You are on page 1of 128

MANUAL

PROGRAM JAMINAN KESELAMATAN MAKANAN


(PJKM) SKIM PENSIJILAN MAKANAN SELAMAT
TANGGUNGJAWAB INDUSTRI
(MeSTI)

BAHAGIAN KESELAMATAN DAN KUALITI MAKANAN


KEMENTERIAN KESIHATAN MALAYSIA
2016
1.0 PENGENALAN

Skim Pensijilan Makanan Selamat Tanggungjawab Industri (MeSTI)


adalah satu skim yang dijenamakan semula bagi menggantikan Skim
Keselamatan Makanan 1Malaysia (SK1M). Skim Pensijilan MeSTI adalah
merupakan hasil penambahbaikan dari SK1M bagi memudahkan
enterpris makanan terutamanya pihak Perusahaan Kecil dan
Sederhana (PKS) untuk memenuhi keperluan-keperluan yang
diperuntukkan di bawah Peraturan-Peraturan Kebersihan Makanan
2009.

Melalui pensijilan MeSTI, pihak pengusaha makanan akan dibimbing


bagi membangunkan dan melaksanakan program jaminan
keselamatan makanan sebelum pensijilan diberikan. Di bawah program
jaminan keselamatan makanan ini, pihak pengusaha perlu
membangunkan satu sistem amalan yang terancang dan
didokumentasikan beserta rekod-rekod kawalan. Antara elemen-
elemen utama di dalam program jaminan keselamatan makanan yang
efektif adalah kawalan premis, kawalan operasi dan kebolehkesanan
(traceability).

2.0 OBJEKTIF

Panduan ini disediakan bagi membantu industri makanan terutamanya


PKS membentuk manual keselamatan makanan bagi memenuhi
keperluan skim pensijilan MeSTI dan seterusnya mematuhi keperluan-
keperluan di bawah Peraturan-Peraturan Kebersihan Makanan 2009.

3.0 KAEDAH PENGGUNAAN


3.1 Panduan ini dijadikan sebagai rujukan mengenai cara
membangunkan manual keselamatan makanan di samping
contoh-contoh rekod serta prosedur yang disediakan.

3.2 Walau bagaimana pun, panduan ini hanyalah contoh untuk


dijadikan rujukan.Pihak industri boleh terus menggunakannya
atau mengubahsuai manual mengikut kesesuaian industri.

3.3 Selain itu, bagi memudahkan pihak industri, contoh Manual


Program Jaminan Keselamatan Makanan (PJKM) skim pensijilan
MeSTI yang boleh terus digunakan oleh pihak industri turut
disediakan oleh Kementerian ini. Pihak syarikat hanya perlu
mencatit nama dan alamat syarikat serta merekodkan aktiviti
yang dijalankan mengikut prosedur yang dicadangkan oleh
panduan ini.

3.4 Manual Program Jaminan Keselamatan Makanan (PJKM) skim


pensijilan
MeSTI hendaklah sentiasa dilaksanakan dan rekod mengenainya
perlu disimpan dengan baik bagi membuktikan sistem jaminan
keselamatan makanan diamalkan oleh pihak syarikat.
MANUAL PROGRAM JAMINAN
KESELAMATAN
MAKANAN

- NAMA & ALAMAT PREMIS PEMPROSESAN

..


Tel: XXXXXXXX
Fax: XXXXXXXX
www.abcsoscili.com

DISEDIAKAN OLEH: DILULUSKAN OLEH:

Tarikh : Tarikh :
Nama : Nama :
Jawatan : Jawatan :
KANDUNGAN MUKASURAT

1.0 PROFIL SYARIKAT DAN POLISI PENGURUSAN


KESELAMATAN MAKANAN
1.1 Profil Syarikat
1.2 Carta Organisasi Syarikat
1.3 Polisi Pengurusan Keselamatan Makanan
1.4 Carta alir proses
1.5 Deskripsi produk akhir

2.0 BANGUNAN DAN KEMUDAHAN


2.1 Pelan lokasi kilang
2.2 Pelan susun atur kilang
2.3 Peralatan & Perkakasan
2.4 Bekalan Air/Ais/Stim
2.5 Keperluan Am
- Ruang Pemprosesan
- Sinki Mencuci Tangan
- Tandas
- Bilik/Ruang Persalinan
- Setor Penyimpanan
- Lantai
- Dinding, Siling, Kipas, Tingkap Dan Pintu
- Lampu
- Saliran/Longkang

3.0 PENGENDALI MAKANAN


3.1 Pemeriksaan Kesihatan
3.2 Suntikan Vaksin Anti Tifoid
3.3 Amalan Pengendali
3.4 Kebersihan Diri Pengendali & Pelawat

4.0 LATIHAN
4.1 Program latihan pengendali makanan

5.0 PENYELENGGARAAN DAN SANITASI


5.1 Kebersihan Premis
5.2 Pengurusan Sisa Buangan Pepejal & Cecair
5.3 Kawalan Makhluk Perosak

i
6.0 KAWALAN OPERASI
6.1 Kawalan Bahan Mentah
- Penerimaan Bahan Mentah
- Penyimpanan Bahan Mentah
6.2 Kawalan Proses
6.3 Kawalan Pembungkusan
- Penerimaan Bahan Pembungkus
- Penyimpanan Bahan Pembungkus
- Kawalan Pembungkusan Produk Siap
6.4 Kawalan Penyimpanan Produk Siap
6.5 Kawalan Bahan Kimia

7.0 KAWALAN PENGANGKUTAN DAN PENGEDARAN

8.0 KAWALAN KEBOLEHKESANAN (TRACEABILITY)

SENARAI LAMPIRAN

SUB ELEMEN BIL. TAJUK NO. DOKUMEN M/S

AM (AM) 1. Deskripsi produk akhir


AM/D/1

BANGUNAN & 2.
Pelan Lokasi Kilang BK/P/1
KEMUDAHAN (BK)

3.
Pelan Susun atur Kilang BK/P/2

PERALATAN & 4. Rekod Pemeriksaan Peralatan PP/R/1


PERKAKASAN (PP)

ii
SUB ELEMEN BIL. TAJUK NO. DOKUMEN M/S

5. Rekod Penyelenggaraan dan


PP/R/2
Sanitasi Peralatan

6. Rekod Pembersihan dan Sanitasi


PP/R/3
Peralatan

7.
Rekod Kalibrasi PP/R/4

BEKALAN AIR (BA) 8. Rekod Analisa Keselamatan dan


BA/R/1
Kualiti Air (Jika air bukan JBA)

KEPERLUAN AM (KA) 9.
Jadual Pencucian dan Sanitasi KA/J/1

10.
Rekod Pembersihan Premis KA/R/1

PEMERIKSAAN 11. Rekod Pemeriksaan Kesihatan


PK/R/1
KESIHATAN (PK) Pekerja

12. Prosedur Kawalan Penyakit


PK/P/1
Berjangkit

13.
Rekod Laporan Kesihatan PK/R/1

SUNTIKAN VAKSIN 14. Senarai Pekerja bagi Suntikan Anti


PK/S/1
ANTI TIFOID (SV) Tifoid

AMALAN 15.
Rekod Audit Amalan Pekerja AP/R/1
PENGENDALI (AP)

KEBERSIHAN DIRI 16. Rekod Audit Kbersihan Diri


KD/R/1
PENGENDALI & Pengendali
PELAWAT (KD)
17. Borang PengisytiharanKesihatan
KD/B/1
Pelawat

PROGRAM LATIHAN 18.


Rekod Kehadiran Latihan LM/R/1
PENGENDALI
MAKANAN DAN
19. Rekod Penilaian Latihan
LM/R/2

iii
SUB ELEMEN BIL. TAJUK NO. DOKUMEN M/S

LATIHAN BERKAITAN 20.


Rekod Jadual Latihan LM/R/3
(LM)

21.
Rekod Latihan Individu LM/R/4

KEBERSIHAN PREMIS 22.


Jadual Pembuangan Sampah KP/J/1
(KP)

23.
Rekod Pembuangan Sampah KP/R/1

24. Jadual Pembersihan dan Sanitasi


KP/J/2
Mengikut Kawasan

25. Rekod Pembersihan dan Sanitasi


KP/R/2
Mengikut Kawasan

26. KP/R/3
Rekod Penyelenggaraan

27. KP/R/4
Rekod Kalibrasi

PENGURUSAN SISA
28. Rekod Pembuangan Bahan
BUANGAN PEPEJAL PC/R/1
Buangan dan Pelupusan Sisa
& CECAIR (PC)

KAWALAN MAKHLUK 29. Prosedur Kawalan Makhluk


MP/P/1
PEROSAK (MP) Perosak

30.
Rekod Kawalan Makhluk Perosak MP/R/1

KAWALAN 31. BM/R/1


Spesifikasi Bahan Mentah
PENERIMAAN BAHAN
MENTAH (BM)
32. BM/R/2
Rekod Penerimaan Bahan Mentah

33. BM/J/1
Jadual Pencucian Bahan Mentah

iv
SUB ELEMEN BIL. TAJUK NO. DOKUMEN M/S

KAWALAN 34. Jadual Penyimpanan Bahan SM/J/1


PENYIMPANAN Mentah
BAHAN MENTAH (SM)
35. Rekod Kawalan Penyimpanan
SM/R/1
Bahan Mentah

36. Rekod Kawalan Kawasan


SM/R/2
Penyimpanan Bahan Mentah

KAWALAN PROSES 37. KS/J/1


Jadual Kawalan Proses
(KS)

38. Jadual Kawalan Pemprosesan KS/J/2


Makanan

39. Rekod Kawalan Pemprosesan


KS/R/1
Makanan

KAWALAN 40. Jadual Kawalan Penerimaan


KB/P/1
PEMBUNGKUSAN Bahan Pembungkus
(KB)
41. Rekod Penerimaan Bahan KB/R/1
Pembungkus

42. Jadual Penyimpanan Bahan KB/P/2


Pembungkus

43. Rekod Kawalan Penyimpanan KB/R/2


Bahan Pembungkus

44. Rekod Kawalan Kawasan KB/R/3


Penyimpanan Bahan Pembungkus

45. Rekod Kawalan Pembungkusan KB/R/4


Produk Siap

KAWALAN 46.
Jadual Penyimpanan Produk Siap SS/J/1
PENYIMPANAN
PRODUK SIAP (SS)
47. Rekod Kawalan Penyimpanan
SS/R/1
Produk Siap

48. Rekod Kawalan Kawasan


SS/R/2
Penyimpanan Produk Siap

v
SUB ELEMEN BIL. TAJUK NO. DOKUMEN M/S

KAWALAN BAHAN 49.


Prosedur Kawalan Bahan Kimia KK/P/1
KIMIA (KK)

50.
Rekod Penerimaan Bahan Kimia KK/R/1

51.
Rekod Penggunaan Bahan Kimia KK/R/2

KAWALAN Rekod Kawalan dan Pemantauan


52.
PENGANGKUTAN & bagi Aktiviti Pengedaran dan AE/R/1
PENGEDARAN (AE) Pengangkutan Makanan

53. AE/R/2
Rekod Pemeriksaan Kenderaan

KAWALAN 54. BN/R/3


Rekod Maklumat Pengedar
KEBOLEHKESANAN
(BN)
55. BN/R/4
Rekod Maklumat Penjual

56. Senarai Semak Punca Masalah di


BN/S/1
Kilang

57. Rekod Maklumat Pembekal Bahan


BN/R/1
Mentah

vi
1.0 PROFIL SYARIKAT DAN
POLISI PENGURUSAN
KESELAMATAN MAKANAN

vii
No. Dokumen
SYARIKAT ABC SDN BHD
Tarikh
Berkuatkuasa

MANUAL PJKM Versi


PROFIL SYARIKAT DAN POLISI PENGURUSAN
Muka surat
KESELAMATAN MAKANAN
SUB TOPIK : PROFIL SYARIKAT

1.0 PROFIL SYARIKAT DAN POLISI PENGURUSAN KESELAMATAN MAKANAN

1.1 PROFIL SYARIKAT

MAKLUMAT DAN BUTIRAN SYARIKAT


Cincaluk Unikl
Nama Syarikat
UniKL MICET Bandar vendor, Taboh Naning,
Alamat Taboh Naning, 78000 Alor Gajah Melaka

No.Tel 06-5512000
No.Faks 06-5512001
Email www.micet.unikl.edu
Nama Pegawai Yang
Bertanggungjawab
PROFIL SYARIKAT
No. Pendaftaran Syarikat MA2009
No. Pendaftaran Permis (dengan
MAL150400029T
KKM)
Anggaran Pendapatan Tahunan
100,000
Anggaran Pengeluaran Produk 10,000
Akhir
9
Bilangan Pekerja
Waktu Operasi 9.00 a.m- 6.00 p.m
Lain-Lain Pensijilan MeSTI,GMP,HACCP

1
No. Dokumen
SYARIKAT ABC SDN BHD
Tarikh
Berkuatkuasa

MANUAL PJKM Versi


PROFIL SYARIKAT DAN POLISI PENGURUSAN
Muka surat
KESELAMATAN MAKANAN
SUB TOPIK : CARTA ORGANISASI SYARIKAT

1.2 CARTA ORGANISASI SYARIKAT

Contoh :.
PENGARAH URUSAN

PENGURUS PENGURUS PEGAWAI QA/QC


PENTADBIRAN PENGELUARAN

STOR/ PENERIMAAN
PENYELIA BAHAN

OPERATOR

*Mengikut carta organisasi sebenar pihak syarikat

2
No. Dokumen
SYARIKAT ABC SDN BHD
Tarikh
Berkuatkuasa

MANUAL PJKM Versi


PROFIL SYARIKAT DAN POLISI PENGURUSAN
Muka surat
KESELAMATAN MAKANAN
SUB TOPIK : POLISI PENGURUSAN
KESELAMATAN MAKANAN

1.3 POLISI PENGURUSAN KESELAMATAN MAKANAN

Pihak pengurusan syarikat adalah komited untuk menghasilkan produk


makanan yang bersih dan selamat dan memenuhi perundangan makanan
di Malaysia.

I. Akta Makanan 1983


II. Peraturan Peraturan Makanan 1985
III. Peraturan-Peraturan Kebersihan Makanan 2009

Pihak pengurusan juga akan memastikan amalan sanitasi dipraktikkan oleh


semua pekerja bermula dari bahan mentah sehingga kepada
pemunggahan produk akhir ke dalam kenderaan pengangkut.

3
No. Dokumen
SYARIKAT ABC SDN BHD
Tarikh
Berkuatkuasa

MANUAL PJKM Versi


PROFIL SYARIKAT DAN POLISI PENGURUSAN
Muka surat
KESELAMATAN MAKANAN
SUB TOPIK : CARTA ALIR PROSES

1.4 CARTA ALIR PROSES


Produk: Cincaluk:.
CONTOH :

Penerimaan Udang GeragauCili


Segar

Permbersihan dan Penyimpanan Suhu penyimpanan


Bahan mentahPemilihan dan (0 C hingga 4 C) Bawang
pembersihan putih, asid asetik, garam &
natrium benzoat

Pencampuran bahan
(Udang Geragau, Cuka, Garam)
gisaran kasar

Pemeraman 4-82-3 minggu

Kacau Sebati - Gula, air


Penapisangisaran halus
dan gam makanan

Penutup dan label Pengisian ke dalam botol Botol di steril dengan air
panas

Penyimpanan
(suhu bilik)

4
Pengedaran
No. Dokumen
SYARIKAT ABC SDN BHD
Tarikh
Berkuatkuasa

MANUAL PJKM Versi


PROFIL SYARIKAT DAN POLISI PENGURUSAN
Muka surat
KESELAMATAN MAKANAN
SUB TOPIK : DESKRIPSI PRODUK AKHIR

1.5 DESKRIPSI PRODUK AKHIR

Gambar berkenaan produk akhir beserta label (jika ada)

BIL PERKARA SPESIFIKASI

1. Jenis Produk Ikan dan Hasil Ikan - CincalukAir Minuman


Berbungkus
2. JenamaJenama Cincaluk UniklXYZ

3. Kuantiti 150500ml, 200ml1500ml

4. Komposisi / Ramuan produk Udang Geragau, Cuka, GaramAir

5. Ciri fizikal Cecair

6. Keadaan penyimpanan Suhu bilik

7. Kaedah pengedaran Lori bertutup

8. Bahan pembungkus Botol KacaPolyethelene

9. Jangka Hayat 2 tahun

5
2.0 BANGUNAN DAN KEMUDAHAN

6
No. Dokumen
SYARIKAT ABC SDN BHD
Tarikh
Berkuatkuasa

MANUAL PJKM Versi


BANGUNAN DAN KEMUDAHAN Muka surat
SUB TOPIK : PELAN LOKASI KILANG

2.0 BANGUNAN DAN KEMUDAHAN

2.1 PELAN LOKASI KILANG


CONTOH :.

7
No. Dokumen
SYARIKAT ABC SDN BHD Tarikh Berkuatkuasa
MANUAL PJKM Versi
BANGUNAN DAN KEMUDAHAN Muka surat
SUB TOPIK : PELAN SUSUR ATUR KILANG

2.2 PELAN SUSUR ATUR KILANG

Bilik persalinan Stor Bahan Stor Produk


Stor bahan Mentah Siap bahan Stor bahan
pembungkus Ruang (cold room;0-4c) mentah pembungkus (
botol, tutup
an Penerimaan botol)

Pejabat

Kawasan
Stor bahan Pemprosesan
kimia Kawasan pemprosesan
Stor penyimpanan Pembungkusan
produk
Tempat
pembuangan
sisa

Tandas

Note:
Masukkan pelan lokasi
Mengikut pelan sebenar premis syarikat
Tandatangan pelan 8

Laluan sisa
Kemudahan
pekerja
bahan
produk
buangan
cuci
mentah
siap
tangan
No. Dokumen
SYARIKAT ABC SDN BHD
Tarikh
Berkuatkuasa

MANUAL PJKM Versi


PERALATAN & PERKAKASAN Muka surat
SUB TOPIK : PERALATAN & PERKAKASAN

2.3 PERALATAN & PERKAKASAN


1.0 OBJEKTIF
Memastikan semua peralatan yang digunakan tidak menyumbang kepada
pencemaran

2.0 SKOP
Semua peralatan yang digunakan

3.0 TANGGUNGJAWAB
3.1 Pengurus pentadbiran
3.2 Semua perkerja

4.0 PROSEDUR

4.1 Peralatan yang digunakan berkeadaan baik dan sesuai dari segi
rekabentuk dan pemasangan peralatan dan mudah diselenggara,
dibersihkan dan dikalibrasi.

4.2 Peralatan yang rosak perlu dikeluarkan dari kawasan pemprosesan.

4.3 Permukaan peralatan yang bersentuhan dengan makanan diperbuat


dari bahan yang tidak toksik, kalis air dan mudah dibersihkan.

4.4 Papan pemotong berasingan bagi bahan mentah dan bahan makanan
bermasak (jika berkenaan)

4.5 Kesemua alat pengukur termasuk pengukur masa, suhu dan berat
perlu disukat (dikalibrasi) mengikut keperluan

4.6 Peralatan perlu sentiasa diselenggara dan dibersihkan mengikut


keperluan Jadual Penyelenggaraan dan Sanitasi.

5.0 REKOD
5.1 Rekod Pemeriksaan Peralatan
5.2 Rekod Penyelenggaraan Dan Sanitasi Peralatan

9
No. Dokumen
SYARIKAT ABC SDN BHD
Tarikh
Berkuatkuasa

MANUAL PJKM Versi


PERALATAN & PERKAKASAN Muka surat
SUB TOPIK : PERALATAN & PERKAKASAN

5.3 Rekod Pembersihan Peralatan


5.4 Rekod Kalibrasi

10
No. Dokumen
SYARIKAT ABC SDN BHD Tarikh Berkuatkuasa
MANUAL PJKM Versi
PERALATAN & PERKAKASAN Muka surat
SUB TOPIK : PERALATAN & PERKAKASAN

CONTOH :.

REKOD PEMERIKSAAN PERALATAN


Tarikh :.
BIL PERALATAN PENEMUAN TINDAKAN CATATAN
1 Pengadun tahan KaratPisau BerkaratSisa Cincaluk Alih dan buangPembersihan -Pekerja
dan senitasi
2 Tong PlastikGunting BerkaratSisa Cincaluk Alih dan buangPembersihan -Pekerja
dan senitasi
3 Mesin PenimbangPenutup Lapik penimbang Baiki dengan serta mertaBuang Dikalibrasi dahulu sebelum
Plastik berkeadaan digunakan
sumbingSisa Cincaluk
4 Pendeposit/Pengisian Sisa Cincaluk Pemebersihan dan senitasi
5 Mesin Penutup Berkarat Selenggara
6 Mesin Penyembur air Berkarat Selenggara

Diperiksa Oleh : Disahkan Oleh :

11
No. Dokumen
SYARIKAT ABC SDN BHD Tarikh Berkuatkuasa
MANUAL PJKM Versi
PERALATAN & PERKAKASAN Muka surat
SUB TOPIK : PERALATAN & PERKAKASAN
CONTOH :.
REKOD JADUAL PENYELENGGARAAN DAN SANITASI PERALATAN
Penyelenggaraan Sanitasi
Kekerapan
Bil Peralatan Lokasi 1X 2 X (sebelum Kaedah
Kekerapan
(selepas operasi & 1 X/ minggu 1 X / bulan
proses) selepas operasi)
2 X setahun atau
1 Penimbang Loading bay jika ada masalah X Pembersihan
2 X setahun atau Pembersihan dan
2 Meja penyediaan Kawasan penyediaan jika ada masalah X
Sanitasi
2 X setahun atau Pembersihan dan
Mesin Kawasan
jika ada masalah2 SanitasiPembersihan
33 pengadunMesin prosesKawasan XX
X setahun atau dan Sanitasi
pemotong proses
jika ada masalah
2 X setahun atau
Kawasan Pembersihan
PenimbangMesin jika ada masalah2
44 prosesKawasan X X Pembersihan dan
pengadun X setahun atau
proses Sanitasi
jika ada masalah
2 X setahun atau
Kawasan
ChilllerPenimban jika ada masalah2 Pembersihan
55 penyimpananKawasa X X
g X setahun atau Pembersihan
n proses
jika ada masalah
2 X setahun atau
6 Chiller Kawasan proses jika ada masalah X Pembersihan
2 X setahun atau Pembersihan
7 Oven Kawasan proses jika ada masalah X ruangan dalam oven

12
2 X setahun atau
8 Freezer Stor produk akhir jika ada masalah X

13
No. Dokumen
SYARIKAT ABC SDN BHD
Tarikh
Berkuatkuasa

MANUAL PJKM Versi


PERALATAN & PERKAKASAN Muka surat
SUB TOPIK : PERALATAN & PERKAKASAN

CONTOH :.

REKOD PEMBERSIHAN PERALATAN


BULAN:__________________________
A. LOADING BAY
Tahap
Tarikh kebersihan () Diperiksa Tindakan Disahkan
Bil Peralatan Kekerapan
periksa Tidak oleh Pembetulan oleh
Baik
baik

1 Penimbang selepas proses

B. KAWASAN PENYEDIAAN
Tahap
Tarikh kebersihan () Diperiksa Tindakan Disahkan
Bil Peralatan Kekerapan
periksa Tidak oleh Pembetulan oleh
Baik
baik
sebelum operasi
Meja
1
penyediaan
selepas operasi

C. KAWASAN PROSES
Tahap
Tarikh kebersihan () Diperiksa Tindakan Disahkan
Bil Peralatan Kekerapan
periksa Tidak oleh Pembetulan oleh
Baik
baik

Meja sebelum operasi


1
penyediaan
selepas operasi

Mesin sebelum operasi


2
pemotong selepas operasi
Mesin sebelum operasi
3
pengadun selepas operasi
4 Penimbang selepas proses
5 Chiller 1 kali seminggu
6 Oven selepas proses

D. STOR PRODUK AKHIR


Tahap
Tarikh kebersihan () Diperiksa Tindakan Disahkan
Bil Peralatan Kekerapan
periksa Tidak oleh Pembetulan oleh
Baik
baik

1 Freezer 1 kali sebulan

14
No. Dokumen
SYARIKAT ABC SDN BHD Tarikh Berkuatkuasa
MANUAL PJKM Versi
PERALATAN & PERKAKASAN Muka surat
SUB TOPIK : PERALATAN & PERKAKASAN

CONTOH :.

REKOD KALIBRASI

Bil Peralatan Kekerapan Tarikh Tarikh Kalibrasi Catatan TT Individu


Cadangan Bertanggungjawab
Kalibrasi
Penimbang (Loading 1 X setahun atau 25.01.2012
1
Bay) jika ada masalah
Penimbang
1 X setahun atau 25.01.2012
2 (kawasan proses)
jika ada masalah
Chiller (kawasan
1 X setahun atau 25.01.2012
3 proses)
jika ada masalah
Oven (kawasan
1 X setahun atau 25.01.2012
4 proses)
jika ada masalah
Freezer (Stor 1 X setahun atau 25.01.2012
5
penyimpanan) jika ada masalah
6

Disahkan Oleh :

15
No. Dokumen
SYARIKAT ABC SDN BHD
Tarikh
Berkuatkuasa

MANUAL PJKM Versi


BEKALAN AIR/AIS/STIM Muka surat
SUB TOPIK : BEKALAN AIR/AIS/STIM

2.4 BEKALAN AIR/AIS/STIM

1.0 OBJEKTIF
Memastikan bekalan air/ais/stim diperolehi dari punca yang selamat
agar tidak menyumbang kepada pencemaran produk yang dihasilkan.

2.0 SKOP
Bekalan air/ais/stim yang digunakan dalam pemprosesan makanan

3.0 TANGGUNGJAWAB
3.1 Pengurus pentadbiran
3.2 Semua perkerja

4.0 PROSEDUR

4.1 Menggunakan bekalan air yang selamat

4.2 Pastikan bekalan air mencukupi dan terlindung dari


pencemaran. Menggunakan bekas yang bertutup

4.3 Ais yang digunakan adalah dari sumber air yang selamat serta
diisimpan dalam bekas serta terlindung dari pencemaran

4.4 Stim dari sumber air yang selamat dan tidak mencemar
makanan

4.5 Jika sumber air bukan dari JBA, analisis bagi penentuan kualiti
air yang perlu dilakukan dan direkodkan

5.0 REKOD
5.1 Rekod analisa keselamatan dan kualiti air (Jika air bukan dari
JBA)

16
No. Dokumen
SYARIKAT ABC SDN BHD
Tarikh
Berkuatkuasa

MANUAL PJKM Versi


BEKALAN AIR/AIS/STIM Muka surat
SUB TOPIK : BEKALAN AIR/AIS/STIM

CONTOH :.
Rekod analisa keselamatan dan kualiti air (Jika air bukan dari JBA)

Perkara-perkara
Diperiksa Disahkan
Tarikh yang diperiksa Keputusan Tindakan
Oleh oleh
(sila nyatakan)

Kandungan klorin MAF 0.05 mg/l Tiada SUU


21 Mei
2010 Ph MAF 6.6 Tiada SUU

Kandungan klorin MAF 0.06 mg/l Tiada SUU


29 Mei
2010 Ph MAF 6.7 Tiada SUU

7 Jun Kandungan klorin MAF 0.05 mg/l Tiada SUU


2010
Ph MAF 6.5 Tiada SUU

Kandungan klorin MAF 0.05 mg/l Tiada SUU


15 Jun
2010 Ph MAF 6.6 Tiada SUU

Kandungan klorin MAF 0.04 mg/l Tiada SUU


24 Jun
2010
Ph MAF 6.5 Tiada SUU

Kandungan klorin

Ph

Kandungan klorin

Ph
# Jenis analisa boleh ditambah kepada kekeruhan, warna air, TDS (Total Dissolved
Solid), mikrobiologi (E-Coli, Koliform, Faecal Coliform). Ujian mikrobiologi boleh
dijalankan dengan menghantar sampel ke makmal luar yang diakreditasi oleh
Kementerian Kesihatan Malaysia sekurang-kurangnya 1 (satu) bulan sekali.

17
No. Dokumen
SYARIKAT ABC SDN BHD
Tarikh
Berkuatkuasa

MANUAL PJKM Versi


KEPERLUAN AM PREMIS Muka surat
SUB TOPIK : KEPERLUAN AM PREMIS

2.5 KEPERLUAN AM PREMIS

1.0 OBJEKTIF
Memastikan premis dan kemudahan yang disediakan memenuhi
keperluan MeSTI

2.0 SKOP
Infrastruktur dan kemudahan di dalam premis

3.0 TANGGUNGJAWAB
3.1 Pengurus pentadbiran
3.2 Semua perkerja

4.0 PROSEDUR
Keperluan premis adalah seperti berikut;

4.1 Keperluan ruang pemprosesan


4.1.1 Kawasan pemprosesan perlu dibina menggunakan
bahan yang tidak mempunyai kesan toksik dalam
penggunaannya, permukaan yang boleh dibersihkan dan
sentiasa dijaga supaya sentiasa bersih dan diselenggara
dengan baik. Di mana mungkin, penggunaan bahan kaca
perlu dielakkan.

4.2 Sinki Mencuci Tangan


4.2.1 Sinki beroperasi secara bebas tangan (hands free
operated)

No. Dokumen

18
SYARIKAT ABC SDN BHD Tarikh
Berkuatkuasa
MANUAL PJKM Versi
KEPERLUAN AM PREMIS Muka surat
SUB TOPIK : KEPERLUAN AM PREMIS

4.2.2 Sinki mencuci tangan disediakan dengan


kemudahan sabun atau bahan cuci cecair dan air
mengalir secukupnya termasuk tisu/pengering tangan
dan tong sampah berpenutup
4.2.3 Mempunyai prosedur 7 langkah cuci tangan dalam
bentuk poster dan sebagainya

4.3 Tandas
4.3.1 Berkeadaan bersih, tidak berbau dan tidak rosak
4..3.2 Mempunyai sumber air yang bersih
4.3.3 Mempunyai kemudahan mencuci tangan selepas
keluar dari tandas beserta tisu/pengering tangan, sabun
atau cecair pencuci yang sesuai dalam dispenser dengan
air yang bersih
4.3.4 Tidak terbuka secara terus kepada bilik atau
bahagian penyediaan / pemprosesan makanan /
penyimpanan makanan.
4.3.5 Aktiviti pembersihan dijalankan secara berkala dan
direkodkan.

4.4 Bilik/Ruang Persalinan


4.4.1 Mempunyai bilik/ruang persalinan
4.4.2 Bilik/ruang persalinan perlu dipastikan sentiasa
bersih dan tidak dijadikan sebagai ruang makan bagi
pekerja.

No. Dokumen
SYARIKAT ABC SDN BHD
Tarikh
Berkuatkuasa

MANUAL PJKM Versi


KEPERLUAN AM PREMIS Muka surat
SUB TOPIK : KEPERLUAN AM PREMIS

19
4.5 Setor Penyimpanan
4.5.1 Sentiasa berkeadaan baik dan bersih
4.5.2 Mempunyai sistem pengudaraan yang baik
4.5.3 Mempunyai suhu yang sesuai dengan produk
yang disimpan
4.5.4 Barang disusun bagi memudahkan aktiviti
pembersihan
4.5.5 Bahan kimia bukan makanan disimpan secara
berasingan dengan bahan makanan/bahan
pembungkusan makanan

4.6 Lantai
4.6.1 Permukaan lantai bersih dan berkeadaan baik dan
air tidak bertakung
4.6.2 Aktiviti pembersihan dijalankan secara berkala dan
direkodkan.

4.7 Dinding, Siling, Kipas, Tingkap Dan Pintu


4.7.1 Dinding, siling, kipas, tingkap dan pintu mesti
bersih dan tidak menyumbang kepada pencemaran
4.7.2 Aktiviti pembersihan dijalankan secara berkala dan
direkodkan.

4.8 Lampu
4.8.1 Lampu bersih dan berkeadaan baik* (berpenutup
di kawasan pemprosesan)
4.8.2 Aktiviti pembersihan dijalankan secara berkala dan
direkodkan.
No. Dokumen
SYARIKAT ABC SDN BHD
Tarikh
Berkuatkuasa

MANUAL PJKM Versi


KEPERLUAN AM PREMIS Muka surat
SUB TOPIK : KEPERLUAN AM PREMIS

4.8.2 Aktiviti pembersihan dijalankan secara berkala dan


direkodkan.

4.9 Saliran/Longkang
4.9.1 Saliran bersih meliputi longkang dan parit

4.9.2 Aktiviti pembersihan dijalankan mengikut prosedur


dan direkodkan.

20
Kaedah Bahan Cuci Prosedur Kaedah
Pencucian Verifikasi
Pembersihan Air Buangkan kotoran Secara Vis
Bahan Pencuci Basuh dengan air
Cuci dengan detergen
Bilas dan keringkan
Sanitasi Air Panas/ Bilas dengan air panas / sembur atau lap Secara Vis
Bahan Nyahjangkit
permukaan dengan bahan nyahjangkit
CIP (Cleaning In Detergen Mesin dicuci dengan menggunakan air Automatik
Process) Air
dan detergen
5.0 Antara kaedah pencucian adalah seperti berikut :

Kaedah Bahan Cuci Prosedur Kaed


Pencucian Verif
Pembersihan Air Buangkan kotoran Seca
Bahan Pencuci Basuh dengan air
Cuci dengan detergen
Bilas dan keringkan
Sanitasi Air Panas/ Bilas dengan air panas / sembur atau lap Seca
Bahan Nyahjangkit
permukaan dengan bahan nyahjangkit
CIP (Cleaning In Detergen Mesin dicuci dengan menggunakan air Auto
Process) Air
dan detergen

5.0 REKOD
5.1 Jadual Pencucian dan Sanitasi
5.2 Rekod Pembersihan Premis

21
No. Dokumen
SYARIKAT ABC SDN BHD
Tarikh
Berkuatkuasa
MANUAL PJKM Versi
KEPERLUAN AM PREMIS Muka surat
SUB TOPIK : KEPERLUAN AM PREMIS
CONTOH :.
JADUAL PENCUCIAN DAN SANITASI

Peralatan/ Bahan Kaedah


Prosedur
Permukaan Cuci Verifikasi
Ruang Air Buangkan
Proses detergen kotoran basuh Rekod
dengan air Pembersihan
cuci dengan
detergen
bilas dan
keringkan

22
Buangkan
Lantai kotoran basuh Rekod
dengan air Pembersihan
Air
cuci dengan
detergen
detergen bilas
dan keringkan

Buangkan
Tandas Air kotoran basuh Rekod
Pembersihan
Detergen dengan air
Berus cuci dengan
Penyapu detergen bilas
dan keringkan

Siling
Penyapu Buangkan Rekod
kotoran Pembersihan

23
No. Dokumen
SYARIKAT ABC SDN BHD Tarikh Berkuatkuasa
MANUAL PJKM Versi
KEPERLUAN AM PREMIS Muka surat
SUB TOPIK : KEPERLUAN AM PREMIS
CONTOH :.
JADUAL DAN REKOD PEMBERSIHAN PREMIS
Bulan :...............................Tahun :..................................
BIL KAWASAN
TARIKH
1 Ruang
Pemprosesan
2 Sinki Mencuci
Tangan
3 Tandas
4 Bilik/ruang
persalinan
5 Setor penyimpanan
6 Lantai
7 Dinding
8 Siling
9 Kipas
10 Tingkap
11 Pintu
TANDAKAN - Memuaskan X Tidak Memuaskan
Diperiksa Oleh : Disemak Oleh:

24
3.0 PENGENDALI MAKANAN

25
No. Dokumen
SYARIKAT ABC SDN BHD
Tarikh
Berkuatkuasa

MANUAL PJKM Versi


PENGENDALI MAKANAN Muka surat
SUB TOPIK : PEMERIKSAAN KESIHATAN

3.0 PENGENDALI MAKANAN


3.1 Pemeriksaan Kesihatan

1.0 OBJEKTIF
Untuk memastikan individu yang terlibat dalam aktiviti pemprosesan makanan
bebas dari sebarang bawaan penyakit yang boleh menyumbang kepada
pencemaran makanan

2.0 SKOP
Semua pekerja dan pelawat

3.0 TANGGUNGJAWAB
3.1 Pegawai QA/QC
3.2 Semua pekerja
4.0 PROSEDUR
4.1 Pemeriksaan status kesihatan pengendali makanan dilakukan oleh
Pegawai Perubatan di hospital, Pejabat Kesihatan Daerah serta
Klinik-klinik yang diiktiraf
4.2 Rekod Pemeriksaan Kesihatan disimpan dengan baik di premis
dan memastikan ianya sentiasa sah
4.3 Pastikan pengendali makanan memaklumkan kepada pegawai
atasan berkaitan sebarang tanda berikut :
a. Sakit perut, muntah dan cirit birit.
b. Jangkitan pada kulit.
c. Sebarang lelehan dari hidung, mata atau telinga.
4.4 Pengendali makanan yang dikenalpasti dijangkiti penyakit
berjangkit perlu melaporkan kepada pihak pengurusan mengikut
prosedur yang ditetapkan

No. Dokumen

26
SYARIKAT ABC SDN BHD Tarikh
Berkuatkuasa
MANUAL PJKM Versi
PENGENDALI MAKANAN Muka surat
SUB TOPIK : PEMERIKSAAN KESIHATAN

5.0 REKOD
5.1 Senarai Pemeriksaan Kesihatan Pekerja
5.2 Prosedur Kawalan Penyakit Berjangkit
5.3 Rekod Laporan Kesihatan

SYARIKAT ABC SDN BHD


No. Dokumen

27
Tarikh
Berkuatkuasa
MANUAL PJKM Versi
PENGENDALI MAKANAN Muka surat
SUB TOPIK : PEMERIKSAAN KESIHATAN
CONTOH :.

REKOD PEMERIKSAAN KESIHATAN PEKERJA

NAMA SYARIKAT : KILANG IKAN KITA TAHUN : 2009

NAMA PENYELARAS : MONA IRAWATI RAZALI


JAWATAN: PENGURUS

Status Kesihatan
Bil Nama Kakitangan No.Kad Pengenalan

1. AHMAD BIN BIDIN 781205-01-5623 Pemeriksaan


Kesihatan

Pemeriksaan
2 SAIDAH HJ HAMID 540101-05-5570
Kesihatan

Pemeriksaan
3 ISMAIL BIN RAZAK 851212-10-5569
Kesihatan

Pemeriksaan
4 AISYAH BT ALI 830506-05-5542
Kesihatan

Pemeriksaan
5 RUZANA HAMZAH 730403-03-5672
Kesihatan

7
(*sila buat lampiran jika tidak mencukupi)

Disediakan oleh : Disahkan oleh :


MONA IRAWATI RAZALI FAIZAL BIN ABU BAKAR
(NAMA PEGAWAI BERTUGAS) ( NAMA PENYELIA )
No. Dokumen

28
SYARIKAT ABC SDN BHD Tarikh
Berkuatkuasa
MANUAL PJKM Versi
PENGENDALI MAKANAN Muka surat
SUB TOPIK : PEMERIKSAAN KESIHATAN
CONTOH :.

PROSEDUR KAWALAN PENYAKIT BERJANGKIT


Disediakan oleh : Pengurus Operasi Kilang Ikan Kita
Diluluskan oleh: Pengurus Kilang Ikan Kita
Tarikh digunakan : 20/07/2010

I. Tajuk : Prosedur Kawalan Penyakit Berjangkit

2. Objektif : Untuk mengawal penyakit berjangkit.

3. Skop: Digunapakai kepada semua anggota di tempat pemprosesan.

4. Tanggungjawab : (siapa yang bertanggungjawab?)


Contoh :Pengurus Operasi Kilang Ikan Kita

5. Prosedur
i. Pekerja perlu melaporkan kepada pengurus operasi pekerja jika
mereka mengalami perkara seperti berikut;
Luka
Kudis
Melecur
Penyakit bawaan makanan (cirit-birit,muntah-muntah dsb.)
ii. Tindakan yang diambil oleh pengurus operasi kilang
- tidak dibenarkan kerja, diberi cuti
- lain-lain tindakan pencegahan
iii. Pelawat- deklarasi kesihatan pelawat
- semua pelawat perlu memberi deklarasi mengikut format yang
diberikan.

6. Kekerapan

Pekerja perlu melaporkan pada bila-bila masa kejadian berlaku.

No. Dokumen PK/R/1

29
SYARIKAT ABC SDN BHD Tarikh 1 OGOS 2012
Berkuatkuasa
MANUAL PJKM Versi
PENGENDALI MAKANAN Muka surat
SUB TOPIK : PEMERIKSAAN KESIHATAN
CONTOH :.

REKOD LAPORAN KESIHATAN REKOD

REKOD ADUAN KESIHATAN PEKERJA

SYARIKAT : PERUSAHAAN SATAY MAS SDN BHD


BULAN : FEBRUARI 2010

Status
Bil Tarikh Nama Kesihatan Ulasan Disahkan
perlu Mohd Saleh
mendapatkan Pengurus
1. 21/1/2010 Munirah Kamal - sakit perut
rawatan doktor Operasi
- muntah-muntah
Kilang
Mohd Saleh
2. 16/2/2010 Azizi Farish - demam dinasihatkan Pengurus
Zainal - sakit kepala bercuti Operasi
Kilang
berikan
rawatan
- tangan
3. 16/2/2010 Zaki zainol tercedera
kecemasan Line Leader
rujuk ke
hospital

(*sila buat lampiran jika tidak mencukupi)

Disediakan oleh : Disahkan oleh :


MONA IRAWATI RAZALI FAIZAL BIN ABU BAKAR
(NAMA PEGAWAI BERTUGAS) ( NAMA PENYELIA )

No. Dokumen

30
SYARIKAT ABC SDN BHD Tarikh
Berkuatkuasa
MANUAL PJKM Versi
PENGENDALI MAKANAN Muka surat
SUB TOPIK : SUNTIKAN VAKSIN ANTI TIFOID

3.2 Suntikan Vaksin Anti Tifoid

1.0 OBJEKTIF
Untuk mengelakkan pencemaran silang

2.0 SKOP
Semua pekerja dan pelawat

3.0 TANGGUNGJAWAB
3.1 Pegawai QA/QC
3.2 Semua pekerja

4.0 PROSEDUR
Semua pengendali makanan hendaklah mendapatkan Suntikan Tifoid
setiap tiga tahun sekali dan direkodkan.

5.0 REKOD
5.1 Senarai Pekerja Suntikan anti Tifoid

31
No. Dokumen
SYARIKAT ABC SDN BHD
Tarikh
Berkuatkuasa

MANUAL PJKM Versi


PENGENDALI MAKANAN Muka surat
SUB TOPIK : SUNTIKAN VAKSIN ANTI TIFOID
CONTOH:.

SENARAI PEMERIKSAAN KESIHATAN PEKERJA / SUNTIKAN ANTI TIFOID

NAMA SYARIKAT : KILANG TAHUN : 2009


IKAN KITA
NAMA PENYELARAS : MONA IRAWATI RAZALI
JAWATAN: PENGURUS

Tarikh Tarikh Pemeriksaan


Bil Nama No.Kad Suntikan Tamat Kesihatan
Kakitangan Pengenalan Suntikan

1. AHMAD BIN BIDIN 781205-01-5623

540101-05-
2. SAIDAH HJ HAMID
5570

851212-10-
3 ISMAIL BIN RAZAK
5569

830506-05-
4 AISYAH BT ALI
5542

730403-03-
5 RUZANA HAMZAH
5672

6
(*sila buat lampiran jika tidak mencukupi)

Disediakan oleh : Disahkan oleh :

MONA IRAWATI RAZALI FAIZAL BIN ABU BAKAR


(NAMA PEGAWAI BERTUGAS) ( NAMA PENYELIA )

32
No. Dokumen
SYARIKAT ABC SDN BHD
Tarikh 1 OGOS 2012
Berkuatkuasa

MANUAL PJKM Versi


PENGENDALI MAKANAN Muka surat
SUB TOPIK : AMALAN PENGENDALI

3.3 Amalan Pengendali

1.0 OBJEKTIF
Untuk mengelakkan pencemaran silang

2.0 SKOP
Semua pekerja dan pelawat

3.0 TANGGUNGJAWAB
3.1 Pegawai QA/QC
3.2 Semua pekerja

4.0 PROSEDUR

4..1 Pastikan pengendali mengamalkan kebersihan diri.


4.2 Tidak merokok/meludah/ batuk/ bersin dan melakukan perbuatan
yang boleh menyebabkan pencemaran kepada makanan
4.3 Apron/Pakaian perlindungan perlu dibuka sekiranya pengendali
pergi ke tandas, rehat atau keluar daripada premis.
4.4 Makanan tidak boleh diletakkan bersentuhan secara langsung
dengan bahan yang boleh mencemarkan makanan
4.5 Semua pengendali makanan yang mengalami luka dan jangkitan
kulit perlu memaklumkan kepada pegawai atasan dan
membalutnya menggunakan plaster kalis air serta memakai sarung
tangan.
4.6 Kaedah yang betul hendaklah digunakan apabila merasa makanan:

33
No. Dokumen
SYARIKAT ABC SDN BHD
Tarikh 1 OGOS 2012
Berkuatkuasa

MANUAL PJKM Versi


PENGENDALI MAKANAN Muka surat
SUB TOPIK : AMALAN PENGENDALI

- Ambil makanan yang hendak dirasa dan letak di dalam


bekas khusus untuk merasa.
- Gunakan sudu kecil untuk merasa makanan.
- Basuh sudu dan bekas tersebut selepas penggunaan.
- Pemantauan dijalankan setiap berkala dan tindakan
pembetulan akan diambil serta merta.

5.0 REKOD
5.1 Rekod Audit Amalan Pengendali

34
No. Dokumen
SYARIKAT ABC SDN BHD
Tarikh
Berkuatkuasa

MANUAL PJKM Versi


PENGENDALI MAKANAN Muka surat
SUB TOPIK : AMALAN PENGENDALI

CONTOH :.

REKOD AUDIT AMALAN PENGENDALI

Tarikh: Hari: Masa:

1 Amalan Kebersihan
1.1 Tidak merokok/meludah/ batuk/
bersin semasa melakukan tugas
1.2 Mencuci tangan sebelum /selepas
melakukan tugas
1.3 Mencuci tangan selepas ke tandas
1.4 Tidak makan / minum dikawasan
penyediaan makanan
1.5 Menanggalkan apron apabila ke
tandas,berehat atau keluar dari premis
1.6 Tidak menggunakan telefon bimbit
semasa memasak/menghidang
TANDAKAN - Patuh X - Tidak Patuh

35
No. Dokumen
SYARIKAT ABC SDN BHD
Tarikh 1 OGOS 2012
Berkuatkuasa

MANUAL PJKM Versi


PENGENDALI MAKANAN Muka surat
SUB TOPIK : KEBERSIHAN DIRI PENGENDALI &
PELAWAT

3.4 Kebersihan Diri Pengendali & Pelawat

1.0 OBJEKTIF
Untuk mengelakkan pencemaran silang

2.0 SKOP
Semua pekerja dan pelawat

3.0 TANGGUNGJAWAB
3.1 Pegawai QA/QC
3.2 Semua pekerja

4.0 PROSEDUR
4.1 Pakaian bersih yang sesuai dan memakai pakaian pelindung
luar/apron yang sesuai warna cerah
4.2 Memakai penutup kepala/penutup rambut
4.3 Memakai penutup mulut (jika perlu)
4.4 Memakai sarung tangan (jika perlu)
4.5 Tidak memakai barang kemas dan aksesori
4.6 Memakai kasut bertutup (jika perlu)
4.7 Pastikan kuku bersih, pendek dan tiada penggunaan pengilat kuku.
4.8 Tiada luka /kudis terbuka dan dirawat dengan baik
4.9 Pastikan tidak menggunakan pewangi dan penggunaan losyen di
dalam kawasan penyediaan makanan.
4.10 Pastikan janggut dan misai pendek dijaga rapi.
4.11 Dilarang memakai nametag (menggunakan tanda nama yang
bersulam / berjahit pada pakaian).

36
No. Dokumen
SYARIKAT ABC SDN BHD
Tarikh 1 OGOS 2012
Berkuatkuasa

MANUAL PJKM Versi


PENGENDALI MAKANAN Muka surat
SUB TOPIK : KEBERSIHAN DIRI PENGENDALI &
PELAWAT

4.12 Dilarang memakai tudung bermanik


4.13 Pakaian Seragam
i. Pengendali perlu memakai pakaian perlindungan (apron)
yang bersih untuk menutup pakaian seragam apabila
mengendalikan makanan.
ii. Kaedah pembasuhan apron perlulah berkesan untuk
mencegah pencemaran.
iii. Pakaian seragam, tutup kepala, sarung tangan, penutup
mulut dan kasut yang sesuai perlu digunakan semasa
mengagih dan menghidang.
4.14 Pelawat
i. Setiap pelawat yang masuk ke kawasan operasi perlu
memaklumkan kedatangan mereka kepada pihak
pengurusan syarikat dan mengisi borang yang disediakan.
ii. Pelawat perlu memakai pakaian perlindungan iaitu apron /
overall / kasut dan penutup kepala di dalam kawasan
operasi kecuali pejabat.
iii. Pelawat yang memasuki premis perlu mematuhi polisi
kebersihan diri yang ditetapkan.
iv. Semua pelawat akan diiringi oleh anggota syarikat

5.0 REKOD
5.1 Rekod Audit Kebersihan Diri Pengendali
5.2 Borang Pengisytiharan Kesihatan Pelawat

37
No. Dokumen
SYARIKAT ABC SDN BHD
Tarikh
Berkuatkuasa

MANUAL PJKM Versi


PENGENDALI MAKANAN Muka surat
SUB TOPIK : KEBERSIHAN DIRI PENGENDALI &
PELAWAT

CONTOH :.

REKOD AUDIT KEBERSIHAN DIRI PENGENDALI


BIL KRITERIA YA TIDAK CATATAN
1 Etika Pakaian Pengendali Makanan
1.1 Apron
1.2 Penutup kepala
1.3 Penutup mulut
1.4 Sarung tangan
1.5 Tidak memakai barang kemas dan
aksesori
1.6 Kasut yang bertutup
1.7 Tidak memakai pin tudung, kerongsang,
jarum peniti, tanda nama, manik dll
2 Kebersihan diri
2.1 Kuku pendek & bersih
2.2 Tiada luka /kudis terbuka
2.3 Rambut terurus (bertutup)
2.4 Misai / janggut terurus
2.5 Tidak menggunakan pengilat kuku
2.6 Tiada jangkitan kulit yang terdedah
2.7 Penggunaan minyak wangi di kawasan
penyediaan
TANDAKAN - Patuh X - Tidak Patuh

38
No. Dokumen
SYARIKAT ABC SDN BHD
Tarikh
Berkuatkuasa

MANUAL PJKM Versi


PENGENDALI MAKANAN Muka surat
SUB TOPIK : KEBERSIHAN DIRI PENGENDALI &
PELAWAT

CONTOH :.

BORANG PENGISYTIHARAN KESIHATAN PELAWAT

Nama : .............................................................................. Tarikh:..............................


No I/C : ............................................. Keturunan ........................
Kem / Jab / Agensi / Institusi /
Unit : .......................................................................................................
Alamat Jab /
Unit : .................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................
Jawatan : ..........................................................................................................................................
.........
Tujuan
Lawatan : ..........................................................................................................................................
.........

Adalah saya dengan ini mengisytiharkan bahawa saya bebas dari penyakit-penyakit seperti di
bawah:-

(Tandakan di ruangan berkenaan jika mengalami)


Demam campak / Chicken pox
Cacar / Measles
Luka / nanah / bisul / kudis
Batuk / selsema
Lelehan dari mata, telinga dan hidung
Cirit birit

Yang memohon: Diterima oleh :

Tandatangan
Yang memohon : : Tandatangan :
Diterima oleh :
Tandatangan : _______________ Tandatangan : ______________________
Nama : _______________ Nama : ______________________
Jawatan : _______________ 39 Jawatan : ______________________
Nama : Nama :

4.0 LATIHAN

40
No. Dokumen
SYARIKAT ABC SDN BHD
Tarikh
Berkuatkuasa

MANUAL PJKM Versi


LATIHAN Muka surat
SUB TOPIK : PROGRAM LATIHAN PENGENDALI
MAKANAN

4.0 LATIHAN

4.1 PROGRAM LATIHAN PENGENDALI MAKANAN

1.0 OBJEKTIF
Memastikan setiap kakitangan mendapat latihan yang sepatutnya.

2.0 SKOP
Semua pekerja

3.0 TANGGUNGJAWAB
3.1 Pengurus pentadbiran
3.2 Semua perkerja

4.0 PROSEDUR
4.1 Pengurusan pentadbiran haruslah menyediakan dan
memastikan setiap pekerja yang terlibat dengan aktiviti
pengendalian makanan menghadiri kursus Latihan Pengendali
Makanan (LPM) yang diiktiraf oleh KKM.
4.2 Pengurusan pentadbiran juga hendaklah merancang dan
menjalankan latihan-latihan dalaman seperti kaedah
menimbang makanan mentah, kaedah pencucian tangki dan
sebagainya.
4.3 Setiap latihan yang dijalankan hendaklah di rekodkan
4.4 Pengurusan juga hendaklah menyediakan jadual latihan untuk
rujukan dan tindakan.
4.5 Keberkesanan latihan perlu dinilai dan direkodkan
4.6 Segala kursus-kurus latihan yang di hadiri hendaklah
direkodkan
No. Dokumen

41
SYARIKAT ABC SDN BHD Tarikh
Berkuatkuasa
MANUAL PJKM Versi
LATIHAN Muka surat
SUB TOPIK : PROGRAM LATIHAN PENGENDALI
MAKANAN

5.0 REKOD
5.1 Rekod Senarai Kehadiran Latihan
5.2 Rekod Penilaian Latihan
5.3 Rekod Jadual Latihan
5.4 Rekod Latihan Individu

No. Dokumen LM/R/1

42
SYARIKAT ABC SDN BHD Tarikh 1 OGOS 2012
Berkuatkuasa
MANUAL PJKM Versi
LATIHAN Muka surat
SUB TOPIK : PROGRAM LATIHAN PENGENDALI
MAKANAN

CONTOH :.

REKOD SENARAI KEHADIRAN LATIHAN & PENILAIAN LATIHAN


Syarikat :
Tarikh Latihan :
Nama Pengajar :
Jawatan :
Tajuk Latihan :

Bil Nama Jawatan Tempat Tandatangan Penilaian


Bertugas
1 Darmia Mahir dalam
Pengurus Pengurusan TT
operasi
2 Arman Boleh
Ketua Unit Unit Bakeri TT mengendailkan
semua mesin
Masih baru,
perlu cekap
3. Badli Operator Unit Bakeri TT mempelajari
operasi
pembuatan kek

No. Dokumen LM/R/2


SYARIKAT ABC SDN BHD Tarikh 1 OGOS 2012
Berkuatkuasa
MANUAL PJKM Versi
LATIHAN Muka surat

43
SUB TOPIK : PROGRAM LATIHAN PENGENDALI
MAKANAN

No. Dokumen LM/R/3


SYARIKAT ABC SDN BHD
Tarikh 1 OGOS 2012
Berkuatkuasa

MANUAL PJKM Versi


LATIHAN Muka surat
SUB TOPIK : PROGRAM LATIHAN PENGENDALI
MAKANAN

CONTOH :.
REKOD JADUAL LATIHAN KAKITANGAN
Bil. Tajuk Latihan Kategori Tarikh Tarikh
Pekerja Terlibat (Cadangan) (Pelaksanaan)
1. Latihan operasi mesin Line operator
Operator
2. Pencucian dan sanitasi Semua pekerja
3. Latihan Pengendali Semua pengendali
Makanan manan

Disediakan oleh: .................................... Disahkan oleh : ....................................

(PENGAWAI BERTUGAS) (PENYELIA)

44
No. Dokumen
SYARIKAT ABC SDN BHD
Tarikh
Berkuatkuasa

MANUAL PJKM Versi


LATIHAN Muka surat
SUB TOPIK : PROGRAM LATIHAN PENGENDALI
MAKANAN

CONTOH :.

REKOD LATIHAN INDIVIDU


NAMA:
JAWATAN:
BIL. TAJUK LATIHAN TARIKH DISAHKAN OLEH

45
5.0 PENYELENGGARAAN DAN SANITASI

46
No. Dokumen
SYARIKAT ABC SDN BHD
Tarikh
Berkuatkuasa

MANUAL PJKM Versi


PENYELENGGARAAN DAN SANITASI Muka surat
SUB TOPIK : KEBERSIHAN PREMIS

5.0 PENYELENGGARAAN DAN SANITASI

5.1 Kebersihan Premis

1.0 OBJEKTIF
Bagi memastikan peralatan dan keseluruhan premis sentiasa berada
dalam keadaan baik dan bersih

2.0 SKOP
Keseluruhan premis dan peralatan pemprosesan, lekapan dan
permukaan yang menyentuh makanan.

3.0 TANGGUNGJAWAB
3.1 Semua pekerja.
3.2 Penyelia dan pihak pengurusan

4.0 PROSEDUR

4.1 Tiada longgokan sampah di kawasan luar dan dalam premis


4.2 Aktiviti pembuangan sampah dijalankan dan direkod mengikut
jadual yang telah ditetapkan
4.3 Persekitaran premis dipastikan sentiasa berkeadaan bersih
dan aktiviti pembersihan dijalankan secara berkala dan
direkodkan.
4.5 Pembersihan dijalankan sekurang-kurangnya sekali sehari
4.6 Pembersihan tidak dilakukan ketika penyediaan/ pemprosesan
makanan

No. Dokumen
SYARIKAT ABC SDN BHD
Tarikh
Berkuatkuasa

MANUAL PJKM Versi


PENYELENGGARAAN DAN SANITASI Muka surat
SUB TOPIK : KEBERSIHAN PREMIS

47
4.7 Agen pencuci dan penyahjangkitan yang sesuai dan disimpan
di tempat yang berasingan daripada kawasan pemprosesan
makanan
4.8 Peralatan dan perkakasan dicuci dengan bersih sebelum dan
sesudah digunakan
4.9 Prosedur pembersihan peralatan yang betul dan mencukupi
beserta jadual dan rekod
4.10 Aktiviti penyelenggaraan dan kalibrasi dijlankan secara berkala
terhdap peralatan berkaitan dan direkodkan aktivitinya

5.0 REKOD
5.1 Jadual Pembuangan Sampah
5.2 Rekod Pembuangan Sampah
5.3 Jadual Pembersihan Peralatan dan Sanitasi Mengikut
Kawasan
5.4 Rekod Pembersihan Peralatan dan Sanitasi Mengikut
Kawasan
5.5 Rekod Penyelengaraan
5.6 Rekod Kalibrasi

48
No. Dokumen
SYARIKAT ABC SDN BHD Tarikh Berkuatkuasa
MANUAL PJKM Versi
PENYELENGGARAAN DAN SANITASI Muka surat
SUB TOPIK : KEBERSIHAN PREMIS

CONTOH :.
JADUAL PEMBUANGAN SAMPAH
BIL KAWASAN PROSEDUR KEKERAPAN TANGGUNGJAWAB KAEDAH VERIFIKASI
1. Bilik Pengisian - Asingkan sampah Harian Pekerja Am Rekod Pembuangan
basah dan yang kering
Sampah
- Sampah dipastikan
dimasukkan ke dalam
plastic sampah dan
diikat
2 Kawasan Pembungkusan - Jenis sampah Harian Pekerja Am Rekod Pembuangan
dikenalpasti Sampah
- Sampah dipastikan
dimasukkan ke dalam
plastic sampah dan
diikat
3 Stor Penyimpanan - Jenis sampah Harian Pekerja Am Rekod Pembuangan
dikenalpasti Sampah
- Sampah dipastikan
dimasukkan ke dalam
plastic sampah dan
diikat

No. Dokumen

49
SYARIKAT ABC SDN BHD Tarikh Berkuatkuasa
MANUAL PJKM Versi
PENYELENGGARAAN DAN SANITASI Muka surat
SUB TOPIK : KEBERSIHAN PREMIS
CONTOH :.
Rekod Pembuangan Sampah
Bulan :...............................Tahun :..................................
BIL KAWASAN
TARIKH
1 Ruang
Pemprosesan
2 Sinki Mencuci
Tangan
3 Tandas
4 Bilik/ruang
persalinan
5 Kawasan
Pembungkusan
6 Kawasan
pemunggahan
TANDAKAN - Memuaskan X - Tidak Memuaskan

Diperiksa Oleh : Disemak Oleh

50
No. Dokumen
SYARIKAT ABC SDN BHD
Tarikh
Berkuatkuasa

MANUAL PJKM Versi


PENYELENGGARAAN DAN SANITASI Muka surat
SUB TOPIK : KEBERSIHAN PREMIS
CONTOH :.
JADUAL PEMBERSIHAN DAN SANITASI MENGIKUT KAWASAN
Bil Kawasan Perkara Kekerapan
1. Lantai Buangkan kotoran 2X/ hari (sebelum
basuh dengan air memulakan
cuci dengan detergen bilas
dan keringkan operasi/selepas
operasi)
2. Dinding Buangkan kotoran 2X/ hari (sebelum
memulakan
operasi/selepas
operasi)
3. Siling Buangkan kotoran 2X/ hari (sebelum
memulakan
operasi/selepas
operasi)
4. Kipas Buangkan kotoran 2X/ hari (sebelum
memulakan
operasi/selepas
operasi)
5. Tingkap Buangkan kotoran 2X/ hari (sebelum
memulakan
operasi/selepas
operasi)
6. Pintu Buangkan kotoran 2X/ hari (sebelum
memulakan
operasi/selepas
operasi)
7. Lampu Buangkan kotoran 2X/ hari (sebelum
memulakan
operasi/selepas
operasi)
8. Saliran Alirkan air panas 2X/ hari (sebelum
memulakan
Guna penyapu bagi
operasi/selepas
menolak sampah operasi)
Alirkan air biasa bagi
memastikan tiada kotoran
tersumbat

CATATAN:
KEBERSIHAN KESELURUHAN: Meliputi kebersihan dan penyelenggaraan lampu, kipas,
lantai, dinding dl.

51
KAEDAH PENCUCIAN: Menggunakan air dan bahan detergent

52
No. Dokumen
SYARIKAT ABC SDN BHD
Tarikh
Berkuatkuasa

MANUAL PJKM Versi


PENYELENGGARAAN DAN SANITASI Muka surat
SUB TOPIK : KEBERSIHAN PREMIS
CONTOH :.

REKOD PEMBERSIHAN DAN SANITASI MENGIKUT KAWASAN


Tahap kebersihan
Tarikh () Diperiksa Tindakan Disahkan
Bil Peralatan Kekerapan
periksa Tidak oleh Pembetulan oleh
Baik
baik
Sebelum
operasi
1 Lantai
Selepas
operasi
Sebelum
operasi
2 Dinding
Selepas
operasi
Sebelum
operasi
3 Siling
Selepas
operasi
Sebelum
operasi
4 Kipas
Selepas
operasi
Sebelum
operasi
5 Tingkap
Selepas
operasi
Sebelum
operasi
6 Pintu
Selepas
operasi
Sebelum
operasi
7 Lampu
Selepas
operasi
Sebelum
operasi
8 Saliran
Selepas
operasi

Tandas sebelum operasi


9
selepas rehat
sebelum operasi
Loading Bay Selepas rehat
10
selepas operasi
selesai
Kawasan
selepas operasi
11 pemprosesan
selesai

sebelum operasi
12 Stor
selepas proses
PERKARA YANG DIPERIKSA:
Kebersihan keseluruhan, pembuangan sampah, tiada tanda-tanda kehadiran makhluk
perosak, berfungsi dengan baik dan kemudahan mencukup

53
No. Dokumen
SYARIKAT ABC SDN BHD
Tarikh
Berkuatkuasa

MANUAL PJKM Versi


PENYELENGGARAAN DAN SANITASI Muka surat
SUB TOPIK : KEBERSIHAN PREMIS

CONTOH :.

REKOD PENYELENGGARAAN
TARIKH DISELENGGARA DISAHKAN
BIL PERALATAN CATATAN
PENYELENGARAAN OLEH OLEH
Penimbang
1
(Loading Bay)
Mesin
Pemotong
2
(Kawasan
Proses)
Mesin
Pengadun
3
(Kawasan
Proses)
Chiller
4 (Kawasan
Proses)
Penimbang
5 (Kawasan
Proses)
Freezer (Stor
6
Penyimpanan)
Chiller (Stor
7
Penyimpanan)

54
No. Dokumen
SYARIKAT ABC SDN BHD
Tarikh
Berkuatkuasa

MANUAL PJKM Versi


PENYELENGGARAAN DAN SANITASI Muka surat
SUB TOPIK : KEBERSIHAN PREMIS

CONTOH :.

REKOD KALIBRASI
KEPUTUSAN
BIL PERALATAN TARIKH KALIBRASI CATATAN
KALIBRASI
Penimbang
1 25.01.2012 Memuaskan
(Loading Bay)
Oven
2 (Kawasan 25.01.2012 Memuaskan
Proses)
Chiller
3 (Kawasan 25.01.2012 Memuaskan
Proses)
Penimbang
4 (Kawasan 25.01.2012 Memuaskan
Proses)
Freezer (Stor
5 25.01.2012 Memuaskan
Penyimpanan)
Chiller (Stor
6 25.01.2012 Memuaskan
Penyimpanan)

Disahkan Oleh

..

55
No. Dokumen
SYARIKAT ABC SDN BHD
Tarikh
Berkuatkuasa

MANUAL PJKM Versi


PENYELENGGARAAN DAN SANITASI Muka surat
Pengurusan Sisa Buangan Pepejal & Cecair

5.2 Pengurusan Sisa Buangan Pepejal & Cecair

1.0 OBJEKTIF
Memastikan tiada longgokan sampah dan kawasan premis sentiasa bersih

2.0 SKOP
Keseluruhan premis

3.0 TANGGUNGJAWAB
3.1 Pegawai QC/QA
3.2 Operator

4.0 PROSEDUR
4.1 Bahan buangan mestilah tidak dikumpulkan terlalu lama di
kawasan pengendalian makanan, penyimpanan makanan dan
ruang-ruang bekerja yang lain dan dikawasan persekitaran
4.2 Pastikan kawasan penggumpulan bahan buangan mesti
dibersihkan dengan betul dan dinyahjangkitkan secara teratur.
4.3 Pastikan semua bahan buangan dibuang ke dalam tong sampah
berpenutup
4.4 Tong sampah sentiasa dibasuh dan berkeadaan baik. Selepas
pembuangan sampah, pastikan tong sampah di basuh dan dalam
keadaan yang baik.
4.5 Bilangan tong sampah mencukupi dan berpenutup
4.6 Setiap pekerja diwajibkan mencuci tangan sebelum dan selepas
mengendalikan pembuangan bahan dan pelupusan sisa

No. Dokumen
SYARIKAT ABC SDN BHD Tarikh
Berkuatkuasa
MANUAL PJKM Versi

56
PENYELENGGARAAN DAN SANITASI Muka surat
Pengurusan Sisa Buangan Pepejal & Cecair

4.7 Contoh kekerapan pembuangan bahan dan sisa adalah seperti


berikut :-
Kawasan Kekerapan

Dalam Kilang Setiap _ jam / Sehari

Luar Kilang Setiap hari (pagi & petang)

5.0 Rekod
5.1 Rekod Pembuangan Bahan dan Pelupusan Sisa

No. Dokumen
SYARIKAT ABC SDN BHD
Tarikh
Berkuatkuasa

MANUAL PJKM Versi


PENYELENGGARAAN DAN SANITASI Muka surat
Pengurusan Sisa Buangan Pepejal & Cecair

57
CONTOH :.
REKOD PEMBUANGAN BAHAN BUANGAN DAN PELUPUSAN SISA
Tarikh Kekerapan, Masa (/) Dilakukan Oleh Diperiksa Tindakan Disahkan
Oleh Oleh
1x 2x 3x Shanti Badli Pengeluara Darmia
n Tinggi
12 pm 4 pm
1.1.2012 Julia Shanti Tiada Adam
8.00 am
1x
2.1.2012 (10.00 Mohan Shanti Tiada Adam
am)
1x
3.1.2012 (10.00
am)
1x
4.1.2012 (10.00
am)

No. Dokumen

58
SYARIKAT ABC SDN BHD Tarikh
Berkuatkuasa
MANUAL PJKM Versi
PENYELENGGARAAN DAN SANITASI Muka surat
Kawalan Makhluk Perosak

5.3 Kawalan Makhluk Perosak

1.0 OBJEKTIF
Melindungi kawasan permis daripada ancaman makhluk perosak

2.0 SKOP
Keseluruhan premis

3.0 TANGGUNGJAWAB
3.1 Pengurus pengeluaran
3.2 Pegawai QA/QC

4.0 PROSEDUR
4.1 Setiap pekerja perlu memastikan bangunan kawasan permis
hendaklah sentiasa dalam keadaan yang baik untuk mencegah
kemasukan serangga perosak dan menghapuskan kawasan yang
berpotensi untuk pembiakan serangga perosak.
4.2 Pastikan lubang, longkang dan kawasan dimana berkemungkinan
merupakan jalan masuk serangga perosak hendaklah ditutup rapat.
4.3 Pastikan semua kawasan luar dan dalam kilang sentiasa diperiksa
bagi tujuan mengesan sekiranya ada tanda kehadiran makhluk
perosak.
4.4 Tiada penggunaan racun di dalam kawasan pemprosesan bagi
mengawal makhluk perosak
4.5 Setiap kaedah kawalan makhluk perosak dengan bahan kimia atau
fizikal perlu dijalankan tanpa mendatangkan ancaman terhadap
keselamatan dan kesesuaian makanan.
4.5 Pastikan penggunaan racun bagi mengawal makhluk perosak
digunakan di luar kawasan pemprosesan

No. Dokumen
SYARIKAT ABC SDN BHD
Tarikh
Berkuatkuasa

59
MANUAL PJKM Versi
PENYELENGGARAAN DAN SANITASI Muka surat
Kawalan Makhluk Perosak

4.6 Sumber-sumber makanan yang berpotensi untuk menarik perhatian


makhluk perosak hendaklah sentiasa di simpan di dalam bekas
kalis makhluk perosak, tidak diletakkan di atas lantai dan disusun
jauh daripada dinding

5.0 REKOD
5.1 Prosedur Kawalan Makhluk Perosak
5.2 Rekod Kawalan Makhluk Perosak

No. Dokumen MP/P/1


SYARIKAT ABC SDN BHD
Tarikh 1 OGOS 2012
Berkuatkuasa

MANUAL PJKM Versi


PENYELENGGARAAN DAN SANITASI Muka surat
Kawalan Makhluk Perosak

60
CONTOH :.
PROSEDUR KAWALAN MAKHLUK PEROSAK

Disediakan oleh : Pengurus Operasi


Diluluskan oleh: Pengurus Kilang
Tarikh digunakan : 25.01.2010

I. Tajuk : Prosedur Kawalan Makhluk Perosak

2. Objektif : Melindungi kawasan premis daripada ancaman makhluk


perosak.

3. Skop: Semua kawasan premis kawasan luar dan dalam

4. Tanggungjawab : (Siapa yang bertanggungjawab)


Contoh : Semua ketua unit dan pengurus operasi

5. Prosedur

Periksa semua kawasan dari luar ke dalam kilang supaya bebasdaripada


makhluk perosak atau tanda-tanda kesan makhluk perosak

6. Kekerapan

Setiap hari

No. Dokumen
SYARIKAT ABC SDN BHD
Tarikh
Berkuatkuasa

MANUAL PJKM Versi


PENYELENGGARAAN DAN SANITASI Muka surat
Kawalan Makhluk Perosak

61
CONTOH :.
REKOD KAWALAN MAKHLUK PEROSAK
Keputusan Pemeriksaan
Kaedah
(Lokasi) Diperiksa Tindakan
Tarikh Masa
Dalam Premis Luar Dalam Luar Oleh Pembetulan
Premis Premis Premis
1.1.2012 Tiada tanda-tanda Lalat di 9.00 am Tiada Fizikal Amanda Bersih dan
kehadiran kawasan tutup tempat
makhluk perosak pembuan pembuangan
gan sampah di
sampah luar premis
2.1.2012 Semut di kawasan Tiada 9.00 am Kimia Tiada Amanda Semburan
berhampiran tanda- serangga
tempat tanda pada
penyimpanan kehadiran kawasan yang
bahan mentah makhluk berkaitan
perosak

6.0 KAWALAN OPERASI

62
No. Dokumen
SYARIKAT ABC SDN BHD
Tarikh
Berkuatkuasa

MANUAL PJKM Versi


KAWALAN OPERASI Muka surat
SUB TOPIK : KAWALAN BAHAN MENTAH

6.0 KAWALAN OPERASI

6.1 KAWALAN BAHAN MENTAH

6.1.1 KAWALAN PENERIMAAN BAHAN MENTAH

1.0 OBJEKTIF
Bagi memastikan semua bahan mentah yang diterima selamat dan
berkualiti.

2.0 SKOP
Semua bahan mentah dikawal bermula proses penerimaan, penyimpanan
dan akhirnya diproses.

3.0 TANGGUNGJAWAB
3.1 Pegawai pembelian (purchasing officer) atau Pegawai QA/QC

4.0 PROSEDUR
4.1 Bahan mentah akan diperiksa bagi mengesan sebarang kerosakan
semasa penerimaan menggunakan rekod kawalan bahan mentah
4.2 Bahan mentah akan diperiksa mengikut spesifikasi yang
ditetapkan. Rujuk spesifikasi bahan mentah dilampiran
4.3 Pastikan Sijil Analisis (COA) bagi bahan mentah yang memerlukan
COA diterima.
4.4 Pencucian bahan mentah dijalankan secara berkala seperti
yang dijadualkan

No. Dokumen

63
SYARIKAT ABC SDN BHD Tarikh
Berkuatkuasa
MANUAL PJKM Versi
KAWALAN OPERASI Muka surat
SUB TOPIK : KAWALAN BAHAN MENTAH

5.0 REKOD
5.1 Spesifikasi Bahan Mentah
5.2 Rekod Penerimaan Bahan Mentah
5.3 Jadual Pencucian Bahan Mentah

64
No. Dokumen
SYARIKAT ABC SDN BHD
Tarikh
Berkuatkuasa

MANUAL PJKM Versi


KAWALAN OPERASI Muka surat
SUB TOPIK : KAWALAN BAHAN MENTAH

CONTOH :.
SPESIFIKASI BAHAN MENTAH

Bahan
Bil Prosedur Penerimaan Kaedah Kawalan Kaedah Verifikasi
Mentah
Secara bulk (dalam Cili yang rosak akan Periksa secara
1 Cili merah
plastic transparent) dibuang visual
- Buang bawang yang
Secara bulk (dalam rosak untuk menjamin Periksa secara
2 Bawang besar
jaring merah) kualiti visual

- Pastikan COA
diterima dengan
Tiada bubuk dan beg
Diterima dalam beg penghantaran
4 Tepung kanji guni tidak berlubang
guni
- Periksa secara
visual
Diterima dalam kotak
Suhu bilik dan bekas Periksa secara
5 Garam kadbod
tertutup visual
(pembungkusan kecil)

65
No. Dokumen
SYARIKAT ABC SDN BHD Tarikh Berkuatkuasa
MANUAL PJKM Versi
KAWALAN OPERASI Muka surat
SUB TOPIK : KAWALAN BAHAN MENTAH

CONTOH :.
REKOD PENERIMAAN BAHAN MENTAH
Batch Kuantiti Disediakan Disahkan
Tarikh Nama Masa Nama Bahan Kuantiti Parameter
Number/ Yang Catatan oleh oleh
Terima Pembekal Terima Mentah Diterima Kawalan
Expiry Date Ditolak
3 Jun Yolimex 9.00 B000578/
Tepung Kanji 100 beg Tiada
2012 Sdn Bhd pagi 1 Jan 2013
9 Jun FFM 8.00 B001257/ 10 kg/ 10 pembungkus *kuantiti dipohon: 10
Gula 2 beg
2012 Berhad pagi 15 Jan 2013 beg gula bocor beg, diterima 8 beg
Bidara
12 Jun 2.00 B0013587/
Salt Sdn Garam 100 beg Tiada
2012 ptg 20 Jan 2012
Bhd
12 Jun Liong 6.00 Cili merah - 250 kg 1kg Cili rosak, Lebih kurang 1kg Rahim Raj
2012 Farm Sdn pagi tidak cili di tolak kerana
Bhd mencapai rosak
kematangan
yang sesuai

66
No. Dokumen
SYARIKAT ABC SDN BHD
Tarikh
Berkuatkuasa

MANUAL PJKM Versi


KAWALAN OPERASI Muka surat
SUB TOPIK : KAWALAN BAHAN MENTAH

JADUAL PENCUCIAN BAHAN MENTAH


BIL BAHAN KUANTITI KAEDAH STESEN INDIVIDU
MENTAH DITERIMA PENCUCIAN CUCIAN
1 Daging 20kg Cucian A Operator
menggunakan air
mengalir dan tidak
bertakung
2 Ayam 20kg Cucian B Operator
menggunakan air
mengalir dan tidak
bertakung
3 Sayur 2 bakul Cucian A Operator
besar menggunakan air
mengalir dan tidak
bertakung
4 Bawang 1 bakul Cucian A Operator
kecil menggunakan air
mengalir dan tidak
bertakung

NOTA : Pastikan proses pencucian TIDAK dijalankan secara sekali iaitu dengan
mencampurkan bahan mentah. Lakukan pencucian ke atas sinki/stesen cucian
sebelum bertukar bahan mentah yang hendak dicuci

67
No. Dokumen
SYARIKAT ABC SDN BHD
Tarikh
Berkuatkuasa

MANUAL PJKM Versi


KAWALAN OPERASI Muka surat
SUB TOPIK : KAWALAN BAHAN MENTAH

6.1.2 KAWALAN PENYIMPANAN BAHAN MENTAH

1.0 OBJEKTIF
Untuk memastikan keselamatan dan jangka hayat bahan mentah.

2.0 SKOP
Semua bahan mentah

3.0 TANGGUNGJAWAB
3.1 Penjaga stor
3.2 Operator

4.0 PROSEDUR
4.1 Bahan mentah hendaklah disimpan secara berasingan dengan
produk siap dan bahan bukan makanan (bahan pembungkus
dan bahan kimia bukan makanan) serta direkodkan
4.2 Bahan mentah basah dan kering hendaklah disimpan secara
berasingan.
4.3 Bahan mentah hendaklah disimpan di dalam bekas bertutup
secara berasingan dan berlabel selepas dibuka.
4.4 Bahan mentah tidak boleh disimpan di dalam bekas yang
sama dengan makanan terproses.
4.5 Keadaan penyimpanan bahan mentah hendaklah mengikut
arahan penyimpanan yang telah ditetapkan oleh pembekal
atau sifat semulajadi bahan mentah tersebut (suhu,
kelembapan, pencahayaan dan lain-lain) bagi mengurangkan
kerosakan dan pencemaran.

No. Dokumen
SYARIKAT ABC SDN BHD
Tarikh
Berkuatkuasa

MANUAL PJKM Versi


KAWALAN OPERASI Muka surat
SUB TOPIK : KAWALAN BAHAN MENTAH

68
4.6 Suhu dan keadaan tempat penyimpanan perlu dikawal dan
direkodkan menggunakan rekod kawalan kawasan
penyimpanan. Suhu bilik sejuk beku dan bilik sejuk hendaklah
0
betul, iaitu penyimpanan sejuk beku pada < -18 C dan
penyimpanan dingin pada 0-4 0C.
4.7 Tidak boleh menyimpan bahan mentah sejuk beku/dingin
melebihi muatan di dalam bilik sejuk beku/bilik sejuk.
4.8 Rantaian sejuk (cold chain) bahan mentah sejuk beku/dingin
hendaklah dipastikan tidak terganggu dengan cara tidak
membuka bilik sejuk beku/bilik sejuk terlalu lama atau
menyimpan semula baki bahan mentah sejuk beku yang telah
dinyahbekukan.
4.9 Bahan mentah disimpan pada jarak yang sesuai (jarak 20cm
dari lantai dan 15cm dari dinding).
4.10 Keluar masuk stok bahan mentah perlu menggunakan sistem
FIFO (First In-First Out) dan FEFO (First Expiry-First Out).
4.11 Tarikh penerimaan bahan mentah perlu dicatatkan pada
pembungkusan menggunakan pen dakwat kekal.
4.12 Stor/kawasan penyimpanan mestilah mempunyai sistem
pengudaraan yang baik.
4.13 Stor/kawasan penyimpanan bahan mentah disusun bagi
memudahkan aktiviti pembersihan dan sentiasa berkeadaan
bersih.
4.14 Stor/kawasan penyimpanan dilabelkan sebagai STOR BAHAN
MENTAH KERING atau STOR BAHAN MENTAH BASAH.

5.0 REKOD
5.1 Jadual Penyimpanan Bahan Mentah
5.2 Rekod Kawalan Penyimpanan Bahan Mentah
5.3 Rekod Kawalan Kawasan Penyimpanan

69
No. Dokumen
SYARIKAT ABC SDN BHD Tarikh Berkuatkuasa
MANUAL PJKM Versi
KAWALAN OPERASI Muka surat
SUB TOPIK : KAWALAN BAHAN MENTAH

CONTOH :
JADUAL PENYIMPANAN BAHAN MENTAH
Bahan Kawalan Tempat Kaedah Pegawai
Bil Kaedah Kawalan Kekerapan
Mentah Penyimpanan Penyimpanan Verifikasi Bertanggungjawab
Rekod suhu
Tepung Simpan pada suhu Stor bahan Suhu stor adalah
1 penyimpanan Setiap hari Penyelia
jagung bilik. mentah kering 37 0C
tepung jagung
Rekod suhu
Simpan pada suhu Stor bahan Suhu stor adalah
2 Cili kering penyimpanan cili Setiap hari Penyelia
bilik. mentah kering 37 0C
kering

No. Dokumen

70
SYARIKAT ABC SDN BHD Tarikh Berkuatkuasa
MANUAL PJKM Versi
KAWALAN OPERASI Muka surat
SUB TOPIK : KAWALAN BAHAN MENTAH

CONTOH :.

REKOD KAWALAN PENYIMPANAN BAHAN MENTAH

Tempat Penyimpanan : Stor bahan mentah kering


Bahan Mentah / Keadaan
Tarikh
Masa Bahan Semasa Tarikh Masa Disediakan Disahkan
Penerimaa Kuantiti
Penerimaan Pembungkus/ Diterima Penyimpanan Penyimpanan Oleh Oleh
n
Produk siap ( / X)
3 Jun 2012 9.00 pagi Tepung jagung 280 kg 3 Jun 2012 9.30 pagi Penyelia Pengurus
Pengeluaran

71
No. Dokumen SM/R/2
SYARIKAT ABC SDN BHD
Tarikh 1 OGOS 2012
Berkuatkuasa

MANUAL PJKM Versi


KAWALAN OPERASI Muka surat
SUB TOPIK : KAWALAN BAHAN MENTAH

CONTOH :.

REKOD KAWALAN KAWASAN PENYIMPANAN BAHAN MENTAH

Tempat Penyimpanan : Stor bahan mentah kering


Suhu Kebersihan Disediakan Disahkan
Tarikh Masa
Direkodkan ( / X) Oleh Oleh
3 Jun 2012 8.00 pagi 37 0C Penyelia Pengurus
pengeluara
n

72
No. Dokumen
SYARIKAT ABC SDN BHD
Tarikh
Berkuatkuasa

MANUAL PJKM Versi


KAWALAN OPERASI Muka surat
SUB TOPIK : KAWALAN PROSES

6.2 KAWALAN PEMPROSESAN MAKANAN

1.0 OBJEKTIF
Mengenalpasti dan mengawal langkah pemprosesan daripada sebarang
pencemaran dari segi mikrobiologi, kimia dan fizikal di sepanjang rantaian
pemprosesan

2.0 SKOP
Setiap langkah pemprosesan makanan

3.0 TANGGUNGJAWAB
3.1 Pegawai QA/QC
3.2 Penyelia

4.0 PROSEDUR
4.1 Pemeriksaan harus dilakukan di kawasan luar dan dalam premis
yang terlibat dalam rantaian pemprosesan makanan.
4.2 Setiap langkah pemprosesan harus dipastikan bersih dan selamat
dari sebarang pencemaran fizikal dan benda asing seperti
penapisan, ayakan, atau pengunaan alat pengesan logam
4.3 Pemantauan harus dilakukan di setiap langkah pemprosesan
yang berkaitan dengan suhu, masa, water activityaw, kelembapan,
kepekatan, keasidan dan kebarangkalian berlakunya pencemaran
silang.
4.4 Tindakan kawalan dan verifikasi bagi segala kebarangkalian
sepanjang rantaian pemprosesan.

73
No. Dokumen
SYARIKAT ABC SDN BHD
Tarikh
Berkuatkuasa

MANUAL PJKM Versi


KAWALAN OPERASI Muka surat
SUB TOPIK : KAWALAN PROSES

4.5 Pemprosesan haruslah mengikuti carta aliran proses dan


formulasi seperti yang telah ditetapkan di dalam lampiran
spesifikasi kawalan pemprosesan makanan dan direkodkan
didalam rekod kawalan pemprosesan makanan
4.6 Pengurus kilang perlu memastikan semua pemprosesan makanan
dijalankan mengikut prosedur yang ditetapkan :

5.0 REKOD
5.1 Jadual Bagi Kawalan Proses
5.2 Jadual Kawalan Pemprosesan Makanan
5.3 Rekod Kawalan Pemprosesan Makanan

74
No. Dokumen
SYARIKAT ABC SDN BHD
Tarikh
Berkuatkuasa

MANUAL PJKM Versi


KAWALAN OPERASI Muka surat
SUB TOPIK : KAWALAN PROSES

CONTOH :.
JADUAL KAWALAN PROSES
Langkah Kaedah Kaedah Tindakan
Prosedur
pemprosesan kawalan verifikasi (jika perlu)
Gunakan air dari tangki
Cili dicuci dengan
Sumber air simpanan jika bekalan air
Pemilihan dan menggunakan air Persampelan
mengalir, bersih utama kotor/tidak
pembersihan dari sumber yang air
dan mencukupi. mencukupi untuk
bersih.
sementara waktu.
Jika selepas kalibrasi
Bahan mentah Penimbangan
Kalibrasi alat bacaan tidak tepat, berhenti
Penimbangan bahan ditimbang perlu dikalibrasi
penimbang. penggunaan penimbang
mentah mengikut kuantiti dua (2) kali
tersebut dan laporkan
yang diperlukan. setahun.
kerosakan.
Mesin kisar perlu Periksa rekod
Cili dikisar dengan Berhenti menggunakan
di bersihkan dan penggunaan
bawang putih, mesin sekiranya ada
dipastikan dan
cuka (asid asetik), kerosakan dan jika kotor,
Pengisaran kasar berfungsi pencucian
garam dan bersihkan dahulu sebelum
sebelum peralatan.
natrium benzoate penggunaan dan rekodkan.
digunakan.
Bekas/ tangki
eraman perlu Prosess eraman di
ditutup dan hentikan sekiranya terdapat
bebas dari Periksa rekod tanda-tanda aktiviti
Dieram pada suhu
sebarang suhu dan bakteria/kulat atau
Pemeraman 37C selama 15
kekotoran untuk tempoh masa kemasukan
hari
mengelakkan eraman serangga/kekotoran.
kemasukan Periksa dan cuci tangki
serangga/ eraman.
makhluk perosak

75
No. Dokumen
SYARIKAT ABC SDN BHD
Tarikh
Berkuatkuasa

MANUAL PJKM Versi


KAWALAN OPERASI Muka surat
SUB TOPIK : KAWALAN PROSES

CONTOH :.
JADUAL KAWALAN PEMPROSESAN MAKANAN
Perkara Rekod pemprosesan sos cili
Pemprosesan Sos cili
Batch No. 01/12
Kuantiti 200 Botol
Masa mula 9.00 Pagi
Total soluble solids (TTS), Brix 40
Keasidan (minimum) 0.8 % w/w
pH (maksimum) 4.0
Parameter yang dikawal Kepekatan asid benzoik
750.00 ppm
(maksimum)
Sulfur dioksida (maksimum) 100.00 ppm
Masa siap 1.00 tengahari

76
No. Dokumen
SYARIKAT ABC SDN BHD Tarikh Berkuatkuasa
MANUAL PJKM Versi
KAWALAN OPERASI Muka surat
SUB TOPIK : KAWALAN PROSES

CONTOH :.
REKOD KAWALAN PEMPROSESAN MAKANAN
Parameter Kawalan
Nama Batch Disediakan Disahkan
Tarikh Masa Kuantiti Asid Sulfur
Produk No. TSS Keasidan pH Oleh Oleh
Benzoik Dioksida

77
No. Dokumen
SYARIKAT ABC SDN BHD
Tarikh
Berkuatkuasa

MANUAL PJKM Versi


KAWALAN PEMBUNGKUSAN Muka surat
SUB TOPIK : KAWALAN PEMBUNGKUSAN

6.3 KAWALAN PEMBUNGKUSAN

6.3.1 KAWALAN PENERIMAAN BAHAN PEMBUNGKUS

1.0 OBJEKTIF
Bagi memastikan keselamatan bahan pembungkus.

2.0 SKOP
Digunakan semasa proses penerimaan bahan pembungkus.

3.0 TANGGUNGJAWAB
3.1 Pegawai pembelian (purchasing officer) atau Pegawai QA/QC

4.0 PROSEDUR
4.1 Bahan pembungkus akan diperiksa bagi mengesan sebarang
kerosakan semasa penerimaan menggunakan prosedur
kawalan penerimaan bahan pembungkus
4.2 Bahan pembungkus akan diperiksa mengikut spesifikasi yang
ditetapkan.
5.0 REKOD
5.1 Jadual kawalan Penerimaan Bahan Pembungkus
5.2 Rekod Kawalan Penerimaan Bahan Pembungkus

78
No. Dokumen
SYARIKAT ABC SDN BHD
Tarikh
Berkuatkuasa

MANUAL PJKM Versi


KAWALAN OPERASI Muka surat
SUB TOPIK : KAWALAN PEMBUNGKUSAN

CONTOH :.
JADUAL KAWALAN PENERIMAAN BAHAN PEMBUNGKUS

Bahan Prosedur Kaedah


Bil Kaedah Kawalan Kekerapan
Pembungkus Penerimaan Verifikasi

Botol yang pecah


atau mengalami
Secara bulk Periksa secara Setiap kali
1 Botol kaca kerosakan atau
(dalam kotak) visual penerimaan
tercemar akan
ditolak
Kotak karton yang
mengalami
Secara bulk Periksa secara Setiap kali
2 Kotak karton kerosakan (basah,
dan berikat visual penerimaan
koyak dsb) akan
ditolak

79
No. Dokumen
SYARIKAT ABC SDN BHD Tarikh Berkuatkuasa
MANUAL PJKM Versi
KAWALAN OPERASI Muka surat
SUB TOPIK : KAWALAN PEMBUNGKUSAN

CONTOH :.
REKOD KAWALAN PENERIMAAN BAHAN PEMBUNGKUS
Jenis/ Kuantiti
Tarikh Nama Masa No Kaedah Parameter Disediakan Disahkan
Kuantiti Yang Catatan
Terima Pembekal Terima Batch Penghantaran Kawalan oleh oleh
Diterima Ditolak
Printing pada
5 Jun TSP Plastics 10.30 Plastik/7 Printing
A021 Lori 1 gulung label Suri Kamilah
2012 Sdn Bhd pagi gulung tidak rosak
tertanggal
Ah meng
12 Jun Printing 9.00 016:5 Label/2 Printing
Kereta Tiada Suri Jeet
2012 Network Sdn pagi kotak tidak rosak
Bhd
Permukaan
Bottle/ Tidak
15 Jun Lan Bottle Sdn 7.00 kaca yang
540003 Lori 10,000 200 botol pecah/sumb Suri Kamilah
2012 Bhd pagi dibentuk,
botol ing/sekata
tidak sekata

80
No. Dokumen
SYARIKAT ABC SDN BHD
Tarikh
Berkuatkuasa

MANUAL PJKM Versi


KAWALAN OPERASI Muka surat
SUB TOPIK : KAWALAN PENYIMPANAN BAHAN
PEMBUNGKUS

6.3.2 KAWALAN PENYIMPANAN BAHAN PEMBUNGKUS

1.0 OBJEKTIF
Untuk memastikan keselamatan bahan pembungkus yang disimpan

2.0 SKOP
Semua bahan pembungkus.

3.0 TANGGUNGJAWAB
3.1 Penjaga stor

4.0 PROSEDUR
4.1 Bahan pembungkus perlu disimpan secara berasingan dengan
bahan mentah, produk siap atau bahan kimia bukan makanan
dengan cara yang tidak akan menyebabkan kerosakan dan
pencemaran kepada bahan pembungkus tersebut.
4.2 Penyimpanan bahan pembungkus akan direkodkan di dalam
rekod kawalan penyimpanan bahan mentah/bahan
pembungkus/produk siap dan rekod kawalan kawasan
penyimpanan
4.3 Bahan pembungkus hendaklah disimpan pada jarak yang
sesuai (jarak 20cm dari lantai dan 15cm dari dinding).
4.4 Keluar masuk stok bahan pembungkus perlu menggunakan
sistem FIFO (First In-First Out).
4.5 Tarikh penerimaan bahan pembungkus perlu direkodkan
4.6 Stor/kawasan penyimpanan mestilah mempunyai sistem
pengudaraan yang baik.

No. Dokumen
SYARIKAT ABC SDN BHD
Tarikh
Berkuatkuasa
MANUAL PJKM Versi

81
KAWALAN OPERASI Muka surat
SUB TOPIK : KAWALAN PENYIMPANAN BAHAN
PEMBUNGKUS

4.7 Stor/kawasan penyimpanan bahan pembungkus disusun bagi


memudahkan aktiviti pembersihan dan sentiasa berkeadaan
bersih.
4.8 Stor/kawasan penyimpanan bahan pembungkus dilabelkan
sebagai STOR BAHAN PEMBUNGKUS.
4.9 Stor/kawasan penyimpanan bahan pembungkus dikawal dan
direkodkan

5.0 REKOD
5.1 Jadual Penyimpanan Bahan Pembungkus
5.2 Rekod Penyimpanan Bahan Pembungkus
5.3 Rekod Kawalan Kawasan Penyimpanan Bahan
Pembungkus

No. Dokumen
SYARIKAT ABC SDN BHD
Tarikh
Berkuatkuasa

MANUAL PJKM Versi


Muka surat
SUB TOPIK : KAWALAN PEMBUNGKUSAN

CONTOH :.
JADUAL PENYIMPANAN BAHAN PEMBUNGKUS
Bil Penyimpanan

82
Tahap Lapisan Bahan Kaedah Kaedah
Prosedur Kekerapan
Pembungkusan Pembungkus Kawalan Verifikasi

1 1 Botol kaca Disimpan


Suhu stor Rekod suhu
pada suhu Setiap hari
2 2 Kotak karton adalah 37 0C stor
bilik

83
No. Dokumen
SYARIKAT ABC SDN BHD Tarikh Berkuatkuasa
MANUAL PJKM Versi
KAWALAN OPERASI Muka surat
SUB TOPIK : KAWALAN PEMBUNGKUSAN

CONTOH :.
REKOD KAWALAN PENYIMPANAN BAHAN PEMBUNGKUS
Tempat Penyimpanan : Stor bahan pembungkus
Keadaan
Tarikh Bahan Mentah /
Masa Semasa Tarikh Masa Disediakan Disahkan
Penerimaa Bahan Kuantiti
Penerimaan Diterima Penyimpanan Penyimpanan Oleh Oleh
n Pembungkus
( / X)
10 000 Pengurus
3 Jun 2012 9.00 pagi Botol kaca 3 Jun 2012 9.30 pagi Penyelia
botol Pengeluaran

84
No. Dokumen
SYARIKAT ABC SDN BHD
Tarikh
Berkuatkuasa

MANUAL PJKM Versi


KAWALAN OPERASI Muka surat
SUB TOPIK : KAWALAN PENYIMPANAN BAHAN
PEMBUNGKUS

CONTOH :.
REKOD KAWALAN KAWASAN PENYIMPANAN BAHAN PEMBUNGKUS
Tempat Penyimpanan : Stor bahan pembungkus
Suhu Kebersihan Disediakan Disahkan
Tarikh Masa
Direkodkan ( / X) Oleh Oleh
Pengurus
3 Jun 2012 8.00 pagi 37 0C Penyelia pengeluara
n

No. Dokumen

85
SYARIKAT ABC SDN BHD Tarikh
Berkuatkuasa
MANUAL PJKM Versi
KAWALAN OPERASI Muka surat
SUB TOPIK : KAWALAN PEMBUNGKUSAN
PRODUK SIAP

6.3.3 KAWALAN PEMBUNGKUSAN PRODUK SIAP

1.0 OBJEKTIF
Bagi memastikan keselamatan dan kualiti semua produk siap.

2.0 SKOP
Semua produk siap.

3.0 TANGGUNGJAWAB
3.1 Operator di bahagian pembungkusan
3.2 Penyelia

4.0 PROSEDUR
4.1 Bahan pembungkus yang digunakan hendaklah dari jenis yang
bukan toksik dan tidak mencemarkan produk makanan.
4.2 Proses pembungkusan produk siap perlu dijalankan di
kawasan yang sesuai dan di tempat yang tinggi (dijarakkan
dari lantai).
4.3 Produk siap dibungkus menggunakan bahan pembungkus
yang baharu. Penggunaan bahan pembungkus kitar semula
adalah tidak dibenarkan.
4.4 Produk siap hendaklah dibungkus dengan cara yang tidak
mencemarkan dan merosakkan produk siap menggunakan
bahan pembungkus yang baik dan bersih.
4.5 Proses pembungkusan perlu dikawal dan diselia sepenuhnya
oleh penyelia bahagian pemprosesan bagi memastikan
pengisian dan penutupan produk siap adalah berkesan.
Kawalan proses pembungkusan direkodkan di dalam rekod
kawalan pembungkusan produk siap
No. Dokumen
SYARIKAT ABC SDN BHD
Tarikh
Berkuatkuasa
MANUAL PJKM Versi
KAWALAN OPERASI Muka surat
SUB TOPIK : KAWALAN PEMBUNGKUSAN
PRODUK SIAP

86
4.6 Produk siap yang telah dibungkus perlu dikendalikan dan
dipindahkan ke dalam bungkusan luar dengan cara yang boleh
meminimakan kerosakan.

5.0 REKOD
5.1 Rekod Kawalan Pembungkusan Produk Siap

87
No. Dokumen
SYARIKAT ABC SDN BHD Tarikh Berkuatkuasa
MANUAL PJKM Versi
KAWALAN OPERASI Muka surat
SUB TOPIK : KAWALAN PEMBUNGKUSAN PRODUK SIAP

CONTOH :.
REKOD KAWALAN PEMBUNGKUSAN PRODUK SIAP
Nama
Tahap Lapisan Tarikh Masa Tarikh Tarikh Kuantiti Kuantiti Parameter Disediakan Disahkan
Produk Catatan
Pembungkusan Pembungkusan Pembungkusan Proses Luput Diterima Ditolak Kawalan oleh Oleh
Siap
10 tray
1 Ogos 1 Ogos
1 1 Ogos 2012 3.00 pm Sos cili (1000 Tiada Tiada Tiada
2012 2014
botol)
1 Ogos 1 Ogos
2 2 Ogos 2012 8.00 am Sos cili 990 botol 10 botol Tiada Tiada
2012 2014

88
No. Dokumen
SYARIKAT ABC SDN BHD
Tarikh
Berkuatkuasa

MANUAL PJKM Versi


KAWALAN OPERASI Muka surat
SUB TOPIK : KAWALAN PENYIMPANAN
PRODUK SIAP

6.4 KAWALAN PENYIMPANAN PRODUK SIAP

1.0 OBJEKTIF
Bagi memastikan keselamatan dan menjamin jangka hayat produk
siap.

2.0 SKOP
Semua produk siap.

3.0 TANGGUNGJAWAB
3.1 Operator
3.2 Penjaga stor

4.0 PROSEDUR
4.1 Produk siap hendaklah disimpan secara berasingan dengan
bahan mentah dan bahan bukan makanan (bahan
pembungkus dan bahan kimia bukan makanan) dengan cara
yang tidak akan menyebabkan kerosakan dan pencemaran
kepada produk siap tersebut.
4.2 Keadaan penyimpanan produk siap hendaklah dipastikan
optima berdasarkan kesesuaian produk
4.3 Penyimpanan produk siap perlu diselia dan direkodkan di
dalam rekod kawalan penyimpanan bahan mentah/bahan
pembungkus/produk siap. Pastikan produk siap sentiasa
disimpan dalam keadaan bertutup (berbungkus atau di dalam
bekas berpenutup).

No. Dokumen
SYARIKAT ABC SDN BHD
Tarikh
Berkuatkuasa
MANUAL PJKM Versi

89
KAWALAN OPERASI Muka surat
SUB TOPIK : KAWALAN PENYIMPANAN
PRODUK SIAP

4.4 Tarikh pemprosesan dan tarikh luput produk siap perlu


dicatatkan dengan jelas dan kekal pada bahan
pembungkusan.
4.5 Kawasan penyimpanan produk siap perlu sentiasa dikawal
menggunakan rekod kawalan kawasan penyimpanan
4.6 Suhu penyimpanan di dalam bilik sejuk beku dan bilik sejuk
hendaklah betul, iaitu penyimpanan sejuk beku pada < -18 0C
dan penyimpanan dingin pada 0-4 0C.
4.7 Pastikan penyimpanan di dalam bilik sejuk beku/bilik sejuk
tidak melebihi muatan.
4.8 Bilik sejuk beku/bilik sejuk tidak dibuka terlalu lama bagi
mengelakkan gangguan pada rantaian sejuk (cold chain)
produk siap.
4.9 Penyimpanan produk siap hendaklah mengamalkan sistem
FIFO (First In-First Out). Ini bagi memastikan produk yang
diproseskan lebih awal diedarkan terlebih dahulu.
4.10 Produk siap hendaklah disimpan pada jarak yang sesuai (jarak
dari lantai 20cm dan dari dinding 15cm).
4.11 Stor/kawasan penyimpanan mestilah mempunyai sistem
pengudaraan yang baik.
4.12 Stor/kawasan penyimpanan produk siap disusun bagi
memudahkan aktiviti pembersihan dan sentiasa berkeadaan
bersih.
4.13 Stor/kawasan penyimpanan dilabelkan sebagai STOR
PRODUK SIAP.

No. Dokumen
SYARIKAT ABC SDN BHD
Tarikh
Berkuatkuasa
MANUAL PJKM Versi
KAWALAN OPERASI Muka surat
SUB TOPIK : KAWALAN PENYIMPANAN
PRODUK SIAP

5.0 REKOD
5.1 Jadual Penyimpanan Produk Siap
5.2 Rekod Kawalan Penyimpanan Produk Siap

90
5.3 Rekod Kawalan Kawasan Penyimpanan Produk Siap

91
No. Dokumen
SYARIKAT ABC SDN BHD Tarikh Berkuatkuasa
MANUAL PJKM Versi
KAWALAN OPERASI Muka surat
SUB TOPIK : KAWALAN PENYIMPANAN PRODUK SIAP

CONTOH :.
JADUAL PENYIMPANAN PRODUK SIAP
Prosedur Tempat Pegawai
Bil Produk Siap Kaedah Kawalan Kaedah Verifikasi Kekerapan
Penyimpanan Penyimpanan Bertanggungjawab
Simpan pada suhu Rekod suhu
Setiap
1 Sos cili Stor produk siap Suhu stor adalah 37 0C penyimpanan sos Penyelia bilik sejuk
bilik pengeluaran
cili

No. Dokumen

92
SYARIKAT ABC SDN BHD Tarikh Berkuatkuasa
MANUAL PJKM Versi
KAWALAN OPERASI Muka surat
SUB TOPIK : KAWALAN PENYIMPANAN PRODUK SIAP

CONTOH :.
REKOD KAWALAN PENYIMPANAN PRODUK SIAP
Tempat Penyimpanan : Stor produk siap

Keadaan
Tarikh Masa Semasa Tarikh Masa Disediakan Disahkan
Produk Siap Kuantiti
Penerimaan Penerimaan Diterima Penyimpanan Penyimpanan Oleh Oleh
( / X)
Pengurus
1 Ogos 2012 5.00 petang Sos cili 1000 botol 1 Ogos 2012 5.30 petang Penyelia
pengeluaran
Pengurus
2 Ogos 2012 10.00 pagi Sos cili 990 botol 2 Ogos 2012 11.00 pagi Penyelia
pengeluaran

93
No. Dokumen
SYARIKAT ABC SDN BHD
Tarikh
Berkuatkuasa

MANUAL PJKM Versi


KAWALAN OPERASI Muka surat
SUB TOPIK : KAWALAN PENYIMPANAN
PRODUK SIAP

CONTOH :.

REKOD KAWALAN KAWASAN PENYIMPANAN PRODUK SIAP

Tempat Penyimpanan : Stor produk siap

Suhu Kebersihan Disediakan Disahkan


Tarikh Masa
Direkodkan ( / X) Oleh Oleh
2 Ogos 8.00 pagi -19 0C Penyelia Pengurus
2012 Pengeluara
n
2 Ogos 5.00 petang -19 0C Penyelia Pengurus
2012 Pengeluara
n

No. Dokumen
SYARIKAT ABC SDN BHD
Tarikh
Berkuatkuasa

MANUAL PJKM Versi


KAWALAN BAHAN KIMIA Muka surat
SUB TOPIK : KAWALAN BAHAN KIMIA

94
6.5 KAWALAN BAHAN KIMIA

1.0 OBJEKTIF
Bagi memastikan pengendalian bahan kimia yang betul dan selamat
dari mencemarkan produk akhir seperti racun makhluk perosak,
bahan sanitizer, bahan pencuci (detergent), minyak pelincir (lubricant)
atau lain-lain bahan kimia.

2.0 SKOP
Semua bahan kimia termasuk detergen dan bahan pencuci.

3.0 TANGGUNGJAWAB
3.1 Pegawai pembelian (purchasing officer) atau Pegawai QA/QC
3.2 Penjaga stor

4.0 PROSEDUR

4.1 Penerimaan bahan kimia


4.1.1 Semua bahan kimia yang diterima seperti agen
pembersih dan penyahjangkit perlu disimpan dalam
tempat yang kering, tertutup dan berasingan daripada
bahan mentah, produk siap atau bahan pembungkus.
Sekiranya perlu, simpan bahan kimia di dalam almari
berkunci bagi mengelakkan kontaminasi.
4.1.2 Pegawai QC bertanggungjawab perlu memastikan
bahawa setiap bahan kimia yang diterima perlu
dilengkapi dengan label dan direkod dalam Rekod
Penerimaan Bahan Kimia
4.1.3 Semua bahan kimia perlu digunakan mengikut arahan
penggunaan pada label.
No. Dokumen
SYARIKAT ABC SDN BHD
Tarikh
Berkuatkuasa

MANUAL PJKM Versi


KAWALAN BAHAN KIMIA Muka surat
SUB TOPIK : KAWALAN BAHAN KIMIA

4.1.4 Salinan Material Safety Data Sheet/ Chemical Safety


Data Sheet (MSDS, CSDS) harus di perolehi dari
pembekal bahan kimia untuk rujukan lanjut.
4.2 Pengunaan bahan kimia

95
4.2.1 Semua bahan kimia perlu mendapat kelulusan pegawai
bertanggungjawab sebelum digunakan dan direkod di
dalam rekod penggunaan bahan kimia.
4.2.2 Penggunaan bahan kimia perlu mengikut kepekatan,
suhu, paras minimal/maksimal atau masa yang telah
ditetapkan seperti nyatakan dalam MSDS/CSDS
4.2.3 Baki bahan kimia perlu disimpan semula sekiranya ada
dan direkod semula di dalam rekod pengeluaran bahan
kimia
4.2.4 Kembalikan semula bahan kimia jika tidak digunakan
ke tempat yang telah dikhaskan.

4.3 Penyimpanan bahan kimia


4.3.1 Setiap bahan kimia yang digunakan harus disimpan
semula di tempat yang telah dikhaskan.
4.3.2 Bahan kimia harus disimpan di tempat khas yang
terasing daripada sebarang bahan mentah, produk
yang telah siap dan bahan pembungkusan makan.
4.3.3 Bahan kimia makanan (food grade) dan bahan kimia
bukan makanan (non-food grade) harus disimpan
berasingan bagi mengelakkan pencemaran silang.
4.3.4 Semua bekas dan botol yang digunakan untuk
menyimpan bahan kimia haruslah mempunyai label
yang lengkap (mempunyai nama umum bahan
tersebut).

No. Dokumen
SYARIKAT ABC SDN BHD
Tarikh
Berkuatkuasa
MANUAL PJKM Versi
KAWALAN BAHAN KIMIA Muka surat
SUB TOPIK : KAWALAN BAHAN KIMIA

4.3.4 Semua bahan kimia yang disimpan harus dipastikan


telah ditutup dengan rapat selepas penggunaan serta
disusun dengan kemas dan memudahkan untuk
pengambilan semula.

96
5.0 REKOD
5.1 Prosedur Kawalan Bahan Kimia
5.2 Rekod Penerimaan Bahan Kimia
5.2 Rekod Penggunaan Bahan Kimia

No. Dokumen
SYARIKAT ABC SDN BHD
Tarikh
Berkuatkuasa

MANUAL PJKM Versi


KAWALAN BAHAN KIMIA Muka surat
SUB TOPIK : KAWALAN BAHAN KIMIA

CONTOH :.

PROSEDUR KAWALAN BAHAN KIMIA

97
Disediakan oleh : Pengurus Operasi
Diluluskan oleh: Pengurus Kilang
Tarikh digunakan : 2.01.2010

I. Tajuk : Prosedur Kawalan Bahan Kimia

2. Objektif : Memastikan pengendalian bahan kimia yang betul dan selamat.

3. Skop: Semua bahan kimia termasuk detergen dan bahan pencucian

4. Tanggungjawab : (Siapa yang bertanggungjawab)


Contoh : Semua pekerja yang mengendalikan/menggunakan bahan kimia

5. Prosedur

Bahan kimia seperti agen pembersih dan penyahjangkit tidak boleh


disimpan dengan bahan makanan atau bahan mentah.
Rekod penggunaan bahan kimia dan pemantauan.
Penerimaan dan penggunaan menggunakan prosedur yang ditetapkan. i-
Penerimaan bahan kimia
- Semak label bahan mentah.
- Periksa bekas dan arahan penyimpanan.
- Rekodkan dalam rekod kawalan bahan kimia.
- Simpan di tempat yang telah dikhaskan.

ii- Penggunaan/penyimpanan bahan kimia


- Pegawai yang bertanggungjawab lulus penggunaan bahan kimia.
- Rekod Pengeluaran Bahan.
- Simpan jika ada baki.
- Kembalikan jika bahan kimia tidak digunakan.

6. Kekerapan
Penggunaan bahan kimia akan diperiksa setiap hari

98
No. Dokumen
SYARIKAT ABC SDN BHD Tarikh Berkuatkuasa
MANUAL PJKM Versi
KAWALAN BAHAN KIMIA Muka surat
SUB TOPIK : KAWALAN BAHAN KIMIA

CONTOH :.
REKOD PENERIMAAN BAHAN KIMIA
Jenis/ Kuantiti
Tarikh Nama Masa Kaedah Parameter Disediakan Disahkan
No Batch Kuantiti Yang Catatan
Terima Pembekal Terima Penghantaran Kawalan oleh oleh
Diterima Ditolak
AM
5 Jan Detergen/5 Botol tidak
Chemical 10.30 pagi A021 Lori Tiada Aman Amalia
2012 botol (5 liter) pecah
Sdn Bhd
Bahan
EQX 016:5 Nyahjangkit
12 Jun Botol tidak
Material Sdn 9.00 pagi Kereta (Dettol) / 4 Tiada Aman Jeet
2012 pecah
Bhd kotak (12
botol/kotak)
Good Maid,
15 Sept Liquid Soap
dibeli di Botol tidak
7.00 pagi 540003 Kereta Cap RT/ 6 Tiada Aman Kamilah
2012 TESCO pecah
botol (5 Liter)
Selayang

99
No. Dokumen
SYARIKAT ABC SDN BHD
Tarikh Berkuatkuasa

MANUAL PJKM Versi


KAWALAN BAHAN KIMIA Muka surat
SUB TOPIK : KAWALAN BAHAN KIMIA

CONTOH :.
REKOD PENGGUNAAN BAHAN KIMIA
Bila
Bahan Dikeluarkan Diluluskan
Tarikh Kuantiti Tujuan disimpan Catatan
Kimia oleh oleh
Semula
1.1.201 Pencucian
Detergen Sue 250 ml 1.1.2012 Yati
2 Peralatan
Bahan Sanitasi
1.1.201
Nyahjangki Sue 50 ml permukaan 1.1.2012 Yati
2
t (Dettol) (table top)

100
7.0 PENGANGKUTAN DAN
PENGEDARAN

101
No. Dokumen
SYARIKAT ABC SDN BHD
Tarikh
Berkuatkuasa

MANUAL PJKM Versi


KAWALAN PENGANGKUTAN DAN
Muka surat
PENGEDARAN

7.0 PENGANGKUTAN DAN PENGEDARAN

1.0 OBJEKTIF
Untuk memastikan makanan yang diedarkan adalah selamat, bersih, dan
bebas daripada bahaya kontaminasi.

2.0 SKOP
Pengangkutan produk siap

3.0 TANGGUNGJAWAB
3.1 Penjaga stor
3.2 Pemandu Kenderaan

4.0 PROSEDUR
4.1 Penjaga stor hendaklah menyediakan rekod kawalan dan
pemantauan bagi aktiviti pengedaran dan pengangkutan makanan
4.2 Penjaga stor hendaklah memastikan rekod kawalan dan pemantauan
sentiasa dikemaskini.
4.3 Penjaga stor hendaklah memantau kebersihan kenderaan yang
digunakan untuk mengangkut makanan.
4.4 Pemandu kenderaan hendaklah sentiasa merekodkan pemeriksaan
kenderaan yang digunakan untuk mengangkut makanan bagi
memastikan ianya sentiasa dalam keadaan bersih dan bebas dari
bahaya pencemaran
4.5 Pemandu kenderaan perlu memastikan pelanggan mengesahkan
penerimaan barang dan direkodkan

102
No. Dokumen
SYARIKAT ABC SDN BHD
Tarikh 1 OGOS 2012
Berkuatkuasa
MANUAL PJKM Versi
KAWALAN PENGANGKUTAN DAN
Muka surat
PENGEDARAN

5.0 REKOD
5.2 Rekod Kawalan dan Pemantauan bagi Aktiviti Pengedaran dan
Pengangkutan Makanan
5.2 Rekod Pemeriksaan Kenderaan

103
No. Dokumen
SYARIKAT ABC SDN BHD Tarikh Berkuatkuasa
MANUAL PJKM Versi
KAWALAN PENGANGKUTAN DAN PENGEDARAN Muka surat

CONTOH :.
REKOD KAWALAN DAN PEMANTAUAN BAGI AKTIVITI PENGEDARAN DAN PENGANGKUTAN MAKANAN
Produk No. Alamat pelanggan Jumlah Masa barang Tarikh Keadaan produk Disahkan oleh Diterima
Batch keluar (Pemandu) oleh
(pelanggan)
Sos cili SC_01/12 Mydin Hypermarket, 300 10.00am 12/8/201 Baik
Subang Jaya botol 2
Sos cili SC_02/12 KK Supermarket 200 9.30 am 14/8/201 Label dua botol sedikit
botol 2 tertanggal

104
No. Dokumen
SYARIKAT ABC SDN BHD
Tarikh
Berkuatkuasa

MANUAL PJKM Versi


KAWALAN PENGANGKUTAN DAN
Muka surat
PENGEDARAN

CONTOH :.
REKOD PEMERIKSAAN KENDERAAN
Suhu
Jenis No. Plat Keputusan Tindakan
Tarikh kenderaan
kenderaan Kenderaan Pemeriksaan Pembetulan
(oC)
37oC Dalam keadaan
20.7.2012 Van WCY 7889 Tiada
baik
38oC Brek kurang
23.7.2012 Van WFD 8781 Ganti brek
cengkam

Diperiksa Oleh : Disahkan Oleh :

.......................................... .........................................

105
8.0 KEBOLEHKESANAN (TRACEBILITY)

106
No. Dokumen
SYARIKAT ABC SDN BHD
Tarikh
Berkuatkuasa

MANUAL PJKM Versi


KAWALAN KEBOLEHKESANAN Muka surat

8.0 KAWALAN KEBOLEHKESANAN

1.0 OBJEKTIF
Memastikan produk boleh dikesan di semua peringkat pengeluaran
makanan, pengedaran dan pembekal bahan mentah.

2.0 SKOP
Digunapakai bagi produk akhir/ separa siap (dalam pemprosesan) /
yang telah diedarkan.

3.0 TANGGUNGJAWAB
3.1 Pegawai QA/QC
3.2 Pengurus pengeluaran

4.0 PROSEDUR
4.1 Penentuan Tanda Produk
4.1.1 Semua produk akhir / separa akhir perlu mempunyai
no.batch/ no.lot/ sebarang penandaan seperti tarikh
luput/ tarikh pengeluaran/ tarikh akhir produk dan lain-
lain yang ditentukan sendiri oleh pengusaha.
4.1.2 Kaedah Penentuan Tanda Produk
Semua produk akan dilabelkan mengikut keperluan
Akta Makanan 1983 dan Peraturan-Peraturan Makanan
1985:
I. Nama dan alamat syarikat
II. Nama produk
III. Kuantiti / berat/ saiz pek
IV. No.batch/ lot
V. Tarikh pengeluaran
VI. Tarikh luput

No. Dokumen

107
SYARIKAT ABC SDN BHD Tarikh
Berkuatkuasa
MANUAL PJKM Versi
KAWALAN KEBOLEHKESANAN Muka surat

4.2 Maklumat Pengedar/ Penjual


Maklumat dan rekod pengedar / penjual diredodkan. Rekod ini
mengandungi maklumat-maklumat termasuklah yang berikut:
I. Nama dan alamat
II. Kuantiti produk yang diambil
III. No.batch/ lot
IV. Tarikh diambil
V. Kaedah pengangkutan yang digunakan

4.3 Maklumat Pembekal Bahan Mentah


Rekod ini mengandungi maklumat-maklumat seperti yang
berikut:
I. Nama dan alamat
II. Kuantiti produk yang diambil
III. No.batch/ lot
IV. Tarikh diambil
V. Kaedah pengangkutan yang digunakan

4.4 Maklumat Pemprosesan


(Seperti di dalam Program Jaminan Keselamatan Makanan)
4.4.1 Maklumat Kawalan Proses
a. parameter proses yang dikawal
b. carta alir proses
4.4.2 Maklumat Pengedaran / Penyimpanan
a. keadaan penyimpanan
b. tahap kebersihan pengangkutan

No. Dokumen
SYARIKAT ABC SDN BHD
Tarikh
Berkuatkuasa
MANUAL PJKM Versi

108
KAWALAN KEBOLEHKESANAN Muka surat

I. Pegawai bertanggungjawab mengenalpasti produk terlibat.


Tindakan Pertama II. Sahkan produk adalah keluaran kilang atau tidak.
III. Asingkan baki produk yang masih di kilang
I. Kenalpasti produk yang terlibat di pasaran:
a. Pembekal
Tindakan Kedua b. Penjual
II. Ambil tindakan yang perlu (tarik balik/ reprocess)
III. Maklum pihak berkuasa
I. Kenalpasti punca di kilang (semasa proses)
Tindakan Ketiga
II. Ambil tindakan yang sepatutnya.
I. Jika masalah berpunca dari bahan mentah, kenalpasti
Tindakan Keempat bahan mentah dan pembekal.
II. Ambil tindakan yang sepatutnya.

5.0 REKOD VERIFIKASI


5.1 Rekod Maklumat Pengedar
5.2 Rekod Maklumat Penjual
5.3 Senarai Semak Punca Masalah Di Kilang
5.4 Rekod Maklumat Pembekal Bahan Mentah
5.5 Rekod Kawalan Ke Atas Produk Yang Melanggar

No. Dokumen
SYARIKAT ABC SDN BHD
Tarikh
Berkuatkuasa

MANUAL PJKM Versi


KAWALAN KEBOLEHKESANAN Muka surat

109
CONTOH :.
REKOD MAKLUMAT PENGEDAR
Bil Nama-nama/ Alamat Berapa Bila / kaedah Tarikh luput batch Bukti rekod P
Pengedar yang kuantiti pengangkutan terlibat disimpan ber
mengedar produk lot/ produk pada Invois (rekod
batch terlibat batch/ lot perihal produk
terlibat dalam fail pejabat/
No.fail)
1.

2.

3.

4.

5.

6.

7.

8.

9.

Jumlah batch / lot

No. Dokumen
SYARIKAT ABC SDN BHD
Tarikh
Berkuatkuasa
MANUAL PJKM Versi
KAWALAN KEBOLEHKESANAN Muka surat

CONTOH :.
REKOD MAKLUMAT PENJUAL

110
Bil Nama-nama penjual Berapa Bila / kaedah Tarikh luput batch Bukti rekod Peg
yang produk lot/ batch kuantiti pengangkutan terlibat disimpan ber
terlibat produk pada Invois (rekod -jaw
batch/ lot perihal produk
terlibat dalam fail pejabat/
No.fail)
1.

2.

3.

4.

5.

6.

7.

8.

9.

Jumlah batch/ lot

No. Dokumen BN/S/1


SYARIKAT ABC SDN BHD
Tarikh
Berkuatkuasa

MANUAL PJKM Versi


KAWALAN KEBOLEHKESANAN Muka surat

CONTOH :.
SENARAI SEMAK PUNCA MASALAH DI KILANG
Bil. Soalan Jawapan Bukti Rekod Pegawai
disimpan Bertanggungjawab
1. Produk disimpan
mengikut arahan

111
penyimpanan?
2. Pembungkusan
dijalankan mengikut (rekod) Kilang/Ruj.
prosedur?
3. Bahan-bahan
pembungkus
mengikut
spesifikasi?
4. Pegawai semasa
proses boleh
dikenalpasti?
5. Produk diproses
mengikut prosedur?
6. Jika tidak, dimana
silapnya?
7. Bahan mentah yang
digunakan
dikenalpasti?
8. Pengendalian bahan
mentah mengikut
prosedur?

112
No. Dokumen
SYARIKAT ABC SDN BHD
Tarikh
Berkuatkuasa

MANUAL PJKM Versi


KAWALAN KEBOLEHKESANAN Muka surat

CONTOH :.
REKOD MAKLUMAT PEMBEKAL BAHAN MENTAH
Nama-nama / alamat Nama bahan Bila dan
Bukti rekod Pegawai
PEMBEKAL bahan mentah, kaedah
Bil disimpan bertanggung
mentah bagi produk kuantiti, dan pengangkutan
-jawab
lot/ batch terlibat asal digunakan
Cili merah
Syarikat SCT Invois (rekod perihal
1 tan 20/5/2012
1. No.5, Jln 5, KL produk dalam fail En. Amri
Cameron Lori sejuk
pejabat/ No.fail)
Highland
2.

3.

4.

5.

6.

113
No. Dokumen
SYARIKAT ABC SDN BHD
Tarikh
Berkuatkuasa

MANUAL PJKM Versi


KAWALAN KEBOLEHKESANAN Muka surat

CONTOH :.
REKOD KAWALAN KE ATAS PRODUK YANG MELANGGAR
BIL PRODUK TARIKH MASALAH KUANTITI TINDAKAN
DITARIK PRODUK YG KAWALAN
BALIK DITARIK
BALIK
1 Roti 27 Jun 2012 Kehadiran 500 Lupus
kulat bungkusan

Disahkan Oleh :

.......................................................

114
Penghargaan
Bahagian Keselamatan Dan Kualiti Makanan (BKKM), Kementerian
Kesihatan MalaysiaPutrajaya ingin mengucapkan setinggi-tinggi
penghargaan kepada pegawai-pegawai berikut yang bertanggungjawab
dalam menghasilkan manual ini.

Penaung
Noraini Binti Dato Mohd. Othman

Penasihat
Shamsinar Binti Abdul Talib

Ketua Editor
Mohd. Salim Bin Hj. Dulatti
Ahmad Nadzri Bin Sulaiman

Editor
Chin Cheow Keat
Nor Kamilah Binti Mohamad Alwi
Abdul Hadi Bin Ismail
Safura Mohd Nasir

Turut Membantu
Amran Bin Hasan
Hasniza Binti Hassan
Shanmugam a/l Supramanium
Nuraini binti Ghaifullah
Muhammad Muhayudeen Bin Musa
Zainatul Emelia Binti Zainal Abidin
Kamal Bin Karim
Khairatun Hisan Ismail
Izzah Syazwani Ahmad
Aslinda Binti Riffin
Dengan sumbangan Jabatan Kesihatan Wilayah Persekutuan Kuala Lumpur
&
Putrajaya bersama pegawai-pegawai berikut bagi tujuan penghasilan
manual ini

Penaung
Pn. Sharizat binti Hj. Ahmad

Penasihat
En. Hermy bin Mohd Yeet

Ketua Editor
Pn. Zaini binti Abdul Rahman

Editor
Pn. Wan Suriati binti Wan Sulaiman
En. Muhammad Dzulkhairi bin Suliman

Turut Menyumbang
Pn. Zuliana Zakaria
Pn. Siti Khairani Mhd. Abd. Kader
Pn. Syarifah Shyfaniza Syed Mohd. Salleh
Pn. Noorul Elysa Naznan
Cik Siti Munirah Yaacob