You are on page 1of 5

Τίτλος: ΓΟΥΝΑΡΗΣ, ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Κωδ.αναγν.: αρ.comp.

76

Ημερ. παραγ.: 1859-1922 (κυρίως 1920-1922) Μέγεθος: 4 φάκελοι

Πλαίσιο παραγωγής

Παραγωγός (-οί): Ενδεχομένως η συγκέντρωση του υλικού οφείλεται στον ιδιαίτερο γραμματέα
του Δημητρίου Γούναρη, Ανδρέα Δασκαλόπουλο.

Βιογραφικό σημείωμα:
Ο Δημήτριος Γούναρης ( Πάτρα 1867-Αθήνα 1922 ) σπούδασε νομικά στο πανεπιστήμιο Αθηνών
και συμπλήρωσε τις σπουδές του στην Γερμανία, το Παρίσι και το Λονδίνο. Το 1893 άρχισε να
δικηγορεί στην Πάτρα. Στις εκλογές του 1902 ο Γούναρης πρωτοεκλέχτηκε ανεξάρτητος
βουλευτής Αχαΐας, απέτυχε ωστόσο στις εκλογές του 1905, ενώ στις εκλογές του 1906
επανεκλέχτηκε. Τον Οκτώβριο του 1906 εμφανίστηκε στη Βουλή το «κόμμα των Ιαπώνων», με
κύριο εμψυχωτή τον Γούναρη. Τον Ιούνιο του 1908, έγινε υπουργός Οικονομικών στην
κυβέρνηση Θεοτόκη, με αποτέλεσμα τη διάλυση της ομάδας των «Ιαπώνων». Ο ίδιος
παραιτήθηκε από την κυβέρνηση Θεοτόκη στις αρχές του Φεβρουαρίου του 1909. Στις εκλογές
του 1910 δεν υπέβαλε υποψηφιότητα, ενώ στις εκλογές του 1912 εκλέχτηκε ανεξάρτητος
βουλευτής Αχαΐας με ρητή δήλωση ότι θα είναι «αντιπολιτευόμενος». Τον Φεβρουάριο του 1915,
όταν ο βασιλιάς Κωνσταντίνος διαφώνησε με την εισήγηση του Βενιζέλου να λάβει μέρος η
Ελλάδα στην επιχείρηση των Αγγλογάλλων στα Δαρδανέλια, ύστερα από την παραίτηση του
Βενιζέλου ο Γούναρης σχημάτισε στις 25 Φεβρουαρίου την πρώτη του κυβέρνηση.
Στις εκλογές της 31ης Μαΐου 1915 ως ιδρυτής του κόμματος των «εθνικοφρόνων» που το
μετονόμασε αργότερα (1920) σε «Λαϊκό κόμμα» ο Γούναρης έχασε και υπερίσχυσε με
μειωμένη δύναμη ο Βενιζέλος. Στις εκλογές του Δεκεμβρίου 1915 το κόμμα των Φιλελευθέρων
δεν έλαβε μέρος. Στη δεύτερη διάλυση της Βουλής τον ίδιο χρόνο ο Γούναρης βγήκε νικητής στις
εκλογές με αποχή μεγάλου τμήματος του λαού. Ως αντιβενιζελικός εκτοπίστηκε τον Ιούνιο του
1917 στο Αιάκειο της Κορσικής. Το 1919 διέφυγε από την Κορσική και ζήτησε πολιτικό άσυλο
στην Ιταλία. Ξαναγύρισε στην Ελλάδα όταν προκήρυξε ο Βενιζέλος εκλογές για την 1
Νοεμβρίου του 1920. Αυτές οι εκλογές έδωσαν την πλειοψηφία στην Ηνωμένη Αντιπολίτευση με
ισχυρότερο κόμμα στη Βουλή το «Λαϊκό κόμμα» του Γούναρη. Ο Γούναρης καταδικάστηκε -
χωρίς ο ίδιος να απολογηθεί - από έκτακτο στρατοδικείο (στην γνωστή δίκη των έξι), στις 15
Νοεμβρίου του 1922 με την ποινή του θανάτου ως ένοχος «εσχάτης προδοσίας» για την
Μικρασιατική καταστροφή.

Ιστορικό διατήρησης / διαδικασία πρόσκτησης: Το αρχείο του Δημητρίου Γούναρη περιήλθε
στην κατοχή του Ε.Λ.Ι.Α ύστερα από δωρεά της Αμαλίας Μεγαπάνου και της Δόμνας Δοντά.

Περιεχόμενο
Παρουσίαση περιεχομένου: Το αρχείο περιλαμβάνει την αλληλογραφία ( εισερχόμενη,
εξερχόμενη και τηλεγραφήματα ) του Δ. Γούναρη, των ιδιαίτερων γραμματέων του (Α.
Δασκαλόπουλου, Τ. Μπουκαούρη, Γ. Πολυζωγόπουλου). Η αλληλογραφία αυτή αφορά κυρίως
αιτήματα ιδιωτών, συλλόγων, καθώς και εξυπηρετήσεις μέσω διάφορων υπουργείων. Το αρχείο
περιλαμβάνει επίσης, την υπηρεσιακή αλληλογραφία των υπουργείων (Δικαιοσύνης,
Συγκοινωνίας, Στρατιωτικών), αποκόμματα εφημερίδων και ποικίλα άλλα τεκμήρια.
Βλέπε αναλυτική περιγραφή.

Σύστημα ταξινόμησης: Θεματική και χρονολογική.

Συμπληρωματικές πηγές Ε.Α. Γούναρη μπορούμε επίσης να βρούμε στο αρχείο του Αναστάσιου Κανελλόπουλου. Γούναρη έχει δωρηθεί στην Δημοτική βιβλιοθήκη της Πάτρας.: Στοιχεία για τον Δ. Άλλοι φορείς: Παρατηρήσεις Παρατηρήσεις: Η βιβλιοθήκη του Δ. καθώς και τμήμα αλληλογραφίας του.Ι.Λ. . στο οποίο περιλαμβάνονται ιδιόχειρες σημειώσεις του Γούναρη κατά την φοίτησή του σε πανεπιστήμιο της Γερμανίας. διάφορα άλλα έγγραφα και συλλογή φωτογραφιών του.

Yποφάκ. διορισμούς. Υποφάκ. συνδικάτων.2 Επιστολές προς Δ. 1. ομοσπονδιών. οικονομική ενίσχυση και άλλα ζητήματα. πληρεξουσίων. μεταθέσεις. Επίσης. για ανασχηματισμό κυβερνήσεως. σωματείων. δακτυλόγραφα. επιστολές με αιτήματα ιδιωτών. Αιτήματα ιδιωτών για μεταθέσεις.1 Επιστολές προς Δ.Φάκελοι αλληλογραφίας -Επισκεπτήρια ιδιωτών στα οποία αναγράφονται συχνά αιτήματα. Γούναρη Επιστολές και τηλεγραφήματα προς διάφορους. συλλόγων. ΑΡΧΕΙΟ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΓΟΥΝΑΡΗ (1859-1922) Φάκελος 1 ΑΛΛΗΛΟΓΡΑΦΙΑ Δ. επιστολές με στρατιωτικής σημασίας πληροφορίες προερχόμενες από αξιωματικούς στο μικρασιατικό μέτωπο. για αποφυλακίσεις. τροποποίηση. για αναστολές μετάθεσης καθώς και τηλεγραφήματα παραίτησης και διαμαρτυρίας.ά. ευχετήρια για την ονομαστική του εορτή. υπομνήματα συλλόγων. 1. τηλεγραφήματα με διάφορα αιτήματα όπως για απόσυρση. [Ιδιόχειρα. Υποφάκ. ακτημόνων. Επίσης. 1. ψήφισμα κοινότητας Τήνου και διαμαρτυρίες. 1. ορισμένα γραμμένα από τον γραμματέα του]. συγχαρητήριες επιστολές για εκλογική και διπλωματική νίκη καθώς και για νίκη του στρατού. Επιστολές από στρατιωτικά πρόσωπα. σημειώματα. Γούναρη (1920-1922) Συγχαρητήρια τηλεγραφήματα για εκλογική νίκη. αποφυλακίσεις προβιβασμούς. ενώσεων και προσκλήσεις. ψηφίσματα από ομοσπονδίες. επιχορηγήσεις κ. εκδότες εφημερίδων. . ευχαριστήρια ( ένα από αυτά προέρχεται από τον διάδοχο Γεώργιο). υπουργείων. Αντίγραφο αναφοράς κατοίκων Θεσ/νίκης.5 Έγγραφα Δ. προσκλήσεις από εξέχοντα πρόσωπα (πριγκίπισσα Ελισάβετ).Γούναρη με την ένδειξη «απόρρητος-απολύτως προσωπική» και ένας φάκελος της ανακριτικής επιτροπής ενόχων εθνικής καταστροφής. Περιλαμβάνονται επίσης: υπομνήματα συνδέσμων.1. Υποφάκ. Γούναρη (1922) Επιστολή συγχαρητήρια για την άρση του οικονομικού αποκλεισμού και την επικείμενη σύναψη δανείου στο Λονδίνο. ΓΟΥΝΑΡΗ (1920-1922) Υποφάκ. ψήφιση νομοσχεδίων.3 Τηλεγραφήματα προς Δ. Γούναρη (1920-1921) Φιλικές επιστολές σχετικά με την περίοδο της εξορίας του στην Κορσική. -Φάκελοι αλληλογραφίας (κενοί): ένας φάκελος προς τον Δ. καταδίκους. αιτήματα για διορισμό.4 Επισκεπτήρια .

2. Δασκαλόπουλο (1921-1922) -Περιέχουν αιτήματα για μεσολάβηση του ίδιου στα διάφορα υπουργεία για διορισμό. επισιτισμό. -Αποσπάσματα επιστολών.Τ. 3. [Περιλαμβάνεται και σχέδιο απαντητικής επιστολής του Α.1922) -Δημοσίου Θησαυρού (1922) -Οικονομικών (1920-1922) -Αρχηγείο Χωροφυλακής (1920-1922) -Διεύθυνση Σιδηροδρόμων (1921-1922) -Στρατιωτικών (1920-1922) . μεταθέσεις.3 Τηλεγραφήματα προς Α. Μπουκαούρη. -Τηλεγραφήματα προς τρίτους (προς Τ.ά).1-2 Επιστολές προς Α. μεταγωγή καταδίκων. Κανέλλο Κανελλόπουλο κ. συντάξεις. Υποφάκ. Φάκελος 3 ΑΙΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΑΚΗ ΑΛΛΗΛΟΓΡΑΦΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΩΝ (1920-1922) Αιτήματα προς τα αντίστοιχα υπουργεία για διορισμούς. και διάφορα άλλα σημειώματα.α. αιτήματα για απόδοση χάριτος. Πολυζωγόπουλο. αποσπάσεις κ. -Επιστολές προς τρίτους παραλήπτες. μεταθέσεις.Φάκελος 2 ΑΛΛΗΛΟΓΡΑΦΙΑ ΤΩΝ ΓΡΑΜΜΑΤΕΩΝ ΤΟΥ ΓΟΥΝΑΡΗ ΚΑΙ ΤΡΙΤΩΝ (1920-1922) Υποφάκ. άδειες κ. (1920 . προαγωγές. Μπουκαούρη -Επιστολές προς Γ. Δασκαλόπουλου.] Υποφάκ.5 Αλληλογραφία προς τρίτους -Επιστολές προς τον Κανέλλο Κανελλόπουλο (1920-1921). Υποφάκ.Τ. Μπουκαούρη. Τ. αποσπάσεις. προαγωγές. Πολυζωγόπουλο.1-2 Αιτήματα προς υπουργεία -Παιδείας (1920-1922) -Δικαιοσύνης (1920-1922) -Εσωτερικών (1920-1922) -Συγκοινωνίας και Τ.4 Επιστολές και τηλεγραφήματα προς Γ. απολύσεις (λόγω χαρακτηρισμού ως βενιζελικών).ά. αντικαταστάσεις. 2. προμήθειες. 2. 2. Υποφάκ. ανάκληση μεταθέσεων. περιορισμό ποινής καταδίκων. μονιμοποιήσεις. Δασκαλόπουλο (1920-1922) Περιλαμβάνει κυρίως επιστολές με αιτήματα για μεσολάβηση για διορισμούς. -Επιστολές προς τον ιδιαίτερο γραμματέα του πρωθυπουργού στο υπουργείο Δικαιοσύνης Τ. άδειες.

Κουτήφαρη. -Υπομνήματα.α.3 Διάφορα έγγραφα υπουργείων -Φύλλο Εφημερίδος Κυβερνήσεως που αναφέρει τα υπουργεία το 1922. από το υπουργείο Συγκοινωνίας. από το Αρχηγείο Χωροφυλακής.2 Αποκόμματα εφημερίδων (1917. Φως. υποψηφίων κ. 1920.1 Ποικίλα (1859-1920) -Προγράμματα μαθημάτων Ωδείου Εθνικής Μουσικής Κ. Ίδη. άδειες (1859-1922). -Διάφορα μεμονωμένα τεκμήρια. ιταλικό). -Καταστάσεις υπαλλήλων. εκδ. Ενδεικτικά αναφέρουμε: έγγραφα του υπουργείου Δικαιοσύνης σχετικά με απολύσεις. -Επισιτισμού (1921-1922) -Ναυτικών (1921-1922) -Περιθάλψεως (1920-1922) -Γεωργίας (1921-1922) -Σημειώματα Υποφάκ.ά. -Έγγραφα σταλμένα από υπουργεία σε ιδιώτες. 4. Υποφάκ. 3. Εν Αθήναις. Επίσης. . Νικόλαος Πιερόπουλος (Σκιαγραφία). -Ημερολόγιο τσέπης του Δ.1920-22) Αποκόμματα από ελληνικό και ξένο τύπο (γαλλικό. L’echo de bulgarie. Ψάχου (1919-1920) -Ιωάννου Δ. Φάκελος 4 ΠΟΙΚΙΛΑ -ΑΠΟΚΟΜΜΑΤΑ ΕΦΗΜΕΡΙΔΩΝ (1859-1922) Υποφάκ. Figaro. από το υπουργείο Στρατιωτικών. Δράσις. Corriere d’ Italia. έγγραφα από το πολιτικό γραφείο του πρωθυπουργού. -Πιστοποιητικά. Ενδεικτικά αναφέρουμε τα ονόματα ορισμένων εφημερίδων: La Grece.Γούναρη του έτους 1915. -Έγγραφα της Εθνικής Εταιρείας του 1897 προς τα τοπικά συμβούλια Πατρών. Λαβάρου. Ήπειρος κ. υπηρεσιακή αλληλογραφία μεταξύ των υπουργείων. 4.