± ˝√√±ø¸˜≈À‡ ’±¸± Ó¬±¬ı˛ ¸±˝◊√øfl¡˚˛±ø¬∏CÀ¶Ü¬ı˛ fl¡±ÀÂ√ Ó¬±Àfl¡ øÚÀ˚˛ ¤À¸øÂ√À˘Ú ˚ø√ ¤È¬± Œfl¡±Ú ˜±Úø¸fl¡ Œ¬ı˛±À·¬ı˛ ˘é¬Ì
¶aœ¬ı˛ ø√Àfl¡º ë¸Ó¬… Œ¸˘≈fl¡±¸ fl¡œ ¬ø¬ıø‰¬S ¤˝◊√ Œ√˙/í ˝√√À˚˛ Ô±Àfl¡ Ó¬±˝√√À˘ ø‰¬øfl¡»¸± fl¡¬ı˛À˘ ˆ¬±˘ ˝√√À¬ı ˝√√˚˛ÀÓ¬±-¬ı±º ’±ø˜ ’ÀÚfl¡é¬Ì ¸˜˚˛ ø√À˚˛
øÓ¬Ú-øÓ¬Ú¬ı±¬ı˛ Œ√À‡øÂ√˘±˜ øfl¡c Ó¬±¬ı˛ Œfl¡±Ú ˜±Úø¸fl¡ Œ¬ı˛±À·¬ı˛ ˘é¬Ì Œ√ø‡øÚ ¤˜Ú øfl¡
8 ’±ø˜ Ó¬±¬ı˛ Sexuality øÚÀ˚˛ õ∂ùü fl¡À¬ı˛øÂ√˘±˜, Œ¸ ¸˜fl¡±˜œ øfl¡ Ú±º ¤È¬±› øÊ√À:¸
ñ ¸øÓ¬… fl¡À¬ı˛ ¸±˝◊√øfl¡˚˛±ø¬∏C¶Ü ˝√√›˚˛± ˆ¬œ¯∏Ì fl¡øͬں ŒÓ¬±˜±Àfl¡ ¬ıvøȬ— Œ¬Û¬Û±¬ı˛ ˝√√ÀÓ¬ ˝√√À¬ıº fl¡À¬ı˛øÂ√˘±˜ Œ¸ Ó¬±¬ı˛ ¬Û≈¬ı˛n∏¯∏N [Gender] øÚÀ˚˛ ¸cø©Ü øfl¡ Ú±º øfl¡c Œ¸ ¬∏C±kÀ¸'≈˚˛±˘
¬ıvøȬ— Œ¬Û¬Û±¬ı˛ Œ˚˝◊√¬ı˛fl¡˜ ’±À· fl¡˘À˜¬ı˛ ¬ÛÀάˇ ˚±›˚˛± fl¡±ø˘ qÀ¯∏ øÚÓ¬º øͬfl¡ ŒÓ¬˜øÚ [tramsexual]-› øÂ√˘ Ú±º Ó¬±˝√√À˘∑ Ê√±øÚ Ú± øfl¡c fl¡±¬ı˛Ì ˚±˝◊√ Œ˝√√±fl¡ Œ¸ øÚÀÊ√ ¤È¬±
˜ÀÚ±À¬ı˛±·œÀ√¬ı˛ ≈√–‡, fl¡©Ü ’±À¬ı· ŒÓ¬±˜±Àfl¡ qÀ¯∏ øÚÀÓ¬ ˝√√À¬ıº Ó≈¬ø˜ fl¡±Î¬◊Àfl¡ Œ¸¸¬ı øÚÀ˚˛ ‡≈¬ı fl¡©Ü ¬Û±ø26√˘ ’±¬ı˛ ¬ı±øάˇ¬ı˛ Œ˘±Àfl¡¬ı˛± Ó¬±¬ı˛ Ê√Ú… fl¡©Ü fl¡¬ı˛øÂ√˘ Ó¬±Àfl¡ øͬfl¡ fl¡¬ı˛±¬ı˛
Ê√±Ú±ÀÓ¬ ¬Û±¬ı˛À¬ı Ú±º Ó¬± Â√±Î¬ˇ± ’ÀÚ…¬ı˛ fl¡±ÀÂ√ ·ä&Ê√¬ı› fl¡¬ı˛ÀÓ¬ ¬Û±¬ı˛À¬ı Ú± ŒÓ¬±˜±¬ı˛ Ê√Ú…º Ó¬±¬ı˛ øfl¡ ˝√√À˘± Ê√±øÚ Ú±, Œ¸ ’±¬ı˛ ’±À¸øÚº øfl¡c Ê√±Ú±¬ı˛ Œfl¡ÃÓ”¬˝√√˘ ’±˜±¬ı˛ ŒÔÀfl¡
Œ˙±Ú± Œ¬ı˛±·œ¬ı˛ fl¡Ô± øÚÀ˚˛º Ó≈¬ø˜ Œ˘±Àfl¡¬ı˛ ¬ıvøȬ— øfl¡c ŒÓ¬±˜±¬ı˛ Ê√Ú… ¬ıvøȬ— Œ¬Û¬Û±¬ı˛ ’Ú… Œ·ÀÂ√º ˜±Ú≈À¯∏¬ı˛ ‰¬ø¬ı˛ÀS¬ı˛ ’ÀÚfl¡ øfl¡Â≈√˝√◊ ’Ê√±Ú± ’±¬ı˛ Œ¸‡±ÀÚ˝◊√ ¸±˝◊√øfl¡˚˛±ø¬∏CÀ¶Ü¬ı˛ ¤fl¡ø√Àfl¡
Œfl¡±Ú ¸±˝◊√øfl¡˚˛±ø¬∏C¶Ü... ¬Û¬ı˛±Ê√˚˛ ’±¬ı˛ ¤fl¡ø√Àfl¡ ¬ı˛˝√¸…Àˆ¬À√¬ı˛ ’±¢∂˝√ ¤ø·À˚˛ øÚÀ˚˛ ˚±˚˛ ¤fl¡Ê√Ú ¸øÓ¬…fl¡±À¬ı˛¬ı˛
fl¡Ô±&À˘± ¬ıÀ˘øÂ√À˘Ú ’±˜±¬ı˛ ¤fl¡ ø˙é¬fl¡ ˚‡Ú ’±ø˜ ¸±˝◊√øfl¡˚˛±ø¬∏C¶Ü ˝√√¬ı øͬfl¡ ¸±˝◊√øfl¡˚˛±ø¬∏C¶ÜÀfl¡º
fl¡À¬ı˛øÂ√˘±˜º ¤‡Ú ¬ı≈øÁ¡ Œ˜øάfl¡…±˘ ¸±À˚˛Àk¬ı˛ ¤˝◊√ ø¬ıˆ¬±·È¬± fl¡Ó¬È¬± Ê√øȬ˘º Œ˘‡± ’±¬ı˛
fl¡Ô±¬ı˛ ˜ÀÒ… Œ¬ı˛±· ¸œø˜Ó¬ Ô±fl¡ÀÓ¬ ‰¬±˚˛ Ú±º ˚Ó¬¬ı˛fl¡˜ ˜±Ú≈¯∏ Ó¬Ó¬ ¬ı˛fl¡˜ Ó¬±À√¬ı˛ ’±‰¬±¬ı˛ 9
¬ı…¬ı˝√√±¬ı˛º ˚Ó¬ ’øˆ¬:Ó¬± ˝√√˚˛ Ó¬Ó¬ ’ôL‘√«ø©Ü ∆Ó¬ø¬ı˛ ˝√√˚˛º øfl¡c ¸¬ıÀ‰¬À˚˛ Œ˚Ȭ± ά◊À~‡À˚±·… ˆ¬^À˘±Àfl¡¬ı˛ ¬ı˚˛¸ ¸M√√À¬ı˛¬ı˛ fl¡±Â√±fl¡±øÂ√ ˝√√À¬ı, Ó“¬±¬ı˛ ¸Àe ’±˜±¬ı˛ õ∂Ô˜ ¬Ûø¬ı˛‰¬˚˛ ¬ıÂ√¬ı˛ √À˙fl¡
Œ¸È¬± ˝√√À˘± ˜±Ú≈À¯∏¬ı˛ ¬Û±À˙ “√±Î¬ˇ±ÀÚ±¬ı˛ ¸ø√26√±º ’±À· ˚‡Ú øÓ¬øÚ Ó“¬±À√¬ı˛ ¬Ûø¬ı˛ø‰¬Ó¬ ¤fl¡ ˆ¬^À˘±Àfl¡¬ı˛ ¸Àe ’Ú… ¤fl¡ Œ¬ı˛±·œ Œ√‡±ÀÓ¬
66 ˜ÀÚ±ø¬ıÀ√¬ı˛ ˜ÀÚ¬ı˛ fl¡Ô± ˜ÀÚ±ø¬ıÀ√¬ı˛ ˜ÀÚ¬ı˛ fl¡Ô± 67
øÚÀ˚˛ ¤À¸øÂ√À˘Úº ¬ÛÀ¬ı˛¬ı˛¬ı±¬ı˛ ¤À˘Ú ¤fl¡ ’À‰¬Ú± ’Ê√±Ú± fl¡˜¬ı˚˛ø¸ ¤fl¡ Ó¬¬ı˛n∏ÌœÀfl¡ ¬ıÀ˘øÂ√À˘Úñ ëŒÂ√À˘íº ’±ø˜ ’¬ı±fl¡ ˝√√À˚˛ ˆ¬±¬ıøÂ√˘±˜ Œ˚ ˆ¬^À˘±fl¡ ¸±¬ı˛±ø√Ú Œ√‡ˆ¬±˘
Œ√‡±ÀÓ¬º Œ¸˝◊√ Ó¬¬ı˛n∏ÌœøȬ Ó“¬±¬ı˛ Œfl¡Î¬◊ Ú± Ó¬¬ı≈ ά◊øÚ øÚÀÊ√ ‡¬ı˛‰¬± ø√À˚˛ Œ√‡±ÀÚ±, ›¯∏≈Ò fl¡¬ı˛ÀÂ√Úº Ó“¬±¬ı˛ ‡±›˚˛±√±›˚˛±, ¬Ûø¬ı˛©®±¬ı˛ ¬Ûø¬ı˛26√iß ¬ı˛±‡±, Ê√±˜±fl¡±¬Ûάˇ ¬Ûάˇ±ÀÚ± ¸¬ı fl¡¬ı˛ÀÂ√Ú
‡±›˚˛±ÀÚ± ¸¬ı fl¡¬ı˛ÀÓ¬Ú, Ó¬±¬ı˛¬Û¬ı˛ ˆ¬±˘ fl¡À¬ı˛ Ó¬¬ı˛n∏ÌœøȬÀfl¡ øÚÀÊ√¬ı˛ ¢∂±À˜¬ı˛ Œ√À˙ Œ¬ÛÓÀÂ√ Ó¬¬ı≈ øfl¡ ’¸≈À‡¬ı˛ ’øˆ¬˙±¬Û Œ˚ Ó“¬±Àfl¡› ø‰¬ÚÀÓ¬ ˆ¬≈˘ ˝√√À26√º ˆ¬^À˘±fl¡ øfl¡c øÚᬱ¬ı˛ ¸Àe
ø√À˚˛øÂ√À˘Úº ¤¬ı˛fl¡˜ ¬ÛÀ¬ı˛±¬Ûfl¡±¬ı˛œ ˜±Ú≈¯∏ øfl¡Â≈√ Ô±Àfl¡ ¸˜±ÀÊ√º ’±¬ı˛ Ô±Àfl¡ ¬ıÀ˘˝◊√ Œ¬ı±Ò˝√√˚˛ ¶aœ¬ı˛ õ∂øÓ¬ fl¡Ó«¬¬ı… fl¡À¬ı˛ Œ˚ÀÓ¬Úº øÚÊ√¶§ fl¡±ÀÊ√ ˆ¬±È¬± ø√À˚˛, øÚÀÊ√¬ı˛ ¸±˜±øÊ√fl¡ Ê√œ¬ıÚ
¸˜±Ê√Ȭ± ¤‡Ú› øȬÀfl¡ ’±ÀÂ√º ˆ¬^À˘±fl¡ ˜±Á¡±ø¬ı˛ ˝√√±˝◊√ÀȬ¬ı˛º ¬ı˚˛À¸¬ı˛ Â√±¬Û ’±ÀÂ√ øfl¡c Ê√˘±?ø˘ ø√À˚˛› ¶aœ¬ı˛ Œ¸¬ı± fl¡À¬ı˛ Œ˚ÀÓ¬Úº ’±ø˜ fl¡‡ÀÚ± Ó“¬±¬ı˛ ˜≈‡ ŒÔÀfl¡ Œ¸Ê√Ú… Œfl¡±Ú
¬ıø˘á¬ Œ‰¬˝√√±¬ı˛±, ˜≈À‡ ¸¬ı¸˜˚˛ ¤fl¡È¬± ŒÂ√±A ˝√√±ø¸ Œ˘À· Ô±Àfl¡º øÓ¬øÚ ¬ı…¬ı¸±˚˛œ ˜±Ú≈¯∏, ’Ú≈Ó¬±¬Û ¬ı± Œé¬±ˆ¬ õ∂fl¡±˙ ˝√√ÀÓ¬ Œ√ø‡øÚº ¤fl¡ø√Ú Ú± ¬Û±¬ı˛ÀÓ¬ ¬ı˘˘±˜, ëë’±26√± ’±¬ÛøÚ
ø¸øˆ¬˘ fl¡KC±"√√¬ı˛, ¸—¸±¬ı˛œ ˜±Ú≈¯∏º ¤fl¡ø√Ú Œ¸˝◊√ ˆ¬^À˘±fl¡˝◊√ Ó“¬±¬ı˛ ¶aœÀfl¡ øÚÀ˚˛ ˝√√±øÊ√¬ı˛ Œ˚ ¤Ó¬ fl¡¬ı˛ÀÂ√Ú ¬ıÂ√¬ı˛ ¬ıÂ√¬ı˛ ÒÀ¬ı˛º ’±¬ÛÚ±Àfl¡ ŒÓ¬± ø‰¬ÚÀÓ¬› ¬Û±À¬ı˛ Ú±º ’±¬ÛÚ±¬ı˛ ¬ı˛±· ¬ı±
’±˜±Àfl¡ Œ√‡±ÀÓ¬º øÓ¬øÚ ‡¬ı¬ı˛ ø√À˚˛˝◊√ ¤À¸øÂ√À˘Úº ≈–‡ ˝√√˚˛ Ú±∑ Ú± fl¡¬ı˛À˘› ŒÓ¬± ¬Û±À¬ı˛Úºíí
ñ ’±˜±¬ı˛ ¶aœÀfl¡ ’±ø˜ ’ÀÚfl¡ Ê√±˚˛·±ÀÓ¬˝◊√ Œ√ø‡À˚˛øÂ√º ¬ı˛ø“ ±‰¬ÀÓ¬, ¬Û±È¬Ú±ÀÓ¬, &˚˛±˝√√±øȬÀÓ¬ øÓ¬øÚ ¤fl¡È≈¬ ‰≈¬¬Û ŒÔÀfl¡ Œ¸˝◊√ ˝√√±ø¸˜±‡± ˜≈À‡ Ê√¬ı±¬ı ø√À˚˛øÂ√À˘Úñ 댸 ’±˜±Àfl¡
øfl¡c ø¬ıÀ˙¯∏ Œfl¡±Ú ˘±ˆ¬ ˝√√˚˛øÚº ¤¬ı±¬ı˛ Œ˙¯∏¬ı±À¬ı˛¬ı˛ ˜ÀÓ¬± ’±¬ÛÚ±Àfl¡ Œ√‡±ÀÓ¬ ¤ÀÚøÂ√º ø‰¬ÚÀÓ¬ ¬Û±À¬ı˛Ú± øͬfl¡˝◊√ øfl¡c ’±ø˜ ŒÓ¬± ø‰¬ÚÀÓ¬ ¬Û±ø¬ı˛ ά±Mê√±¬ı˛¬ı±¬ı≈ºí
˝√√±ÀÓ¬ ¤fl¡È¬± Ù¬±˝◊√À˘ ¤fl¡·±√± fl¡±·Ê√¬ÛS øÂ√˘º ’±¬ı˛ øÂ√˘ ˚Ó¬ ¬ı˛±ÀÊ√…¬ı˛ Œ¬ıËÀÚ¬ı˛ ¤'À¬ı˛º ’±ø˜ Œ¸ø√Ú ‡≈¬ı ˘7¡¡¡± Œ¬ÛÀ˚˛øÂ√˘±˜ õ∂ùüȬ± fl¡À¬ı˛º ¬ı≈ÀÁ¡øÂ√˘±˜ ’±¸˘ ˜±Úø¬ıfl¡Ó¬±
fl¡±·Ê√¬ÛS Œ√‡±¬ı˛ ’±À· Œ¬ı˛±·œÀfl¡ Œ√‡˘±˜º Ó¬±¬ı˛¬Û¬ı˛ ¤'À¬ı˛ Œ√À‡ ˜ÚȬ± ‡±¬ı˛±¬Û ˝√√À˚˛ fl¡œ øÊ√øÚ¸∏º ¤È¬± Œ˘±fl¡ Œ√‡±ÀÚ± øÊ√øÚ¸ Ú˚˛, ¤È¬± ¤Àfl¡¬ı±À¬ı˛ ¤fl¡±ôL, øÚÊ√¶§º
Œ·˘º ˆ¬^˜ø˝√√˘± ¸¬ı ˆ¬≈À˘ ˚±˚˛ ·Ó¬ ≈√¬ıÂ√¬ı˛ ˚±¬ı»º Œfl¡±Ú fl¡±Ê√ ¬Ûø¬ı˛¬Û±øȬ fl¡À¬ı˛ fl¡¬ı˛ÀÓ¬
¬Û±À¬ı˛ Ú±º ˜±Ú≈¯∏, ’±Rœ˚˛¶§Ê√Ú fl¡±Î¬◊Àfl¡ ø‰¬ÚÀÓ¬ ¬Û±À¬ı˛ Ú±º 10
’±ø˜ ˆ¬^À˘±Àfl¡¬ı˛ ø√Àfl¡ Ó¬±øfl¡À˚˛ ¬ı˘˘±˜, øάÀ˜Úø¸˚˛± ˝√√À˚˛ÀÂ√º ’…±˘Ê√±˝◊√˜±¬ı˛ fl¡±À˙¬ı˛ ˆ¬±˝◊√ Œ˚ø√Ú õ∂Ô˜ ¤À¸øÂ√À˘Ú ’±˜±¬ı˛ fl¡±ÀÂ√ Œ¸ ’ÀÚfl¡ ¬ıÂ√¬ı˛ ’±À·¬ı˛ fl¡Ô±º
øάÀ˜Úø¸˚˛±º ¤˝◊√ ’¸≈À‡¬ı˛ Œfl¡±Ú øÚ¬ı˛±˜˚˛ ŒÚ˝◊√ øfl¡c ›¯∏≈Ò ø√À˘ ˝√√˚˛ÀÓ¬± ’ä Œ¬ı˛±Ò ˜Ò…¬ı˚˛¶® ¤fl¡ ¬ı˛n∏é¬ Œ‰¬˝√√±¬ı˛±¬ı˛ ˜±Ú≈¯∏º ˜≈À‡¬ı˛ ’±fl‘¡øÓ¬ ˘•§± ’±¬ı˛ ·±À˘ Œ¬ı˙ øfl¡Â≈√ ø√ÀÚ¬ı˛
fl¡¬ı˛ÀÓ¬ ¬Û±¬ı˛± ˚±À¬ı Œ¬ı˛±À·¬ı˛ ¬ı‘øXº ¸¬ıÀ‰¬À˚˛ Œ˚Ȭ± Ê√¬ı˛n∏ø¬ı˛ Œ¸È¬± ¬ı±øάˇ¬ı˛ ˜±Ú≈À¯∏¬ı˛ ¸±˝√√‰¬˚« › Ú±-fl¡±È¬± √±øάˇº ‰≈¬˘&À˘± fl“¡±‰¬±¬Û±fl¡±, ’ø¬ıÚ…ô¶º õ∂Ô˜¬ı±¬ı˛ ¤À¸øÂ√À˘Ú Ó“¬±¬ı˛ ¸√… ∆fl¡À˙±¬ı˛
Ó¬N±¬ıÒ±Úº Œ¬Û¬ı˛±ÀÚ± ŒÂ√À˘ ¸˝◊√ÀÙ¬¬ı˛ Ê√Ú…º øÚÀÊ√¬ı˛ ¬Ûø¬ı˛‰¬˚˛ Œ√›˚˛±¬ı˛ ’±À· ¤fl¡È¬± ‰¬±˘≈ ∆√øÚfl¡ ‡¬ı¬ı˛
ˆ¬^À˘±fl¡ •°±Ú Œ˝√√À¸ ¬ı˘À˘Ú, ëÊ√±øÚ, ’±À·¬ı˛ ά±Mê√±¬ı˛¬ı˛±› Œ¸˝◊√ ¤fl¡˝◊√ fl¡Ô± ¬ıÀ˘ÀÂ√º fl¡±·ÀÊ√¬ı˛ ¤fl¡ È≈¬fl¡À¬ı˛± ø¬ı:±¬ÛÚ ¤ø·À˚˛ ø√À˚˛øÂ√À˘Ú ’±˜±¬ı˛ ˝√√±ÀÓ¬º õ∂ÔÀ˜ Œˆ¬À¬ıøÂ√˘±˜
’±ø˜˝◊√ Œ√‡±À˙±Ú± fl¡ø¬ı˛º ¤˝◊√ ˚≈À· ¸¬ı±˝◊√ ¬ı…ô¶, ’±ø˜ Â√±Î¬ˇ±/ fl¡±ÀÊ√¬ı˛ Œ˘±fl¡ ¬Û±›˚˛± ˚±˚˛ øÚ(˚˛ Œfl¡±Ú ˜±Ú≈À¯∏¬ı˛ recommendation ø‰¬øͬº ¤¬ı˛fl¡˜ Œ¬ı˛fl¡À˜À`¬˙ÀÚ¬ı˛ ø‰¬øͬ ’ÀÚfl¡
Ú±º ¸fl¡±˘ ŒÔÀfl¡ ¶ß±Ú fl¡¬ı˛±ÀÚ±, ¬ı±2‰¬±¬ı˛ ˜ÀÓ¬± fl¡À¬ı˛ ‡±›˚˛±ÀÚ± ¤¸¬ı fl¡À¬ı˛ ’±˜±¬ı˛ fl¡±ÀÊ√ Œ¬ı˛±·œ˝◊√ øÚÀ˚˛ ’±À¸, ˝√√˚˛ ˆ¬±˘ fl¡À¬ı˛ Œ√À‡ Œ√›˚˛±¬ı˛ ’±øÊ«√ Ú±˝√√À˘ ά±Mê√±À¬ı˛¬ı˛ øÙ¬Ê√ Ú±
Œ¬ı¬ı˛ ˝√√ÀÓ¬ Œ√ø¬ı˛ ˝√√À˚˛ ˚±˚˛ºí ŒÚ›˚˛±¬ı˛ ’±øÊ«√ Œfl¡±Ú Ú±˜œ Œ˘±Àfl¡¬ı˛ ˜±Ò…À˜º øfl¡c fl¡±·ÀÊ√ Œ‰¬±‡ ¬ı≈ø˘À˚˛ Œ√ø‡ Œ˚ ¤È¬±
Œ¸ø√Ú ’±ø˜ ›¯∏≈Ò ø˘À‡ Ó“¬±À√¬ı˛ fl¡¬ı˛n∏Ì ˜≈À‡ ø¬ı√±˚˛ ø√À˚˛øÂ√˘±˜º ˆ¬^˜ø˝√√˘± ’±˜±¬ı˛ Œ¸ ¸¬ı øfl¡Â≈√ Ú± ¤È¬± ¤fl¡Ê√Ú Œ˘±Àfl¡¬ı˛ ø¬ı:±¬ÛÚñ ë¬Û≈¬ı˛ÀÚ± Œ¬ı˛±·, ¸ôL±Ú˝√√œÚÓ¬±, Ÿ¬Ó≈¬¶⁄±À¬ı¬ı˛
ŒÂ√±A Œ‰¬•§±¬ı˛ ŒÔÀfl¡ Œ¬ı¬ı˛ ˝√√›˚˛±¬ı˛ ¬ı˛±ô¶± ‡“≈ÀÊ√ ¬Û±ø26√À˘Ú Ú±º Ó“¬±¬ı˛ ¶§±˜œ ˝√√±Ó¬ ÒÀ¬ı˛ ¸˜¸…±, ¸¬Û«±‚±ÀÓ¬¬ı˛ ø‰¬øfl¡»¸±... ’¬ı…Ô« ŒÈ¬±È¬fl¡±º Ú±˜œ Œ¬ıÊ√ fl¡±À˙˜ˆ¬±˝◊√À˚˛¬ı˛ ¸Àe ¸N¬ı˛
˝√√±ø¸˜≈À‡ øÚÀ˚˛ Œ·À˘Úº Ó¬±¬ı˛¬Û¬ı˛ õ∂±˚˛˝√◊ ˜±À¸ ˜±À¸ Œ‰¬fl¡’±¬Û fl¡¬ı˛±ÀÓ¬ ’±ÚÀÓ¬Úº Œ¸˝◊√¬ı˛fl¡˜ Œ˚±·±À˚±· fl¡¬ı˛n∏Úºí •°±Ú Œ˝√√À¸ ¸±˜ÀÚ ¬ı¸± ˆ¬^À˘±fl¡ ¬ı˘À˘Úñ ’±ø˜˝◊√ fl¡±À˙˜ˆ¬±˝◊√º
ˆ¬±À¬ı ≈√¬ıÂ√¬ı˛ ¬Û±¬ı˛ ˝√√À˚˛ Œ·˘º ¬ı≈øάˇ¬ı˛ ¶ú‘øÓ¬ ˙øMê√ ’±À¬ı˛± ‡±¬ı˛±¬Û ˝√√À˘±, øfl¡c ¶§±˜œ ˆ¬^À˘±fl¡ ’±˜±¬ı˛› ’±¬ÛÚ±¬ı˛ ˜Ó¬Ú ¤fl¡È¬± Œ‰¬•§±¬ı˛ ’±ÀÂ√º Œ¸‡±ÀÚ ”√¬ı˛”¬ı˛±ôL ŒÔÀfl¡ Œ˘±Àfl¡¬ı˛± ’±À¸º
Œ¸˝◊√ ‡≈ø˙˜ÀÚ Ó“¬±Àfl¡ øÚÀ˚˛ ’±¸ÀÓ¬Ú, Œ√‡±ÀÓ¬Úº ¤˜Úøfl¡ ø‰¬øfl¡»¸±˚˛ ά◊ißøÓ¬ ˝√√À˚˛ÀÂ√ øfl¡c ’±˜±¬ı˛ Œ‰¬•§±¬ı˛È¬± ˙˝√√À¬ı˛ Ú˚˛, ¢∂±˜±=À˘º
¬ıÀ˘› Ê√±Ú±ÀÓ¬Úº ˚ø√› ’±˜±¬ı˛ ‘√ø©ÜÀÓ¬ Œfl¡±Ú ά◊ißøÓ¬ Œ√‡Ó¬±˜ Ú±, ’±˜±¬ı˛ øÚÀÊ√¬ı˛˝◊√ ’±ø˜ ’±¬ı˛ ’±¢∂˝√ Ú± Œ√ø‡À˚˛ ¬ı˘˘±˜ñ ¬ı˘≈Ú ¤‡Ú fl¡œ ˝√√À˚˛ÀÂ√, ’±˜±¬ı˛ fl¡±ÀÂ√ fl¡œ
’¬Û¬ı˛±ÒÀ¬ı±Ò ˘±·Ó¬º øfl¡Â≈√ fl¡¬ı˛ÀÓ¬ Ú± ¬Û±¬ı˛±¬ı˛ ø¬ıÙ¬˘Ó¬± ’±˜±Àfl¡ fl≈¡À¬ı˛ fl≈¡À¬ı˛ Œ‡Ó¬º ά◊ÀVÀ˙… ¤À¸ÀÂ√Ú∑
ˆ¬^˜ø˝√√˘± ’±Àô¶ ’±Àô¶ fl¡±Î¬◊Àfl¡˝◊√ ø‰¬ÚÀÓ¬ ¬Û±¬ı˛ÀÓ¬Ú Ú±º øfl¡c ˝√√±ø¸˜≈À‡ ά◊˘ÀȬ± ñ ¤˝◊√ ’±˜±¬ı˛ ŒÂ√À˘ ¸˝◊√Ù¬º ‚≈˜ ˝√√˚˛ Ú±, Œ·±È¬± ˙¬ı˛œÀ¬ı˛ ¬ı…Ô±, Œ¬ı˛±Ê√ Œ¬ı˛±· Œ˘À·˝◊√
¬Û±˘È¬± Ú±˜ ¬ıÀ˘ Œ˚ÀÓ¬Úº ¤fl¡ø√Ú ¶§±˜œÀfl¡ Œ√ø‡À˚˛ Œfl¡ ˝√√˚˛ øÊ√À:¸ fl¡¬ı˛±ÀÓ¬ Ô±Àfl¡º ’±˜±¬ı˛ ¸¬ı ¬ÛXøÓ¬ fl¡À¬ı˛› ‡≈¬ı ¤fl¡È¬± ¸≈Ù¬˘ ¬Û±›˚˛± ˚±À26√ Ú±º ’±¬ÛÚ±¬ı˛ ’ÀÚfl¡
68 ˜ÀÚ±ø¬ıÀ√¬ı˛ ˜ÀÚ¬ı˛ fl¡Ô± ˜ÀÚ±ø¬ıÀ√¬ı˛ ˜ÀÚ¬ı˛ fl¡Ô± 69
Ú±˜ qÀÚøÂ√ Ó¬±˝◊√ øÚÀ˚˛ ¤˘±˜º Ó≈¬ø˜ fl¡±ÀÚ fl¡œ ˜La ø√À˘ Œ˚ Œ¸ ‚±Î¬ˇ ڱάˇ±ÀÓ¬ ˘±·˘º Œ¸˝◊√ ˜±Ú≈¯∏øȬ ø˜‰¬øfl¡ Œ˝√√À¸ ¬ı˘˘,
˜ÀÚ ˜ÀÚ ˆ¬±¬ı˘±˜, Œ¬ıÀÊ√¬ı˛ fl¡±ø¬ı˛·ø¬ı˛ Œ˙¯∏ ˝√√À˘± ¤‡Ú ’…±À˘±¬Û…±øÔ¬ı˛ ¡Z±¬ı˛¶öº ë’±ø˜ ›¬ı˛ fl¡±ÀÚ fl¡±ÀÚ øÊ√À:¸ fl¡¬ı˛˘±˜ Œ¸ ¬ı˛±Ê√ÚœøÓ¬ø¬ı√ ˝√√À¬ı øfl¡ Ú±∑í
’±˜±¬ı˛ ˝√√À˘± q¬ı˛n∏ ŒÓ¬±˜±¬ı˛ ˝√√À˘± ¸±¬ı˛±º ¤˝◊√ ·äȬ± ¤fl¡Ê√Ú ¬ı˛±Ê√ÚœøÓ¬ø¬ı√ qÀÚ ¬ıÀ˘øÂ√˘ñ ˝√√“…± ·±Ò±¬ı˛±˝◊√ ëÚ±í ¬ı˘À¬ıº ’±¬ı˛
Œ¸ø√Ú ›¯∏≈Ò¬ÛS ø√À˚˛ ø¬ı√±˚˛ ø√À˚˛øÂ√˘±˜º ¬Û¬ı˛¬ıÓ«¬œfl¡±À˘ ˝√√±ø¸˜≈À‡ ¸˝◊√Ù¬ ’±¬ı±¬ı˛ ¬ı±øfl¡¬ı˛± ¬ıÀ˘øÂ√˘ ¬ı˛±Ê√ÚœøÓ¬ø¬ı√ ˝√√ÀÓ¬ ·±Ò±¬ı˛±› ëÚ±í fl¡À¬ı˛º ’±ø˜ Ó¬‡Ú ¸˝◊√Ù¬Àfl¡ øÊ√À:¸
¤À¸øÂ√˘ ˆ¬±˘ ˝√√À˚˛º Ó‘¬Ó¬œ˚˛¬ı±¬ı˛ fl¡±À˙˜ˆ¬±˝◊√ øÚÀÊ√¬ı˛ Ê√Ú… ¤À¸øÂ√˘º õ∂‰¬G ˜±Ô±¬ı…Ô± fl¡À¬ı˛øÂ√˘±˜, ëŒfl¡Ú fl¡¬ı˛ø¬ı Ú±∑í
øÚÀ˚˛ øÚÀÊ√˝◊√ ˜±Ô±¬ı˛ ø¸øȬ ¶®…±Ú fl¡¬ı˛ÀÓ¬ Œ‰¬À˚˛øÂ√˘º ø¬ıÀ˙¯∏ øfl¡Â≈√˝◊√ Œ¬ı¬ı˛ ˝√√˚˛øÚº ›¯∏≈Ò¬ÛS Œ¸ ¬ı˘˘, 뤸¬ı ˆ¬œ¯∏Ì fl¡øͬں Á“¡≈øfl¡¬ı˛ fl¡±Ê√º ˜ÀÚ¬ı˛ ’±Rø¬ıù´±¸ ’·±Ò ˝√√ÀÓ¬ ˝√√À¬ı
ø√À˚˛øÂ√˘±˜º ˆ¬±˘ ˝√√À˚˛ ’±˜±¬ı˛ õ∂øÓ¬ ø¬ıù´±¸ Œ˚Ú ø¡Z&Ì ˝√√À˚˛ Œ·øÂ√˘º Ó¬±¬ı˛¬Û¬ı˛ ’±¬ı˛ Œ˚Ȭ± ’±˜±¬ı˛ ŒÚ˝◊√ºí
Ó‘¬Ó¬œ˚˛¬ı±À¬ı˛ ŒÔÀ˜ Ô±Àfl¡øÚ, ¬ıU¬ı±¬ı˛ ¤À¸ÀÂ√ › ¬Û±øͬÀ˚˛ÀÂ√ Ó¬±¬ı˛ ¬Ûø¬ı˛¬ı±À¬ı˛¬ı˛ ø¬ıøˆ¬iß ¸√¸…Àfl¡º Ó¬±¬ı˛ ¸Ó¬Ó¬±¬ı˛ ¬ı±˝√√¬ı± ø√˘±˜º Ó¬±¬ı˛¬Û¬ı˛ ’ÀÚfl¡ ¬ıÂ√¬ı˛ ¬Û±¬ı˛ ˝√√À˚˛ Œ·ÀÂ√º ¤‡Ú Ó¬±¬ı˛±
¬ÛÀ¬ı˛¬ı˛ ø√Àfl¡ Œ¬ı˛±· ’±¬ı˛ ˜±Ô±ÀÓ¬ ’±¬ıX Ô±Àfl¡øÚ ¬Û± ŒÔÀfl¡ Œ¬ÛȬ, ˜±Ô± ¸¬ı øÚÀ˚˛˝◊√ ’¸≈‡ Œ√‡±ÀÓ¬ ’±À¸ Ú± øfl¡c ŒÙ¬±Ú fl¡À¬ı˛ ¤¬ı— ’Ú… Œ¬ı˛±·œ ¬Û±Í¬±˚˛º ŒÙ¬±ÀÚ fl¡±À˙˜ˆ¬±˝◊√
’±¸Ó¬º ’±Àô¶ ’±Àô¶ Ó¬±¬ı˛ ¸Àe ¤fl¡È¬± ¸•Ûfl«¡ ·Àάˇ ά◊ÀͬøÂ√˘º ˚ø√› øÙ¬Ê√-¬Û±øÓ¬ ¬ıÀ˘, 븅±¬ı˛ ’±¬ÛÚ±¬ı˛ fl¡±ÀÂ√ ¤fl¡Ê√Ú ‡ÀV¬ı˛ ˚±À¬ıº ’±˜±¬ı˛ Ó¬¬ı˛Ù¬ ŒÔÀfl¡ ¬ı±˝◊√À¬ı˛¬ı˛ ˝√√±›˚˛±
Ú±˜˜±S øfl¡c ˜±ÀÁ¡ ˜±ÀÁ¡ ŒÂ√±È¬˜±Â√ ˝◊√Ó¬…±ø√ ˝√√±ÀÓ¬ øÚÀ˚˛ ’±¸Ó¬º Œ¬ı¬ı˛ fl¡À¬ı˛ ø√˘±˜º ¤¬ı±¬ı˛ ’±¬ÛøÚ ’±¬ÛÚ±¬ı˛ fl¡±Ê√ fl¡¬ı˛n∏Úº
¸˝◊√Ù¬ ÚœÀ¬ı˛±· ˝√√À˘± øfl¡c ›¯∏≈Ò ‰¬˘ÀÓ¬ Ô±fl¡˘º ¤fl¡ø√Ú Œ¸ ø¬ıÀ˚˛ fl¡¬ı˛˘, ŒÂ√À˘ ¤¬ı±¬ı˛ Œ¸ ¬Û=±À˚˛Ó¬ øÚ¬ı«±‰¬ÀÚ õ∂±Ô«œ ˝√√À˚˛øÂ√˘º øÚ¬ı«±ø‰¬Ó¬› ˝√√À˚˛ÀÂ√º
˝√√À˘±, õ∂Ô˜, ø¡ZÓ¬œ˚˛, ’±¬ı˛ Ó¬±¬ı˛ ¸—¸±¬ı˛ ¬ı±Î¬ˇÀÓ¬ Ô±fl¡˘º fl¡±À˙˜ˆ¬±À˚˛¬ı˛ ά◊ißøÓ¬ ˝√√ÀÓ¬ Ê√Úøõ∂˚˛ ˜±Ú≈¯∏ øÚ(˚˛ Ê√Úõ∂øÓ¬øÚøÒQ fl¡¬ı˛ÀÓ¬ ¬Û±¬ı˛À¬ıº ¸øÓ¬… ’±˜±À√¬ı˛ Œ√˙ 눬±¬ı˛Ó¬
Ô±fl¡˘ ’±¬ı˛ Ó“¬±¬ı˛ ŒÂ√À˘¬ı˛ ¸±˝◊√Àfl¡˘ Œ˜¬ı˛±˜øÓ¬¬ı˛ ¬ı…¬ı¸±¬ı˛ ’¬ıÚøÓ¬ ˝√√ÀÓ¬ Ô±fl¡˘º fl¡±À˙˜ˆ¬±˝◊√ ˜˝√√±Úíº
˘…±`¬ÀÙ¬±Ú øÚ˘ øͬfl¡ Œ˚ø√Ú ’±ø˜ Œ˜±¬ı±˝◊√˘ ŒÙ¬±Ú ¬ı…¬ı˝√√±¬ı˛ ’±¬ı˛y fl¡ø¬ı˛º õ∂Ô˜ ŒÙ¬±ÚȬ±
Œ¸ ’±˜±Àfl¡˝◊√ fl¡À¬ı˛øÂ√˘º ¤fl¡ø√Ú ¤À¸ fl¡±À˙˜ˆ¬±˝◊√ ‡≈¬ı ≈√–‡ fl¡À¬ı˛ ¬ıÀ˘øÂ√˘, ë’±ø˜ ˚ø√ 11
¬Ûάˇ±À˙±Ú± Ê√±ÚÓ¬±˜ Ó¬±˝√√À˘ ’±˜±¬ı˛ ˘±˝◊√ÀÚ ’±À¬ı˛± ά◊ißøÓ¬ fl¡¬ı˛ÀÓ¬ ¬Û±¬ı˛Ó¬±˜íº Ó¬Ó¬øÀ√Ú ’±ø˜ øά¬ıËn∏·Î¬ˇ Œ˜øάfl¡…±˘ fl¡À˘ÀÊ√ ‰¬±fl¡ø¬ı˛ fl¡ø¬ı˛º ¸5±À˝√√ ¤fl¡ø√Ú ’±˜±¬ı˛ ’±Î¬◊ȬÀά±¬ı˛
’±˜±¬ı˛ ¸Àe Ó¬±¬ı˛ ‡≈¬ı ’ôL¬ı˛e ˝√√À˚˛ Œ·øÂ√˘º ’±ø˜ ¸±˝√√¸ fl¡À¬ı˛ øÊ√À:¸ fl¡¬ı˛˘±˜ñ Ô±Àfl¡º ’±˜±À√¬ı˛ fl¡À˘ÀÊ√¬ı˛ ¤fl¡ ›˚˛±ÀΫ¬¬ı˛ ¤fl¡ ›˚˛±Î«¬¬ı˚˛ Ó¬±¬ı˛ ˜Ò…¬ı˚˛¶® ¶aœÀfl¡ õ∂±˚˛
’±¬ÛÚ±¬ı˛ Œ¬Û˙±¬ı˛ ¸Àe ¬Ûάˇ±À˙±Ú±¬ı˛ fl¡œ ¸•Ûfl«¡∑ ’±¬ı˛ ˜ÀÚ ˜ÀÚ ˆ¬±¬ı˘±˜ ¸øÓ¬… fl¡À¬ı˛ øÚÀ˚˛ ’±¸Ó¬º ˜ø˝√√˘±¬ı˛ ¬ı˚˛¸ ¬Û=±À˙¬ı˛ fl¡±Â√±fl¡±øÂ√º ø˝√√øµˆ¬±¯∏œ, Ú±˜ ¸≈ڜӬ± Œ√¬ıœº Ó¬±¬ı˛
¬Ûάˇ±À˙±Ú± fl¡¬ı˛À˘ ŒÓ¬± ¤¸¬ı Ó≈¬ø˜ fl¡¬ı˛ÀÓ¬˝◊√ Ú±º ˜±Ô±¬ı…Ô±, Œ·±È¬± ˙¬ı˛œÀ¬ı˛ ¬ı…Ô±º ˜≈À‡ ¸¬ı¸˜˚˛ ¤fl¡È¬± ø¬ı¬ı˛øMê√ˆ¬±¬ı, ’±¬ı˛ Œ‰¬±À‡˜≈À‡
fl¡±À˙˜ˆ¬±˝◊√ ¬ı˘˘, 똱≈√ø˘¬ı˛ øˆ¬Ó¬À¬ı˛ Œ˚ ˜La Œ˘‡± fl¡±·Ê√ ŒÏ¬±fl¡±ÀÓ¬ ˝√√˚˛ ›˝◊√&À˘± ¤fl¡È¬± õ∂‰¬G ’˝√√—fl¡±¬ı˛› Á≈¡À˘ Ô±fl¡Ó¬º ˜ÀÚ±ˆ¬±¬ıȬ± ¤˜Ú Œ˚Úñ Ê√±øÚ ˆ¬±˘ fl¡¬ı˛ÀÓ¬
øÚÀÊ√ ø˘‡ÀÓ¬ ¬Û±ø¬ı˛ Ú±, ’Ú… fl¡±Î¬◊Àfl¡ ø√À˚˛ Œ˘‡±ÀÓ¬ ˝√√˚˛º ’±¬ı˛ Œ˚ ø˘À‡ Œ√˚˛ Ó¬±Àfl¡ ¬Û±¬ı˛À¬ı Ú± Ó¬¬ı≈ ¤À¸øÂ√º ¶§±˜œ¬ı˛ ˝√√±ÀÓ¬ ¤fl¡·±√± ¤'À¬ı˛ ø¬ı˛À¬Û±È«¬º Œ√‡±¬ı˛ ˝◊√26√± Ú± Ô±fl¡À˘›
¬Û˚˛¸±› ø√ÀÓ¬ ˝√√˚˛ºí ¬ı≈Á¡˘±˜ Ó¬±¬ı˛ ’±Àé¬À¬Û¬ı˛ ’±¸˘ fl¡±¬ı˛Ìº Œ√‡ÀÓ¬ ˝√√À˚˛øÂ√˘º Œ√‡±¬ı˛ ˝◊√À26√ ¤˝◊√ Ê√Ú…˝◊√ ˝√√˚˛øÚ Œ˚ ¤˝◊√¸¬ı Œ¬ı˛±·œ¬ı˛ ¬Û¬ı˛œé¬±¬ı˛ ø¬ı˛À¬Û±È«¬
¤fl¡ø√Ú ¸˝◊√ÀÙ¬¬ı˛ ¬ı…¬ı¸±¬ı˛ ≈√«√˙± Œ√À‡ ›Àfl¡ ¬ı˘˘±˜, ëŒÓ¬±¬ı˛ ¬ı±¬ı±¬ı˛ ¬ı…¬ı¸±È¬± ø˙À‡ ¸¬ı¸˜˚˛ Ú˜«±˘˝◊√ Ô±Àfl¡º ¤Ó¬ø√ÀÚ¬ı˛ ’øˆ¬:Ó¬± ŒÔÀfl¡ ¬ı≈ÀÁ¡øÂ√ Œ˚ ¤˝◊√¸¬ı ¬ı…Ô± øfl¡—¬ı±
ŒÚ ’±¬ı˛ Ó¬± fl¡À¬ı˛ Œ√‡ ¤È¬± ŒÓ¬± ¬Û“≈øÊ√ Â√±Î¬ˇ± ˆ¬±˘˝◊√ fl¡±¬ı˛¬ı±¬ı˛ºí Œ¸ ¸ÀÊ√±À¬ı˛ ˜±Ô± Ú±øάˇÀ˚˛ ’Ê√¶⁄ ά◊¬Û¸·« øÚÀ˚˛ ˚±¬ı˛± øÓ¬ÚÀȬ¬ı˛ Œ¬ıø˙ ’±˘±√± ά±Mê√±¬ı˛Àfl¡ Œ√‡±ÀÚ±¬ı˛ Œõ∂¸øSê¬Û˙Ú
ëÚ±í ¬ı˘À˘±º Ó¬±¬ı˛ ‚±Î¬ˇ ڱάˇ±¬ı˛ ¬ı˝√√¬ı˛ Œ√À‡ ’±˜±¬ı˛ ˜ÀÚ ¬ÛÀάˇ Œ·˘ Œ¸˝◊√ ·±Ò±¬ı˛ ·äȬ±º øÚÀ˚˛ ’±À¸ Ó¬±À√¬ı˛ ¬ı…±Ô± ˙¬ı˛œÀ¬ı˛ Ú˚˛, ˜ÀÚº Ó¬±À√¬ı˛ ˜ÀÚ¬ı˛ Ê√±Ú±˘±øȬ Ù¬“±fl¡ fl¡À¬ı˛ Œ√‡ÀÓ¬
¤fl¡ ·±Ò± øÂ√˘ Ó¬±¬ı˛ ‚±Î¬ˇ øfl¡Â≈√ÀÓ¬˝◊√ ÚÀάˇ Ú±, ø¶ö¬ı˛ ˝√√À˚˛ Ô±Àfl¡º Ó¬±¬ı˛ ˜±ø˘fl¡ ¸¬ı±˝◊√Àfl¡ ˝√√À¬ıº ˚±˝◊√À˝√√±fl¡ Œ¸˝◊√ ¸≈ڜӬ± Œ√¬ıœÀfl¡ ›¯∏≈Ò Œ√›˚˛± ˝√√˚˛, øfl¡c ‚≈À¬ı˛ ’±¬ı±¬ı˛ ¬ÛÀ¬ı˛¬ı˛ ¸5±À˝√√
ŒÎ¬Àfl¡ ¬Û≈¬ı˛¶®±¬ı˛ Œ‚±¯∏̱ fl¡¬ı˛˘, Œ˚ Ó¬±¬ı˛ ·±Ò±¬ı˛ ‚±Î¬ˇÈ¬± ڱάˇ±ÀÓ¬ ¬Û±¬ı˛À¬ı Œ¸ ¬Û≈¬ı˛¶‘®Ó¬ ˝√√À¬ıº ’±À¸ ˆ¬±˘ ˝√√˚˛øÚ ¬ıÀ˘º Œ¬ı˛±·œ¬ı˛ øÚÀÊ√¬ı˛ fl¡©Ü ŒÔÀfl¡ Ó“¬±¬ı˛ ¶§±˜œ¬ı˛ fl¡©Ü ’±¬ı˛› Œ¬ıø˙º
’ÀÚÀfl¡ ¤˘, ·±Ò±¬ı˛ ›¬Û¬ı˛ ’ÀÚfl¡ Œfl¡¬ı˛±˜øÓ¬ fl¡¬ı˛˘ øfl¡c ·±Ò± Œ¸˝◊√ ø¶ö¬ı˛º Œ˙À¯∏ ¤fl¡Ê√Ú ’øÒfl¡ ø‰¬øôLÓ¬º ˚ø√› Œ¸ ›¯∏≈Ò øfl¡ÚÀÓ¬ fl¡±¬Û«Ì… fl¡À¬ı˛ Ú±º
¸±Ò±¬ı˛Ì Œ‰¬˝√√±¬ı˛±¬ı˛ Œ˘±fl¡ ¤À¸ ·±Ò±È¬±¬ı˛ fl¡±ÀÚ øfl¡Â≈√ ¤fl¡È¬± ¬ı˘À˘± ’±¬ı˛ ·±Ò±È¬± ¸ÀÊ√±À¬ı˛ ¤fl¡ø√Ú ’±˜±À√¬ı˛ ›˚˛±ÀΫ¬ Œ˚ ‰¬± ¬ı±Ú±˚˛ Œ¸˝◊√ Œ˜À˚˛øȬ ’±˜±Àfl¡ ¬ı˘˘, 븅±¬ı˛ ’±¬ÛÚ±Àfl¡
‚Ú‚Ú ‚±Î¬ˇ ڱάˇÀÓ¬ ˘±·˘º ˜±ø˘fl¡ ‡≈ø˙ ˝√√À˚˛ ¬Û≈¬ı˛¶®±¬ı˛ Œ√›˚˛±¬ı˛ ¸˜˚˛ øÊ√À:¸ fl¡¬ı˛˘ Œ√‡±ÀÓ¬ Œ˚ ›˚˛±Î«¬¬ı˚˛È¬± Ó¬±¬ı˛ ¬ıά◊Àfl¡ øÚÀ˚˛ ’±À¸, Ó¬±À√¬ı˛ ¬ı±øάˇÀÓ¬˝◊√ Œ¬ı˛±Ê√ ’ÀÚfl¡ Œ¬ı˛±·œ
70 ˜ÀÚ±ø¬ıÀ√¬ı˛ ˜ÀÚ¬ı˛ fl¡Ô± ˜ÀÚ±ø¬ıÀ√¬ı˛ ˜ÀÚ¬ı˛ fl¡Ô± 71
Á¡±Î¬ˇ±ÀÓ¬ ˚±˚˛º Œ¬ı˛±Ê√ ¸fl¡±À˘ ›À√¬ı˛ ¬ı±øάˇ¬ı˛ ‰¬QÀ¬ı˛ ˜±Ú≈À¯∏¬ı˛ øˆ¬Î¬ˇ Œ˘À· Ô±Àfl¡º ’±¬ı˛ ¸Àe fl¡Ô± ¬ı˘±¬ı˛ ¸˜˚˛ ’±Rõ∂Ó¬…˚˛œ, ’±Rø¬ıù´±À¸ ˆ¬¬ı˛¬Û≈¬ı˛ ¤fl¡ ˜±Ú≈¯∏º ¬ı≈Á¡ÀÓ¬ ’¸≈ø¬ıÒ±
›˝◊√ ¸≈ڜӬ± Œ√¬ıœ ¸¬ı±˝◊√Àfl¡ ¬Û¬ı˛±˜˙« Œ√˚,˛ ›¯∏Ò≈ ¬ÛS Œ√˚º˛ ¤‡±ÀÚ ¤À˘ ’±˜±À√¬ı˛ ’±Î¬◊ȬÀά±¬ı˛ ˝√√˚˛øÚ Œ˚ øÓ¬øÚ fl¡Ô± ¬ı˘øÂ√À˘Ú Ó“¬±¬ı˛˝◊√ ¤fl¡ ˜À!¡À˘¬ı˛ ¸Àeº ¤˜Úˆ¬±À¬ı øÚÀ«√˙ ø√ø26√À˘Ú
ŒÔÀfl¡ ≈√‰¬±¬ı˛ÀȬ Œ¬ı˛±·œÀfl¡ ›À√¬ı˛ ¬ı±øάˇ¬ı˛ ¬ı˛±ô¶± Œ√ø‡À˚˛ Œ√˚˛... ˜˝√√± ¬ı√˜±˙ ›˝◊√ ≈√ÀȬ±˝◊√ºí Œ˚Ú øÓ¬øÚ ¸¬ı fl¡¬ı˛ÀÓ¬ ¬Û±À¬ı˛Úº ˜À!¡À˘¬ı˛ ˝√√±¬ı˛±ÀÚ± ŒÂ√À˘Àfl¡ Œ˚Ú øÓ¬øÚ Œ¬ı¬ı˛ fl¡À¬ı˛ ø√ÀÓ¬
’±˜±¬ı˛ ¬ı≈Á¡ÀÓ¬ ’¸≈ø¬ıÒ± ˝√√À˘± Ú± Œ˚ ’±ø˜ fl¡±¬ı˛ ¬Û±~±˚˛ ¬ÛÀάˇøÂ√º øfl¡c Œ¸ ˆ¬±˘› ˝√√˚˛ Ú± ¬Û±¬ı˛À¬ıÚº ’±ø˜ øÊ√À:¸ fl¡À¬ı˛øÂ√˘±˜, ë’±¬ÛÚ±¬ı˛ øfl¡ Œfl¡±Ú 鬘Ӭ± ’±ÀÂ√∑ ’À˘Ãøfl¡fl¡
’±¬ı˛ ’±ø˜› Ó¬±¬ı˛ ˜ÀÚ¬ı˛ √¬ı˛Ê√± ‡≈˘ÀÓ¬ ¸é¬˜ ˝√√˝◊√ Ú±º ¤fl¡ø√Ú Ó¬±¬ı˛ ŒÂ√À˘Àfl¡ Œ¬Û˘±˜ Œ¸ øfl¡Â≈√ Ê√±ÀÚÚ Œ˚ ˜±Ú≈À¯∏¬ı˛ ˆ¬±˘ ˝√√À˚˛ ˚±˚˛º ’±¬ÛÚ±¬ı˛ fl¡±¬ı˛¬ı±À¬ı˛¬ı˛ ˜”˘ ˜LaȬ± fl¡œ∑í øÓ¬øÚ
’±˜±¬ı˛ ¬ı±øάˇÀÓ¬ ’±À· ≈√Ò ø√ÀÓ¬ ’±¸Ó¬º Œ¸ ¬ı±øάˇÀÓ¬ Ô±fl¡ÀÓ¬ ‰¬±˚˛ Ú±, Á¡±Î¬ˇÙ“¬≈fl¡ ø˙‡ÀÓ¬ ‡øÚfl¡é¬Ì ‰≈¬¬Û fl¡À¬ı˛ ŒÔÀfl¡ ¬ıÀ˘øÂ√À˘Ú, ë˚ø√ ˜±Ú≈¯∏ øÚÀÊ√¬ı˛ ŒÔÀfl¡ ¤À¸ È≈¬ø¬Û ¬Û¬ı˛ÀÓ¬ ‰¬±˚˛
˝◊√26≈√fl¡ Ú˚˛º øfl¡Â≈√ø√Ú ’±À· ¬ı±øάˇ ŒÔÀfl¡ ¬Û±ø˘À˚˛ ø·À˚˛øÂ√˘º Ó¬±¬ı˛ ¬ı±¬ı± ¤fl¡ø√Ú Œ¸˝◊√ Ó¬±˝√√À˘ øfl¡ Œfl¡Î¬◊ ŒÂ√Àάˇ Œ√À¬ı∑í
ŒÂ√À˘¬ı˛ fl¡Ô± ’±˜±Àfl¡ ¬ı˘˘, ŒÂ√À˘¬ı˛ ¸Àe ˜±À˚˛¬ı˛ ¬ıøÚ¬ıÚ± ˝√√˚˛ Ú±, ¸¬ı¸˜˚˛ Á¡±À˜˘± øÓ¬øÚ ¸±˜ø˚˛fl¡ øfl¡Â≈√ø√Ú ˆ¬±˘ ˝√√À˚˛øÂ√À˘Ú ›¯∏≈Ò Œ‡À˚˛, øfl¡c ’±¬ı±¬ı˛ Â√≈ÀȬ ¤À¸øÂ√À˘Ú
Œ˘À· Ô±Àfl¡º ¤Ó¬ø√ÀÚ ¬ı≈Á¡˘±˜ ¬ı≈øάˇ¬ı˛ ˜±Ô±¬ı…Ô±¬ı˛ ’±¸˘ fl¡±¬ı˛Ìº Œ¸˝◊√ ¤fl¡˝◊√ ¸˜¸…±ñ ŒÂ√À˘¬ı˛ ›¬Û¬ı˛ ¬ı˛±· ›Í¬± øÚÀ˚˛º ¤È¬± ˆ¬±˘ ˝√√À¬ı fl¡œ fl¡À¬ı˛ ¤˝◊√ ¬ı˛±·
¤˝◊√ Ò¬ı˛ÀÚ¬ı˛ ’±À¬ı˛fl¡È¬± ‚Ȭڱñ ¤fl¡ø√Ú fl≈¡Ó«¬± ¬Û±?±ø¬ı ¬ÛÀ¬ı˛ ¤fl¡ ˆ¬^À˘±fl¡ ¤À˘Úº ŒÓ¬± Ó“¬±¬ı˛ ŒÂ√À˘¬ı˛ ›¬Û¬ı˛ Ú˚˛º ¤˝◊√ ¬ı˛±· Ó“¬±¬ı˛ ŒÙ¬À˘ ’±¸± Ê√Ê«√ø¬ı˛Ó¬ ŒÂ√À˘À¬ı˘±¬ı˛ ›¬Û¬ı˛º
¬ıø˘á¬ Œ‰¬˝√√±¬ı˛±, ˘•§± Œ·“±Ù¬, Œ¬ı˙ Ê“√±√À¬ı˛˘ Œ‰¬˝√√±¬ı˛±º ¤fl¡±˝◊√ ¤À¸øÂ√À˘Ú ’±˜±¬ı˛ Œ‰¬•§±À¬ı˛º øfl¡c ¤˝◊√ ˜ÀÚø¬ıÀù≠¯∏Ì Œ˙±Ú±¬ı˛ › ˝√√Ê√˜ fl¡¬ı˛±¬ı˛ 鬘Ӭ± ¬ı˛±˜õ∂¸±À√¬ı˛ ŒÓ¬± ŒÚ˝◊√º ¸≈Ó¬¬ı˛±—
Ó“¬±¬ı˛ fl¡˜Àõ≠Ú øÂ√˘ ›“¬ı˛ ŒÂ√À˘¬ı˛ õ∂øÓ¬ ˆ¬œ¯∏Ì ¬ı˛±· ›Àͬ øfl¡c Œfl¡±Ú fl¡±¬ı˛Ì Â√±Î¬ˇ±º Ó“¬±¬ı˛ ’±ø˜ ‰≈¬¬Û fl¡À¬ı˛˝◊√ Ô±fl¡˘±˜º
ŒÂ√À˘¬ı˛ ¬ı˚˛¸ ¬Û“ø‰¬˙ ¬ıÂ√¬ı˛º Œ¸ øfl¡Â≈√ ¬ı…¬ı¸± fl¡À¬ı˛ øfl¡c Ó¬±Àfl¡ Œ√‡À˘˝◊√ ¬ı±¬ı±¬ı˛ ¬ı˛±· ›Àͬº ’±ø˜ Œ√À‡øÂ√ ¤˝◊√ Œ¬ıÊ√ ¬ı± Ó≈¬fl¡Ó¬±fl¡ fl¡¬ı˛± &øÌÚ ¸±Ò±¬ı˛ÌÓ¬ ˝√√˚˛ ˜≈¸ø˘˜ Ò˜«±¬ı˘•§œ,
·±ø˘·±˘±Ê√ fl¡À¬ı˛Ú ¤˜Úøfl¡ øÊ√øÚ¸¬ÛS› ˆ¬±„√√±ˆ¬±ø„√√ fl¡À¬ı˛Úº øÓ¬øÚ øÚÀÊ√˝√◊ ¬ı≈Á¡ÀÓ¬ ¬Û±À¬ı˛Ú øfl¡—¬ı± ŒÚ¬Û±ø˘ ˜±Ú≈¯∏, Ó¬± Ú± ˝√√À˘ ’¸ø˜˚˛±, ¬ı±„√√±ø˘º ŒÓ¬˘≈&ˆ¬±¯∏œ ˚±¬ı˛± ’¸À˜ ¬ı±¸
Ú± Œfl¡Ú ¬ı˛±· ά◊ͬÀÂ√º ›“¬ı˛ ’±¬ı˛ ¤fl¡È¬± ŒÂ√À˘ ’±ÀÂ√ Œ¸ ’±¬ı±¬ı˛ Œ¬Û±¯∏… ŒÚ›˚˛±, øÚÀÊ√¬ı˛ fl¡À¬ı˛ Ó¬±À√¬ı˛ ˜ÀÒ…› Œ√À‡øÂ√ ’±¬ı±¬ı˛ ‰¬±-Ê√ÚÊ√±øÓ¬ ¸•x√±À˚˛¬ı˛ ˜ÀÒ…› ›Á¡± Œ¬ıÀÊ√¬ı˛
Ú˚˛º øfl¡c Ó¬±¬ı˛ ›¬Û¬ı˛ Œfl¡±Ú ¬ı˛±· ›Àͬ Ú±º Ó¬±Àfl¡ ˆ¬œ¯∏Ì ˆ¬±˘¬ı±À¸º Ó“¬±Àfl¡ øÊ√À:¸ õ∂±≈√ˆ¬«±¬ı Ó≈¬˘Ú±˜”˘fl¡ˆ¬±À¬ı Œ¬ıø˙º ¤‡Ú õ∂ùü ˝√√À26√ ˜±Ú≈¯∏¬ı˛± Œfl¡Ú Ó¬±À√¬ı˛ fl¡±ÀÂ√ ˚±˚˛º
fl¡À¬ı˛øÂ√˘±˜ øÓ¬øÚ fl¡œ fl¡À¬ı˛Úº øÓ¬øÚ øÚÀÊ√¬ı˛ Ê√œ¬ıÀÚ¬ı˛ ˚± fl¡±ø˝√√øÚ ¬ı˘À˘Ú Œ¸È¬± Œ˚Ú ¤fl¡ õ∂Ô˜Ó¬ ø¬ıù´±À¸, ø¡ZÓ¬œ˚˛Ó¬ ˚‡Ú Œfl¡±Ô±› Œfl¡±Ú ¸≈Ù¬˘ ¬Û±›˚˛± Ó¬‡Ú, Ó‘¬Ó¬œ˚˛Ó¬ ¤fl¡˝◊√
¬ı˛+¬Ûfl¡Ô±º øÓ¬øÚ õ∂ÔÀ˜ ͬ…±˘± ‰¬±˘±ÀÓ¬Úº øfl¡c Ó¬‡Ú ŒÔÀfl¡˝◊√ ¤fl¡È≈¬ Ó≈¬fl¡Ó¬±fl¡, Á¡±Î¬ˇ± Œ¬ı˛±À·¬ı˛ ¸¬ıÒ¬ı˛ÀÚ¬ı˛ ø‰¬øfl¡»¸± fl¡¬ı˛±ÀÓ¬º Œ˚Ú Œ˚Ȭ± ˘±·À¬ı Œ˘À· ˚±À¬ı, ˆ¬±˘ ˝√√À˘ ˝√√À˚˛
˝◊√Ó¬…±ø√ fl¡¬ı˛ÀÓ¬Úº ’±Àô¶ ’±Àô¶ Ó“¬±¬ı˛ ‡≈¬ı Ú±˜ ˝√√À˚˛ Œ·˘ ¤˝◊√ &øÌÚø·ø¬ı˛ÀÓ¬º ›“¬ı˛ ’±¬ı±¬ı˛ ˚±À¬ıº ‰¬Ó≈¬Ô«Ó¬ Œ¬ıø˙¬ı˛ˆ¬±· ¤¸¬ı ø‰¬øfl¡»¸± ’±¬Û±Ó¬‘ø©ÜÀÓ¬ ¸ô¶± ¤¬ı— ˝√√±ÀÓ¬¬ı˛ fl¡±ÀÂ√, Ú±·±À˘¬ı˛
ø¬ıÀ˙¯∏N ˜ø˝√√˘±¬ı˛ Ÿ¬Ó≈¬¬ı˛ ¸˜¸…±¬ı˛ ¸˜±Ò±Ú, ¬ı±øάˇÀÓ¬ øfl¡Â≈√ ˝√√±ø¬ı˛À˚˛ ˚±›˚˛± øfl¡—¬ı± Œfl¡Î¬◊ ˜ÀÒ…º ¬Û=˜ fl¡±¬ı˛Ì ¬ı—˙ ¬Û¬ı˛•Û¬ı˛±˚˛ ¤È¬± ŒÊ√ÀÚ ¤À¸ÀÂ√ ’¸≈‡ ˝√√À˘ õ∂ÔÀ˜ Á¡±Î¬ˇÙ≈¬“fl¡
¬ı±øάˇ ŒÔÀfl¡ øÚÀ‡“±Ê√ ˝√√À˘ Ó¬±¬ı˛ ¸g±Ú Œ√›˚˛± ˝◊√Ó¬…±ø√º ¤˜øÚ fl¡À¬ı˛˝◊√ øÓ¬øÚ ¤‡Ú ‰¬±¬ı˛ÀȬ fl¡¬ı˛ÀÓ¬ ˝√√˚˛º ˆ¬±˘ Ú± ˝√√À˘ Ó¬±¬ı˛¬Û¬ı˛ ά±Mê√±¬ı˛ Œ√‡±ÀÓ¬ ˝√√˚˛º ’ÀÚfl¡È¬± Œ¸˝◊√ fl¡±˘« ˝◊√˚˛≈À„√√¬ı˛
¬∏C±Àfl¡¬ı˛ ˜±ø˘fl¡º ø¬ı˝√√±À¬ı˛ ¤fl¡ Œ˝√√±ÀȬÀ˘¬ı˛ ˜±ø˘fl¡ ’±¬ı˛ ’·±Ò ¸•ÛøM√√ ’¸À˜ › ¬ı±˝◊√À¬ı˛, Collective Unconscious-¤¬ı˛ ˜ÀÓ¬±º Œ¸˝◊√ ø¬ıù´±¸ ¬ı—˙ ¬Û¬ı˛•Û¬ı˛±˚˛ ’±˜¬ı˛± ¬ıÀ˚˛
øÓ¬øÚ Œ˚‡±ÀÚ Ô±Àfl¡Ú Œ¸‡±Úfl¡±¬ı˛ ≈√·«±¬Û≈ÀÊ√±ÀÓ¬ ¸¬ıÀ‰¬À˚˛ Œ¬ıø˙ ‰“¬±√± Œ√Ú õ∂øÓ¬¬ıÂ√À¬ı˛º ‰¬À˘øÂ√º
¬ı±øάˇ¬ı˛ Œ‰¬•§±À¬ı˛ ¸¬ı¸˜˚˛ ˜±Ú≈À¯∏¬ı˛ øˆ¬Î¬ˇ ø¬ıøˆ¬iß ¸˜¸…± øÚÀ˚˛º øfl¡c ›“¬ı˛ øÚÀÊ√¬ı˛ ¸˜¸…±¬ı˛ fl¡œ fl¡œ ’¸≈‡ ¸±Ò±¬ı˛ÌÓ¬ ›Á¡± ∆¬ı√…¬ı˛ fl¡±ÀÂ√ Œ¬ıø˙ ˚±˚˛∑ Ê√ø`¬¸, ø˝√ø¶Üø¬ı˛˚˛±, ˜”«√±
Ê√Ú… ’±˜±¬ı˛ ¡Z±¬ı˛¶ö ˝√√À˚˛ÀÂ√Úº ¤ Œ˚Ú ¸À¯∏«¬ı˛ ˜ÀÒ…˝◊√ ˆ¬”Ó¬/ ˚±›˚˛±, ¬ı±2‰¬± Ú± ˝√√›˚˛± ˝◊√Ó¬…±ø√º ¤˝◊√¸¬ı Œ¬ı˛±· Œ¬ıø˙¬ı˛ˆ¬±·˝◊√ Self limiting, Ó¬±¬ı˛ ˜±ÀÚ
›“¬ı˛ Ú±˜ øÂ√˘ ¬ı˛±˜õ∂¸±√, ø˝√√øµˆ¬±¯∏œº ’±˜±¬ı˛ fl¡±ÀÂ√ ¤À¸ Œ¸ fl“¡±√Ó¬ Ó¬±¬ı˛ øÚ˚˛LaÌ˝√√œÚ øÚÀÊ√ øÚÀÊ√˝◊√ ˆ¬±˘ ˝√√À¬ıº ›¯∏≈Ò Œ‡À˘› ˆ¬±˘ ˝√√À¬ı Ú± Œ‡À˘› ˆ¬±˘ ˝√√À¬ıº Œ‡À˘
’¶§±ˆ¬±ø¬ıfl¡ ¬ı…¬ı˝√√±À¬ı˛¬ı˛ Ê√Ú… ’Ú≈À˙±‰¬Ú±˚˛º ˝√√ͬ±» ¤fl¡ø√Ú ’±˜±¬ı˛ ¸Àe fl¡Ô± ¬ı˘±¬ı˛ ¸˜˚˛ ˝√√˚˛ÀÓ¬±-¬ı± ¤fl¡ ¸5±˝√√ ˘±·À¬ı ’±¬ı˛ Ú± Œ‡À˘ ¸±Ó¬ ø√Ú/
›“¬ı˛ Œ˜±¬ı±˝◊√˘ ŒÙ¬±ÚȬ± Œ¬ıÀÊ√ ά◊ͬ˘º øÓ¬øÚ fl¡Ô± ¬ı˘øÂ√À˘Ú Œ˜±¬ı±˝◊√À˘º øfl¡c Ó¬‡Ú Ó“¬±¬ı˛ ˚±¬ı˛± ¤¸¬ı fl¡À¬ı˛ñ Œ¬ıÊ√, ›Á¡±ñ Ó“¬±¬ı˛± Œfl¡Ú fl¡À¬ı˛∑ ’Ô¬ı± ¤˝◊√ Œ¬Û˙± Œfl¡Ú ŒÚ˚˛∑
·˘±¬ı˛ ¶§¬ı˛ ¸•Û”Ì« ’±˘±√±ñ ¤fl¡ ·yœ¬ı˛ øÚÀ«√˙ Œ√›˚˛± ¶§¬ı˛º ’±Rø¬ıù´±À¸ ˆ¬¬ı˛¬Û≈¬ı˛º ¤‡±ÀÚ ¤fl¡È¬± fl¡Ô± ’±ÀÂ√, Œ¸È¬± ˝√√À˘± ¤˝◊√ Œ¬Û˙±¬ı˛ Œ˘±Àfl¡¬ı˛± ¸±Ò±¬ı˛ÌÓ¬ ≈√Ò¬ı˛ÀÚ¬ı˛º ¤fl¡
’±ø˜ Ó¬‡Ú ›˝◊√ ¸˜À˚˛ Ó“¬±¬ı˛ ’±Rø¬ıù´±¸ Œ√À‡ ø¬ıw±ôL ˝√√À˚˛ Œ·øÂ√˘±˜ Œ˚ Œfl¡±ÚȬ± Ó“¬±¬ı˛ ˚±¬ı˛± Ù≈¬˘ Ȭ±˝◊√˜ ¤È¬±˝◊√ fl¡À¬ı˛º ’±¬ı˛ ¤fl¡ ˚±¬ı˛± ¬Û±È«¬ Ȭ±˝◊√˜ ¤¸¬ı fl¡À¬ı˛ ¬ı±øfl¡ ¸˜˚˛ ’Ú… fl¡±Ê√
’±¸˘ ¬ı˛+¬Ûº ’±˜±¬ı˛ ¸±˜ÀÚ øÚ¬ı˛n∏¬Û±˚˛ ¤fl¡ Œˆ¬À„√√ ¬Ûάˇ± ˜±Ú≈¯∏ ’±¬ı˛ øÚÀÊ√¬ı˛ ˜À!¡À˘¬ı˛ fl¡À¬ı˛Úº ’±¬Û±Ó¬‘√ø©ÜÀÓ¬ Œ√‡À˘ ’Ô«˘±ˆ¬È¬± ’±¸˘ fl¡±¬ı˛Ìº øfl¡c ¤¸¬ı fl¡¬ı˛±¬ı˛ fl¡±¬ı˛Ì
72 ˜ÀÚ±ø¬ıÀ√¬ı˛ ˜ÀÚ¬ı˛ fl¡Ô±
’±À¬ı˛± ’ÀÚfl¡, Œ˚˜Ú Ê√Úøõ∂˚˛ ˝√√ÀÓ¬ ‰¬±›˚˛±º ¸˜±ÀÊ√ Œ¬ı˙ Ú±˜˚˙ ˝√√À¬ıº ¤È¬±ÀÓ¬ ¸À‰¬Ó¬Ú
¬ı± ’¬ıÀ‰¬Ó¬Ú ˜ÀÚ ¸cø©Ü Œ√À¬ıº
ø¡ZÓ¬œ˚˛Ó¬ ¬ÛÀ¬ı˛±¬Ûfl¡±¬ı˛ fl¡¬ı˛±¬ı˛ ˝◊√26√±º ¤˝◊√ ¬ÛÀ¬ı˛±¬Ûfl¡±¬ı˛ fl¡¬ı˛±¬ı˛ ˝◊√26√± ’ÀÚfl¡ ¸˜˚˛ ’¬ıÀ‰¬Ó¬Ú
˜ÀÚ¬ı˛ ¬Û±¬ÛÀ¬ı±Ò ŒÔÀfl¡ Ê√ij ŒÚ˚˛º Œ˚˜Ú ¤fl¡Ê√Ú ˜±Ú≈¯∏, Ó¬±¬ı˛ ¬ı±¬ı± ¬ı± ŒÂ√À˘ Œfl¡Î¬◊
˜±¬ı˛± Œ·ÀÂ√, øfl¡c Œ¸ Ó¬±À√¬ı˛ Ê√Ú… ø¬ıÀ˙¯∏ øfl¡Â≈√ fl¡¬ı˛ÀÓ¬ ¬Û±À¬ı˛øÚº Ó¬‡Ú ’ÀÚfl¡ ¸˜˚˛
˜ÀÚ¬ı˛ ’¬ıÀ‰¬Ó¬ÀÚ ¤fl¡È¬± ’¬Û¬ı˛±ÒÀ¬ı±Ò Ê√ij ŒÚ˚˛º Œ¸˝◊√ ’¬Û¬ı˛±ÒÀ¬ı±Ò ŒÔÀfl¡˝◊√ ’ÀÚÀfl¡
¬ÛÀ¬ı˛±¬Ûfl¡±¬ı˛ fl¡¬ı˛±¬ı˛ Œ‰¬©Ü fl¡À¬ı˛º øfl¡Â≈√Ȭ± ˝√√À˘› ˜±Úø¸fl¡ ˙±øôL ¤ÀÚ Œ√˚˛ Œ˚ Œ¸ ’ÀÚ…¬ı˛
Ê√Ú… øfl¡Â≈√ fl¡¬ı˛ÀÂ√º
Ó‘¬Ó¬œ˚˛Ó¬ ’ÀÚÀfl¡¬ı˛ ˝√√˚˛ÀÓ¬± ¤˜Ú Œ¬Û˙± ŒÚ›˚˛±¬ı˛ ˝◊√26√± øÂ√˘ Œ˚Ȭ±ÀÓ¬ Œ˘±Àfl¡¬ı˛ Œ¸¬ı±
fl¡¬ı˛± ˚±˚˛ Œ˚˜Ú ά±Mê√±ø¬ı˛ fl¡¬ı˛±, Ú±ø¸«— fl¡¬ı˛± ˝◊√Ó¬…±ø√º øfl¡c ¬Û±ø¬ı˛¬Û±øù´«fl¡ ’¬ı¶ö±¬ı˛ Ê√Ú…
Œ¸È¬± ˝√√˚˛ÀÓ¬± ¸y¬ı ˝√√˚˛øÚ, Ó¬‡Ú ≈√ÀÒ¬ı˛ ¸±Ò Œ‚±À˘ Œ˜È¬±À26√º øfl¡c ¤È¬±¬ı˛ ˜±Ò…À˜ ’ä
¬Ûø¬ı˛˜±ÀÌ ˝√√À˘› øfl¡Â≈√ ¸—‡…fl¡ ˜±Ú≈¯∏ ŒÓ¬± ά◊¬Ûfl‘¡Ó¬ ˝√√À26√º
’ÀÚfl¡ ¸˜˚˛ ˆ¬±ø¬ı ¤˝◊√¸¬ı ›Á¡±, Œ¬ıÊ√À√¬ı˛ øfl¡ ›˚˛±fl«¡˙¬Û fl¡À¬ı˛ Œ¬∏CøÚ— Œ√›˚˛± ˚±˚˛
¸≈‡-’±Úµ
Ú±∑ ›À√¬ı˛ ˚ø√ Œ˙‡±ÀÚ± ˚±˚˛ Œ˚ Œfl¡±Ú Œ¬ı˛±· Ó¬±¬ı˛± ø‰¬øfl¡»¸± fl¡¬ı˛ÀÓ¬ ¬Û±¬ı˛À¬ı ’Ô¬ı±
fl¡Ó¬È¬± fl¡¬ı˛À¬ıº øfl¡—¬ı± ˙±¬ı˛œø¬ı˛fl¡ fl¡©Ü Ú± ø√À˚˛ Œ¸˝◊√ ø‰¬øfl¡»¸± fl¡Ó¬È¬± ∆ÚøÓ¬fl¡ˆ¬±À¬ı 1
¸˜Ô«ÚÀ˚±·…º ά±Mê√±¬ı˛Àfl¡ øÙ¬Ê√ Œ√›˚˛±È¬± Œ¬ı˛±·œ¬ı˛ fl¡Ó«¬¬ı… ’±¬ı˛ øÙ¬Ê√ ŒÚ›˚˛±È¬± ά±Mê√±À¬ı˛¬ı˛ õ∂±¬Û…º ¤È¬±
¤˝◊√ õ∂¸Àe ’±˜±¬ı˛ Œ˙±Ú± ¤fl¡ ‚Ȭڱ ˜ÀÚ ¬ÛÀάˇº ά±Mê√±¬ı˛ ø¬ıÒ±Ú‰¬f ¬ı˛±˚˛ ˚‡Ú ’ÀÚfl¡È¬± ¬Û≈ÀÊ√±¬ı˛ ¬ÛÀ¬ı˛ √øé¬Ì± Œ√›˚˛±¬ı˛ ˜ÀÓ¬±º Ú± ø√À˘› ‡±¬ı˛±¬Û ˘±À· ’±¬ı±¬ı˛ Œ¬ıø˙
Œ˜øάfl¡…±˘ fl¡À˘ÀÊ√ Œ¬ı˛±Ê√ ’±¸ÀÓ¬Ú Ó¬‡Ú ˝√√±¸¬Û±Ó¬±À˘¬ı˛ ¬ı±˝◊√À¬ı˛ ¤fl¡ ˜≈ø‰¬ ¬ıÀ¸ Ô±fl¡Ó¬º ø√ÀÓ¬› ˜Ú ‰¬±˚˛ Ú±º Œ¬ı˛±·œ ’ÀÚfl¡ ¬ı˛fl¡À˜¬ı˛ ’±À¸ ’±¬ı˛ Ó¬±À√¬ı˛ øÙ¬Ê√ Œ√›˚˛±¬ı˛ fl¡±˚˛√±&À˘±
øÓ¬øÚ Œ√‡ÀÓ¬Ú Œ¸˝◊√ ˜≈ø‰¬ ’ÀÚfl¡ Œ¬ı˛±·œ¬ı˛ ŒÙ“¬±Î¬ˇ± ˝◊√Ó¬…±ø√ ŒÂ√±È¬‡±ÀȬ± ’¬Û±À¬ı˛˙Ú ¬ı˛±ô¶±¬ı˛ ’±˜±À√¬ı˛ ¸˜±ÀÊ√ ¸±Ò±¬ı˛ÌÓ¬ ¬Û“±‰¬ Ò¬ı˛ÀÚ¬ı˛ñ øfl¡Â≈√ Œ‰¬•§±À¬ı˛ ¬ı±˝◊√À¬ı˛ ø¬ı˛À¸¬Û˙ÀÚ øÙ¬Ê√
¬Û±À˙˝◊√ fl¡À¬ı˛ ø√Ó¬º ¤˜Úøfl¡ Œ¬ı˛±·œ¬ı˛± ˆ¬±˘› ˝√√À˚˛ Œ˚Ó¬º øÓ¬øÚ Œ¬ı˛±Ê√˝◊√ Œ√‡ÀÓ¬Ú Ó¬±¬ı˛ ŒÚ›˚˛±¬ı˛ ¬ı…¬ı¶ö± Ô±Àfl¡º ›‡±ÀÚ ø√ÀÓ¬ ˝√√À˘ ˚ӬȬ± ¬ıÀ˘ ӬӬȬ±˝◊√ ø√ÀÓ¬ ˝√√˚˛, øfl¡Â≈√ ¬ı˘±¬ı˛
Œfl¡¬ı˛±˜øÓ¬º ¤fl¡ø√Ú ˆ¬±¬ıÀ˘Ú ›˝◊√ ˜≈ø‰¬Àfl¡ ŒÂ√±È¬‡±ÀȬ± øÊ√øÚ¸&À˘± ø¬ı:±Ú¸•úÓ¬ˆ¬±À¬ı Ô±Àfl¡ Ú±º ˝◊√À26√ Ú± Œ·À˘› ø√ÀÓ¬ ˝√√À¬ıº ø¡ZÓ¬œ˚˛Ó¬ øfl¡Â≈√ Œ¬ı˛±·œ ’Ô¬ı± Œ¬ı˛±·œ¬ı˛ ‚À¬ı˛¬ı˛
ø˙ø‡À˚˛ ø√À˘ øÚ(˚˛ Œ¸ ’±À¬ı˛± ˆ¬±˘ˆ¬±À¬ı fl¡±Ê√Ȭ± fl¡¬ı˛ÀÓ¬ ¬Û±¬ı˛À¬ıº ˜≈ø‰¬Àfl¡ øÓ¬øÚ ŒÎ¬Àfl¡ ˜±Ú≈¯∏ Œ√‡±ÀÚ±¬ı˛ ¬Û¬ı˛ øÊ√À:¸ fl¡À¬ı˛, fl¡Ó¬ ø√ÀÓ¬ ˝√√À¬ı∑ ’Ô¬ı± ’±¬ÛÚ±¬ı˛ øÙ¬Ê√ fl¡Ó¬∑
¬Û±Í¬±À˘Úº Ó¬±¬ı˛¬Û¬ı˛ ¤fl¡ ¸5±˝√√ Ó¬±Àfl¡ Condensed Course ø˝√√À¸À¬ı ’丘À˚˛¬ı˛ ¤‡±ÀÚ Œ¬ıø˙¬ı˛ ˆ¬±· Œé¬ÀS˝◊√ ¤È¬± ¶§±ˆ¬±ø¬ıfl¡, øfl¡c ’ÀÚÀfl¡ ’±ÀÂ√ ˚±¬ı˛± ’±¬ı±¬ı˛ fl¡˜
˜ÀÒ… øfl¡Â≈√ ø˙ø‡À˚˛ ø√À˘Úº Ó¬±¬ı˛¬Û¬ı˛ ŒÔÀfl¡ ˚‡Ú øÓ¬øÚ Œ˜øάfl¡…±À˘ ’±¸ÀÓ¬Ú Ó¬‡Ú ŒÚ√›˚˛±¬ı˛ ’±øÊ«√ Ê√±Ú±˚˛º ’±¬ı±¬ı˛ ¤˝◊√ øÊ√À:¸ fl¡¬ı˛±È¬± ’ÀÚfl¡ ÚÓ≈¬Ú ά±Mê√±¬ı˛Àfl¡ ’¶§øô¶ÀÓ¬
Œ√‡ÀÓ¬Ú ˜≈ø‰¬ Ó¬±¬ı˛ Ê≈√ÀÓ¬± Œ¸˘±˝◊√ øÚÀ˚˛ ¬ı…ô¶, Ó¬±¬ı˛ ¬Û±À˙ ’±¬ı˛ ’±À·¬ı˛ ˜ÀÓ¬±Ú Œ¬ı˛±·œ¬ı˛ ŒÙ¬À˘ Œ√˚˛º Œ˚Ú Œ¸ Œ√±fl¡±øÚ, ‡ÀV¬ı˛ ŒÔÀfl¡ √±˜ øÚÀ26√º ŒSêÓ¬±-ø¬ıÀSêÓ¬±¬ı˛ ¸•Ûfl«¡º
øˆ¬Î¬ˇ ŒÚ˝◊√º øÓ¬øÚ ’±(˚« ˝√√À˚˛ ˜≈ø‰¬Àfl¡ ŒÎ¬Àfl¡ ¬Û±øͬÀ˚˛ øÊ√À:¸ fl¡¬ı˛À˘Úñ fl¡œ ˝√√À˘± Ó¬‘Ó¬œ˚˛ Œ|øÌÀÓ¬ñ ˚“±¬ı˛± Œ√‡±ÀÚ±¬ı˛ ¬Û¬ı˛ øfl¡Â≈√ Ȭ±fl¡± ŒÈ¬ø¬ıÀ˘ Œ¬ı˛À‡ ‰¬À˘ Œ·À˘Úº ¤˝◊√Ȭ±
Ó≈¬ø˜ Œ˚¸¬ı ø˙‡À˘ ›˝◊√¸¬ı õ∂À˚˛±· fl¡¬ı˛Â√ Ú±∑ ˜≈ø‰¬ ‡≈¬ı fl“¡±‰≈¬˜±‰≈¬ ˝√√À˚˛ ά◊M√¬ı˛ ø√˘, ë˚± ˚“±¬ı˛± fl¡À¬ı˛Ú Ó“¬±¬ı˛± ¸±Ò±¬ı˛ÌÓ¬ ˝√√˚˛ Ê√±ÀÚÚ fl¡Ó¬ ø√ÀÓ¬ ˝√√À¬ı ¸≈Ó¬¬ı˛±— ¸˜˚˛ Ú©Ü fl¡À¬ı˛Ú Ú±º
Œ˙‡±À˘Ú ¸…±¬ı˛, ’±˜±¬ı˛ ˆ¬˚˛ Ï≈¬Àfl¡ Œ·ÀÂ√º ˜±Ú≈À¯∏¬ı˛ ˙¬ı˛œ¬ı˛ øÚÀ˚˛ ˚± ŒÂ√À˘À‡˘± ¤Ó¬ø√Ú ’±¬ı˛ øfl¡Â≈√ ˜±Ú≈¯∏ ’±ÀÂ√ ˚±À√¬ı˛ øÊ√À:¸ fl¡¬ı˛ÀÓ¬ ˘7¡¡¡± ˘±À· Œ˚ ëøÙ¬Ê√ fl¡Ó¬í ¤¬ı— øfl¡Â≈√
fl¡À¬ı˛øÂ√ ’±¬ı˛ fl¡¬ı˛± ¸y¬ı Ú±º Œ¸˝◊√Ê√Ú… ˆ¬À˚˛ ’±¬ı˛ Œ¬ı˛±·œ Œ√ø‡ Ú±ºí ’±ÀÂ√ ˚±¬ı˛± ˝◊√26√±fl‘¡Ó¬ˆ¬±À¬ı fl¡˜ øÙ¬Ê√Ȭ± ø√À26√ øÚ¬ı˛n∏¬Û±˚˛ ˝√√À˚˛ øfl¡c Ê√±Ú±ÀÓ¬ ¸—Àfl¡±‰¬ Œ¬ı±Ò
’±˜±¬ı˛› ˆ¬˚˛ ˝√√˚˛ ¤˝◊√¸¬ı Œ¬ıÊ√ ›Á¡±Àfl¡ Œ¬ıø˙ Œ¬∏CøÚ— ø√À˘ Ó¬±À√¬ı˛› ¤fl¡˝◊√ Ú± ’¬ı¶ö± fl¡À¬ı˛º ‰¬Ó≈¬Ô« Œ|øÌÀÓ¬ ˚±¬ı˛± Ó¬±¬ı˛ ¸—‡…± fl¡˜, ¤¬ı˛± øÊ√À:¸ fl¡À¬ı˛, ëøfl¡Â≈√ ø√ÀÓ¬ ˘±·À¬ı
˝√√˚º˛ Ú±øfl¡∑í øfl¡—¬ı± ’ÀÚfl¡ø√Ú ¬ÛÀ¬ı˛ ’±¬ı±¬ı˛ ¤À˘ ëøÙ¬Ê√Ȭ± ø√ÀÓ¬ ˘±·À¬ı∑í ˚“±¬ı˛± ’ÀÚfl¡ ¬ÛÀ¬ı˛
73
74 ˜ÀÚ±ø¬ıÀ√¬ı˛ ˜ÀÚ¬ı˛ fl¡Ô± ˜ÀÚ±ø¬ıÀ√¬ı˛ ˜ÀÚ¬ı˛ fl¡Ô± 75
Œ‰¬fl¡’±¬Û ¬ı± ø¬ı˛-øˆ¬øÊ√ÀȬ ’±À¸Ú, Ó¬“±¬ı˛± ’ÀÚfl¡ ¸˜˚˛ Ú± ¬ı≈ÀÁ¡ øÊ√À:¸ fl¡À¬ı˛Ú Œfl¡ÚÚ± ¤˝◊√ ¤øάˇÀ˚˛ ˚±›˚˛±¬ı˛ ˜ÀÚ±ˆ¬±¬ı õ∂fl¡±˙ ¬Û±˚˛ Ó“¬±¬ı˛ ø¬ı¬ı˛øMê√ õ∂fl¡±À˙, ’Ú… Ê√±˚˛·±˚˛ Œ¬ı˛Ù¬±¬ı˛
øÓ¬øÚ ¸øÓ¬…˝◊√ Ê√±ÀÚÚ Ú± fl¡Ó¬ø√Ú ¬ÛÀ¬ı˛ ’±¬ı±¬ı˛ øÙ¬Ê√ ø√ÀÓ¬ ˝√√˚˛º ’±¬ı˛ øfl¡Â≈√ Œ˘±fl¡ ’±ÀÂ√ fl¡À¬ı˛ Œ√›˚˛± øfl¡—¬ı± ’À˝√√Ó≈¬fl¡ øfl¡Â≈√ ¬Û¬ı˛œé¬±-øÚ¬ı˛œé¬± fl¡¬ı˛ÀÓ¬ Œ√›˚˛±¬ı˛ ˜ÀÒ…º
˚±¬ı˛± Œˆ¬À¬ı˝◊√ ŒÚ˚˛ Œ˚ ¤fl¡¬ı±¬ı˛ øÙ¬Ê√ ø√À˘ ’±Ê√œ¬ıÚ ’±¬ı˛ øÙ¬Ê√ Ú± ø√À˘˝◊√ ˝√√À¬ıº ά±Mê√±¬ı˛Àfl¡ ‰¬Ó≈¬Ô«Ó¬ ¤˝◊√ ˜Úô¶N fl¡±ÀÊ√ ˘±·±ÀÓ¬ ’ÀÚfl¡ ά±Mê√±¬ı˛ ˚‡Ú ˆ¬^ˆ¬±À¬ı Œ¬ı˛±·œÀfl¡ ¤øάˇÀ˚˛
ά◊˘ÀȬ ¬ıÀ˘ Œ˚, ë’±¬ÛøÚ˝◊√ ŒÓ¬± ŒÎ¬Àfl¡øÂ√À˘Ú ¤fl¡˜±¸ ¬ÛÀ¬ı˛ºí Œ˚Ú Œ¬ı˛±·œ¬ı˛ ŒÔÀfl¡ ‰¬˘ÀÓ¬ ‰¬±Ú, ˚‡Ú øÓ¬øÚ ‰¬±Ú Œ˚ ›˝◊√ Œ¬ı˛±·œ ˚±ÀÓ¬ ø¡ZÓ¬œ˚˛¬ı±¬ı˛ Ú± ’±À¸ Ó“¬±¬ı˛ fl¡±ÀÂ√º Ó¬‡Ú
ά±Mê√±À¬ı˛¬ı˛ Ó¬±ø·√Ȭ± Œ¬ıø˙º Ê√±Ú¬ı±¬ı˛ ¬ı± øÊ√À:¸ fl¡¬ı˛±¬ı˛ õ∂À˚˛±Ê√Ú› ’Ú≈ˆ¬¬ı fl¡À¬ı˛ Ú±º Ó¬±¬ı˛ ŒÔÀfl¡ øÙ¬Ê√ Ú± øÚÀ˚˛ ø¬ıÚ± ¬Û˚˛¸±˚˛ Œ√À‡ Œ√Ú ˚±ÀÓ¬ Œ¸˝◊√ Œ¬ı˛±·œ ‰¬é≈¬˘7¡¡¡±˚˛ ’±¬ı˛
˚ø√› ¤¬ı˛± ¸—‡…±˚˛ ˜≈ø©ÜÀ˜˚˛ Ó¬± Ú± ˝√√À˘ fl¡œ ˝√√ÀÓ¬± ¬ı˘± ˜≈˙øfl¡˘º ά±Mê√±¬ı˛¬ı˛± ’±¸À˘ ’±¸ÀÓ¬ Ú± ¬Û±À¬ı˛º
fl¡±À√¬ı˛ øÙˬ Œ√À‡∑ øÙˬ Œ√‡± ¸øÓ¬…˝◊√ øfl¡ ά◊ø‰¬Ó¬∑ øÙˬ Œ√‡± ˝√√˚˛ øÚÀÊ√¬ı˛ ’±Rœ˚˛¶§Ê√ÚÀfl¡, ’±˜±¬ı˛ øÚÀÊ√¬ı˛ øfl¡Â√≈ Œ¬ı˛±·œ ’±ÀÂ√ ˚±¬ı˛± ¤˝◊√¸¬ı Œ|ø̬ı˛ ˜ÀÒ… Ú± ¬ÛάˇÀ˘› ’±ø˜
Œ˚ Œfl¡±ÀÚ± ά±Mê√±¬ı˛Àfl¡, ’Ú… Œ‰¬Ú± ά±Mê√±¬ı˛ ˚ø√ Ó“¬±¬ı˛ Œfl¡±ÀÚ± ’±Rœ˚˛¶§Ê√ÚÀfl¡ ¸Àe øÚÀ˚˛ Ó¬±À√¬ı˛ ø¬ıÚ± øÙ¬ÀÊ√ Œ√À‡ ø√˝◊√º Œ˚˜Ú ¤fl¡ ’ø¬ı¬ı±ø˝√√Ó¬ ˜ø˝√√˘± ·Ó¬ ø¬ı˙ ¬ıÂ√¬ı˛ ÒÀ¬ı˛ ’±˜±¬ı˛
’±À¸Ú, ά±Mê√±ø¬ı˛ ¬ÛάˇÀÂ√ ¤˜Ú Â√±SÀfl¡º øÚÀÊ√¬ı˛ õ∂±Mê√Ú ø˙é¬fl¡, ‡≈¬ı fl¡±ÀÂ√¬ı˛ ¬ıg≈¬ı±g¬ı, fl¡±ÀÂ√ ’±À¸Ú øfl¡c ’±ø˜ Œfl¡±ÀÚ±ø√Ú øÙ¬Ê√ øÚ˝◊√øÚº Œfl¡Ú øÚ˝◊√ Ú± Ó¬±¬ı˛ ¸øͬfl¡ fl¡±¬ı˛Ì
’ÀÚfl¡ ¸˜˚˛ ¬Û±Î¬ˇ±¬ı˛ õ∂øÓ¬À¬ı˙œº ˚ø√› ¤È¬± ’±—ø˙fl¡ Œé¬ÀS ¸Ó¬…º Œfl¡±ÀÚ± øÙˬ fl¡…±À•Û¬ı˛ ’±ø˜› Ê√±øÚ Ú± ¤¬ı— Ê√±Ú±¬ı˛ Œ‰¬©Ü±› fl¡ø¬ı˛øÚº ¤Ó¬ø√ÀÚ ¤fl¡ ˜Ò≈¬ı˛ ¸•Ûfl«¡ ·Àάˇ ά◊ÀͬÀÂ√
Œ¬ı˛±·œÀ√¬ı˛, ‡≈¬ı ·ø¬ı˛¬ı, ˜±Úø¬ıfl¡ fl¡±¬ı˛ÀÌ ˚±À√¬ı˛ Œ√‡ÀÓ¬ ˝√√˚˛, ¬ı˛±Ê√ÕÚøÓ¬fl¡ ŒÚÓ¬± øÚÀÊ√ ˝√√˚˛ÀÓ¬±-¬ı± Œ¸˝◊√ ¸•Ûfl«¡È¬±Àfl¡ ’-˜Ò≈¬ı˛ fl¡¬ı˛ÀÓ¬ ‰¬±˝◊√ Ú± ¬ıÀ˘˝◊√º ø¬ı˙ ¬ıÂ√¬ı˛ ’±À· Œ˚ø√Ú ›˝◊√
¤À˘ øfl¡—¬ı± fl¡±Î¬◊Àfl¡ ¬Û±Í¬±À˘º ’±¬ı±¬ı˛ øfl¡Â≈√ ¬ı…øMê√ ˚±À√¬ı˛ ŒÔÀfl¡ øÙ¬Ê√ øÚÀ˘ ø¬ı¬ÛÀ√ ˜ø˝√√˘± ¤À¸øÂÀ˘Ú Ó¬‡Ú øÓ¬øÚ ¬Û“ø‰¬˙ ¬ıÂ√À¬ı˛¬ı˛ ˚≈¬ıÓ¬œº ¸Àe ¤À¸øÂ√À˘Ú Ó“¬±¬ı˛ ’ø¬ı¬ı±ø˝√√Ó¬
¬Ûάˇ±¬ı˛ ’±˙DZ ’±ÀÂ√ Œ˚˜Ú ¬Û≈ø˘˙ › õ∂˙±¸øÚfl¡ ά◊2‰¬¬Û√¶ö ’øÙ¬¸±¬ı˛º ø√ø√º ˚≈¬ıÓ¬œøȬ¬ı˛ ˝√√À˚˛øÂ√˘ ëø¶®ÀÊ√±ÀÙˬøÚ˚˛±íº øÓ¬øÚ ¬ıÀ˘øÂ√À˘Ú Ó¬“±¬ı˛± fl¡±ÀÂ√¬ı˛ ¢∂±À˜ Ô±Àfl¡Ú,
ø˘¶ÜȬ± Œ¬ı˙ ˘•§±, øfl¡c ’±(˚« ˝√√À˘› ¸øÓ¬…º ¤¬ı˛ ˜ÀÒ… øfl¡Â≈√ Œ|ø̬ı˛ ˜±Ú≈¯∏À√¬ı˛ øÙˬ ‡≈¬ı ·ø¬ı˛¬ıº Œ¬ı±Ú Ú±ø¸«— ¬Ûάˇ±¬ı˛ Ê√Ú… ˆ¬øÓ«¬ ˝√√À˚˛øÂ√˘ øfl¡c Œ¬ı˛±·È¬±¬ı˛ Ê√Ú… ¬ÛάˇÀÓ¬ ¬Û±À¬ı˛øÚº
Œ√‡ÀÓ¬ ˝◊√À26√ Ú± fl¡¬ı˛À˘› Œ√‡ÀÓ¬ ˝√√˚˛ Œ˚˜Ú ¬ı˛±Ê√ÕÚøÓ¬fl¡ ŒÚÓ¬± › õ∂˙±¸ÀÚ¬ı˛ ά◊2‰¬¬Û√¶ö Œ¸˝◊√ Ó¬‡Ú ŒÔÀfl¡, ë·ø¬ı˛¬ıí ˙sȬ± Œ˙±Ú±¬ı˛ ¬Û¬ı˛ ŒÔÀfl¡, ’±¬ı˛ ¬Û˚˛¸± øÚÀÓ¬ ¬Û±ø¬ı˛øÚº Ó¬±¬ı˛¬Û¬ı˛
’øÙ¬¸±¬ı˛º ¤¬ı˛ Ê√Ú… √±˚˛œ øÚÀÊ√¬ı˛ ≈√¬ı«˘Ó¬± › ¸≈À˚±·¸g±Úœ ˜Úº Ó¬À¬ı Ó¬±¬ı˛ ˜ÀÒ… ¸¬ı±˝◊√ õ∂±˚˛˝√◊ ’±À¸º fl¡‡ÀÚ± ˝√√±ÀÓ¬ ¤fl¡˜≈Àͬ± ˙±fl¡ ’Ô¬ı± fl¡À˚˛fl¡È¬± øά˜ øÚÀ˚˛ ’±À¸º Œ¬ıø˙¬ı˛ˆ¬±·
¤fl¡¬ı˛fl¡˜ Ú˚˛º ’ÀÚfl¡ ¬ı˛±Ê√ÕÚøÓ¬fl¡ ŒÚÓ¬± ¬ı± õ∂˙±¸ÀÚ¬ı˛ ά◊2‰¬¬Û√¶ö ’øÙ¬¸±¬ı˛ ’±ÀÂ√Ú ¸˜˚˛ ¤fl¡È¬± øά˜ ˆ¬±„√√± Œ¬ı¬ı˛ ˝√√˚˛º ’ÀÚfl¡ ”√¬ı˛ ŒÔÀfl¡ ’±¸±¬ı˛ ¸˜˚˛ ŒÍ¬±fl¡±Í≈¬øfl¡ÀÓ¬ Œˆ¬À„√√
˚“±¬ı˛± Œ¶§26√±˚˛ øÙ¬Ê√ ø√À˚˛ ˚±Úº øÙ¬Ê√ Ú± ŒÚ›˚˛±¬ı˛ ’±¬ı±¬ı˛ ¬Ûø¬ı˛Ì±˜ ’ÀÚfl¡ ¬ı˛fl¡˜º Œ˚˜Ú ˚±˚˛ Œ¬ı±Ò˝√√˚˛º ¤Ó¬ø√ÀÚ Ó¬±À√¬ı˛ ’¬ı¶ö±¬ı˛ ’ÀÚfl¡ ά◊ißøÓ¬ ˝√√À˚˛ÀÂ√º øfl¡c ≈√Ê√ÀÚ˝◊√ ’ø¬ı¬ı±ø˝√√Ó¬
’±Rœ˚˛¶§Ê√Ú ¬ı± ¬ıg≈¬ı±g¬ı¬ı˛± ˆ¬±À¬ı ά±Mê√±¬ı˛ øÚÀÊ√¬ı˛ ¬ıÀ˘ ˆ¬±˘ˆ¬±À¬ı Œ√‡˘ Ú±, øÙ¬Ê√ ŒÔÀfl¡ Œ·ÀÂ√º Ó¬±À√¬ı˛ ¸Àe ’±¬ı˛ Œfl¡±ÀÚ±ø√Ú˝◊√ øÙ¬Ê√ ŒÚ›˚˛±¬ı˛ ¸•Ûfl«¡ ∆Ó¬ø¬ı˛ fl¡¬ı˛ÀÓ¬
øÚÀÓ¬ ¬Û±¬ı˛À¬ı Ú± ¬ıÀ˘ ¸øͬfl¡ˆ¬±À¬ı Œ√‡ÀÂ√ Ú±º ’ÀÚfl¡ ¸˜˚˛ Ó¬±À√¬ı˛ ˜ÀÚ ¤˝◊√ ˆ¬±¬ıȬ± ¬Û±ø¬ı˛øÚº Ó¬À¬ı ›À√¬ı˛ ¸Àe fl¡Ô± ¬ıÀ˘ ¤fl¡È¬± ’±RÓ‘¬ø5 ’Ú≈ˆ¬¬ı fl¡ø¬ı˛º Ê√±øÚ Ú± Œfl¡Ú,
Œ√±˘± ø√ÀÓ¬ Ô±Àfl¡º ˚ø√ Œ¸ ά±Mê√±¬ı˛Àfl¡ ø¬ıù´±¸ fl¡¬ı˛˘ øfl¡—¬ı± ø¬ıù´±¸À˚±·… ¬ıÀ˘ ˜ÀÚ ˝√√˚˛ÀÓ¬± ’¬ıÀ‰¬Ó¬Ú ˜ÀÚ ¤È¬±› ¤fl¡ ·¬ı«º
ˆ¬±¬ı˘ Ó¬±˝√√À˘ ˆ¬±˘˝◊√ ˝√√À˘±º Ó¬± Ú± ˝√√À˘ Œ¸ ’±¬ı±¬ı˛ ’Ú… ά±Mê√±À¬ı˛¬ı˛ fl¡±ÀÂ√ ˚±À¬ıº ’±¬ı˛ ¤fl¡Ê√Ú ¬Û≈¬ı˛n∏¯∏ Œ¬ı˛±·œ ’±À¸ ø¬ı˙ ¬ıÂ√¬ı˛ ÒÀ¬ı˛º Ó¬±¬ı˛ Œ¬ı˛±· Œ˚ fl¡œ ’±ø˜ ’±Ê√›
ø¡ZÓ¬œ˚˛Ó¬ Œ¸˝◊√¸¬ı Œ¬ı˛±·œ ˚±¬ı˛± ’Ú… fl¡±À¬ı˛± ¬Ûø¬ı˛‰¬À˚˛ ¤À¸ ø¬ıÚ±˜”À˘… Œ√ø‡À˚˛ Œ·ÀÂ√ Ê√±øÚ Ú±º Œ¸˝◊√ ¤fl¡˝◊√¬ı˛fl¡˜ Œ√‡ÀÓ¬ ø¬ı˙ ¬ıÂ√¬ı˛ ÒÀ¬ı˛º Œ¸ Ô±Àfl¡ fl¡±ÀÂ√¬ı˛ ‚≈¬ı˛Ìœ˚˛± ¢∂±À˜º
Ó¬±À√¬ı˛ ø¡ZÓ¬œ˚˛ ’Ô¬ı± Ó‘¬Ó¬œ˚˛¬ı±¬ı˛ ’±¸ÀÓ¬ ¤fl¡È¬± ø¡ZÒ± ŒÔÀfl¡ ˚±˚˛º Ó¬±¬ı˛ Ù¬˘¶§¬ı˛+¬Û Œ¸ Œfl¡±ÀÚ± ¶ö±˚˛œ fl¡±Ê√ fl¡À¬ı˛ Ú±º øfl¡c ’±˜±¬ı˛ fl¡±ÀÂ√ qÒ≈ ø¬ıÚ± øÙ¬ÀÊ√ Œ√‡±ÀÓ¬ ’±À¸ Ú±
ά±Mê√±¬ı˛ ¬Û±˘ÀȬ ’Ú… ά±Mê√±À¬ı˛¬ı˛ fl¡±ÀÂ√› Œ˚ÀÓ¬ ¬Û±À¬ı˛º ’ÀÚfl¡ ¸˜˚˛ ø¬ıÚ±˜”À˘… Œ√‡±ÀÚ±¬ı˛ ›¯∏≈Ò› øά˜±`¬ fl¡À¬ı˛º ’±˜±¬ı˛ ˜ÀÚ ˝√√˚˛ ›¬ı˛ ¤È¬± 댂±Î¬ˇ± Œ¬ı˛±·íº ·Ó¬ ø¬ı˙ ¬ıÂ√¬ı˛ ÒÀ¬ı˛
√¬ı˛n∏Ú ˝√œ√Ú•úÚ…Ó¬±˚˛ Œˆ¬±À· ¤¬ı— ˆ¬±˘ ˝√√˚˛øÚ Ê√±Ú±ÀÓ¬› ø¡ZÒ±À¬ı±Ò fl¡À¬ı˛º ¤fl¡¬ı±¬ı˛ Œ√ø‡À˚˛ ¬ı˛ø¬ı¬ı±¬ı˛ Œ¸ ’±À¸ ˚‡Ú ¸¬ı Œ¬ı˛±·œ Œ˙¯∏ ˝√√À˚˛ ˚±˚˛ øͬfl¡ Ó¬‡Ú ˝√√ôL√ôL ˝√√À˚˛ Ï≈¬fl¡À¬ıº Ï≈¬Àfl¡˝◊√
ˆ¬±˘ ˝√√À˘ ≈√¬ÛÀ鬬ı˛ Ê√Ú…˝◊√ ˆ¬±˘º ’±¬ı±¬ı˛ Œ¸ ˆ¬ø¬ı¯∏…ÀÓ¬ ˆ¬±˘ ˝√√›˚˛±¬ı˛ ø¬ıù´±¸ øÚÀ˚˛ ’±¸À¬ıº ¬ı˘À¬ı, ‡≈¬ı ˜±Ô± Œ‚±¬ı˛±˚˛º øfl¡Â≈√ ‚≈À˜¬ı˛ ›¯∏≈Ò ø√Úº ’±ø˜ ˝√√±ÀÓ¬¬ı˛ fl¡±ÀÂ√ ˚± ›¯∏≈ÀÒ¬ı˛
’±¬ı˛ ’Ú… ά±Mê√±À¬ı˛¬ı˛ fl¡±ÀÂ√ Œ·À˘ Œ¸˝◊√ ά±Mê√±¬ı˛ Œ˚ ø¬ıÚ± øÙ¬Ê√ Œ√À‡øÂ√À˘Ú ˚‡Ú Ê√±ÚÀÓ¬ ¸…±•Û˘ ¬Û±˝◊√ ø√À˚˛ ø√˝◊√º øfl¡c ’±(˚«Ê√Úfl¡ fl¡Ô± Œ¸ ˆ¬±˘› ˝√√À˚˛ ˚±˚˛º ’±ø˜ ›¬ı˛ Ú±˜
¬Û±À¬ı˛Ú Ó¬‡Ú øÓ¬øÚ ‡≈¬ı˝◊√ ˜ÀÚ±é≈¬J ˝√√Ú › Ó“¬±¬ı˛ ¸•ú±ÀÚ ’±‚±Ó¬ ˝√√˚˛º ø√À˚˛øÂ√ ëά±¶Üø¬ıÚíº Œfl¡ÚÚ± Œ¸ ’±˜±¬ı˛ ¸¬ı ›¯∏≈ÀÒ¬ı˛ ¸…±•Û˘ øÚÀ˚˛ ˚±˚˛ ¤¬ı— ¬ÛÀ¬ı˛¬ı˛¬ı±¬ı˛
Ó‘¬Ó¬œ˚˛Ó¬, Œ˚ ¸¬ı Œ¬ı˛±·œÀfl¡ ˝◊√26√±¬ı˛ ø¬ı¬ı˛nÀ∏ X ø¬ıÚ± øÙ¬ÀÊ√ Œ√‡ÀÓ¬ ˝√√˚˛ Ó¬‡Ú ¬Û¬ı˛¬ıÓ«¬œfl¡±À˘ ‡≈¬ı ˝√√±ø¸˜≈À‡ ¤À¸ fl‘¡Ó¬:Ó¬± õ∂fl¡±˙ fl¡À¬ı˛º
¤À˘ ’ÀÚfl¡ ά±Mê√±À¬ı˛¬ı˛ ’ÀÚfl¡ ¸˜˚˛ ’¸˝√√… ˜ÀÚ ˝√√˚˛ ¤¬ı— ¬ÛÀ¬ı˛±é¬ˆ¬±À¬ı ¤Î¬ˇ±ÀÓ¬ ‰¬±˚˛º ¤˝◊√ Ù“¬±Àfl¡ ¤fl¡È¬± ‚Ȭڱ¬ı˛ fl¡Ô± ά◊À~‡ Ú± fl¡À¬ı˛ ¬Û±¬ı˛øÂ√ Ú±º ¬ıÂ√¬ı˛ Â√À˚˛fl¡ ’±À· ’±˜±Àfl¡
76 ˜ÀÚ±ø¬ıÀ√¬ı˛ ˜ÀÚ¬ı˛ fl¡Ô± ˜ÀÚ±ø¬ıÀ√¬ı˛ ˜ÀÚ¬ı˛ fl¡Ô± 77
ŒÎ¬Àfl¡øÂ√˘ ¬Û≈¬ı˛œÀÓ¬ ¤fl¡È¬± ¬ıMê‘√Ó¬± Œ√›˚˛±¬ı˛ Ê√Ú…º Ó¬‡Ú ˝√√ͬ±» fl¡À¬ı˛ ’±˜±¬ı˛ ˙¬ı˛œ¬ı˛ ‡±¬ı˛±À¬Û¬ı˛ ˜±Úø¸fl¡ Œ¬ı˛±À·¬ı˛ ›¯∏≈Ò ‡±˚˛º ¤fl¡È¬± ¸˜˚˛ Ó¬±¬ı˛ ˜±Úø¸fl¡ Œ¬ı˛±· ëø¶®ÀÊ√±ÀÙˬøÚ˚˛±í ˝√√À˚˛øÂ√˘,
Ê√Ú… ˆ¬œ¯∏Ì fl¡©Ü ¬Û±ø26√˘±˜º fl¡Ô± ø√À˚˛ ø√À˚˛øÂ√˘±˜ ¬ıÀ˘ ˚±¬ı Ú± ¬ı˘ÀÓ¬ ¬Û±¬ı˛øÂ√˘±˜ Ú±º Ó¬‡Ú ˝√√±¸¬Û±Ó¬±À˘ ˆ¬øÓ«¬› ˝√√ÀÓ¬ ˝√√À˚˛øÂ√˘º øfl¡c ¤‡Ú ¸¬ı˝◊√ ¶§±ˆ¬±ø¬ıfl¡º Œfl¡±Ú ˜±Úø¸fl¡
¸≈Ó¬¬ı˛±— ·˘±˚˛ 븱¬ı˛ˆ¬±˝◊√fl¡±˘ fl¡˘±¬ı˛í Œ˚Ȭ±Àfl¡ ’±ø˜ ëfl¡øFí ¬ıø˘ ›È¬±Àfl¡ øÚÀ˚˛˝◊√ Œ·˘±˜º Œ¬ı˛±À·¬ı˛ ˘é¬Ì› ŒÚ˝◊√, øfl¡c ›¯∏≈Ò ¬ıg fl¡¬ı˛À˘˝◊√ ŒÂ√±È¬ ŒÂ√±È¬ ˘é¬Ì ˜±Ô± ‰¬±Î¬ˇ± ø√À˚˛ Ù≈¬ÀȬ
’±¸±¬ı˛ ¸˜˚˛ ¬Û≈¬ı˛œ ŒÔÀfl¡ ¬ı˛±ÀS Œ¬∏CÚ øÂ√˘ ˝√±›Î¬ˇ± ’±¸±¬ı˛ Œ˚Ȭ± ˝√√±›Î¬ˇ± Œ¶Ü˙Ú Œ¬Û“ÃÂ√À¬ı ›Àͬº Ú±˜ Ó¬±¬ı˛ Œ¶ß˝√±ø˙¸∏º ’±ø˙¸ Œ¸ Œ¬ÛÀ˚˛øÂ√˘ øfl¡ Ú± Ê√±øÚ Ú± øfl¡c Œ¶ß˝√ ˆ¬±˘˝◊√
Œˆ¬±¬ı˛ ¬Û“±‰¬È¬± Ú±·±√º ’±¬ı˛ Ó¬±¬ı˛¬Û¬ı˛ ’±˜±¬ı˛ øά¬ıËn∏·Î¬ˇ ’±¸±¬ı˛ Œõ≠Ú ≈√¬Û≈¬ı˛ ¸±Àάˇ ¬ı±À¬ı˛±È¬±˚˛º Œ¬ÛÓ¬º Œ¸ ¤fl¡ Ê√±˚˛·±˚˛ Œ¬ıø˙é¬Ì ø¶ö¬ı˛ ˝√√À˚˛ ¬ıÀ¸ Ô±fl¡ÀÓ¬ ¬Û±¬ı˛Ó¬ Ú±º Â√Ȭ٬Ȭ fl¡¬ı˛ÀÓ¬±
’Ó¬é¬Ì ¸˜˚˛ ¶ß±Ú Ú± fl¡À¬ı˛ õ∂±fl‘¡øÓ¬fl¡ fl¡±Ê√ Ú± Œ¸À¬ı˛ Ô±fl¡±È¬±› ˜≈˙øfl¡˘º øfl¡c ά◊¬Û±˚˛ ‡±ø˘º øfl¡c Ó¬±¬ı˛ ŒÓ¬± ‰¬±fl¡ø¬ı˛ ¤fl¡Ê√±˚˛·±˚˛ ¬ıÀ¸ Œ‰¬•§±¬ı˛ ¬Û±˝√√±¬ı˛± Œ√›˚˛±º Ó¬±¬ı˛ ˜≈À‡
ŒÚ˝◊√ Œ˚ÀÓ¬˝◊√ ˝√√À¬ıº fl¡Ô± ø√À˘ fl¡Ô± ¬ı˛±‡±È¬±˝◊√ ’±˜±¬ı˛ ÚœøÓ¬º øfl¡c ˝√√ͬ±» ¤fl¡ øά¬ıËn∏·Àάˇ¬ı˛ ¸¬ı¸˜˚˛ ¬Û±Ú Ô±fl¡Ó¬º ˜≈‡È¬± ¬Û±Ú ‡±›˚˛±¬ı˛ Ê√Ú… ˘±˘ ˝√√À˚˛ Ô±fl¡Ó¬º Œ¸ Œfl¡±Ú ¤fl¡ &¬ı˛n∏¬ı˛
’Ú≈·Ó¬ ø¬ıù´ô¶ Œ¬ı˛±·œ¬ı˛ ¬ı±øάˇ¬ı˛ ŒÙ¬±Ú Œ¬Û˘±˜ Œ˚ Œ¸˝◊√ Œ¬ı˛±·œ fl¡˘fl¡±Ó¬± ¤À¸ ˝√√ͬ±» √œé¬± øÚÀ˚˛øÂ√˘ ’ÀÚfl¡ ’±À·˝◊√ øfl¡c Ó¬±¬ı˛ ˜±Úø¸fl¡ ’¸≈¶öÓ¬±¬ı˛ ≈√¬ı«˘Ó¬±¬ı˛ ¸≈À˚±· øÚÀ˚˛
’¸≈¶ö ˝√√À˚˛ ¬ÛÀάˇº ˚±¬ı˛ Ê√Ú… ˝√√±¸¬Û±Ó¬±˘ ŒÔÀfl¡ Â≈√øȬ ˝√√À˚˛ÀÂ√ øfl¡c ‚≈À˜¬ı˛ ¸˜¸…± ˝√√À26√º Œfl¡Î¬◊ ’±¬ı±¬ı˛ ’Ú… Â√SÂ√±˚˛±˚˛ ’Ú… &¬ı˛n∏¬ı˛ √œé¬± ø√À˚˛øÂ√˘º ¬ÛÀ¬ı˛ ˚‡Ú Ê√±Ú±Ê√±øÚ ˝√√À˚˛
›¬ı˛± ¤fl¡±ôLˆ¬±À¬ı ‰¬±˝◊√ÀÂ√ Œ˚Ú ’±ø˜ Œ¬ı˛±·œÀfl¡ Œ√ø‡º ’±ø˜ ˚‡Ú ¬ı˘˘±˜ Œ˚ ’±ø˜ Œ·˘ Ó¬‡Ú ¸¬ı±˝◊√ ¬ı˘˘, ≈√Ê√Ú &¬ı˛n∏¬ı˛ √œé¬± ¤fl¡ ˜±Ú≈À¯∏ øÚÀÓ¬ ¬Û±À¬ı˛ Ú±º Ó¬±¬ı˛ ˜ÀÚ Ó¬‡Ú
fl¡˘fl¡±Ó¬±˚˛ ¸fl¡±˘ ¬Û“±‰¬È¬±˚˛ Œ¬Û“ÃÂ√¬ı Ó¬‡Ú Ó¬±¬ı˛± ˝√√±ÀÓ¬ ¶§·« Œ¬Û˘º ¬ı˘˘, ˝√√±›Î¬ˇ± Œ¶Ü˙Ú ’¬Û¬ı˛±ÒÀ¬ı±Ò Ê√±·˘º ˚ø√› Œ¸ ¬ı˛œøÓ¬ÚœøÓ¬ Œfl¡±ÚȬ±˝◊√ ˆ¬±˘ fl¡À¬ı˛ ˜±ÀÚ Ú±º ’±ø˜ ›Àfl¡
ŒÔÀfl¡ ’±˜±Àfl¡ ›¬ı˛± øÚÀ˚˛ ˚±À¬ı ¤¬ı— ’±¬ı±¬ı˛ ˚Ô±¬ı˛œøÓ¬ ¤˚˛±¬ı˛À¬Û±ÀÈ«¬ Œ¬Û“ÃÀÂ√ Œ√À¬ıº ’ÀÚfl¡ Œ¬ı±Á¡±˘±˜ Œ˚, √œé¬± Ó≈¬ø˜ Œ˚˝◊√ &¬ı˛n∏¬ı˛˝◊√ Ú±› ˘é¬… ŒÓ¬± Œ¸˝◊√ ¤fl¡È¬±˝◊√ ¸¬ı«˙øM꘱Ú√
’±˜±¬ı˛ fl¡•Û±È«¬À˜ÀKI◊¬ı˛ Ú±•§±¬ı˛ ˝◊√Ó¬…±ø√ øÚÀ˚˛ øÚ˘º Ó¬±¬ı˛¬Û¬ı˛ Œˆ¬±¬ı˛ ¸±Àάˇ ‰¬±¬ı˛È¬±˚˛ ˝√√±›Î¬ˇ± ÷ù´¬ı˛º øfl¡c Œ¸ ŒÓ¬± ¬ı≈ÀÁ¡› Œ¬ı±ÀÁ¡ Ú±º Ó¬‡Ú Ó¬±Àfl¡ ¬ı˘˘±˜, ¤fl¡Ê√Ú Â√±S ¬Û¬ı˛œé¬±˚˛
Œ¶Ü˙ÀÚ Œ¬Û“ÃÀÂ√ Œ√ø‡ ˜±Ú≈¯∏ “√±øάˇÀ˚˛ ’±ÀÂ√ ’±˜±Àfl¡ ŒÚ›˚˛±¬ı˛ Ê√Ú…º ’±˜±Àfl¡ ·±øάˇÀÓ¬ ¬Û±˙ fl¡¬ı˛±¬ı˛ Ê√Ú… ≈√ÀȬ±, øÓ¬ÚÀȬ ˜±¶Ü±À¬ı˛¬ı˛ ŒÔÀfl¡ øȬά◊˙Ú ŒÚ˚˛ Ó¬À¬ı ÷ù´À¬ı˛¬ı˛ fl¡±ÀÂ√ Œ¬Û“ÃÂ√ÀÓ¬
fl¡À¬ı˛ Ó¬±À√¬ı˛ ¬ı±ø˘·À?¬ı˛ ¬ı±¸±ÀÓ¬ øÚÀ˚˛ Œ·˘º õ∂ÔÀ˜˝◊√ ’±˜±Àfl¡ ¤fl¡È¬± ¬ı˛n∏À˜ ø¬ı|±˜ ˝√√À˘ ¤Àfl¡¬ı˛ Œ¬ıø˙ ≈√Ê√Ú &¬ı˛n∏¬ı˛ √œé¬± Œfl¡Ú Œ¸ øÚÀÓ¬ ¬Û±¬ı˛À¬ı Ú±∑ ¤¬ı±¬ı˛ ¤˝◊√ ˚≈øMê√ Ó¬±¬ı˛
øÚÀÓ¬ ¬ı˘˘º ›‡±ÀÚ ’±¬ı˛±À˜ ¸fl¡±À˘¬ı˛ õ∂±Ó¬–fl‘¡Ó¬… Œ¸À¬ı˛, ¶ß±Ú fl¡À¬ı˛ ¤fl¡È≈¬ ’±¬ı˛±À˜ ˜ÀÚ Ò¬ı˛˘ › øÚø(ôL ˝√√À˚˛ fl¡±ÀÊ√ ˜Ú ø√˘º
‚≈ø˜À˚˛ øÚ˘±˜º Ó¬±¬ı˛¬Û¬ı˛ ‡≈¬ı ˆ¬±˘ˆ¬±À¬ı Œ¬ıËfl¡Ù¬±¶Ü fl¡¬ı˛˘±˜ ¸fl¡±˘ ¸±Àάˇ ’±È¬È¬± Ú±·±√º Ó¬±¬ı˛¬Û¬ı˛ ’ÀÚfl¡ Ê√˘ Œ‚±˘± ˝√√À˘±º Œ¸ øÚÀÊ√¬ı˛ ˝◊√26√±˚˛ ‰¬±fl¡ø¬ı˛ Â√±Î¬ˇ˘º ø¬ıÀ˚˛ fl¡¬ı˛˘
Œ¸˝◊√¸À¬ı¬ı˛ ¬ÛÀ¬ı˛ Œ¬ı˛±·œ › Œ¬ı˛±·œ¬ı˛ fl¡±·Ê√¬ÛS Œ√‡±¬ı˛ ¬Û±˘±º ’±˜±¬ı˛ ›À√¬ı˛ ‚À¬ı˛¬ı˛ ¬ı˛±Ó¬±¬ı˛±øÓ¬º øfl¡c Œ¸ ŒÓ¬± Œfl¡±ÀÚ± ¤fl¡È¬± ‰¬±fl¡ø¬ı˛ÀÓ¬ ¶ö±˚˛œˆ¬±À¬ı øȬfl¡ÀÓ¬ ¬Û±À¬ı˛ Ú± Ó¬±¬ı˛
’±øÓ¬ÀÔ˚˛Ó¬± ˆ¬œ¯∏Ì ˆ¬±˘ ˘±·˘º ’±ø˜ ˆ¬±¬ıøÂ√˘±˜ Œ¬∏CÚ ŒÔÀfl¡ ŒÚÀ˜ Œõ≠ÀÚ ›Í¬± ’ÕÒ˚« ¶§ˆ¬±À¬ı¬ı˛ Ê√Ú…º Œ¸ ‡≈¬ı˝◊√ ¸» øfl¡c ’˘¸º Ó¬±¬ı˛¬Û¬ı˛ Ó¬±¬ı˛ ŒÂ√À˘ ˝√√À˘±º ¤‡Ú
’¬ıøÒ Œfl¡±Ô±˚˛ ¸¬ı fl¡±Ê√ ¸±¬ı˛¬ı øfl¡c ¸¬ı Œ˚Ú ˜ÀLa¬ı˛ ˜ÀÓ¬± ˝√√À˚˛ Œ·˘º ¤¬ı±¬ı˛ ˚±›˚˛±¬ı˛ ¬ıÂ√¬ı˛‡±ÀÚfl¡ Œ¸ ‰¬±fl¡ø¬ı˛ fl¡À¬ı˛ Ú±º Œ¬ı˛±Ê√·±¬ı˛¬Û±øÓ¬ ¬ı˘ÀÓ¬ Ó¬±¬ı˛ ˜±À˚˛¬ı˛ Œ¬ÛÚ˙ÀÚ¬ı˛ øfl¡Â≈√
¬Û±˘±º ’±¸À˘ Œ¬ı˛±·œ › Œ¬ı˛±·œ¬ı˛ ¶aœ ’±˜±¬ı˛ ¬Ûø¬ı˛ø‰¬Ó¬ ˝√√À˘› Ó“¬±À√¬ı˛ ŒÂ√À˘ ˚±À√¬ı˛ ’—˙ Ó¬±Àfl¡ Œ√›˚˛± ˝√√˚˛º øfl¡c ¤‡Ú› ¬ı˛±ô¶±‚±ÀȬ Œ√‡± ˝√√À˘ Œ¸˝◊√ ¬ıøS˙Ȭ± ‰¬fl¡‰¬Àfl¡ ¸±√±
¬ı±øάˇÀÓ¬ ’±ø˜ øÂ√˘±˜ Ó“¬±¬ı˛± ’¬Ûø¬ı˛ø‰¬Ó¬ øÂ√˘º ¤¬ı±¬ı˛ ˚±›˚˛±¬ı˛ ¸˜˚˛ ¤fl¡È¬± ‡±˜ ¤ø·À˚˛ “√±Ó¬ Œ√ø‡À˚˛ ¤fl¡˜≈‡ ˝√√±ø¸ øÚÀ˚˛ ¤ø·À˚˛ ¤À¸øÂ√˘º Ó¬±¬ı˛ “√±Ó¬ ¸±√± Œ√À‡ øÊ√À:¸
ø√˘º ’±ø˜ Ê√±øÚ ›˝◊√ ‡±À˜¬ı˛ ˜ÀÒ… ’±˜±¬ı˛ Ú…±˚… øÙ¬Ê√ ’±ÀÂ√º øfl¡c Œ¸ø√Ú ’±˜±¬ı˛ fl¡À¬ı˛øÂ√˘±˜, Ó≈¬ø˜ ’±¬ı˛ ¬Û±Ú ‡±› Ú±∑
ø¬ıÀ¬ıÀfl¡ ¸±˚˛ ø√˘ Ú± ›˝◊√ ‡±˜È¬± øÚÀÓ¬º ’±ø˜ ˜±-øÊ√Àfl¡ ¬ı˘˘±˜, ë’±Ê√Àfl¡ øÙ¬Ê√Ȭ± ëÚ± ¬Û±Ú ‡±›˚˛± ŒÂ√Àάˇ ø√À˚˛øÂ√í, Œ¸ ά◊M√¬ı˛ ø√À˚˛øÂ√˘º ›Àfl¡ Œ√‡À˘˝◊√ ’±˜±¬ı˛ ˜ÀÚ ˝√√˚˛
’±ø˜ ŒÚ¬ı Ú±, ’±¬ÛÚ±¬ı˛± ’±˜±¬ı˛ ά◊¬Ûø¶öøӬȬ± ¤fl¡È¬± ¸±˜±øÊ√fl¡ ¸±é¬±»√ ¬ıÀ˘ ·Ì… fl¡¬ı˛n∏Úºí Œ¸ Œ˚Ú ‡≈¬ı ¸≈À‡ ’±ÀÂ√º ‰¬±fl¡ø¬ı˛ ø·À˚˛ Œ˚Ú ’±¬Û√ Œ·ÀÂ√º ˆ¬±˘˝◊√ ’±ÀÂ√ ‰¬±ø˝√√√±˝√√œÚ ¸¬ı˛˘
ø¬ı√±˚˛ Ê√±øÚÀ˚˛ ·±øάˇÀÓ¬ ά◊ͬ˘±˜º ’±ø˜ Ê√±øÚ ’±¬ı±¬ı˛ øά¬ıËn∏·Àάˇ Ó¬“±À√¬ı˛ ¬ı±øάˇÀÓ¬ Œ¬ı˛±·œ Ê√œ¬ıÚº ›Àfl¡ Œ√‡À˘˝◊√ ’±˜±¬ı˛ Œ¸˝◊√ ¸≈fl≈¡˜±¬ı˛ ¬ı˛±À˚˛¬ı˛ ë¬ı˛±Ê√±¬ı˛ ’¸≈‡í ·äȬ±¬ı˛ fl¡Ô± ˜ÀÚ
Œ√‡ÀÓ¬ Œ˚ÀÓ¬ ˝√√À¬ı ¤¬ı— øÙ¬Ê√› øÚÀÓ¬ ˝√√À¬ıº øfl¡c ¤¬ı±¬ı˛ øÙ¬Ê√ Ú± øÚÀ˚˛ ’±˜±¬ı˛ ˜ÚȬ± ¬ÛÀάˇ ˚±˚˛º ŒÂ√±È¬À¬ı˘±˚˛ ¬Û±Í¬… ø˝√√À¸À¬ı ¬ÛÀάˇøÂ√˘±˜ øfl¡c Ó¬±¬ı˛ ’±¸˘ ’Ô« ¬ı≈øÁ¡øÚº ¤‡Ú
’ÀÚfl¡ Ó‘¬5 ˘±·˘º ·±øάˇÀÓ¬ ά◊Àͬ Œ√‡˘±˜ ›“¬ı˛± ’±˜±¬ı˛ Ê√Ú… fl¡˘fl¡±Ó¬±¬ı˛ ˆ¬±˘ ø˜ø©Ü¬ı˛ ¬ı˝◊√Ȭ± ŒÊ√±·±Î¬ˇ fl¡À¬ı˛ ¬Ûøάˇ ’±¬ı˛ ˆ¬±ø¬ı fl¡Ó¬ ’±À· Œ¸˝◊√ Œ˘‡fl¡ fl¡Ó¬ ·”Ϭˇ fl¡Ô± ¬ıÀ˘
≈√ÀȬ± ¬Û…±Àfl¡È¬ ø√À˚˛ ø√À˚˛ÀÂ√Úº Œ·ÀÂ√Úº
2 ·äȬ± ’ÀÚfl¡È¬± ¤¬ı˛fl¡˜ñ ¤fl¡ ¬ı˛±Ê√±¬ı˛ ’¸≈‡ ˝√√˚˛º Œfl¡±ÀÚ± ¬ıø√… Œ¸˝◊√ ’¸≈‡ Ò¬ı˛ÀÓ¬
’±˜±¬ı˛ Œ‰¬•§±À¬ı˛ ¤fl¡È¬± ŒÂ√À˘ fl¡±Ê√ fl¡¬ı˛Ó¬º Ó¬±¬ı˛ ¬ı˚˛¸ ¬ıÂ√¬ı˛ øS˙ ˝√√À¬ıº Œ¸ ¤˜øÚÀÓ¬ ¬Û±À¬ı˛ Ú±º ¬ı˛±Ê√±˜˙±˝◊√À˚˛¬ı˛ ø‡À√ ŒÚ˝◊√, ‚≈˜ ŒÚ˝◊√, ˙¬ı˛œ¬ı˛ Œˆ¬À„√√ ˚±À26√ ø√ÀÚ ø√ÀÚº Ó¬‡Ú
78 ˜ÀÚ±ø¬ıÀ√¬ı˛ ˜ÀÚ¬ı˛ fl¡Ô± ˜ÀÚ±ø¬ıÀ√¬ı˛ ˜ÀÚ¬ı˛ fl¡Ô± 79
¤fl¡ ∆¬ı√… ¬ı˘À˘Ú Œ˚ ¬ı˛±Ê√±¬ı˛ ’¸≈‡ øͬfl¡ fl¡¬ı˛ÀÓ¬ ˝√√À˘ ¤fl¡Ê√Ú ¸≈‡œ ˜±Ú≈À¯∏¬ı˛ ¬Û¬ı˛ÀÚ¬ı˛ fl¡À¬ı˛º ˆ¬^˜ø˝√√˘± ø¬ıÀ˚˛¬ı˛ ¬Û¬ı˛ ŒÔÀfl¡ Œfl¡±Úø√Ú ¬ı±À¬Û¬ı˛ ¬ı±øάˇ Œ˚ÀÓ¬ ¬Û±À¬ı˛ÚøÚº øÓ¬øÚ
Ê√±˜± › ø¬ıÂ√±Ú± ’±ÚÀÓ¬ ˝√√À¬ıº Œ¸˝◊√ Ê√±˜± ¬ı˛±Ê√±˜˙±˝◊√ ¬ÛÀ¬ı˛ ›˝◊√ ø¬ıÂ√±Ú±ÀÓ¬ qÀ˘ ¬ı±À¸ ¬ı± Œ˚ Œfl¡±Ú ·±øάˇÀÓ¬ ά◊ͬÀÓ¬ ¬Û±¬ı˛ÀÓ¬Ú Ú±º ˚±¬ı˛ Ù¬À˘ Œfl¡±Úø√Ú ¬ı±À¬Û¬ı˛ ¬ı±øάˇ
¬ı˛±Ê√±˜˙±˝◊√À˚˛¬ı˛ ’¸≈‡ ˆ¬±˘ ˝√√À˚˛ ˚±À¬ıº Œ¬Û˚˛±√±¬ı˛± Â≈√Ȭ˘ ›˝◊√¬ı˛fl¡˜ ˜±Ú≈À¯∏¬ı˛ Œ‡“±ÀÊñ ˚±›˚˛± ˝√√˚˛øÚº Œ¸ø√Ú ‡≈¬ı fl¡©Ü fl¡À¬ı˛ ά±Mê√±¬ı˛ Œ√‡±ÀÓ¬ øÚÀ˚˛ ¤À¸øÂ√À˘Úº Ó“¬±¬ı˛ ˝√√À˚˛øÂ√˘
˚±¬ı˛ ≈√–‡ ŒÚ˝◊√, ‡±ø˘ ’±Úµ ’±ÀÂ√ Ê√œ¬ıÀÚ, Œ˚ ‡≈¬ı ¸≈‡œ ˜±Ú≈¯∏º ’ÀÚfl¡ Œ‡“±Ê√±‡≈“øÊ√¬ı˛ ëŒÙ¬±ø¬ı˚˛±íº Œ¸ø√Ú øÓ¬øÚ ›¯∏≈Ò øÚÀ˚˛ ‰¬À˘ Œ·øÂ√À˘Úº ’±Àô¶ ’±Àô¶ øÓ¬øÚ ¸•Û”Ì« ˆ¬±˘
¬Û¬ı˛ ¤fl¡ ¬Û±·˘ ˜±Ú≈¯∏Àfl¡ Ú√œ¬ı˛ ¬Û±À¬ı˛ ¬Û±›˚˛± Œ·˘, Œ¸ ¤fl¡± ¤fl¡± ‡≈¬ı ˝√√±¸ÀÂ√º Ó¬±Àfl¡ ˝√√À˚˛ ˚±Úº
øÊ√À:¸ fl¡À¬ı˛ Œ¬ı±Á¡± Œ·˘ Ó¬±¬ı˛ Œfl¡±ÀÚ± ø‰¬ôL± ŒÚ˝◊√, ≈√–‡ ŒÚ˝◊√, ’±ÀÂ√ ‡±ø˘ ’±Úµ ’±¬ı˛ fl¡À˚˛fl¡ ˜±¸ ¬ÛÀ¬ı˛ Ó“¬±¬ı˛ ¶§±˜œ ˆ¬^À˘±fl¡ ’±˜±¬ı˛ Ê√Ú… ø˜ø©Ü øÚÀ˚˛ ¤À¸øÂ√À˘Úº ’±˜±¬ı˛
¸≈‡º Œ¸ õ∂fl‘¡øÓ¬¬ı˛ ¬ı˛+¬Û Œ√À‡ Œ¸Ãµ˚« ά◊¬ÛÀˆ¬±· fl¡À¬ı˛ ’±¬ı˛ ˝√√±À¸º Ó¬±¬ı˛ ‡±›˚˛±√±›˚˛±¬ı˛ ø‰¬øfl¡»¸±˚˛ Ó¬“±¬ı˛ ¶aœ ¬Û“ø‰¬˙ ¬ıÂ√¬ı˛ ¬ÛÀ¬ı˛ ¬ı±À¬Û¬ı˛ ¬ı±øάˇ ‚≈À¬ı˛ ¤À˘Úº øÓ¬øÚ ’¬ı±fl¡ ˝√√À˚˛
ø‰¬ôL± ŒÚ˝◊√º Œfl¡Î¬◊ ø√À˘ ‡±˚˛, Ú± ø√À˘ Œ‡ÀÓ¬ Ú± Œ¬ÛÀ˘ ’±¬ı˛› ˜Ê√±, Á¡±À˜˘± ŒÚ˝◊√º Œ·øÂ√À˘Ú ø‰¬øfl¡»¸±¬ı˛ Ù¬˘ Œ¬ÛÀ˚˛ ’±¬ı˛ ’±Ù¬À˙±¸ fl¡¬ı˛øÂ√À˘Ú Œ˚ Œfl¡Ú ά◊øÚ ’±À· ’±À¸ÚøÚ
Œ¬Û˚˛±√±¬ı˛± Ó¬±¬ı˛ Ê√±˜± ’±¬ı˛ ø¬ıÂ√±Ú± ‰¬±˝◊√˘ Ó¬±¬ı˛ ø¬ıøÚ˜À˚˛ ¬Û˚˛¸± Œ√À¬ıº øfl¡c õ∂ô¶±¬ıȬ± qÀÚ ø‰¬øfl¡»¸±¬ı˛ Ê√Ú…º ’±¸À˘ Ó“¬±¬ı˛± Ê√±ÚÀÓ¬Ú Ú± Œ˚ ¤È¬± ¤fl¡Ò¬ı˛ÀÚ¬ı˛ ˜±Úø¸fl¡ ’¸≈‡º
Œ¸˝◊√ ¬Û±·˘ Œ˝√√À¸˝◊√ ‡≈Úº Œ¸ ‡±ø˘ ·±À˚˛ ¤fl¡È¬± Ó¬…±Ú± ¬ÛÀ¬ı˛˝◊√ Ô±Àfl¡, ø¬ıÂ√±Ú± ¬ı˘ÀÓ¬
˜±øȬÀÓ¬˝◊√ Œ˙±˚˛º ¸≈Ó¬¬ı˛±— ¸≈‡œ ˜±Ú≈¯∏ ‡“≈ÀÊ√ ¬Û±›˚˛± Œ·˘ øfl¡c Ó¬±¬ı˛ Ê√±˜± ¬ı± ø¬ıÂ√±Ú±› 4
ŒÚ˝◊√º ά◊¬Û±˚˛˝√œÚ ˝√√À˚˛ Œ¬Û˚˛±√±¬ı˛± ¬ı˛±Ê√±˜˙±˝◊√Àfl¡ Œ¸˝◊√ ’æ≈√Ó¬ Œ˘±Àfl¡¬ı˛ fl¡Ô± ¬ı˘˘º ¬ı˛±Ê√±˜˙±˝◊√ ˆ¬^˜ø˝√√˘± ≈√¬ıÂ√¬ı˛ ’±À·¬ı˛ ¤fl¡È¬± ’±˜±¬ı˛ Œõ∂¸øSê¬Û˙Ú Œ√ø‡À˚˛ øÊ√À:¸ fl¡¬ı˛À˘Ú, ë’±˜±Àfl¡
¬ı≈øX˜±Ú øÂ√À˘Ú øÚ(˚˛º øÓ¬øÚ ˚± Œ¬ı±Á¡±¬ı˛ ¬ı≈Á¡À˘Ú ¤¬ı— Ufl≈¡˜ fl¡¬ı˛À˘Ú Œ˚ ¬ÛÀ¬ı˛¬ı˛ ø√Ú ø‰¬ÚÀÓ¬ ¬Û±¬ı˛ÀÂ√Ú∑ ˜ÀÚ ¬ÛÀάˇÀÂ√ ’±˜±Àfl¡ Œ√‡±¬ı˛ fl¡Ô±∑ ’±ø˜ ø˙˘‰¬¬ı˛ ŒÔÀfl¡ ¤À¸øÂ√˘±˜
ŒÔÀfl¡ ’±¬ı±¬ı˛ ¸ˆ¬± ’±¬ı˛y ˝√√À¬ıº ¬ı˛±Ê√±¬ı˛ ’¸≈‡ ˆ¬±˘ ˝√√À˚˛ Œ·˘º øÓ¬Ú¸≈øfl¡˚˛±¬ı˛ Ê√±˜±˝◊√À˚˛¬ı˛ ¸±ÀÔºí ˚Ô±¬ı˛œøÓ¬ ’±ø˜ ’õ∂dÓ¬ ˝√√À˚˛ Ê√¬ı±¬ı ø√˘±˜, ’±ø˜
ø‰¬ÚÀÓ¬ ¬Û±¬ı˛øÂ√ Ú±º ’ÀÚfl¡ ¸˜˚˛ Œ¬ı˛±·œÀfl¡ ø‰¬ÚÀÓ¬ Ú± ¬Û±Î¬ˇÀ˘ ¬ı± ˜ÀÚ Ú± ¬ÛάˇÀ˘›
3 ˝√√±ø¸˜≈À‡ Œ‰¬Ú±¬ı˛ ˆ¬±Ú fl¡À¬ı˛ Œ˚ÀÓ¬ ˝√√˚˛º øfl¡c ’±Ê√ Œ¸È¬± ¬Û±¬ı˛˘±˜ Ú±º ¸Àe ¤À¸øÂ√À˘Ú
’±Ê√Àfl¡ ¤fl¡ ά◊Ú¯∏±È¬ ¬ıÂ√À¬ı˛¬ı˛ ˆ¬^À˘±fl¡ Œ‰¬•§±À¬ı˛ ¤À¸øÂ√À˘Úº ¤À¸øÂ√À˘Ú ¬ı˘±È¬± øͬfl¡ fl¡˘fl¡±Ó¬± ŒÔÀfl¡ Ó¬“±¬ı˛ ¤fl¡ ¸≈√˙«Ú Ê√±˜±˝◊√º øÓ¬øÚ ·Ó¬ ≈√¬ıÂ√¬ı˛ ŒÔÀfl¡ ’±˜±¬ı˛ ›¯∏≈Ò˝◊√ Œ‡À˚˛
˝√√À˘± Ú±º Ó¬“±Àfl¡ øÚÀ˚˛ ’±¸± ˝√√À˚˛øÂ√˘º ŒÓ¬À¬ı˛±Ê√Ú Œ˘±fl¡ ø˜À˘ ≈√ÀȬ± ·±øάˇ ˆ¬±Î¬ˇ± fl¡À¬ı˛ ˚±À26√Ú ˚±ÀÓ¬ ˜ÚȬ± ˆ¬±˘ Ô±Àfl¡º ¤˝◊√ ≈√¬ıÂ√À¬ı˛ øÓ¬øÚ ’±¬ı˛ fl¡±Î¬◊Àfl¡ Œ√‡±ÚøÚº øfl¡c Œ˘±fl¡
’ÀÚfl¡ ”√¬ı˛ ŒÔÀfl¡ øÚÀ˚˛ ¤À¸øÂ√˘º qÀÚ ˜ÀÚ ˝√√ø26√˘ øÚ(˚˛ Œ¬ı˛±·œ ˆ¬œ¯∏Ì ø˝√√—¶⁄, ø˝√√—¸±Rfl¡, ˜±¬ı˛Ù¬Ó¬ Œõ∂¸øSê¬Û˙ÚȬ± Œ√ø‡À˚˛ øÚÀ˚˛ Œ·ÀÂ√Úº Œ¬ı˛±·œ¬ı˛ ¬ı˘± ˜ÀÓ¬± øÓ¬øÚ ¤‡Ú ‡≈¬ı˝◊√
øfl¡c ˆ¬^À˘±fl¡ ¤fl¡ ˜≈‡ √±øάˇ øÚÀ˚˛ ¤À¸ øÚÀÊ√¬ı˛ Œ¬ı˛±À·¬ı˛ ¬ıÌ«Ú± øÚÀÊ√˝◊√ ø√À˘Úº øÓ¬øÚ ˆ¬±˘ ’±ÀÂ√Úº ’±Ê√fl¡±˘ ’±¬ı˛ ø˙˘‰¬À¬ı˛ Ô±Àfl¡Ú Ú±º ¤‡Ú fl¡˘fl¡±Ó¬±ÀÓ¬ ø¬ıÀ˚˛ ˝√√›˚˛±
·Ó¬ ¬ı±˝◊√˙ ¬ıÂ√¬ı˛ ¬ı±øάˇ¬ı˛ ¬ı±˝◊√À¬ı˛ Œ˚ÀÓ¬ ¬Û±À¬ı˛Ú Ú±º ¤fl¡± Œ¬ı¬ı˛ ˝√√À˘˝◊√ ˆ¬œ¯∏Ì ˆ¬˚˛ ˝√√˚˛, ¬ı≈fl¡ Œ˜À˚˛¬ı˛ ¸Àe ¶ö±˚˛œˆ¬±À¬ı Ô±Àfl¡Úº Ó“¬±¬ı˛ øÓ¬Ú Œ˜À˚˛º õ∂Ô˜ ≈√Ê√ÚÀfl¡ ø¬ıÀ˚˛ ø√À˚˛ÀÂ√Ú, øfl¡c
fl“¡±À¬Û, ù´±¸fl¡©Ü ˝√√˚˛, ˜ÀÚ ˝√√˚˛ ¤˝◊√ ¬ı≈øÁ¡ ˜À¬ı˛ ˚±À¬ıÚº ¬ı±À¸, Œ¬∏CÀÚ øfl¡Â≈√ÀÓ¬˝◊√ ‰¬Î¬ˇÀÓ¬ ŒÂ√±È¬ Œ˜À˚˛ ’±Ê√ ŒÔÀfl¡ ¬Û“±‰¬ ¬ıÂ√¬ı˛ ’±À· øÚÀÊ√¬ı˛ ˝◊√À26√˚˛ ’Ú… Ê√±ÀÓ¬¬ı˛ ŒÂ√À˘¬ı˛ ¸Àe
¬Û±À¬ı˛Ú Ú±º Œfl¡±Úø√Ú Î¬±Mê√±À¬ı˛¬ı˛ fl¡±ÀÂ√ ˚±›˚˛±¬ı˛ ¸±˝√√¸› ˝√√˚ø˛ Úº ˆ¬^À˘±Àfl¡¬ı˛ ¤fl¡È¬± Œ√±fl¡±Ú ø¬ıÀ˚˛ fl¡À¬ı˛ÀÂ√º Œ¸˝◊√ Ê√±˜±˝◊√ ’±Ê√› øfl¡Â≈√ fl¡À¬ı˛ øfl¡ Ú± ¸Àµ˝√√º øfl¡c ¬ı±øfl¡ Ê√±˜±˝◊√¬ı˛±ñ
’±ÀÂ√ øͬfl¡˝◊√ øfl¡c Œ¸‡±ÀÚ Œ¬ıø˙é¬Ì ¬ı¸ÀÓ¬ ¬Û±À¬ı˛Ú Ú±º ¸¬ı¸˜˚˛ Ó“¬±¬ı˛ ˆ¬˚˛ ¤˝◊√ ¬ı≈øÁ¡ ¤fl¡Ê√Ú Î¬±Mê√±¬ı˛ ’±¬ı˛ ¤fl¡Ê√Ú ˝◊√ø?øÚ˚˛±¬ı˛º øÓ¬øÚ ø¬ıÒ¬ı±º ¶§±˜œ ’±À·˝◊√ ˜±¬ı˛± Œ·ÀÂ√Ú ¤¬ı—
fl¡±À¬ı˛± ˝√√±Ó¬ ŒÔÀfl¡ ˙¬ı˛œÀ¬ı˛ ø¬ı¯∏ Ï≈¬Àfl¡ Œ·˘º Œ√±fl¡±ÀÚ Œfl¡±Ú ‰¬±-¬ı±·±ÀÚ¬ı˛ |ø˜fl¡ ¤À˘ ¬ıÓ«¬˜±ÀÚ ¶§±˜œ¬ı˛ Œ¬ÛÚ˙Ú ¬Û±À26√Úº Ó“¬±¬ı˛ ’˜ÀÓ¬ ø¬ıÀ˚˛ fl¡¬ı˛±¬ı˛ Ù¬À˘ øÓ¬øÚ Œ¸˝◊√ Œ˜À˚˛¬ı˛
ˆ¬±À¬ıÚ Œ¸ øÚ(˚˛ ‰¬±-¬ı±·±ÀÚ Œ¬Û±fl¡±˜±¬ı˛± ›¯∏≈Ò øÂ√øȬÀ˚˛ÀÂ√º Œ˚Ú Ó¬±¬ı˛ ˝√√±Ó¬ ŒÔÀfl¡ ¬ı≈øÁ¡ ¸Àe ’±¬ı˛ Œ˚±·±À˚±· ¬ı˛±À‡ÚøÚ › ¸—¶Û˙« Ó¬…±· fl¡À¬ı˛ ø˙˘‰¬À¬ı˛¬ı˛ ¬ı±øάˇ‚¬ı˛, ¸•ÛøM√√ ¸¬ı
Ó¬“±¬ı˛ ˙¬ı˛œÀ¬ı˛ ø¬ı¯∏ Ï≈¬Àfl¡ ˚±À¬ıº Œ˚ Œfl¡±Ú Œ˘±fl¡ Œ√±fl¡±ÀÚ ¤À˘ øÊ√øÚ¸ ø√À˚˛˝◊√ ¬ı±À¬ı˛ ¬ı±À¬ı˛ ø¬ıøSê fl¡À¬ı˛ ¶ö±˚˛œˆ¬±À¬ı fl¡˘fl¡±Ó¬± ‰¬À˘ Œ·ÀÂ√Ú ˚±ÀÓ¬ Œ¸˝◊√ Œ˜À˚˛ ’±¬ı˛ ˜±À˚˛¬ı˛ ¸Àe
˝√√±Ó¬ Ò≈ÀÓ¬ ˝√√˚˛º øÓ¬øÚ ’±¬ı±¬ı˛ ›¯∏≈Ò Œ‡ÀÓ¬› ˆ¬˚˛ fl¡À¬ı˛Úº Œfl¡±Ú˜ÀÓ¬ ¬ı≈øÁ¡À˚˛ ›¯∏≈Ò ø√À˚˛ Œ˚±·±À˚±· fl¡¬ı˛ÀÓ¬ Ú± ¬Û±À¬ı˛º ø˙˘‰¬À¬ı˛¬ı˛ ’±Rœ˚˛¶Ê § √Ú¬ı˛± ’ÀÚfl¡ ¬ÛœÎ¬ˇ±¬Ûœøάˇ fl¡¬ı˛ÀÂ√ Œ˜À˚˛Àfl¡
¬Û±Í¬±˘±˜º ‚À¬ı˛ ŒÓ¬±˘±¬ı˛ Ê√Ú…, Œ˚±·±À˚±· ¬ı± ¸•Ûfl«¡ ¬ı˛±‡±¬ı˛ Ê√Ú…, øfl¡c øÚÀÊ√¬ı˛ ø¸X±ôL ŒÔÀfl¡
õ∂±˚˛ ¬ÛÀÚÀ¬ı˛± ¬ıÂ√¬ı˛ ’±À· ¤˝◊√¬ı˛fl¡˜ ¤fl¡ Œ¬ı˛±·œÀfl¡ ’±Ú± ˝√√À˚˛øÂ√˘ ’±˜±¬ı˛ Œ‰¬•§±À¬ı˛º øÓ¬øÚ ¤fl¡ ‰≈¬˘› ¸À¬ı˛ ’±À¸ÚøÚº ’±ø˜ ’±¬ı˛ Œfl¡ÃÓ”¬˝√√˘ Œ‰¬À¬Û Ú± Ô±fl¡ÀÓ¬ Œ¬ÛÀ¬ı˛ øÊ√À:¸
¬ıÂ√¬ı˛ ¬Û=±À˙¬ı˛ ¤fl¡ ˜ø˝√√˘±Àfl¡ Ó“¬±¬ı˛ ¶§±˜œ øÚÀ˚˛ ¤À¸øÂ√À˘Ú ’…±•§±¸±Î¬¬ı˛ ·±øάˇ ˆ¬±Î¬ˇ± fl¡¬ı˛˘±˜ñ Œ˜À˚˛ ŒÙ¬±Ú fl¡À¬ı˛ Œ˚±·±À˚±· fl¡À¬ı˛∑
80 ˜ÀÚ±ø¬ıÀ√¬ı˛ ˜ÀÚ¬ı˛ fl¡Ô± ˜ÀÚ±ø¬ıÀ√¬ı˛ ˜ÀÚ¬ı˛ fl¡Ô± 81
øÓ¬øÚ ¬ı˘À˘Ú, ëŒÙ¬±Ú ˚±ÀÓ¬ Ú± fl¡¬ı˛ÀÓ¬ ¬Û±À¬ı˛ Ó¬±¬ı˛ Ê√Ú… ŒÙ¬±ÀÚ¬ı˛ ø¸˜ ’ÀÚfl¡¬ı±¬ı˛ ø¬ıÂ√±Ú±ÀÓ¬˝◊√ fl¡À¬ı˛ Œ√˚˛º Ó¬±¬ı˛ ’Ó¬œÓ¬ ’±˜¬ı˛± Ê√±øÚ Ú±, øfl¡c ˜ÀÚ ˝√√˚˛ ’ÀÚfl¡ ¬ıÂ√¬ı˛ ’±À·
¬Û±˘È¬±ÀÓ¬ ˝√√À˚˛ÀÂ√º ¤‡Ú ’±˜±¬ı˛ Ú±·±˘ ¬Û±˚˛ Ú±ºí ˆ¬^˜ø˝√√˘± ’±˜±Àfl¡ Œ√‡±À˘Ú, fl¡Ô± ’±˜±À√¬ı˛˝◊√ ¬ı±øάˇÀÓ¬ øfl¡Â≈√ø√ÀÚ¬ı˛ Ê√Ú… Œ¸ fl¡±Ê√ fl¡¬ı˛Ó¬º ’±˜±À√¬ı˛ ‚À¬ı˛¬ı˛ ’¬ı¶ö± ¶§26√˘,
¬ı˘À˘Ú, ’±À¬ıø·fl¡ ˝√√À˚˛ fl“¡±√À˘Úº Ó¬±¬ı˛¬Û¬ı˛ ¬ı˘À˘Ú, ë’±¬ÛÚ±¬ı˛ ›¯∏≈Ò Œ‡À˚˛ ’±ø˜ ‡≈¬ı˝◊√ Ȭ±fl¡±¬Û˚˛¸±¬ı˛› ’ˆ¬±¬ı ŒÚ˝◊√, ¤¬ı˛fl¡˜ ¤fl¡Ê√Ú ˜±Ú≈¯∏Àfl¡ ¬Û≈¯∏ÀÓ¬ ’±˜±À√¬ı˛ Œfl¡±Ú ’¸≈ø¬ıÒ±
ˆ¬±˘ ’±øÂ√ ¤¬ı— ’±¬ÛøÚ Ú± ¬ı˘± ’¬ıøÒ ’±ø˜ ›¯∏≈Ò Â√±Î¬ˇ¬ı Ú±º ’Ú… Œfl¡±Ú ά±Mê√±¬ı˛Àfl¡› ŒÚ˝◊√ Œ˚À˝√√Ó≈¬ ˜± Ó¬±Àfl¡ ‚À¬ı˛ Ï≈¬øfl¡À˚˛ÀÂ√Úº øfl¡c ά±Mê√±¬ı˛¬ı±¬ı≈ ›¬ı˛ ’±‰¬±¬ı˛ ¬ı…¬ı˝√√±¬ı˛ ¤fl¡È≈¬
Œ√‡±¬ı Ú±ºí øÓ¬øÚ ‰¬À˘ Œ·À˘Ú øfl¡c ’±ø˜ ‡≈¬ı ø‰¬ôL± fl¡¬ı˛˘±˜ Ó“¬±¬ı˛ ø¸X±ÀôL¬ı˛, ŒÊ√À√¬ı˛º ›¯∏≈Ò ‡±˝◊√À˚˛ øͬfl¡ fl¡À¬ı˛ ø√À˘ ’±˜¬ı˛± ˙±øôL ¬Û±˝◊√º ¤‡Ú ’±˜¬ı˛± Ú± ¬Û±¬ı˛øÂ√ ‚¬ı˛ ŒÔÀfl¡ Œ¬ı¬ı˛
‚ȬڱȬ± ¤fl¡ ¬ıg≈Àfl¡ Œ¸ø√Ú˝◊√ ¬ıÀ˘øÂ√˘±˜, Œ¸ ¬ı˘˘, 눬^˜ø˝√√˘±Àfl¡ ˜±ÚÀÓ¬ ˝√√À¬ıº øͬfl¡ fl¡À¬ı˛ ø√ÀÓ¬ ’±¬ı˛ Ú± ¬Û±¬ı˛øÂ√ Ó¬±¬ı˛ Œ√‡ˆ¬±˘ fl¡¬ı˛±¬ı˛ Ê√Ú… ’±¬ı˛ ¤fl¡È¬± Œ˘±fl¡ ¬¬ı˛±‡ÀÓ¬º
’±ÀÂ√, ¸±¬ı±˙ ˜ø˝√√˘±íº ˜ôL¬ı…Ȭ± qÀÚ ˜ÀÚ ˜ÀÚ ¬ı˘˘±˜ñ Œfl¡±Ô±˚˛ øͬfl¡ ’±ÀÂ√, øͬfl¡ ’±˜¬ı˛± ¸¬ı±˝◊√ ¬ı…ô¶ ¬ı…¬ı¸±˚˛œ...º ‚ȬڱȬ± ’±˜±¬ı˛ ˜ÚȬ± Ú±øάˇÀ˚˛ ø√˘º Ó¬±À√¬ı˛ ˜± ¤fl¡Ê√Ú
Ô±fl¡À˘ øfl¡ ’±¬ı˛ ’±˜±¬ı˛ fl¡±ÀÂ√ Œ√‡±ÀÓ¬ ’±¸ÀÓ¬Ú∑ øÚ¬ı˛±|˚˛ ˜±Ú≈¯∏Àfl¡ ˜±Úø¬ıfl¡Ó¬±¬ı˛ Ó¬±ø·À√ ’±|˚˛ ø√À˚˛ÀÂ√Úº ŒÂ√À˘¬ı˛± ˜±À˚˛¬ı˛ ¬ı±Ò… ˝√√À˚˛
Œ¸˝◊√ ’±|˚˛ Œ√›˚˛±¬ı˛ fl¡±Ê√Àfl¡ ¸•ú±Ú Ê√±Ú±À˘±º ’±Ê√Àfl¡¬ı˛ ¤˝◊√ Œˆ¬À„√√ ˚±›˚˛± ¬ı…ô¶
5 ¸˜±ÀÊ√ ¤‡Ú› ˆ¬±˘˜±Ú≈¯,∏ ˜±Ú¬ıÓ¬±À¬ı±Ò ’±ÀÂ√º ’±ø˜ Œ¬ı˛±·œ Œ√À‡ Œõ∂¸øSê¬Û˙Ú ø√˘±˜,
’±Ê√ ≈√¬Û≈¬ı˛ Œ‰¬•§±À¬ı˛ Œ˚ÀÓ¬ ¤fl¡È≈¬ Œ√ø¬ı˛ ˝√√À˚˛ Œ·˘º ¤˜øÚÀÓ¬ ‡≈¬ı Ȭ±˚˛±Î«¬ øÂ√˘±˜ ’±¬ı˛ øfl¡Â≈√ øͬfl¡±Ú± ø√À˚˛ ø√˘±˜ Œ˚‡±ÀÚ ¤˝◊√¬ı˛fl¡˜ øÚ¬ı˛±|˚˛ Œ¬ı˛±·œÀ√¬ı˛ ¬ı˛±‡± ˝√√˚˛º ˚≈¬ıfl¡ ≈√Ê√Ú
Œ‰¬•§±À¬ı˛¬ı˛ ¬ı±˝◊√À¬ı˛ øˆ¬Î¬ˇ Œ√À‡ ¤fl¡¬ı±¬ı˛ ˜ÀÚ ¤À¸øÂ√˘ Î≈¬¬ı Œ˜À¬ı˛ ¬Û±ø˘À˚˛ ˚±˝◊√º øfl¡c ÒÚ…¬ı±√ Ê√±øÚÀ˚˛ ’±˜±¬ı˛ øÙ¬Ê√ ø√˘º ’±ø˜ øfl¡c ’±Ê√ øÙ¬Ê√Ȭ± øÚÀÓ¬ ¬Û±ø¬ı˛øÚº ‚≈ø¬ı˛À˚˛
√±˚˛¬ıXÓ¬± fl¡øÍ¬Ú øÊ√øÚ¸º Œ¸˝◊√ ëfl¡˜˘œ ŒÂ√±Î¬ˇÓ¬œ ŒÚ˝√√œí/ õ∂Ô˜ Œ¬ı˛±·œÀfl¡ ≈√˝◊√ ˆ¬±˝◊√ ø√À˚˛øÂ√º
ŒÊ√±¬ı˛Ê√¬ı¬ı˛√øô¶ fl¡À¬ı˛ Œ‰¬•§±À¬ı˛ Ï≈¬øfl¡À˚˛ ø√˘º Œ¬ı˛±·œ¬ı˛ ¬ı˚˛¸ ¯∏±È¬ ¬ıÂ√¬ı˛ ˝√√À¬ıº ¸±¬ı˛± ˙¬ı˛œÀ¬ı˛ ˚≈¬ıfl¡ ≈√Ê√Ú ¬ı˘˘, ëøfl¡Â≈√ ¤fl¡È¬± Œ¬ı˛À‡ ø√Ú ’±˜¬ı˛± ’±Ê√Àfl¡¬ı˛ õ∂Ô˜ ‡ÀV¬ı˛ ŒÓ¬±í∑
˚ÀP¬ı˛ ’ˆ¬±¬ıº ‰≈¬˘ √±øάˇ ¸√… “√±È¬± ˝√√À˚˛ÀÂ√º ¬Û¬ı˛ÀÚ øÚÀÊ√¬ı˛ ¸±˝◊√ÀÊ√¬ı˛ ŒÔÀfl¡ ¬ıάˇ ¤fl¡ ’±ø˜ ¬ı˘˘±˜, ë’±Ê√Àfl¡¬ı˛ õ∂Ô˜ ‡ÀV¬ı˛ qÒ≈ Œ¬ı˛±·œ˝◊√ Ô±fl¡, ’±¬ÛÚ±À√¬ı˛ ‡ÀV¬ı˛ ˝√√ÀÓ¬
ŒÏ¬±˘± Ê√±˜±º Œ√‡À˘˝◊√ Œ¬ı±Á¡± ˚±˚˛ øÚÀÊ√¬ı˛ ˙±È«¬ Ú˚˛, Œfl¡Î¬◊ √±Ú fl¡À¬ı˛ÀÂ√º Œ˘±fl¡È¬± øÚÀÊ√¬ı˛ ˝√√À¬ı Ú±º ’±¬ÛÚ±¬ı˛± øÙ¬Ê√ ø√À˘ ·ø¬ı˛¬ı ˝√√À˚˛ ˚±À¬ıÚ Ú± Ê√±øÚ Ó¬À¬ı ’±ø˜ ¤˝◊√ ¤fl¡È¬± øÙ¬Ê√
˜ÀÚ ¤fl¡± ¤fl¡± ø¬ıάˇ ø¬ıάˇ fl¡À¬ı˛ ‰¬À˘ÀÂ√, ˘•§± ά◊“‰≈¬ “√±Ó¬ Œ√ø‡À˚˛ øÚÀÊ√¬ı˛ ˜ÀÚ ˝√√±¸ÀÂ√º øÚÀ˚˛ Œ¬ıø˙ ¬ıάˇÀ˘±fl¡ ˝√√À˚˛ ˚±¬ı Ú±º ¸≈Ó¬¬ı˛±— øÚÀÊ√¬ı˛ ø¬ıÀ¬ıfl¡Àfl¡ ˙±øôLÊ√˘ ø√À˚˛ ¤fl¡È≈¬
Œ√‡À˘ ˜ÀÚ ˝√√À¬ı Ó¬±¬ı˛ ˜ÀÓ¬± ¸≈‡œ ˜±Ú≈¯∏ Œ˚Ú ¬Û‘øÔ¬ıœÀÓ¬ ’±¬ı˛ Œfl¡Î¬◊ ŒÚ˝◊√º Œ¬ı˛±·œ¬ı˛ ¬Ûø¬ı˛©®±¬ı˛ ¬ı˛±‡±˝◊√ ˆ¬±˘ºí
Œ‰¬˝√√±¬ı˛± ’±¬ı˛ ’¶Û©Ü ˆ¬±¯∏± qÚÀ˘˝◊√ Œ¬ı±Á¡± ˚±˚˛ Œ¸ Œfl¡±Ú ‰¬±-¬ı±·±ÀÚ¬ı˛ ά◊¬ÛÊ√±øÓ¬ ’±Ê√ Œ‰¬•§±¬ı˛ Œ˙¯∏ fl¡¬ı˛±¬ı˛ ¬Û¬ı˛ ˜ÚȬ± ’±¬ı˛ Ȭ±˚˛±Î«¬ ˘±À·øÚ Î¬◊˘ÀȬ ¤fl¡È≈¬ ˆ¬±˘˘±·±
¸•x√±À˚˛¬ı˛º øfl¡c Ó“¬±Àfl¡ ˚±¬ı˛± øÚÀ˚˛ ¤À¸ÀÂ√ Ó¬±¬ı˛± ¬ı±„√√±ø˘ ≈√˝◊√ Ó¬¬ı˛n∏Ì, ¬ı˚˛¸ ¬Û“˚˛øS˙- ˆ¬±¬ı ˜ÀÚ¬ı˛ ˜ÀÒ… Œ‡˘± fl¡¬ı˛øÂ√˘º
‰¬ø~˙ ˝√√À¬ıº Ó¬±À√¬ı˛ Œ¬Û±˙±Àfl¡ ’±Ò≈øÚfl¡Ó¬±¬ı˛ ·gº Œ˚˜Ú øÊ√Ú¸ ¬Û…±KI◊, øȬ ˙±È«¬...º Œ¬ı˛±·œ¬ı˛
¸Àe ›˝◊√ ≈√˝◊√ ˚≈¬ıÀfl¡¬ı˛ ¸•Ûfl«¡È¬±Àfl¡ Œ˜˘±ÀÓ¬ ¬Û±¬ı˛øÂ√˘±˜ Ú±º øÚ(˚˛ fl¡±Ê√ fl¡¬ı˛±¬ı˛ ˜±Ú≈¯∏ 6
˝√√À¬ıº ¤¬ı±¬ı˛ Œ¸˝◊√ ˚≈¬ıfl¡ ≈√Ê√Ú˝◊√ Ó¬±À√¬ı˛ Œ¬ı˛±·œ¬ı˛ ·ä ’±¬ı˛y fl¡¬ı˛˘º ’±Ê√Àfl¡¬ı˛ ˜Ò…¬ı˚˛ø¸ Œ¬ı˛±·œøȬÀfl¡ Appointment fl¡À¬ı˛˝◊√ øÚÀ˚˛ ’±¸± ˝√√À˚˛øÂ√˘º ˜ø˝√√˘±¬ı˛
ñ ¸…±¬ı˛ ¤˝◊√ Œ˘±fl¡È¬± ·Ó¬ ¤fl¡ ˜±¸ ŒÔÀfl¡ Œ¬ı˛±Ê√ ¤À¸ ’±˜±À√¬ı˛ ¬ı±øάˇ¬ı˛ Œ√±¬ı˛À·±Î¬ˇ±˚˛ ¬ı˚˛¸ ˜ÀÚ ˝√√˚˛ ¯∏±ÀȬ¬ı˛ fl¡±ÀÂ√, øfl¡c Ó“¬±Àfl¡ ÒÀ¬ı˛ ÒÀ¬ı˛ øÚÀ˚˛ ¤˘ Œ‰¬•§±À¬ı˛ Ó“¬±¬ı˛ ŒÂ√À˘ ›
“√±øάˇÀ˚˛ Ô±fl¡ÀÓ¬±º fl¡Ô±› ¬ı˘Ó¬ Ú±, øfl¡Â≈√ ‰¬±˝◊√Ó¬› Ú±, ’±¬ı˛ ’±˜±¬ı˛ ˜±Àfl¡ Œ√‡À˘ ¤fl¡˜≈‡ ŒÂ√À˘¬ı˛ ¬ıά◊º Œ¬Û±˙±fl¡ ¬Ûø¬ı˛26√√ Œ√À‡ Œ¬ı±Á¡±¬ı˛ ά◊¬Û±˚˛ ŒÚ˝◊√ Œ˚ fl¡œ ˝√√À˚˛ÀÂ√º Œ¬ı˛±·œ¬ı˛
˝√√±¸ÀÓ¬±º ˜±À˚˛¬ı˛ ˜Ú, Ó¬±˝◊√ ˜± Œ¬ı˛±Ê√ ‡±›˚˛±¬ı˛ ¸˜˚˛ ‡±¬ı±¬ı˛ ø√ÀÓ¬Ú√º Ó¬±¬ı˛¬Û¬ı˛ ¬ı˛±ÀS› ’±Rœ˚˛¬ı˛± Œ¬ı˛±À·¬ı˛ Œ˚ ˝◊√øÓ¬˝√√±¸ ø√À˘Ú Œ¸È¬± øÂ√˘ñ Œ¬ı˛±·œ ¤fl¡˜±¸ ŒÔÀfl¡ fl¡±¬ÛÀάˇ
Œ√±¬ı˛À·±Î¬ˇ±˚˛ ͬ±˚˛√ “√±øάˇÀ˚˛ Ô±fl¡Ó¬ Œ¸˝◊√ ’¬Ûø¬ı˛26√iß ˙¬ı˛œÀ¬ı˛º ¤fl¡ø√Ú ˜± Ó¬±Àfl¡ ’±˜±À√¬ı˛ Œ¬Û26√±¬Û fl¡À¬ı˛ Œ√˚˛º Œ¬Û26√±¬Û øÚÀÊ√¬ı˛ øÚ˚˛LaÀÌ Ô±Àfl¡ Ú±º ˚±¬ı˛ Ê√Ú… õ∂ÔÀ˜ ·±˝◊√ÀÚ±fl¡˘øÊ√
‚À¬ı˛ Ê√±˚˛·± ø√˘, Ê√±˜±fl¡±¬Ûάˇ ø√˘, Ô±fl¡±¬ı˛ › Œ˙±¬ı±¬ı˛ Ê√±˚˛·± ø√˘º øfl¡c Œ¸ Ó¬±¬ı˛ Ú±˜ › ¬ÛÀ¬ı˛ ˝◊√ά◊À¬ı˛±˘øÊ√ÀÓ¬ Œ√‡±ÀÓ¬ ˝√√˚˛º ¤‡Ú› ˝◊√ά◊À¬ı˛±˘øÊ√¬ı˛ ›¯∏≈Ò ‰¬±˘≈ ’±ÀÂ√º øfl¡c ·Ó¬
Â√±Î¬ˇ± Œfl¡±Ú øfl¡Â≈√ ¬ıÀ˘ Ú±º ø√Ú ˚±˚˛, ˜± Œˆ¬À¬ıøÂ√À˘Ú fl¡±Ê√ fl¡¬ı˛±À¬ıÚ, øfl¡c Œ¸ Œfl¡±Ú ≈√ø√Ú ˚±¬ı» ’±‰¬±¬ı˛ ¬ı…¬ı˝√√±À¬ı˛ ’¶§±ˆ¬±ø¬ıfl¡Ó¬± Œ√‡± ø√À˚˛ÀÂ√º Œ˚˜Ú fl¡Ô± fl¡˜ ¬ıÀ˘º ¬ı˘À˘
fl¡±Ê√˝◊√ fl¡À¬ı˛ Ú±º Ó¬±¬ı˛¬ÛÀ¬ı˛ ˆ¬±¬ıÀ˘Ú ¤fl¡Ê√Ú ·ø¬ı˛¬ı Œ˘±fl¡Àfl¡ ’±|˚˛√ ø√À˘Ú˝◊√-¬ı± fl¡±Ê√ Ú± ˆ¬≈˘ fl¡Ô± ¬ıÀ˘º ¸¬ıøfl¡Â≈√ ˆ¬≈À˘ ˚±˚˛º ’±ø˜ ˚‡Ú Œ¬ı˛±·œÀfl¡ Œ√‡˘±˜ Ó¬‡Ú øÓ¬øÚ ¤Àfl¡¬ı±À¬ı˛
fl¡¬ı˛À˘› ˝√√À¬ıº øfl¡c Sê˜˙ Œ√‡± Œ·˘ Œ¸ fl¡‡ÀÚ± Œ¬Û26√±¬Û fl¡‡ÀÚ±-¬ı± ¬Û±˚˛‡±Ú± ’±À¬ı·˙”Ú…º fl¡Ô± ¬ıÀ˘ Œ√‡˘±˜ ˆ¬±¬ıÀ˘˙˝√√œÚ ˜≈À‡ Œ‰¬À˚˛ Ô±Àfl¡, Œfl¡±Ú fl¡Ô± ¬ıÀ˘ Ú±º
82 ˜ÀÚ±ø¬ıÀ√¬ı˛ ˜ÀÚ¬ı˛ fl¡Ô± ˜ÀÚ±ø¬ıÀ√¬ı˛ ˜ÀÚ¬ı˛ fl¡Ô± 83
fl¡œ Œ‡À˚˛ÀÂ√ øÊ√À:¸ fl¡¬ı˛À˘ ˆ¬≈˘ ¬ıÀ˘º øfl¡c ¸¬ıÀ‰¬À˚˛ ’±(˚« ˘±·˘ ˚‡Ú ¬ı±øάˇ¬ı˛ ¸fl¡±˘ √˙Ȭ±ÀÓ¬˝◊√ ˝√√±øÊ√¬ı˛ ˝√√›˚˛±¬ı˛ fl¡Ô± ά◊À~‡ øÂ√˘º øfl¡c ø·À˚˛ Œ√ø‡ ’±˜±¬ı˛ Œfl¡¸
Œ˘±Àfl¡¬ı˛± qÒ≈ Œ¬Û26√±À¬Û¬ı˛ ›¬ÛÀ¬ı˛˝◊√ &¬ı˛n∏Q ø√À˚˛ ‰¬˘˘º ’±ø˜ Œ¬ı˛±·œÀfl¡ ¬Û¬ı˛œé¬± fl¡À¬ı˛ ά◊ͬÀÓ¬ ≈√¬Û≈¬ı˛ ≈√ÀȬ± ˝√√À¬ıº ’±¬ı˛ ’±˜±¬ı˛ ˜ÀÓ¬± ’ÀÚÀfl¡ ¤Ê√˘±À¸ ’À¬Û鬱 fl¡¬ı˛ÀÂ√ Œfl¡Ú Ú±
ŒÓ¬± õ∂˜±√ &Ú˘±˜º ¬ı…±¬Û±¬ı˛ ŒÓ¬± ˆ¬±˘ ŒÍ¬fl¡ÀÂ√Ú±º 댬ıËÀÚ¬ı˛ ø¸øȬ ¶®…±Ú ¤fl¡È¬± fl¡¬ı˛ÀÓ¬ ¸¬ı±¬ı˛ ¸˜ÀÚ˝◊√ √˙Ȭ±˚˛ ˝√√±øÊ√¬ı˛ ˝√√›˚˛±¬ı˛ fl¡Ô± ά◊À~‡ ’±ÀÂ√º øˆ¬Ó¬À¬ı˛¬ı˛ ¤Ê√˘±À¸¬ı˛ ¬Ûø¬ı˛À¬ı˙
˝√√À¬ıí, ’±ø˜ ˆ¬À˚˛ ˆ¬À˚˛ ά◊2‰¬±¬ı˛Ì fl¡¬ı˛˘±˜º ¬ı±øάˇ¬ı˛ Œ˘±Àfl¡¬ı˛± ¤fl¡È≈¬ ’¬ı±fl¡ ˝√√À˚˛ øÊ√À:¸ Œ√‡˘±˜ ’±˜±¬ı˛ fl¡äÚ±¬ı˛ ¸Àe øfl¡Â≈√˝◊√ ø˜˘ÀÂ√ Ú±º Œ˚ ˚±¬ı˛ fl¡Ô± ¬ı˘ÀÂ√º Œfl¡±Ú ë’Ϋ¬±¬ı˛
fl¡¬ı˛˘, 댬Û26√±¬Û ˝√√›˚˛±¬ı˛ Ê√Ú… Œ¬ıËÀÚ¬ı˛ ø¸øȬ ¶®…±Ú∑ √¬ı˛fl¡±¬ı˛ ˝√√À˘ ¤˜’±¬ı˛’±˝◊√-› fl¡¬ı˛¬ı ’Ϋ¬±¬ı˛í ’±›˚˛±Ê√ ŒÚ˝◊√º ¸±Ò±¬ı˛Ì fl¡Ô± ¬ı˘±¬ı˛ ˜ÀÓ¬± ά◊øfl¡À˘¬ı˛ ¬ı±√œ-’±¸±ø˜¬ı˛ õ∂Àùü±M√√¬ı˛
Œ¬ıËÀÚ¬ı˛, øfl¡c ø¸øȬ ¶®…±Ú øÓ¬Ú˜±¸ ’±À· ¬ı…±e±À˘±À¬ı˛ fl¡¬ı˛±ÀÚ± ˝√√À˚˛øÂ√˘º Ó¬‡Ú øfl¡c ¸¬ı ‰¬˘ÀÂ√º Œfl¡±Ú ڱȬfl¡œ˚˛Ó¬± ŒÚ˝◊√º Ó¬‡Ú ά◊¬Û˘øt fl¡¬ı˛˘±˜ ø¸ÀÚ˜±¬ı˛ ’øÓ¬ ڱȬfl¡œ˚˛Ó¬±¬ı˛
øͬfl¡˝◊√ øÂ√˘ºí ¤¬ı±¬ı˛ ’±˜±¬ı˛ ∆Ò˚«‰≈¬…øÓ¬ ‚Ȭ˘, ¬ı˘˘±˜, ëŒ√‡≈Ú Œ¬Û26√±¬Û ˝√√˚˛ Úœ‰¬ ø√À˚˛ øfl¡c ¸Àe ¬ı±ô¶À¬ı¬ı˛ Œfl¡±Ú ø˜˘ ŒÚ˝◊√º Ó¬±¬ı˛¬Û¬ı˛ ˚‡Ú ’±˜±¬ı˛ Œfl¡¸ ά◊ͬ˘ Ó¬‡Ú Œ√‡˘±˜
øÚ˚˛LaÌ ˝√√˚˛ Œ¬ıËÚ ŒÔÀfl¡º ’±¬ı˛ ’±˜±¬ı˛ ˜ÀÓ¬ Œ¬ıËÀÚ ·GÀ·±˘ ˝√√À˚˛ÀÂ√ºí ˚Ô±¬ı˛œøÓ¬ Ó“¬±¬ı˛± Œfl¡¸È¬± ’±˜±¬ı˛ ø‰¬øfl¡»¸± fl¡¬ı˛± ¤fl¡ ˜ø˝√√˘± Œ¬ı˛±·œ¬ı˛ øάÀˆ¬±¸« Œfl¡¸º ¬ıÂ√¬ı˛ øÓ¬ø¬ı˛À˙¬ı˛ ¤fl¡
ø¸øȬ ¶®…±Ú fl¡À¬ı˛øÂ√À˘Ú Œ¬ıËÀÚ¬ı˛º ø¬ı˛À¬Û±È«¬È¬± Œ√‡±ÀÓ¬ ¤À˘Ú ¬ÛÀ¬ı˛¬ı˛ ø√Úº ’±˜±¬ı˛ ˜ÀÚ øÚ–¸ôL±Ú ˜ø˝√√˘± ø¶®ÀÊ√±ÀÙˬøÚ˚˛± Œ¬ı˛±·œ¬ı˛ ŒÔÀfl¡ Ó“¬±¬ı˛ ¶§±˜œ øάÀˆ¬±¸« ‰¬±˚˛º ’±˜±¬ı˛ ˜ÀÚ
Œfl¡ÃÓ¬”˝√˘ › ’±˙DZ ≈√ÀȬ±˝◊√ øÂ√˘, ˚±¬ı˛ Ê√Ú… ø¬ı˛À¬Û±È«¬È¬± Œ√À‡˝◊√ ˜ÚȬ± ’±Úµ › ≈√–À‡ ˆ¬À¬ı˛ ¬Ûάˇ˘ fl¡À˚˛fl¡ ˜±¸ ’±À· ¤˝◊√ ˜ø˝√√˘±Àfl¡ Ó“¬±¬ı˛ ¬ı±¬ı± ’±˜±¬ı˛ Œ‰¬•§±À¬ı˛ øÚÀ˚˛ ¤À¸øÂ√À˘Úº
Œ·˘º ’±Úµ Œfl¡Ú Ú± ’±˜±¬ı˛ ά±˚˛±√·ÀÚ±ø¸¸È¬± ø˜À˘ Œ·øÂ√˘º ›“¬ı˛ ˝√√À˚˛ÀÂ√ Œ¬ıËÚ øȬά◊˜±¬ı˛º ˜ÀÚ ¬Ûάˇ˘ Œ¸˝◊√ ˜ø˝√√˘±Àfl¡, ˙…±˜˘± ¬ıÀÌ«¬ı˛, ¬Û±Ó¬˘± Œ‰¬˝√√±¬ı˛±, fl¡¬Û±À˘ ø¸“≈√¬ı˛È¬± Œ‡˚˛±˘ Ú±
’±¬ı˛ ≈√–ø‡Ó¬ Ó¬“±¬ı˛ ¬Ûø¬ı˛ÌøÓ¬ Œˆ¬À¬ıº ¸Àe ¸Àe ¬ıÀ˘øÂ√˘±˜ ’¬Û±À¬ı˛˙Ú fl¡¬ı˛±ÀÓ¬ ˝√√À¬ıº fl¡¬ı˛À˘ Œ‰¬±À‡ ¬ÛÀάˇ Ú±º ’Ú·«˘ fl¡Ô± ¬ıÀ˘ ˚±ø26√˘º ’±‰¬±¬ı˛ ¬ı…¬ı˝√√±À¬ı˛ Œfl¡±Ú ά◊¢∂Ó¬± øÂ√˘
Ó¬±Î¬ˇ±Ó¬±øάˇ øÚά◊À¬ı˛±¸±ÀÊ«√ÀÚ¬ı˛ fl¡±ÀÂ√ øÚÀ˚˛ Œ˚ÀÓ¬º Ó“¬±¬ı˛± ’±˜±¬ı˛ fl¡Ô± qÀÚ ¬ÛÀ¬ı˛¬ı˛ ø√Ú˝◊√ Ú±º øfl¡c ’À˝√√Ó≈¬fl¡ ’Ú·«˘ fl¡Ô± ¬ıÀ˘ ˚±ø26√˘º ¤˝◊√¬ı˛fl¡˜ Ú±øfl¡ ¬ı±øάˇÀÓ¬› ¬ıÀ˘º ¤˜Úøfl¡
ø√ø~ ‰¬À˘ Œ·øÂ√À˘Úº ˙Ó¬ ’Ú≈À¬ı˛±Ò fl¡¬ı˛± ¸ÀN› Œfl¡±Ú ›¯∏≈Ò ø˘À‡ ø√˝◊√øÚº ’±˜±Àfl¡ ‡±Ó¬±¬ı˛ ¬Û¬ı˛ ‡±Ó¬± øfl¡Â≈√ ’¸—˘¢ü fl¡Ô± ø˘À‡˝◊√ ‰¬À˘º õ∂Ô˜ √˙«ÀÚ˝◊√ ¬ı≈Á¡ÀÓ¬ ’¸≈ø¬ıÒ± ˝√√˚˛øÚ
¤‡Ú› Œ¬ı˛±Ê√ ŒÙ¬±Ú fl¡À¬ı˛ Œ¬ı˛±·œ¬ı˛ ’¬ı¶ö± Ó“¬±¬ı˛± Ê√±Ú±Ú, ’±˜±Àfl¡ ¤‡Ú Œ√¬ıÓ≈¬˘… ˆ¬±À¬ıº Œ˚ øÓ¬√øÚ ø¶®ÀÊ√±ÀÙˬøÚ˚˛± Œ¬ı˛±·œº Œ¬ı˛±·œ¬ı˛ ¬ı±¬ı± ¬ı˘À˘Ú Œ˚ ëά±Mê√±¬ı˛¬ı±¬ı≈ ¤˝◊√¬ı˛fl¡˜ ’¸—˘¢ü
Œ¬ı˛±·œ¬ı˛ ’¬Û±À¬ı˛˙Ú ˝√√À˚˛ Œ·øÂ√˘ ø√ø~ÀÓ¬º Œ¬ı˛±·œÀfl¡ ¸≈¶ö fl¡À¬ı˛ ˝√√“±øȬÀ˚˛ øÚÀ˚˛ ¤À¸øÂ√À˘Úº ’Ú·«˘ fl¡Ô± ¸±¬ı˛±ø√Ú ‰¬˘ÀÂ√º ¬ı˛±iß±¬ı±iß± ¸¬ı øͬfl¡˝◊√ fl¡À¬ı˛º øfl¡c ¤‡Ú ø¬ıÀ˚˛ ˝√√›˚˛±¬ı˛ ¬Û¬ı˛
’±˜±Àfl¡ ¬ÛÀ¬ı˛ ŒÚ˜Laiß fl¡À¬ı˛ÀÂ√ Ó“¬±À√¬ı˛ ¬ı±øάˇÀÓ¬ ¸¬Ûø¬ı˛¬ı±À¬ı˛ ‡±›˚˛±¬ı˛ Ê√Ú…º ¸øÓ¬… ¬ı˘øÂ√ Ê√±˜±˝◊√À˚˛¬ı˛ ‚À¬ı˛› ¤˝◊√ ¬ı≈ø˘ ‰¬˘ÀÂ√º Œ¸˝◊√ Ê√±˜±˝◊√ Œ¬ı‰¬±¬ı˛±› ˙±øôL ¬Û±À26√ Ú±º ’±¬ÛøÚ
’±ø˜ øfl¡c ø˜ÀÔ… ’Ê≈√˝√±Ó¬ Œ√ø‡À˚˛ Œ¸˝◊√ ¬ı±øάˇÀÓ¬ ˚±˝◊√øÚ Œ¸ø√Úº Œ˚˜Ú fl¡À¬ı˛ Œ˝√√±fl¡ ˝√√±¸¬Û±Ó¬±À˘ ˆ¬øÓ«¬ fl¡À¬ı˛ ˆ¬±˘ fl¡À¬ı˛ ø√Ú ˚±ÀÓ¬ ’±¬ı±¬ı˛ ¸—¸±¬ı˛ fl¡¬ı˛ÀÓ¬
¬Û±À¬ı˛ºí
7 ’±ø˜ øÊ√À:¸ fl¡¬ı˛˘±˜, 뤽◊√ Œ¬ı˛±·È¬± fl¡À¬ı ŒÔÀfl¡ ’±¬ı˛y ˝√√À˚˛ÀÂ√∑í
ά±Mê√±¬ı˛À√¬ı˛ ’ÀÚfl¡ ¸˜˚˛ Œfl¡±ÀÈ«¬ Œ˚ÀÓ¬ ˝√√˚˛º Œ¬ı˛±·œ¬ı˛ Œfl¡±Ú Œfl¡¸ Ô±fl¡À˘ ά±Mê√±À¬ı˛¬ı˛ ñ ø¬ıÀ˚˛¬ı˛ ’±À·¬ı˛ ŒÔÀfl¡˝◊√º ˚‡Ú Ó¬±¬ı˛ ¬ı˚˛¸ øÂ√˘ fl≈¡øάˇ ¬ıÂ√¬ı˛ Ó¬‡Ú ŒÔÀfl¡˝◊√ ’ä
Ú±À˜ ¸˜Ú ’±À¸º ά±Mê√±¬ı˛À√¬ı˛ ˜ÀÒ… ’±¬ı±¬ı˛ ’±˜±À√¬ı˛ ˜ÀÓ¬± ¸±˝◊√øfl¡˚˛±ø¬∏C¶ÜÀ√¬ı˛ ‡≈¬ı ‚Ú ˘é¬Ì Œ√‡± ø√À˚˛øÂ√˘º Ó¬‡Ú fl¡˘fl¡±Ó¬±ÀÓ¬ ¬ıάˇ ά±Mê√±¬ı˛› Œ√‡±ÀÚ± ˝√√À˚˛øÂ√˘º øfl¡Â≈√Ȭ± ˆ¬±˘
‚Ú Î¬±fl¡ ¬ÛÀάˇº Ó¬±¬ı˛ ˜ÀÒ… øάÀˆ¬±¸« Œfl¡¸, ˜±Î«¬±¬ı˛ Œfl¡¸, ¸•ÛøM√√¬ı˛ ά◊˝√◊˘ fl¡¬ı˛±, ·±ÀÊ«√Úø˙¬Û ˝√√À˚˛øÂ√˘ øͬfl¡˝◊√ øfl¡c ¸•Û”Ì« ˆ¬±˘ ˝√√˚˛øÚº fl¡˜ Œ¬ıø˙ ¬Ûø¬ı˛˜±ÀÌ ˘é¬Ì&À˘± Ô±fl¡Ó¬º
˝◊√Ó¬…±ø√ Œ¬ıø˙ Ô±Àfl¡º ’±˜±¬ı˛ õ∂…±fl¡øȬ¸ Ê√œ¬ıÀÚ õ∂Ô˜ Œ˚ø√Ú ¸˜Ú Œ¬Û˘±˜ Œfl¡±ÀÈ«¬ ˚±¬ı±¬ı˛ ñ Ó¬±˝√√À˘ ø¬ıÀ˚˛ ø√À˘Ú Œfl¡Ú∑
Œ¸ø√Ú ¬ı±øάˇÀÓ¬ U˘≈¶ö≈˘ ¬Ûø¬ı˛À¬ı˙ ¸‘ø©Ü ˝√√À˘±º ¸¬ı±¬ı˛ ά◊À¡Z· ’±˜±Àfl¡ Œfl¡Ú Œfl¡±ÀÈ«¬ Œ˚ÀÓ¬ ñ fl¡˘fl¡±Ó¬±¬ı˛ ά±Mê√±¬ı˛Àfl¡ øÊ√À:¸ fl¡À¬ı˛øÂ√˘±˜º ά◊øÚ ø¬ıÀ˚˛ ø√ÀÓ¬ ¬ıÀ˘øÂ√À˘Úº
˝√√À¬ı Ó¬±› ’±¬ı±¬ı˛ ¬Û=±˙ øfl¡À˘±ø˜È¬±¬ı˛ ”√À¬ı˛ ¬Û±À˙¬ı˛ ˙˝√√¬ı˛ øÓ¬Ú¸≈øfl¡˚˛±ÀÓ¬º ’±ø˜› øˆ¬Ó¬À¬ı˛ ñ fl¡œ∑ ¬ıÀ˘øÂ√À˘Ú ø¬ıÀ˚˛ ø√ÀÓ¬∑
øˆ¬Ó¬À¬ı˛ Ú±ˆ¬«±¸ øfl¡c ¬ı±˝◊√À¬ı˛ õ∂fl¡±˙ fl¡¬ı˛± ˚±À26√ Ú±º øÚø«√©Ü ø√ÀÚ ¸fl¡±˘ ¸fl¡±˘ Œ¬ı˛øά ˝√√À˚˛ ñ Ú± ø¬ıÀ˚˛ ø√ÀÓ¬ øͬfl¡ ¬ıÀ˘ÚøÚº ¬ıÀ˘øÂ√À˘Ú 눬±ø¬ı˚˛± fl¡ø¬ı˛› fl¡±Ê√, fl¡ø¬ı˛˚±˛ ˆ¬±ø¬ı›Ú±ºí
·±øάˇ øÚÀ˚˛ ¬ı˛›Ú± ˝√√˘±˜ ≈√)± ≈√)± ¬ıÀ˘º ’±˜±¬ı˛ Ò±¬ı˛Ì± øÂ√˘ ’±√±˘ÀÓ¬¬ı˛ ¤Ê√˘±¸ øͬfl¡ ¤‡Ú ¬ı≈ÀÁ¡øÂ√ øÓ¬øÚ Œ¬ı±Ò˝√√˚˛ ø¬ıÀ˚˛ Ú± ø√ÀÓ¬˝◊√ ¬ıÀ˘øÂ√À˘Úº
ø¸ÀÚ˜±¬ı˛ ˜ÀÓ¬± ˝√√À¬ıº Ê√Ê√¸±À˝√√¬ı ˝√√±Ó≈¬øάˇ ͬ≈Àfl¡ ë’Ϋ¬±¬ı˛ ’Ϋ¬±¬ı˛í ¬ı˘À¬ıÚº ’±¬ı˛ ά◊øfl¡˘ ñ ’±¬ÛøÚ øfl¡ ø¬ıÀ˚˛¬ı˛ ’±À· ˝√√¬ı≈ Ê√±˜±˝◊√Àfl¡ Ó¬±¬ı˛ Œ¬ı˛±À·¬ı˛ fl¡Ô± ¬ıÀ˘øÂ√À˘Ú∑
˜˝√√±˙˚˛¬ı˛± ¸≈ÀȬά-¬ı≈ÀȬά ˝√√À˚˛ 똱˝◊√ ˘Î«¬, ˜±˝◊√ ˘Î«¬í fl¡¬ı˛À¬ıº øfl¡c Œfl¡±ÀÈ«¬ Œ¬Û“ÃÀÂ√ Œ¸˝◊√ ˆ¬≈˘ ñ Œ¸È¬± ¬ı˘À˘ øfl¡ ’±¬ı˛ ø¬ıÀ˚˛ ˝√√Ó¬∑ Œ¸È¬± Ê√±ÚÀ˘ ŒÓ¬± Œfl¡Î¬◊˝◊√ ø¬ıÀ˚˛ fl¡¬ı˛À¬ı Ú±º
ˆ¬±„√√˘º Œfl¡±Ú˜ÀÓ¬ ‡“≈ÀÊ√ øͬfl¡ ‚¬ı˛È¬±˚˛ ø·À˚˛ Œ¬Û“ÃÂ√˘±˜ ¸fl¡±˘ √˙Ȭ±¬ı˛ ¸˜˚˛º ¸˜ÀÚ ¬ı≈Á¡˘±˜ fl¡˘fl¡±Ó¬±¬ı˛ ’øˆ¬: ¸±˝◊√øfl¡˚˛±ø¬∏C¶Ü øͬfl¡ fl¡Ô±˝◊√ ¬ıÀ˘øÂ√À˘Úº ¤‡Ú ’±˜±¬ı˛
84 ˜ÀÚ±ø¬ıÀ√¬ı˛ ˜ÀÚ¬ı˛ fl¡Ô± ˜ÀÚ±ø¬ıÀ√¬ı˛ ˜ÀÚ¬ı˛ fl¡Ô± 85
˜ÀÓ¬± ’Úøˆ¬: ά±Mê√±¬ı˛Àfl¡ Ó¬±¬ı˛ ’¸•Û”Ì« ø‰¬øfl¡»¸± fl¡¬ı˛ÀÓ¬ ˝√√À¬ıº ŒÓ¬±Ó¬±¬Û±ø‡¬ı˛ ˜ÀÓ¬± ¬ı˘˘±˜ñ Ú± ø‰¬øÚ Ú±º Ó¬±¬ı˛¬Û¬ı˛ ’±˜±¬ı˛ ¸˝◊√ fl¡¬ı˛± Œ˜øάfl¡…±˘ ŒÔÀfl¡
Œ¸ø√Ú øͬfl¡ ≈√¬Û≈À¬ı˛ ’±˜±¬ı˛ Œfl¡¸È¬± Œfl¡±ÀÈ«¬ ά◊ͬ˘º ά◊øfl¡˘ ˜˝√√±˙˚˛ ¤fl¡È¬± øÊ√øÚ¸ ‡≈¬ı Â≈√øȬ¬ı˛ fl¡±·Ê√Ȭ± ¸±˜ÀÚ Œ√ø‡À˚˛ øÊ√À:¸ fl¡¬ı˛À˘Ú Â≈√øȬ¬ı˛ fl¡±·ÀÊ√ ’±˜±¬ı˛ ¸˝◊√ øfl¡ Ú±º
ŒÊ√±¬ı˛ ø√À˚˛ øÊ√À:¸ fl¡¬ı˛À˘Úñ ˜ø˝√√˘± ˜±Úø¸fl¡ Œ¬ı˛±·œ øfl¡ Ú±∑ Ê√ÀÊ√¬ı˛ Œ˙¯∏ õ∂ùü ñ ¤¬ı˛fl¡˜ Œ¬ı˛±·œ øfl¡ fl¡±Î¬◊Àfl¡ ˜±Î«¬±¬ı˛ fl¡¬ı˛ÀÓ¬ ¬Û±À¬ı˛∑
øÂ√˘ñ ¤˝◊√ Œ¬ı˛±·œ ˆ¬±˘ ˝√√À¬ı øfl¡ Ú±∑ ˜±ÀÚ ø¶®ÀÊ√±ÀÙˬøÚ˚˛± ˆ¬±˘ ˝√√À¬ı øfl¡ Ú±º ’±ø˜ ά◊M√¬ı˛ ñ ˝√√“…± ¬Û±À¬ı˛º
ø√À˚˛øÂ√˘±˜ñ 'It is treatable but not curable' ¤˝◊√ Œ¬ı˛±·œ¬ı˛ ø‰¬øfl¡»¸± ˝√√À¬ı øfl¡c ñ ¤¬ı˛fl¡˜ Œ¬ı˛±·œ øfl¡ fl¡Ô± Ú± ¬ıÀ˘ Ô±Àfl¡∑ Œ˚˜Ú ¤˝◊√ Œ¬ı˛±·œ ŒÓ¬± fl¡Ô± ¬ıÀ˘ Ú±º
¸•Û”Ì« ÚœÀ¬ı˛±· ˝√√À¬ı Ú±º fl¡Ô±È¬± ά◊øfl¡˘ ˜˝√√±˙˚˛ ¤fl¡È≈¬ ¬Û±˘È¬±ÀÓ¬ ¬ıÀ˘øÂ√À˘Ú Œ˚ ¤È¬± øfl¡ ’±ø˜ ¬ı˘˘±˜, 뤽◊√ Œ¬ı˛±· ø¬ıøˆ¬iß Ò¬ı˛ÀÚ¬ı˛ ˝√√˚˛ Ó¬±¬ı˛ øˆ¬Ó¬À¬ı˛ ¤fl¡¬ı˛fl¡˜ Œ¬ı˛±·œ øÚ¬ı«±fl¡
fl¡À¬ı˛ ˝√√˚˛ treatable øfl¡c curable Ú˚˛º ’±ø˜› ¤˝◊√ ά◊øMê√ ŒÔÀfl¡ ¤fl¡È≈¬fl≈¡› ¸À¬ı˛ ŒÔÀfl¡ ˚±˚˛ ˚ø√› Ó¬±À√¬ı˛ ¬ı˛±· ˜±ÀÁ¡ ˜ÀÒ… õ∂fl¡±˙ ¬Û±˚˛º
’±ø¸øÚº Ó¬»é¬Ì±» ›˝◊√ ά◊øMê√Ȭ± ¬ı˘±¬ı˛ Ê√Ú… øÚÀÊ√¬ı˛ ά◊¬Ûø¶öÓ¬ ¬ı≈øXÀfl¡ øÚÀÊ√˝◊√ Ó¬±ø¬ı˛Ù¬ Ê√ʸ±À˝√√¬ıñ øfl¡c ¤˝◊√ Œ¬ı˛±·œ¬ı˛ ŒÔÀfl¡ ŒÓ¬± ¤‡Ú› ¤fl¡È¬± fl¡Ô±› ˜≈‡ ŒÔÀfl¡ Œ¬ı¬ı˛
fl¡À¬ı˛øÂ√˘±˜º ¬ÛÀ¬ı˛ qÀÚøÂ√˘±˜ Ó¬±À√¬ı˛ ø¬ı¬ı±˝√√ ø¬ıÀ26√√ ˝√√À˚˛ ˚±˚˛ øfl¡c Ê√±˜±˝◊√Àfl¡ ‡¬ı˛À¬Û±˙ fl¡¬ı˛± ˚±˚˛øÚº
ø√ÀÓ¬ ˝√√˚˛º ¤‡Ú Ê√±˜±˝◊√ ’±˝◊√ÚÓ¬ ˜≈Mê√ ø¡ZÓ¬œ˚˛ ø¬ıÀ˚˛ fl¡¬ı˛±¬ı˛ Ê√Ú…º ’±ø˜ ¬ı˘˘±˜ñ ›¯∏≈Ò¬ÛS ˆ¬±˘ˆ¬±À¬ı ‡±˚˛ Ú±º ø‰¬øfl¡»¸± ˆ¬±˘ˆ¬±À¬ı fl¡¬ı˛À˘ ˜≈À‡
Ó¬±¬ı˛¬Û¬ı˛ fl≈¡øάˇ ¬ıÂ√¬ı˛ ¬Û±¬ı˛ ˝√√À˚˛ Œ·ÀÂ√º Œ¸˝◊√ ˜ø˝√√˘± Œ¬ı˛±·œÀfl¡ øÚÀ˚˛ Ó¬±¬ı˛ Œ¸˝◊√ ¬ı˚˛¶® ‡˝◊√ Ù≈¬È¬À¬ı Ó¬‡Úº
¬ı±¬ı± ¤‡Ú› ˜±ÀÁ¡ ˜ÀÒ… Œ√‡±ÀÓ¬ ’±À¸Úº fl¡˜ Œ¬ıø˙ ¬Ûø¬ı˛˜±ÀÌ øÚÀÊ√¬ı˛ ‡≈ø˙˜ÀÓ¬± Œ¸ø√Ú˝◊√ Œfl¡¸È¬± Œ˙¯∏ ˝√√À˚˛ ˚±˚˛º Œ¸˝◊√ ’±¸±ø˜ Œfl¡¸ ŒÔÀfl¡ Œ¬ıfl¡¸≈¬ı˛ ‡±˘±¸ Œ¬ÛÀ˚˛
›¯∏≈Ò ‡±›˚˛±Úº Œ¬ı˛±·œ¬ı˛ ¬ı±¬ı±¬ı˛ Œ‰¬˝√√±¬ı˛± Œ¸˝◊√ ¤fl¡˝◊√ ’±ÀÂ√ ø¬ı˙ ¬ıÂ√¬ı˛ ˚±¬ı», ¬ı˚˛À¸¬ı˛ Â√±¬Û ˚±˚˛ ¤fl¡Ê√Ú ˜±Úø¸fl¡ Œ¬ı˛±·œ ¬ıÀ˘º ’±ø˜ Œfl¡±ÀÈ«¬¬ı˛ ¤Ê√˘±¸ ŒÔÀfl¡ ¬ı±˝◊√À¬ı˛ ’±¸ÀÓ¬˝◊√
Œ¬ı±Á¡± ˜≈˙øfl¡˘º øfl¡c ˜ø˝√√˘± Œ˚Ú ¬ı±¬ı±¬ı˛ ŒÔÀfl¡› ¬ı≈øάˇÀ˚˛ Œ·ÀÂ√º ¬ı±¬ı±¬ı˛ ’±Rø¬ıù´±¸ Œ√ø‡ ˘•§± ¬ı±¬ı˛±µ±¬ı˛ ¤fl¡ Œfl¡±ÀÌ Î¬◊øfl¡À˘¬ı˛ ¸Àe Œ¸˝◊√ ’±¸±ø˜ Œ¬ı˛±·œ › Ó¬±¬ı˛ √±√±
¤‡Ú› ˆ¬±À˘±˝◊√º ‡±¬ı˛±¬Û ˝√√À˘ ‰¬˘À¬ı Ú± ŒÓ¬±º ¤˝◊√ Œ¬ı±Á¡± Ȭ±ÚÀÓ¬ ˝√√À¬ı ¸±¬ı˛±Ê√œ¬ıÚ/ ’±˜±¬ı˛ Ê√Ú… ˝√√±Ó¬ÀÊ√±Î¬ˇ fl¡À¬ı˛ fl‘¡Ó¬: Œ‰¬±À‡ √“±øάˇÀ˚˛ ’±ÀÂ√º ’±ø˜ ά±Mê√±¬ı˛¸≈˘ˆ¬ ˆ¬øeÀÓ¬
Œ¬ı˛±·œ Œ¸˝◊√ ’Ú·«˘ ’¸—˘¢ü fl¡Ô± ¬ıÀ˘ ¤fl¡˝◊√ ’±ÀÂ√º øÚÀÊ√¬ı˛ ά◊øMê√Ȭ±˝◊√ ¬ı±¬ı˛¬ı±¬ı˛ ˜ÀÚ øÊ√À:¸ fl¡¬ı˛˘±˜, 눬±˝◊√ ¤‡Ú Œfl¡˜Ú ’±ÀÂ√∑í
¬ÛÀάˇñ treatable but not curable. ñ ¤fl¡˝◊√ ’±ÀÂ√ Œ˚˜Ú øÂ√˘º
Ó¬±¬ı˛¬Û¬ı˛ ’ÀÚfl¡¬ı±¬ı˛˝◊√ Œfl¡±ÀÈ«¬ ŒÎ¬Àfl¡ ¬Û±Í¬±ÀÚ± ˝√√À˚˛ÀÂ√ ’±˜±Àfl¡ ¸±˝◊√øfl¡˚˛±ø¬∏C¶Ü ø˝√√¸±À¬ı ñ ¤‡Ú› fl¡Ô± ¬ıÀ˘ Ú± Œ¸∑
ø¬ıÀ˙¯∏À:¬ı˛ ˜Ó¬±˜Ó¬ Œ√›˚˛±¬ı˛ Ê√Ú…º Ó¬±¬ı˛ ˜ÀÒ… ¤fl¡È¬± ά◊À~‡À˚±·… Œfl¡¸ ˝√√À˚˛øÂ√˘ ’±ø˜ ø¬ı¶ú˚˛ õ∂fl¡±˙ fl¡¬ı˛˘±˜º
øά¬ıËn∏·Î¬ˇ ŒÔÀfl¡ ’±ø˙ øfl¡À˘±ø˜È¬±¬ı˛ ”√À¬ı˛º Œ¸‡±ÀÚ¬ı˛ ¤fl¡ Œfl¡±È«¬ ŒÔÀfl¡ ˝√√ͬ±» ¸˜Ú ¤˘º Ó¬±¬ı˛ √±√± ¬ı˘˘, 댸 ŒÓ¬± Œfl¡±Úø√Ú˝◊√ fl¡Ô± ¬ı˘Ó¬ Ú±º Œ¸ ŒÓ¬± Ê√ij ŒÔÀfl¡˝◊√ Œ¬ı±¬ı±ºí
Œ˘‡± øÂ√˘ ’±¸±ø˜¬ı˛ Ú±˜ ’±¬ı˛ ’±˝◊√ø¬Ûø¸ Ú±•§±¬ı˛º Œfl¡¸È¬± øÂ√˘ ˜±Î«¬±¬ı˛º Œ¬ı˛±·œ¬ı˛ Ú±˜ fl¡Ô±È¬± Œ˙±Ú±¬ı˛ ¬Û¬ı˛ ’±˜±¬ı˛ ˜±Ô±, fl¡±Ú ·¬ı˛˜ ˝√√À˚˛ Œ·˘º Œfl¡±Ú˜ÀÓ¬ ¬Û±˙ fl¡±øȬÀ˚˛
˝◊√øÓ¬˝√√±¸ ¬ı‘M√±ôL ¸¬ı ˜ÀÚ ¬ı˛±‡± ¸y¬ı Ú˚˛º ¸≈Ó¬¬ı˛±— ˝√√±¸¬Û±Ó¬±À˘¬ı˛ ÚøÔ¬ÛS, Œ¬ı˛øÊ√À¶Üò˙Ú ¬Û±˘±ÀÓ¬ ¬Û±¬ı˛À˘ ¬ı“±ø‰¬º ˚ø√ ’±¬ı±¬ı˛ ’±˜±Àfl¡ ¤Ê√˘±À¸¬ı˛ øˆ¬Ó¬À¬ı˛ ŒÎ¬Àfl¡ ¬Û±Í¬±˚˛ Ó¬‡Ú
˝◊√Ó¬…±ø√ Œ‚“ÀȬ Œ¸˝◊√ Ú±À˜¬ı˛ øȬøfl¡È¬È¬± Œ¬ı¬ı˛ fl¡À¬ı˛øÂ√˘±˜º Œ¸˝◊√ øȬøfl¡È¬È¬±ÀÓ¬ ›¯∏≈Ò¬ÛS Œ˘‡± ’±¬ı˛ ¤fl¡ ø¬ı¬Û√ ˝√√À¬ıº Ó¬±Î¬ˇ±Ó¬±øάˇ ˝√√“±È¬ÀÓ¬ ˝√√“±È¬ÀÓ¬ ø¬ÛÂ√Ú øÙ¬À¬ı˛ ’±¸±ø˜¬ı˛ ά◊øfl¡˘Àfl¡ ˝√√±Ó¬
øÂ√˘º ’±¬ı˛ Œ˘‡± øÂ√˘ ëø¶®ÀÊ√±ÀÙˬøÚ˚˛±í, øfl¡c Ó¬±¬ı˛ ¸±˜ÀÚ õ∂ùüÀ¬ı±Òfl¡ ø‰¬˝êº ˜±ÀÚ Œ¬ı˛±· ŒÚÀάˇ ø¬ı√±˚˛ Ê√±Ú±ÀÓ¬ ø·À˚˛ Œ√ø‡ fl¡±À˘± ¬ıÀÌ«¬ı˛ ά◊øfl¡˘, fl¡±À˘± Œfl¡±È¬ ¬ÛÀ¬ı˛ ’±˜±¬ı˛ ø√Àfl¡
øÚÌ«˚˛ ¸øͬfl¡ Ú±› ˝√√ÀÓ¬ ¬Û±À¬ı˛º øfl¡c õ∂Ô˜ ø√ÀÚ¬ı˛ Œ˘‡±˚˛ Œ˘‡± øÂ√˘ Patient is Œ‰¬À˚˛ ¸±√± ≈√¬Û±øȬ “√±Ó¬ Œ√ø‡À˚˛ ˝√√±Ó¬ ڱάˇÀ˘Úº ˝√√±ø¸È¬± ›“¬ı˛ Ê√À˚˛¬ı˛ Ú± ’±˜±¬ı˛ ¬Û¬ı˛±Ê√À˚˛¬ı˛
muteñ ˜±ÀÚ Œ¬ı˛±·œÀfl¡ fl¡Ô± ¬ı˘±ÀÚ± ˚±˚˛øÚº Œ¬ı˛±·œ¬ı˛ ‚À¬ı˛¬ı˛ Œ˘±fl¡ Œ¬ıø˙ø√Ú ˝√√±¸¬Û±Ó¬±À˘ Ó¬± ’±¬ı˛ Ê√±Ú± ˝√√À˘± Ú±º
¬ı˛±À‡øÚ, Â≈√øȬ fl¡ø¬ı˛À˚˛ øÚÀ˚˛ Œ·øÂ√˘º Ó¬±¬ı˛± øÂ√˘ ‰¬±-¬ı±·±Ú ¸•x√±À˚˛¬ı˛ ˜±Ú≈¯∏º øÚø«√©Ü ø√ÀÚ
Œfl¡±ÀÈ«¬ ø·À˚˛ ˝√√±øÊ√¬ı˛ ˝√√˘±˜ › ά◊øfl¡À˘¬ı˛ ¸Àe Œ√‡± fl¡¬ı˛˘±˜º ά◊øfl¡˘ ‡≈¬ı ‡≈ø˙ ’±˜±Àfl¡ 8
Œ√À‡º ¬ı˘À˘Ú, Œfl¡¸È¬± ’ÀÚfl¡ø√Ú ŒÔÀfl¡ ˘È¬Àfl¡ ’±ÀÂ√º Œ˘±fl¡È¬± ˜±Î«¬±¬ı˛ Œfl¡À¸¬ı˛ õ∂Ô˜ Œ˚ø√Ú Œ˜À˚˛È¬± ¤À¸øÂ√˘ ¸Àe øÂ√˘ Ó¬±¬ı˛ ˜±º õ∂Ô˜¬ı±¬ı˛ Œ√‡±¬ı˛ ¸˜˚˛ Ó¬±¬ı˛ ¬ı˚˛¸È¬±
’±¸±ø˜ øfl¡c ¤ø√Àfl¡ ˜±Úø¸fl¡ Œ¬ı˛±·œº ’±˜±¬ı˛ ˚‡Ú ¸˜˚˛ ¤˘ ’±ø˜ fl¡±Í¬À·±Î¬ˇ±˚˛ Â√±ø¬ı3À˙¬ı˛ ÚœÀ‰¬˝◊√ ˜ÀÚ ˝√√À˚˛øÂ√˘º ’±ø˜ ëÓ≈¬ø˜í fl¡À¬ı˛˝◊√ fl¡Ô± ¬ıÀ˘øÂ√˘±˜º øfl¡c ¬ÛÀ¬ı˛ ¬ı≈Á¡˘±˜
“√±Î¬ˇ±˘±˜º Ê√ʸ±À˝√√¬ı ˚Ô±¬ı˛œøÓ¬ õ∂ùü fl¡¬ı˛À˘Ú, ’±¸±ø˜Àfl¡ ’±ø˜ ø‰¬øÚ øfl¡ Ú±º ’±ø˜ Ó¬±¬ı˛ ¬ı˚˛¸ ¬ıøS˙ ¤¬ı— Œ¸¤fl¡ ά◊2‰¬¬Û√¶ö ’øÙ¬¸±¬ı˛º õ∂Ô˜ øˆ¬øÊ√ÀȬ ‡≈¬ı ŒÈ¬Ú˙Ú, ø‰¬ôL±
86 ˜ÀÚ±ø¬ıÀ√¬ı˛ ˜ÀÚ¬ı˛ fl¡Ô± ˜ÀÚ±ø¬ıÀ√¬ı˛ ˜ÀÚ¬ı˛ fl¡Ô± 87
øÚÀ˚˛ ¤À¸øÂ√˘º ˚Ô±¬ı˛œøÓ¬ Œ¬ı˛±À·¬ı˛ fl¡À¬ı qè Ó¬±¬ı˛ ø¬ıÀ˙¯∏ Œfl¡±Ú ¸øͬfl¡ fl¡±˘ øÚÒ«±¬ı˛Ì ’±R˝√√Ó¬…± õ∂¬ıÌÓ¬±º Œ¸˝◊√ ¸˜˚˛ Œ¬ı˙ fl¡À˚˛fl¡ ˜±¸ Œˆ¬±·±¬ı˛ ¬Û¬ı˛ Œ¸ ¤À¸øÂ√˘ ’±˜±¬ı˛
fl¡¬ı˛± ˚±˚˛øÚº ’±ø˜ ›¯∏≈Ò ø˘À‡ ¬Û±øͬÀ˚˛ ø√À˚˛øÂ√˘±˜º øfl¡c ø¡ZÓ¬œ˚˛¬ı±¬ı˛ ’±¸±¬ı˛ ¸˜˚˛ Ú± fl¡±ÀÂ√ Œ√‡±ÀÓ¬º
˝√√ÀÓ¬˝◊√ ¤¬ı±¬ı˛ ˜±, √±√± ¸¬ı±˝◊√ Â≈√ÀȬ ¤À¸øÂ√˘ Œ¸˝◊√ ¤fl¡˝◊√ Œ¬ı˛±·œÀfl¡ øÚÀ˚˛º ¤¬ı±¬ı˛ øfl¡c Œ¸ ˆ¬±˘ ˝√√À˚˛ ˝√√±¸¬Û±Ó¬±˘ ŒÔÀfl¡ Â≈√øȬ øÚÀ˚˛ ‰¬À˘ Œ·øÂ√˘º ¤fl¡È≈¬ Ó¬±Î¬ˇ±Ó¬±øάˇ˝◊√ Â≈√øȬ
¸øÓ¬…˝◊√ ˝◊√˜±ÀÊ«√økº Œ˜À˚˛øȬ ¬Û“±‰¬¬ı±¬ı˛ ’±R˝√√Ó¬…± fl¡¬ı˛±¬ı˛ Œ‰¬©Ü± fl¡À¬ı˛ÀÂ√ ’±¬ı˛ õ∂øÓ¬¬ı±¬ı˛˝√◊ ø¬ıÙ¬˘ øÚÀ˚˛øÂ√˘º ‰¬±fl¡ø¬ı˛ Ê√À˚˛Ú fl¡À¬ı˛øÂ√˘ ˆ¬±˘ ˝√√À˚˛ ¤¬ı— Œ‰¬fl¡’±À¬Û› øͬfl¡ ¸˜À˚˛ ¤À¸øÂ√˘º
˝√√À˚˛ÀÂ√º ¤‡Ú Œ¸ ά◊√ƒw±ÀôL¬ı˛ ˜ÀÓ¬± Â√Ȭ٬Ȭ fl¡¬ı˛øÂ√˘, ¤fl¡ Ê√±˚˛·±˚˛ ¬ı¸ÀÓ¬ ¬Û±¬ı˛øÂ√˘ Ú±, øfl¡c Ó¬±Àfl¡ Â≈√øȬ Œ√›˚˛±¬ı˛ ¬ÛÀ¬ı˛› ’±˜±¬ı˛ ˜ÚȬ± ˆ¬À¬ı˛øÚº ˜ÀÚ ˝√√ø26√˘ fl¡œ Œ˚Ú ’Ê√±Ú±
&øÂ√À˚˛ fl¡Ô±› ˆ¬±˘ˆ¬±À¬ı ¬ı˘ÀÓ¬ ¬Û±¬ı˛øÂ√˘ Ú±º ˝√√±¸¬Û±Ó¬±À˘ ˆ¬øÓ«¬ fl¡¬ı˛±¬ı˛ fl¡Ô± ¬ı˘ÀÓ¬˝◊√ ŒÔÀfl¡ ˚±À26√º ¤fl¡È¬± øÊ√øÚ¸ ’±˜±¬ı˛ ‡≈¬ı Œ‰¬±À‡ Œ˘À·øÂ√˘ Œ¸È¬± ˝√√À˘± Œ¸˝◊√ Œ˜À˚˛øȬ
Œ˜À˚˛øȬ Œ¬ı“Àfl¡ ¬ı¸˘, Œ¸ ˆ¬øÓ«¬ ˝√√À¬ı Ú±º ’ÀÚfl¡ ¬ı≈øÁ¡À˚˛ Ó¬±Àfl¡ ˝√√±¸¬Û±Ó¬±À˘ ˜±À˚˛¬ı˛ ¤Ó¬¬ı±¬ı˛ ά±Mê√±¬ı˛ Œ√‡±ÀÓ¬ ¤˘, ˝√√±¸¬Û±Ó¬±À˘ ˆ¬øÓ«¬ ˝√√À˘±, øfl¡c Ó¬±¬ı˛ ¬ı±¬ı±¬ı˛ ά◊ø¬Ûø¶öÓ¬
Ó¬N±¬ıÒ±ÀÚ ˆ¬øÓ«¬ fl¡¬ı˛± ˝√√À˘±º Œ˜À˚˛øȬ ¤Ó¬ Ú±ˆ¬«±¸, ¤fl¡ Ê√±˚˛·±ÀÓ¬ ¬ı¸ÀÓ¬ ¬Û±¬ı˛øÂ√˘ Ú±, ¤fl¡¬ı±¬ı˛› Œ√‡˘±˜ Ú±º Ó¬±¬ı˛ ¬ı±¬ı±¬ı˛ fl¡Ô± øÊ√À:¸ fl¡¬ı˛À˘ ¬ıÀ˘, ëë’±ÀÂ√, ’±¸À¬ıíí ˝◊√Ó¬…±ø√º
ˆ¬±˘ fl¡À¬ı˛ Œ‡ÀÓ¬ ¬Û±¬ı˛øÂ√˘ Ú±, ‚≈˜ ŒÚ˝◊√ Œ‰¬±À‡ ¤fl¡ÀÙ“¬±È¬±›º ’±¬ı˛ ˜ÀÚ ·ˆ¬œ¬ı˛ ¬Û±¬ÛÀ¬ı±Ò, Œ˚Ú fl¡Ô±È¬± ¤øάˇÀ˚˛ ˚±˚˛º
øfl¡c Œfl¡±Ú fl¡Ô±˝◊√ Œ¸ ˆ¬±˘ˆ¬±À¬ı &øÂ√À˚˛ ¬ı˘ÀÓ¬ ¬Û±¬ı˛øÂ√˘ Ú±º ˝√√±¸¬Û±Ó¬±À˘ ›¯∏≈Ò Œ√›˚˛± ’±ø˜ ¤fl¡ø√Ú ¬ı˘±˜, ëŒÓ¬±˜±¬ı˛ øfl¡c ¤fl¡È¬± √œ‚«fl¡±˘œÚ ¸±˝◊√Àfl¡±ÀÔ¬ı˛±ø¬Û √¬ı˛fl¡±¬ı˛ ˝√√À¬ı
˝√√À˘±, Œ˚À˝√√Ó≈¬ ’±R˝√√Ó¬…±õ∂¬ıÌ Œ¸À˝√√Ó≈¬ ’…±Ú±À¶öø¸˚˛± ø√À˚˛ ˝◊√ø¸øȬ Œ√›˚˛± q¬ı˛n∏ ˝√√À˘±º ˆ¬ø¬ı¯∏…ÀÓ¬¬ı˛ Ê√Ú…íº Œ¸ ë˝√√“…±í ¬ıÀ˘øÂ√˘, øfl¡c Ó¬±¬ı˛ ŒÔÀfl¡ Œ¬ıø˙ ’±¢∂˝√ Œ√‡±˚˛øÚº ’±ø˜
˚‡Ú Œ¸ fl¡Ô± &øÂ√À˚˛ ¬ı˘±¬ı˛ ˜ÀÓ¬± ά◊¬Û˚≈Mê√ ˝√√À˘± Ó¬‡Ú Œ¸ ’±¬ı˛ Ó¬±¬ı˛ ¬ı±øάˇ¬ı˛ Œ˘±Àfl¡¬ı˛± ˚ӬȬ± Œ¬ÛÀ¬ı˛øÂ√˘±˜ ¤fl¡È¬± ø¸øȬÀ„√√ Ó¬±¬ı˛ ŒÂ√À˘À¬ı˘±È¬±Àfl¡ ‡“≈ø‰¬À˚˛ ‡“≈ø‰¬À˚˛ øfl¡Â≈√Ȭ± ά◊X±¬ı˛
˚± ¬ı˘˘ qÀÚ ¤fl¡È≈¬ ’Ú…¬ı˛fl¡˜ ·ä ˘±·˘º fl¡¬ı˛ÀÓ¬ Œ¬ÛÀ¬ı˛øÂ√˘±˜º Ó¬±¬ı˛ ˜ÀÒ… ’±˜±¬ı˛ fl¡±ÀÂ√ ά◊À~‡À˚±·… ‚Ȭڱ øÂ√˘ Ó¬±¬ı˛ ŒÂ√±È¬À¬ı˘±¬ı˛
Œ˜À˚˛øȬ¬ı˛ Ú±˜ ’˜‘Ó¬±º ∆fl¡À˙±¬ı˛ ŒÔÀfl¡ Ó¬±¬ı˛ ¤fl¡ ”√¬ı˛ ¸•Ûøfl«¡Ó¬ ˜±˜±¬ı˛ ¸Àe ‡≈¬ı Œ˚ÃÚ øÚ·‘˝√œ√Ó¬ ˝√√›˚˛±, ˚ø√› Œ¸È¬± ’˜‘Ó¬±¬ı˛ fl¡±ÀÂ√ Œfl¡±Ú ’±‚±Ó¬Ê√øÚÓ¬ ‚Ȭڱ Ú˚˛º
ˆ¬±˘ ¸•Ûfl«¡ øÂ√˘º ˜±˜± Ó¬±¬ı˛ ŒÔÀfl¡ ’±Í¬±À¬ı˛± ¬ıÂ√À¬ı˛¬ı˛ ¬ıάˇ øfl¡c ¤fl¡ø√Ú Œ¸ ¬ı≈Á¡ÀÓ¬ Œ¸˝◊√ ¸±˝◊√Àfl¡±ÀÔ¬ı˛±ø¬Û ¤fl¡È¬± ø¸øȬÀ„√√˝√◊ ¸˜±5 fl¡¬ı˛ÀÓ¬ ˝√√À˚˛øÂ√˘ Œ¸ø√Ú Œ˚ø√Ú Â√˜±À¸¬ı˛
¬Û±¬ı˛˘ Ó¬±À√¬ı˛ ¸•Ûfl«¡È¬± ¬ıg≈Q ¬Û±¬ı˛ ˝√√À˚˛ Œõ∂À˜¬ı˛ ¬Û˚«±À˚˛ ‰¬À˘ Œ·ÀÂ√º ˚ø√› Ó¬±À√¬ı˛ ˜±Ô±˚˛ Œ¸ ˝√√ͬ±» ¤À¸ ≈√˜ fl¡À¬ı˛ Ê√±Ú±À˘± Œ˚ Ó¬±¬ı˛ ø¬ıÀ˚˛ ˝√√À˚˛ Œ·ÀÂ√ ¬ı±øάˇ¬ı˛ Œ˘±Àfl¡¬ı˛
Œfl¡±Ú ˙±¬ı˛œø¬ı˛fl¡ ¸•Ûfl«¡ ˝√√˚˛øÚ øfl¡c ˜ÀÚ¬ı˛ ø√fl¡ ŒÔÀfl¡ Ó¬±¬ı˛± ‡≈¬ı fl¡±ÀÂ√ ‰¬À˘ ¤À¸øÂ√˘º ˝◊√26√±˜ÀÓ¬º ¸±˜±øÊ√fl¡ˆ¬±À¬ı ¸¬ı ø˜ø˘À˚˛˝◊√ ø¬ıÀ˚˛È¬± ˝√√À˚˛ÀÂ√ ¤¬ı— ¤fl¡¸Àe Ô±fl¡±¬ı˛ Ê√Ú… Œ¸
√˙-¬ı±À¬ı˛± ¬ıÂ√¬ı˛ ¸•Ûfl«¡ ¬ı˛±‡±¬ı˛ ¬Û¬ı˛ ¸±˝√√¸œ ˝√√À˚˛ ¬ı±øάˇÀÓ¬ fl¡Ô±È¬± õ∂fl¡±˙ fl¡¬ı˛˘, øfl¡c fl¡˘fl¡±Ó¬±˚˛ ¬∏C±kÙ¬±¬ı˛ øÚÀ˚˛ øÚÀ˚˛ÀÂ√º ¤‡Ú Œ¸ ›¯∏≈Ò› ‡±˚˛ Ú±, ¸•Û≈Ì« ˆ¬±À˘±º Ó¬±¬ı˛
˚Ô±¬ı˛œøÓ¬ ¬ı±øάˇ ŒÔÀfl¡ Ú±fl¡‰¬ ˝√√À˚˛ Œ·˘º ≈√Ê√ÀÚ Ó¬‡Ú ’±¬Û¸ fl¡À¬ı˛ ¬ıg≈QȬ± ¬ı˛±‡˘ øfl¡c ‰≈¬À˘¬ı˛ Ù“¬±Àfl¡ ŒÂ√±A ø¸“≈√¬ı˛ √±Ú± ά◊“øfl¡ ˜±¬ı˛øÂ√˘ ’±¬ı˛ ¤fl¡ ˜≈‡ ά◊263√±¸ øÚÀ˚˛ ’±˜±Àfl¡
ø¬ıÀ˚˛ fl¡¬ı˛±¬ı˛ fl¡Ô± ¬ı±√ ø√˘º ¤fl¡ ¬ıÂ√¬ı˛ ¬ÛÀ¬ı˛ Œ¸˝◊√ ˜±˜± ’Ú… Œ˜À˚˛¬ı˛ ¸Àe ø¬ıÀ˚˛ fl¡À¬ı˛ ”√À¬ı˛ ÒÚ…¬ı±√ Ê√±øÚÀ˚˛øÂ√˘º ’±ø˜ qÀˆ¬26√± › ’±˙œ¬ı«±√ ¸˝√√ Œ¸ø√Ú ø¬ı√±˚˛ Ê√±øÚÀ˚˛øÂ√˘±˜º
‰¬±fl¡ø¬ı˛ øÚÀ˚˛ ‰¬À˘ Œ·˘º ¤¬ı±¬ı˛ ’˜‘Ó¬± ‰¬±fl¡ø¬ı˛ Œ¬Û˘º ’±Àô¶ ’±Àô¶ Ó¬±¬ı˛ ¤fl¡ ¸˝√√fl¡˜«œ¬ı˛ ·äȬ± ¤‡±ÀÚ Œ˙¯∏ ˝√√À˘˝◊√ ˆ¬±˘ ˝√√Ó¬º ’ÀÚfl¡ Œ¬ı˛±·œ˝◊√ ’±À¸, ˆ¬±À˘± ˝√√À˚˛ ˚±˚˛, Œfl¡Î¬◊-
¸Àe ‚øÚᬠ¸•Ûfl«¡ ˝√√À˘±º ¤¬ı±¬ı˛ ’±¬ı±¬ı˛ Œõ∂˜ ¤¬ı— ø¬ıÀ˚˛¬ı˛ õ∂ô¶±¬ı ŒÂ√À˘øȬÀfl¡º øfl¡c ¬ı± ˆ¬±˘ ˝√√˚˛ Ú±º Œfl¡Î¬◊ ’±¬ı±¬ı˛ ˆ¬±¬ı± ˜ÀÓ¬± Ù¬˘ Œ√‡±˚˛ Ú±º ¸¬ı Œ¬ı˛±·œ¬ı˛ ¬Ûø¬ı˛ÌøÓ¬ øÚÀ˚˛
ŒÂ√À˘øȬ õ∂ô¶±¬ı Ú±fl¡‰¬ fl¡¬ı˛˘ Œ˚À˝√√Ó≈¬ Œ¸ ø¬ı¬ı±ø˝√√Ó¬ ¤¬ı— ≈√Ê√ÀÚ¬ı˛ Ò˜« ’±˘±√±º ’˜‘Ó¬± ά±Mê√±À¬ı˛¬ı˛ ’±¢∂˝√ ¬ı± Œfl¡ÃÓ”¬˝√√˘ Ô±fl¡± ¶§±ˆ¬±ø¬ıfl¡ øfl¡c Œ˙¯∏ Œ√‡±È¬± ¸y¬ı ˝√√À˚˛ ›Àͬ Ú±º
’±¬ı±¬ı˛ Ò±!¡± Œ‡˘º ¤Ó¬ø√ÀÚ¬ı˛ ¸•ÛÀfl«¡ Œ¸ ‚≈̱é¬À¬ı˛ ¬ı≈Á¡ÀÓ¬ ¬Û±À¬ı˛øÚ Œ˚ Œ¸˝◊√ ˆ¬^À˘±fl¡ ¤fl¡ ¬ıÂ√¬ı˛ ¬ı±À√ ˝√√ͬ±» ¤fl¡ø√Ú ’˜‘Ó¬± ’±˜±¬ı˛ Œ‰¬•§±À¬ı˛ ¤À¸ ˝√√±øÊ√¬ı˛º Ú± ¤¬ı±¬ı˛ øάÀõ∂¸Ú
ø¬ı¬ı±ø˝√√Ó¬º ’˜‘Ó¬± Ò˜« ¬Û±˘È¬±ÀÓ¬› ¬ı˛±øÊ√ øÂ√˘º øfl¡c ¤¬ı±¬ı˛ ¸•Ûfl«¡È¬± ¬Û≈À¬ı˛±¬Û≈ø¬ı˛˝◊√ Œˆ¬À„√√ øÚÀ˚˛ ’±À¸øÚº ’±˜±¬ı˛ ¸Àe ¤À¸ ¤fl¡±˝◊√ Œ√‡± fl¡À¬ı˛øÂ√˘º Œ¸ øfl¡Â≈√ ¬ı˘ÀÓ¬ ¤À¸øÂ√˘º
Œ·˘º Ó¬±¬ı˛ ¸Àe ¶§±˜œ¬ı˛ øͬfl¡ ’…±Î¬Ê√±¶Ü ˝√√À26√ Ú±º ≈√Ê√ÀÚ˝◊√ ‰¬±fl¡ø¬ı˛ fl¡À¬ı˛º Œfl¡Î¬◊ fl¡±À¬ı˛± ¶§±ÒœÚÓ¬±˚˛
Ó‘¬Ó¬œ˚˛¬ı±¬ı˛ ’±¬ı±¬ı˛ Œ¸ Œõ∂À˜ ¬Ûάˇ˘ ¤fl¡ ŒÂ√À˘¬ı˛, øfl¡c ’ÀÚfl¡”√¬ı˛ ¤ø·À˚˛ ˚±¬ı±¬ı˛ ¬Û¬ı˛ ˝√√ô¶Àé¬¬Û fl¡À¬ı˛ Ú±, øfl¡c Ó¬¬ı≈ Œ˚Ú Ó¬±¬ı˛± ≈√˝◊√ Œ˜¬ı˛n∏¬ı˛ ¬ı±ø¸µ±º øfl¡Â≈√é¬Ì fl¡Ô± ¬ıÀ˘ ¬ı≈Á¡˘±˜
ø¡ZÒ±¢∂ô¶ ˝√√À˚˛ Œ·˘ Œ˚ Ó¬±À√¬ı˛ ¸•Ûfl«¡È¬± øȬfl¡À¬ı ŒÓ¬±∑ ¤˝◊√ ¤fl¡ ¬ıÂ√À¬ı˛¬ı˛ ˜ÀÒ… Ó¬±À√¬ı˛ Œfl¡±Ú Œ˚ÃÚ ¸•Ûfl«¡ ˝√√˚˛øÚº Œfl¡±Ú ¸•Ûfl«¡ fl¡¬ı˛ÀÓ¬ ˝√√À˘˝◊√
‰¬Ó≈¬Ô«¬ı±¬ı˛ ¤fl¡ ˆ¬±À˘± ŒÂ√À˘ Ó¬±Àfl¡ õ∂ô¶±¬ı ø√˘º øfl¡c Ó¬Ó¬ø√ÀÚ ’˜‘Ó¬±¬ı˛ ˜Ú Œˆ¬À„√√ Ó¬±¬ı˛ ˙¬ı˛œ¬ı˛ ˙Mê√ ˝√√À˚˛ ˚±˚˛º ¤Ê√Ú… Ó¬±¬ı˛ ˜ÀÚ Œfl¡±Ú ¢≠±øÚ ¬ı± Œé¬±ˆ¬ ŒÚ˝◊√º Œfl¡ÚÚ± Œ¸
Œ·ÀÂ√º Œ¸ Œ˚Ú ø¸“≈√À¬ı˛ Œ˜‚ Œ√‡ÀÂ√º øÚÀÊ√¬ı˛ õ∂øÓ¬ ø¬ıù´±¸, ’±¶ö± fl¡À˜ Œ·ø¢, ’±¬ı˛ ˙±¬ı˛œø¬ı˛fl¡ ˆ¬±˘¬ı±¸±¬ı˛ ŒÔÀfl¡ Œõ≠ÀȬ±øÚfl¡ ˆ¬±˘¬ı±¸±˝◊√ Œ¬ıø˙ ¬ÛÂ√µ fl¡À¬ı˛º øfl¡c ˝√√À˚˛ÀÂ√ ŒÓ¬±
Œ˚Ȭ± ¸¬ıÀ‰¬À˚˛ Œ¬ıø˙ õ∂fl¡È¬ ˝√√À˚˛ Œ√‡± ø√À˚˛øÂ√˘ Œ¸È¬± ˝√√À˘± ≈√ø(ôL±, ’ø¶ö¬ı˛Ó¬±, ’±¬ı˛ Ó¬±¬ı˛ Vaginismus, ’±˜±À√¬ı˛ ¸˜±ÀÊ√ ¤˝◊√ ¸˜¸…± øÚÀ˚˛ ‡≈¬ı fl¡˜ ˜ø˝√√˘±˝◊√ ά±Mê√±¬ı˛Àfl¡
88 ˜ÀÚ±ø¬ıÀ√¬ı˛ ˜ÀÚ¬ı˛ fl¡Ô±
Œ√‡±ÀÓ¬ ’±À¸º ’±ø˜ ‡≈¬ı Œ¬ıø˙ ’¬ı±fl¡ ˝√√˝◊√øÚ Ó¬±¬ı˛ ’…±Î¬Ê√±¶ÜÀ˜ÀKI◊¬ı˛ ¸˜¸…± qÀÚº
¤˝◊√¸¬ı ¬ıÀ˘ Œ¸ ‰¬À˘ Œ·øÂ√˘º ’±¬ı˛ ’±fl¡±À¬ı˛ ˝◊√øeÀÓ¬ Ê√±øÚÀ˚˛ Œ·øÂ√˘ Œ˚ Ó¬±¬ı˛ ¶§±˜œ
’±¬ı˛ Ó¬±¬ı˛ ¸Àe Ô±fl¡±¬ı˛ ’±fl¡¯∏«Ì ’Ú≈ˆ¬¬ı fl¡À¬ı˛ Ú±º ˝√√˚˛ÀÓ¬±-¬ı± ’±˘±√± ˝√√À˘˝◊√ ˆ¬±À˘± ˝√√˚˛º
’˜‘Ó¬±Àfl¡ Ó¬±¬ı˛ ¤˝◊√ Œ˚ÃÚ ’鬘Ӭ±¬ı˛ Ê√Ú… ø‰¬øfl¡»¸± fl¡¬ı˛±ÀÓ¬ ¬ıÀ˘øÂ√˘±˜º Œ¸ ’±¬ı±¬ı˛
¸˜˚˛ ¸≈À˚±· Œ¬ÛÀ˘ ’±¸À¬ı ¬ıÀ˘øÂ√˘ øfl¡c ’±À¸øÚº ’ÀÚfl¡ ”√À¬ı˛ Ô±Àfl¡ ŒÓ¬±, øÚ(˚˛
Œ¸È¬±˝◊√ fl¡±¬ı˛Ì ˝√√À¬ıº
’±ø˜ ·Ó¬ ¬ıÂ√À¬ı˛˝◊√ ¬ı˛±Ê√¶ö±ÀÚ¬ı˛ ά◊√˚˛¬Û≈À¬ı˛ Female sexual dysfunction-¤¬ı˛
›¬Û¬ı˛ ¤fl¡È¬± ›˚˛±fl«¡˙À¬Û Œ˚±· ø√À˚˛øÂ√˘±˜º Œ¸‡±ÀÚ ¤fl¡ ø¬ıÀ√ø˙Úœ Vaginismus-¤¬ı˛
›¬Û¬ı˛ ¬ıMê‘√Ó¬± ø√À˚˛øÂ√À˘Úº Ê√±øÚÀ˚˛øÂ√À˘Ú ¤¬ı˛ ø‰¬øfl¡»¸± ¬ÛXøÓ¬ Ó“¬±À√¬ı˛ Œ√À˙ fl¡œ¬ı˛fl¡˜º
˜ÀÚ ¬ÛÀάˇøÂ√˘ 'Celestine bed' ÚÀˆ¬À˘¬ı˛ Œ¸˝◊√ Ú±ø˚˛fl¡±¬ı˛ fl¡Ô± ˚±¬ı˛ Vaginismus-
¤¬ı˛ Ê√Ú… ø‰¬øfl¡»¸± ˝√√˚º˛ øfl¡c ¤¬ı˛ Œfl¡±ÚȬ±˝◊√ øfl¡ ¸y¬ı ¤˝◊√ ’±˜±À√¬ı˛ ’±È¬À¬ÛÃÀάˇ ˜ø˝√√˘±¬ı˛∑
’˜‘Ó¬± ’±¬ı˛ ’±À¸øÚ ’±˜±¬ı˛ ø‰¬øfl¡»¸± ¬Û±¬ı˛√ø˙«Ó¬±¬ı˛ ¬Û¬ı˛œé¬± øÚÀÓ¬, øfl¡c ‡¬ı¬ı˛
Œ¬ÛÀ˚˛øÂ√˘±˜ Ó¬±À√¬ı˛ ø¬ı¬ı±˝√√ ø¬ıÀ26√√ ˝√√À˚˛ Œ·ÀÂ√º ‡¬ı¬ı˛È¬± Œ¬ÛÀ˚˛ ˜±Ú≈¯∏ ø˝√√À¸À¬ı ˆ¬±˘ ˘±À·øÚ
Œ¬ı±Ò-ά◊¬Û˘øt
øfl¡c ˜ÀÚ±ø¬ı√ ø˝√√À¸À¬ı ¤È¬± Œ˚Ú õ∂Ó¬…±ø˙Ó¬ øÂ√˘º ’±˜±¬ı˛ Œ‰¬•§±À¬ı˛ ŒÁ¡±˘±ÀÚ± ø¸·˜`¬
ÙˬÀ˚˛Àά¬ı˛ ŒÙ¬±ÀȬ± Œ√À‡ ˜ÀÚ ˝√√À˘± ά◊øÚ Œ˚Ú ’±˜±Àfl¡ ά◊ÀVÀ˙ fl¡À¬ı˛ ¬ı˘ÀÂ√Ú, 뤇ڛ 1
’±˜±¬ı˛ øÔÀ˚˛±ø¬ı˛ ŒÓ¬±˜±À√¬ı˛ ˜±ÚÀÓ¬˝◊√ ˝√√À¬ı, ˆ¬≈˘À˘ ‰¬˘À¬ı Ú±, ˝◊√øά¬Û±¸, ˝◊√À˘"√√± fl¡˜Àõ≠' ’±Ê√Àfl¡ ¸fl¡±À˘ ë¸fl¡±˘À¬ı˘±í ‡¬ıÀ¬ı˛¬ı˛ fl¡±·Ê√ ‡≈À˘ Œ√‡˘±˜ ’±˜±¬ı˛ Œ˘‡±È¬± øˆ¬Ó¬À¬ı˛¬ı˛
¤‡Ú› õ∂À˚±Ê√…... ¬Û±Ó¬±ÀÓ¬ Œ¬ıø¬ı˛À˚˛ÀÂ√ñ ë’¬Û¬ı˛±ÒÀ¬ı±ÀÒ¬ı˛ ά◊»¸ › ¬ıø˝√√–õ∂fl¡±˙íº ¤Ó¬ Ó¬±Î¬ˇ±Ó¬±øάˇ.../ Œ˘‡±È¬±
Ê√œ¬ıÀÚ õ∂Ô˜¬ı±¬ı˛ ˆ¬≈˘ ˝√√À˘ Œ¸È¬± ≈√‚«È¬Ú± [accidental], ø¡ZÓ¬œ˚˛¬ı±¬ı˛ ˆ¬≈˘ fl¡¬ı˛À˘ Œ˚ ≈√ø√ÀÚ¬ı˛ ˜ÀÒ… ¬ı±¬ı˛ fl¡À¬ı˛ Œ√À¬ıÚ ¸•Û±√fl¡ ˜˝√√±˙˚˛ ˆ¬±¬ıÀÓ¬ ¬Û±ø¬ı˛øÚº ˜ÚȬ±˚˛ ¤fl¡È¬±
‚Ȭڱ‰¬Sê [Co-incidental], øfl¡c ¤fl¡˝◊√ ˆ¬≈˘ Ó‘¬Ó¬œ˚˛¬ı±¬ı˛ ˝√√›˚˛± ˜±ÀÚ ¬Û…±Ô˘øÊ√fl¡…±˘íñ ˜≈Mê√ ˆ¬±À¬ı¬ı˛ ’±À˜Ê√ Ô±fl¡˘º
Ó¬±¬ı˛ ˜±ÀÚ Ó¬±¬ı˛ ˜±Úø¸fl¡ ·Í¬ÀÚ Œfl¡±Ú ·GÀ·±˘ ’±ÀÂ√º ¤˝◊√ ’±5¬ı±fl¡… ˜ÀÚ±ø¬ı√À√¬ı˛ ¸fl¡±˘ √˙Ȭ± Ú±·±√ õ∂±˝◊√Àˆ¬È¬ ˝√√±¸¬Û±Ó¬±À˘ ¤fl¡È≈¬ Œ√ø¬ı˛ÀÓ¬ Œ¬Û“ÃÂ√˘±˜ Œ˚À˝√√Ó≈¬ ’±˜±¬ı˛
˜ÀÒ… ¤fl¡È¬± ‰¬±˘≈ õ∂¬ı±√º ¤˝◊√ ÚœøÓ¬ õ∂À˚˛±· fl¡¬ı˛±¬ı˛ Ê√Ú… õ∂Ô˜ ŒÔÀfl¡˝◊√ ’˜‘Ó¬±¬ı˛ Œ¬ı˛±À·¬ı˛ ¤‡Ú Â≈√øȬ, ˝√√±¸¬Û±Ó¬±À˘¬ı˛ ¬ı˛±ô¶±ÀÓ¬˝◊√ ¤fl¡ ø¸¶Ü±À¬ı˛¬ı˛ ¸Àe Œ√‡±º ¤˝◊√ ø¸¶Ü±¬ı˛ ¤fl¡Ê√Ú
·äȬ± Œ˚Ú ¬Ûø¬ı˛¬Û”Ì«Ó¬± ¬Û±ø26˘ Ú±º ·±˝◊√ÀÚ±fl¡˘øÊ√¶Ü ά±Mê√±¬ı˛, ¬ı˚˛¸ ’±ø˙¬ı˛ ›¬ÛÀ¬ı˛ ˝√√À¬ı øÚ(˚˛º ¤fl¡¸˜˚˛ ≈√¬ıÂ√¬ı˛ ’±˜¬ı˛±
¤fl¡¸Àe fl¡±Ê√ fl¡À¬ı˛øÂ√ ¤¬ı— ’±˜±¬ı˛ ¬ı±øάˇ¬ı˛ ˚Ó¬ ’Ú≈á¬±Ú ˝√√À˚˛ÀÂ√ øÓ¬øÚ ø¬ı¬ÛÀ√, ’±ÚÀµ
Œ˚±·√±Ú› fl¡À¬ı˛ÀÂ√Úº øfl¡c Œ¬ı˙ øfl¡Â≈√ø√Ú ŒÔÀfl¡ øÓ¬øÚ ’±˜±Àfl¡ ¤øάˇÀ˚˛ ‰¬˘ÀÓ¬Ú, ’±ø˜›
¤øάˇÀ˚˛ ‰¬˘±¬ı˛ ˜ÀÓ¬±˝◊√ Ô±fl¡Ó¬±˜º ˚ӬȬ± √¬ı˛fl¡±¬ı˛ øͬfl¡ ӬӬȬ±˝◊√ ¸˜˚˛ ø√Ó¬±˜º ’±Ê√ øfl¡c
¬ı˛±ô¶±ÀÓ¬˝◊√ ’ÀÚfl¡é¬Ì øÓ¬øÚ fl¡Ô± ¬ı˘À˘Ú ¤¬ı— ’±ø˜› ’ÀÚfl¡é¬Ì ¸˜˚˛ ø√˘±˜ øÚÀÊ√¬ı˛
˝◊√À26√ÀÓ¬˝◊√, ¬ı±Ò… ˝√√À˚˛ Ú˚˛º
≈√¬Û≈À¬ı˛ ¤fl¡ ¬ı˚˛¶® ˜ø˝√√˘± ¶§±˜œ¬ı˛ ¸Àe ¤À¸øÂ√À˘Úº øÓ¬øÚ ëøάÀõ∂˙Úí-¤¬ı˛ Œ¬ı˛±·œ,
›¯∏Ò≈ ‡±À26√Ú øfl¡c ¸•Û”Ì« ˆ¬±˘ ˝√√À26√Ú Ú± ¬ıÀ˘ ≈√–‡ fl¡¬ı˛øÂ√À˘Úº Œ‰¬±‡È¬± Â√˘Â√˘ fl¡¬ı˛øÂ√˘º
’±ø˜ Ó“¬±¬ı˛ ø¬ÛÀͬ ˝√√±Ó¬ ø√À˚˛ ’±ù´ô¶ fl¡¬ı˛ÀÓ¬˝◊√ Ó¬“±¬ı˛ ’±À¬ı· ¬ı“±Ò ˜±Ú˘ Ú±º Ó“¬±¬ı˛ Œ‰¬±‡ ≈√ÀȬ±
øˆ¬ÀÊ√ Œ·˘º øfl¡c ˚±¬ı±¬ı˛ ¸˜˚˛ ¶§±˜œ ¶aœ ≈√Ê√ÚÀfl¡˝◊√ ‡≈¬ı ¬Ûø¬ı˛Ó‘¬5 Œ√‡˘±˜º ’±˜±¬ı˛
89
90 ˜ÀÚ±ø¬ıÀ√¬ı˛ ˜ÀÚ¬ı˛ fl¡Ô± ˜ÀÚ±ø¬ıÀ√¬ı˛ ˜ÀÚ¬ı˛ fl¡Ô± 91
øÚÀÊ√Àfl¡› øfl¡c ‡≈¬ı ¬Ûø¬ı˛Ó¬‘5 ˜ÀÚ ˝√√À˚˛øÂ√˘ Ó¬‡Úº ¤À¸ ¬Ûø¬ı˛‰¬˚˛ fl¡ø¬ı˛À˚˛ ø√À˚˛øÂ√˘ñ ˝◊√ø?øÚ˚˛±ø¬ı˛À„√√¬ı˛ ¬õ∂Ô˜ ¬ıÀ¯∏«¬ı˛ Â√±Sº ›¬ı˛± ’±˜±¬ı˛ ¸Àe
¬ı˛±ÀS ¬Û±Î¬ˇ±¬ı˛ ¤fl¡È¬± ø¬ıÀ˚˛¬ı˛ ŒÚ˜ôLiß øÂ√˘º ¸±Ò±¬ı˛ÌÓ¬ ¬Û±Î¬ˇ±¬ı˛ Œ˘±Àfl¡¬ı˛ ’±˜LaÀÌ ¬Ûø¬ı˛‰¬˚˛ fl¡À¬ı˛˝◊√ ‰¬È¬ fl¡À¬ı˛ ¸À¬ı˛ Œ·˘º ¬ÛÀ¬ı˛ ’±˜±¬ı˛ ˆ¬±˝◊√ ¬ı˘˘ Œ˚ ›¬ı˛± ¬ıÀ˘ÀÂ√ñ ëŒÓ¬±¬ı˛
’±ø˜ ˚±˝◊√, øfl¡c ’±Ê√ ˚±˝◊√øÚ, fl¡±¬ı˛Ì ’±Ê√ ’±˜±¬ı˛ ˜±À˚˛¬ı˛ ¬Û=˜ ˜‘Ó≈¬…¬ı±ø¯∏«fl¡œº ’±Ê√Àfl¡¬ı˛ √±√± ’±˜±À√¬ı˛ Ê√ø¬ı˛¬Û fl¡¬ı˛øÂ√˘ Ó¬±˝◊√ ¬Û±ø˘À˚˛ Œ·˘±˜ ›“¬ı˛ ÚÊ√¬ı˛ ŒÔÀfl¡ºí
ø√ÚȬ± øfl¡c ’¬ıÀ‰¬Ó¬Ú ˜ÀÚ ˜±Àfl¡ ¶ú¬ı˛Ì fl¡¬ı˛± ˝√√À˘±º ¤¬ı˛fl¡˜ ’ÀÚfl¡ øfl¡Â≈√˝◊√ ’±˜¬ı˛± ¤˝◊√ Ê√ø¬ı˛¬Û fl¡¬ı˛± øÚÀ˚˛ ’±˜±¬ı˛ ¤fl¡ ¸…±¬ı˛ ‡≈¬ı ˆ¬±˘ fl¡Ô± ¬ı˘ÀÓ¬Úº øÓ¬øÚ ¬ı˘ÀÓ¬Ú
’Ê√±ÀôL fl¡ø¬ı˛ ˚±¬ı˛ Œ˙fl¡Î¬ˇ øfl¡c ’¬ıÀ‰¬Ó¬Ú ˜ÀÚº ’±˜±À√¬ı˛, ¸±˝◊√øfl¡˚˛±ø¬∏C¶ÜÀ√¬ı˛, ¤fl¡È¬± ’…±ÀKI◊Ú± Ô±Àfl¡ Œ˚Ȭ±¬ı˛ ¸±˝√√±À˚… ˜±Ú≈À¯∏¬ı˛ ˜ÀÚ¬ı˛
Ó¬¬ı˛e ’±˜¬ı˛± Ò¬ı˛ÀÓ¬ ¬Û±ø¬ı˛, øfl¡c ≈√ˆ¬«±·…¬ı˙Ó¬ ’±˜¬ı˛± ›˝◊√ ’…±ÀKI◊ڱȬ± ¸¬ı Ê√±˚˛·±˚˛ øÚÀ˚˛
2 ‚≈ø¬ı˛ Ú±, ˚±¬ı˛ Ê√Ú… ¸¬ı¸˜˚˛ ¸¬ı±˝◊√Àfl¡ Ê√ø¬ı˛¬Û fl¡¬ı˛± ˝√√˚˛ Ú±º
ά±Mê√±ø¬ı˛¬ı˛ õ∂Ô˜ ø√Àfl¡ Œ¬ı˛±Ê√·±¬ı˛ øÚÀ˚˛ ‡≈¬ı ø‰¬ôL± Ô±Àfl¡º øÙ¬Ê√ fl¡Ó¬ ˝√√À¬ı, ¸¬ı±˝◊√ Œ√À¬ı øfl¡
Ú±º øfl¡c ’±Àô¶ ’±Àô¶ ’ԫȬ± Œ·ÃÌ ˝√√À˚˛ ˚±˚˛, ˜≈‡… ˝√√À˚˛ ›Àͬ ˜ÀÚ¬ı˛ ¸cø©Üº ’±ø˜ õ∂Ô˜ 3
˚‡Ú õ∂…±fl¡øȬ˙ q¬ı˛n∏ fl¡ø¬ı˛ ˜ÀÚ±À¬ı˛±· ø¬ıÀ˙¯∏: ø˝√√À¸À¬ı Ó¬‡Ú ’±˜±¬ı˛ ¤fl¡ ø˙鬱&¬ı˛n∏ Œ¸˝◊√ ¬ı±˝√√±M√√¬ı˛ ¬ıÂ√¬ı˛ ¬ı˚˛ø¸ ˆ¬^À˘±fl¡ ’±Ê√› ¤À¸øÂ√À˘Úº Œ√‡ÀÓ¬ ‡≈¬ı˝◊√ ¸±Ò±¬ı˛Ì, ’±¬ı˛
¬ıÀ˘øÂ√À˘Ú, ¬Û˚˛¸±¬ı˛ ø¬ÛÂ√ÀÚ Œ√ÃάˇÀ¬ı Ú±, øÚÀÊ√¬ı˛ fl¡±Ê√ fl¡À¬ı˛ ˚±› øͬfl¡˜ÀÓ¬±, Œ√‡À¬ı ¬Û“±‰¬È¬± ˜±Ú≈À¯∏¬ı˛ ¸Àe ¬ıÀ¸ Ô±fl¡À˘ ¸˝√√ÀÊ√˝◊√ ø˜À˙ ˚±˚˛º Œ‰¬˝√√±¬ı˛±˚˛ Œ‰¬±À‡ ¬Ûάˇ±¬ı˛ ˜Ó¬Ú
¤fl¡ø√Ú ¬Û˚˛¸± ŒÓ¬±˜±¬ı˛ ø¬ÛÂ√ÀÚ ŒÃάˇÀ26√º Ó¬‡Ú ‡≈¬ı ’¬ı±fl¡ ˝√√À˚˛øÂ√˘±˜ ›˝◊√ ’æ≈√Ó¬ fl¡Ô± Œfl¡±Úøfl¡Â≈√ ŒÚ˝◊√º Œ¬ı˙ˆ¬”¯∏± ‡≈¬ı˝◊√ ¸±Ò±¬ı˛Ìñ ¬∏C±Î¬◊Ê√±¬ı˛¸ ’±¬ı˛ ˙±È«¬, ˙±È«¬È¬± Ó¬±› ¬ı±˝◊√À¬ı˛
qÀÚº Ó¬‡Ú ŒÓ¬± ’±˜±¬ı˛ ¬ÛÀfl¡È¬ ‡±ø˘º ¬Û”øÌ«˜±¬ı˛ ‰“¬±√ Œ˚Ú Á¡˘¸±ÀÚ± ¬ı˛n∏øȬ Œ√‡øÂ√º ·ø¬ı˛¬ı, Œ¬ı¬ı˛ fl¡¬ı˛±º øÓ¬øÚ Œ¬ı˛±·œ ˝√√À˚˛˝◊√ ’±˜±¬ı˛ fl¡±ÀÂ√ ’±À¸Úº Ó¬± Â√±Î¬ˇ± ’±˜±¬ı˛ ˜ÀÓ¬± ά±Mê√±À¬ı˛¬ı˛
é¬≈Ò±Ó«¬ ˜±Ú≈À¯∏¬ı˛ fl¡±ÀÂ√ Œ˚˜Úñ ¬Û”øÌ«˜±¬ı˛ ‰“¬±√ Œ˚Ú Á¡˘¸±ÀÚ± ¬ı˛n∏øȬº ’±˜±¬ı˛ fl¡±ÀÂ√ Ó¬‡Ú Œ‰¬•§±À¬ı˛ Œfl¡Ú ’±¸À¬ıÚ∑ øÚ(˚˛ ˜ÀÚ¬ı˛ ¸˜¸…±º øÓ¬øÚ Œ˚ ¤Ó¬ ¬Û˚˛¸±›˚˛±˘±, ¤Ó¬ ÒÚœ
Œ¬ı˛±Ê√·±À¬ı˛¬ı˛ Ȭ±fl¡± ˜±ÀÚ ’±fl¡±À˙¬ı˛ ‰“¬±√º ¬ÛÀ¬ı˛¬ı˛ ø√Àfl¡ Ȭ±fl¡±¬Û˚˛¸±¬ı˛ ŒÔÀfl¡ ˜±Úø¸fl¡ Œ¸È¬± Œ√À‡ Œ¬ı±Á¡± ˚±˚˛ Ú± øfl¡c Œ¬ı˙ fl¡À˚˛fl¡¬ı±¬ı˛ ëø¸øȬ—í ŒÚ›˚˛±¬ı˛ ¬Û¬ı˛ ¬ı≈Á¡˘±˜º øÓ¬øÚ
¸cø©Ü˝◊√ Œ¬ıø˙ ’±Úµ Œ√˚˛º Œfl¡±Ú Œ¬ı˛±·œ¬ı˛ Œ¬ı˛±· ¸øͬfl¡ˆ¬±À¬ı øÚÌ«˚˛ fl¡¬ı˛ÀÓ¬ ¬Û±¬ı˛À˘, Ȭ±fl¡±¬Û˚˛¸±¬ı˛ ø√Àfl¡ ÒÚœ øͬfl¡˝◊√ øfl¡c ˜ÀÚ¬ı˛ ø√Àfl¡› ÒÚœº
fl¡øÍ¬Ú Œ¬ı˛±À·¬ı˛ ά±˚˛±√·ÀÚ±ø¸¸ fl¡¬ı˛ÀÓ¬ ¬Û±¬ı˛À˘, øfl¡—¬ı± ˆ¬±˘ Ú± ˝√√›˚˛± Œ¬ı˛±·œÀfl¡ ˆ¬±˘ ’±˜±¬ı˛ fl¡±ÀÂ√ ¸˜¸…± øÚÀ˚˛˝√◊ ’±¸ÀÓ¬Úº õ∂Ô˜ õ∂Ô˜ ›¯∏Ò≈ ø˘À‡ ø√Ó¬±˜ ’±¬ı˛ ’ÀÚfl¡é¬Ì
fl¡À¬ı˛ ø√ÀÓ¬ ¬Û±¬ı˛À˘ ˜ÀÚ ˆ¬œ¯∏Ì Ó‘¬ø5 ˝√√˚˛º Ó¬‡Ú øÙ¬Ê√ ø√À˚˛ ›È¬±¬ı˛ ˜”˘…±˚˛Ú fl¡¬ı˛± ˚±˚˛ Ú±º fl¡Ô± ¬ı˘Ó¬±˜º øÓ¬øÚ ›¯∏≈Ò øÚ˚˛ø˜Ó¬ Œ‡ÀÓ¬Ú øfl¡ Ú± Ê√±øÚ Ú±, øfl¡c ›¯∏≈Ò ‡±›˚˛±ÀÓ¬ Ó“¬±¬ı˛
’ÀÚfl¡ ’±À· ¤fl¡ ø¸øÚ˚˛¬ı˛ ŒÊ√Ú±À¬ı˛˘ õ∂…±fl¡øȬ˙Ú±¬ı˛ ά±Mê√±¬ı˛ ¬ıÀ˘øÂ√˘, Ê√±øÚ¸, ˚‡Ú ‡≈¬ı ’Úœ˝√√± øÂ√˘º ¬ıÂ√À¬ı˛ ≈√øÓ¬Ú¬ı±¬ı˛ ’±¸ÀÓ¬Úº Œ‰¬•§±À¬ı˛¬ı˛ ¬ı±˝◊√À¬ı˛ ’Ú… Œ¬ı˛±·œÀ√¬ı˛ ¸Àe
Œfl¡±Ú fl¡øÍ¬Ú Œ¬ı˛±· Ò¬ı˛ÀÓ¬ ¬Û±ø¬ı˛ Œ˚Ȭ± ’Ú…¬ı˛± Ò¬ı˛ÀÓ¬ ¬Û±À¬ı˛øÚ Ó¬‡Ú Œ¸˝◊√ Œ¬ı˛±·œ¬ı˛ fl¡±Â√ ¬ı¸ÀÓ¬Ú ∆Ò˚« ÒÀ¬ı˛º Ó¬±¬ı˛¬Û¬ı˛ øÚÀÊ√¬ı˛ Ú±˜ ¤À˘ ¤fl¡ ˜≈‡ ˝√√±ø¸ øÚÀ˚˛ Ï≈¬fl¡ÀÓ¬Úº
ŒÔÀfl¡ øÙ¬Ê√ øÚÀÓ¬ ˝◊√À26√ fl¡À¬ı˛ Ú±º ˜ÀÚ ˝√√˚˛ ˜”˘… øÚÀ˘ ˜ÀÚ¬ı˛ ¸cø©Ü ’±¬ı˛ Ô±fl¡À¬ı Ú±º õ∂Ô˜ fl¡À˚˛fl¡¬ı±¬ı˛ ›¯∏≈Ò ø√À˘› ¤‡Ú ’±¬ı˛ ›¯∏≈Ò Œ˘‡±¬ı˛ Œ‰¬©Ü± fl¡ø¬ı˛ Ú±º ’ÀÚfl¡é¬Ì
Œ˚Ú ’±˜±¬ı˛ ˜ÀÚ¬ı˛ ¸cø©ÜȬ± ¬Û˚˛¸± ø√À˚˛ Œfl¡Àάˇ øÚÀ26√º ’±ø˜ ‡≈¬ı ’Ú≈ˆ¬¬ı fl¡¬ı˛ÀÓ¬ fl¡Ô± ¬ıÀ˘Ú Ó¬±¬ı˛¬Û¬ı˛ øÚÀÊ√ ˝√√±ÀÓ¬ ’±˜±¬ı˛ ¬ÛÀfl¡ÀȬ ¬Û“±‰¬À˙± Ȭ±fl¡±¬ı˛ ¤fl¡È¬± ŒÚ±È¬ Ï≈¬øfl¡À˚˛
Œ¬ÛÀ¬ı˛øÂ√˘±˜ Ó¬±¬ı˛ ›˝◊√ ’±À¬ı·Àfl¡º ¤˝◊√¬ı˛fl¡˜ ¬Ûø¬ı˛ø¶öøÓ¬ ’±˜±¬ı˛› ’ÀÚfl¡¬ı±¬ı˛ ˝√√À˚˛ÀÂ√º ø√À˚˛ ‡≈¬ı ‡≈ø˙˜ÀÚ Œ¬ı¬ı˛ ˝√√À˚˛ ˚±Úº õ∂øÓ¬¬ı±¬ı˛˝◊√ ¬ıÀ˘ ˚±Úñ ¤‡Ú ’±˜±¬ı˛ Œ¬ı˙ ˆ¬±˘
’ÀÚfl¡ Œ¬ı˛±·œ ’Ô¬ı± Œ¬ı˛±·œ¬ı˛ ¬Ûø¬ı˛¬ı±À¬ı˛¬ı˛ Œ˘±fl¡ ˚‡Ú ¬ıÀ˘ñ ’±¬ÛøÚ˝◊√ ’±˜±¬ı˛ ŒÂ√À˘Àfl¡ ˘±·ÀÂ√º
’±¬ı±¬ı˛ ’±À·¬ı˛ Ê√±˚˛·±˚˛ øÚÀ˚˛ ¤À˘Úº øfl¡—¬ı± ’±¬ÛøÚ˝◊√ ’±˜±¬ı˛ ø¡ZÓ¬œ˚˛ ˆ¬·¬ı±Ú Ó¬‡Ú ˆ¬^À˘±Àfl¡¬ı˛ Ú±˜ Ê√±˘±Ú¬ı±¬ı≈˝◊√ Ò¬ı˛± ˚±fl¡º Ó“¬±¬ı˛ ‰¬ø¬ı˛SȬ± ø¬ıÀù≠¯∏Ì fl¡¬ı˛À˘ ¸¬ı ¬Û¬ı˛¶Û¬ı˛
˜ÀÚ ˝√√˚˛ ά±Mê√±¬ı˛ ˝√√À˚˛ Ê√œ¬ıÚȬ± ¸±Ô«fl¡ ˝√√À˘±º ›&À˘±˝◊√ ˝√√˚˛ÀÓ¬± Ê√œ¬ıÀÚ¬ı˛ ¬Û±ÀÔ˚˛ ˝√√À˚˛ ø¬ıÀ¬ı˛±Òœ &À̬ı˛ ¸˜i§˚˛ Œ√ø‡º Œ˚˜Ú øÓ¬øÚ ¤fl¡È¬± ¸˜˚˛, Œ˚ìıÚfl¡±À˘, ¬ı±˜¬ÛLöœ ’±Àµ±˘ÀÚ
Ô±fl¡À¬ıº ø¬ıù´±¸œ øÂ√À˘Úº Úfl¡˙±˘ ˝√√À˚˛ ø¬ıõ≠¬ıœÀ√¬ı˛ ¸Àe ˝√√±Ó¬ ø˜ø˘À˚˛øÂ√À˘Úº øfl¡c ¬Û¬ı˛¬ıÓ«¬œfl¡±À˘
¬ı˘± ˝√√˚˛ ¸±˝◊√øfl¡˚˛±ø¬∏C¶ÜÀ√¬ı˛ øÓ¬Ú Ú•§¬ı˛ Œ‰¬±‡ Ô±Àfl¡, ˚±¬ı˛ Ê√Ú… ’ÀÚÀfl¡ ¸±˝◊√øfl¡˚˛±ø¬∏CÀ¶Ü¬ı˛ ‰¬…±È¬±Î«¬ ’±fl¡…±Î¬◊KI◊…±øk ¬Û±˙ fl¡À¬ı˛ õ∂‰≈¬¬ı˛ ¬Û˙±¬ı˛ ˘±ˆ¬ fl¡À¬ı˛Úº ¤‡Úfl¡±¬ı˛ ’ÀÚfl¡ Ú±˜œ √±ø˜
¸Àe fl¡Ô± ¬ı˘ÀÓ¬, ’±˘±¬Û fl¡¬ı˛ÀÓ¬ ’Ô¬ı± Œ¬ıø˙ ø˜˙ÀÓ¬ ˆ¬˚˛ ¬Û±˚˛º ˆ¬±À¬ı ¤˝◊√ ¬ı≈øÁ¡ ¸¬ı ø¸¤ ¸¬ı Ó“¬±¬ı˛ fl¡±ÀÂ√˝◊√ fl¡±Ê√ ø˙À‡ÀÂ√Úº øfl¡c ¤Ê√Ú… Ó“¬±¬ı˛ ˜ÀÚ Œfl¡±Ú ’˝√√—fl¡±¬ı˛ ŒÚ˝◊√º
˜ÀÚ¬ı˛ Œ·±¬ÛÚ fl¡Ô± ŒÊ√ÀÚ Œ·˘º ¤fl¡¬ı±¬ı˛ ¤fl¡ ’±RœÀ˚˛¬ı˛ ø¬ıÀ˚˛ÀÓ¬ Œ·øÂ√˘±˜º ¤fl¡± ˝√√ͬ±» fl¡À¬ı˛ øÓ¬øÚ Î¬◊Ò±› ˝√√À˚˛ ˙˝√√¬ı˛ ŒÂ√Àάˇ ‰¬À˘ ˚±Ú ¬Û≈¬ı˛ÀÚ± ¬ıg≈À√¬ı˛ fl¡±ÀÂ√ fl¡˘fl¡±Ó¬±ÀÓ¬º
댬ı±¬ı˛í ˝√√À˚˛ ¬ı±˝◊√À¬ı˛ “√±øάˇÀ˚˛øÂ√˘±˜ Ó¬‡Ú ’±˜±¬ı˛ ˜±¸Ó≈¬ÀÓ¬± ˆ¬±˝◊√ Ó¬±¬ı˛ ≈˝◊√ ¬ıg≈Àfl¡ øÚÀ˚˛ Œ¬ı˙ øfl¡Â≈√ø√Ú Ô±Àfl¡Ú, ’±D± ˜±À¬ı˛Úº ¬ıg≈À√¬ı˛ Ê√Ú… ’ÀÚfl¡ Ȭ±fl¡±¬Û˚˛¸± ‡¬ı˛‰¬ fl¡À¬ı˛Úº
92 ˜ÀÚ±ø¬ıÀ√¬ı˛ ˜ÀÚ¬ı˛ fl¡Ô± ˜ÀÚ±ø¬ıÀ√¬ı˛ ˜ÀÚ¬ı˛ fl¡Ô± 93
’ÀÚfl¡Àfl¡ Ȭ±fl¡± ø√À˚˛ ¸±˝√√±˚… fl¡À¬ı˛Ú, Ó¬±¬ı˛¬Û¬ı˛∑ Ó¬±¬ı˛¬Û¬ı˛ ’±¬ı˛ ˆ¬±˘ ˘±À· Ú± Œ¸‡±ÀÚº ‡ø¬ı˛V±¬ı˛ ’±¸ÀÓ¬ Ô±fl¡À˘ ’±¬ÛÚ±Àfl¡ ¬ıÀ¸ Ô±fl¡ÀÓ¬˝◊√ ˝√√À¬ıºí
’±¬ı±¬ı˛ ’¸À˜¬ı˛ ¬ı±øάˇÀÓ¬ øÙ¬À¬ı˛ ¤À¸ õ∂…±fl¡øȬ˙ fl¡À¬ı˛Úº ’±¬ı±¬ı˛ ˚‡Ú ˝√√“±øÙ¬À˚˛ ά◊ͬÀÓ¬Ú ˆ¬±·… ˆ¬±À˘± 댉¬•§±¬ı˛í Ú± ¬ıÀ˘ ëŒ√±fl¡±Úí ¬ıÀ˘ÚøÚº Ó¬±¬ı˛¬Û¬ı˛ ŒÔÀfl¡ ¬ı…¬ı¸±˚˛œ
¤˝◊√¸¬ı ¬Û±øÔ«¬ı Ê√·» ŒÔÀfl¡ Ó¬‡Ú ’±¬ı±¬ı˛ ¬Û±ø˘À˚˛ Œ˚ÀÓ¬Úº Œ¸˝◊√ ŒÂ√À˘À¬ı˘±¬ı˛ Ê√±˚˛·±ÀÓ¬º Œ√±fl¡±Ú√±¬ı˛¬ı˛± øÚÀÊ√Àfl¡ ’±˜±¬ı˛ ‡ø¬ı˛V±¬ı˛ ¬ıÀ˘˝◊√ ¬Ûø¬ı˛‰¬˚˛ Œ√˚˛º Ó¬±¬ı˛ ˜±ÀÚ Œ¬ı˛±·œ¬ı˛±ñ
Ó“¬±¬ı˛ ¤˝◊√ Ȭ±fl¡±¬Û˚˛¸± ø¬ıø˘À˚˛ Œ√›˚˛± ŒÂ√À˘¬ı˛± ¸¬ıȬ± Ê√±ÀÚ Ú±º ŒÂ√À˘¬ı˛± ’ÀÚfl¡ ¬ı±ô¶¬ı¬ı±√œ, ë˚Ê√˜±Úí, ëflv¡±À˚˛KI◊í ë‡ø¬ı˛V±¬ı˛í  , ’±¬ı˛ ’±˜¬ı˛± ά±Mê√±¬ı˛¬ı˛± ˚Ê√˜±Úœ fl¡¬ı˛øÂ√, ˜À!¡˘ Ò¬ı˛±¬ı˛
’ÀÚfl¡ Œ˜ÀȬø¬ı˛˚˛±ø˘ø¶Üfl¡, ¸≈Ó¬¬ı˛±— ¬ı±¬ı±¬ı˛ ¤˝◊√ ¶§ˆ¬±¬ı ’ÀÚfl¡ ¸˜˚˛ ¸˝√√… Ú± ˝√√À˘› ˝√√Ê√˜ Ê√Ú… ¬ıÀ¸ ’±øÂ√ ¤¬ı— Œ√±fl¡±Ú ‡≈À˘ ‡ø¬ı˛V±¬ı˛ Ò¬ı˛±¬ı˛ Ê√Ú… ¬ıÀ¸º ëÒ¬ı˛±¬ı˛í Ê√Ú… ˆ¬≈˘ ˝√√À˘±,
fl¡¬ı˛ÀÓ¬ ˝√√˚˛º Ê√±˘±Ú¬ı±¬ı≈¬ı˛ ˜±Úø¸fl¡ ’¬ı¶ö± ¤fl¡È¬± Œ˜±¬ı±˝◊√À˘ Dual Sim-¤¬ı˛ ˜ÀÓ¬±º Ó“¬±À√¬ı˛ Ê√Ú… ’À¬Û鬱 fl¡¬ı˛øÂ√º øfl¡c Œ˙Ãø‡Ú ˜Ú ŒÓ¬± ˙s&À˘±, ά◊¬Û˜±&À˘± ˜±ÚÀÓ¬ ‰¬±˚˛
≈√ÀȬ± ‰¬ø¬ı˛S ¤fl¡˝◊√ ˙¬ı˛œÀ¬ı˛ ø¬ı¬ı˛±Ê√˜±Úº Œ˚Ȭ± fl¡¬ı˛ÀÓ¬ ‰¬±Ú ’±¬ı˛ Œ˚Ȭ± ˝√√À˚˛ÀÂ√ ¬ı± fl¡¬ı˛ÀÂ√Ú Ú±º ¬ı±ô¶À¬ı Œ√‡ÀÓ¬ Œ·À˘ ¬ı…±¬Û±¬ı˛È¬± ŒÓ¬± Ó¬±˝◊√-˝◊√º ά±Mê√±¬ı˛¬ı˛± Œ√±fl¡±Ú ‡≈À˘ÀÂ√ øÚÀÊ√¬ı˛
≈√ÀȬ± ≈√˝◊√ Œ˜¬ı˛n∏ÀÓ¬º ˚±¬ı˛ Ù¬À˘ ¸±¬ı˛±Ê√œ¬ıÚ È¬±Ú±À¬Û±ÀάˇÚ ¡ZÀiZ ˆ¬≈·ÀÂ√Úº ˜ÚȬ± ’˙±ôL, Œ¬Û˙±¬ı˛ Ó¬±Î¬ˇÚ±˚˛º Œ¸‡±ÀÚ Œ¬ı˛±·œ ’±¸À¬ı Œ¸ ‡ø¬ı˛V±¬ı˛˝◊√ ¬ı˘≈Ú ’±¬ı˛ ˜À!¡˘ [flv¡±À˚˛KI◊]-
Œfl¡±Ô±› ˙±øôL ¬Û±Ú Ú±º ›¯∏≈Ò ¤˝◊√ ˜±Ú≈¯∏Ȭ±Àfl¡ fl¡œˆ¬±À¬ı ˙±øôL Œ√À¬ı∑ Ó“¬±¬ı˛ ŒÓ¬± ˜ÀÚ¬ı˛ ˝◊√ ¬ı˘≈Úº ˚ø√ ¬ı“±Ò± Œ¬ı˛±·œ ˝√√˚˛ Ó¬±˝√√À˘ Ó¬‡Ú Ó¬±À√¬ı˛ ¬ı±øάˇÀÓ¬ ëfl¡À˘í ·‘˝√ø‰¬øfl¡»¸fl¡ ø˝√√À¸À¬ı
ø‡À√ ø˜È¬ÀÂ√ Ú±º øÚ(˚˛ ’¬ıÀ‰¬Ó¬Ú ˜ÀÚ ’¬Û¬ı˛±ÒÀ¬ı±Ò ’±ÀÂ√ ˚±¬ı˛ Ê√Ú… Œ¸È¬±ÀÓ¬ õ∂À˘¬Û ˚Ê√˜±ÀÚ¬ı˛ Œ√±¬ı˛À·±Î¬ˇ±˚˛ Œ·˘±˜ ’±¬ı±¬ı˛ √øé¬Ì±› ø˜˘˘º
Œ√›˚˛±¬ı˛ Ê√Ú… Œ¬ıø˙ fl¡À¬ı˛ √±Ú fl¡À¬ı˛Ú, ’À‰¬Ú± Œ˘±fl¡Àfl¡ ά◊¬Ûfl¡±¬ı˛ fl¡À¬ı˛Úº øfl¡c ’¬ıÀ‰¬Ó¬Ú ˜ÀÚ Î¬±Mê√±À¬ı˛¬ı˛ ¶Ü…±È¬±¸ ’ÀÚfl¡ ›¬ÛÀ¬ı˛ ¬ıÀ˘ ά±Mê√±À¬ı˛¬ı˛ ˜ÀÚ ›
Œ¸˝◊√ Œ˚ øÔÀ˚˛±ø¬ı˛ Œ˚Ȭ± ¤fl¡ Œ¬ı˛±·œ ’±˜±Àfl¡ ‡≈¬ı ¸±Ò±¬ı˛Ì ¸¬ı˛˘ ¬ı±—˘±ÀÓ¬ ¬ıÀ˘øÂ√À˘Úñ ˜Ò…ø¬ıM√√ ˜±Ú≈À¯∏¬ı˛ ˜ÀÚ ¤fl¡È¬± Ê√±˚˛·± ¬Û”¬ı« øÚÒ«±ø¬ı˛Ó¬ ˝√√À˚˛ ’±ÀÂ√º ˚±¬ı˛ Ù¬À˘ ë˚Ê√˜±Úí,
ëά±Mê√±¬ı˛¬ı±¬ı≈ ’±˜±À√¬ı˛ ŒÓ¬± ø‡À√ Œ¸˝◊√ øÓ¬ÚÀȬº Œ¬ÛÀȬ¬ı˛ ø‡À√, Œ˚ÃÚ ø‡À√ ’±¬ı˛ ˜ÀÚ¬ı˛ ëflv¡±À˚˛KI◊í, ë‡ø¬ı˛V±¬ı˛í ˙s fl¡íȬ± ¤fl¡È≈¬ Œ‡“±‰¬±˚˛º Ó¬±¬ı˛ ˜ÀÒ… ëflv¡±À˚˛KI◊í ˙sȬ±˚˛ ¤fl¡È¬± ˝◊√—À¬ı˛øÊ√
ø‡À√íº ’±¬ı˛ ¸øÓ¬… ’±ø˜ ’±˜±¬ı˛ ’øˆ¬:Ó¬± ø√À˚˛ Œ√‡øÂ√ ¤˝◊√ øÓ¬ÚÀȬ ø‡À√¬ı˛ ˜ÀÒ… fl¡˜ ·g ’±ÀÂ√ Œ˚Ȭ± ’±¬ı±¬ı˛ ë˜À!¡˘í ˙sȬ±˚˛ ŒÚ˝◊√º ˚±¬ı˛ Ê√ÀÚ… ëflv¡±À˚˛KI◊í ¬ıÀ˘ ά±fl¡À˘›
fl¡À¬ı˛ ≈√ÀȬ±˚˛ ¸c©Ü ˝√√À˘˝◊√ ˜±Ú≈¯∏ ˜±Úø¸fl¡ ø√fl¡ ŒÔÀfl¡ ˙±øôLÀÓ¬ Ô±Àfl¡, ¸≈À‡ Ô±Àfl¡º øfl¡c ’±¬ÛøM√√ fl¡˜ Ô±Àfl¡º
˜±S ¤fl¡È¬± ø‡À√ ø˜È¬À˘˝◊√ ˜±Ú≈¯∏ ’˙±øôLÀÓ¬ Œˆ¬±À·º Œ˚˜Ú Ê√±˘±Ú¬ı±¬ı≈¬ı˛ ¤˝◊√ ¬ı±˝√√±M√√¬ı˛ 5
¬ıÂ√¬ı˛ ¬ı˚˛À¸ Œ˚ÃÚ ø‡À√ Ê√˘±?ø˘ ø√ÀÓ¬ ˝√√À˚˛ÀÂ√ ¸≈Ó¬¬ı˛±— Œ¬ÛÀȬ¬ı˛ ø‡À√¬ı˛ ¸Àe ˜ÀÚ¬ı˛ ’±Ê√ ¸fl¡±À˘ ˝√√±¸¬Û±Ó¬±À˘ ˚±›˚˛±¬ı˛ ¬ÛÀÔ Œ¬ı˛˘À·È¬ ¬Û±¬ı˛ fl¡À¬ı˛ Œ√ø‡ ¬ı˛±ô¶±¬ı˛ ά◊˘ÀȬ±ø√Àfl¡
ø‡À√› ø˜È¬ÀÓ¬ ˝√√À¬ıº øfl¡c ˜ÀÚ¬ı˛ ø‡À√ ø˜È¬ÀÂ√ fl¡˝◊√∑ Œ¸˝◊√ ’¬Û”Ì« ø‡À√ Œ˜È¬±ÀÓ¬˝◊√ ŒÓ¬± ¤fl¡ ¬Û±À˙ È≈¬˘ øÚÀ˚˛ Œ¸˝◊√ Œ‰¬Ú± ø˙‡ ¬ı‘X ˆ¬^À˘±fl¡ ¬ıÀ¸ ’±ÀÂ√Úº fl¡Ó¬ ¬ı˚˛¸ ˝√√À¬ı ¤‡Ú∑
øÓ¬øÚ Â≈√ÀȬ Œ¬ıάˇ±À26√Úº ˝√√˚˛ÀÓ¬±-¬ı± ¤‡Ú› øÓ¬øÚ Ê√±ÀÚÚ Ú± Œ˚ ’±¸À˘ Ê√œ¬ıÚ ŒÔÀfl¡ ¤fl¡À˙±¬ı˛ fl¡±Â√±fl¡±øÂ√ ˝√√À¬ı øÚ(˚˛˝◊√º ’±ø˜ Œ˚ø√Ú ŒÔÀfl¡ Ó“¬±Àfl¡ Œ√‡øÂ√ ›“¬ı˛ Œ‰¬˝√√±¬ı˛±˚˛ Œfl¡±Ú
øÓ¬øÚ fl¡œ ‰¬±Úº ¬Ûø¬ı˛¬ıÓ«¬Ú Œ√‡øÂ√ Ú±º Œ√‡ÀÓ¬ Œ¸˝◊√ ¤fl¡˝◊√ Œ‰¬˝√√±¬ı˛±, ¤fl¡˝◊√ ¬ı˚˛¸ Œ˚Ú ˘±À·º ˘•§± Œ√±˝√√±¬ı˛±
4 Œ‰¬˝√√±¬ı˛±, ˜±Ô±¬ı˛ ‰≈¬˘ √±øάˇ ¸¬ı Ò¬ÛÒÀ¬Û ¸±√±º ¤fl¡È¬± ¸±˝◊√Àfl¡À˘ ‰¬Àάˇ Òœ¬ı˛ ·øÓ¬ÀÓ¬ Œ¬ı˛˘
ë’±ø˜ ’±¬ÛÚ±¬ı˛ ˚Ê√˜±Ú ¬ı˘øÂ√ ά±Mê√±¬ı˛¬ı±¬ı≈, ’±˜±¬ı˛ øfl¡Â≈√ ’¸≈ø¬ıÒ± ˝√√À26√ ˚±¬ı˛ Ê√Ú… Œ·È¬ ¬Û±¬ı˛ ˝√√ÀÓ¬Úº ’±˜±Àfl¡ ”√¬ı˛ ŒÔÀfl¡ Œ√‡À˘ ˝√√±Ó¬ ڱάˇ±ÀÓ¬Úº ’±ø˜› ·±øάˇ¬ı˛ øˆ¬Ó¬¬ı˛
’±Ê√ Ê√¬ı˛n∏ø¬ı˛fl¡±˘œÚ Œ√‡±ÀÓ¬ ‰¬±˝◊√...íº ŒÔÀfl¡ Œ¸˝◊√ ¬ı˚˛¶® ˆ¬^À˘±Àfl¡¬ı˛ ‰¬˘±ÀÙ¬¬ı˛± Œ√À‡ ¬ı≈Á¡Ó¬±˜ øÓ¬øÚ ¸≈¶ö ¸¬ı˘ ˝√√À˚˛ Œ¬ı“À‰¬
¸fl¡±À˘¬ı˛ õ∂Ô˜ ŒÙ¬±Úº ë˚Ê√˜±Úí ˙sȬ± ˜ÀÚ¬ı˛ ˜ÀÒ… ‚≈¬ı˛¬Û±fl¡ fl¡¬ı˛ÀÓ¬ Ô±fl¡˘, Œfl¡±Ô±˚˛ ’±ÀÂ√Úº Œfl¡±Úø√Ú ŒÓ¬± ‰¬˙˜± øÚÀÓ¬ Œ√ø‡øÚº ˚±¬ı˛ Ê√Ú… Ó“¬±¬ı˛ ¬ı˚˛¸È¬± ͬ±˝√√¬ı˛ fl¡¬ı˛ÀÓ¬ ’¸≈ø¬ıÒ±
Œ˚Ú qÀÚøÂ√º ˜ÀÚ ¬ÛÀάˇÀÂ√ ŒÂ√±È¬À¬ı˘±˚˛ ¤fl¡ ¬Û≈À¬ı˛±ø˝√√Ó¬ ˜˙±˝◊√ ¬ıÀ˘øÂ√À˘Ú Ó“¬±¬ı˛ ’ÀÚfl¡ ˝√ÀÓ¬±º øÓ¬øÚ Œ¬ı˛À˘ ˚Ó¬ø√Ú Ú± ‰¬±fl¡ø¬ı˛ fl¡À¬ı˛ÀÂ√Ú Ó¬±¬ı˛ ŒÔÀfl¡ Œ¬ıø˙ø√Ú ’¬ı¸¬ı˛ øÚÀ˚˛
˚Ê√˜±Ú ’±ÀÂ√, Ó¬±Î¬ˇ±Ó¬±øάˇ ¬Û≈ÀÊ√± Œ¸À¬ı˛ Œ˚ÀÓ¬ ˝√√À¬ı Ó¬±À√¬ı˛ ¬ı±øάˇº Ó¬±¬ı˛ ˜±ÀÚ ëflv¡±À˚˛KI◊íº Œ¬ÛÚ˙Ú ¬Û±À26√Úº Ó“¬±Àfl¡ ’±Ê√ ¬ı˛±ô¶±¬ı˛ ¬Û±À˙ È≈¬À˘ ¬ıÀ¸ Ô±fl¡ÀÓ¬ Œ√À‡ ˜ÀÚ ˝√√À˘± øÓ¬øÚ
øfl¡Â≈√ø√Ú ¬ÛÀ¬ı˛ ¤fl¡Ê√Ú ŒÙ¬±Ú fl¡¬ı˛À˘Ú Œ¬ı˙ ·yœ¬ı˛ ·˘±˚˛ ë’±ø˜ ’±¬ÛÚ±¬ı˛ flv¡±À˚˛KI◊ Œfl¡Ú Œ¬ı“À‰¬ ’±ÀÂ√Ú∑ ¤˝◊√ ¬ı˚˛À¸ ˜±Ú≈À¯∏¬ı˛ Œ¬ı“À‰¬ Ô±fl¡±¬ı˛ øÚ(˚˛ Œfl¡±Ú ’±˘±√± ’Ô« ’±ÀÂ√º
¬ı˘øÂ√... ˜±ÀÚ ’±¬ÛÚ±¬ı˛˝√◊ flv¡±À˚˛KI◊ºí ë’±¬ÛÚ±¬ı˛˝√◊í ˙sȬ±˚˛ ’øÓ¬ø¬ı˛Mê√ ŒÊ√±¬ı˛ ø√À˘Úº Œ¸ø√Ú› Ó¬±˝◊√ ŒÓ¬± ˝√√˚˛, Ê√œ¬ıÀÚ¬ı˛ ’Ô« ‡“≈ÀÊ√ Ú± Œ¬ÛÀ˘ ˜±Ú≈¯∏ ¬ı“±‰¬ÀÓ¬ ¬Û±À¬ı˛ Ú±º
Œ¸˝◊√ ëflv¡±À˚˛KI◊í ˙sȬ±˚˛ ¤fl¡È≈¬ Ò±!¡± Œ‡À˚˛øÂ√˘±˜º õ∂Ô˜ ¬ı…øMê√øȬ ¬ı˱p¡Ì ¬Û≈À¬ı˛±ø˝√√Ó¬ øÂ√À˘Ú 6
’±¬ı˛ ø¡ZÓ¬œ˚˛Ê√Ú ˚Ô±¬ı˛œøÓ¬ ά◊øfl¡˘º Ó‘¬Ó¬œ˚˛Ê√Ú ’±À¬ı˛± ‰“¬±‰¬±ÀÂ√±˘± ˆ¬±¯∏±˚˛ ¬ı˘À˘Úñ ¤Ó¬ø√Ú ˚ÀLa¬ı˛ ˜ÀÓ¬± Œ‰¬•§±¬ı˛, ˝√√±¸¬Û±Ó¬±˘, Ú±ø¸«—À˝√√±˜ fl¡À¬ı˛øÂ√º ¸fl¡±˘ ŒÔÀfl¡ ¬ı˛±Ó¬ ’¬ıøÒ
ë’±¬ÛÚ±¬ı˛ Œ‰¬•§±À¬ı˛ ¤Ó¬ ‡ø¬ı˛V±À¬ı˛¬ı˛ ¸±˜ÀÚ ˜±Ô± ͬ±`¬± ¬ı˛±‡ÀÂ√Ú fl¡œ fl¡À¬ı˛∑ ά◊¬Û±˚˛ ŒÚ˝◊√ Â≈√ÀȬ Œ¬ıøάˇÀ˚˛øÂ√º ˝√√ͬ±» ¤fl¡ø√Ú Î¬◊¬Û˘øt fl¡¬ı˛˘±˜ Œ˚ ’±ø˜ ø¬ıÀfl¡À˘¬ı˛ ’±fl¡±À˙¬ı˛ ¬ı˛—
94 ˜ÀÚ±ø¬ıÀ√¬ı˛ ˜ÀÚ¬ı˛ fl¡Ô± ˜ÀÚ±ø¬ıÀ√¬ı˛ ˜ÀÚ¬ı˛ fl¡Ô± 95
ˆ¬≈À˘ Œ·øÂ√º fl¡À¬ı ‡±ø˘ ’±fl¡±À˙¬ı˛ ÚœÀ‰¬ ø¬ıÀfl¡À˘¬ı˛ ¬ı±Ó¬±À¸ øÚù´±¸ øÚÀ˚˛øÂ√ ˜ÀÚ ŒÚ˝◊√º ø√ÀÓ¬ øfl¡—¬ı± ¬Û¬ı˛œé¬fl¡ ø˝√√À¸À¬ı ¶ß±Ó¬Àfl¡±M√√¬ı˛ ¬Û¬ı˛œé¬± øÚÀÓ¬, ’ÀÚfl¡ ˜±Ú≈À¯∏¬ı˛ ¸Àe Œ√‡±
¤fl¡ø√Ú, Œ¬ı˛±¬ı¬ı±¬ı˛, Ó¬±Î¬ˇ±Ó¬±øάˇ Œ‰¬•§±¬ı˛ Œ˙¯∏ ˝√√À˚˛ ˚±›˚˛±ÀÓ¬ ø¬ıÀfl¡À˘ ·±øάˇ øÚÀ˚˛ Ú±ø¸«—À˝√√±˜ ˝√√˚˛º Ó“¬±À√¬ı˛ ’ÀÚfl¡Àfl¡ ˆ¬≈À˘ ˚±˝◊√, øˆ¬Àάˇ¬ı˛ ˜±ÀÁ¡ ˝√√±ø¬ı˛À˚˛ ˚±˚˛, ’±¬ı˛ øfl¡Â≈√ ˜±Ú≈¯∏Àfl¡ ˜ÀÚ
˚±ø26√˘±˜º ˝√√ͬ±» Œ√ø‡ ¸±øfl«¡È¬ ˝√√±Î¬◊À¸¬ı˛ ά◊˘ÀȬ± ø√Àfl¡¬ı˛ Œ¬Û±À˘± ¢∂±Î¬◊À`¬ fl‘¡øS˜ Œ˘Àfl¡¬ı˛ Ô±Àfl¡ Ó“¬±À√¬ı˛ øfl¡Â≈√ ∆¬ıø˙À©Ü…¬ı˛ Ê√Ú…º
˜±ÀÁ¡ ˆ¬øÓ«¬ ¬ÛΩÙ≈¬˘ ’±¬ı˛ ¬Û±À˙¬ı˛ ˜±Àͬ fl¡±˙Ù≈¬˘º ’±ø˜ ·±øάˇ ¬Û±fl«¡ fl¡À¬ı˛ ›˝◊√ ¬ıάˇ ø√ø‚¬ı˛ Œ˚˜Ú ·Ó¬ ¬ıÂ√¬ı˛ &Ê√¬ı˛±È¬ ˝◊√ά◊øÚˆ¬±¬ı˛ø¸øȬ¬ı˛ ¤˜øά ¬Û¬ı˛œé¬± ŒÚ›˚˛±¬ı˛ Ê√Ú… ’±˝√√À˜√±¬ı±√
¬Û±À˙ ‰¬À˘ Œ·˘±˜º ¤fl¡È¬± øϬ˘ øÚÀ˚˛ Ê√À˘ ŒÙ¬˘˘±˜º Ê√À˘¬ı˛ ŒÏ¬Î¬◊Ȭ± ’±Àô¶ ’±Àô¶ Œ·øÂ√˘±˜º Œ¸‡±ÀÚ ’±˜±¬ı˛ ¸Àe ’±¬ı˛ ¤fl¡Ê√Ú õ∂ÀÙ¬¸¬ı˛ ¬Û¬ı˛œé¬fl¡ ø˝√√À¸À¬ı ¤À¸øÂ√À˘Ú
¬ı±˝◊√À¬ı˛¬ı˛ ø√Àfl¡ ø˜ø˘À˚˛ Œ·˘º ‡≈¬ı ˜ÀÚ ¬Ûάˇ˘ ŒÂ√±È¬À¬ı˘±¬ı˛ fl¡Ô±º ’±˜¬ı˛±, ¬ıg≈¬ı˛±, øϬ˘ ˜≈•§±˝◊√ ŒÔÀfl¡º ’±˜¬ı˛± ¤fl¡˝◊√ Œ·¶Ü˝√±Î¬◊À¸ øÂ√˘±˜º ¬Û¬ı˛œé¬±¬ı˛ ŒÚ›˚˛±¬ı˛ Ù“¬±Àfl¡ ’±¬ı˛ ¬Û¬ı˛œé¬±
Â≈√άˇÓ¬±˜ ¬Û≈fl≈¡À¬ı˛º fl¡±˙Ù≈¬˘ Œ√À‡ ˜ÀÚ ˝√√À˘± ¤‡Ú Ó¬±˝√√À˘ øÚ(˚˛ ˙¬ı˛»fl¡±˘º Ó¬±¬ı˛ ˜±ÀÚ Œ˙¯∏ ˝√√›˚˛±¬ı˛ ¬ÛÀ¬ı˛ ’ÀÚfl¡ ·ä&Ê√¬ı ˝√√À˘±º
≈√·«±¬Û≈ÀÊ√± ’±¸ÀÂ√º øfl¡c ˜ÀÚ Œfl¡±Ú ’±Úµ ’Ú≈ˆ¬¬ı fl¡¬ı˛øÂ√ Ú±º Œ¸˝◊√ ’±À·¬ı˛ ˜ÀÓ¬± øÓ¬øÚ Ê√ij¸”ÀS &Ê√¬ı˛±øȬ, øfl¡c Ê√ij fl¡˜« ¸¬ı ˜≈•§±˝◊√À˚˛º ˚±¬ı˛ Ê√Ú… ˜±¬ı˛±øͬ › &Ê√¬ı˛±øȬ
’±˜±¬ı˛ Œ√‡±¬ı˛ Œ‰¬±‡, ’±Úµ ŒÚ›˚˛±¬ı˛ ˜ÚȬ± øfl¡ ˜À¬ı˛ Œ·ÀÂ√∑ ¬ÛÀ¬ı˛¬ı˛ ø√Ú õ∂øÓ¬:± fl¡¬ı˛˘±˜ ≈√ÀȬ± ˆ¬±¯∏±ÀÓ¬˝◊√ ¸˜±Ú ¬Û±¬ı˛√˙«œº Œ˚˜Ú ’±˜¬ı˛±, ’¸À˜¬ı˛ ¬ı±„√√±ø˘¬ı˛±, Ê√ij¸”ÀS ¬ı±„√√±ø˘,
’±ø˜ ’±¬ı˛ õ∂±˝◊√Àˆ¬È¬ Ú±ø¸«—À˝√√±À˜ Œ¬ı˛±·œ Œ√‡¬ı Ú±º ¸˜˚˛› ¬ı“±‰¬À¬ı ’±¬ı˛ ŒÈ¬Ú˙Ú› fl¡˜À¬ıº øfl¡c ’¸ø˜˚˛± ˆ¬±¯∏± › ¸—¶‘®øÓ¬ ’±˜±À√¬ı˛ ∆√ÚøµÚ Ê√œ¬ıÀÚ Ï≈¬Àfl¡ Œ·ÀÂ√º ά±. ¬Û…±ÀȬ˘
¤˝◊√ ˝◊“√≈√¬ı˛ Œ√ÃÀάˇ ŒÚÀ˜ ’Ô«ÕÚøÓ¬fl¡ ˘±ˆ¬ ˝√√À˚˛ÀÂ√ øͬfl¡˝◊√ øfl¡c Œ¬ı±Ú±¸ Œ¬ÛÀ˚˛øÂ√ ά±˚˛±À¬ıøȬ¸ ˜≈•§±˝◊√À˚˛¬ı˛ ¤fl¡ Œ˜øάfl¡…±˘ fl¡À˘ÀÊ√¬ı˛ ¸±˝◊√øfl¡˚˛±ø¬∏C¬ı˛ õ∂ÀÙ¬¸¬ı˛º ‡≈¬ı˝◊√ ¸±Ò±¬ı˛Ì Œ‰¬˝√√±¬ı˛±º
’±¬ı˛ ˝√√±˝◊√Àõ∂¸±¬ı˛º ¬ı˚˛¸ ¬Û=±À˙¬ı˛ ›¬Û¬ı˛, ’±˜±À√¬ı˛˝◊√ ¸˜¬ı˚˛ø¸ ˝√√À¬ıÚº ¤Ó¬ ¸±Ò±¬ı˛Ì Œ‰¬˝√√±¬ı˛± Œ˚ √˙Ê√ÀÚ¬ı˛
Œ¬ı˙ fl¡À˚˛fl¡˜±¸ Ú±ø¸«—À˝√√±À˜ Œ¬ı˛±·œ Ú± Œ√À‡ ø‰¬M√√¸≈À‡ fl¡±øȬÀ˚˛ ø√˘±˜, øfl¡c ¤˜Ú ˜±ÀÁ¡ ¬ıÀ¸ Ô±fl¡À˘ ˜ÀÚ ¬ı˛±‡±¬ı˛ ˜ÀÓ¬± øfl¡Â≈√ Œ‰¬±À‡ ¬ÛάˇÀ¬ı Ú±º
øfl¡Â≈√ ¬ıg≈ ά±Mê√±¬ı˛ Ú±ø¸«—À˝√√±À˜ ŒÎ¬Àfl¡ ¬Û±Í¬±˚˛ Œ˚ Ó“¬±À√¬ı˛ õ∂Ó¬…±‡…±Ú fl¡¬ı˛ÀÓ¬ ø¬ıÀ¬ıÀfl¡ ¸±˚˛ ά±. ¬Û…±ÀȬÀ˘¬ı˛ ¬ı±¬ı± › fl¡±fl¡± ≈√Ê√ÀÚ˝◊√ ¸±˝◊√øfl¡˚˛±ø¬∏C¶Üº ¤“À√¬ı˛ ˜ÀÒ… Ó“¬±¬ı˛ fl¡±fl¡± ’±¬ı±¬ı˛
Œ√˚˛ Ú±º ¸≈Ó¬¬ı˛±— ˜±Ú≈¯∏ ¬ı≈ÀÁ¡, ¸˜˚˛ ¬ı≈ÀÁ¡ øÚÀÊ√¬ı˛ õ∂øÓ¬:± Œˆ¬À„√√ ’±¬ı±¬ı˛ Œ˚ÀÓ¬ ˝√√˚˛º ’±˜±À√¬ı˛ Â√±SÊ√œ¬ıÀÚ Ú±˜fl¡¬ı˛± ¸±˝◊√øfl¡˚˛±ø¬∏C¶Ü øÂ√À˘Úº ’ÀÚfl¡ ¬ı˝◊√› ø˘À‡ÀÂ√Ú ¤˜Úøfl¡
¬ı±øάˇÀÓ¬ øÊ√À:¸ fl¡À¬ı˛, ëfl¡œ ˝√√À˘± ¤˝◊√ Œ˚ ¬ı˘À˘ ’±¬ı˛ Ú±ø¸«—À˝√√±À˜ ˚±À¬ı Ú±º ŒÚ˙± ’±¬ı˛ Ó“¬±Àfl¡ øά¬ıËn∏·Àάˇ ¬ıMê‘√Ó¬± ø√ÀÓ¬ ά±fl¡± ˝√√À˚˛øÂ√˘ ¤fl¡È¬± ¸˜˚˛º Ó“¬±¬ı˛ ˜± ’±¬ı±¬ı˛ ¸±˝◊√Àfl¡±˘øÊ√¬ı˛
Â√±Î¬ˇÀ¬ı fl¡œ fl¡À¬ı˛ºí ’±ø˜ ¬ı˘˘±˜, ëfl¡•§˘œ ŒÂ√±Î¬ˇÓ¬œ ŒÚ˝√√œíº õ∂ÀÙ¬¸¬ı˛º ˜±ÀÚ ¬ı±øάˇÀÓ¬ ŒÂ√±È¬ ŒÔÀfl¡ 븱˝◊√Àfl¡±˘øÊ√í ¬Ûø¬ı˛À¬ıÀ˙˝◊√ ¬ıάˇ ˝√√À˚˛ÀÂ√Úº ˆ¬^À˘±fl¡
ñ ˜±ÀÚ∑ Œ√‡ÀÓ¬ fl¡±À˘±, Œ‰¬±À‡ ¬Û±›˚˛±¬ı˛Ù≈¬˘ ‰¬˙˜±, ’±¬ı˛ ¬ÛÀ¬ı˛ ¤À¸øÂ√À˘Ú ¬ı±˝◊√À¬ı˛ Œ¬ı¬ı˛ fl¡¬ı˛± ¤fl¡
’±˜±¬ı˛ ˜ÀÚ ¬ÛÀάˇ Œ·˘ Ê√ÕÚfl¡ Œ˘‡Àfl¡¬ı˛ ¬ı˛˜…¬ı˛‰¬Ú±º ¤fl¡¬ı±¬ı˛ ¬ıÚ…±¬ı˛ ¸˜˚˛ Ê√À˘¬ı˛ Â√ø¬ıÂ√!¡± ˙±È«¬º ¬Û¬ı˛œé¬± ŒÚ›˚˛±¬ı˛ ˜±ÀÁ¡ ˘±= Œ¬ıËÀfl¡ ’±ø˜ ˚‡Ú &Ê√¬ı˛±øȬ Ô±ø˘ Œ‡ÀÓ¬
Œ¶⁄±ÀÓ¬ ¸¬ıøfl¡Â≈√ Œˆ¬À¸ ˚±À26√º Œ¸˝◊√ Œ˘±fl¡È¬± fl¡•§À˘¬ı˛ Œ˘±Àˆ¬ ¬ıÚ…±¬ı˛ Ê√À˘ ˘±Ù¬ Œ˜À¬ı˛ ¬ı…ô¶ Ó¬‡Ú øÓ¬øÚ ˝√√±˘fl¡± ¤fl¡È¬± øÚ¬ı˛±ø˜¯∏ Œ¬ı˛±˘ Œ‡À˘Úº ’±ø˜ øÊ√À:¸ fl¡¬ı˛˘±˜ ë¤Ó¬
¸“±Ó¬±¬ı˛ Œfl¡ÀȬ fl¡•§˘È¬± Ò¬ı˛˘º øfl¡c Ò¬ı˛±¬ı˛ ¬ÛÀάˇ˝◊√ ¬ı≈Á¡ÀÓ¬ ¬Û±¬ı˛˘ ›È¬± fl¡•§˘ Ú˚˛ ¤fl¡È¬± ’ä Œfl¡Ú∑í
Œˆ¬À¸ ˚±›˚˛± Ê√…±ôL ˆ¬±˘≈fl¡º ˆ¬±˘≈fl¡È¬± ά◊˘ÀȬ øÚÀÊ√Àfl¡ ¬ı“±‰¬±ÀÓ¬ Œ˘±fl¡È¬±Àfl¡ ’“±fl¡Àάˇ øÓ¬øÚ Ê√¬ı±¬ı ø√À˘Ú ëά±À˚˛È¬ fl¡ÀKC±˘º ’±˜±¬ı˛ ≈√˝◊√ ˚˜Ê√ Œ˜À˚˛ ’±ÀÂ√, Ó¬±¬ı˛± ≈√Ê√ÀÚ˝◊√
Ò¬ı˛˘º ≈√Ê√ÀÚ¬ı˛ ’ÀÚfl¡é¬Ì ÒÀ¬ı˛ ‰¬˘˘ Òô¶±Òøô¶º øfl¡Â≈√ÀÓ¬˝◊√ ˆ¬±˘≈fl¡È¬±Àfl¡ Â√±øάˇÀ˚˛ ¬Û±À¬ı˛ ά±À˚˛øȬø¸˚˛±Ú ¬Û±˙ fl¡À¬ı˛ ˜≈•§±˝◊√À˚˛¬ı˛ ¤fl¡ ˝√√±¸¬Û±Ó¬±À˘¬ı˛ ¸Àe ˚≈Mê√º Œ˜À˚˛¬ı˛± ’±˜±¬ı˛
’±¸ÀÓ¬ ¬Û±¬ı˛ÀÂ√ Ú± Œ˘±fl¡È¬±º Ó¬‡Ú ›¬Û±¬ı˛ ŒÔÀfl¡ Ó¬±¬ı˛ ¸±Ôœ Œ‰“¬‰¬±˘, ëfl¡œ ˝√√À˘± Ó¬±Î¬ˇ±Ó¬±øάˇ ‡±›˚˛±¬ı˛ ¬ı…±¬Û±À¬ı˛ ‡≈¬ı fl¡Î¬ˇ±º ›Ê√Ú › Œfl¡±À˘À¶Ü¬ı˛˘ Œ¬ıÀάˇ Œ·ÀÂ√ ŒÓ¬±í/ fl¡Ô± ¬ı˘±¬ı˛
øÚÀ˚˛ ’±˚˛ºí Œ¸ ά◊M√¬ı˛ ø√˘, ëfl¡•§˘œ ŒÂ√±Î¬ˇÓ¬œ ŒÚ˝√√œíº ¤fl¡È≈¬ ά◊¯ûÓ¬±¬ı˛ Œ˘±Àˆ¬ Ê√À˘ Á“¡±¬Û Ù“¬±Àfl¡ ¬ı˘À˘Ú, ë˚Ó¬˝◊√ ’±ø˜ ά±À˚˛È¬ fl¡ÀKC±˘ fl¡ø¬ı˛ Ú± Œfl¡Ú ’±˜±¬ı˛ ¶aœ¬ı˛ Ú±À˜ ά◊»¸·«
Œ˜À¬ı˛øÂ√˘ ¤‡Ú ‚≈À¬ı˛ ’±¸ÀÓ¬ ¬Û±¬ı˛ÀÂ√ Ú±º fl¡À¬ı˛ ¤fl¡È¬± øÊ√øÚ¸ Œ¬ı˛±Ê√ ‡±˝◊√ Œ¸È¬± ˝√√À˘± Ù≈¬‰¬fl¡±ºí fl¡Ô±È¬± ¤Ó¬ ·yœ¬ı˛ˆ¬±À¬ı ¬ıÀ˘øÂ√À˘Ú
Œ¸˝◊√¬ı˛fl¡˜ ¤fl¡È¬± ¸˜˚˛ Œ¬ıø˙ Œ¬ı˛±Ê√·±À¬ı˛¬ı˛ Ê√Ú… õ∂±˝◊√Àˆ¬È¬ Ú±ø¸«—À˝√√±À˜ ˚±›˚˛± q¬ı˛n∏ Œ˚ ’±˜±¬ı˛ ¬ı˛ø¸fl¡Ó¬±È¬± Œ¬ı±Ò·˜… ˝√√ÀÓ¬ Œ√ø¬ı˛ ˝√√À˚˛øÂ√˘º
¤‡Ú ’±¬ı˛ Œ¬ı˛±Ê√·±À¬ı˛¬ı˛ ˝◊√26√± Ú± Ô±fl¡À˘› Ú±ø¸«—À˝√√±˜ ø¬ÛÂ≈√ Â√±Àάˇ Ú±º øÓ¬øÚ ¬Û¬ı˛œé¬± øÚÀ˘Úº ˝√√±Ó¬ ‡≈À˘ Ú•§¬ı˛ ø√À˘Ú Â√±S-Â√±SœÀ√¬ı˛º Ó¬±¬ı˛¬Û¬ı˛ ¸Àg¬ı˛
ø√Àfl¡ ’±˜±Àfl¡ øÚÀ˚˛ ‡≈“ÀÊ√ ‡≈“ÀÊ√ øÚÀ˚˛ Œ·À˘Ú ¤fl¡ õ∂ø¸X ø˜ø©Ü¬ı˛ Œ√±fl¡±ÀÚº ëfl¡±Úά±˝◊√
7 ¸≈˝◊√Ȭ¸íº ¤¬ı˛± Ú±øfl¡ ¤fl¡À˙± ¸M√√¬ı˛ ¬ıÂ√¬ı˛ ÒÀ¬ı˛ õ∂ø¸X ø˜ø©Ü ¬ı±Ú±À26√ ¸≈‡…±øÓ¬¬ı˛ ¸Àeº
ø˙é¬fl¡ ˝√√›˚˛±¬ı˛ ¸≈¬ı±À√ ’±˜±Àfl¡ ø¬ıøˆ¬iß Ê√±˚˛·±˚˛ Œ˚ÀÓ¬ ˝√√˚˛ Œ˜øάfl¡…±˘ Œ¸ø˜Ú±À¬ı˛ Œ˚±· ’±˝√√À˜√±¬ı±À√ ¤À˘ ¤˝◊√ ø˜ø©Ü Ú± øÚÀ˚˛ Œ·À˘ Ó“¬±Àfl¡ ‚À¬ı˛ Ï≈¬fl¡ÀÓ¬ Œ√À¬ı Ú±º ¸≈Ó¬¬ı˛±—
96 ˜ÀÚ±ø¬ıÀ√¬ı˛ ˜ÀÚ¬ı˛ fl¡Ô± ˜ÀÚ±ø¬ıÀ√¬ı˛ ˜ÀÚ¬ı˛ fl¡Ô± 97
’±ø˜› øÚÀÊ√¬ı˛ ά±˚˛±À¬ıøȬ¸ ˆ¬≈À˘ ø·À˚˛ ≈√˝√±ÀÓ¬ ø˜ø©Ü ¬Û…±fl¡ fl¡¬ı˛˘±˜º ’±˜±¬ı˛ ’±¬ı±¬ı˛ ø˙ø‡º Œ˚˜Ú ¤fl¡ø√Ú ’ÀÚfl¡ ”√¬ı˛ ŒÔÀfl¡ ¤fl¡ ˆ¬^À˘±fl¡ Ó¬“±¬ı˛ ¶aœÀfl¡ Œ√‡±ÀÓ¬ øÚÀ˚˛
ά◊˘ÀȬ±, ø˜ø©Ü øÚÀ˚˛ Œ·À˘ ˝√√˚˛ÀÓ¬±-¬ı± ‚À¬ı˛ Ï≈¬fl¡ÀÓ¬ Œ√À¬ı Ú±º ¤À¸øÂ√À˘Úº õ∂Ô˜¬ı±¬ı˛ ¤À¸øÂ√À˘Ú ’ÀÚfl¡ ’±˙± øÚÀ˚˛º ¬ÛÀ¬ı˛¬ı˛¬ı±À¬ı˛ ’ä ˆ¬±˘ ˝√√À˚˛ ‡≈ø˙
øÓ¬øÚ ’±˜±Àfl¡ øfl¡Â≈√ÀÓ¬˝◊√ √±˜ ø√ÀÓ¬ ø√À˘Ú Ú±º ¬ı˘À˘Ú, ’±˜±¬ı˛ ¬ı±øάˇ¬ı˛ Ê√Ú… ˜ÀÚ ’ÀÚfl¡ fl¡Ô± ¬ıÀ˘ Œ·À˘Úº øÓ¬øÚ ¬ı˘À˘Úñ ëë’±˜¬ı˛± ά±Mê√±À¬ı˛¬ı˛ fl¡±ÀÂ√ ¤À¸
¬Û±Í¬±À˘Úº Œ˚Ú ’±ø˜ Ó“¬±¬ı˛ &Ê√¬ı˛±ÀȬ¬ı˛ ’øÓ¬øÔº ¬ı˛±ÀS ¤fl¡¸Àe Œ¬ı˛¶Ü≈À¬ı˛ÀKI◊ Œ‡ÀÓ¬ ø·À˚˛ ’¬Û«Ì, Ó¬¬Û«Ì › ¸˜¬Û«Ì fl¡ø¬ı˛º õ∂ÔÀ˜ øÚÀÊ√¬ı˛ fl¡À©Ü¬ı˛ fl¡Ô± ’¬Û«Ì fl¡ø¬ı˛, Ó¬±¬ı˛¬Û¬ı˛ ά±Mê√±À¬ı˛¬ı˛
’Ϋ¬±¬ı˛ ø√˘±˜ øάڱ¬ı˛º øÓ¬øÚ ’±˜±Àfl¡ ’¬ı±fl¡ fl¡À¬ı˛ ¤fl¡È¬± ’±˝◊√¸øSê˜ ’±¬ı˛ ˜˙˘± Â√±Î¬ˇ± Ú…±˚… øÙ¬Ê√ ¬ı± √øé¬Ì± ø√À˚˛ Ó¬¬Û«Ì fl¡ø¬ı˛, Ó¬±¬ı˛¬Û¬ı˛ øÚÀÊ√¬ı˛ ˙¬ı˛œ¬ı˛-˜Ú ¸˜¬Û«Ì fl¡À¬ı˛ ø√˝◊√
¸±√± Œ√±¸± ’Ϋ¬±¬ı˛ ø√À˘Úº ≈√¬Û≈À¬ı˛ Œ√À‡øÂ√ ‡±ø˘ Œ¬ı˛±˘ Œ‡ÀÓ¬º ¬ı˛±ÀS Œ√‡˘±˜ ¤Ó¬ ά±Mê√±À¬ı˛¬ı˛ õ∂øÓ¬ ø¬ıù´±¸ Œ¬ı˛À‡º ø‰¬øfl¡»¸±¬ı˛ õ∂øÓ¬ ¸˜¬Û«Ì ¬ı± ø¬ıù´±¸ Ú± fl¡¬ı˛À˘ Ó¬±¬ı˛ Ù¬˘
˝√√±˘fl¡± Œ‡ÀÓ¬º ¤Ó¬ ¶§ä±˝√√±¬ı˛œ ˜±Ú≈À¯∏¬ı˛ ¸Àe Œ‡ÀÓ¬ øÚÀÊ√¬ı˛˝√◊ ’¶§øô¶ Œ¬ı±Ò fl¡¬ı˛ÀÓ¬ ˘±·À˘±º ˆ¬±˘ ¬Û±›˚˛± ˚±˚˛ Ú±º ¸≈Ó¬¬ı˛±— ¤˝◊√ øÓ¬ÚÀȬ øÊ√øÚ¸ñ ’¬Û«Ì, Ó¬¬Û«Ì › ¸˜¬Û«Ìñ øͬfl¡ˆ¬±À¬ı
·ä&Ê√¬ı fl¡À¬ı˛ Œ‡˘±˜º fl¡Ô± õ∂¸Àe ¬ı±øάˇ¬ı˛ fl¡Ô± ά◊ͬÀ˘±º øÓ¬øÚ ˜≈•§±˝◊√À˚˛ øÚÊ√¶§ Ú± fl¡¬ı˛ÀÓ¬ ¬Û±¬ı˛À˘ ø‰¬øfl¡»¸±˚˛ ø¬ıÀ˙¯∏ Ù¬˘ ¬Û±›˚˛± ˚±˚˛ Ú±º ’±ø˜ ’±˜±¬ı˛ Œ¬ı˛±·œÀfl¡ øÚÀ˚˛
¬ı±øάˇÀÓ¬˝◊√ Ô±Àfl¡Úº ¸Àe ¶aœ › Œ˜À˚˛¬ı˛±º ’±ø˜ Œfl¡ÃÓ”¬˝√√˘¬ı˙Ó¬ øÊ√À:¸ fl¡¬ı˛˘±˜ ¬ı±¬ı± ¤À¸ ’±¬ÛÚ±¬ı˛ fl¡±ÀÂ√ ¸˜¬Û«Ì fl¡¬ı˛˘±˜ ¤¬ı±¬ı˛ ’±¬ÛøÚ √¬ı˛fl¡±¬ı˛ ’Ú≈˚±˚˛œ ˚± ˝◊√À26√ fl¡èÚ...íí
Œ˚À˝√√Ó≈¬ ˜±¬ı˛± Œ·ÀÂ√Ú, 똱 øÚ(˚˛ ’±¬ÛÚ±¬ı˛ ¸Àe Ô±Àfl¡Ú∑í øÓ¬øÚ Ê√¬ı±¬ı ø√À˘Ú, ëÚ± ά±– fl¡Ô±È¬± ‡≈¬ı ¸øÓ¬…º ø¬ıù´±¸ øÚÀ˚˛ ø‰¬øfl¡»¸±¬ı˛ ›¬Û¬ı˛ ¸˜¬Û«Ì Ú± fl¡¬ı˛À˘ ˆ¬±˘ Ù¬˘ ˝√√˚˛
Œ‚±¯∏, ˜± ’±˜±¬ı˛ ¸Àe Ô±Àfl¡Ú Ú±, ’±ø˜˝◊√ ˜±À˚˛¬ı˛ ¸Àe Ô±øfl¡ºí qÀÚ ’±˜±¬ı˛ õ∂Àùü ’±ø˜˝◊√ Ú±º Œ¸˝◊√ ¬Û≈¬ı˛ÀÚ± fl¡Ô±È¬±¬ı˛ ˜ÀÓ¬±ñ ëø¬ıù´±¸ Œ˜˘±˚˛ ¬ıd Ó¬Àfl«¡ ¬ıU ”√¬ı˛ºí øfl¡c ¤‡Ú ˚≈·
˘7¡¡¡± Œ¬ÛÀ˚˛ Œ·˘±˜º ¬ıÓ¬«˜±Ú ¤˝◊√ ˆ¬e≈¬ı˛ ¸˜±ÀÊ√ Œ˚‡±ÀÚ Œ˚ÃÔ ¬Ûø¬ı˛¬ı±¬ı˛ Œˆ¬À„√√ 똱˝◊√À√Sê± ¬Û±˘ÀȬÀÂ√, ˜±Ú≈¯∏¬ı˛± ά±Mê√±¬ı˛À√¬ı˛ ’±¬ı˛ ’±À·¬ı˛ ˜ÀÓ¬± ø¬ıù´±¸ fl¡¬ı˛ÀÓ¬ ¬Û±¬ı˛ÀÂ√ Ú±º ˝√√˚˛ÀÓ¬±-¬ı±
Ù¬…±ø˜ø˘í ˝√√À26√ Œ¸‡±ÀÚ ¸¬ıÀ‰¬À˚˛ ¬ı…ô¶Ó¬˜ ˙˝√√À¬ı˛¬ı˛ ¬ı…ô¶Ó¬˜ ά±Mê√±À¬ı˛¬ı˛ ŒÔÀfl¡ ¤˝◊√¬ı˛fl¡˜ ά±Mê√±¬ı˛¬ı˛±› Œ¸˝◊√ ø¬ıù´±À¸¬ı˛ ˜˚«±√± ø√ÀÓ¬ ¬Û±¬ı˛ÀÂ√Ú Ú±º ˚±¬ı˛ Ê√Ú… Œ¬ı˛±·œ¬ı˛ ø√fl¡ ŒÔÀfl¡
ά◊M√¬ı˛ ’fl¡äÚœ˚˛ øÂ√˘º ¬ı±¬ı±, ˜±, fl¡±fl¡± Œ˚‡±ÀÚ ˜ÀÚ¬ı˛ ø¬ıÀ˙¯∏:, øfl¡Â≈√ Ú± ˝√√À˘› ŒÂ√À˘Àfl¡ ’¬Û«Ì, Ó¬¬Û«Ì Ô±fl¡À˘› ¸˜¬Û«Ì ¬ı±√ ¬ÛÀάˇ ˚±À26√º ’ÀÚfl¡ ¸˜˚˛ ’¬Û«Ì, ¸˜¬Û«Ì ¬ı±√ ø√À˚˛
˜ÀÚ¬ı˛ ø¬ıÀ˙¯∏: ø˝√√À¸À¬ı ∆Ó¬ø¬ı˛ fl¡À¬ı˛ÀÂ√Ú øͬfl¡˝◊√ ¸Àe ˜ÚȬ±› Œˆ¬Ê√±˘˝√√œÚ, ¬Ûø¬ı˛©®±¬ı˛ ‡±ø˘ Ó¬¬Û«Ì fl¡À¬ı˛˝◊√ Œ˘±Àfl¡ ‰¬À˘ ˚±˚˛º Œ˚Ú øͬfl¡ ŒSêÓ¬± ø¬ıÀSêÓ¬±¬ı˛ ¸•Ûfl«¡, ˚±¬ı˛ Ù¬À˘
¬ı˛±‡ÀÓ¬ ø˙ø‡À˚˛ÀÂ√Úº ˜±Úø¸fl¡ ¸•Ûfl«¡È¬± fl¡˜ ∆Ó¬ø¬ı˛ ˝√√˚˛º
¸¬ı Œ¬ı˛±·œ › Œ¬ı˛±·œ¬ı˛ ‚À¬ı˛¬ı˛ Œ˘±Àfl¡À√¬ı˛ ά±Mê√±À¬ı˛¬ı˛ fl¡±ÀÂ√ ’ÀÚfl¡ õ∂ùü Ô±Àfl¡º Ó¬±¬ı˛
8 ˜ÀÒ… øfl¡Â≈√ √¬ı˛fl¡±ø¬ı˛ øfl¡Â≈√ ’√¬ı˛fl¡±ø¬ı˛º ˜±Úø¸fl¡ Œ¬ı˛±·œ ˝√√À˘ Ó¬±À√¬ı˛ øÚÀÊ√À√¬ı˛ ›
ά±Mê√±ø¬ı˛ Ê√œ¬ıÀÚ ’øˆ¬:Ó¬± ’ÀÚfl¡ øfl¡Â≈√˝◊√ ø˙ø‡À˚˛ Œ√˚˛º ’±˜±À√¬ı˛ Œ¬ı˛±·œ¬ı˛ ˝◊√øÓ¬˝√√±¸ ’±Rœ˚˛¶§Ê√ÀÚ¬ı˛ ’±¬ı˛› ’ÀÚfl¡ õ∂ùü Ô±Àfl¡º øfl¡Â≈√ √¬ı˛fl¡±ø¬ı˛ ’Ê√±Ú± õ∂ùü, øfl¡Â≈√ ’√¬ı˛fl¡±ø¬ı˛
ŒÚ›˚˛±¬ı˛ Ê√Ú… ’ÀÚfl¡ õ∂ùü fl¡¬ı˛ÀÓ¬ ˝√√˚˛, Œ‡“±‰¬±ÀÓ¬ ˝√√˚˛, ’ÀÚÀfl¡ ¸≈√M√¬ı˛ Œ√˚˛, ’ÀÚÀfl¡ Œfl¡ÃÓ”¬˝√√˘¬ı˙Ó¬º ¬ı…ô¶ ¸±˝◊√øfl¡˚˛±ø¬∏C¶Ü ˝√√À˘ ¸¬ı õ∂Àùü¬ı˛ ά◊M√¬ı˛ Œ√›˚˛± ¸y¬ı¬Û¬ı˛ ˝√√À˚˛ ›Àͬ
’À˝√√Ó≈¬fl¡, ’¬ı±ø>Ó¬ ·ä ¬ı˘ÀÓ¬ Ô±Àfl¡º fl¡˜ ¸˜À˚˛¬ı˛ ˜ÀÒ… øͬfl¡ øÊ√øڸȬ± ¬ı±¬ı˛ fl¡¬ı˛ÀÓ¬ Ú±º ’ÀÚfl¡ ¸˜˚˛ Ó“¬±À√¬ı˛ ∆ÒÀ˚«¬ı˛ ¸œ˜± Â√±øάˇÀ˚˛ Œ·À˘ ¬ı˛±À·¬ı˛ ¬ıø˝√√–õ∂fl¡±˙ ˝√√˚˛º
¬Û±¬ı˛±È¬± ¤fl¡Ê√Ú ˆ¬±˘ ά±Mê√±À¬ı˛¬ı˛ √é¬Ó¬±º ’±˜±¬ı˛ ’øˆ¬:Ó¬±˚˛ ’±ø˜ Œ√À‡øÂ√ ¸¬ı õ∂Àùü¬ı˛ øˆ¬Ó¬À¬ı˛ ˜±Úø¸fl¡ Œ¬ı˛±·œÀ√¬ı˛
’±ø˜ ’ÀÚfl¡ Œ¬ı˛±·œ › Ó¬±À√¬ı˛ ¬ı±øάˇ¬ı˛ Œ˘±fl¡Àfl¡ ˚‡Ú øÊ√À:¸ fl¡ø¬ı˛ñ ˆ¬Ê√Ú, ’±Rœ˚˛¶§Ê√Ú øÓ¬ÚÀȬ õ∂Àùü¬ı˛ ά◊M√¬ı˛ ¸‰¬¬ı˛±‰¬¬ı˛ Ê√±ÚÀÓ¬ ‰¬±˚˛º õ∂Ô˜Ó¬ ’±˜±À√¬ı˛ Œ¬ı˛±·œ¬ı˛ fl¡œ
Œˆ¬±Ê√Ú, ˙˚˛Ú, ¶§¬ÛÚ øͬfl¡ ’±ÀÂ√ øfl¡ Ú±º õ∂ùüȬ± ŒÂ√±A øfl¡c Ó¬±¬ı˛ øˆ¬Ó¬À¬ı˛˝◊√ ˜±Úø¸fl¡ ˝√√À˚˛ÀÂ√∑ ø¡ZÓ¬œ˚˛Ó¬ Œ¬ı˛±·È¬± Œfl¡Ú ˝√√À˚˛ÀÂ√∑ ’±¬ı˛ Ó‘¬Ó¬œ˚˛Ó¬ ¤¬ı˛ ›¯∏≈Ò¬ÛS ¬ı± ø‰¬øfl¡»¸± fl¡Ó¬
¶§±À¶ö…¬ı˛ ¸¬ı fl¡Ô± ˘≈øfl¡À˚˛ ’±ÀÂ√º ˚ø√ Œfl¡±Ú ˜±Ú≈À¯∏¬ı˛ ¤˝◊√ ‰¬±¬ı˛ÀȬ øÊ√øÚ¸ øͬfl¡ Ô±Àfl¡ ø√Ú fl¡¬ı˛ÀÓ¬ ˝√√À¬ı∑
Ó¬±˝√√À˘ ’±¬Û±Ó¬‘√ø©ÜÀÓ¬ Ó¬±¬ı˛ ˙¬ı˛œ¬ı˛ › ˜Ú øÚÀ¬ı˛±·º ¤˝◊√ øÓ¬ÚÀȬ õ∂Àùü¬ı˛ ά◊M√¬ı˛ ¬ı…øMê√ ø¬ıÀ˙À¯∏, Ê√±˚˛·± ø¬ıÀ˙À¯∏, Œ¬ı˛±· ø¬ıÀ˙À¯∏ ’±˘±√±
Œ˚˜Ú ¤‡±ÀÚ ëˆ¬Ê√Úí ¤¬ı˛ ’Ô«ñ ’±Úµ ¬ı± ˜±Úø¸fl¡ ‡≈ø˙ˆ¬±¬ıº 댈¬±Ê√Úíñ ˝√√˚º˛ ’±˜±¬ı˛ ˜ÀÓ¬ Œ˚ ¤˝◊√ øÓ¬ÚÀȬ ά◊M√¬ı˛ øͬfl¡˜ÀÓ¬± ø√ÀÓ¬ ¬Û±¬ı˛√˙œ« Œ¸˝◊√ ˆ¬±˘ ¸±˝◊√øfl¡˚˛±ø¬∏C¶Ü
ø‡À√ ¬ı± ‡±›˚˛±√±›˚˛± øͬfl¡ ’±ÀÂ√ øfl¡ Ú±º ë˙˚˛Úíñ øͬfl¡ ¬Ûø¬ı˛˜±ÀÌ ‚≈˜, Œ¸È¬± ˜±Úø¸fl¡ ø˝√√À¸À¬ı ·Ì… ˝√√À¬ıº
¶§±À¶ö…¬ı˛ ¤fl¡È¬± ¬ıάˇ ø√fl¡º ’±¬ı˛ 붧¬ÛÚí ˜±ÀÚ ¸øͬfl¡ ø‰¬ôL± fl¡¬ı˛±¬ı˛ 鬘Ӭ±º ø‰¬ôL±Ò±¬ı˛± øͬfl¡
Ô±fl¡À˘˝◊√ ˜±Úø¸fl¡ ¶§±¶ö… øͬfl¡ Ô±fl¡À¬ıº ¤˝◊√ ‰¬±¬ı˛ÀȬ¬ı˛ ¸±˜:¸… Ô±fl¡±È¬± ‡≈¬ı˝◊√ Ê√èø¬ı˛ ˜±Úø¸fl¡
¶§±¶ö… øͬfl¡ ¬ı˛±‡ÀÓ¬ ˝√√À˘º ’±˜¬ı˛± Œ¬ı˛±·œ › Œ¬ı˛±·œ¬ı˛ ¬ı±øάˇ¬ı˛ Œ˘±fl¡À√¬ı˛ ŒÔÀfl¡ ’ÀÚfl¡ øfl¡Â≈√
˜ÀÚ±ø¬ıÀ√¬ı˛ ˜ÀÚ¬ı˛ fl¡Ô± 99
‚≈˜ ‰¬À˘ Œ·˘º ¬ı˛±ÀÓ¬¬ı˛ ¬Û¬ı˛ ¬ı˛±Ó¬ ‚≈˜ Â√±Î¬ˇ± ¬ıÀ¸ Ô±fl¡±, Ò…±Ú fl¡¬ı˛±º ’±ø˜ ˚‡Ú Œ√‡˘±˜
Ó¬‡Ú øÓ¬øÚ ’±¬ı˛ ¶§±ˆ¬±ø¬ıfl¡ ’¬ı¶ö±˚˛ ŒÚ˝◊√º ’±ø˜ ›¯∏≈Ò ø√À˚˛øÂ√˘±˜, ¬ÛÀ¬ı˛¬ı˛¬ı±¬ı˛ ŒÔÀfl¡
›“Àfl¡ ’±¬ı˛ ’±˜±¬ı˛ Œ‰¬•§±À¬ı˛ ’±¸ÀÓ¬ ø√˝◊√øÚº ’±ø˜ øÚÀÊ√˝◊√ Ó“¬±¬ı˛ ’±|À˜ ø·À˚˛ øÚ¬ı˛±˘±˚˛
Ó“¬±¬ı˛ ¸Àe Œ√‡± fl¡À¬ı˛ ›¯∏≈Ò ø√À˚˛ ¤À¸øÂ√º øÓ¬øÚ ’±Àô¶ ’±Àô¶ ˆ¬±˘ ˝√√À˚˛ ’±¬ı±¬ı˛ ¸iß…±¸
Ê√œ¬ıÀÚ øÙ¬À¬ı˛ ¤À¸øÂ√À˘Úº øfl¡c ’±˜±¬ı˛ ˜ÀÚ Ó“¬±¬ı˛ ’¶§±ˆ¬±ø¬ıfl¡Ó¬± ‡≈¬ı √±· Œfl¡ÀȬ Œ·øÂ√˘º
Ó“¬±¬ı˛ fl¡Ô±&À˘± ¤‡Ú› fl¡±ÀÚ ˆ¬±À¸, ë¬ı≈Á¡À˘Ú ά±Mê√±¬ı˛¬ı±¬ı≈ ˜±Ú≈À¯∏¬ı˛ ¤Ó¬ ≈√–‡, ¤Ó¬ fl¡©Ü,
¤˝◊√ ¸—¸±À¬ı˛ Ô±fl¡À˘› fl¡©Ü qÚÀÓ¬ ˝√√À¬ı, fl¡©Ü Œˆ¬±· fl¡¬ı˛ÀÓ¬ ˝√√À¬ıº ’±¬ı±¬ı˛ ¸—¸±À¬ı˛ ŒÔÀfl¡
Œ¬ıø¬ı˛À˚˛ ¤À¸ ¸iß…±¸œ ˝√√À˘› fl¡©Ü qÚÀÓ¬ ˝√√À¬ı, fl¡©Ü Œˆ¬±· fl¡¬ı˛ÀÓ¬ ˝√√À¬ıº øÚô¶±¬ı˛ ŒÚ˝◊√...
Œfl¡±Ô±˚˛ ˚±¬ı∑í øͬfl¡˝◊√ ŒÓ¬± ’±˜±À√¬ı˛, ˜ÀÚ±ø¬ı√À√¬ı˛›, ŒÓ¬± Œ˘±Àfl¡¬ı˛ ≈√–‡ fl¡©Ü qÚÀÓ¬
qÚÀÓ¬ øÚÀÊ√¬ı˛ ’±À¬ı· øÚ˚˛LaÀÌ ¬ı˛±‡± ‡≈¬ı ˜≈˙øfl¡˘ ˝√√À˚˛ ˚±˚˛º fl¡Ó¬ Œ‰¬À¬Û ¬ı˛±‡± ˚±˚˛
’±À¬ı·Àfl¡º fl¡Ó¬ ¸˝√√… fl¡¬ı˛± ˚±˚˛º ¤¸¬ı ˆ¬±¬ıÀÓ¬ ˆ¬±¬ıÀÓ¬ ‚≈ø˜À˚˛ ¬ÛÀάˇøÂ√˘±˜º ˝√√ͬ±» Œ√ø‡
’±ø˜ ’À‰¬Ú± ¤fl¡ Ê√±˚˛·±˚˛ fl¡±Í¬·Î¬ˇ±˚˛ “√±øάˇÀ˚˛º
Ê√œ¬ıÚ±Úµ ’±˜±¬ı˛ ‰¬±¬ı˛¬Û±À˙ ¸¬ı ¬ı±‚± ¬ı±‚±, Œ˝√√±˜¬ı˛±À‰¬±˜Î¬ˇ±, ¬Û‘øÔ¬ıœø¬ı‡…±Ó¬ ¸¬ı õ∂˚˛±Ó¬
¸±˝◊√øfl¡˚˛±ø¬∏C¶Ü, ˚“±¬ı˛± ¤˝◊√ ˜ÀÚ±ø¬ı√ Ê√·ÀÓ¬¬ı˛ ¬ÛøÔfl‘¡Ó¬ ø¬ı:±Úœº ø¸·˜`¬ ÙˬÀ˚˛Î¬, ¤ø˜˘
õ∂Ô˜ Œ˚ø√Ú Œ¸˝◊√ Œ·¬ı˛n∏˚˛±Ò±¬ı˛œ ˆ¬^À˘±fl¡ Œ¬ı˛±·œ ˝√√À˚˛ ¤À¸øÂ√À˘Ú ’±ø˜ ‡≈¬ı ’¬ı±fl¡ Œflv¡¬Ûø˘Ú, øˆ¬"√√¬ı˛ Ùˬ±Ç˘, Ùˬ±Ç øÙ¬˙ ... ’±À¬ı˛± ’ÀÚÀfl¡º ¤fl¡ ¤fl¡Ê√Ú fl¡À¬ı˛ ¸¬ı±˝◊√ Ó“¬±À√¬ı˛
˝√√À˚˛øÂ√˘±˜º Œ·¬ı˛n∏˚˛± ¬ı˛À„√√¬ı˛ ¤fl¡È¬± fl¡±¬Ûάˇ ˘≈ø„√√¬ı˛ ˜ÀÓ¬± Ê√øάˇÀ˚˛ ¬Û¬ı˛± ÚœÀ‰¬ ’±¬ı˛ ›¬ÛÀ¬ı˛ ¬ıMê√¬ı… Œ¬Û˙ fl¡¬ı˛À˘Ú ’±˜±¬ı˛ ά◊ÀVÀ˙…º ¸¬ı±¬ı˛ ¬ıMê√¬ı… Œ˜±È¬±˜≈øȬ ¤fl¡˝◊√ Œ˚ ˜ÀÚ±ø¬ı√ ˝√√ÀÓ¬
¤fl¡˝◊√ ¬ı˛À„√√¬ı˛ Ù¬Ó≈¬˚˛±º ˜±Ô±˚˛ ’ä ‰≈¬˘ øͬfl¡ ˚Ó¬È≈¬fl≈¡ ¸√… Ú…±Î¬ˇ± ˝√√›˚˛±¬ı˛ ¬Û¬ı˛ Œ√‡± ˚±˚˛º ˝√√À˘ ’±À¬ıø·fl¡ ˝√√À˘ ˝√√À¬ı Ú±º ’ÀÚfl¡ ¸˝√√… fl¡¬ı˛ÀÓ¬ ˝√√À¬ı, ’±‚±Ó¬ øÚÀÓ¬ ˝√√À¬ı, øÚÀÊ√Àfl¡ ¬ı±
Œ‰¬•§±À¬ı˛ ’Ú… ’À¬Û鬱¬ı˛Ó¬ Œ¬ı˛±·œ › Œ¬ı˛±·œ¬ı˛ ¬ı±øάˇ¬ı˛ Œ˘±Àfl¡¬ı˛± øÚ(˚˛ ø¬ı¬ıËÓ¬ ’Ô¬ı± ’Ú…Àfl¡ ’±‚±Ó¬ fl¡¬ı˛À˘ ˝√√À¬ı Ú±º
’¬ı±fl¡ ˝√√À˚˛øÂ√˘ ¤˝◊√¬ı˛fl¡˜ Œ·¬ı˛n∏˚˛±Ò±¬ı˛œ ¤fl¡ Œ¬ı˛±·œÀfl¡ Ó¬±À√¬ı˛ √À˘ Œ√À‡º ˆ¬^À˘±Àfl¡¬ı˛ ¬’±¬ı˱˝√√±˜ ˜±˙À˘± ø˚øÚ ø¬Û¬ı˛±ø˜Î¬ ˜Àά˘ øÚÀ˚˛ øÔÀ˚˛±ø¬ı˛ ø√À˚˛ÀÂ√Úº øÓ¬øÚ ¬ı˘À˘Ú,
¬ı˚˛¸ ¯∏±ÀȬ¬ı˛ ›¬ÛÀ¬ı˛º ’ÀÚfl¡ø√Ú ˝√√+ø¯∏Àfl¡À˙¬ı˛ ¤fl¡ ’±|À˜¬ı˛ ˝√√±¸¬Û±Ó¬±À˘ fl¡±Ê√ fl¡À¬ı˛ÀÂ√Úº ëÓ≈¬ø˜ ¤‡Ú ˜ÀÚ¬ı˛ ø√fl¡ ŒÔÀfl¡ ’ÀÚfl¡ ά◊“‰≈¬ ô¶À¬ı˛ ά◊Àͬ Œ·Â√º ŒÓ¬±˜±¬ı˛ Ê√œ¬ıÀÚ¬ı˛ ‰¬±ø˝√√√±ñ
øÚÀÊ√¬ı˛ Ò…±Ú fl¡¬ı˛± › ø¸øX˘±Àˆ¬¬ı˛ fl¡Ô± ’±˜±Àfl¡ qøÚÀ˚˛øÂ√À˘Úº ’±¬ı˛ ’±ø˜› ¬ı±2‰¬±¬ı˛ ‡±√…, ¬ı±¸¶ö±Ú, ˙À‡¬ı˛ øÊ√øÚ¸ ¸¬ı ø˜ÀȬ Œ·ÀÂ√º ¤‡Ú Ó≈¬ø˜ Self actualization stage-
˜ÀÓ¬± Œfl¡ÃÓ”¬˝√√˘ øÚÀ˚˛ Ó“¬±¬ı˛ Œ¸˝◊√ ¸±Ò≈ ˝√√›˚˛±¬ı˛ ά◊¬Û±‡…±Ú qÀÚøÂ√˘±˜, ¤fl¡ ’Ê√±Ú±, ’À‰¬Ú± ¤ Œ¬Û“ÃÀÂ√ Œ·Â√º ¤‡±ÀÚ˝◊√ Ó≈¬ø˜ ’±¸˘ ’±Úµ ‡“≈ÀÊ√ ¬Û±À¬ıºí
¬ÛÔ ’±˜±¬ı˛ Ê√Ú…, ˚±¬ı˛ ’±ˆ¬±¸ qÒ≈ ¬ı˝◊√À˚˛ ¬ÛÀάˇøÂ√º øˆ¬"√√¬ı˛ Ùˬ±Ç˘ ø˚øÚ ëŒ˘±À·±ÀÔ¬ı˛±ø¬Ûí¬ı˛ fl¡Ô± ¬ıÀ˘øÂ√À˘Úº øÓ¬øÚ ¬ıÀ˘øÂ√À˘Ú, Œ˚ Œfl¡±Ú
Œ¸˝◊√ ø¸øX˘±ˆ¬ fl¡¬ı˛±¬ı˛ ¬Û¬ı˛ Ó“¬±Àfl¡ Œ√‡À˘˝◊√ ’Ê√¶⁄ ˆ¬Mê√¬ı˛± Ó“¬±Àfl¡ ø‚À¬ı˛ ÒÀ¬ı˛ ‡±ø˘ ˜±Ú≈¯∏ Ó¬±¬ı˛ Ê√œ¬ıÀÚ¬ı˛ ˜±ÀÚ ¬ı± ¬ı“±‰¬±¬ı˛ ’Ô« ˚ø√ ‡“≈ÀÊ√ Ú± ¬Û±˚˛ Ó¬±˝√√À˘ Ó¬±¬ı˛ ¬ı“±‰¬±È¬± ’¸Ù¬˘
õ∂±Ô«Ú± fl¡¬ı˛Ó¬º ˆ¬Mê√¬ı˛± ¸¬ı±˝◊√ ’±˘±√±, øfl¡c ¸¬ı±¬ı˛ ‰¬±ø˝√√√± Œ¸˝◊√ ¤fl¡ñ √±›, √±›º Œfl¡Î¬◊ ˜ÀÚ ˝√√À¬ıº Ó¬‡Ú Ó¬±¬ı˛ ˝√√Ó¬±˙± ’±¸À¬ıº øÓ¬øÚ Œ√ø‡ ’±˜±¬ı˛ ά◊ÀVÀ˙… ¬ıÀ˘ÀÂ√Ú, ë¤È¬±˝◊√
ÒÚ¸•Û√ ‰¬±˚˛, Œfl¡Î¬◊ ÚœÀ¬ı˛±· ˝√√ÀÓ¬ ‰¬±˚˛, Œfl¡Î¬◊ Á¡·Î¬ˇ± Á¡±À˜˘± ø˜øȬÀ˚˛ ø√ÀÓ¬ ¬ıÀ˘º Œ˜±È¬ ŒÓ¬±˜±¬ı˛ Ê√œ¬ıÀÚ¬ı˛ ’Ô«, Ó≈¬ø˜ ¤˝◊√ ¬Û‘øÔ¬ıœÀÓ¬ ˚Ó¬ ø√Ú Ô±fl¡À¬ı Œ˘±Àfl¡¬ı˛ ≈√–‡ fl¡©Ü qÀÚ
fl¡Ô± ¸¬ı±¬ı˛ ø˜ÚøÓ¬ñ ë¬ı±¬ı± √±›íº øÓ¬øÚ ˚Ó¬ ¬ıÀ˘Ú Œ˚ Ó“¬±¬ı˛ Œ√›˚˛±¬ı˛ Œfl¡±Ú 鬘Ӭ± qÀ¯∏ Ú±›, Œ√‡À¬ı Œ˚ø√Ú Ó≈¬ø˜ ¬ı≈Á¡ÀÓ¬ ¬Û±¬ı˛À¬ı ŒÓ¬±˜±¬ı˛ ¬ı“±‰¬±¬ı˛ ά◊ÀV˙… Ó¬‡Ú ŒÔÀfl¡ Ó≈¬ø˜
ŒÚ˝◊√, øfl¡c Œfl¡Î¬◊ Œ¸È¬± ø¬ıù´±¸ fl¡À¬ı˛ Ú±º ¤˜Úøfl¡ Œ¬∏CÀÚ ’±¸±¬ı˛ ¸˜˚˛ Œ¸˝◊√ Œ·¬ı˛n∏˚˛± ¬ı¸Ú Ê√œ¬ıÀÚ¬ı˛ ¬ı˛¸ øÚÀÓ¬ ¬Û±¬ı˛À¬ıº ¤¬ı˛ Ú±˜˝◊√ Ê√œ¬ıÚ±Úµºí
Œ√À‡ ˜±Ú≈¯∏¬ı˛± ¸¬ı Â≈√ÀȬ ’±À¸ñ ë¤È¬± √±›í, 눬±˘ fl¡À¬ı˛ √±›í... ˝◊√Ó¬…±ø√º ’±˜±¬ı˛ ‰¬±¬ı˛¬Û±À˙ ¸¬ı ø¬ıÀ√˙œ, Ó¬±À√¬ı˛ ˜±ÀÁ¡˝◊√ Œ√ø‡ ˆ¬±¬ı˛Ó¬œ˚˛ Œ¬Û±˙±Àfl¡ ¤fl¡˜≈‡
õ∂Ô˜ ø√Àfl¡ øfl¡Â≈√ ’±˙œ¬ı«±√ øfl¡—¬ı± :±Ú ø√ÀÓ¬Ú Ó¬±¬ı˛¬Û¬ı˛ ø¬ı¬ı˛Mê√ ˝√√À˚˛ øÚÀÊ√Àfl¡ &øȬÀ˚˛ √±øάˇ øÚÀ˚˛ Œ‰¬±À‡ ‰¬˙˜± ¬Ûάˇ± ¤fl¡ ˆ¬±¬ı˛Ó¬œ˚˛ ˆ¬^À˘±fl¡º ‡≈¬ı Œ‰¬Ú± ˘±·ÀÂ√, øfl¡c Ó¬¬ı≈
øÚÀ˘Úº ¤˝◊√ Ê√±·øÓ¬fl¡ ‰¬±ø˝√√√± ¤˜Úøfl¡ øÚÊ√¶§ ‰¬±ø˝√√√±&À˘±› Ó“¬±Àfl¡ ø¬ıÓ‘¬¯û± ¤ÀÚ ø√˘º ø‰¬ÚÀÓ¬ ¬Û±¬ı˛øÂ√ Ú±, Ú±˜È¬±› ˜ÀÚ ’±¸ÀÂ√ Ú±º øÓ¬øÚ ’ÀÚfl¡ øfl¡Â≈√ ¬ı˘À˘Ú, ¸¬ıȬ± ¬ı≈Á¡ÀÓ¬
98
100 ˜ÀÚ±ø¬ıÀ√¬ı˛ ˜ÀÚ¬ı˛ fl¡Ô±

¬Û±¬ı˛˘±˜ Ú±º ¸—¶‘®ÀÓ¬ ’ÀÒ«fl¡ Œ¬ı±Á¡±À˘Ú Œ˚Ȭ±ÀÓ¬ ’±ø˜ ’¬Û±¬ı˛·º øÓ¬øÚ ¬ı˘øÂ√À˘Úñ
븬ı«— ¬Û¬ı˛¬ı˙— ≈√–‡˜íñ ˚± øfl¡Â≈√ ’ÀÚ…¬ı˛ ›¬Û¬ı˛ øÚˆ¬«¬ı˛˙œ˘ Ó¬±˝◊√ ≈√–‡  , ¸≈‡ › ˚˙
Œ˜±ÀȬ˝◊√ ¬Ûø¬ı˛¬Û”¬ı˛fl¡ Ú˚˛º ˚˙¶§œ ˝√√À˘˝◊√ ¸≈‡œ ˝√√À¬ı Ó¬±¬ı˛ Œfl¡±Ú ·…¬ı˛±øKI◊ ŒÚ˝◊√º ... ¸≈‡›
¤fl¡Ò¬ı˛ÀÚ¬ı˛ ≈√–‡º fl¡±¬ı˛Ì ¸≈À‡¬ı˛ ¬ÛÀ¬ı˛˝◊√ ≈√–‡ ’±À¸º ¸≈À‡¬ı˛ ¸˜±ø5 ȬÀfl¡ ˚±›˚˛±, ¤fl¡À‚À˚˛
¸≈À‡¬ı˛ ø¬ı¯∏À˚˛ ˝√√±UÓ¬±À˙º ¸≈‡› ’±¸À˘ ø‰¬ÚÀÓ¬ Ú± ¬Û±¬ı˛± ¤fl¡¬ı˛fl¡˜ ≈√–‡º ë... ’±Úµ ¸≈‡
≈√–À‡¬ı˛ ›¬Û±À¬ı˛¬ı˛ øÊ√øÚ¸∏º Ó¬±¬ı˛ ά±fl¡ qÚÀÓ¬ Œ·À˘ Ò˜«, ’Ò˜«, ¸≈‡-≈√–‡ ≈√˝◊√˝◊√ Ó¬…±·
fl¡¬ı˛ÀÓ¬ ˝√√À¬ıº ¤¬ı˛¬Û¬ı˛ Œ¸˝◊√ Ó¬…±·È¬±Àfl¡› Ó¬…±· fl¡À¬ı˛ ¤fl¡±fl¡œ ˝√√À˚˛ Œ˚ÀÓ¬ ˝√√À¬ı ˙”Ú…¶ö±ÀÚº
Œ¸‡±ÀÚ˝◊√ ŒÓ¬± ‰¬¬ı˛˜ ’±Úµ-’±ÚÀµ±X±¬ı˛ Ÿ¬øi§˜±øÚ ˆ¬”Ó¬±øÚºí
˜ÀÚ ¬ÛάˇÀÂ√ ¤˝◊√ Œ¸˝◊√ ˆ¬±¬ı˛Ó¬œ˚˛ ø˚øÚ Ô±Àfl¡Ú ø¬ıÀ√À˙ øfl¡c Ó“¬±¬ı˛ Œ˘‡±ÀÓ¬ ˆ¬±¬ı˛Ó¬œ˚˛
√˙«ÀÚ¬ı˛ õ∂ˆ¬±¬ıº
Œ˘‡±&À˘± ¬ÛÀάˇøÂ√˘±˜ ¤fl¡ ¬ı±—˘± ‡¬ı¬ı˛ fl¡±·ÀÊ√ Œ˚‡±ÀÚ Œfl¡±Ú ¬Û≈¬ı˛∏¶®±¬ı˛ ø¬ıÓ¬¬ı˛Ìœ
¸ˆ¬±˚˛ øÓ¬øÚ ¬ıMê‘√Ó¬±˚˛ ¤¸¬ı fl¡Ô± ¬ıÀ˘øÂ√À˘Úº
’±˜±¬ı˛ ‚≈˜ Œˆ¬À„√√ Œ·˘º ‚≈À˜¬ı˛ ˜ÀÒ… ¶§Àõü Œ˚Ú ’±˜±¬ı˛ ˜ÀÚ±ø¬ıÀù≠¯∏Ì ˝√√À˚˛ Œ·˘º
’±ø˜ ’±˜±¬ı˛ õ∂Àùü¬ı˛ ά◊M√¬ı˛ Œ¬ÛÀ˚˛ Œ·˘±˜º Ê√œ¬ıÀÚ ≈√–‡ Ô±fl¡À¬ı˝◊√, ¸≈‡› ’±¸À¬ı, øfl¡c
’±Úµ øfl¡—¬ı± ‰¬¬ı˛˜ ’±Úµ øÚÀÓ¬ ˝√√À˘ Ê√œ¬ıÚ √˙«ÀÚ¬ı˛ ‘√ø©Üˆ¬øe ¬Û±˘±ÀÓ¬ ˝√√À¬ıº
Ó¬±˝√√À˘ ¬ı±øfl¡ Ê√œ¬ıÚ Œ¸˝◊√ ¬ÛÀÔ˝◊√ ¤À·±ÀÚ± ˚±fl¡, ˚±¬ı˛ ŒÔÀfl¡ ¬Û±›˚˛± ˚±À¬ı Ê√œ¬ıÚ±Úµº