You are on page 1of 200

HNH PHC GIA I THNG

T SCH O PHT NGY NAY

Ch nhim & bin tp: Thch Nht T


Ph ch nhim: Thch Qung Tm

T Sch o Pht Ngy Nay do Thy Nht T ch bin bao


gm cc Nghi thc tng nim thun Vit v trn 100 u sch
nghin cu v ng dng v Pht hc, thuc loi sch gi u
ging cn thit cho mi i tng c gi.
T sch o Pht Ngy Nay xut bn trn 100 CD v i
tng kinh Vit Nam v nhiu tc phm Pht hc di dng MP3.
y l n bn u tin trn th gii v th ti ny. T Sch xut
bn hng trm sch ni Pht gio, CD v VCD tn nhc, ci lng
v ting th Pht gio. Ngoi ra cn c hng ngn VCD php thoi
ca Thy Nht T v cc v php s khc v nhiu ch t gia
nh, x hi n o c v tm linh.
Qu tc gi, dch gi mun xut bn sch nghin cu v ng
dng Pht hc, qu Pht t mun n tng kinh sch Pht gio, cc
i l cn nhn sch pht hnh, xin vui lng lin h:
NH SCH O PHT NGY NAY
Cha Gic Ng, 92 Nguyn Ch Thanh, P.3, Q.10, TP. HCM
T: 0958-430-222; (08) 3839-4121; (08) 3833-5914
www.daophatngaynay.com
www.tusachphathoc.com
T SCH O PHT NGY NAY

THCH NHT T

HNH PHC
GIA I THNG
Phin t:
Hong Chng, Diu ng, Thy Tin, Lin Trn
ng Quang, Hong Oanh

Hiu chnh:
Gic Minh Duyn

NXB PHNG NG - 2010


MC LC
Chng 1: Tm kim hnh phc........................................1
Ngh n ngi ngho kh...............................................3
Lm phc bu vi tm rng lng................................5
Hnh phc v trung o.................................................12
Thi gian t hnh phc ...............................................17
Hnh phc l thc tp....................................................19
Ba ln quy y Tam bo....................................................23
Chng 2: Thut sng hnh phc...................................29
Dn nhp kinh Kandaraka..............................................31
Li tn thn ca du s Kandaraka...................................32
Nhn nh ca Pessa......................................................36
Xc quyt ca c Th Tn...........................................40
Chng 3: Hnh phc gia i thng . .......................59
Khng c dc tng.......................................................61
Khng c sn tng v hi tng..................................66
Bit v thanh cao.......................................................69
Gi t c hi dnh i....................................................74
T lc tinh tn................................................................76
Cha kha tu tp.............................................................80
Vt qua tm dc...........................................................81
Chng 4: Kh au v hnh phc.........................................87
Kh au v hnh phc....................................................89
Hnh phc qua kinh nghim..........................................93
vi HNH PHC GIA I THNG

Hin ti vui, tng lai kh ............................................98


Hin ti kh, tng lai kh..........................................106
Hin ti kh, tng lai vui ..........................................108
Hin ti vui, tng lai vui ........................................... 110
Chng 5: Ti thng v hnh phc nht................... 115
S lc ch kinh..................................................... 117
Khng c ton tr trong mi lc...................................120
Hin ti l php mu....................................................122
Gio ha l php mu..................................................126
Duyn khi v tng tc..............................................130
Ci g l ti thng......................................................133
Yu tnh hnh phc......................................................138
Con ng hnh phc..................................................141
Chng ngi v thc trng...........................................148
Chng 6: Ngh thut cht t mc xch kh au . ...153
X ly tham i................................................................155
Ht dc cn g? ...........................................................156
Chuyn ha nhu cu tnh dc.......................................159
Mn xa ni gn..........................................................165
Chng 7: Ngh thut cht t mc xch kh au ........169
Nhn din mc xch.....................................................171
Hai khuynh hng tm linh.........................................172
Nhn din sai lm.........................................................175
Vai tr ca tm thc.....................................................179
Vt cht v tinh thn....................................................185
Thc phm cho lun hi...............................................190
Chng 1

TM KIM HNH PHC


(KINH B VNG T)
Ging Kinh Trung B ti cha X Li, ngy 25-11-2007
Phin t: Hong Chng
TM KIM HNH PHC 3

NGH N NGI NGHO KH

Kinh B Vng T l bi kinh 85, thuc kinh Trung


b, gii thiu cc quan im v cch thc mu cu hnh phc.
Thng qua bi kinh ny, c hai quan im ni bt v bn cht
hnh phc. Mt bn i din cho B la mn gio, bn kia i
din tng ch v tng tm linh ca o Pht.
Theo B la mn gio, con ngi phi tri qua qu trnh kh
hnh p xc mi n c nh cui cng ca hnh phc tht
s. Trong khi , c Pht hng dn cn chuyn ha tm thc
lm cho ni au, phin no, nghip chng khng cn sc sng,
lc chng ta mi t c hnh phc tht s.
Bi kinh bt u bng s kin lin h n v vng t
Bodhi, ngha gc l Gic Ng. Vng t Bodhi l thi t ca
mt tiu bang pht trin lc by gi, ng thi cng l mt
Pht t thun thnh. Mc d l Pht t thun thnh, nhng
cc yu t thuc phong tc tp qun tn ngng ca B la
mn gio, trc khi n vi o Pht, vn cn in m trong
tm thc ca ng. Khi va xy xong ta lu i nguy nga
trng l, ng t tn cho n l Kokanada, sau chun b
bui l khnh thnh. ng thnh mi c Th Tn v tng
chng n ng th khai t, v ngh rng phc bu, hnh
phc, bnh an, thnh vng s c mt mt cch lu di trong
ta lu i ny.
ng truyn lnh cho gia nhn n ng li thnh mi c
Pht v tng chng n chng minh trong l cng dng trai
tng khnh thnh lu i. c Pht im lng nhn li. Ba ln
thnh mi c hi p bng ba ln nhn li khng ln ting.
Trc ngy cng dng trai tng, vng t Bodhi chun
b mi th trang nghim honh trng. ng ra lnh mua cc
loi vi vc mu trng sang trng nht tri di t thm thang
4 HNH PHC GIA I THNG

n ngng ca bc vo ta lu i. Trang tr ni tht cng


ly mu trng lm nn tng.
Sng hm , sau khi mi thc n thng v c chun
b xong, ng chu o sai gia nhn n thnh c Pht. c
Th Tn p y, cm bt cng tng chng tng bc thnh
thi i vo thnh v dng li ta lu i ca vng t Bo-
dhi. th hin lng tn knh ca mnh, vng t Bodhi
ng ch ngoi ca t sng sm. Mc d bit c Pht ch c
th n vo gi th trai, nhng v lng tn knh, cho nn ng
v gia quyn ng i t sng m khng h cm thy bt k
s mi mt hay kh nhc no.
Khi c Th Tn va n, ng cng gia quyn nh l,
vn an sc khe ngi ri ch thn dn ng mi c Th
Tn v tng chng i tham quan. Sau khi i ht phn sn
vn, ln n thm cu thang, c Th Tn dng chn ti
ch kh lu, ngi khng i na.
By gi vng t Bodhi mi trnh tha c Th Tn:
Bch Th Tn, gia nh chng con bit ngi bn nhiu Pht
s, nhng v thng chng con cho nn ngi qu bc qua
y, xin ngi hy i ln trn tm vi la trng ny gia nh
chng con c phc bu, hnh phc, bnh an lu di. Thnh
mi ba ln, c Th Tn vn lng thinh khng tr li.
S im lng trong tnh hung ny khc hn vi s im lng
khi c thnh mi n lu i. Thng thng, trong ng
cnh vn ha Pht gio, im lng l ng . Khi c trnh
tha mt vn g , nu chng ta khng c tng no
khc th biu t s ng tnh bng im lng. Tt c cc ng
quyt trong sinh hot tng on, trc khi a ra mt quyt
nh hay mt thng bch Pht s no , cng c biu
quyt ba ln bng s ng thun im lng.
TM KIM HNH PHC 5

Nhng trong tnh hung ny, s im lng ca c Pht li


c ngha hon ton khc. Ngi hng nh mt t i sang
th gi Anan. Anan l ngi gn gi c Pht gn hai mi
lm nm, nn hiu rt r nhng g c Pht mun th hin.
Anan ni vi vng t Bodhi: Hy cun tm vi ny
li, ng hoang ph n v c Th Tn ang ngh n v s
ngi ngho kh khng c cm n o mc.
Nghe li Anan dy, vng t Bodhi cho gia nhn cun
nhng tm vi li v h ht tt c nhng mn trang hong
lng ly m theo c Th Tn l khng cn thit cho bui
l cng dng trai tng. Sau c Th Tn mi tng bc
trn cc thm thang, i vo pha ngi nh v ngi vo ch
c sp t sn.
LM PHC BU VI TM RNG LNG

Tnh tit ca cu chuyn m ra mt quan im v


phc bu. Khng ring nhng ngi theo o Pht, m
tt c nhng ngi theo tn gio B la mn v cc tn
gio khc ca n lc by gi, u c ci nhn v cch
ng x tng t rng mun c hnh phc bnh an th
phi thnh mi cc nh tm linh tn gio n. by t
lng tn knh nht ca mnh, vng t Bodhi v gia quyn
ng t sng n tra ch n c Pht. ng rt lu di
ci nng nng ca thi tit vo thi im sau ma an c
kit h, m hi nh nhi, nu khng v lng tn knh th
khng th no thc hin c. ng chun b kh chu o,
v ngh rng vic cng dng nh vy s mang li phc
bu cho gia nh.
Mt lu nh trong phong tc tp qun ca n ,
l khi cu phc, c bit l cu t, mun sinh con trai
k ngi hoc tip ni gia ti s nghip ng b t tin li,
6 HNH PHC GIA I THNG

ngi ta phi trang tr ton mu trng th nguyn c s


thnh tu. Trong tnh hung ny, vng t Bodhi lm
ng theo phong tc tp qun.
Cu pht biu ca ngi Anan rt n tng: V Nh Lai
Th Tn ngh n nhng ngi ngho kh. Thng qua tnh
tit nh ny, chng ta c th hiu c c phc bu th
iu quan trng l dn thn phc v cng ng x hi v tha
nhn theo tng ch ca c Pht phng s chng sinh tc
l cng dng ch Pht. Nu mun hng nhng s sang
trng th c Th Tn khng tr thnh mt hnh gi tm
linh m tr thnh mt quc vng giu c, y quyn lc.
Nhng ngi tu cng vy, x tt c gia ti s nghip, danh
phn ca mnh trong x hi tr thnh mt ngi gin n,
nhn li nhng phm vt cng dng ca n na tn th.
c Pht ni ngi ngh n nhng ngi ngho kh vi
mong mun vng t Bodhi trong nhng dp khnh thnh
ny hy gieo trng phc bu cho nhng mnh i bt hnh
ang cn n bn tay chm sc v s chia s. Cn ngi tu s
th khng cn nhng loi xa phm y.
Cng dng: c Th tn mun chia s rng khng cn
phi tn km nhng th xa x phm to ra phc bu.
Ngi Pht t v tn ni chung, v mun c phc bu,
lm rt nhiu th cng dng trai tng m bn kinh
nu ra l cc loi thc phm thng hng nht trong vng
thnh lc by gi. Trn thc t, tu s n ung rt gin n,
cng cng thnh son chng no, cng lm h tu s chng .
Thng thng khi cng dng trai tng, chng ta mun tng
ni tham d l trai tng hi lng mnh c phc. By
bin thnh son, dng cng phm vt khng ng cch l lm
sai hnh tu tp, hnh tr ca ngi xut gia.
TM KIM HNH PHC 7

c Pht dy ngi xut gia khi n khng t nng khu


v, hng th, thng thc nh ngi ti gia, v s m nhim
thng qua li s lm cho chnh nim tnh thc khng cn
c mt trong tm thc ca ngi hnh tr. n ung gin n
duy tr sc khe tu tp c kt qu, n p tm lng v s
cng knh ca b tnh n na. By bin thnh son mm cao
c y, nhng phn tiu th ch khong ba mi phn trm,
by mi phn trm cn li s l mt s d tha.
Ngy xa ti n , cch thc n ung lin h n phong
tc tp qun v c nng ln thnh nn vn ha m thc.
c Pht v ch tng n ung ging nh bao ngi bnh
thng, tay phi c mt c dng bc thc n, cn tay
tri dng v sinh c nhn. Ci bt va vi sc cha ca bao
t, nui sc khe mt ngy cho cc hnh gi, cho nn
trong lc n, hnh gi khng c la chn mn ngon n
trc dn n tnh trng o, xc, bi, trn qua trn li m
phi n theo th t, mn no cng sau th n trc, v n nm
bn trn. Khng c ch ngon d, v nh th l m nhim
vo vt thc.
Ngi Pht t dng cng phm vt cho cc v xut
gia cng nn nh tinh thn ca c Pht. ng lm thnh
son, bi v by mi phn trm cn li s b vt i mt cch
hoang ph. Hy cng gin n nh rau, qu, u h hay nm
kho, va m bo sc khe m tin tn chng bao nhiu.
Quan nim mun c phc bu v hnh phc th phi
pht tm cng dng. Nh vy mi lin h gia pht tm
cng dng v phc bu thuc v tin trnh nhn qu. Pht
tm hay tn knh l nhn, v qu t c l phc bu. D
nhin, l mt tin trnh rt t nhin. Tuy nhin, vn t
ra l lm ci g c ngha, c gi tr. Nu khng ,
8 HNH PHC GIA I THNG

tm, th d chng ta u t khi lng ln cc phm vt cng


dng, nhng kt qu t c chng l bao.
Pht t khi pht tm cng cng phi thit thc. Nhiu
ngi cng dng trai tng bng nhng phm vt nh bn
chi nh rng, kem nh rng, tp, vit, trong ba thng an
c nu ai cng cng nh vy th c l dng mi nm cha
ht. Chng ta nn cng nhng th cn cng, khng nn cng
tha, cng nh cng trng lp, gi tr cng ca chng ta
mi c ch phc v.
Nu hc theo tinh thn ca bi kinh ny th mi ln cng
dng trai tng, chng ta s tit kim kh nhiu tin. Mua
thc phm thng v c th tn nm mi triu, nhng lm
thc phm gin n ch tn vi chc ngn. Cha Gic Ng
gm gn ba mi thnh vin, mt ngy i ch sng, tra
v chiu ch c 150 ngn khng tnh go thc v cc gia v.
Qun bnh, mi khu phn n ch c 5.000 ng cho sng,
tra v chiu. Nhiu cha khc cn t hn nh th. Nhng
tng ni Pht t vn thy r rng ngi tu vi ch n ung
khim tn m vn khe mnh bnh thng.
n qu nhiu thc phm c bo ch thng qua cc cng
ngh ha cht th chc chn bnh tt s gia tng. Cng dng
nh th cha chc c phc. Do , chng ta phi bit cht
t v y hc, nht l nhng dc cht trong cc thc phm m
chng ta cng. Mun vy th phi gp bc s c t vn nu
mn d tiu th, h tr vic hnh tr c kt qu.
Nh vy vic cng dng cu phc bu chnh l mt
trong nhng ca ng dn n hnh phc, v l iu khng
th ph nh, nhng phi bit cch th kt qu t c mi cao.
Nhiu Pht t tn trng tng ni dng ht nhng mn
ngon vt l cho nh cha, trong khi cha m rut ca mnh
TM KIM HNH PHC 9

nh khng c cng knh g c. Lm nh th l sai lm.


c Pht nhn nh qua li ni ca Anan: Nh Lai Th Tn
ngh n nhng ngi ngho kh c ngha rng mun c
phc bu v hnh phc ln th trong nhng dp khai trng
th ny, hy lm nhng vic c ngha v gi tr thit thc.
Phng sinh: Nhiu Pht t c khuynh hng mua chim
c th v mong cu phc bu, tui th, bnh an, ph qu
v cho gia nh. Vic lm cng c gi tr nhng khng
thit thc, vic phng sinh khng nn t m hy lm mt
cch t nhin. Chng hn khi chng ta i v pht hin u
c s giam cm chim lng c chu, cm nhn ni au mt t
do ca cc chng loi ny, chng ta pht lng t bi v gieo
ht ging, m ca cho chng tr v tri xanh, tr v bin c,
sng ngi, l vic lm ngha. Cn t hng chim c
phng sinh vi mu cu hnh phc cho bn thn li khng
c gi tr. Vic t hng khin ngi ta phi i ging by
bt, nh vy chng ta v tnh khuyn khch ngi khc lm
nhng vic khng hay. Cho nn, vic phng sinh phi ty
duyn, gp l lm lin ch khng cn ch i.
Li c nhiu Pht t khc vo bui sng, mang lng chim
nh xu cha ng c trm con u ci c nhau. V nim
tin tn ngng rng phi c mt bi kinh tng nim th phc
bu mi gia tng, nn h i n tra, sau thi kinh cng
ng, mi m lng ra, s chim trong lng khi cht vi
chc con. V vy, hiu tinh thn ca vic phng sinh, chng
ta phi lm ngay tc khc.
Khng cn thnh mi qu thy tng kinh bi sm trong l
phng sinh, ch cn m tm v lng t bi tht ln, tm nim rng
chng ti thc rt r tnh trng chim lng c chu rt kh
au v t do l hnh phc ln nht. Mong qu v sau ng tc
10 HNH PHC GIA I THNG

m ca ca ti hy bay v tri xanh, tr v sng ngi sng hnh


phc v khng cn b tt ch ri vo tnh trng th ny ln th
hai. Mong sao ht kip ny qu v tr li lm ngi c phc
bu lm nhng vic ng lm vi tm lng ch thnh v tha
thit. Tm nim trong lc phng sinh nh th, phc bu tht
s gia tng, mc d chng ta khng mng n. Cn tnh hung
trong kinh, c Pht khng dy phng sinh m ngi dy hy
ngh n nhng ngi ngho kh.
Nm 1994, khi c mt ti n , chng ti i tham quan
bn Pht tch c vi ln. n nm 1998, tr li th thy phong
tc phng sinh bt u c mt, bi l nhu cu ca nhiu du
khch Vit Nam, Trung Quc, i Loan vi nim hy vng rng
phng sinh ti y th n c ca c Pht vi bn thnh tch
lch s s to ra phc bu ln hn. Cho nn, ngi n
ngho kh vn rt thng yu cc loi ng vt v gia sc,
khng mun giam nht chng, nhng v chn cm manh o
m to ra phong tc mi chng tt p g. l bt giam,
ging by, li c p ng du khch Pht t nhng nc
Chu . Phong tc hon ton tri vi tinh thn nh Pht.
B th: Nu trong thi i ca c Pht, a im bn
Pht tch l ni tr ph, l trung tm vn ha v pht trin
kinh t th trong thi hin i n l ni ngho mt nht ca
t nc n . Cc phi on hnh hng n y u
c hng dn phi i tin l trc. Tuy nhin, d c i
my trm triu ra tin bc cc, chng ta vn khng th pht
ht, v on s khng th ct bc i c khi ngi dn ngho
kh bo tin cho nhau l lt ko n rt ng. Chnh v th,
nhng ngi hng dn du lch tm linh c kinh nghim s
khuyn khng nn i tin l.
th hin s gip mt cch c hiu qu v thit
thc, thay v ban pht mt cch ri rc v thiu t chc,
TM KIM HNH PHC 11

dn ti tnh trng nhn nho, ginh git, thm ch gim


p ln nhau th chng ta ch cn lin h vi nhng b
lo hoc trng lng, tp hp v giao h phn ng h ny.
Nh vy s m bo trt t v ai cng nhn mt cch ng
u v cng bng nht.
Vo nhng ngy rm thng ging, rm thng t, rm
thng by, rm thng mi cc ngi cha cng thng xy ra
tnh trng n o no nhit. B tnh n na ginh git nhau
cng, v ngh rng nhng phm vt mang li phc bu.
iu lm mt i ngha x hi o c, cho nn chng
ta ch cng tng trng v tm nhng gia nh ngho kh
gip mt cch tp th, c t chc th kt qu t c
s cao. Trong phn gip ny, chng ta nn chia s php
thoi, truyn t iu c Pht dy trong kinh gim bt
ni au v sc p cng thng m ci ngho mang li cho h.
c nh th mi ng vi li c Pht m ch trong bi
kinh ny, khi c vng t Bodhi thnh mi cng dng
trai tng, vi nhng phm vt v cng sang trng.
T thin: Chng hn, vic cu t cc nn nhn gp thin
tai l lt ti min Trung hng nm. Gia sc b cht, la ny
mm, go khng c n, bnh dch t, th t lan truyn
khp ni nh mt h qu ko theo ca l lt. Mi cng n
vic lm b nh ch hon ton. Nhiu on t thin mua rt
nhiu loi phm vt c khng gian to nh m gi, chi ph
xe vn chuyn kh nhiu. Nu chng ta mang bao th tin,
va nh nhng va tit kim chi ph vn chuyn, c th
cu gip thm mt s gia nh. Trc khi pht tm gi n
nhng tng phm, chng ta cng cn phi din t ngha
v gi tr x hi mt cch sc tch, c ng cng chia s
ni kh nim au, gip h vt qua kh khn ca chnh bn
thn mnh.
12 HNH PHC GIA I THNG

My nm trc khi thin tai xut hin ti n , cn


ng t lm cho my chc ngn ngi t vong v hng
ngn ngi nh b sp l. Mt phi on Pht gio c chu
n nh chng ti hng dn on. iu u tin chng ti
ngh l ch nn mua nh, d cho cc nn nhn tm trong
giai on cha c s tr cp chnh thc t chnh ph. Sau
l cc thng nc tht to, v trong ng t nc b nhim,
ngi ta c di di n khu t trng an ton; k n
l ni niu xoong cho v nhng thc phm kh, km theo
phong b. Phi hiu r dng thin tai no cn nhng loi s
cp cu no p ng nhu cu bc thit, nh vy chng ta
mi xoa du c ni au cho qun chng. Nu l phi on
n sau, th vic mua nhng th ny tr nn d tha. Cho
nn, phi da vo thi im v bn cht ca tng s vic m
quyt nh phng thc g gi tr ng gp ca chng ta
s khng tr nn v ch.
Ban t thin v n tng o Pht Ngy Nay do chng
ti ch xng trong my nm qua, cng c chnh sch r
rng cho vic n tng v gip . Khng phi cha no c
nhu cu gi th n l c p ng. Chng ti ch gi
cha no c nhu cu tng nim, cn cha c nhu cu nhn
lm tng phm cho b tnh Pht t vo nhng dp l ln
th khng. Bi v lm nh th b tnh s mang quyn kinh
v t bn th cu phc lc, thay v phi c tng v
hnh tr.
HNH PHC V TRUNG O

Sau khi nhn phm vt cng dng, vng t Bodhi


t cu hi lin h n bn cht ca hnh phc: Bch c
Th Tn, theo con hnh phc khng c mt do chnh n,
hnh phc c mt l do c kh au.
TM KIM HNH PHC 13

Trit l ny bao gm hai v. V u phn nh hc thc


duyn khi rng mi s vt hin tng tn ti tng duyn,
tng thuc, nh hng tc ng chi phi ln nhau. Hnh
phc khng c mt trong chnh n, n phi c h tr, tc
ng vi duyn, mi trng, iu kin th mi mang li nim
vui tht s.
V th hai, vng t khng nh hnh phc c mt l do c
kh au. Nh Lai Th Tn tr li: Ta tng suy ngh nh
th v sau thi gian tu tp trung o, ta nhanh chng tha
nhn v thy r rng l mt quan im sai lm.
V th hai tng t cu sau cn ma tri li sng
mang tnh cht khch l rng kh au phi tri qua l iu
cn thit v hnh phc no cng cn phi tr gi cho nn hy
n lc i ti pha trc, ng b cuc gia chng. Nh li
khch l m ngi ta vt qua c kh khn, nhng s l sai
lm khi cho rng phi tri qua nh th th mi thc s c
hnh phc.
iu c Pht mun dy, l c nhng cch thc nu
thc hin ng phng php th khng cn phi tri qua bt
c kh au no cng dn n thnh cng. Vn ch nhn
nh v th hin c ng n hay khng. Nhiu ngi n lc
nm ln by lt, tht bi ln ny, n lc ln khc, y th m
u cng hon , khng c bt k mt tin b v thay i
no, v khng nm vng phng php lun.
Cch y vi hm, c hai nh doanh nghip tr n gp
chng ti tm s h va b ph sn v chng khon. H n
yu cu nh cha cho h mt ci php hay l ba v g
gc nhng g thua l. Chng ti suy ngh mt vi pht
ri m t ly hai tng Pht, mt tng Quan m v mt
tng Pht Di Lc. Chng ti tng tng Quan m cho anh
14 HNH PHC GIA I THNG

ln, tng tng Di Lc cho anh nh v ni: y l ba h


mng ca hai anh, hy v tn vinh, th phng cc ngi v
pht nguyn mi ngy rng s lm vic chn chnh, ng
dn thn vo th trng chng khon th Pht mi gia h.
D nhin hai anh hi tht vng khi c chng ti khuyn
t b chng khon. Con ng hnh phc phi to dng
bng phng php lun. ng phng php, ng phc
bu th mi c cng c ch khng ch ngi cu nguyn
Pht gia h, c ba c php m xong.
Cu chuyn trong kinh, c Pht khng mun vng t
Bodhi tht vng v phong tc tp qun ca dn gian, quan
nim rng mun c phc bu th phi thnh mi tng chng
n ban phc. Ngi m ch mt cch kho lo rng ngoi
nhng cng vic cng knh c phc bu, cn phi th
hin bng nhng cng vic c th th mi thnh cng.
Tr li cu ni ca Bodhi hnh phc c mt l do c
kh. c Th Tn tng b cu ni ny m nh sut su
nm tri. Ngi tng tr thnh nh kh hnh ni ting
nht lc by gi. Kinh m t mi ngy ngi n vn vn by
ht m. D nhin m t ch mang tnh biu tng. M c
dng tnh cao, c th to c s cng trng cho c th,
iu chnh li nhng chc nng thoi ha xng, bnh au
nhc xng khp c th c tr liu phn no nh ch n
ny. Sau sut su nm tri kh hnh, c l nh vy m c
Pht vn m bo c tui th n tui tm mi.
S d c Pht chn con ng kh hnh p xc l
v khi hc o vi cc nh tm linh B la mn gio quan
nim phi t cc gic quan, lm cho chng khng cn
m c hng th cc khoi lc na, lc dng cm th
cht hon ton th hnh phc mi bt u c mt. Lm
TM KIM HNH PHC 15

tng nh th nn rt nhiu ngi thc tp theo v cui


cng kt qu l bnh tt, kh au v cht yu din ra. Phn
ln cc nh kh hnh ca B la mn gio cht tui bn
mi cho n nm mi.
c Pht l ngi duy nht sng n tm mi tui nh
ngi nhanh chng thay i i trn con ng trung o, ly
con ng trung o lm nn tng cho vic thng bng cm
xc, thng bng i sng, thng bng vt thc. c Pht ni,
t khi tm ra con ng trung o, ngi mi thc s nm
c mi hnh phc ca gic ng. Kh hnh p xc khng
a ngi ti u d trong thi gian ngn, ngi chng c
qu v s hu x v phi tng phi phi tng x.
V s hu x l tm nhn qun chiu rng khng c g
trn cuc i l t c. phng din ny hay phng din
khc, kh au c mt do chng ta ng thc ha n l chnh
mnh. Cch qun tng l mt loi thuc gy m tr liu
trong khong cch thi gian nht nh ch khng th c gi
tr tr liu lu di, v sau khi xut thin nh, chng ta vn i
din vi thc t kh au khc. Kh au vn hon kh au.
Cn phi tng phi phi tng x l trng thi thin nh
khng cho dng tng tng v nim khng ch. Kh
au bm vo dng cm xc b v hiu ha. D nhin cch
thc ny cng l mt s tr liu na vi, n c gi tr h tr
nht nh ch khng th l mt gii php cui cng.
T c Pht thy r s kh hnh p xc khng a
ngi ti u. Ngi tm n b sng, tm ly li sc khe v
ngi thin nh vi quyt tm cao nu khng chng c
c o qu b quyt s khng ri khi ni ny. Kt
qu sau bn mi chn ngy thc tp ng phng php vi
con ng trung o, ngi t c s gic ng ln nht.
16 HNH PHC GIA I THNG

Thc tp thin
c Pht phn tch vi Bodhi rng khng cn phi nm
mi kh au mi c c hnh phc m ch cn thc hin ng
phng php. Ngi nu ra con ng thin qun. Thin khc
yoga. Trong khi yoga t nng vn sc khe ca thn th vt
l, gip c th cng trng c mt tinh thn minh mn th
thin hun luyn tm thc phng thch v loi tr nhng c
ch tm l, nhng ni kh nim au trong cuc i. Nh vy
trng tm ca thin l s bung x khng ng ha ni au
vi mnh, khng ng ha nghch cnh vi nhiu chng duyn
v xem mnh l mt nn nhn. Nh thc tp thin qun vi hi
th n ci, thong dong, t ti, ty duyn, m hnh gi t c
trng thi vt ln trn thun v nghch. chnh l tin trnh
gip hnh gi c c hnh phc cao.
Th hai, sau khi thc tp thin qun, hnh gi bt u c
c trng thi h lc ca s thin, nh thin, tam thin v
t thin. Trng thi h lc khng phi l phn ng gic
quan. Ai t c trng thi ny mi c th cm nhn c
bn cht tht ca n. N khng phi l s rung ng ca
gic quan m l s tnh ti nh nhng su lng m trong kinh
thng v nh trong ma h nng nc, oi bc bng dng
c ngm mnh di dng sui mt trong. Trng thi h
lc cng tng t nh vy, v cn su lng hn, v n khng
mang tnh iu kin m l kt qu ca vic chuyn ha tm
thc khi lng tham, lng sn, lng si c lt d. Hnh
gi s c c s chng c nh nhng th thi ca qu tm,
y mi chnh l hnh phc ch thc.
Th ba, nu mun c hnh phc su sc hn, v thch
vi tnh thi gian v thng hn, th hy chn con ng
xut gia vt qua cc khoi lc ca gic quan, c bit l
TM KIM HNH PHC 17

tnh dc. Bi v khoi lc gic quan l phn ng ha cht din


ra trn no trng mang n cho chng ta nhng m vi tnh l
thuc. Chng ta cng chy theo s tha mn , cng bin mnh
tr thnh n l. Phm ci g khin chng ta tr thnh n l v l
thuc th khng th gi l hnh phc ch thc.
Cho nn mc su v cao th hnh phc i vi ngi
xut gia chnh l vic gii phng ni m nh v nhng c
ch tm l v tnh dc. Ngi lm ch c mnh v nng
nng lc tnh dc tr thnh nng lc ca lng t bi phc
v tha nhn th ngi c hnh phc ln hn. Cn i
vi ngi ti gia, thc tp thin qun mc ban u ca
ngi xut gia l c th hnh phc su lng hn nhng
hnh phc bnh thng.
THI GIAN T HNH PHC

Sau khi nghe c Th Tn trnh by, vng t Bodhi hi:


Bch c Th Tn, phi cn thi gian ti thiu bao lu th mi
c th t hnh phc nh ngi va trnh by?.
c Pht khng tr li, ngi a ra mt v d v ngh luyn
voi. Ngi hi vng t Bodhi: Mt ngi hc ci voi, luyn
voi, nu thiu nim tin, c qu nhiu bnh tt, gian tr, bing
nhc v n n th c th thnh cng hay khng? Vng t
Bodhi tr li bng kinh nghim ca mnh rng ch cn vp phi
mt trong nm iu va nu th vic luyn voi v ci voi
khng thnh cng, hung h c c nm.
Thi xa, cc v vng t thuc giai cp St Li u
c c hi hc luyn voi s dng voi trong cc cuc chin.
Ngoi ra h cn hc nh kim, bn cung bo v ngay
ngai vng v s nghip qun s ca chnh mnh, bi v ngy
xa chn l l thuc vo qun s v sc mnh. Kinh nghim
luyn voi, ci voi c cc vng t nm rt vng.
18 HNH PHC GIA I THNG

Ngi luyn voi thiu nim tin s khng th iu c


con voi d. Voi cng d chng no th gi tr phc v ca n
cao chng . Do phi c nim tin. Th hai, ngi luyn
voi cn sc khe c th chu ng v vt qua nhng
c t ng. Th ba, loi voi cng rt nhy cm gic quan,
bit cm nhn thi ght b v hnh h ca ch nhn, nu
ngi luyn voi c tnh man tr, khng tht tm dng kinh
nghim ca mnh m ch mun trng tr con voi th n s
khng c, do vic luyn voi kh c th thnh cng. Nhiu
ngi ni voi cht v c tnh gin d v ght b cc loi
voi hn l mun hun luyn n tr thnh mt con voi gii.
Th t, bing nhc l khng th thnh cng. Ngi bing
nhc ch lm vic theo cao hng, nht thi, do khng s
dng c nng lc vn c. S thnh cng i hi qu trnh
n lc bn b lu di v u n th mi t kt qu. Cui
cng, nu khng c tr thng minh, khn ngoan th d cho c
nguyn, c thao thc, c mong mun cng khng th no
c kt qu tt.
Sau khi nghe vng t Bodhi gii trnh kin thc v vic
luyn voi, c Pht mi ni: Ngi hc o mun c c
kt qu hnh phc, bt lun l ngi ti gia hay xut gia,
phi hi nm yu t. Khi nm yu t ny c mt th ng
bn tm n tnh thi gian. By nm, by thng, by ngy,
hay by tch tc, hon ton l thuc vo phng php lun.
Thit thc hin ti l mt trong nhng nt c sc ca
gio php c Pht. Do , khi hnh tr, d theo bt k php
mn no, chng ta cng ng ngh rng sau khi cht s sinh
v Ty Phng cc lc hng th. Trng ch nh th l sai
lm. Phi thy rng trong mi ng tc hnh tr li Pht dy,
chng ta c hnh phc ngay tc khc. Sng lm, chiu c kt
qu, thm ch c nhng tnh hung trong lc lm, chng ta
TM KIM HNH PHC 19

ang hng kt qu ca s li lc. Nu tu tp lu m khng


c hnh phc th bit rng chng ta i sai ng, cn
phi iu chnh thng qua s t vn v hng dn ca mt
nh tm linh c trnh chuyn mn v lnh vc php mn
m chng ta ang thc tp.
HNH PHC L THC TP

Th nht, phi tin rng c Pht khng phi l thng


hay thn linh. y l iu chng ta khng tm thy trong
cc kinh thnh vn quan nim thng l ng sng to c
ba c tnh: ton nng, ton bi v ton tr. V ton nng nn
ngi to dng ra v tr, v ton bi nn ngi thng cc chng
loi vi lng bc i, v ton tr nn ngi lm c nhng vic
kh lm. c Pht ni, l nhng tuyn b rng ca con
ngi tn ngng nn to ra cc thng hn l thng
nn to ra con ngi.
c Pht khuyn con ngi tin rng ngi cng l mt con
ngi nh chng ta. Nhng thng qua qu trnh vn ng,
phn u ca t thn mt cch ng phng php, theo con
ng trung o cho nn ngi c kt qu ca an nhin v gii
thot. Do ngi khuyn hy tin vo chnh ngi, ng bao
gi mc cm t ti bn thn mnh. y l yu t tin quyt.
Th hai, cn c sc khe v t bnh hon. Kinh Php
C c cu tuyn ngn ca c Pht: t bnh l phc bu
ln nht. Rt nhiu ngi giu sang ph qu nhng bnh
tt lin min, bao nhiu tin ti s nghip dn vo thuc
thang, bnh vin v bc s, n khng ngon, ng khng yn v
do ni au hnh h sut c cuc i. Nh vy, mun thnh
cng, mun c c hnh phc tht s th ng thn th
ny vng vo bnh tt. Chng ta phi thc tp thin, i kinh
hnh, lm Pht s, sm hi v gieo trng tht nhiu sc
20 HNH PHC GIA I THNG

khe c m bo. iu chnh ch n ung, ng ngh,


lm vic mt cch khoa hc, qun bnh th sc khe mi do
dai v ng trng mi c th c mt.
Th ba, phi c tinh thn trung thc vi l tng Pht
php v s hnh tr mnh theo. Trong tnh hung ny,
trung thc hay trung thnh u c ngha tng ng.
Trung thc trong mi quan h, trung thnh i vi chnh
php, ngha l d b ngi d d, p t hay cng bc
phn bi li chnh php, chng ta vn kin quyt duy tr,
v chnh php l hnh phc, bnh an, chnh php mang li
gi tr cho cuc i. Phi c bn lnh khng s hi th mi
trung thnh vi chnh php ca c Pht c. Trung thc
ngha l ngang ngay s thng, khng man tr, khng ng
x mang tnh cch x giao m sng bng tri tim, bng tm
lng, lm vic g cng r rng, minh bch, ly li ch ca tha
nhn ln lm chun, n lc, dn thn v i tin phong; thnh
qu, hng th th nhng li cho ngi khc. Ngi c tnh
trung thc, lim khit c kinh in nh Pht gi l bc
chn nhn. Ngi chn nhn l ngi s thnh cng v hnh
phc trong cuc i.
Th t, sing nng b c v thc tp iu lnh. Rt
nhiu ngi khng mun n vi o Pht, v ngh mnh
cha tng lm iu c, nh th ai n vi o Pht u
l nhng ngi ti li. Trn thc t, khng lm iu xu
th khng b lut php trng tr, nhng khng c phc.
Mun c phc bu th phi gieo trng nhng vic lnh.
Cho nn, lnh c lm lnh phi c thc hnh mt
cch ng b. Vic ngng iu xu gip chng ta khng
phi chu nhng hu qu trong tng lai. Gieo vic lnh
l b i nhng iu xu trong qu kh, v thay i vn
mnh ca cuc i.
TM KIM HNH PHC 21

Th nm, phi c tr tu, bit v s sinh dit v vn


hnh ca mi s vt hin tng. Mc du c t v tr
th nm, nhng n l yu t quan trng h tr cho bn yu
t va nu.
c Pht ni, tr tu l s vn hnh, sinh dit ca mi
s vt v hin tng. Khi chng ta bit pht huy tr tu th
s khng cn nim tin m tn vo thn linh, thng , nh
mnh m thy rt r rng mi th trong cuc i l mt tin
trnh tri chy nh dng sng. l mt tin trnh tri chy,
chng ta c th thay i n theo mun, theo n lc, theo
hnh ng v theo s chuyn ha ca bn thn.
Khi t tu gic v mi s vt hin tng, chng ta s
tr nn nng ng v tch cc, khng bng quan, khng tiu
cc, khng li m lm tht nhiu c kt qu cao. Tr tu
v mi s sinh dit trong i sng l tr tu v v thng, v
ng, v duyn khi. y l ba trng tm dn n con ng
tm linh v tu gic ca nh Pht.
Khng c tr tu v s sinh dit th khng th hnh phc
mt cch lu di. Khi i din tang thng, mt mt, sinh ly
t bit, nh tr tu sinh dit ny m chng ta khng b chao
o, tn tht.
Va qua, mt gia nh dn cu thanh nin ngoi hai mi
tui rt khi ng n gp chng ti. H hoi nghi a con b
ma nhp. Cu ny ri vo tnh trng b ni m nh qu ln
tng din ra trong thi gian cu n chi v li. Ni khng
hong lm cho cu b mt tr, khng bit mnh l ai. Khi
chng ti hi cu tn g, cu ni tn mt ngi ph n; hi
nm nay bao nhiu tui, cu ta tr li cht lu ri. Chng
ti hi cht khi no? Ti sao cht? Th cu lc u khng
bit. Hi cha m ca cu l ai, cu ch ngi cha ngi k bn.
22 HNH PHC GIA I THNG

Qua nhng cu tr li, chng ti xc nh cu khng b ma


nhp. Nu b ma nhp, cu khng th ch ngi k bn l cha
rut ca mnh m phi ni cha l mt hng linh no cht
cch y bao nhiu nm, v cu ta l mt hng linh.
S ri lon chc nng thn kinh lm cho ngi ny khng
bit mnh l ai. Khi va gp chng ti, cu t ra v cng s
hi, cp mt mt thn, xanh mt m chm ly cha cu v
ni: Thy i, ng tin li gn ti, thy i, ng tin li
gn ti. Chng ti phi dng li, khng ti na. ng 6
gi chiu, ng h treo tng trong phng chng ti vang:
keng, keng, keng th cu ta vng b chy.
Chng ti yu cu gia nh khng nn dn i thy
php, thy cng. Hy a cu n bnh vin tm thn tr
liu. Tnh cm ca ngi thn trong tnh hung ny l rt cn
thit, nu khng th hin kp thi th cu ta t vic khng
hong, ri lon chc nng ci ti, s dn n tnh trng tr
thnh k in lon lu di.
Chng ti ngh cu ta mt bi thc tp nh, khi th
ra vo hy thc r rng: Ti khng s hi, ti ang hnh
phc, ti c bnh an, ti sng khe mnh, khng ai lm
thng tn n ti. Cu ta phi mt na ting mi thuc
c cu ny. Mt tun sau, gia nh cho chng ti bit tnh
trng ca cu tng i kh hn.
Do cn phi hiu gc r ca tng vn , tc l s
sinh v kt thc ca n l s dit. C kin thc v nguyn
nhn v kt qu ca mi vn m c Pht gi l tr tu
v s sinh dit, th chng ta s gii quyt n mt cch
nhanh chng. Bng khng, vi phn on sai lm, th cng
tr liu cng lm cho vn b tc nhiu hn.
TM KIM HNH PHC 23

BA LN QUY Y TAM BO

Sau khi nghe c Pht thuyt ging, vng t Bodhi rt


tm c nh l c Pht. Ngi gia nhn thanh nin ngc
nhin, v t xa n gi h ai tm c iu g vi c Pht,
ngi s pht nguyn tr thnh t ca ngi. Ngi gia
nhn tha: Tha vng t, sao ngi khng tr thnh t
ca c Pht? y l c hi rt qu bu, ngi thnh mi
c Pht n cng dng trai tng th vic quy ngng
u cn g kh khn. ng nh mt c hi qu bu ny.
Vng t Bodhi ly c Pht thm mt ly na ri mm
ci vi gia nhn: Thc ra ngy hm nay ta cha kp quy
y ch khng phi khng quy y. y khng phi l ln quy y
u tin m l ln quy y th ba. Ln u tin, ta quy y trong
lc cn nm trong bo thai m. Ln th hai, khi c ba bn
tui, ngi v nui l mt Pht t thun thnh xin php
vng ph v hong hu a ta n bi kin c Pht. V
y l ln th ba. Sau vng t knh cn tha vi c
Pht: Xin ngi rng lng t bi nhn con lm t ti gia
ca ngi t y cho n trn i. c Pht nhn li.
Thng qua tnh tit ny, chng ta thy rng ngi Pht t
c th quy y li trong nhng tnh hung cn thit. Nu thy
t vn cn sng th chng ta khng cn thit phi quy y li,
v nh th c th dn n s hiu lm. Chng ta c quyn
cu o, hc o vi bt k v thy tm linh no ngoi thy
mnh. y l li khuyn tn theo tinh thn nh Pht. Thin
Ti ng T tng i tham vn n nm mi hai v thy
khc nhau. Chnh c Pht Thch Ca, trong kinh A Di
gii thiu t ca mnh, tc l chng sinh trong ci ta b
vi c Pht A Di v mong c Pht A Di hy gio
hun, h cho h. Trong kinh Dc S, c Pht khuyn
tn tt c cc hnh gi hy hc theo hnh tr liu tm linh ca
24 HNH PHC GIA I THNG

c Pht Dc S. c Pht Thch Ca khng m ht tn


v pha mnh m mong rng tt c nhng v php hu ca
ngi gip ngi gio ha nhng ngi hu duyn.
Theo tinh thn ca c Pht, cc bc thy cng khng
nn cm k hc tr ca mnh n hc cc v thy gii bng
hoc hn mnh.
Quy y khi cn trong bo thai hay khi cn qu nh tui,
chng ta ch mi tip nhn c phn phc bu v s h
tr t pha ngi thn ch cha trc tip hiu gio ngh cao
siu huyn diu v nhng i sng o c thng qua vic
quy ngng tm linh o Pht. Lc vic quy y li l cn
thit, gip chng ta hiu su sc hn nhng l tng, nhng
tinh thn v s hnh tr. Trong tnh hung ny, mc d
tng quy y, thy chng ta vn cn sng nhng chng ta vn
c th xin php quy y li vi mt v thy khc hu duyn.
S ln quy y nhiu hay t khng quan trng m quan
trng rng l c hi hm nng, nhc nh rng chng ta l
ngi Pht t v do mi ng x, li ni vic lm phi th
hin cht liu ca s gic ng c c hnh phc lu di.
Bi kinh mun m ch, quy ngng Pht Php Tng
chnh l mt trong nhng ca ng ca hnh phc. Cha chn
mt v thy l tng th hy nn quy ngng Tam bo, v
tinh thn ca nh Pht khng phi v chng ta knh ngng
c nhn mt v thy, v s c m chng ta n vi o Pht
vi lng knh ngng Pht, knh ngng gio php ca ngi
thng qua s hnh tr mang li li lc cho chng ta. Ch
ngha thn tng hon ton i ngc vi tinh thn nh Pht,
cho nn quy ngng Pht php l quy ngng con ng
hnh tr. y l trng tm khc bit cn bn gia o Pht
vi cc tn gio tn ngng v phong tc tp qun khc.
TM KIM HNH PHC 25

Truyn thng Pht gio Trung Hoa c v t tn l Tiu


Lc S, ba mi ln hc gii lut nh Pht v mt bn vn
m ngi nm rt nm lng. Hc li ba mi ln nh th
cho cc vn v gio lut, o c v s hnh tr tr thnh
nh l hi th, l phn ng t nhin v v iu kin.
Chng ta c khuynh hng khi bit ri th sinh nhm
chn. Bit l mt l nhng bin n thnh mt phn ca s
sng li l chuyn khc. Hc i hc li nhiu ln khng c g
thy chn, v cha chc chng ta hiu thu o. Hoc
gi c hiu thu o th cha chc thc tp mt cch trn
vn. Cho nn mi ln hc li mt li kinh, chng ta nn pht
huy t duy v lm mi chnh n.
Ty theo tnh hung tm l, nhn thc, hon cnh
mi trng chng ta sng m s tip nhn n c th
hin theo cch thc ny hoc cch thc n. S khng bao
gi gi l c v nhm nu chng ta bit c kinh bng
tinh thn t duy v khm ph nh va nu. Ha thng
Thch Tr Tnh, nm nay ngoi chn mi tui, lnh o
Pht gio, l mt nh phin dch thnh cng kinh in
i Tha, xut gia t lc nh tui, n nay ngy no Ha
thng cng vn c kinh.
***

Ni tm li, phng php hnh phc l lm nhng vic


phc bu bng tm hn rng lng p ng cc nhu cu ca
nhng hon cnh bt hnh.
Th hai, bn cht ca hnh phc lin h n con ng
trung o ch khng phi tri qua nhng ni kh nim au
c c n.
Th ba, thi gian t hnh phc l thuc vo phng
26 HNH PHC GIA I THNG

php v s hnh tr. Nu i ng th thi gian c th rt ngn,


bng ngc li, c th phi mt vi chc nm nhng cng
chng i ti u.
Th t, phng php hnh phc phi gn lin vic thc
hnh bt chnh o, c lng tin, sc khe, s trung thc,
sing b c lm lnh, v tr tu v sinh dit ca s vt hin
tng th chng ta mi c c gi tr an lc trong i sng
hin ti ny.
Cui cng, phng php th nm l d c gii, c thng
minh cng khng nn b l c hi quy y Tam Bo.
C mt s Pht t v danh c kinh rt nhiu, hnh tr rt
hay nhng v kn v khng knh phc Tam Bo nn khng
mun quy y. H cho rng mnh gii hn cc qu thy th
khng cn quy y. Thc cht quy y khng lin h n gii hay
d m quy y tm ci ch n.
i vi c Pht, chng ta ch l ht ct so vi ni Tu Di,
l mt con om m sng lp le so vi nh sng mt tri, l
mt git nc so vi i dng. Cho nn quy ngng ngi
l c hi qu bu hc c rt nhiu iu ngi, v tr
thnh ngi trong tng lai. Cn quy ngng gio php c
nng lc hnh tr. Ly gio php lm thy, chng ta khng
cn ri vo ch ngha thn tng c nhn dn n tnh hung
c th b sp thn tng. Ngi xut gia cng nn xem
Tam Bo l thy ch khng ch ring ngi ti gia. Chng ta
cn mnh dn iu chnh quan nim sai lm rng ti l
t ca thy A, ti l hc tr ca s c B m phi sa li l
ti l t ca Tam bo.
Kinh in t Nam tng n Bc tng khng cu no mc
c vic chng ta quy y thy A, thy B th phi l t ca
thy . V thy ch l ngi khai tm m o v hng
TM KIM HNH PHC 27

dn chng ta tr thnh t ca tt c nhng ngi xut gia


chn chnh. C nh th, chng ta s khng cn c nhng tinh
thn mi hai s qun: Thy ca ta, gio php ca ta, php
mn ca ta, ngi cha ca ta, m l thy ca tt c, gio
php ca tt c, v cng lm vic v li ch chung. y l
tinh thn ch o m c Pht nu trong bi kinh ny.

***
Chng 2

THUT SNG HNH PHC


(KINH KANDARAKA)
Ging Kinh Trung B 51 ti cha X Li, ngy 12-11-2006
Phin t: Diu ng - Tuyt Hnh
THUT SNG HNH PHC 31

DN NHP KINH KANDARAKA

Ngh thut sng hnh phc trong bi kinh Kandaraka th


51, thuc kinh Trung B, bao gm hai v thc hin.
- V th nht: Mun c hnh phc, ng bao gi gieo
trng cc ht ging kh ly cho mnh v tha nhn.
- V th hai: Xy dng hnh phc bng chnh nhng ht
ging ca hnh phc mt cch c ngh thut v phng php.
Kch tnh ca bn kinh ny nu ra: Rt nhiu kht vng,
tm ti, mong i hnh phc nhng li vng vu v nm ly
kh au. Nu hnh phc bt u bng lng am m, tinh
thn trch nhim, s n lc kin tr bn b, th mi ch l
mt s yu t cn thit ch cha phi yu t quan trng v
quyt nh. Phng php lun, hnh tr v con ng chuyn
ha tm linh chnh l nhng thc o cho i sng hnh
phc tht s. Bi kinh l cuc trao i o l gia c Pht
v cha con du s Kandaraka v bn cht ca tn gio v chn
l. Thng qua cuc i thoi ngn ngi, c Pht gii
thiu np sng vn ha tm linh, nhm tip thm sc mnh
gii phng kh au cho con ngi.
Thng thng, hnh phc c nh ng vi nhng
tha mn khoi lc gic quan, chng hn kht c ung,
i c n, c may qun o mi, c tha mn nhu cu
trang sc v sc khe vt l. nh ng nhng khoi lc vi
hnh phc lm cho rt nhiu ngi hy sinh hnh phc bn
thn, tm kim nhng gi tr vt cht, m trong cc ht
sn vt dc ca ch ngha ton cu ha v kinh t nu khng
bit sng lc s c th lm cho hnh phc ca con ngi mt
i. Nh vy, cp n hnh phc, o Pht gii thiu n
mt gc ca tm thc gn lin vi i sng o c l lm
th no i sng mang li nhng gi tr nhn vn cng
32 HNH PHC GIA I THNG

nh gi tr an vui cho bn thn, khng gy bt k mt phng


hi no n ngi khc. Cht liu ca hnh phc c o
Pht gn lin vi bn cht ca ci gi l thin. nh ngha
thin lin h n hai ni dung:
* Th nht, mang li li ch v o c cho mnh, cho ngi.
Gi tr v hiu ng li ch o c khng ch hin ti m
cn tng lai. y l thc o c bn ca ci gi l thin.
Tng t, c Pht gn lin bn cht ca ci thin vi nhng
hnh vi dn n ci gi l hnh phc. Cc khoi lc gic quan,
nhng sng khoi nht thi, nhng nim vui v vt cht, nhng
phng tin, nhng iu kin dn n i sng thoi mi khng
thuc v bn cht ca hnh phc, v n ch p ng mt phn
rt nh trong hin ti, sau n phi b thch vi qui lut ca
thi gian. Trong tng lai, n cha chc c mt mt cch tng
ng, v i lc c mt mt cch i lp.
* Th hai, trong mu cu sinh nhai tm kim nhng
phng tin nh ng vi hnh phc, nhiu ngi vi
phm lut php, b ri i sng o c. khng c gi
l hnh phc. Hnh phc theo quan nim ca Pht gio phi
gn lin vi i sng o c v s chuyn ha tm linh.
Bi kinh c din ra theo ba lp: th nht l tuyn b
ca du s Kandaraka v bn cht gio dc ca Pht php; th
hai l tuyn b ca Pessa - con trai v du s ny - v i sng
o c, bn cht kh au hnh phc ca cuc i; v th ba
l tuyn b ca c Pht. Ba lp tuyn b to nn ci nhn
bao qut v hnh phc ni chung v con ng chuyn ha
tm linh ca o Pht.
LI TN THN CA DU S KANDARAKA

Mt thi gian n, c Pht sng trn b h Gaggara,


thuc vng Campa, mt thanh nin bnh trai tn Pessa, cng
THUT SNG HNH PHC 33

cha mnh l Kandaraka, n thm ving Nh Lai. Nhn cnh


tng my ngn v xut gia ang ngi tnh ta di cc gc
cy trong trng thi im lng tuyt i, khin hai cha con thn
phc v cm thy khng cn bt k li khen tng no c th
din t c lng tn knh ca h i vi s hun luyn
gio dc o c v tm linh ca c Pht dnh cho ngi
xut gia. Du s Kandaraka pht ngn: Bc gic ng tht
l vi diu, tht l hy hu. Tt c cc v xut gia di s
hng dn tm linh ca Ngi t c nhng gi tr hoc
thnh qu hoc ang trn con ng t thnh qu. Bn
kinh Pali gi bng hai thut ng chuyn mn l t trnh
v hc v t trnh hu hc.
Khi nim v hc l thut t chuyn mn, din t ngi
hon thin gio dc o c, khng cn bt k nhu cu hun
luyn o c v tm linh no cn thit na. Ngi khng
cn ti nghin i sng ti gia, khng tr li tnh cch phm
phu ln ln gia hnh phc kh au, khng cn b th gii
ca thng trm, vinh nhc khng ch v chi phi.
Trong khi , khi nim hu hc y khng phi l
hc rng hiu nhiu, m l khi nim din t ngi ang trn
con ng hon thin gio dc, o c v tm linh. ang
trn con ng, c ngha l ngi khng cn b thi
chuyn, ngy cng thng tin n lc khng cn g tu tp
v chng c c na. Mt hnh gi t qu thnh c
din t trong vn mch Pali l Cc phin no kh au ri
rng, s tu tp i sng cao thng c thnh tu. Nhng
vic nn lm, nhng iu nn trnh c vt qua. Gnh
nng kh au sinh t c t xung. Thnh tu l tng tu
tp, tn tr tt c mi tri buc ca tm l v nhn thc.
gii thot mt cch chn chnh bng tu gic, khng cn tr
li trng thi kh au.
34 HNH PHC GIA I THNG

l nhng mnh din t bn cht ca mt bc hnh


gi t qu thnh, v l kt qu tt yu ca tin trnh tu tp
c phng php trn con ng tm kim gi tr hnh phc,
t b ni kh nim au. Trong khi , nhng bc hu hc
c bn kinh nu ra l ngi ang i trn con ng o
c vi h thng gii lut nh nhng c s phng h cho
cc gic quan, m nh hnh gi c th sng mt cch sng
sut, kho an tr trong bn phng php qun nim v thn,
tm, cm xc v cc nim (hay c gi l php).
Ngi Pht t nu thc tp cc phng php qun nim
nh c Pht nu, th vn c kh nng chng c thnh
qu nh nhng v xut gia. C hi tr thnh ngi cao thng
rng m cho tt c mi i tng. Vn ch, phng
php tu tp v hnh tr nh th no? y l tuyn ngn v
bn cht gio dc ca c Pht nh l con ng hon thin
tm linh m Ngi c ca ngi l mt nh gio dc o c
v gio dc tm linh. l s ca ngi kho lo, nhn s kin
hai cha con du s nhn thy my ngn v xut gia im lng mt
cch tuyt i di s hng dn tm linh ca c Th Tn
trong khu rng.
Im lng tuyt i rt kh thc hin. C hai trng thi
im lng.
* Im lng trong pht ngn v phng din ngn ng:
ngi c th khng ni, khng giao t, khng by t thi
, kin thc, quan im, tng ca mnh v bt c vn
g. S im lng c th l thi ng tnh, nhng cng c
th l thi phn i. khng phi l im lng tuyt i.
Ngi ri vo trng thi im lng ng tnh th trong lng h
s khi ln nhng cuc i thoi v s ty h, tn thn, qui
ngng. Ngc li, i vi nhng ngi phn i, th h s
tr thnh ngi c thoi. H l lun, to kch tnh; h ng
THUT SNG HNH PHC 35

vai tr va l ngi chnh din va l ngi phn din, va


l bn thn va l i th; h c th l lun p b nhng
quan im ca ngi m h khng ng quan im. S im
lng l cch thc ni rt nhiu trong u, ni c thoi.
* Im lng tuyt i c cc hnh gi Pht gio hun
luyn l ngh thut t tm vo bn i tng qun nim.
Trc ht, thc v s hin hu ca con ngi ngay trong
gi pht s qun nim din ra. Theo di cc ng tc, s
vn ng ca ton thn lm cho tm ngi khng cn
nim g hng v bt k mt i tng hay s vt xung
quanh. T , tm tr nn lng du. Dng cm xc con
ngi thng tn ti mt cch tng thuc vi thn. Nu
khng bit cch hun luyn, th dng cm xc c th du
ngon y , hoc b vng bn n bt k vn no lin
h cc gic quan.
Ngi c s tu tp qun nim s gi dng cm xc mt
cch qun bnh v thng bng, nhn r c bn cht ca
n gi n v vi mu cht ca hin ti. Cho nn nim
ca ngi khng cn nhng bun vui ln ln. Tm ca
hnh gi bt u c kim sot, tt c nhng my ng v
tt xu, tham v khng tham, sn hay khng sn, m m hay
sng sut u c hnh gi thy r s vn hnh nn n tr
thnh nhng phng tin bo h cho s tu hc ca hnh
gi. nim xut hin sau khi cc gic quan tip xc vi i
tng trn cnh ca n c hnh gi kim sot tuyt i.
Bn phng php qun nim ny lm cho hnh gi tr
nn im lng v cm nhn c cht liu an lc, tnh ti, su
lng bn trong. Hnh gi khng cn am m hng th vi
cc khoi lc gic quan. Cho nn trong im lng, h t c
nhng gi tr an nhin v tnh ti th hin qua nh mt, gng
mt, sc thi, cch biu t trong t th i, ng, nm, ngi.
36 HNH PHC GIA I THNG

Trong khi ngi im lng, ng tnh hoc phn i, ch c th


gi v duy tr trng thi ny trong thi gian nht nh. S im
lng tuyt i nh vo tu tp thin qun c th ko di trng
thi an nhin theo mun.
Cc hnh gi xa c khuynh hng khi v tin ti trnh
lm lng du hon ton dng cm xc v nim qun c th
ko di trng thi bt ng trong vi ngy, vi thng, vi nm.
Im lng tuyt i l mt trong nhng phng tin rt
cn thit con ng tm linh c khai m. Cc kha
tu thin ca Pht gio ngy nay ti n v khp ni
trn th gii, thng yu cu hnh gi, bt lun l ngi
ca tn gio no hay khng c tn gio, khi vo thin th
trc nht phi gim ti a nhng l lun, trao i, tho
lun khng cn thit. Ch c th tho lun nhng vn lin
h n bn cht ca s hnh tr, con ng chuyn ha cm
xc, nhng vn nn hay nhng b tc din ra trong qu trnh
tu tp ca bn thn.
Hn ch ni nng l cch thc gip con ngi quay tr v
vi chnh mnh. Ngi ni nhiu l ngi c khuynh hng
ly tm, khuynh hng x hi ha, to nim vui gic quan
thng qua vic tip xc v i thoi vi nhng ngi xung
quanh. Trong khi , ngi c cht liu an lc, tnh ti li c
khuynh hng dnh nhiu thi gian soi ri tm t, cm
xc v hnh vi ca bn thn mnh. Hai khuynh hng hng
ni v hng ngoi khc nhau to ra hai hng i n bn
cht kh au v hnh phc cng khc nhau.
NHN NH CA PESSA

Sau khi Kandaraka tn thn bn cht gio dc ca c


Pht l gio dc tm linh v o c, th con trai ca ng,
mt ngi c tim nng v o Pht, c ba li nhn nh.
THUT SNG HNH PHC 37

1. Pessa khng nh: Phng php qun nim tm, thn,


cm xc, v nim c th gip hnh gi vt qua mi ni
kh nim au trn cuc i ny. N c nng lc lm hnh
gi tr nn thanh tnh, chin thng mi su kh, t tr tu
v chng ng Nit Bn.
Nhng khi kt thc vic nhn xt phng php ca T
Nim X, anh ta li ni: Thnh thong ngi ti gia nh
chng con cng c hnh tr, nhng v khng c nhiu thi
gian nn kt qu t c chng l bao so vi nhng v xut
gia ang c mt v thc tp di s hng dn tm linh ca
c Pht ti khu rng ny.
Nhn nh bn cht phng php T Nim X y rt
ph hp vi trng tm nhng g c Pht dy. S dng thin
chuyn ha bn cht ca cm xc nh mt phng tin.
Thin c hai vn cn c nhn din: th nht l phng
din cng c; th hai l gi tr tnh ti t c sau khi s dng
ng phng php cc phng tin v cng c ny. Nu hnh
tr thiu phng php v thiu cng c, th lng mong cu hnh
phc v nim v hnh phc c th khng t nh mun.
Cc phng tin v cng c y c nu ra gm bn i
tng: thn, cm xc, tm v php (tc nim).
Thng thng, thc con ngi lao theo nhng gi tr
thm m ca thn. Ngi t nng ngoi hnh hay ch ngha
hnh thc, thng v tng chung, tng ring, hnh
thi, mu sc, tng i, dng v, thi trang, thm m Gn
nh cuc i ca ngi b cun theo s mt ht ca ch
ngha ngoi hnh, v do , tm thc ca ngi b phng
ng ra ngoi, mt i nng lc qun chiu bn thn. Dng
cm xc ca con ngi nh dng thy triu ln xung.
nim v hnh phc kh au thng chy song hnh vi thy
triu ln xung ca cm xc. Mi ln dng cm xc dng
38 HNH PHC GIA I THNG

tro th ngi c th vui, th hin qua nhng n ci hoan


h, khoi tr. Nhng khi dng cm xc b lng du xung
th ni kh ca nim au, s khc lc, bun ru, lo s bt
u c mt v khng ch. Mn i tng ca dng cm
xc nh mt cng c qun chiu th hnh gi s nhn thy
c tnh tng i ca bn cht cm xc v t khng
chng khng ch. Tng t, hnh gi p dng cho tm nhn
thy cc du chn i, cc c ng, cc i thay, ng c, thi
, khuynh hng v mc tiu ca n hng v tt hay xu,
nn hay khng nn, gi tr hay phi gi tr, o c hay phi
o c t un nn n tr v phc v cho nhng gi tr
hnh phc chn chnh.
Cc nim thng to ra v vn rc ri i vi nhng
ngi thiu s kim sot ca tm. C nhng tip xc bng
mt, tai, mi, li, thn, con ngi khng c n tng sau
khi tr v vi nhng hi k hoc nhng m tng, nhn nh
nh gi v gi tr v phi gi tr ca nhng iu mt thy tai
nghe lm cho con ngi c thi . Cc thi ny lm
cho h hoc nh mt chnh mnh trong qu kh hoc nh
mt chnh mnh trong s hng vng v tng lai, b qun
bn cht v gi tr ca hin ti. Cho nn thn, cm xc, tm
v cc nim l bn i tng gip hnh gi thit lp trng
thi tnh ti ca tm. Hnh gi s c c s yn lng, ni
nhng iu cn ni, nhng iu c ch v dnh ht nng lc
qun chiu, thy r bn cht ca i sng, t thot ra
khi nhng ch nn ca ni kh nim au.
2. Th tn l ngi hiu c bn cht ca hnh phc
v bt hnh trong th gii loi ngi vn ri ren, cn b v
xo quyt.
Li nhn nh ny lm cho nhiu ngi phi rng mnh.
Ch c c Th Tn mi hiu r c bn cht ca hnh phc
THUT SNG HNH PHC 39

v kh au tht s trong th gii m con ngi b vng mc


trong s chp trc i vi cc gic quan. N l th gii ca
tt c s xo quyt, con ngi la lc, hm hi ln nhau,
tranh chp quyn li, bt chp hnh phc kh au ca ngi
khc, n l cn b ca s n l nhng phong tc tp qun sai
lm, nhng li mn khng c ni dung mang li hnh phc,
lm cho con ngi ng bt ca ng ca s sng to v pht
minh trn con ng tm linh v o c v.v
Nhn nh ca Pessa xc quyt rng, con ng gio
dc ca c Th Tn l m tm nhn ca con ngi, lm
cho cc hnh gi tu tp ngy cng tu gic hn, sng sut
hn, vt qua nhng thch i vi bn thn. Ch c ai
tin li c Th Tn mi pht huy c tim nng ln nht
vn c ngi . Tim nng l v tn, bn cht bnh ng
tim nng mi ngi l ngang nhau, nhng nim t tin v
phng php lun khai thc s lm gi tr con ngi khc
nhau tri v vc. Vn ch l s dng tim nng nh
phng php khai thc nh th no, l iu cn quan tm.
3. So snh bn cht ca con ngi vi loi th, Pessa
ni: Ri ren thay l th gii ca loi ngi, ci m thay l
th gii ca loi th vt.
Sau khi tuyn b cu ni , Pessa so snh vi t cch
l ngi tng hun luyn voi thnh cng, con c th nhip phc
nhng con voi d v c cc con voi rng, con c th nhn din
c tnh gian di, xo tr ca n mt cch rt d dng a
n tr thnh mt con voi thun thc phc v cho xic ma v
cc l hi vn ha. iu tt c nhng nh luyn voi c k
thut u c th t c, nhng con khng th no nhn thy
r c tm, hnh vi, li ni mt cch tng thch ca con
ngi. Nhn thy c tm v hnh vi r ca con ngi l iu
kh v cng. l th gii ca s ri ren.
40 HNH PHC GIA I THNG

y Pessa mun ni, c th nhn thy b ngoi ca con


ngi ch khng ai thy c tm tnh ca ngi . Hnh
ng, li ni, tt c nhng biu t bn ngoi c th tng
ng mt mc nht nh i vi nhng g c suy ngh
trong tm, nhng n cng c th tri ngc hon ton. Ni
cch khc, li ni v vic lm ca con ngi him khi tng
thch v ng ng vi nhau. Chnh n l cm by, l nhng
iu lm con ngi ri vo ch ngha cm tnh, nh mt
chnh mnh trong cc mi quan h.
Pessa nu s kin c th, ngay c nhng n l tr gip
anh trong vic hun luyn voi, hng ngy khi c yu cu
lm vic no, h tr li rm rp v cam kt s lm ng
theo yu cu. Nhng trn thc t, h li lm khc hon ton.
Ngi ta c th ni rt tt nhng li lm rt d, h ni rt
c phng php nhng li lm rt ty tin. Do , khong
cch gia li ni v vic lm, gia kin thc v hin thc,
gia phng php v kt qu, gia nhng iu mong i
v nhng ci t c tr thnh thch ln i vi nhng
ngi tm kim gi tr ca s thnh cng.
XC QUYT CA C TH TN

Hy nm bt c hi thng hoa gi tr tm linh


Sau khi nghe trnh by ba nhn nh, c Pht hi
Pessa: Trn cuc i ny c bn hng ngi ng thch hng
ngi no nht? Th nht l ngi t hnh kh mnh; th
hai ngi hnh kh ngi khc; th ba ngi t hnh kh
mnh v hnh kh ngi khc; th t ngi khng hnh kh
mnh v cng khng hnh kh ngi khc?.
Pessa tr li: Bch Th Tn, ba hng ngi u chng
con gp rt nhiu trong cuc sng, trong giao t, con
khng thch tr thnh mt trong ba loi ngi . Bi v con
THUT SNG HNH PHC 41

nhn thy rt r, ngay c bn thn chng con v nhng ngi


nh th, khao kht hnh phc nhng li nm ly kh au v i
thiu phng php, thiu ngi hng dn. iu con tm c
nht l loi ngi th t, loi ngi khng t hnh kh mnh,
khng to cho mnh ni kh nim au, khng bin mnh tr
thnh gnh nng x hi, khng lm cho cuc i phi bn tm,
lo lng v hnh vi, li ni v vic lm ca mnh.
Tr li xong cu hi ca c Pht, hai cha con xin php
ra v vi l do c rt nhiu vic cn phi lm. Nh Lai t
t h. Hai cha con i mt lc, by gi c Th Tn gi tt c
v T kheo n. Ngi ni: Trong hai cha con, Pessa l ngi
c tim nng ca nhn thc v tu gic, l ngi c nng lc
thc hnh iu lnh do hiu nhng phng php. Nhng rt
tic, nu hai cha con ngi v lng nghe Nh Lai phn tch
cn k v bn hng ngi nu trn th c l con ng tu
gic v nng lc ca Pessa s tin xa hn rt nhiu so vi
nhng g m anh ang c.
y iu ng cp l c hi b b ri v k sinh nhai.
Cha con du s Kandaraka i din trc c Th Tn, i
thoi lin h n bn cht tn gio v chn l, o c v phi
o c, hnh phc v kh au, y th m h li nh mt c
hi dnh thi gian cn thit hp thu nhng tinh hoa v con
ng tm linh m c Th Tn s cng hin.
C hi b b l khng phi v c hi khng n, m phn
ln khng my ai sn lng tip nhn. i lc chn l n g
ca, ta li vy tay cho. Hoc c nhiu ngi nhit tnh n
gip , ta li t nghi vn v s nhit tnh . Ch ngha
hoi nghi thiu sng sut v nhn qu v cch thc t vn
sai phng php lm cho rt nhiu ngi nh mt c
hi. Hoc khi c quan tm gp hay tho lun nhm tho
g nhng b tc ta ang vp phi, lng mc cm dng tro
42 HNH PHC GIA I THNG

khi cho rng ci d, ci xu, ci cha hon thin ca mnh b


ngi khc bit nn ta c tnh ng bt cc ca ng, khng
tip xc, sn sng ph nh v khng sn lng tip nhn con
ng m ngi khc c th cng hin cho ta. C hi b nh
mt l do bn thn con ngi khng sn sng n nhn.
Ai cng b bn cng vic, nhng nu bit cch n ngi
cha c nhng hot ng ging v Pht php, cc lp gio
l, con ngi vn c th dnh cho bn thn t nht mt tun
vi gi trau di i sng tinh thn v tm linh. Mc d con
ng o c v nhng phng php hnh tr, ngi Pht
t d dng cp nht do c kinh, nghe bng ging, c sch
v, tham kho trn net, nhng vic n ging ng hoc c
mt ti ngi cha, tham d mt kha tu li c gi tr ly lan
tm l, gip hnh gi tinh tn vt qua tr ngi mt cch d
dng v thnh cng. Tu mt mnh nh i lc sinh bun
chn ko theo nhng bin h b l c hi thng hoa gi
tr cho bn thn.
y hai cha con Kandaraka ch bit ca ngi c Th
Tn, ni ng bn cht ca chnh php v xc quyt con
ng l con ng mang li gi tr hnh phc. Nhng
n thi im c Th Tn chia s v phn tch cn k hn,
th hai cha con li xin hn Ngi vo dp khc.
Phn tch bn loi ngi
Ngi t lm kh mnh: Phng cch sng kh hnh p xc
ca nn vn ha n c xa bao gm bn loi:
a. Tu la th: l s sai lm trong phng php tu tp,
v ngh rng s sng la th, kh hnh, nn cm xc, tr
dp thn th vt l c th gip dit tr mi kht vng v tnh
dc v s hng th i sng ti gia, nh con ng gii
thot bt u c mt. S sai lm v phng php lun lm
THUT SNG HNH PHC 43

cho rt nhiu ngi n lc tu tp m khng c kt qu. Bn


thn c Pht Thch Ca cng tri qua phng php hnh
tr tu tp nh vy, nhng cui cng Ngi nhn ra s v ch ca
n. Tu tp la th v cc phng php kh hnh lm cho thn
th vt l tng trng bnh tt. Tm v th cht tinh thn b sa
st, tu gic s km ci. Ngi kh pht huy c nng lc
chuyn ho tt nht c th t c. Ngi sng la th cn c
th gieo nhng nhn tr thnh ngi ngho trong tng lai: c
o qun li khng mc, c vt thc li khng n.
b. Hnh gi tu hnh p xc n theo chu k thi gian
ty theo sc chu ng: C ngi hai ngy, by ngy ch
n mt ba, hoc thm ch c ngi c thng ch n vi ht
m chng t nng lc chu ng v gii quyt c tt c
nhu cu n ung to ra khoi lc gic quan. H cho rng t
nng lc l c gii thot. Hoc c nhiu ngi ch n
c, la, rong bin hoc n phn b. c Pht cho rng tu tp
theo phng php chng nhng khng c gic ng m
c khuynh hng khi ti sinh tr thnh cc loi ng vt v
gia sc. Nhn no qu ny.
c. Lin h n ch ngha n mc: Nhiu hnh gi ch
mc vi gai, vi th, vi tm lim xc cht (y phn to) hoc
ly v cy, c, tc di ca ph n bn li lm qun o. Cch
sng nh vy khng bao gi mang li gi tr hnh phc cho
hnh gi. N ch lm cho ngi tr nn th kch, chng
chi li vi s khc nghit ca kh hu v thi tit.
d. Ngi hnh xc: Ngm mnh di sng Hng vo
ma lnh gi, nh tc bng cc phng tin c th c, sut
ngy m ch ng m khng ngi, nhiu ngi dng gai,
inh, km m vo thn th cho r mu khng cn bt c
nim am m no trong cuc i.
44 HNH PHC GIA I THNG

Ni chung, tt c phng php hnh tr u thiu c s


v kt qu ca s an vui khng bao gi c mt. Gii thiu v
nhng con ngi t hnh kh mnh trong truyn thng vn
ha tm linh o Pht l mt trong nhng ca ng cu vt
tn ca cc tn gio ny. V rt nhiu ngi do thn tng
cc nh kh hnh nn h bt chc lm theo.
Tin trnh tu tp ca B la mn gio tri qua bn giai
on. Giai on th t l giai on kh hnh trong rng. Sau
khi tri qua giai on th ba l lp gia tht, khi con chu an
b s nghip th ngi phi tr thnh mt tu s. Nh vy
cuc i ca nhng ngi B la mn truyn thng b tc
giai on th t v h tr dp thn th, lm cho thn th au
nhc bng nhiu cch thc khc nhau m li cho rng n l
bn cht ca hnh phc.
Trong rt nhiu bi kinh, nhng ph bnh phn tch cho
thy, c Pht lp i lp li s v ch ca php mn hnh tr
ny. Nhng rt tic nhng ngi theo o B la mn v ngay
c ngi n hin i mi khi nhn thy, tip xc c
vi nhng nh kh hnh th h li v cng thn tng, v
trn thc t l nhng vic rt kh lm, i hi kh luyn
nhng kt qu ca s luyn tp ny khng phc v cho bt k
mt li ch lin h n an vui v hnh phc no.
Trong thi hin i, hng ngi t lm au kh cho bn
thn bng nhiu hnh thi khc nhau. Chng hn v ch trng
th hnh nn ngi ta c gng gi eo, king n tuyt i.
Nm 2006, mt siu mu th gii qua i v c king c
qu mc tr thnh siu mu, siu gy k lc th gii. Nhu
cu tiu th ca c th phi thch ng vi nng lng lm
vic ca con ngi. Nu vic cung v cu khng cn bng
th bnh tt c th pht sinh. Vn ch l cn lao ng,
th thao, sinh hot thch hp th vic a vo c th nhng
THUT SNG HNH PHC 45

dng cht cn thit cho s sng v sc khe l iu khng


th thiu. Nhng ngi qu chung ch ngha hnh thc
nh lng khng to c hi cho thn th c dng cht
duy tr sc khe mt cch lu di. Cch thc nh vy cng l
t to ni kh nim au cho bn thn mt cch tnh nguyn.
Trng hp k n l nhng ngi tiu th cc c t.
Chng hn n thc phm c hi cho sc khe, ung ru
ch, ht sch hoc tiu th ma ty. Tha mn khu v nht
thi nhng li chp nhn chu kh, chu au vi rt nhiu
bnh tt khc nhau.
Trng hp khc, l nhng ngi h tin, khng dm chi
tiu v cng khng gip ngi khc. Gi tr ca ng tin
khng c dng phc v cho bn cht ca hnh phc i
sng. cng l mt trong nhng cch thc t hnh xc.
Ngi lm kh ngi khc: C ba loi hnh cn bn.
a. Ngi git hi sinh linh: c Pht nu ra nhng
trng hp c th nh ngi lm ngh t, git cc loi ng
vt v gia sc phc v thc phm cho ch ba v ngi n.
Hoc nhng th sn bt chim, li c, cu c, tin cng t
c chng l bao so vi ti v nghip m ngi to ra cho
cc loi v ti. Cho nn mi ngi phi a ln cn cn gia li
v hi chn ngh nghip thch hp cho bn thn.
Th gii phng Ty ngy nay c nhng trng dy cu
c ngh thut. Ngi hc cu c phi tn khon tin vi ngn
, mi thng li ng thm vi ln khon tin c bn
c ra cc sng c nhiu c cu. Vic cu c ny khng
phi n m to ra gi tr tiu khin, chng t s snh
iu trong cung cch cu c. Khi bt c c, h tho g mc
cu v th c tr li dng sng. Nhng tr mua vui nh vy
cng to ra nghip rt nng cho bn thn.
46 HNH PHC GIA I THNG

b. Ngi vi phm cc ti hnh s ca h lut php trong


mt quc gia no : Chng hn trm cp; lm ngh bt
lng; ch to v kh, c dc; lm thuc gi gy ra ci
cht, s bt hnh cho nhiu ngi v ti.
c. Ngi x t cc t t, ngi cai ngc, ngi lm
cng vic an ninh sn sng bn git trng pht ngi phm
ti v phm php ni chung: c Pht ni loi ngi th ba
ny kh phc tp, v nu thiu nhng ngi th lut php
s khng c m bo v s an ninh cho qun chng s kh
c thit lp. Tuy nhin, nhng ngi ny nu khng c
hun luyn v i sng o c v nhn qu, h thc hin
cng vic bng tm sn hn, tm trng pht, t cho mnh
quyn c hnh h, h hip ngi khc v do ti v qu
xu m ngi phi chu l iu tt yu.
Do cc nh lm cng vic xt x t t, cc thm
phn hay nhng ngi m s phn nh ca h c th dn
n ci cht v s sng ca ngi khc cng cn phi tu
tp lng t bi, pht trin nhn thc v nhn qu, thy r
ng sai hn ch nhng tnh trng git oan, gim thiu
cm phn, hn th i vi nhng phn t tiu cc hnh
ng v ngh nghip xt x mang li ha bnh v hnh phc.
D nhin trong tnh hung tm t lm vic nh vy, h vn
gieo nghip st, nhng nghip st ny nh hn rt nhiu ln
so vi nhng ngi thiu s chun b v hun luyn mt cch
c ngh thut.
Ngi t lm kh mnh v lm kh ngi khc: c Pht
nu ra tnh hung c th, l truyn thng t l thn linh v
thng mt cch m tn d oan. Theo truyn thng B la
mn gio c xa, cc v vua mun ti v lu di, quan to chc
ln mun c bng lc hu hnh cn phi git rt nhiu loi
THUT SNG HNH PHC 47

gia sc, ng vt hin t cho thng v thn linh. Mc


tiu ca h mun qu phc nhng vic lm li i ngc vi
qu phc. Kt qu, h phi gnh chu nghip st sinh gim
tui th. Cho nn, theo qui lut nhn qu ca c Pht, cc
v vua t l thn linh nhiu chng no th thi gian ti v li
ngn chng .
S kin ny nu ra, mt v vua nh cc B la mn xy
dng t ng nguy nga trng l. Theo truyn thng t l ca
B la mn gio, nh vua co b ht ru tc, mc chic o th
s, thn th t trt du, khi b nga khng c dng tay m
phi dng sng nai gi. Vua v v B la mn t l nm trn
bi c bn cnh mt con b sa. Ch c bn i tng c
php c mt trong l t . Cc gia nhn v nhng ngi
giai cp thp phi phc v mt cch b cng bc bui t
l c din ra thnh cng. C bn ci v b c phc v
trong l t . H quan nim mi git sa trong l hin t ny
mang li qu phc lu di. Vua l ngi u tin c quyn
hng sa t v th nht, v B la mn t l hng sa t
v th hai, hong hu hng v th ba v nhng ngi cn
li chia nhau hng v th t. Sau v t l B la mn ra
lnh git cc loi b, cu, nai, d. S lng c git trong
t l l 500 con (kinh tng Pali t s 500 tng trng cho s
nhiu, tc l rt nhiu loi gia sc v ng vt b git hin
t thn linh). Nhng nng dn ngho kh, c bit giai cp
n l khng thch git ng vt. Bn kinh m t, h khc
lc khi buc lm vic , nhng h phi giu ni kh nim
au, v nu s khc lc v khng c b pht hin th h s b
trng pht nng n.
y l phong tc tp qun sai lm nhng n nay ti n
, truyn thng ny vn tip tc din ra. Do , chuyn ha
mt phong tc sai lm c th mt hng th k, hng kip.
48 HNH PHC GIA I THNG

Nhng gieo trng mt phong tc sai c th d dng trong vi


ba nm, nu ngi gieo phong tc sai c vai tr v tr x
hi ln to nh hng cho nhng ngi khc. Ngi ta quan
nim ng l chn l, cho nn i khi ci sai c ph bin,
ci ng li him khi c ca ngi tn thn. c Pht ni, nh
vua v cc v B la mn t l hiu sai phong tc tp qun, hnh
tr sai ngh thut to ra qu phc, cho nn t hnh h bn
thn, ng thi to cng nghip git tp th cc loi gia sc v
ng vt, buc nhng ngi phc dch lm nhng vic m h
khng mun vi nhng git nc mt kh au. Hnh ng
l mang li kh au cho mnh v cho ngi khc.
Nu lin h n i sng hin ti, th loi ngi lm kh
mnh v kh ngi rt nhiu. u cng c, di nhiu hnh
thi kh tinh t, ngi hiu sai kinh thnh Koran cho rng
vic git ngi khc o l cch thc mua visa v h chiu
nhp cnh vo nc Cha tri. T hin thn tr thnh bom
t st gy khng b ph hoi an ninh nhng ni cng cng
l t lm kh au bn thn trc nht, k n l thn bng
quyn thuc v nhng nn nhn v ti. Nn khng b nhng
nm cui th k XX lm mt i hnh phc ca cuc i
v th gii ny. u u cng c ni lo s, kh au rnh rp.
Nhiu ngi qu s hi khng bao gi dm c mt nhng
ni ng c trong nhng dp hi h l tit, nhng ni c c
hi ca t st khng b tm kim iu kin thch hp gy
thch thc v chnh tr v nhng yu cu buc mt quc gia
hay chnh th no phi phc tng.
C th thy cc chnh sch sai lm ca mt chnh th
bt k giai on lch s no cng em li ni kh nim
au cho bn thn ngi to ra chnh sch v cho tt c thn
dn ca quc gia. Ni kh nim au ln hn nhiu, v n
mang tnh cng nghip giai on lch s, cng nghip ca
THUT SNG HNH PHC 49

mt triu i, ca mt dn tc. Cho nn chnh sch sai, ni


kh nim au gia tng rt ln.
Cui nm 2006, chng ti thm ving trung tm t thin
Pht Quang tnh Kin Giang, ni nui nng gn 150 tr em
xut thn t hon cnh m ci, b nh i bi. Tui i cc
em t 6-17, y th m trong s c nhiu em tng phm
ti hnh s v khng c gio dc, cha m khng quan tm.
Mt s trng hp d c cha m quan tm nhng cc em
theo b bn h nn tr thnh nhng gnh nng cho x hi.
Trung tm thuyt phc chnh quyn a phng v gia
nh a cc em vo cha dy d o c, to iu kin cho
cc em hc ph thng, ngoi ng, hc ngh cc em nh
hng tng lai chnh mnh. Do , tnh hung nhng a
con h khng ch gy au kh cho bn thn, nh mt tng
lai tui tr m cn gy kh au cho cha m v ngi thn.
Hoc l ngi c khuynh hng n chi sa a, thy
nhng gi tr vt dc trong hng th l hnh phc ln nht.
H t lm kh bn thn, khng mng n trch nhim gia
nh, trch nhim hn nhn, lm cha, lm me, li ni
kh nim au cho ngi khc. Ni chung, cc hnh thc hi
mnh v hi ngi rt a dng.
Ngi khng lm kh mnh v khng lm kh ngi khc:
y l loi ngi l tng nht. c Pht ni s lng ngi
ny ch chim khong 10% dn s th gii. H thc v lm
c phng php nn d dng thnh cng. C th 90% cn
li ca th gii cng c nhng khao kht tng t, nhng v
tip cn tn gio khng nng lc hng dn con ng
hnh phc, hoc tip cn vi thy t bn d, iu kin mi
trng thiu thn, cc cm d lm cho h nh mt c hi
tr thnh ngi sng an vui hnh phc.
50 HNH PHC GIA I THNG

i tng c c Pht nu trong bn kinh ny bao


gm cc hip tng s, cc c s sng v hnh tr o c theo
li Pht dy. Trc nht, ngi tu s vt v chuyn ha
nng lc tham dc, tr thnh nng lc ca lng t bi, cho nn
cc c ch tm l v i sng vt dc khng cn na. H tuy
sng c thn, nhng li c nng lc phc v v em li li
ch cho i sng x hi mt cch tch cc m khng h c
nhng bin chng v bnh tt hay tm l. Cn i vi ngi
ti gia, h khng xem gi tr hng th tnh dc l cu cnh ca
hnh phc, thy c hn nhn gia nh nh phng tin cn
thit trong giai on u, nhng v sau n c th tr thnh tr
ngi rt ln, nu c hai bn khng thy v hn ch n mc
nht nh to ra gi tr hnh phc tht s lu di.
l yu cu chung ca i sng vt ln trn cc nng
lc tham dc. Bt k ngi ti gia hay xut gia, khi qun
chiu bn phng php qun nim (T Nim X), tm ca
ngi tr nn mt m, an lc. Ngi c khuynh hng
hng v ni tm, khng chy theo v tr thnh n l ca
dc vng bn thn. Do h c c hi tip cn hnh phc
d dng hn.
Sau , c Pht ni: Nhng ngi nh vy cn sng
trong mt th gii c gi l phm th. Phm th l
khi nim chuyn mn, c ngha l ha ng vi th tnh
ca Phm Thin, nu dch theo ngha en. Ngha en ny c
th lm cho nhiu ngi hiu sai rng o Pht b nh hng
bi B la mn gio, yu cu cc tiu ng hay t ng ca con
ngi hp nht vi i ng ca Phm Thin, tc l Cha tri.
Nhng trong trit hc Pht gio, c Pht thng dng cm t
an tr trong Phm Thin khng phi l ng nht vi th tnh
ca Cha tri, tiu ng hp vi i ng m l an tr bn nng
lc quan trng nht c th mang li cho con ngi hnh phc:
THUT SNG HNH PHC 51

l lng t ban vui cho ngi khc; lng bi nh kh au ca


ngi khc; lng h vui vi thnh cng ca ngi khc; lng x
bung tt c kh au v vng ly ca cuc i.
Bn nng lc ny c ng thc ha nh gi tr ca
Cha tri v Phm thin. Nu cao nht l Cha hay Phm
Thin, th Cha v Phm Thin chnh l bn nng lc: T,
bi, h v x. Hai khi nim ny hon ton khc nhau. Cc tn
tn gio quan nim Cha l ti quyn uy. V s Cha nn
phi lm lnh. Nh vy, s lm lnh pht xut t ni s
b trng pht, hay ni cch khc, s lm lnh c mc ch c
nhn. Trong khi , o Pht dy con ngi lm lnh lnh
d thng hoa gi tr o c cn thit nht trong mi con
ngi, hay ni cch khc l phc v gi tr hnh phc cho
ngi khc. N hon ton vt ra khi cc yu tnh ca s
hi v s trng pht i vi bn thn, v n l mt nhu cu
hon thin nhn cch o c.
Nu so snh vi cu khch hng l thng th ch
ngha tiu th tha mn nhu cu khch hng s lm cho sn
phm chim lnh th trng. Mun vy th phi tng gi tr
ca sn phm bng ngh thut qung co thu ht khch hng.
Khi thu ht c, khch hng s b vng cu ca lng tham.
Hin nay, rt nhiu hnh thc khuyn mi lm cho khch
hng phi dnh cu, mua v em v nh nhng th khng cn
thit. Trong khi , nh Pht c cu: Nu c Thng tht
s th Thng chnh l lng t, bi, h v x. l bn
c tnh cao nht cn c tn th, ai sng vi s tn th
chc chn s hnh phc. iu ny khng i hi phi l
ngi giu c, m ch i hi ngi c thc v hnh phc,
n lc trn s tu tp v hnh tr.
Gii thiu cc i tng v phng php tr thnh loi
ngi th t: Khng lm kh bn thn v ngi khc
52 HNH PHC GIA I THNG

Sau khi gii thiu bao qut v bn cht con ng hnh


phc, khng hnh kh bn thn v ngi khc, c Pht ni
c ba i tng t c gi tr ny:
- Cc c Pht t trnh gic ng bng n lc bn thn
khng nng ta bt k tha lc ca thn linh no, sau
pht nguyn bng lng t bi v ng truyn b con ng cho
ngi khc t c gi tr tng t nh mnh.
- Cc bc Thnh, A La Hn v B Tt.
- Nhng con ngi phm phu ang hnh tr con ng
thin, pht trin i sng o c nhn cch, t c nhng
gi tr tng t nh Pht trong tng lai.
Con ng v ngh thut sng hnh phc c c Pht
nu ra gm ba bc:
Bc 1. Hon thin i sng o c bn thn:
c Pht nu r:
- B st sinh, thay th bng lng t bi.
- Khng trm cp, thay th bng lng b th, cng
dng, gip .
- Khng ngoi tnh, hng th tnh dc, thay th bng s
chung thy.
- Khng ni lo, thay th bng tuyn ngn chn l.
- Khng gy chia r, thay th bng thi v cch sng
ha hp.
- Khng ni li c c, thay th bng li ni cm thng
v p lng ngi.
- Khng ni nhng li v ch, thay bng thi v nhng
pht ngn c li.
THUT SNG HNH PHC 53

- Khng trang sc le lot, thay th bng cch sng gin


d thanh cao.
- Khng nui gia sc, nhn n t, lm mi gii, gian
ln, hi l, gian tr, la o, thay th bng thi tri tnh
thng, xem mi chng sinh bnh ng v quyn sng, thy
gi tr ca sc lao ng v quyn li ca con ngi l chnh
ng, ngang bng vi hnh phc ca bn thn.
- Khng nm gi tng chung, tng ring trong quan h
giao t vi ngi khc phi, thay th bng gi gn cc gic
quan trong i ng nm ngi, nh ch ng lng tham,
vt qua su bi, chin thng ci c v ci d. Tnh gic trong
c ng, n ung, ngay c trong trng thi thc v ng.
y l nhng yu t v bc i c bn ca i sng
hon thin o c. Hon ton khng c iu kin y
v gia ti s nghip, danh vng, a v, chc tc, quyn
qu, i sng vt cht ni chung. Ni cch khc, nh Pht
nhn thy rt r, tt c nhng th ch l phng tin
cn cho hnh phc, i lc c th tr ngi nu s dng sai.
N khng phi l yu tnh ca hnh phc. Yu tnh ca hnh
phc chnh l i sng o c ca bn thn. c Pht xc
quyt rng ngi sng o c s khng bao gi c ni s
hi v lut php v do trng thi tnh ti, an lc c mt
mi lc mi ni.
Bc 2. Hnh gi phi hun luyn tm c c thc chn
chnh din ra trong mi c ch: bc ny phi bao gm 2 iu:
* Pht huy tr duyn: c Pht khuyn hnh gi thnh
thong tm nhng ni thanh vng, nhng ni c gi tr tm
linh nh: o trng tu tp, ngi cha gip s lng xng ca
con ngi lng du xung v sng i sng an nhn, t ti.
Th trai xong nn i kinh hnh, dnh gi pht lng l ngi
54 HNH PHC GIA I THNG

kit gi, an tr trong chnh nim, bt tm ra khi s cun ht


vo i sng vt dc, ng b tri chy v l thuc vo nhng
iu kin gic quan. l nhng iu kin tr duyn cn thit.
Chnh v th vic n cha tham d cc kha tu l iu
khng th thiu, d nh cc Pht t c th y iu kin
nh cha. V mi trng tm linh c mt cng hng h tr
v to cht liu ly lan tm l, khuyn khch s tinh tn, gip
hnh gi vt qua s gii i, d dui mt cch rt thnh cng.
* Chuyn ha nm i tng: Cc hnh gi cn n lc
chuyn ho nm i tng lm tr ngi i sng thin nh
l:
- Chuyn ha lng dc tha bng thi bung x.
- Chuyn ha lng sn hn bng tnh thng yu.
- Chuyn ha thi hn trm bng phng php hng
v qun tng v nh sng. Qun vo nh sng th tt c s
hn m s c tan bin, ngi lng xng th thay th bng
thi trm lng, khng ni trc nhng d n k hoch
ca mnh. C th ly phng chm ca nhn dn Vit Nam
l ni trc bc khng qua to cht liu su sc, trnh
nhng tnh hung b cn ph, tr ngi. Ngi c chiu su
s thy r gi tr con ngi nm kt qu phc v cho hnh
phc, ch khng phi nm ch mnh s lm g v cho ngi
khc bit vic mnh ang lm.
- Chuyn ha thi nui tic, bt rt, n nn dn n dn
x lng tm, mc cm ti li, thay th bng s hng thin,
hi u th ngn, thc hin nhng hnh vi tch cc hn.
- Chuyn ha thi nghi ng bng quyt nh sng sut.
Un li by ln trc khi ni, n o by ln trc khi lm,
l nhng cch thc lm con ngi nh mt c hi kh c
THUT SNG HNH PHC 55

th n ln th hai. Ngi c nhn thc sng sut v nhn


qu v phng php lun s thy r trong phn on u
tin. Cc bc Thnh thng c phn on trc gic, bi v n
khng cn c s can thip ca thc v tt v xu, nn v
khng nn. Mi phn on v ni dung ca s phn on ny
u hng v chn thin m. pht huy c tu gic, th
tt c mi phn ng v quyt nh ca con ngi khng bao
gi lm ngi phi nui tic. Cho nn nhng trng thi
chn ch do d, khng dt khot, l kh, chm chp, gii i
s c vt qua mt cch thnh cng.
Sau khi vt qua bc th hai, c Pht ni hnh gi
t trng thi thin nh. Thin l phng tin t
nh. nh l nng lc gip hnh gi c c trng thi
ca mt bc gic ng hay mt ngi tu gic.
Bc 3. Thnh tu c tu gii thot:
Tr tu c hiu ng ngha vi gii thot. Trong
bn kinh th 51 ny, v cc kinh tng Pali ni chung, bc
cui cng cc hnh gi ln lt chng c bn cnh gii
thin. Kt qu cc hnh gi khng hng tm v trng thi
lng du hon ton mi nim v dng cm xc, m chuyn
tm v ba tu gic ln l:
* Tr tu bit c qu kh ca bn thn t nhn qu
bn thn tr thnh bi hc lm cho h khng bao gi l gii vn
di gc thn quyn, m tn d oan v h khng bao gi
ri vo s sai lm dn n nhng hu qu nui tic v sau.
* Tr tu thy c sinh t ca chng sinh trong tng
lai. Ai gieo hnh nghip g, vic lm no, thi ra sao,
ng c th no, qu phc hay qu kh, bn cht ca nhn
qu trong tin trnh ti sinh c din ra r mn mt nh
trong lng bn tay.
56 HNH PHC GIA I THNG

* Tr tu thy r mi phin no, kh au khng cn


gc r v tn d ca n. Nng lc th ba ny lm cho hnh
gi tr thnh mt v thnh. Nhiu ngi chng c, nhng li
khng bit mnh chng c, th s chng c khng phi
l s chng c ng o Pht. Ngi c nng lc chng c
s thy r gnh nng c t xung, vic nn lm lm
xong, trng thi thnh tu i sng o c kt thc, cho
nn khng cn tr li ni kh nim au. Thi nhn thc
din ra mt cch sng sut, ngi khng bao gi cn
thi chuyn trong vng lun qun ca ni kh nim au.
Phn ln chng ta i lc phn chn tinh tn khi nghe
mt bi kinh, c mt li k hoc nghe mt bi ging. Ta
cm thy hn hoan hnh phc v ngh rng t y cho n
trn i mnh s khng lm g kh au, nhng sau vi
ngy mi vic tr li nh trc. Lc ta bit rng mnh
cha t c trnh lm lng du phin no v ni kh
nim au mt cch trn vn v tuyt i .
Tm li, bi kinh dy v ngh thut sng hnh phc bt
u bng i sng o c gm hai bc:
Bc 1: Khng gieo phin ly cho bn thn, khng to
ni kh cho ngi khc.
Bc 2: Pht huy cc nng lc su sc hn nh qun
chiu vo thin qun.
Hnh gi ln lt lm cho cc tn d ca ni kh nim
au di s tri buc ca tm l, nhn thc, thi quen v
phong tc tp qun b n tung, lm h tr thnh con ngi
hon ton an lc, thnh thi, vng chi. T h pht huy
nng lc tu gic ln nht v sau khi t c nng lc ny
th mi gi tr hnh phc s c mt mt cch rt lu di.
THUT SNG HNH PHC 57

Ngh thut hnh phc c nu tng i n gin. Nu


c nim tin v thc hnh th chc chn kt qu s n bt k
ngi ti gia hay xut gia. ng ri vo thi sai lm nh
chng Pessa khi ni rng: Chng con thnh thong vn tu
tp T Nim X nhng rt tic khng c nhiu thi gian
thc tp. l li bin h.
Thc tp T Nim X, d l cng dn trong bt c ngh
nghip g, qun thn, th, tm v php mi ni mi chn,
tu mi ni v mi chn th kt qu s mang li hnh phc
lu di. ng ngh rng n lc i din trn in Pht c
thi gian v khng gian thch hp th mi tu c. ng bt
chc ca dao:
n cha gp Pht mi tu
V nh gp m cng phu khng nh.
V nh gp m phi cng phu nhiu hn na: Cng phu
v lng hiu tho, trch nhim bn thn, nhng hnh phc
cn phi t cng chia s.

***
Chng 3

HNH PHC
GIA I THNG
Ging Kinh Trung B 124 ti cha X Li, ngy 01-03-2009
Phin t: Thy Tin
HNH PHC GIA I THNG 61

KHNG C DC TNG

Ch chnh ca bi kinh 124 l Hnh phc trong i


thng di ci nhn ca ngi xut gia. Bi kinh ny khc
vi rt nhiu bn kinh Trung B ch tc gi ca n khng
phi l c Pht m l mt v tn gi tn Bakkula, phin m
trong Hn Vit l Bc Cu La. Bi kinh c thuyt ging
vo lc tn gi ti thiu mt trm tui, theo m t ca bn
vn c l sau khi c Pht nhp Nit bn kh lu.
Trong lc c mt ti tinh x Trc Lm, ni cc loi sc sng
ha bnh vi con ngi, mt v tu theo hnh K Na Gio, tc la
th, tn Kassapa (Ca Dip) n thm ving Bc Cu La, ngi
bn thn khi cn l c s ca mnh. Cu hi u tin sau phn x
giao v l nghi tn gio v vn ha l: Ny tn gi Bc Cu La,
trong my chc nm tu hc ca ngi, c khi no v bao nhiu
ln ngi thc hin s hnh dm?.
l mt cu hi rt trc tip v cng ht sc t nh.
i n cu hi , v tu s la th ny hi ngi tu c
bao nhiu nm ri?. Tn gi Bc Cu La tr li, tm mi
nm. Tu hiu theo ngha t kheo l mt gii hnh, cng vi
tui i ti thiu l hai mi nm th tng cng ti thiu mt
trm nm. Cn nu tu theo dng ng u xut gia, nm by
tui vo cha th sau tm mi nm, v ny c th gn chn
mi tui. Nh vy, ti thiu tui i ca tn gi Bc Cu La
l chn mi n mt trm. Trong khong thi gian di hnh
tr di s hng dn tm linh ca c Pht, liu c khi no
ng phm vo gii hnh dm, v nu c th bao nhiu ln.
Tn gi Bc Cu La tr li: Tht khng thch hp cho mt
ngi tu c kt qu chuyn ha thn tm vi cu hi c hnh
dm khng v hnh dm bao nhiu ln trong tm mi nm.
Ch c th t ra cu hi rng trong thi gian tm mi nm
tu hc c khi no ngi khi ln mt nim dc tng hay
62 HNH PHC GIA I THNG

cha v nu c th bao nhiu ln. l li ngh ht sc


t nh ca tn gi Bc Cu La.
V Sa mn la th lin tn cng bng mt cu hi khc:
Ti xin t li cu hi va c gi l trong tm mi
nm tu hc, c bao nhiu ln ngi khi ln dc tng?. Cu
tr li l cha tng c v ti chuyn ha v chuyn ha
thnh cng vn ny. La th Kassapa tn thn y l
chuyn hy hu cha tng c trong i.
Mu cht ca cu hi v li i thoi c t ra l
ngi xut gia theo tinh thn Pht dy c thnh cng trong
vic chuyn ha iu quan trng nht, t nh nht v kh ni
nht khng. Nu cu tr li c th vic tu tp c xem l
thnh cng. Nu khng th vic tu tp cn nhiu vn cn
phi n lc hn na.
* Ti kha tu Mt ngy an lc cha Ph Quang va ri,
vi ti Hnh xut gia, chng ti nhn khong nm chc
cu hi v ti ny cng mi quan tm ca ngi ti gia v
xut gia, ni dung tu tp, cch thc hnh tr, ngh thut vt
qua nhng kh khn thch , tr duyn nh th no. Trong
c mt cu rt ng c quan tm, l Ti sao c hin
tng trng c, bng xoi trong ngi xut gia? Nu xut gia
gip bn thn tr thnh vin ngc tm linh th ti sao c hin
tng ri rng gia chng nh th?. Trc tin, chng ti
mun chia s ngha t trng c, khng phi l trng
ca con c m l cy trng c cho qu rt xum xu nhng
ch cn dng tay lc nh, hoc gi mnh thi qua, cc qu
trng c s ri rng o o. Cy trng c c trng ph
bin min Ty Nam B, v ngi dn ni y thch to
bng mt, gn gi vi i sng nng dn. Cn cy xoi
n ma, ton thn cy ch no cng c bng. H ch
no c nhnh, c tc l c bng, nhng tr li thnh tri
HNH PHC GIA I THNG 63

nguyn vn tr thnh sn phm cung ng ra th trng


th cha c mi phn trm.
Chng ta nn hiu rng, tm linh l mt hin tng tinh
hoa, phm ci g l tinh hoa th lun c tin trnh loi tr.
Hin tng ny c snh v nh hnh nh kim t thp, l
mt ng knh rt to, thn teo hp li, cn nh l mt phn
rt nh. Cho nn, c kt qu cui cng qua mt tin trnh
lc, chng ta phi chp nhn s ri rt gia ng.
Th hnh dung xem ci g dn n s ri rt? Th nht,
i vi trng c th l ng tc lc cy, gi thi, hay mt
ci g sp ln n. Cn i vi ngi tu th lc cy
l cc ng tc nghch duyn, l s tng tc x hi gia
ngi xut gia v mi trng xung quanh bao gm nhng
ngi ti gia. S tng tc din ra theo cch c li cho c
hai bn. Ngi ti gia c c hi gieo trng phc bu, lng
nghe li php thoi, chuyn ha c ni au trong tm bn
cnh nhng kh khn ca i sng vt cht. Ngi xut gia
tip nhn iu ny v phi thy rng trn i vai mnh c
trng trch ln hn khng c ph tm lng v s thng
knh ca qun chng dnh cho mnh. Do , s n lc phn
u tr nn nghim tc hn. Nhng nu mi quan h x hi
tng tc gia ngi ti gia v xut gia khng t trn cn
bn va nu, th cng tip xc nhiu chng no, s mt kim
sot tm s din ra chng . V ri, hin tng ri rng
gia chng l iu kh c th trnh khi.
Th hai, d c tng tc hay khng tng tc vi ngi
ti gia, th cc gic quan c sc lc ca gi thi qua cuc
i ngi xut gia v phng din ni tm rt nhiu. Ti sc
danh thc thy, sc thanh hng v xc, d hiu theo Nam
tng hay Bc tng, c l hay tp th u l nhng thch
tr ngi cho ngi xut gia. Nhng cm by cm d, chng
64 HNH PHC GIA I THNG

duyn, buc chng ta phi nhn thy l tng cao thng


hn vt qua mt cch thnh cng. Bng khng, khi mt
thy tai nghe, chng ta c th d dng b chao o v qun i
l tng cao thng nht m mnh ang hng ti cng vi
s hy sinh tt c khoi lc gic quan, thm ch hnh phc gia
nh, v mi quan h tnh thm.
Th ba, mi trng tng tc bao gm thy hay bn gii,
hoc thy khng hay bn tiu cc u c th gp phn to
chng ta thnh mt bn sao, dn n khng hong nim tin,
b tc v nhn thc v nhng h ly ko theo.
* Mt trong cc cu hi c t ra l: Mt v xut gia tr
pht tm tr thnh ngi tu chn chnh v cm phc hnh tu ca
v thy m sau ny tr thnh bn s ca mnh. Nhng bng v
bn s b chao o bi hin tng trng c bng xoi, thnh
ngi th tc. Khng tin nhng g mt thy tai nghe, v s tr ri
vo tnh trng khng hong nim tin, tm linh v phi lm g
vt qua c? C ba nhn thc cn lu tm.
Th nht, phi thy rng s khai tm im tr ca v thy
tm linh trong giai on ban u ch l mt h tr duyn tch
cc v cn thit ch khng phi l tt c. Rt nhiu ngi
ri vo ch ngha thn tng c nhn, ngh rng thy mnh
l trn ht, n khi thy khng cn na th ngi ng qu
theo. l s sai lm v nhn thc cn phi c iu chnh.
Th hai, phi hiu c trong tin trnh tu, giai on u
nng ta vo thy, s gip ca nhng ngi bn tu ng
la l h tr tch cc. Nhng khi hiu ng chnh nn i,
ng t nn trnh th chng ta phi t tu, t cho vo b ch
khng nng ta vo ai c. D nhin, li khch l, s hng
dn, gim st ca nhng ngi i trc c kinh nghim vn
l bi hc c ngha nhng khng nn xem l tt c, v
HNH PHC GIA I THNG 65

nu b suy sp th s tt c ny lm chng ta nt v ng
qu theo.
iu th ba, gii tng, tc l iu khon o c m
chng ta pht nguyn tip nhn trong gii trng vn cn
nguyn vn, d thy cn sng hay mt, tip tc tu hay
ra i, thanh tnh phm hnh chn chnh hay c s st m
no u khng nh hng. V phng din tm linh, nhng
rung ng u i trong vic tip nhn tng gii phm
gii ng phi l ci lun c duy tr trong ta, d c thy
bn cnh hng dn hay khng. Nh Pht gi l s pht
tm. ng c v l tng pht tm rt mnh v cn thit.
N l dng cht ko di i sng mt cch bn b. Cho
nn, khng c ngh rng gii tng v gii tnh b nh
hng. Chng ta phi tip tc i, ai ng pha sau c ng, ai
ri rng c ri, nu chng ta khng sc nng ngi
kia th khng cn cch no khc phi mnh dn bc thng
tin trn con ng tm linh ca mnh, ng s khng
hong lm chao o.
K t lc pht tm xut gia cho n gn mt trm tui,
Tn gi Bc Cu La nh s hng dn tm linh ca c
Pht, hu nh nim v dc tng cha tng c mt. l
v ng thy rt r gii hn ca vic hnh dc, mang li nim
vui khoi lc gic quan l tm thi chng vnh. Mng v
thc, bn b v tm thi, c th dn n nhng phn ng chp
trc ca lng tham, khng c ca lng sn trong vic t hu
ha n, khin chng ta b trng phng ci ti theo hng
tham sn si l iu cn nhn din khng b m nhim
vi t cch ngi xut gia. T nhn thc chn chnh , tn
gi Bc Cu La chuyn ha c dc tng, nhng
nim, nhng m nh, ni am m v tnh dc khng cn
ng tr trong tm v hnh ng ca ngi. Cho nn, nu hi
66 HNH PHC GIA I THNG

mt ngi xut gia chn chnh rng nim c khi ln


hay khng l vic va phi, cn hi mt cch l bch rng
c thc hin iu hay khng th lut v gii ca nh Pht
nht quyt khng cho php ngi tn ti di hnh thc
mt ngi tu khi vi phm vo.
c Pht nu ra mt n d nh cy Sala, loi cy ging
cy da Vit Nam, khi b cht ngn th khng bao gi ti
sanh ngn ln th hai, sc sng ca n coi nh chm dt.
Ngi xut gia d b cm d, sc p, hay khng vt qua
c bn nng ca ngi ti gia, l vng vo gii lut th
c xem l khng th phc hi v tnh mng ca ngi tu.
H c th tn ti vi t cch l ngi ti gia, hnh tr nm
gii o c, nhng khng th l ngi xut gia, v lm cho
nim tin ca qun chng sp , nh hng n i sng tng
on. Ai nhn thc c iu ny th s d dng vt qua nhng
cm d. Tn gi Bc Cu La thnh cng, dc tng cn
khng c hung h l hnh ng v dc. l mt s hy hu,
him c v mu nhim trong i sng ca ngi tu.
KHNG C SN TNG V HI TNG

Trc li chia s trn ca tn gi Bc Cu La, v la th


Kassapa tn thn vi nim knh trng: Tht mu nhim,
tht him c trong cuc i.
Qua cuc i thoi ngn gn, chng ta thy bn cht v
ni dung tu tp ca ngi xut gia theo o Pht l chuyn
ha tham, sn, si. Khi n lc chn chnh v phng php
lun c s hng dn v ng hnh ca thy gii, bn tt
th d c nhng ng tc lc, s c tnh hoc hin tng t
nhin gi thong ngang qua, chng ta vn sng sng hin
ngang khng h hn. Nu li cho hon cnh, quy trch
nhim cho tha nhn v to nhiu l do bin h cho mnh m
HNH PHC GIA I THNG 67

trn thc t bn thn cha n lc mt cch nghim tc trong


hnh tr, chng ta s b ri rt nh hin tng trng c bng
xoi. Cn nu vng ch thng tin, th nhng kh khn gian
trun ch l thch . Mi cn lc i ngang qua s tr thnh
bi hc cho bn thn v ngi khc vt qua hin ti v
tng lai.
Ni nim sn c th xut hin bi nhiu l do khc nhau.
S khng hi lng, bt mn cng l mt ng c, nguyn
nhn. S mt mt mt s ti sn s lm chng ta khng hi
lng v khi ln khng c. i vi ngi xut gia, d ng
c, hon cnh tc ng, nhn duyn nh hng tiu cc no,
chng ta phi thy vic khi lng sn l iu khng nn. Phi
n lc t kim sot, v sn s ko theo tm l tiu cc l hi
tng, tc l nim hi ngi khc, bao gm git, lm gim
uy tn v nh hng n li lc ca h i vi cng ng
hnh nh ca mnh c ni bt hn. Vic ni xu, ni iu
tiu cc, khng hay khng tt v ngi khc thuc v hi
tng, mu cht ca n l lng sn. ng hnh vi lng sn
l lng tham, v mun c c quyn. V nim c quyn
ca ci ti chnh l lng si.
Cho nn, trong rt nhiu hnh ng, nu khng kho
phn tch, chng ta th hin c ba b mt ca tham, sn, si,
th d tu hng trm nm trong cha hay my mi nm di
t cch Pht t, chng ta vn dm chn ti ch ngoi ci
ti ngy cng trng snh ln mnh, khng ch chi phi tc
ng tiu cc n bn thn, m c tng rng mnh tr
thnh ngi gic ng. Phi ht sc lu tm xem ba i tng
c chuyn ha hay cha th mi c xem l thnh
cng trn con ng tu tp.
Bc Cu La: Trong tm mi nm t khi xut gia, ti khng
bao gi nhn thy c dc tm, sn tm, hi tm khi ln.
68 HNH PHC GIA I THNG

Tm l qu trnh tm kim i tng g tm vo. N


c th ht sc tinh vi, cng c th ht sc c th, cng khai.
Con ngi lun lun mun c g bm vo, tnh trng
bm vo gi l tm. Trong khi tng c th l ngh
thong chc xut hin trong u ri vt qua, th tm l tin
trnh ko di nh mt cn i kht, s tha mn, bn nng
hay thi quen. Cho nn, nh hng tiu cc ca dc tm, sn
tm, hi tm nhiu hn dc tng, sn tng v hi tng.
Tn gi Bc Cu La ni rng, ngi cha tng b nhng iu
tr thnh ni m nh v s khao kht, v ngi tu tp T
diu .
T diu , nh ta bit, l s nhn din v b tc buc
chng ta khng c quyn nhm mt lm ng. Trong kinh
Ph Mn c cu: Chng sinh no nng v dc tng, sn
tng, hi tng, nu t mnh khng vt qua c th hy
nim B Tt Quan Th m. Nh thn lc ca s nim m
khng ch c tham, sn, si. Nu hiu cu ny mt cch
n gin l nim tin vo lng t bi ha ca c Pht s
gip ngi vt qua kh khn, th chng ta khng th no
dt c gc r ca ba yu t v i sng tm linh ny. Qun
chiu l gi nhn thc, l tu gic, nh cao chng ta t
c. Tham, sn, si c mt khi tu gic cha c, cho nn
khi nim danh hiu c Quan Th m, bc Qun T Ti, l
tu gic pht sinh mc cao nht th khng l g tm
chng ta b chao o vng vo dc, sn v hi.
Cn nu chn tht hiu bc Qun T Ti th s hiu bit,
nhn thc, tnh trng cm thng s l mu cht ca s hnh
tr trong tnh hung ny. Lc , chng ta khng cn trch
c to lng sn, khng cn gin d to lng si, cng
khng cn kh chu vi nhng ngi m ta mong mi, nhng
h cha t c tm vc p ng yu cu cn phi c.
HNH PHC GIA I THNG 69

Nh vy khi nim t lng t bi, s hiu bit cm thng


s bt u c mt. Tr danh hiu B Tt Quan Th m, di
gc qun th m, th chng ta s khng cn tham sn si
na. ng hiu theo ngha ch cn nim thnh tm l B tt
s gip . Nu thc s n gin nh th, ngi ta ch cn
mua mt my nim Pht vi danh hiu B Tt Quan Th m
bng nhiu loi khc nhau, chc chn s khng cn tham sn
si v chng c qu. Hon ton khng n gin nh vy.
BIT V THANH CAO
Tn gi Bc Cu La chia s rng ngi cha tng thu
nhn bt c mt chic y no ca ngi c s ti gia, cha
tng nh mt c s ti gia no ct may y, v cng cha tng
nh bt c mt ngi ti gia no nhum y c sa cho mnh
mc, d ch l s ca ngi v khch l cng c nh l
thc o v thnh qu tu hc ca ngi. l hin tng v
cng him c. Nh vy, ai lm cho ngi? Cu tr li l tn
gi Bc Cu La t lm cho chnh mnh.
Ni cch khc, vi t cch mt ngi tu, l ngh thut
kim phc, l mt phng tin hn ch s tng tc x hi
vi ngi ti gia mc cao nht, d dng lm ch
c cc gic quan khi mnh cha cm thy an tm hay t
tin vo cc gic quan tip xc vi i tng trn cnh khng
ri vo nhim m ca tham sn si. Hn ch tng tc x hi
cng nhiu th kt qu tu hc vi nim an vui hnh phc t l
thun cng ln. Tn gi Bc Cu La khng thu nhn tng
phm cng dng ca bt c ai, khng nh ai may y phc hay
gip vt cht cho mnh. C l ngi thy rt r rng cc mi
cng c ca ngi c th b bo mn nu tng tc x hi v
nhn qu nhiu s cung knh ca qun chng. Cho nn, cc
cng c khng mn v s tu tp t kt qu mc
cao, ngi chn gii php t lp mt trm phn trm.
70 HNH PHC GIA I THNG

Trong tin trnh ca s t lp, nu bit cch chng ta vn


khng b mt thi gi. Sau ng trai, thay v theo li khuyn
ca c Pht i phn thc kinh hnh, thc phm c
tiu ha d dng, cng c tu tp tng cao v phc bu hi
hng cho qun chng c li lc th tn gi Bc Cu
La s dng thi gian cho nhng vic t may y o cho
chnh mnh. Nh vy, kt qu v thi gian u t cho tu
tp khng b nh hng. Vn ch, qun tr thi gian
nh mt ngh thut, qun tr cng vic nh mt phng
php th chng ta s toi thnh tt c nguyn c v ni
dung tu tp chn chnh. l bi hc tham kho c
ngha x hi v tm linh.
i vi tn gi Bc Cu La: Trong tm mi nm t khi
xut gia, ti khng bao gi nhn thy c thu nhn li mi
cng dng trai tng hay th phm vt cng dng bt k
ni no, t gia hay t mt ngi ti gia no. Ti cng khng
bao gi khi ln nim mong nhn nhng tng phm, vt
dng t bt c ai.
l iu ht sc kh. Nu khng kho trong qu trnh
tu hc, ngi xut gia c ngh mnh l rung phc, l cc
mi cng c, cho nn qun chng mun c phc th
hy cng dng bng cch ny hay cch khc. Khng chng
ngi ti gia nh ra nhng thnh qu lao ng chn chnh t
chnh nghip v chnh mng, ngi xut gia li nhai nut
vo, y l iu cn phi xem xt li. Vi khi c v bn tay
chn chnh, di gc t thin, nu khng i tu, chng ta
c th lm c nhiu vic bng cch chia s tng phm cho
nhng ngi ti gia, th khng c l do g sau khi i tu, chng
ta li m nhim vo th vt dng trn nn tng s pht tm
cng dng ca ngi ti gia.
y, chng ta phi hiu s giao hon hai chiu:
HNH PHC GIA I THNG 71

Ti th, php th th thnh cng,


Phc hu lng ton phng tc Pht.
L s h tr c li cho c hai. Thay v t lao ng c
c chn cm manh o, vt dng cn thit, ri phi bn
tm vo i sng kinh t, u c b b tng ha, tin bc ha,
chng ta u t vo con ng tu tp trn vn hn, th cng
ng nn m nhim trn tng phm cng dng v hnh
din t ho v n.
Mi khi c c hi chia s vi ngi xut gia v ngh
thut hong php trong hn quan tang t, chng ti thnh
thong ngh nh th ny: ng bn tm vo cng dng
ca n na th ch, qu v c i nm by ngy lm l cu
siu. Ngi ta c th pht tm cng dng hi hng cho
ngi qu c, nhng xin ng nhn. Lm nh vy, chng ta
s gip cho c gia quyn ca ngi tr thnh Pht t mt
cch lu di vi tm phc khu phc rng chng ta i khng
phi v tin, tng phm m v ngh thut hong ha, rng
y c mt ni au cn phi vt qua trong mt mt, rng
y c mt ni au cn c cha tr vt qua chp
ng v chp thng ca mnh, rng y cn c nhu cu
vun bi i sng tm linh v o c trong ni au cng cc
nht ca ci cht. Nhng li khuyn, thuyt ging chn thnh
t tri tim v nhn thc ca nh hong php s lm cho nhng
ngi k c ngang u cng c nht cng phi rung ng, lm
cho ngi cha tng c nim tin v i sng kip sau, i sng
ngi xut gia tu tp s phi t li vn v nhn thc ca
mnh i vi o Pht. l con ng tt nht lm o.
Cn khng kho v d dng ri vo cc li nhun, chng ta
s khin nhiu ngi phi vy tay cho vi ngi cha. Nhiu
ngi Pht t sa st nim tin khi n mt ngi cha no
m ng thy ra gi tng kinh A Di , kinh a Tng v.v...
72 HNH PHC GIA I THNG

tng my thi trong mt ngy th bao nhiu tin, nh mt


loi mu dch. Cho d c gn ghp bng mt t mu dch
tm linh hay pht tm cng dng cng c v.v... hi
hng vn khng th gy nim tin vng chi vi ba ngi tm
linh m y Tng bo l mt trong ba. Nu c pht tm
cng dng th pht tm sau l tang trong nhn duyn Pht
s no , cn cng dng ngay l tang s to hnh nh tin
trao cho mc, mt ht ngha. Mt s tu s Pht gio nu
l n ch no khng c pht tm cng dng l ln sau nht
quyt khng i khi c thnh mi. l mt ni bun v l
mt trong nhng nguyn nhn lm cho Pht php suy vong.
Trong bi kinh ny, hnh nguyn ca tn gi Bc Cu La
ht sc n tng, cha tng nhn tng phm cng dng
bt c ni no. D nhin, chng ta ng nn h khc, buc tt
c ngi tu phi nh vy. Mt trong nhng hnh nguyn i
lp vi ngi Bc Cu La l ngi Tn u L Ph La a, gi
tt l Tn u L, ngi khng bao gi t chi nhn phm vt
cng dng, ai cng g ngi u nhn ht. Sau ngi chia
s li cho nhng ngi ng tu phm hnh, khng c c
qun chng pht tm, v nhiu i kip trc h gieo ht
ging ph ca, ph phc, trm cp, keo kit nn hu qu
i ny khng c ai pht tm gip . Chia s vi nhng
ngi ng tu nh th gip h vt qua kh khn, khng
phi bn tm vo i sng vt cht tu mt cch hoan lc.
Ha thng Hng o qun 8 nhiu nm cng ni ting v
hnh ny. Ha thng tu rt tt, ni no c cng dng trai
tng, gi t, ngi ta u thnh mi Ha thng n ban o
t, v li o t ca Ha thng sc tch v n tng. Ha
thng nhn ht phm vt cng dng, c lc mt ngy ha
thng phi i ban o t ti hai ba ln, trong khi c Pht
dy mi mt tu s phi nht ta thn, ch n ngi mt ln,
HNH PHC GIA I THNG 73

ng ln l khng c ngi xung n tip, hung h i


hai ba ln hai ba ngi cha khc nhau. Tch v gi tt c
nhng tng phm cng dng nh th, n gn cui cuc
i, ha thng t chc l i trai n b th cng dng
bnh ng, mi hng trm hng ngn cc v Ha thng ch
tiu. Ha thng Hng o phong b ngang nhau, phong
b ca Ha thng tu su mi nm cng bng vi phong
b ca ch tiu tu hai ba ngy, nhm dy chng ta ng nn
cu chp vo phm trc trong gio hi v i sng ngi tu,
khng nn c nhng phn bit ng x m phi hiu cc ht
ging nh cng phi c chm sc nhiu hn.
Phn ln Pht t thng ngh cng dng cc Ha thng
c cng c phc bu ln, trong khi cc ht ging
ang c gieo trng trong cc trng Pht hc cn s h
tr sch v, ti liu nghin cu hc hi sau ny tr thnh
nh hong php, nh gio dc tm linh th li t c quan
tm. Cch y khng lu, c mt Pht t Long An n nh
chng ti t vn sau khi c mt tc phm tm c v mun
cng dng cc v Ha thng. C xin c cung cp a
ch v s in thoi ca tt c cc v ging s ti thnh ph
H Ch Minh ch thn n cng dng, ngoi ra c cn
pht tm cng dng cc v ging s mi bt u ra trng.
Chng ti khuyn c rng, cng dng cho mt v i php
s li lc khng lm tng gi tr ng gp bao nhiu, v hin
nay cc v Ha thng, Thng ta, Ni s nhn bit bao
tng phm cng dng ca thin h, cc ngi cn phi i lm
t thin nhng ni khc. Cn cng nhng v ging s mi
ra trng th thit thc hn. Chng ti cng ngh c i li
i tng, chng hn cc tng ni ang theo hc trng s
ng Pht hc, trung cp, cao ng Pht hc, cao cp ging
s, trung cp ging s v c nhn Pht hc. Nhng ngi
74 HNH PHC GIA I THNG

nh th ang cn cn ma v h tr vt cht, c th l kinh


in, ti liu nghin cu, gip cc v hc n ni, hnh
n chn v em thnh qu tu hc ca mnh phc v thin
h. Chng ti phi mt my ting ng h mi thuyt phc
c ngi Pht t ny chn gii php th hai.
Nhiu ngi n cha thy cc ch tiu d thng, n
mc rch ri, khng c tin bc, bn cho vi ngn. V c
tin cho nh th l thiu phng php, cc ch s i n bnh,
n ko, c ch cn ln ra ngoi n mn do khng vt qua
ni cn ghin ti gia, c ch ra cc qun internet chi game,
in t ri xao lng tu hc. Cho nh th l lm h cc ch.
Chng ta nn cng dng cc ngi cha, trung tm gio dc
s dng mt cch c ngh thut cho cc ht ging tm linh
c trng thnh ch khng phi cho ring l tt. D sao
i na, ngi Tn u L v ngi Bc Cu La u l hai bi
hc m s s dng gi tr ca hnh tr trong tnh hung khc
nhau, thm ch i lp, c ngha tm linh v o c rt ln
m chng ta cn hc hi v tham kho.
GI T C HI DNH I
Bc Cu La: Trong tm mi nm t khi xut gia, ti
khng bao gi nhn thy c thu nhn thnh mi vo nh vi
s trn trng v cao qu nht. Ti khng v mt l do no ,
c mt trong nh h ging kinh thuyt php, d h giu
hay ngho, mn phc hay thn tng, ti u khng bc
n. Trong tm mi nm , ti khng bao gi to c hi
c bit no cho nhng ngi khc phi nh n nhn, qu
b, mnh ph phu nhn gip h n vi o Pht theo
mt yu cu ht sc c nhn. Ti cng khng bao gi to u
quyn c li g cho cc T Kheo Ni, Thc Xoa Ma Na Ni,
Sa Di Ni hay nhng c s Pht t n.
HNH PHC GIA I THNG 75

Khi c duyn, h mi n cha, chia s Pht php, gp


phn gip h thng qua cc t vn chn chnh l nhng
cch thc m tn gi Bc Cu La ng dng. Ni mt
cch nm na, theo ngn ng i thng rng ngi xut
gia chn chnh khng thuyt php do m ch thuyt php
cng khai. Ti sao phi thuyt php cng khai?
V cng ngi trong mt ging ng vi mt ti
php thoi, s tn knh Pht php phi c dng tro
mc cao nht v do mi cu hi c nhn s tr
thnh mi quan tm chung ca tt c ngi c mt. Cng
mt thi gian, tm huyt u t , chng ta mang li
li lc cho nhiu ngi. Nhiu Pht t khi in thoi hay
nhn tin u ch trch rng: Thy Nht T chnh qu, gi
in khng bt my, bt my ni vi ba cu, gi email th
chng thy tr li, nhn tin cng im lun. Nu tr li th
cn thi gian u lm Pht s, nghin cu, tu hc? Cho
nn chng ta hy thng cm, lch cc bui thuyt ging
u ng trn bo Gic Ng hay trang web, chng ta t
cu hi ln trang web hay trong cc bui php thoi cn
c th gip nhiu ngi cng chia s v tham kho, hn
l tr li ring l cho tng c nhn. Sau thi gian tip xc
vi chng ti, nhiu ngi vy tay cho, v cm thy chn
v khng c tip n mt cch chu o, trn trng. Nu ai
ngh nh th th hy hoan h, ng hiu lm, v chng ti
thc s khng c thi gian.
y, bi hc ca tn gi Bc Cu La l ng nn ph
phm thi gian vo nhng vic m ta tng n l Pht s,
thc t s tng tc x hi ny c th y chng ta ri vo
hin tng bng xoi trng c. Cc Pht s phi c thc
hin ng ch, ng thi gian v i tng. Tnh cm m
mnh hiu nh lng t bi l mt s sai lm, trong s tng
76 HNH PHC GIA I THNG

tc, n chnh l cn lc rt ln, tr ngi cho c ngi tu ln


ngi ti gia. V tn gi Bc Cu La hon ton khng chnh,
ngi bit th hin ng ch th gi tr mi cao. Thin vin ln
nht th gii Dhamma Kaya gn th Bangkok, Thi Lan,
c ging ng vi sc cha khong mt triu ch ngi,
thin ng khong nm trm nghn ch ngi, p ng vo
nhng ngy l ln, khch thp phng n rt ng. Mi ln
thuyt ging ca v s tr tr y u c truyn hnh trc
tip, cng khong thi gian v cng sc , h c th ng
gp v gip bit bao nhiu ngi. Cho nn, qu Pht t khi
pht tm cng dng ng i hi u tin v quyn li ring
t. Lm nh th s khng gip cho ht ging tm linh mnh
u t c trng thnh ng theo cch thc ca n. Hy
cho tri xanh my bc c mt trong th gii t do ca n.
p khun trong mt bc tranh ng ngha git s t do ca
tri xanh my trng. My phi bay, bu tri lun c trong
xanh quang ng, cn lm vi hnh thc khc l chng ta nn
nhng ht ging u t khng c trng thnh. c li lc
cho bn thn, nhng ng thi nh hng tiu cc n ngi
khc l iu khng nn.
T LC TINH TN
Bc Cu La: Trong tm mi nm t khi xut gia, ti
khng bao gi nhn thy c xut gia, th i gii v nhn
lm y ch cho ai, ti khng bao gi nhn sa di hu h sc
khe v thuc thang cho mnh, ti khng bao gi nh ai xoa
bp h tr, cng khng bao gi ly yu t bnh lm iu kin
c quyn uy ti thng. Ti thc rt r rng t tu v
lm cho mnh c trn vn l yu t khng th thiu. Nh
quan nim nh th nn ti mi c c ngy hm nay.
V mi ngi c nghip ring v nghp chung, li chia
s cui cng mi l quan trng chng ta thy vic tu ca
HNH PHC GIA I THNG 77

ngi khng phi l s cc oan. Nhiu loi nghip ring phi


s dng phng php tu ring mi c th vt qua c.
Nu chng ta l ngi d vui, d cm lng, cht d th phi
nu quyt tm pht nguyn ht sc cng rn nh tn gi Bc
Cu La, tr thnh ngi thnh cng trong tu tp.
Ngi khng nhn ngi xut gia khng c ngha l gii
hnh ca ngi cha c trn vn v c st m. Ngi khng
tr thnh gii s hay y ch s ca bt k ai, khng c ngha
ngi khng t cch o c v tu gic hng dn, m
v ngi mun u t trn thi gian cho vic tu tp hnh tr,
hong ha nhng ngi khc.
Vo nm 2005, chng ti nh li bui chia s ln u tin
giao lu gia thin s Nht Hnh v Ha thng Thch T
Thng, cng nh gio th ca Lng Mai v gn mt ngn
nm trm tng ni vn l tng ni sinh ca trng cao ng,
trung cp Pht hc ti cha Vnh Nghim. Bt u bui chia
s php thoi, Ha thng Nht Hnh quay sang Ha thng
T Thng ni: Thy T Thng, c l thy nh rng my
chc nm trc anh em mnh tng pht nguyn khng cn
xy cha, t m ch cn tr thnh v gio th gii,
hng dn t ca cc huynh ng tu l . Mi ngi
l mt hnh nguyn ng gp s trng v u t tm huyt
cho con ng chn chnh m mnh i. Sau my mi
nm lm vic ti hi ngoi, ti thy phi iu chnh li
nhn thc ny. Gn nh n tui su mi lm, Ha thng
Nht Hnh mi bt u lp tu vin v ngi xut gia.
Trc y, phng php tu nhp th ca thin s Nht Hnh
da trn nn tng ca nhng ngi c s ti gia. H dn thn
di nhng gc dn s, len li vo cc ng ngch ca
cuc i ngi ta tip nhn mt cch d dng. Hin nay,
thin s thy rng vi t cch ca ngi tu, chng ta mi
78 HNH PHC GIA I THNG

u t trn thi gian v tm huyt, cn vi t cch ti gia


d sao vn cn trch nhim gia nh x hi, trch nhim v
chng, cha m, con ci, v.v K t khi Lng Mai thnh lp,
s lng ngi xut gia gia tng, o trng ca Lng Mai c
mt khp gn bn mi lm quc gia khc nhau, cho hn
mt trm quc tch, ngy cng tng trng v ln mnh.
Cho nn, vn khng phi ng hay sai, theo ngi Bc
Cu La hay theo ngi c hnh nguyn chng, xy dng
cha chin, pht trin o trng m vn nm ch s
trng ca bn thn mnh l g. C s trng nh ngi Bc
Cu La th ti sao chng ta khng bt chc theo ngi. Nu
s trng l tip tng chng, m trng Pht hc, lm
t thin th chng ta khng nn cc oan bt chc ngi
Bc Cu La m phi bt chc nhng v dn thn nhp th
c gi tr hin ti nhng khng b lui st trn con ng
o gii thot. ng v sai khng l vn , m ng v
sai l phng php lun, cn c cng nh s tu tp ca
chng ta mc an ton dn n s pht trin tuyt
i vi gi tr phng s nhn sinh. Ha thng T Thng
hin nay vn khng tip tng, khng chng, xy cha. B
tnh cng cho Ha thng my mu t Tn Uyn, Bnh
Dng, Ha thng vn khng xy cha, ngi ta li tip tc
cng c chc mu trn Lm ng Lt, Ha thng vn
ch lm ci tht nh, khng xy cha. l hnh nguyn,
chng ta khng th ni ng hay sai, tiu cc hay tch cc,
v mi ngi c cch tu ring. Chng ta cng khng nn v
i con ng ny m buc mi ngi phi i theo cch thc
ca mnh, mi l sai lm. Ci ng l ty hnh nguyn s
trng, min s dn thn mang li li lc.
Mt ni dung chia s v hnh phc trong i thng khc
l trong tm mi nm tu tp, l tng duy nht ca tn gi
HNH PHC GIA I THNG 79

Bc Cu La l mong t s gic ng, chia s s gic ng


bng tinh thn v ng cho nhiu ngi. Cho nn, ngi khng
bn tm vi nhng tng tc x hi v ngi c kt qu.
tui gn mt trm, nh sng tu gic v lng t bi qun
chng vn ta chiu khp mi ni, dn thn phng s khng
c gii hn. Cho n khi gn nhm mt la i, ngi vn
khng ngi xut gia, v ngi bit lm vic , ngi phi
bn tm chia thi gian cho nhng t ca mnh, u t cho
t ca ngi khc cng mang ngha tng ng.
y, ngi lm ht bn phn.
Sau khi nghe chia s v hnh phc i thng ca mt
ngi xut gia vn l bn khi cn l c s ca mnh, nh la
th Kassapa rt cm ng v chn ng tm thc cha
tng c. ng t b tn gio ca mnh tr thnh ngi xut
gia. D nhin, ngi cho ng khng phi l bn ng tu
ngy xa m l tng on ca Pht gio ni chung. Sau thi
gian ngn xut gia, kinh m t Kassapa an tr c c,
sng i sng vin ly khng phng dt, dit tm, tinh cn tu
tp ngy m v chng c gic ng ngay i sng hin
ti. Ngi thy r sanh tn, phm hnh thnh, vic nn
lm lm, khng cn tr li i sng sanh t ti gia na,
l mt s may mn.
Rt nhiu ngi t b tn gio ca h n vi o Pht
v c c kt qu ngay vi thng, vi nm, trong khi i
lc chng ta phi mt vi chc nm thm ch n vi kip.
Tuy nhin, ng v th m chn nn, ht ging v cp
tm linh mi ngi qua tin trnh sanh t rt khc
nhau. Nhiu ngi nh ly nc y, thm mt git l trn.
Nu ly ca chng ta chng c git no th phi tch t. ng
so snh theo kiu mnh vo cha thnh Pht t cng nm
thng ngy gi nh ngi kia nhng h li t c kt qu
80 HNH PHC GIA I THNG

cn mnh th khng, dn n tm l chn nn b cuc. Bit


nghip tt xu mi ngi khc nhau, kt qu trong mt bi
cnh xc tc ging nhau khng th t l thun v khi lng
thnh cng c.
CHA KHA TU TP

on cui bi kinh m t tn gi Bc Cu La bt u mt
hnh nguyn mi, ry y mai . Ngi khng tr li tnh
x Trc Lm, i ti u ngi cng dy mt ni dung rng:
Ny tt c cc v php hu, ny tt c cc v xut gia tr,
y l chic cha kha, cc v hy cm cha kha ny m ra
i n nhiu ni, gip nhiu ngi, n lc ti phi
nhp v d Nit Bn.
Li di chc ny i vi cc t ca ngi kh c bit.
D nhin ngi khng h c cha kha vt l no. Trc khi
qua i, ngi tng li gia ti tm linh bng c cuc i tu tp
vi nh tu v gii thot i sng hin ti. Cha kha l
cha kha tu tp c mc ch, gi tr tm linh phng s ng
ngi, khng cho nhng mu cu nh nhoi lm bn tm ci
lng. Phi i sng ngi xut gia nh bu tri bao la khn
cng tn, nh i dng su thm, mt t cng dy. Chng
ta phi quan nim nh th mi tr thnh ngi xut gia chn
chnh v xng ng l im ta tm linh, vin ngc qu cho tt
c ngi ti gia. l chic cha kha ca phng s khng mt
mi, khng chp trc, m ca tu gic, m ca gic ng gii
thot. Gn trm tui i, tm mi nm xut gia tu tp, Bc Cu
La lm vic tch cc khng ngng ngh. Trong khi ngi ti gia
n tui su mi c th ngh hu hng nhn th ngi xut
gia vn dn thn phng s n hi th cui cng.
Tn gi Bc Cu La tch dit theo t th ngi an ta
gia i chng m nhp vo v d Nit bn. Hin tng
HNH PHC GIA I THNG 81

ny v cng him, v phn ln chng ta cht nm, cht trn


ging bnh trong s au n ca thn th vt l, cn ngi th
ni rng: Xin vy tay cho vi tt c anh em, nhng ngi
ng tu, cc v hy tinh tn nhiu hn na trong phng s v
tu tp, ti xin vy tay cho cc v. Ni xong ngi nhm mt
trong t th ang nhp thin nh.
Trong my nm trc, Ha thng Gic Chnh ca h phi
kht s cng ra i trong t th ngi. Nhiu thin s Trung Hoa
cng cht trong t th tng t. Mi ngi c hnh nguyn,
pht nguyn ring, c ngi pht nguyn cht vi t th nm,
ngi khc li pht nguyn cht trong t th ng. Chng ta
khng nn ly lm thc o chun cho mi tnh hung. iu
mun ni y rng khi tu tp ng phng php, li pht
nguyn s l mt du chng nim tin cho nhng ngi khc
pht nguyn noi gng hnh tr, tu tp tinh tn theo, khng v
bt c l do g m tn tht nim tin hay thoi thc tm b .
Tn gi Kassapa tr thnh ngi xut gia v chng o
nh vo tn gi Bc Cu La. Ngi tn thn cuc i tn gi
Bc Cu La l mt s hy hu v mu nhim him c. l
gi tr m chng ta hc sut c i vn cha xong. Hy vng
mi ngi phi t suy ngh, nh gi v c gng thc tp
tr thnh Bc Cu La hin ti v tng lai.
VT QUA TM DC

Ngi ti gia hin nay mun tr thnh ngi xut gia


nhng cha vt qua c tm dc, mt s p dng phng
php qun bt tnh, qun tm l la ham mun nhng tnh
dc v ni khao kht vn y nguyn nh mt s m nh?
Th nht, chng ta phi tha nhn s khc bit v tnh
dc cn bn cc chng loi con ngi v ng vt. Theo
kinh a Tng, chim b cu v uyn ng c nhu cu giao
82 HNH PHC GIA I THNG

tip tnh dc mt ngy n vi chc ln, v xem l hin


tng bnh thng. C nhiu loi ng vt phi ko di tha
mn nh mt kht khao bn nng n vi ting th mi c
xem l bnh thng. Con ngi, mc d c gio dc, nhng
cn nng hn cc loi ng vt, chng nhng ban ngy trong
phng the, thm ch i lc mi ni mi chn. Chng ta
cn tu tp pht trin thc dn thn vo cc loi hnh lao
ng chn chnh, cc ngh thut trong cuc i chuyn
ha chng phng din nht nh, vt ra khi bn nng
m cc loi th vn b m nh khng th vt qua. Cho nn,
s thay th l mt trong nhng phng php rt an ton.
y, khi tnh dc qu nhiu m chng ta qun bt tnh s
khng bao gi hiu qu.
Thng thng, s n ung vi cht kch thch t nh
hnh, h, ti nn, hng c v cc thc phm mn lm cho
chng ta d qun c no i na nu khng bit dng, cng
khng th vt qua c thi quen hng th. Ngi ta
thng ni ngi n d, do nhng chu k nh l tin trnh t
nhin ca c th, nhng trn thc t ngi n bit kho lo
gi c th sch s hn ngi nam. Khng c ci v v giy
no ca ngi nam m khng c mi hi, trong khi phi n
khng c tnh trng ny. Nh vy, v phng din trang sc
v chm sc sc p bn thn, ngi n rt thnh cng, nu
chng ta qun bt tnh lm sao vt qua. Thi trang, th dc
thm m, th dc dng c, cc phng tin gii phu thm
m, nc hoa, la l gm vc, v.v bao nhiu phng php
lm tr p, lm sao chng ta c th qun n thnh bt tnh
c. Qun bt tnh phi ty tnh hung v i tng ch
khng phi l phng php duy nht. c bit trong thi i
bng n thng tin, vic qun nh th lm mt i tc dng tht
s. Cho nn, ngoi phng php qun bt tnh, chng ta cn
phi n lc bng nhiu phng php khc.
HNH PHC GIA I THNG 83

Th hai, hn ch ch ngha tiu dc, v n tng kch thch


t v cc phn ng hoocmon, d mun vt qua chng ta vn
b u hng mt cch v iu kin. Hnh, h, ti nn, hng
c l thc n ca thn tnh i, kch thch t v tnh dc trong
chng rt cao. l l do cc t Trung Hoa khuyn khch
ngi xut gia khng nn tiu th chng bng mt gii thch
ht sc tn ngng rng chng to mi hi, do cc thn
thin s vy tay cho v khng gia h. V mun ch thin
ng h mnh, nn ngi ta khng tiu th ng v tn ny.
Nh , kch thch t khng tng trng to ra nhng phn
ng hoocmon i hi tnh dc nn ngi tu c an ton.
Trong thi hin i, cc l gii trn i lc khng cn thuyt
phc. Cho nn chng ta cng phi gio dc tnh dc i vi
ngi xut gia h c th chuyn ha, vng tin m khc
phc tng bc mt cch c phng php.
Mt ln, ti qun caf Dng Xa qun 6, chng ti
c mi thuyt trnh v ti Cha m thi @. Chng
ti chia s hai quan tm rt ln m gn nh cc bc ph
huynh thi nay, thi i bng n thng tin, mt dn s
kim sot con em mnh v t do dn ch chng, vn
c lut php tha nhn mc cao nht. Th nht l
khuynh hng hng th tnh dc, th hai l cn nghin game
online v tr thnh game th ni ting vi nhng phn thng
ht sc ha hn. Trong phng din mt, chng ti a ra
hai tnh hung c tht nh l mt c sc ton cu buc chng ta
phi suy ngh li ngh thut hp tc gia gio dc gia nh, nh
trng v cc nh c trch nhim qun tr quc gia.
Trng hp th nht l i v chng tr Patten Dorset,
Anh, chng mi ba tui, v mi lm tui, h quan h
tnh dc hai nm trc. Tiu ch trong dn gian Vit Nam v
Trung Hoa l n thp tam, nam thp lc ca my mi
84 HNH PHC GIA I THNG

nm trc phi xt li. Tm sinh l con ngi thay i n


mc lm cho phn ln cm thy mnh trng thnh, t
m vi nhng g din ra, mc d b cm on, v cng nghim
cm chng no th ni dung cm on cng c khuynh hng
b ph v chng . Di tc ng ca bng n thng tin v
s mt kim sot dn quan h gia cha m con ci, tui tr vi
nhng phn ng hoocmon do tiu th cc phng tin thng
tin tr thnh ngi ln hn tui thc ca chng. Chng ti
ly nhng bc nh do tp ch The Sun chp v n hnh
minh ha, khin nhiu ngi phi sc v ngc nhin. Cu b
mi ba tui vi chiu cao khong 1,3m, thn th lot chot
b xu ng cnh c v mi lm tui vi dng dp mt
thanh n cao ln trng thnh, nu nhn s, d nhm tng
hai m con. Em b ca h sinh ra nng ba k. Theo lut
ca Thin Cha gio, con ci l phn thng ca Thng
dnh cho con ngi, ai ph thai hay dn n nhng ci cht
di nhiu hnh thc khc nhau c xem l tuyn chin vi
quyn c tn v th to ca Thng . V l do , ngi
ta phi gi em b ny. Kt qu h tr thnh i cha m tr
nht trong lch s loi ngi c tha nhn bng lut. Nu
nhn vo tm nh, cu b mi ba tui cn ng ngc v
cng, cha tm sinh l tr thnh mt ngi cha. Nhng
khi cc tp ch phng vn th cu ta tr li: Ti tng lm
cha kh lm, u c ng lm cha cng kh d dng. l
cng n m cc nh gio dc, lm lut, ph huynh hc sinh
cn t xem xt, cng l ting chung bo ng buc chng
ta khng th khng quan tm v vic hng th internet ti
nh ca con em mnh.
Trng hp th hai, mt cp v chng mi lm tui
vn l bn hc ca nhau, va sinh i hai b gi vo ngy 20
thng 2 nm 2009, sau by thng mang thai. Do thiu thng
HNH PHC GIA I THNG 85

nn hai b gi phi c nui dng trong lng knh. l


ting chung bo ng th hai xy ra trn nc Anh. C th
trn v tr ny xy ra hng trm ngn tnh hung tng t
nhng bo ch cha bit, cha a tin, hoc v phong tc tp
qun m ngi ta m nhm i.
Th ba, qun tnh thn. Tnh dc l ni m nh ln nht
vi cc chng loi sinh vt. Theo c Pht, n l t trng
ca sanh t, l bn nng ca i sng y con ngi vo
qu o sng v cht. Kinh Bn mi hai chng, c Pht
ni, d phi tro non li sui vt o, i din trc hang
hm ming si, nhiu ngi cng tnh nguyn hy sinh
tha mn tnh yu v chng t mnh sng trn vn v n. Li
tuyn b ca c Pht hon ton khng qu ng, v chng
ta cng tng nhiu ln chng kin nhng vic nh th din ra
hng ngy hng gi. Cho nn, ngoi phng din nhn thc,
qun bt tnh, tm ngh thut thay th qun n th theo o
Pht, chng ta phi qun tnh thn rng tt c nhng ngi
khc gii tnh l cha m, ch bc, c d trnh lm vo tnh
trng i sng hng th sai phng php v trc tui.
Qun tnh thn gip nng lng tnh dc d si sc, chng ta
vn phi kim ch.
Bo Cng An a tin cch y my thng, ta phn x
mt gio s, v hu by mi hai tui, ci mt c thiu n
mi bn tui lm v bng cch mua nm chc triu ng t
ngi m rut ba mi lm tui ca c thiu n ny. Cuc
thanh ton khng sng phng cho nn ngi m ba mi lm
tui tha kin. Cui cng ng gio s v hu phi ngi t
v hnh vi giao cu vi tr em v thnh nin.
Nng lng tnh dc khin ngi ta qun i tt c, d
l gio s tng dy cao hc nhiu trng i hc ti thnh
86 HNH PHC GIA I THNG

ph H Ch Minh. Cho nn, qun tnh thn rt c li. Hy


nhn tt c nhng ngi n l thm, d, m, bc gi, ch gi,
em gi, chu gi ca mnh; ngi nam l cha, ng, cu, em
trai, chu trai l ngh thut vt qua.
Th t, nhn thc hnh phc ca bn nng tnh dc
khng phi l tt c. Rt nhiu ngi tuy c thn vn khng
mng n i sng tnh yu hn nhn v vn sng hnh phc
vi nim vui n ci trong cuc i. Hy bt chc nhng
ngi mt phn hoc nhiu phn, xem h nh s tham
kho, i chiu cho bn thn.
S gio dc v o luyn t gc o c v tm linh
cho thy khng nn tin rng s phn ca mnh l phi hng
th n, bng khng s cht, c ch, khng hong, b tc
Mt trong nhng phng php khc l phi qun chuyn i
n thnh nng lng ca lng t bi tr thnh ngi cao
thng hn, phng s cho rng ri i tng hn, khng cn
phn bit v chng hay ngi tnh ca mnh. Lng thng
yu khng b bn, khng gii hn phi l cht t t bi
cho hnh phc ti thng, hnh phc d c v n s gia
i thng nhng rt ng trn trng. Qun tng v nhng
iu cao thng, nh nh mt tri chiu soi khng gian bao
la v tn, khng phn bit i x gip chng ta nhn thc
sng lm sao ngha vi cuc i, cn bn thn mnh nu c
thit thi cng khng h hn.
Ni chung, c rt nhiu phng php tu tp, qun tng
vt qua tm dc mt cch thnh cng. C n lc, c con
ng, c kt qu th chng khng cn l ni m nh m l
mt thch s thnh cng ca chng ta c gi tr thit
thc v ngha hn.
***
Chng 4

KH AU V HNH PHC
(Tiu Kinh Php Hnh)
Ging Kinh Trung B 45 ti Cha X Li, 24-11- 2006
Phin t: Lin Trn
KH AU V HNH PHC 89

KH AU V HNH PHC

Trong bi kinh ny c Pht phc ha khi qut bn tnh


hung ca kh au v hnh phc l thuc hon ton vo
khuynh hng tm thnh, khuynh hng hnh ng ca mi c
nhn theo khung thi gian ca hin ti v tng lai. Phc ha
bn tnh hung kh au, hnh phc xc lp nim tin v
nhn qu v cc gi tr hnh vi trong cuc sng hng ngy. Bi
kinh gin tip tr li cu hi Ti sao c nhiu tnh hung lm
xu, lm c m khng b qu bo xu c ngay hin ti, ngc
li c rt nhiu ngi lm vic thin, vic lnh li phi lnh ly
nhng biu t ca nhn qu ton l bt hnh?.
C mt s ln ln gia thin c, tt xu nn nhiu ngi
khng nim tin t b con ng sng o c m
h tng i, v ngh rng nhn qu l mt ci g thuc v
nh mnh, c s sp t bi Thng hay thn linh no
. Quan nim sai lm ny lm cho con ngi nh mt
phng hng v i lc lm gim thiu t cch cng nh
khuynh hng i sng thin lnh m h gieo trng trong
my mi nm c mt trn cuc i.
Khi nim Php Hnh trong kinh Trung B c bit bi
kinh ny c dch t ting Pali Dhamma Samadana,
v ngha khng r ca n, nu dch st ngha theo cc bn
Hn dch l cch thc hnh tr php th s gy kh hiu.
Khi nim ny nn c hiu mt cch n gin nh l bn
khuynh hng n lc, n lc cho i sng thin ch v n
lc cho mt thin ch bt k. Cc khuynh hng dn n
thnh qu. Ni cch khc, bn cht ca thnh qu nm
trong chiu kch ca khuynh hng. Mi khuynh hng cho
thy bn cht ca mt loi hnh nhn qu khc nhau v tnh
thi gian ca nhn qu trn bn cht .
90 HNH PHC GIA I THNG

C rt nhiu quan im khc nhau khi cp n kh


au v hnh phc. Chng ta tm phn chia thnh ba khuynh
hng nhn nh v nhn qu.
C khuynh hng cho rng: Kh v vui thuc v quan nim.
Khi ta ngh ci g kh th n tr thnh kh, cho n l vui
th n tr thnh vui. Kh v vui khng c thc o, khng
c cn cn phn nh r rng v bn cht ca n l thuc vo
quan im ca c nhn, vn ha, phong tc tp qun, cng
ng hay ca cc chnh th khc nhau.
t gi tr ca kh v vui trn nn tng ca quan nim
rt thun li nhng cng khng t bt li.
Thun li l nu mt ngi c c tnh lc quan yu i
th tt c mi vic xy ra trong cuc i, h khng quan nim
nh ni bt hnh m xem nh nhng thch , nhng
iu kin tt yu rn luyn c tnh, rn luyn bn lnh,
rn luyn nhng nng lc c bit, lm cho h sung sc hn.
Quan nim ny lm cho i sng d kh khn tr thnh li
lc, d bt hnh tr thnh hnh phc.
Chng hn c nhiu Pht t khi nghe con em mnh pht
tm mun xut gia, chng nhng khng cho m cn bn ra
khin con em nn lng thi ch i tu lm g? V cha kh
lm, ht i hay sao m v cha ?. Mt s ngi nhit
tnh n trch dn mt vi cu chuyn m h nghe u
v cc v tu s thiu lp trng, v gp vi nghch cnh nho
nh b lun c i tu. Nm bt nhng s kin nh vy, nhiu
ngi mt ht nim tin, l tng cao p, thay v tu l ci
phc, mt s Pht t li cho rng tu l kh, t khng
dm cho con chu ca mnh i tu.
Bt li khi quan nim kh v vui thuc v ci nhn
c nhn. Tiu ch v kh c t ra trn nn tng khng
KH AU V HNH PHC 91

c hng th, khng c t tung t tc lm nhng g


mnh thch m phi t trong quy lut ca i sng o c,
ca khuynh hng tm linh v ca s hnh tr chuyn ha.
Nhng ngi c khuynh hng nh vy cho rng h ang
ri vo cnh trng rt kh au.
Ai cng c nhng gii hn, mun c hon thin cn
phi c s h tr ca i sng o c, ca gii lut, ca
thn tm, ca nhng ngi i trc v.v Quan nim lm
cho con ngi cm thy hnh phc mi khi c ai nhc
nh. V bit rt r mnh khng nhn thy c mnh, nh
chic gng khng th t nhn thy n, nn mi khi nhn gp
chn thnh m khng cm thy t i, kh au. l mt
trong nhng cch thc quan nim kh v vui.
Mt gia nh gm hai v chng v mt a con trai sng
kh hnh phc. Bui sng n, ngi chng thc dy thy con
trai ang n sng mt mnh, m n i vng. ng long
chong mt nhm mt m s ln bn v nm ly mt l th.
ng di mt vi ci ri c, Anh i, hy n sng i, em i
ch nh. Chc anh mt bui sng an lnh. Ngi chng rt
i ngc nhin trc c ch quan tm c bit khc mi ngy
ca v mnh. Nhn ln ging, ng thy b qun o va c
i mi cu cnh, giy c nh bng, c trong nh
ngn np mt cch khc thng. ng c nh chuyn g
xy ra ti hm qua, nhng v ti qua qu say nn ng khng
ti no nh c. ng bn hi con trai v c cu b k
li: Khuya hm qua ba v nh vi b dng say mm, nn i
v lm v c khp nh. M phi du ba vo ging.
Khi m chm sc, ci o thay cho ba th ba ngn m li v
ni: C i, hy trnh ra, ti c v ri. n y, ng
hiu tm trng ca v ng c l v cng hnh phc khi
nghe nhng li ni chn tht t tri tim vn khng d giu
92 HNH PHC GIA I THNG

gim trong trng thi say xn. Ngi v mc d bit chng


mnh c thi quen ung ru sau khi tan s, l ra i vi rt
nhiu gia nh tnh trng ny s mang li ni kh nim au,
nhng trong tnh hung y ngi v li cm thy v cng
hnh phc.
Quan nim hnh phc trong tnh hung ny thuc v c
nhn. Ngi ta c gng gi vng mt gia nh chung thy,
nhng bn cht ca hnh phc tht li khng nhiu, v trong
sinh hot, dng cm xc ca v v chng khng c chia
s, v con ci khng c chm sc trong s chia s ny.
Trong tnh hung cu chuyn, ngi chng i tm khuynh
hng ring cho mnh. ng ngh rng chn ru v nhng
ngi bn nhu chnh l ni nim v i tng ca hnh
phc, cn v con v sinh hot gia nh ch l trch nhim
hay ni cch khc l mt gnh nng. Quan nim lm cho
nhiu n ng khng cn trch nhim vi gia nh. Mi ln
v n nh l cm thy u c nng n, cn ra ngoi ung
ru vi bn b th li cm thy thoi mi. Sai lm trong
quan nim v kh v vui dn n s mt phng hng
rt nhiu ngi. Trong khi , va l mt ngi v m
ang, v va l mt ngi m gng mu, th b v ny
quan nim rng nu chng mnh khng c nhng thi h tt
xu ngoi nghin ru, b vn c th chm chc c. V
th b lm tt c mi th cho ng, v ngh rng hnh phc ln
nht ca b l c ngi chng chung thy.
Quan nim c nhn v hnh phc i lc y con ngi
vo trng thi khng cn s la chn v t an i rng mnh
vn cn may mn hn nhng tnh hung bi t ca gia nh
khc. S an i vt qua cm xc kh au c th l mt
phng php tr liu gip c c trng thi tm an, hay
hnh phc nht thi nhng n khng phi l hnh phc tht.
KH AU V HNH PHC 93

HNH PHC QUA KINH NGHIM

C ngi cho rng: Hnh phc c th c biu t qua


nhng kinh nghim. Ni n kinh nghim l ni n ci g
thuc phm tr c nhn, ch c ai nm trong tnh hung mi
bit c bn cht tht ca n. Nh Pht m t: Tng t ngi
ung nc mi bit nc nng hay lnh, mc ca ci lnh
v ci nng ra sao, ngi khc khng th no cm nhn ng
nh bn cht m s nng v lnh ang din ra. Quan nim
kh v vui thuc v kinh nghim nh th. D nhin n c phn
ch quan ch ty theo tnh ngi m quan nim, v gi tr ca
quan nim nh hng mt mc c hn ti con ngi.
Tuy nhin, Kinh in nh Pht c bit c bn kinh Na
Tin T Kheo, c on nu r: Khng nht thit phi tri qua
kinh nghim, con ngi vn c th c c kin thc v mt
vn nht nh no . Ngi ta c th vn dng nhng
phng php din dch, quy np, loi suy, tng hp bit
c mt s kin kh chun xc nh ngi trong cuc.
Na Tin T Kheo hi nh vua Di Lng rng: i
vng l ngi cm cn ny mc ca mt quc gia. Mi khi
i vng ra hnh pht vi mt t ti no , lm th no
i Vng bit c ngi t ti rt kh au n i
Vng cho nh bi hc in hnh th uy vi tt c thn
dn cn li? iu g lm cho i Vng c mt quan
im dn n quyt nh th uy ?.
Nh Vua tr li: Tha i c, khi mt t t c a ra
php nh, cy ao x trm va chm n c, nu quan st
chng ta s thy mt ca ngi nhm li, c gng dng
ht sc lc y ni au v mun ph nh ni au ang hin
hu. Khi ao i ht ng lc ca n, u ri khi c, ci
cht bt u xut hin, lc ta s thy thn th ca ngi
94 HNH PHC GIA I THNG

t t giy gia, c khi anh ta bm hai tay vo gng cm, ci


bn hay ci gh truyn ni au qua vt m mnh ang c
bn cnh. iu chng t ngi t t phng thch ni au
qua cch thc biu t ca ting la ht, ca mt nhm li,
ca gng mt nhn nh, ca thn th giy gia, ca s p
bn x gh v bm vu vo ci g , v ngi quan st c
th bit chc chn c ci kh ang din ra trong dng cm
xc ca ngi ny.
i c Na Tin l gii: Cng vy tha i vng,
ngi t an vui hnh phc s cm nhn c cht liu hnh
phc ca Nit Bn nh th no. S biu t ca ngn ng,
cch thc i ng nm ngi, sinh hot hng ngy, ta thy c
ci g rt th thi khc bit hon ton vi ngi gi to.
Hnh phc ca Nit Bn v gi tr an lc phi c th hin
mt cch th thi t nhin, khng c s gng gng hay lm
dng no c. Do ngi quan st c kinh nghim vn c
th bit c mt nh s hay v hnh gi no t c
trng thi an lc tht s hay khng. Ch cn quan st cch
biu t v ngn ng, c th di chuyn i ng, nm, ngi,
cch giao t sinh hot hng ngy th c th bit c, nht
l trong tnh hung m ngi hon ton khng bit mnh
ang c , quan st.
Bn cht ca hnh phc v kh au, nu ni rng n
ch n thun l ch ngha kinh nghim th khng hn ng.
C nhng ci thuc v phn on trc quan, c th cm nhn
bng ci nhn, s suy ngh hoc da vo biu t ca ngn
ng hay biu t ca thn th m ngi ta c th din dch,
loi suy, quy np, tng hp i n kt lun rng ngi A,
ngi B, ngi C ang vui hay ang bun. V d, mt cu
th st bng vo khung thnh ca i phng, hng ngn
ngi v tay, reo h. Khp ni trn th gii nu ang theo
KH AU V HNH PHC 95

di trn mn nh nh cng u vui mng, c ngi khng


nn c chy n m tivi Tm li, cc cch biu
t ny i n kt lun rt n gin rng h ang vui.
Cng trong tnh hung , quan st nhng ngui khng c
thin cm vi i banh va ghi bn thng, h s bun lng
ngi. Nim vui v ni bun xut hin trn nhng gng
mt cng thi im, cng sn vn ng, thm ch trong
cng mt ngi nh gia cha con, v chng, gia nhng
ngi thn vi nhau, nu c hai quan nim khc nhau v
s ng thun v ng h.
Kh thuc v cm xc, vui cng thuc v cm xc. Ni
n cm xc l ni n ci g va c qun tnh ca nghip,
va c qun tnh ca vn ha, qun tnh ca phong tc, v
ca i sng c nhn. N l mt tp hp ca ci g va
ch ngha kinh nghim, va nhng quan nim, nhng quy
lut thuc v tng hp, din dch, quy np, loi suy v.v
Cho nn nh Pht nhn nh nh gi bn cht ca kh v vui
trn mu cht ca dng cm xc. Nu vn dng m hnh ton
hc biu t th cm xc c th c din ra nh mt hnh
Sin vi ng cong gn sng. Khi ng Sin ln n mc
cao nht th n tm c mc nh l bn cht ca nim vui.
ng Sin i xung cong thp nht, n biu t cho dng
cm xc kh au. Vy bn cht ca ng Sin cm xc kh
v vui ny lun lun l ng bin thin khng bao gi tn
ti mi. Dng cm xc ny c thay i lin tc n ni con
ngi mi mit chy theo n m vn khng theo ui kp,
nu ngi c khuynh hng l thuc vo n.
Xc quyt bn cht ca kh v vui gn lin vi dng
cm xc l gip cc hnh gi khng l thuc vo dng
cm xc, v bn cht ca dng cm xc l thuc rt nhiu
vo tnh iu kin, mi trng, hon cnh, ngi giao t, thi
96 HNH PHC GIA I THNG

tit, kh hu. Tt c nhng th to ra cc duyn thun v


nghch lm cho cm xc con ngi cng trong tnh hung
c khi tr thnh vui, c khi tr thnh bun.
Chng hn k thi gio l ton thnh ph H Ch Minh
vo ngy ch nht 17/09/2006 va qua ti hi trng Nh
Vn Ha Pht Gio TP.HCM c gn 1.500 th sinh t hai
mi mt qun huyn tham d, vui bun ln ln. Nhiu hnh
gi ngh rng c mt trong hi thi l mt nim vui, v h t
tin sau khi t im tin tin tr ln t cc hi thi cp qun
huyn cch hn mt thng. Mt s ngi khc i thi vi
nim ao c dnh gii qun qun, th khoa em danh d v
cho cha mnh, lp mnh hay thy mnh. Kt qu khng nh
, khin cc hnh gi tht vng, bun b v lng trn. Mt s
th sinh ra khi phng thi bit chc kt qu k thi s khng
chun xc, v ch c my chc gim kho chm khong ba
nghn bi thi nn mc may ri v sai st khng th trnh
khi. Nhiu nhm th sinh t hp suy lun nh gi thi
k ny kh v rt nhiu by. Hoc mt s nghi vn t ra
khi ngi hc Pht t nm n mi nm cha chc lm
ng bng nhng ngi nh tui mi hc Pht, phi chng
h c h tr t d no v.v
Hng lot bnh lun nh gi bn l cuc thi, kh v vui
bt u xut hin, dng cm xc theo cng dng tro ln
xung. Nu nhng th sinh c mt ti hi thi quan nim rng
thi l c hi tri nghim kin thc Pht php mnh hc,
qua rt ta vi nt tinh hoa a vo i sng thc t, th
kt qu cao thp khng bao gi khin h bn tm. H ch t
vn ti sao mnh tr li sai cu hi , l ra chu kh suy
ngh th u b ri vo ci by. Nh c rt kinh nghim, h
c th hc thm kin thc mi m trc y cha tng hc.
Quan nim l quan nim cu tin trong tu hc, cho nn kt
KH AU V HNH PHC 97

qu ch l th yu. Do t im cao khng lm h vui,


im khng nh cng khng bao gi lm h bun lng.
l quan nim lm ch c dng cm xc ca mnh.
Mong sao cho tt c nhng ai c dp tham d hi thi nn
quan nim nh vy, v trong thi c mc may ri rt cao.
Mi gim kho chm thi c thang im thng nht ring, nm
by chc ngi chm th s c n nm by chc kiu chm,
cha k tnh hung cc phng thi Pht gio khng ng vi
tiu chun ca phng thi, do thiu phng tin nn t chc
trong cha vi khun vin cht hp. Th sinh ngi gn st
nhau d dng nhn sang tri, sang phi, pha trc, pha sau
trao i bi. S bo danh tuy c dn trn bn, gh nhng
nhiu th sinh cng khng ngi ng s bo danh ca mnh
m ngi theo nhm. Cho nn mt ngi hc bi l c nhng
php hu xung quanh u lm c bi, khng c g tuyt
i. D nhin, khi t chc nhng hi thi nh vy, ch tn
c ca Ban t chc u thy r nhng gii hn ca phng
thi, nhng gii hn v cng vic t chc v xem rng y l
phong tro vc dy tinh thn hc hi ca ngi Pht t vn
b tt lm my mi nm.
Trc y, phong tro hc Pht c mt khp cc trng
trung hc B , v cc trng i hc. Bn cnh cc nh
s tri thc, cn c rt nhiu c s Pht t tri thc dn thn
vo x hi trong cc ngnh ngh khc nhau. H c th em
kin thc t cc trng Pht hc nh mt tn ch phc v
vn ha v dn tc. Sau nm 1975, t nc khng c c hi
ny. Cho nn phong tro thi c trong vng hai nm qua l
mt n lc rt ng khch l ca Ban hong php Trung ng
v Ban hong php cc tnh thnh. N dn n s n lc k
tip l s thit lp cc trng gio l ginh cho c s ti gia
gip x hi c thm nhng thnh phn tri thc ng trn
98 HNH PHC GIA I THNG

nn tng v t tng nh Pht. D kin trng i hc Pht


gio m hin nay vn cn danh xng l Hc Vin Pht Gio
Vit Nam ti TP.HCM vo nm 2008 s tuyn sinh mt cch
rng ri cho cc i tng l qun chng Pht t v khng
Pht t, ch khng ch dnh ring cho i tng tng ni. D
nhin bn cht ca cc lp Pht hc khng h mun gii hn
trong phm vi tu s. Hy vng trong tng lai chng ta s c
rt nhiu ngi c s tri thc.
V vy, trong nhng n lc thi c, thnh cng v tht bi
khng kho s tr thnh hnh phc v kh au. C xem mi
cuc thi l mt c hi c hc hi thm nhng gio l
hc hoc cha c hc n ni n chn. Lm bi sai,
chng ta c c hi nh lu nh dai hn, cn khi lm ng d
dn n tnh trng li. Do quan nim kh v vui l mt
cm xc, con ngi c th lm ch c bn thn mnh trong
nhng tnh hung thun v nghch khc nhau.
HIN TI VUI, TNG LAI KH

Khi nim tng lai bao gm nhng g s din ra khi con


ngi c th c thm my mi nm c mt trn cuc i. N
cng c th bao gm lun khi nim ch i sau, kip sau. Bn
kinh a ra hai quan nim chnh v s hng th nm dc:
Quan nim ca mt s Sa Mn v B La Mn c khuynh
hng hng th nm dc lc v c t khi ngh rng khng
c li g trong s hng th cc dc.
Khi nim Sa mn v B La Mn trong bn kinh ny m
ch cho tt c thnh phn tu s. Sa mn trong thi i c
Pht bao gm ba thnh phn chnh: Nhng v tu s ca K
Na gio; nhng v tu s c khuynh hng ca ch ngha duy
vt c s; v cc v Sa mn Thch t, tc nhng ngi xut
gia theo o Pht.
KH AU V HNH PHC 99

Khi nim Sa mn c s dng nh thut ng nh


du s cch mng v phng din t tng ca hnh tr tn
gio khi cc nh ch trng ny cng khai v chnh thc
khng tha nhn Phm Thin ca Thng l ng sng
to. H cng ng lc ph nh Kinh in V nh l
Thnh kinh mang li chn l bt di bt dch. H cho rng con
ngi cn phi c nhng n lc bn thn tm kim hnh
phc cho ring mnh ch khng nn l thuc thn linh. Ni
cch khc, cc tu s Sa mn c khuynh hng t lc, trong
khi cc tu s B La Mn l thuc hon ton vo truyn thng
Kinh in V v n sng ca Thng . H chp nhn
bn giai cp c an by nh bn bnh xe tch bit, p ng
cho cc cn c khc nhau, lm cho b my x hi c vn
hnh nh mun. D nhin, cch l gii giai cp nh chc
nghip cn thit ng vi cc s trng. Nhn bn ngoi ca
logic hc c v rt hp l, nhng nhn vo bn trong ca giai
cp thng tr th cch thc l gii ch l mt s bin h
bnh vc cho quyn li ca giai cp thng tr l vua cha v
nhng ngi lm cng tc tn gio B La Mn.
Mc d nhng v Sa mn c khuynh hng sng t
lc, nhng cng c rt nhiu ngi li c khuynh hng
hng th nm dc lc m khng ngh rng n c th gy
tr ngi cho s tin trin ca i sng tm linh. Khi nim
trong Pht gio, lc l hnh phc, dc c th hiu theo hai
ngha. Ngha mt l Kamaa (hot ng tnh dc). Trong
ngha mt ny th dc lc l hnh phc t vic hng
th tnh dc. Ngha hai l Chandaa (c mun), dc l
mong mun. Hnh phc l s th hin thnh cng nhng
c mun, theo ui nhng mong mi, sng gia tht vi
ngi thng, eo ui mt chc nghip ng s trng,
lm mt cng vic yu thch. c gi l hnh phc i
100 HNH PHC GIA I THNG

vi rt nhiu ngi. D gii hn trong ngha tnh dc, dc


lc vn l cch sng t bn cht ca hnh phc ln trn s
hng th nhng gi tr ca s khoi lc. Ni cch khc, nu
khng c ch ngha hng th th hnh phc i vi ngi
th gian khng cn na.
Rt nhiu Pht t t ra lo s khi nghe con em mun xut
gia i tu lm chi, v cha kh lm. n chay nm t, bn
gi sng phi dy cng phu. Mi ngy phi tng bn thi
kinh. Khng c n rp xem phim, khng c i chi
y , mun lm g cng phi t cho ng khun
php, khng g kh bng. Ngi Pht t nhn thy Tam
Bo nh vin ngc qu, cng dng hng ngy hng gi vi
tt c nim tn knh m li pht biu i tu l kh nh vy
chng l vic cng dng by lu nay xut pht t tnh cm
ti nghip ngi xut gia sao? Khi phn tch ra, chng ta s
thy cn rt nhiu quan nim cha chun. Trc nht, ngi
i tu chng nhng khng kh m cn rt sung sng. Xt
trn phng din hi hc, u khng tc khi phi tn tin
du gi, chng gu, ct ta tc, chy theo thi trang. Quanh
nm ch hai ba b o, rch li may mi, gin tin v cng.
n ung cng n gin, mi ba khong hai bt cm l .
Thc n rau c nh nhng. Ging chiu n s nm u
cng c, i u cng ng c, khng b l ch, khng
b d ng mi thi gian, khng c nhng ni lo, ni bun th
cn g hnh phc bng.
i vi cc v Sa mn v B La Mn c khuynh hng t
kin sai lm nh vy, th s hng th i vi nm dc lc c
th l s say m vo sc, thanh, hng, v v xc.
Sc: Say m vo sc c th lm cho v tu s c khuynh
hng mc trang phc ca ngi ti gia, s dng nhng trang
sc phm v c i sng sinh hot nh mt gia nh. Phn
KH AU V HNH PHC 101

ln cc tn gio xa nay, tr o Pht, t nhiu gn lin vi


khuynh hng hng th sc. Cc tu s tc, mc o i
d ha nhp. Khuynh hng ha nhp lm h kh gi
c bn thn, v khi khng ai bit mnh l tu s, nu khng
c s cao cnh gic v thc mun chuyn ha tm linh
th h d dng b sa ng trong ch ngha hng th.
Thanh: i vi s hng th thanh, mt s cc tu s B
La Mn, Sa mn c khuynh hng thch nghe nhc i, nhc
tnh, nghe m thanh ca phim nh v.v mua cattset loi t
tin. H khng c khuynh hng thch nhc tn gio.
Hng: S hng th v hng bao gm trang sc, nc
hoa, x phng thm, son phn, n trang, hay ngc ng chu
bu, san h, h phch ni chung gi l by bu, c s dng
lm p cho c th.
Tu s cc tn gio khc mc sc o khc vi o hoi sc
gin d ca cc nh s Pht gio. o hoi sc l loi o c
mu hn hp gia en, nu, xm. V y l mu sc c k
nn lu bn hn. c Pht khuyn cc v xut gia na thng
ch nn tm mt ln. S thu ht gii tnh cn nm ch thn
th qu sch s v sang trng. C l gii cho rng: n
xa khan him nc, cho nn c Pht khuyn na thng
tm mt ln. L gii sai lm, khu vc c Pht hong
php l Ma Kit , trung tm vn ha ln ca n thi
c i, l mt ni rt tr ph, khng c ni cao, nc rt
y . c Pht c dng khi yu cu cc v xut gia na
thng v sinh c nhn mt ln l ngn chn khuynh hng
hng th hng sc. Lc ngi xut gia cm thy mnh
tr thnh mt v thanh bn lc o nh nhng, th thi trong
ci gin n m c gi tr thanh cao v phng din o c.
V vy, nh gi tu s Pht gio da trn hnh thc s c th
dn ti s sai lm.
102 HNH PHC GIA I THNG

V: S hng th v v lin h n vn ha n ung, cao


lng m v hay nhng loi c cht b v.v n ung gn
lin vi c tnh v nhu cu cm xc. Ngi c loi cm xc
no thng thch n nhng loi thc phm ng vi cm xc
. Th d ngi lao ng tay chn v nhng ngnh th thao,
nhu cu n ung ca h phn ln l thc phm mn, n rt
nhiu tht v c tng lng Calogies, gip h c th p
ng c nhu cu c bp v cc cng vic lin h n c bp.
C th da vo nhng loi hnh thc phm c chn
bit c vn ha tm linh ca ngi . Thc phm cng c
th l tr ngi cho s tu tp. Ng v tn: Hnh, h, ti, nn,
hng c c gii lut ca nh Pht Trung Hoa yu cu
khng nn s dng, c bit i vi cc gii t th gii B
Tt, th gii T Kheo. Cc v t Trung Hoa gii thch Mi
gii phm c nm v thn h php theo bo h. S tiu th
cc loi ng v tn s lm cho c th hi hm, cc thn khng
h v na. Rt nhiu ngi mun c s bo h trn con
ng tu tp nn t b chng. Thc ra ch l phng tin.
Bn cht ca ng v tn l thc n ca thn tnh i,
v yu t kch thch hoocmon trong chng rt cao. c Pht
khuyn ngi xut gia khng nn s dng gim thiu
nng lc hoocmon, lm cho dng cm xc khng i hi
nh nhng ngi ti gia.
Xc: Hng th v xc c th l nhng cn nghin hoc
nhng thi quen v s m p, u ym nh bc u ca
tnh yu. c Pht khuyn ngi xut gia phi chuyn ha
phng din ny. Ngi nu r, i vi nhng v Sa mn v
B La Mn c t kin cho rng khng c bt c tr ngi g
i vi s hng th cc dc. T h hng th nh ngi
ti gia. Hin i h vui trong hng th, nhng tng lai gn
KH AU V HNH PHC 103

hay xa, i ny hay kip sau, s hng th trong my mi


nm vi hnh thc tu s s lm cho h phi tr bo v mang
vc n ca n na tn th cng dng.
Cc v T Trung Hoa dng hnh nh mang lng i
sng n p cng n ca n na tn th i vi nhng
ngi xut gia Pht gio. Ngoi ra cc T cn dng hnh nh
n d khc rng nhng ngi xut gia khi nhn phm vt
cng dng ca n na tn th hy quan nim mnh nh vin
mi. S cng dng pht tm vi lng tn knh ca ngi
ti gia nh li dao hay vt liu kim loi ang cn s sc bn.
Mi ln cng, h c c hi mi con dao hay kim loi ln
vin mi ca ta, dao v cc dng c kim loi s c
sc bn, cn vin mi s mn dn.
Chnh v th, c Pht khuyn ngi xut gia phi tu tp tt,
hc Pht vng gip ngi ti gia vt qua nhng kh khn.
Mt bn h tr vt thc, bn kia h tr phng din tinh thn
v tm linh. S giao hon trong tnh hung ny lm cho c hai
bn c li lc, c hai tr thnh chuyn mn. Ngi ti gia
gii kinh t, ngi xut gia gii tm linh, hai bn h tr nhau
v khng bn no n bn no. l mt s b tr. Nu khng
c nh vy th phi tr nhng s vay mn, mc d di hnh
thc cung knh v cng dng. Quan nim ny gip tu s c i
sng hnh tr tt hn, tch cc hn v rt d xn phc bu khi
phi s dng n, nh kt qu tu tp s t c.
Quan nim ca ngi c s ti gia m nhim vo trong
s hng th cc dc lc v cho rng l bn cht ca hnh
phc, h vui trc mt nhng trong tung lai th ni kh
ang cho n.
Theo tinh thn nh Pht, hnh phc thuc v cm xc.
Thy iu no thch hp th n s l hnh phc, cn thy
104 HNH PHC GIA I THNG

iu khng thch hp th n c th tr ngi. Hin ti l


kh, v nhiu ngi ngh rng hng th l hnh phc, chnh
v th hng th h sn sng lm tt c mi th bt chp
lut php v lng tm, v c bit khi c quan nim t kin
cho rng khng c li lm g trong s hng th cc dc
lc. D nhin, i vi ngi ti gia, vic hng th dc lc
theo tinh thn php lut v lng tm cho php di khuynh
hng ca nhn qu l khng c li. H khng c nhu cu tr
thnh nhn vt Thnh, khng c nhu cu tr thnh nhng bc
tm vc v tm linh. H ch cn c hnh phc, nhng c m
c thc hin, mt mi m gia nh, mt ngh n nh, c
bn hu, cc phng tin vui chi gii tr. S hng th i
vi h chng nhng c m cn phi xem nh nhng nhu
cu khng th thiu.
S hng th nm dc lc ca ngi ti gia c th da
vo nhng l hng php lut. Nh s h tr t quyn lc, a
v hay s kho che y mt cch thun duyn, nn kt qu
xu ca h khng tr hin ti khin nhiu ngi khc bt
mn trc tnh trng ngi lm iu xu li hnh phc, cn
ngi lim chnh th li kh au. H khng bit rng quy lut
nhn qu l thuc rt nhiu vo duyn. Trong tnh hung ny,
ngi ta dng nhng duyn tch cc che y, ci xu
cha c dp tr ngay trong hin ti m tr i sau, cui
cuc i, cui s nghip khi cc phc lc c s dng
mt cch mn mi v kh kit.
S kin cuc o chnh nm 2006 din ra ti th
Bangkok trong khi Th tng Thi Lan Thaksin ang d
cuc hp ca Lin Hip Quc ti New York, Hoa K,
lm ng phi lu vong qua Anh. Cc B trng v on
ty tng ca ng cng lu vong theo. Ci g to ra
nhng bin c ? ng v gc phn tch nhn qu theo
KH AU V HNH PHC 105

ni dung ca tnh hung th nht l hin ti vui v tng


lai kh. Mu cht ca cuc o chnh nm ch cch y
gn nm nm, th tng Thaksin ly quyn Th Tng
ca mnh lm cho thng v bun bn gia ng v mt cng
ty Singapore vi tng gi bn gn hai t la nhng khng
ng thu mt ng no. Khi cc ng i lp pht hin
mt Th Tng thuc hng t ph giu nht Thi Lan
li l ngi trn thu, trong khi cc thng dn khc phi
ng thu, nn h kch ngi dn chng ng. T , cuc
khng hong v chnh tr Thi Lan din ra t nm 2005
n 2006, v kt thc l cuc o chnh.
Khi ang ti v vai tr lnh o th sai st ca ngi
c th c bng bt, che y. Ta n ti cao cng khng
dm ng vo. Nhng khi ci th ht th cng l du hiu
phc bt u gim. Cc yu t che y lc by gi khng
cn sc gi li nhng sai lm gy ra. Ngi s phi
i din trc php lut.
Nhng ngi lm ngh t trong my mi nm c
th kim rt nhiu tin. Nhng khi v gi h bt u ng
bnh, h thng b o gic nhng gia sc b git xut hin
ln vn nh i mng. Nghe m thanh ca cc loi vt
b cht, thy hnh tng chng i tr th lm cho nhng
ngi ny khng hong v kh au nghim trng. Nhiu
ngi tru nh heo, thay v au v rn khc. H thng c
nhng ting rn, ting tru y ht loi vt m trc y h
tng git v st hi hng ngy. n gi pht cui ca
cuc i, khi nghip xu dng cao th ngi s nhn
lnh tt c.
C nhng nhn gieo hin ti m cui cuc i hoc i
sau mi gnh ly hu qu. Phn tch v iu ny, c Pht
trc tip tr li cho rt nhiu ngi c ni do d Ti sao
106 HNH PHC GIA I THNG

sut cuc i lm lnh m khng lnh c qu bo tt,


ngc li c nhng ngi lm xu m sng nhn nh?
HIN TI KH, TNG LAI KH

Bn vn nu, nhiu hnh gi t hnh kh bn thn i


ny v kt qu i sau h tip tc b kh. c Pht a ra
hai trng hp:
1. Cc hnh gi tu theo hnh la th. H khng mc o,
phi chu ng ci nng lnh ca kh hu v thi tit vn rt
khc nghit ti min bc n . Ma ng, nhit c th
xung 0oC, ma h c th t 43oC n 47oC, khng h s
dng bt k phng tin lm mt hay lm m, h cho vic tr
v vi trng thi vi y l cch thc t c hnh phc v
th hin ng bn cht ca con ngi, cn tt c nhng loi
n mc, c x ch lm cho con ngi b m nhim trong s
hng th cc khoi lc.
Bn cht ca cc nh tu s la th u l nhng ngi
hnh tr nghim tc, h khng mng n khoi lc gic quan,
cng khng mng n nhng hnh phc ca trn i. H c
nhu cu tm kim nhng gi tr tm linh cao. Nhng bt hnh
thay, h ri vo mt phng php sai lm, cho nn hin i
my mi nm hnh tr, h t y a thn th. c Pht
nhn nh, l khng th hin lng t bi vi thn. Vo
ma lnh xung n 0oC, vo lc nm gi khuya, cc v tu
s la th ny xung sng Hng tm mong ra ht tt c
nhng trn u ca th gian. Trn u u cha thy ra sch,
ngc li sau ny h u nhim chng bnh thp khp v
nhiu chng bnh nguy him khc.
Ti n , cho n by gi vn cn truyn thng tu tp
theo la th ny. H ngh rng l phng php tu tp
ng. c Pht ni Ai n lc tu tp sut c cuc i kh
KH AU V HNH PHC 107

hnh p xc nh vy th kt qu nu ti sinh trong i sau


cng tr thnh mt ngi ngho kh, nhn no qu ny...
Nu tu hnh con b thi i sau s thnh con b. Nu tu hnh
con ch, i sau s thnh con ch. Ngi c ming khng
ni, qu ti a l cm.
Ngi Pht t cng khng nn tnh khu theo kiu khng
ni. C ming l ni nhng g chn chnh, tuyn ngn
nhng g c li, truyn b nhng g c ch, khuyn tn gip
ngi khc vc dy t ni kh nim au. Bn mi chn nm
hong php ca c Pht l bn mi chn nm ni. Ngi ni
rt nhiu, c my vn bi kinh. Khng mt nh gio ch tm
linh no nhit tnh ni nhiu nh th, v ngi thy c
rng con ngi c nng lc truyn thng bng ngn ng vt
tri hn tt c cc loi ng vt khc. D nhin, thnh thong
khi bt u thc tp thin, ngi ta c khuynh hng lp c
v do s giao t x hi bng ngn ng s c gim thiu
kh nhiu trong sut thi gian tu tp.
Khi ni kh nim au, theo quan nim nh Pht l
khng nn i ni u ny, gp u kia, chia r u n. c
Pht ni lm nh th l mang la nh mnh t chy s an
tnh v hnh phc nhng ngi khc. Hy bnh tnh tm gc
r vn chuyn ha n. Chia s tm s vi nhiu ngi
chng nhng khng c li m i lc cn c hi cho chnh bn
thn. D nhin, vic tm s vi nhng ngi bn tm c cng
c tc dng gip vt qua c ni kh nim au.
Ngy nay c nhng dch v t vn tm l rt hu ch.
Chng ta c th n chia s m yn tm rng h c chnh sch
bo mt v tuyn th bo mt i sng ring t ca khch
hng. Cn chia s tm s mt cch v ti v, chng nhng
h khng gip c chng ta m c th h tuyn truyn lung
tung, lm s vic tr nn cng thng v phc tp hn.
108 HNH PHC GIA I THNG

2. Nhng ngi sng vi t kin v t gii. T kin l


nhng ci nhn sai lm v bn cht ca nhn qu, bn cht
ca cuc i, khng nhn thy n lin h n v thng, v
ng; n nhng ci nhn cho rng v tr ny c Thng
to ra, con ngi c mt nh mt vn mnh khng th no
vng vy khi. Tt c nhng quan nim nh mnh, ngu
nhin, v c u thuc v t kin.
S hnh tr ca ngi c quan nim t kin gi l t gii.
Gii l s hnh tr o c. S hnh tr khng phc v
cho gi tr hnh phc, chng hn nh tu la th, tu hnh con
b, hnh con ch, tu khu, hay tu nhng hnh v m tn d
oan, th thn mt tri, th la, th rn, th b, th cc loi
gia sc, th cc biu tng vt linh v.v Tt c u thuc v
t kin v t gii.
Trong nm 2006, bo ch trn th gii a tin th
lnh mt gio phi mi Nht Bn va b tuyn n t hnh.
V th lnh ny cho rng ngy tn th n v khuyn
ngi khc t t tm kim con ng hnh phc. ng
tng n mt ngi nh gm mi hai thnh vin. Sau khi
ng ra v, mi hai thnh vin cng t nh t t. Sau
ln sng t t din ra rt nghim trng trong vng mt
thp nin. n nm 2006, ngi ta tuyn n t hnh ng,
nhn vt t kin dn n t hnh. Quan nim sai lm v
php mn hnh tr dn n s hnh tr rt sai lm ko theo
ni kh nim au. Cho nn hin ti kh, tng lai cng
kh, khng t c kt qu no.
HIN TI KH, TNG LAI VUI
Nhiu ngi mi sinh ra c nhng ht ging ca lng
tham, lng sn v lng si, nhng h thc c nhng
gii hn nn n lc hnh tr chuyn ha. Kt qu l h
KH AU V HNH PHC 109

chuyn ha c ni kh nim au. Tt c nhng v xut


gia u t nhiu nh hng tp qun trc khi tu cn cha
tt, v n lc chuyn ha. C ngi thnh cng, ngi
tht bi. Ngi th gian cng vy, mc d c gio dc,
hun luyn trong mi trng tt vn c th phm sai lm,
bi v bn tnh, hay ni theo cch nh Pht rng cc ht
ging xu trong qu kh ca h cn qu nhiu. Nng lc
mi ca gio dc cha sc ty no nhn thc h, nn
h vn th hin nhng iu xu.
Hiu c iu ny khng ph bnh, ch trch bt c
ai m ngc li cm thng trc gii hn ca con ngi. H
cn l phm phu th cn c nhng gii hn v s sai lm l
thuc tnh phm phu. hin ti, ai c nhng gii hn cha
bng nhng ngi khc trong cc lnh vc thnh cng th hy
n lc, ng chn nn, ng ganh t, ng mc cm, t ti.
Hy n lc tht nhiu, phn u tht nhiu, kt qu s nh
mun. Cn mc cm, t ti ch lm cho tim nng ngy cng
cht i. Ganh t, ghen ght s mt phc bu. Gng mt
ngi ghen t thng khng bao gi p c, h lun gi
trc tui, v ni au lc no cng nng ln no.
Trong khuynh hng Hin ti kh, tng lai vui, quy lut
nhn qu c din ra theo tin trnh ca thi gian. C nhng
ht ging gieo tt hin ti nhng n i hi ba mi nm sau
hoc nhiu i sau mi tr qu. S tr qu nhanh hay chm l
thuc rt nhiu vo duyn. C cuc i hnh thin, nhng qu
kh lm iu bt lng, ht ging xu qu nhiu, ginh git vai
tr v tr nn nhng iu thin cha c c hi tr qu.
Kinh Tng Chi, c Pht a ra mt n d, nu chng ta
quy mt mung ng vo ly nc nh, khi ung, ta c cm
gic nc rt ngt. Cng mung ng , ta b vo thau
nc, vi dung tch gp trm ln ly nc ny, th chc chn
110 HNH PHC GIA I THNG

rng v ngt trc khng cn na, c chng cng ch l


v ngt l l. Nu quy mung ng ny vo nc bin, v
mn ca bin s lm mt tnh cht ngt trong nc. Mung
ng ch c th to v ngt trong dng nc trong vn
khng mi v.
Cng vy, nu t nhiu kip, mt ngi no vn trong
trng nh ly nc khong th qu ca vic lm thin i
ny s c tr theo kiu sng lm chiu c. Nhng nu t
nhiu kip, ngi y to nhiu sai tri, tha ng ca vic
thin kia khng sc mang v ngt phc bu n ngay
trong hin ti. Hy quan nim rng, nhng vic to phc
cha tr qu nh khon tin u t tit kim, s c s
dng trong tng lai. Vic phc thin em li qu phc
nhanh, hng ht qu phc y s chng cn g.
Quan nim nh vy khng b ri vo trng thi mi
mn ch i dn n tht vng. Cc n lc khng nht thit
phi mang thnh qu theo chiu kch thi gian mong i, m
bn cht ca kt qu t l thun vi tng s lng cc duyn,
gia tt v xu hin ti v qu kh. Hy hiu rng khi c
c hi lm vic thin, con ngi li tng thm mt phn gi
tr v trnh c vng nghip xu c. D qu c tr i sau
hay khng khng quan trng, quan trng l tr thnh mt
ngi c t cch o c.
HIN TI VUI, TNG LAI VUI

Kinh Pht a ra tnh hung rt nhiu ngi do tu tp


nhiu i nhiu kip, khi sinh ra, cc nng lc ca ht ging
thin, cn tu c sn nn lng tham, lng sn, lng si khng
nhiu. Nu h sinh ra trong mi trng tt, pht trin i
sng tm linh, d khng i tu th cng tr thnh nhng ngi
gng mu trong x hi, lm rt nhiu vic, dn thn phc v
KH AU V HNH PHC 111

m khng h k cng, li hay tha mn t ho. H tr thnh


con ngi hon ton v ng vi tm lng rt bao la.
i vi lng tham: Hnh gi lun theo khuynh hng y
v bt nng khut, d b cng bc, b hm da, d cho ci
cht trc mt, h cng khng s hi, u hng ri vo
ch ngha hng th.
i vi lng sn: H khng bao gi kch ng khi b
ngi ni xu, ph bnh, ch trch, hay nhn nh nh gi khng
thin ch. c Th Tn quan nim rng khng c ch nhn
nhng phn qu ca lng sn, th ngi mang qu n tng
phi t em v. V thn nhin, dng dng, khng phn ng s
lm i phng ct hng. Ni nng l t ri vo by. Cng th
hin s gin d l cng sai lm.
i vi lng si: Hnh gi c khuynh hng sng sut
trong mi nhn nh nh gi gii quyt vn . Vn
khi gii quyt khng bao gi ko theo s nui tic, tht vng,
v n u mang li kt qu nh . c Pht ni, bn cnh
nhng ht ging nh l tim nng v iu thin, iu tt, iu
tng ch, h cn c nhng s trng v cc ngnh ngh trong
x hi, c nhiu nng lc c bit m khng cn phi vt v
nh nhng ngi khc. H hc mt hiu mi, thm ch l
khng hc vn hiu, nhng h khng tha mn v dng li
nhng thnh qu m n lc hc thm, hc mi.
i vi nhng v tu tp, ngoi nhng khuynh hng thin
ch v i sng tm linh, h cn c khuynh hng n lc la v
bung x tt c cc hot ng tnh dc v nhng khuynh hng
hng th dc. H thng khng bao gi ri vo khuynh hng
lm iu xu, iu ti li, d b cng bc hay cm d. H tu
tp v thin, dn thn hnh tr chuyn ha cm xc lm cho
cc th vui khng nh hng. H c th lng tm vo nim vui
112 HNH PHC GIA I THNG

ca chnh php, nim vui ca thin nh, nim vui ca hnh


tr, nim vui chuyn ha, nim vui ca t thin, nim vui ca
dn thn phc v. Ni chung l thay th bn tnh ca nim vui
bng nhng nim vui cao thng hn, c ngha hn
nhng s hng th thng thng khng cn dp chinh phc.
Cui cng, khi t c trng thi thin, vng bt mi nim
ca kh v vui, khng cn nhng lon v ng trc mi tnh
hung khc nhau, h thn nhin, v t v khng cn chao o
vi mi bin c thnh suy, thnh bi, hn thua ca cuc i. t
c trng thi nh vy, gi tr ca an vui hnh phc s c mt.
Cho nn, l nhng ngi c nng lc tch cc, vic tu tp s
c kt qu lu di hn.
Nhiu ngi khi c khuyn khch xut gia li phn vn
khng bit mnh c cn tu hay khng. Ngh rng c cn mi
i tu s khng bao gi tu c. C cn ngha l c gc r,
c ht ging, c tim nng, c nng khiu, tu s d. Nhng
ngi cha c cn d nhin nu n lc vn t c kt qu
tng ng. Quan nim sai lm rng phi c cn mi tu
nn khi tu tp gp nhng kh khn, ngi ta d dng quy kt
v khng c cn tu. Thay v n lc thnh cng, h chn
gii php ra i. Thc t phn ln ngi xut gia tui thanh
nin c kin thc, trnh , ngh nghip lng bng n nh,
nhng khng mng n, h pht tm xut gia v tu bn, lm
nhiu Pht s hn nhng v xut gia t b, cha bit g v th
gian. V khi xut gia tui thanh nin, h i bng l tng,
bng nhn thc sng sut, i bng thc t gic, do khi
khng mng nhng cm d th gian th s n lc tu tp
ca h t mc cao hn. i vi nhng v xut gia tui
u nin, d nhin c hi lm iu xu khng nhiu, v sng
trong cha t nh, nhng nh cn i trc l mt tu s nn
h c mt trn cuc i tip tc vi hnh thc mt tu s. Ht
KH AU V HNH PHC 113

ging c bnh bnh v ko di, h tr thnh nhng ngi


hin lnh, o mo trong tu tp, nhng nhng ng gp him
khi xut chng. Ha thng Thin Hoa tu t nh, ba tui
vo cha, sau ny ngi tr thnh v i s trong phong tro
chn hng Pht gio. Him tm thy mt v tng t.
Nh vy, hin ti gieo trng nhng ht ging tt th i
sau s c nhng kt qu an lnh. hin ti c sn nhng
tim nng tt, cng khng nn cm thy hi lng, hy n lc
pht trin nhiu hn kt qu tt ngy cng gia tng.
Trong tnh hung th ba v tnh hung th t, gin tip gii
thch cho cu hi Ti sao sut cuc i lm lnh m cuc i
li gp qu nhiu gian trun th thch?. S phn tch v bn
tnh hung nhn qu: Hin ti vui, i sau kh, Hin ti kh,
i sau vui, Hin ti kh, i sau kh, Hin ti vui, i sau
vui, cho thy rng mi th kh v vui, hnh phc v bt hnh
u thuc vo n lc ca tng c nhn. Hay ni cch khc,
bn cht ca nhn qu l thuc vo hnh vi ca mi con ngi.
Khng c Thn linh, Thng no c th chng gim, can
thip. Mi ngi nh ot, phc tho, o din v gnh ly.
Kinh a Tng, c Pht ni du cho l thn thuc vi nhau
nh cha m c mun chu kh cho con ci th cng khng th
no chu kh cho nhau. Bn cht ca nhn qu l vy. Bi kinh
mc d rt ngn, nhng nu r ci nhn v nim tin bt thoi v
nhn qu, lm cho hnh gi khng bao gi c nhng hoi nghi
v nhng vic lm tt hoc hu qu xu ca mt vic lm khng
lnh hin ti. Tt c u c tui th ngn v di, l thuc rt
nhiu vo yu t ca duyn.

***
Chng 5

TI THNG V HNH PHC NHT


(Kinh Thin Sanh u Di)
Ging Kinh Trung B 79 ti cha X Li, ngy 07-10-2007
Phin t: ng Quang
TI THNG V HNH PHC NHT 117

S LC CH KINH

Ch chnh ca bi kinh gm hai ni dung: ti thng


v hnh phc nht. Bi kinh xoay quanh cuc i thoi gia
hai nh tm linh: c Pht, bc o s tm linh ca o gic
ng; v du s thin sanh u--di, mt nh tm linh ca
truyn thng Sa mn. Cuc m o din ra trc s chng
kin ca tt c tn du s u--di.
Thng qua cuc m o, c Pht xc nh rng
ngi c mnh danh t nht th tr, ngha l c c
trnh ton tr trong lc thc v ng, theo s tn xng v
thn tng ha ca dn gian khng bng mt phn mi gi
tr ngi hiu o l nhn qu v duyn khi.
Ni dung th hai, l s khc bit quan im ca o
Pht v Sa mn v con ng dn n hnh phc nht. Sa
mn cho rng, con ng hnh phc nht l s chm dt tt
c nhng hnh vi phi o c, hay ni cch khc, con ng
o c l con ng hnh phc nht. Trong khi , c
Pht li xc nh rng, con ng o c ch l mt phn
bt u rt quan trng v nn tng, ch khng phi l tt c
ca con ng hnh phc, do nhng hnh gi trn con
ng tm linh bn cnh vic hon tt cc gi tr o c bn
thn, cn phi hon tt lun cc gi tr thin nh. l hai
ni dung cn bn c nu ra trong bi kinh ny.
T bi kinh th 75 tr i, chng ta thy c s ng nht v
li dn nhp vo ni dung bng nhng cuc i thoi. c bit,
nhng cuc bin lun v tt c cc vn th s mt cch si
ni bng dng li khi c Pht c mt m u cho cuc m
o gia c Pht v cc v du s din ra. T chng ta gin
tip nhn bit rng cc nh du s ngoi o theo truyn thng Sa
mn c tinh thn tn trng nhng g thuc v tn gio mc
118 HNH PHC GIA I THNG

kh cao. iu h c hc t truyn thng ca mnh v nhng


g nghe n i t truyn thng tm linh ca o Pht c nhng
im tng ng nhng cng c nhng im d bit. Tuy nhin
khi c c hi tip xc vi nhng im d bit th h m lng
mt cch rt thoi mi, khng h mang theo nh kin, thnh
kin v nhng g khc vi mnh.
C th ni phong tro Sa mn gio, bao gm o Pht, l
mt phong tro t do dn ch tht s v phng din tm linh.
V im xut pht ca phong tro Sa mn gio l s khng c v
phng din nhn thc lun v tn gio, khng mun tha nhn
tt c nhng gi tr chn l c nh t v tuyn b trong h
thng kinh in V , ly khai t truyn thng V vn t
nng vn giai cp v tt c cc nh ch x hi xoay quanh
ch ngha giai cp ny. Cc nh Sa mn gio tr thnh nhng
con ngi t do tht s, phng khong v n lc tm kim con
ng tm linh mi, b p li nhng khong trng trong con
ng tm linh ca B la Mn gio ni chung. Nh thi
khng hi lng, khng tha mn vi nhng nh ch tn gio
c sn cho nn phn ln i theo con ng Sa mn gio, hc v
tip thu c tinh thn phng khong ny. y chnh l im
xut pht ca con ng tm linh.
n vi con ng tm linh, nu ch n thun thng qua
tn ngng th gi tr t c ch l nhng nh ch. Gi tr
chn l ng sai ca n l thuc hon ton vo cc nh ch
ny. Thng qua gc tip cn tn ngng, nu cc nh ch
thun vi o c, hp vi tm linh th s quy ngng
ca chng ta thng qua gc tip cn tn ngng s m ra
chiu hng tch cc. Bng ngc li chng ta s tr thnh
nhng ngi tch tp thm nhng quan nim tn gio m s
dn thn su sc vo n c th lm cho mnh b tri buc,
nh mt hnh phc ch thc.
TI THNG V HNH PHC NHT 119

c Pht Thch Ca l mt trong nhng nh Sa mn gio.


Con ng tm linh ca Ngi khc hon ton ch, Ngi
tri nghim qua tt c nhng g c xem v n i. Khi t
mnh l b phn ang tri nghim cht liu v cht lng tm
linh , th Ngi nh gi c rng gi tr ch thc ca
n hon ton khc vi nhng g n i. Gi t truyn thng
Sa mn gio, Ngi bt u i theo cch ring, tm kim con
ng trung o, vt ra ht tt c mi chp trc v ch
ngha hng th vn c th lm cho con ngi b ln su
trong con ng tha ha; v con ng kh hnh p xc, vn
c th lm cho con ngi tr nn bnh tt, tuy t phn tm
an tnh nhng tu gic v s sng sut khng c c hi c
thp sng. Dn thn nh vy, Ngi thy rt r nhng hn ch
trong con ng tm linh mi ca Sa mn gio ny. Mc d
n c gi tr ng gp l khng c li trn tinh thn t do dn
ch v nhng g khng nn, khng ng tin theo, d n c
gc r vn ha truyn thng my ngn nm.
y chnh l mt trong nhng tin quan trng m ra
s cch tn v i mi, con ng tm linh Pht gio khuyn
khch khm ph nhng gi tr tm linh hn l ch tha hng
n mt cch tiu cc ch tt c nhng g c nu ra,
chng ta tin theo mt cch v iu kin. Nim tin v iu
kin vn c gi tr xc lp tnh thc tp vo gio php mt
cch nhanh chng dn n sau khong thi gian hnh tr,
trng thi an lc ca tm c mt ngay tc khc. Tuy nhin,
vi nim tin v iu kin, s pht khi tu gic nh l con
ng cu cnh tho g nhng b tc l vn hon ton
khc, i hi n s kim nghim tri thc xem c ch thc
mang li an lc lu di hay khng.
Rt may mn v thnh cng, c Pht to ra mt thc
o mi cho con ng tm linh. Khi Ngi c mt th cuc
120 HNH PHC GIA I THNG

m lun si ni ang din ra tr nn trang nghim yn lng


tuyt i. nhng bi kinh trc, cc v du s ch gp c
nhng t ca Ngi nh X li Pht, Mc kin Lin, A Nan
hoc thnh thong gp cc v c s Pht t. y l c hi rt
him c, mt i mt vi Nh Lai Th Tn m trc cc
d liu v gi tr tm linh ca Ngi c lan truyn v ngi
ta bn tn bn nghi v nhng li n i c ch thc hay
ch l mt li tuyn truyn trng rng. Cho nn, xc quyt
c ni dung, sa mn du s Thin Sanh u--di yu cu
tt c du s hc tr ca mnh v nhng ngi c s c mt
lc by gi hy gi s trang nghim v im lng tuyt i, v
y chnh l tng ch ca c Pht. Nu khng gian bt yn
tnh th cuc m o s khng c din ra. Nghe theo li
khuyn, tt c mi ngi hng tm v c Pht.
KHNG C TON TR TRONG MI LC
Cu hi u tin m du s u--di t ra vi c Pht
l: Tha Ngi, con rt thc mc v hoi nghi v nhng li
n i v tnh ton tr ca Nigantha Nataputta khi ng t
nhn mnh c tri kin khng d tha khi ta i, khi ta ng,
khi ta ng v khi ta thc, tri kin c tn ti lin tc thng
hng, nhng khi con hi v qu kh th ng li trnh n, tr
li lc v t ra phn n, sn hn?.
Nigantha Nataputta, ting Vit gi l Ni Kin T, gio
ch ca Kin Na gio. Ngi c hiu l gic ng trc
c Pht khong su nm, sng cng thi v trc c Pht
khong vi nm. Cuc m o ny l gin tip, thay v ni
dung cu hi t ra dnh cho c Pht Thch Ca, du s u
--di li cp n mt v o s khc. y l ci by tm
linh. Nu lc c Th Tn ph bnh, ch trch, tn cng v
ni nhng iu sai quy ca Ni Kin T th chc chn rng
v sa mn khn kho ny s nh gi nhng li n i v
TI THNG V HNH PHC NHT 121

c Th Tn ch l s trng rng. Bn cht ca mt bc tu


gic, d thy r hn ch ca ngi khc nhng khng vch l
tm su, khng tn cng khi c ngi no chm mi, m
c gng trnh by vn c tnh cch xy dng v ni dung
ca n hng ti mc tiu cao thng hn. Cc ni dung
tm linh gia s thc v li n i lun c cc v du s
Sa mn gio m lun mi khi h c c hi gp nhau trong
rng su, trn ni cao v.v... v phn ln khng c tha
mn. V l nh t do t tng, cc du s Sa mn gio thch
ry y mai , mi khi nghe danh v o s no c tm vc
v tm linh l h n khn cu tm kim nhng gi tr mi
cho mnh. C nhng s tm cu mang n thi tha mn,
nhng cng c nhng s tip xc dn n tht vng v cng.
Ci by a ra y rt su sc v cu tr li ca c
Pht cng ht sc su sc. Ngi ni: Vic tr li cu hi va
nu m bo tnh tha mn hay khng ph thuc vo hai tiu
ch, l: cuc m thoi phi din ra gia hai ngi
t tc mnh minh v sanh t tr. Cn bng khng, n s tr
nn v ngha. Trong truyn thng tm linh ca o Pht, tc
mnh minh l ngi c nng lc hi c v qu kh, khng
ch i k cn m tri v thi gian xa tt, khng th tnh m
c. Ngi s thy chi tit trn nn tng i cng trong
mi mt kip sng nh tn tui, h tc, hn nhn, v tr x
hi, hnh phc kh au, giu hay ngho, cc cnh hung
giao t sinh hot ca chnh mnh. Trong khi nh ngha v
thin nhn minh c hiu l nng lc thy r t i cng
n chi tit cc nhn qu ca con ngi hin ti ni kt vi
tng lai. Lm nhng hnh ng A th s tip nhn cc kt
qu A+ hoc A-, i lc n c th b trit tiu v tr thnh
phn ng nghip, tr thnh trung lp hay trung ha. Tt c c
ch hot ng ca nhn qu c xem nh bit nghip ca
122 HNH PHC GIA I THNG

mt con ngi, v nhn qu nh h thng cng nghip ca


mt cng ng, mt dn tc, mt quc gia c cc nh c
nng lc chng c thin nhn minh thy rt r.
Nu cuc m o khng c din ra vi nhng i
tng nh th th lm th no ngi nghe c th kim nghim
iu c trnh by l ng hay sai. Cho nn c Pht
mun ni l, s tr nn v ch khi t trng tm cp n
nng lc ton tr ca sa mn Ni Kin T c tht s nh li
n i hay ch l mt tuyn b rng. Hn na, nhng cuc
tho lun khi vng mt, ngi th ba s tr thnh v ngha,
thm ch nu khng kho s c hiu nh l s khai t hay
ni xu ngi m ngi khng c c hi bin h cho
mnh. Nh vy, cu tr li ca c Pht thot khi ci by
tranh lun m du s u--di t ra cho Ngi.
HIN TI L PHP MU

Sau , c Pht li ch cuc m o qua mt hng


rt c ngha thit thc: iu quan trng hn c m ti mun
chia s vi hin hu l hy qun qu kh v cng hy qun i
tng lai, hy nh rng chng ta ang sng hin ti.
D i vi ngi no cp n cu chuyn din ra
tc l chng ta ang bn tho v chuyn qu kh. Gi tr
ca qu kh c mt trong giai on ca qu kh, vi nhng
ngi trc tip hay gin tip lin h, trong khi chng ta li
tho lun vi nhau v ni dung khng dnh lu g n c hai
ngi, ngi th nht v ngi th hai, th phng c gi tr g.
Cn cp n tng lai m bn cht ca n bin dch theo
chui nhn thc ca tm dn n s phn ng ca cc hnh
vi trong i sng l chuyn cng khng g chc chn. Cho
nn c Pht ko du s u--di t vic bin lun nh ci
by lin h n mt s kin, mt con ngi qua tr thnh
TI THNG V HNH PHC NHT 123

phi i din trc tip vi Ngi; v ni dung trng tm ca


cuc m o y phi xoay quanh nhng vn nh th.
y, chng ta c th hc tp v p dng. Thng khi
c dp ngi tm s tr chuyn vi nhau, chng ta khng ni
chuyn ca hai ngi m ni chuyn thin h. Cng ni
chuyn v ngi th ba th khuynh hng nhn xt, nh gi
nhn vt s dn n thi khng hi lng ca hai ngi
ang c mt, v t tnh bn, tnh thn c th dn n tnh
trng mu thun, i nghch. Chnh v th m vic t trng
tm gia hai ngi ang c mt nh thc ti ang l l yu
t gii quyt gt mc. Ni mt cch khc, trng tm cuc i
thoi theo ngh ca c Pht phi l trng tm ca ang
l, v phng php i thoi: ni vi ch khng ni v.
Chng ta ni vi mt ngi no , ngi ang lng nghe
v ngc li. Nh vy, tnh cch c lng nghe lm cho
ngi gii by tho lun cm thy ni dung tr nn nghim
tc, hn l ni v mt ngi khc.
Bn cht mt s kin thuc v qu kh hay tng lai
khng th to ra dng cht no cho tm linh cng nh gi
tr thc t ca hai ngi. Do , khi c mt sinh hot trong
gia nh gia quan h v chng, con ci, anh em v ngi
thn quyn thuc, th chng ta nn hc theo cch thc ca
c Pht. Nu ai em cu chuyn phin toi cng s
cho nhn thc ca mnh th ngi Pht t phi bit li vn
v vi nhng g ang din ra. Thay v quan tm n chuyn
con ci ca thin h, hy quan tm con ci ca mnh; thay v
bn n chuyn ngi dng nc l, chng ta nn bn n
chuyn ca hai ngi; thay v dn chng chuyn ny chuyn
n m tnh cht lin h hon ton v b, th chng ta hy a
ra nhng vn ang trn tr tm gii php. Nh vy tnh
cht sinh hot gia nh c thit lp trong ni dung cc cuc
124 HNH PHC GIA I THNG

m thoi vi nhau, nh vy an vui hnh phc s t mc


kh cao. Hc c Pht, chng ta c gng quay vn tr
v hin thc gia nhng ngi ang c mt hn l nhng
ngi ang vng mt, v chn l ng sai lin h n ngi
vng mt trong qu kh hay nhng gi nh ngi vng mt
tng lai u khng c c s bin h v do vic i su,
tin xa ni dung tr nn v b.
Dng qu kh v dng tng lai rt quan trng. Cc nh
lch s, cc nh kho c ang n lc ko chng ta v qu kh
gip chng ta trau di kin thc vn ha, phong tc tp qun.
Nhng kin thc ny s tr nn kinh nghim nu s dng n
ng n. ngha h tr cho vic xc nhn kin thc rt cao,
d nhin n phi c phn tch c phng php to bi hc
lch s, hn l ch nu ra nhng s kin lch s thng tnh ri
nh on phn ng ko theo sau. Do , nghin cu lch s
l c rt kinh nghim, trnh vt xe sai lm, phc v chnh
mnh hin ti hoc tng lai khng tr thnh nn nhn
tng t. Nu ng t phng din nh Pht, gi tr ca lch
s bao gm kho c v nhng vn tng t nm ch ny.
y, cuc m lun ca u--di i v khuynh hng
khc, bt mn tr nn tht vng v nhng g c n i lin
h n nng lc ton tr ca nh i tm linh Ni Kin T. Tuy
nhin, thng qua cch ng t vn , chng ta thy vic xc
nhn ai l bc ton tr nm ch kin thc hon ho v qu kh
v tng lai c c thit lp y vi nhng minh chng hay
khng. Nu cu tr li l khng, th li n n thun ch l mt
li n, t hn na c th dn n ch ngha thn tng, m tn
c nhn v nim tin m qung phn ln c mt trong rt nhiu
tn gio hu thn, nht thn hay a thn ni chung.
Tuyn b v mt nhn cch ton tr t trn nn tng
ngi khng phm sai lm, mi th din ra trong cuc
TI THNG V HNH PHC NHT 125

i u c ngi bit mt cch chun xc, tuyn b


th d nhng xc quyt li kh hn. u--di cp n qu
kh khng phi ca my mi nm v trc m l ca kip
trc v cu tr li ca nh o s Ni Kin T hon ton b
b tc, bi ng khng c nng lc ny nn c tnh trnh
n. V khi cp n tin trnh ti sinh trong tng lai th s
b tc ca ng cng din ra tng t. Cng nh th, chng
ta p dng cho nhng ngi c gi l tin tri. Khi hi n
bt k s kin no, c bit nhng s kin lin h chnh bn
thn, ngi hon ton khng bit; nu chuyn bn thn
ngy mai nh th no m khng tr li c th li n i
rng: Ti c th bit c chuyn ca thin h, chuyn ca
nghn nm sau l iu khng c c s logic.
y chnh l thc o cn bn ong o, tnh m chiu
su ca mt nh c mnh danh l ton tri hay ton tr. Cc
tn gio thng cao v cng iu ha nng lc ton tr
ca ngi sng lp ra o mnh. Nhng thc t, nu phn
tch trn cc s kin c m t chnh t kinh Thnh ca tn
gio th hai yu t qu kh v tng lai khng m bo
cho nim tin rng l nhn vt c nhn cch nh th. Do
, khi nghe ai qung co v nng lc ny, chng ta ch cn
ly hai iu v qu kh v tng lai l c th xc minh c
rng h thc s c nng lc hay ch s dng n nh mt li
n che y cho mc tiu no . V vy trong kinh, c
Pht khuyn nhc nhng v xut gia, d t nng lc ny
cng khng nn biu din, ngoi tr tnh hung v mc ch
gio dc, gip con ngi tin nhn qu v hng tm v con
ng chn chnh. Cc mc tiu thi th ti nng xut chng
ca mnh lm cho qun chng quay v nng ta mnh v xa
lnh nhng ngi cn li l iu cm k. Ai c tnh vi phm
l phm lut t kit la, tc l ng qu trch. Cho nn, ai t
126 HNH PHC GIA I THNG

xng mnh chng Thnh, c nng lc siu nhin, siu phm,


c nhng s trng c bit th ny th n th chng ta bit
nhng tuyn b nh th khng ng vi tinh thn nh Pht.
Nh Pht dy, hy thc thi hn ni. Hn ch s dng php
mu cng nhiu cng tt, v iu dn n ch ngha thn
tng c nhn. M tn d oan cng pht sinh theo n rt cao.
GIO HA L PHP MU

c Pht a ra khi nim mi trn nn tng ca chi


ch: Gio ha thn thng c xem nh phng php gio
dc c gi tr nht m tt c nhng nh gio dc v cc nh
hong ha Pht gio cn phi thc tp theo. Gio ha thn
thng khng c ngha l s dng thn thng ca mnh
li ko ngi khc tin vo nng lc siu nhin, siu phm.
Gio ha l nng lc dng phng php thy r s trng,
s on, cn tnh, nhng phin no cng nh tim nng gii
quyt phin no ca ngi no ang n vi mnh nh
mt nhu cu. Nh nm r tm l cng nh c tnh ca
ngi m vic hng dn h tr v vi o Pht c kt
qu mc kh cao. Ai lm c cng vic gio dc
nh th th c xem ang thi th php mu. Tc l bn
thn vic gio dc l mt php mu. Vic chuyn ha con
ngi t tiu cc n tch cc, t kh au n hnh phc,
t suy sp tr nn phn chn vn ln l mt php mu.
M vic gio dc ny i hi rt nhiu k nng khc nhau.
C ngi ch mt vi ngy, vi ba thng l c th t c
hiu nng ca s gio dc, nhng cng c ngi mt n
c mt kip ngi mi c th chuyn ha c i tng
ca mnh. Cho nn gio dc, c bit gio dc thin, o
c v tm linh l php mu. Chnh v th nh Pht bao
gm nhng v c nng lc su php thn thng him khi
s dng n.
TI THNG V HNH PHC NHT 127

Trong truyn thng tm linh nh Pht, ch c ngi Mc Kin


Lin s dng thn thng trong mt vi tnh hung rt hy hu.
Mc d c nng lc thn thng vo bc nht, vt tri hn rt
nhiu nh tm linh B La Mn gio, nhng ngi khng h mun
s dng n m dng cch ging kinh, thuyt php gip con
ngi quay v vi o l c ngha hn. y l iu m chng
ta cn phi suy ngh, n c th vt v nhng mi khi chuyn ha
thnh cng th gi tr ca n rt lu bn.
Qun chng Pht t li khng thch nh th, phn ln
n vi cha thng qua s huyn b hoc nhng php mu.
Nghe n i u c php mu l x nhau i, chng hn
nim tin B Cha X Chu c c nng lc ph h bnh
an, lm n khm kh. Trc y, mi nm ch c mt ngy
va B, sau ko thnh mt tun, n nay c ma va B
n su thng, n mt vi cha phi t tn Chu c 2,
Chu c 3. Thay v i xung Chu c mt su ting ng
h, ch cn i vi qun TP. H Ch Minh, chng ta c c
Chu c 2, Chu c 3 vi gi tr tng ng. a chung
nng lc php mu siu nhin gia h phn nh chng ta c
quan im khng mun n lc, mun lm t m t kt qu
nhiu, nn ni no nhiu ha hn, chng ta n ni hn l
nhng ni ni v gi tr nhn qu.
Ngoi ra cn mt l do d hiu rng, trong i sng,
nhiu ngi tng n lc ht mnh nhng khng thnh
cng; tht in bt o ri phi b au n, tht bi cho nn
h mt nim tin vo nng lc chnh mnh. Do nghe ni
ni no c php mu, c s gia h, ngi ta n nhiu hn.
Php mu trong o Pht chnh l nhn qu. Nng lc tri
thc hiu v sng vi nhn qu mt cch c phng php
khng ri vo ch ngha nh mnh, ch ngha ngu nhin,
thi tha, trch tri, trch t, than mnh, than ngi
128 HNH PHC GIA I THNG

v.v chnh l phng php gii quyt vn trn nn tng


nhn bn trong o Pht.
c Pht quay u--di tr v vi hin ti v yu
cu gii quyt cc vn nn trong ni dung ca hin ti. Ni
dung l g? c Pht ni tip: Ny u--di, iu m ta
mun chia s vi ng l hc thuyt lin kt. Mi lin h
c xem l bin chng gia cc s vt, s kin, gia con
ngi vi con ngi, gia con ngi vi mi trng, gia
con ngi vi cc loi ng vt v gia chng vi nhau. H
ci ny c to tin cho ci khc c mt; h ci ny khng
c, to tin cho ci khc vng mt.
Nhn qu l a chiu ca hnh hc khng gian, thay v
chng ta ch hiu n thun nh mt phng. Nhn qu mt
phng l nhn qu ng ngn ch c gi tr khuyn tn o
c theo kiu: Git mt con g th kip sau u thai thnh
con g v b git li, hoc trm cp ca ngi khc th
kip sau hay i ny b ngi ta trm cp li. Ngh nh
th l ph hoi nhn qu. D ngn trong kinh Tng ng c
chiu su cn suy ngh. c Pht ni: Mt hong t v mt
thng dn phm lut php ca triu nh, ai s b x ti
nng hn? R rng ti ca hong t s c bng bt, che
y, nu x l cng ch l ni b, i lc m nhm i. Cn l
k thng dn, ti s b phanh phui, thm ch c th dn
n tru di tam tc. Hin tng nhn qu nh vy lm cho
ngi ta khng tin nhn qu l cn cn cng bnh.
c Pht phn tch tip, bi v nn tng phc bu tng
con ngi gn lin vi vai tr, v th x hi m ngi c.
Cho nn cng l ng phm nhng c ngi b x nng,
ngi b x nh. X hi no khng t trn ch php tr
dn n d v cch thc x l ni b s to tin cho
ngi ta vi phm php lut nhiu hn. Lc no th thn v
TI THNG V HNH PHC NHT 129

d che ca ngi khng cn na th ngi b em ra


th cht trong nhng cuc thanh trng gia cc ng phi,
hoc trong mt ng c hai thnh phn cp tin v th cu.
Thnh phn cp tin s c gng phanh phui nhng im s
h ca nhng k th cu bng cch em x l mt ngi no
nhm dn n tnh trng lin i trch nhim ln nhau.
Do , tnh cht lin h v nhn qu phi c hiu l lin
h a chiu. Cng l mt tnh hung, nu c phc bu, vn
s tr nn nh hn bi s trit tiu gia nhn qu vi nhau
l mt quy lut. Lm vic xu, nu khng c phc bu no
gieo trng trc th vic xu ny s tr qu nhn tin. Cn
nu chng ta c b dy lch s ca thnh tch, cng trng v
iu thin th lut php cng s rt cn trng, c x trong
mt vi tnh hung.
Nh vy, phc ny to ra nng lc trit tiu v hnh
ng xu m chng ta ang lm hin ti. Nhn qu c
gi l nhn qu a chiu, nhn qu ca hnh hc khng gian.
Thc t l nh vy. S ko theo ca ci ny dn n ci khc
l s ko theo a chiu tng tc ln nhau. D nhin trong
bi cnh cch y 26 th k, li tuyn ngn nh vy l ting
st nh. Bi v t xa n nay ngi ta hiu rng mi th
t con ngi, sn h, v tr, chuyn ln, chuyn nh, nm,
thng, ngy, gi, no hay i, hnh phc hay kh au u do
Cha an bi, ng Phm Thin sp xp c. Cc tn gio nht
thn c mt ng thi, trc hay sau B La Mn gio, d
Chu , Chu u, Chu Phi, hay bt c ni no trn hnh
tinh cng u c quan nim tng t. Trong khi , c Pht
ni rng n l mt mi tng tc a chiu gia cc s vt,
s kin, gia con ngi, mi trng, s sng vi nhau to ra
h qu tt yu trong t thn ca n. Khng ai ng cn cn
phn nh ng sai theo kiu suy ngh ca nhn dn Trung
130 HNH PHC GIA I THNG

Hoa rng c thn chng gim hnh ng, li ni, suy ngh
ca chng ta ri phn nh tt xu v cho chng ta u thai
ti sinh lm th ny th n.
DUYN KHI V TNG TC
Tnh tng tc N chiu vi nhn qu s to dng mi
th trn cuc i ny mt cch mu nhim, i lc chng ta
ngh rng phi c bn tay siu nhin no mi lm c.
Cu hi t ra, nu c nng lc siu nhin th ai to ra
nng lc ny? B tc, khng c cu tr li. l siu nhin
th phi l phi to, phi duyn khi. Ci g khng b to tc
th khng th b hoi dit, tc l chng ta to ra mt chn l
tuyt i nh l nguyn nhn u tin khi to ra mi th
v chng ta chp nhn l iu bt kh xm phm khng
th sai lm, khng c quyn t vn . Tr li nh vy l
chng ta ang c v lp ming em.
Chn l trong thc t khng cho php nh vy. N cho
php chng ta truy gc theo cng thc duyn khi ci ny
to tin cho ci kia, ci kia c mt to c s xc tc cho
ci n, quy lut ko theo l s tng tc a chiu v do
khng c nguyn nhn u tin. N c nhiu nguyn nhn:
nguyn nhn chnh, nguyn nhn ph, nguyn nhn trc tip,
nguyn nhn gin tip ch khng h c mt nguyn nhn
duy nht. y l im khc bit cn bn m c Pht mun
du s u--di cng nhiu chng nm v hiu c vn
. Mc d cc nh Sa mn khng c li tinh thn p t
ca B la mn gio nh l mt nh mnh, nhng h b b
tc trong vic gii quyt v tm kim nhng cu tr li tha
ng, tr li cho nhn qu, tr li cho s khc bit mt cch
rt kh hiu v th gii sinh hot, c bit l con ngi. Cho
nn h ph nh ci h khng chp nhn, nhng li khng
to ra ci mi thuyt phc hn. chnh l im b tc ca
TI THNG V HNH PHC NHT 131

cc nh Sa mn. c Pht ko u--di tr v vn ny


hn l bin lun v chuyn ca ngi A trong qu kh, hoc
suy lun n mt gi tng trong tng lai vn khng c gi
tr thit thc trn con ng tm linh tm kim gi tr an vui
hnh phc.
u--di ni: Tha Ngi, bn thn con t nhng chuyn
i cng cho n chi tit cn khng nh, chuyn hm qua
cn khng nh ht hung h l ca mt i, hai i n
nhiu i qu kh. Th nn khi nghe Ngi ni v tnh duyn
khi tng tc a chiu ca nhn qu con cng cm thy
khng r bi phn.
y l li tm s chn thnh v lim khit v tri thc.
Thng thng, cc nh tm linh c qun chng t trt
bng vng ho quang sng chi, v c thn thnh ha bng
nhiu cch thc khc nhau, nhng y chng ta thy nhn
cch ca u--di rt ng knh trng. ng khng mun
tha nhn nhng g c ngi ta ca tng v mnh, ng rt
ra ht bi v n khng gip ng an vui hnh phc. ng mun
sng vi thc ti, vi s mi gi ca c Pht l hy qun i
qu kh, qun tng lai. Phi sng vi hin ti rng: ti v
ng ang i thoi v tm linh, o c, hnh phc, an lc
v gii quyt n nh th no. Nh vy h nhp cuc vi
nhau mt cch rt tm c.
Dm r b vng ho quang c t trt ln mnh v tha
nhn rng mnh ang b b tc, thi m ca cho tr
tu c pht sinh. Trong i thoi, vn ng sai, thng
bi khng quan trng, m quan trng l c hi tip cn
chn l hay pht minh ra chn l mi l ct li. u--di l
con ngi c nhn cch nh vy. ng khng mc cm cng
khng cm thy b xc phm hay t i vt, v nhng thi
l tin trnh t st v phng din lng tri v tri thc.
132 HNH PHC GIA I THNG

Cho nn ng tha nhn vn m c Pht va nu hon


ton ngoi tm hiu bit ca ng, v mong cu c lng
nghe c Pht v vn ny.
Nh vy, gia ton tr v duyn khi, chng ta thy duyn
khi c gi tr quan trng hn. Ton tri, ton tr theo li n
i gn lin vi s tn trng, cung knh, t trt ho quang
ca tha nhn vn khng c li ch g cho bn thn. Gi s
c nng lc ton tr thc s i na th c Pht cng khng
khuyn chng ta khuyn co theo kiu sn ng mi v. Bc
c chiu su tm linh khng cn phi ni ra li, khi tip xc
ngi khc c th cm nhn c.
Hiu duyn khi, hiu nhn qu N chiu, gii quyt v gip
chng ta tho g rt nhiu b tc ca bn thn, ngi thn, gia
nh, cng ng, th gii, thm ch l ca lin th gii khng ch
i ny m cn qu kh, tng lai. Cho nn hiu nhn qu
l phi hiu trn nn tng ca nhng g ang hin ti. Ly hin
ti lm trc xoay ch khng phi l qu kh.
Hin nay, ngi ta lm giu trn qu kh v rt nhiu
ngh nghip trng thnh t qu kh. V d nhng cuc bn
u gi bc tranh ca danh ha Picasso c th lm giu n
hng triu la, trong khi bn thn Picasso cn sng th ngho
x ngho xc, khng ai coi ra g, tranh ca ng cng khng ai
n. Nhng sau khi ng cht, ngi ta mi t hng gi tr
ca nhng bc tranh nh thng , thn linh. Ai c c hi
treo bc tranh ca ng trong nh th cm thy mnh l ngi
c tri thc. D nhin, chng ta khng ph nh gi tr ca n
m ra mt trng phi vi phong cch rt n tng m trc
y cha tng c, nhng n khng n mc nh ngi ta
tng ca tng. Hng triu la cho mt bc tranh trong khi
thc t hng trm triu con ngi ang cht i, cht kht
hng gi hng giy khng ai gip. Treo bc tranh c
TI THNG V HNH PHC NHT 133

khen tng rng mnh c nng lc thng thc gi tr tri thc


ca qu kh. Nh Pht thy nhng vn ch phc v cho
rt t cc i tng trong cuc i, n khng phc v cho s
ng, trong khi s c mt ca c Pht c miu t trong
kinh l mang li hnh phc cho s ng, tc l gi tr thc
tin ca n rt cao. Do phi dm tha nhn nhng b tc
v s on ca mnh th chng ta mi c c hi t c s
trng, d khng hin ti th cng trong tng lai, vn
l phng php v thi gian.
CI G L TI THNG
Sau khi phn tch hc thuyt duyn khi, c Pht bt u
xoay cuc i thoi qua ni dung khc gip u--di nhn ra
rng ng cn phi cp nht tim nng tu gic, bng khng, b
tc s vn l b tc. c Pht hi: o s ca ng c dy th
no l ti thng nht trong cuc i hay khng? V nu c th
i tng l ci g? u--di tr li: Tha ngi Gotama,
bc o s ca con cho rng sc ny l ti thng. Khi khng
c th no ti thng hn th n l ti thng. u--di ch
ni nh vy m khng gii thch g thm.
Chng ta thy trong cch thc nh ngha mt vn
thnh thong ri vo vng lun qun. Gi l nh ngha nhng
li khng ni thm mt ci g mi gia ch t v thut ng,
cm t c gii thch ch l mt ng cch vi nhau, v d:
nh ngha thin tc l khng c, khng c tc l thin, ngoi
ra khng ni c iu g hn.
Trong rt nhiu tn gio, nhiu trit hc thm ch cc
hc thuyt chnh tr ch nu ra c sn phm hp dn m
ni dung ca n li chng c g. Khi c cp v yu cu
nh danh ni dung ca sn phm hp dn , ngi ta trnh
n bng nhiu cch. H ch dng nhng m t gy m qun
134 HNH PHC GIA I THNG

chng, cn ni dung ca n ra sao chng quan trng. Tin


no ca l m t. Mt sn phm c nng gi tr ln
gp mi ln v tin ca gi tr cng phi c nng ln
gp mi ln, trong khi gi tr thc t ch l mt. Nhng v
l nhng ngi giu c, chng ta thch chng t mnh, thay
v sn phm A ch ng gi 10.000$ nhng chng ta sn sng
b ra 100.000$ ri ni: Tin no ca , cui cng chng
ta b mc la. C nhng gi tr sn phm tng ng nu
bit khai thc, chng ta khng phi tn s tin qu cao. Hiu
c vn ny, chng ta s khng chy theo danh v tng.
Kinh Kim Cang, c Pht tuyn b mt cu rt su sc
phm s hu tng, giai th h vng, tt c mi tng
trng, mi danh xng, thm ch nhng m t trong tng
trng v danh xng ny u l h vng, khng c thc trong
tnh cht v gi tr ca n. Tuy nhin, x hi li thch ch ny,
sn phm tn gn nh t 50 n 70% chi ph qung co, gi
tr thc ca n ch khong 10%. Cho nn chy theo ch ngha
danh tng l tin mt tt mang. Phi ly nhng thc o
c th v tnh gi tr, chng ta mi bit n c thc hay ch l
mt li tuyn b rng.
u--di hon ton khng nh danh th no l sc ti
thng, nn khi c hi tip th ng ni rng nu khng c
ci g ti thng hn th n c gi l sc ti thng. To ra
mt ma trn ca ngn ng m ngi i thoi khi dn bc
vo ma trn ny khng c li thot. Dng thut t nhng ni
dung m vic nh ngha khng c r rng lm chng ta
b lun qun t ch ny qua ch khc, cui cng chng ta
buc phi chp nhn ci m ngi khng nh danh c.
Trong logic ca trit hc, cc phn on mang nhng ni
dung lun qun nh th l mt iu cm k, v n khng a
chng ta i n u. Khi ni rng: tn gio no cng dy con
TI THNG V HNH PHC NHT 135

ngi lnh c lm lnh, th vn quan trng khng phi l


danh t lnh c lm lnh, m ci ni hm trong khi nim
lnh c lm lnh ny l ci g? Nu lnh c c hiu l
khng lm nhng vic c v lm lnh c hiu n thun,
khng lm c c gi l lm lnh, th khi nim nh th qu
s ng, khng c chiu su. Cho nn khng nn ng thc
ha nhng khi nim ng nhau v phng din hnh thc,
n vic chp nhn v cho rng ni dung ca n l mt.
Nhn dn Vit Nam c nhng cu i ngc vi quan
im nh l mt tr tu ma su c t, nh dt c ni.
ng v mt t ma su m b c cy ma, cng ng v ch
dt m b c cn nh. Quy np cm tnh t trn nn tng ca
mc cm, thnh kin, c chp, bo th ng ha t mt
hin tng c l dn n ph qut ha ri nng n ln thnh
quy lut, xem tt c mi th u ging nh nhau, l s sai
lm v phng php lun m nhn thc cn phi trnh.
c Pht ni rt nh nhng vi du s u--di rng:
iu m ng va gii thch l v ngha, n khng lm cho
ai hiu c. Cng nh cch ni: ti yu say m mt ngi
thiu n p, nhng khi c hi thiu n p nh th
no? p v ngoi hnh hay p v tm tnh, vai tr v th x
hi th u khng tr li c. Ni ngi p, mnh yu
say m m khng bit g v ngi . Li nh ngha nh
vy khng dn chng ta i ti u, m cn chng t rng
mnh l k hi ht trong tip xc, nh gi mt con ngi
v mt vn . Nu ni dung ca s nh gi c thn
tng ha th nhng nim tin tr thnh m qung, chng
mang li gi tr g cho i sng thc t.
u--di a n d chng minh vic nh danh ci ti
thng l sc, tuy nhin n d ng a ra li gy ng p
lng ng. c Pht thng tuyn b: Ngi tr nh v d,
136 HNH PHC GIA I THNG

so snh m hiu bit, khng cn phi ni huch tot t u


n cui, v nh th s khng c chiu su v khng to n
tng. Ch nn ni hm ngha ngi c kin thc hiu
v t ngi tham gia pht minh ni dung m chng ta
mun m ch. Ch khi no h pht hin sai th chng ta mi
ch im m thi . y cng l phng php gio dc th
gii phng Ty hin ti. Nu thy c gio ging r mi th
th hc tr ch l mt bn sao hay ni cch khc, b no hc
tr tr thnh th vin tch tp kin thc, thay v phi s dng
tri thc ca mnh x l cc d liu, pht minh nhng ci mi.
Phng php gio dc ca c Pht rt hay ch to c hi
ngi khc tham d vo vi nhng suy ngh c th pht
minh ra mt ci g mi hn.
u--di cng a ra v d nh sau: V nh mt ht ngc
lu ly p c tm mt trong sut kho da kho mi t trn
mt tm mn mu nht, t n sng ln; vi sc nh vy, t ng
l khng bnh sau khi cht. ng ni hon ton lc .
Trong khi c Pht hi ci g nht i vi ng, th ng
tr li l sc, hi sc nht nh th no th ng tr li nu
trong i khng c ci g c bit hn th ci c gi l
nht. ng tr li nhng iu hin nhin ai cng bit. n khi
hi ni dung ca n th ng so snh nh vin ngc lu ly t
trn mt tm vi xong xnh, ci p ni bt trong tnh hung
ny l chuyn thng. y, u--di a hnh nh vin
ngc l nh danh sc, nhng ngha ti thng th li khng
ni c, v v th hai hon ton lc . T ng hon ton
khng c bnh sau khi cht, d nhin chng ta vn hiu
ng mun ni sc, ci ti thng trn cuc i ny, chnh l
t ng, l ci ti, l hnh din, t ho c trn trng
nh vin ngc lu ly. Nu nh th th cn g l tm linh na?
Bi v ci ti l hng ro inh gai, si . Ci ti
TI THNG V HNH PHC NHT 137

l vc thm ch khng phi l ti thng. Ai xem n l ti


thng th sau khi cht, t ng ca mnh c khe mnh
khng c bnh hon, ngha l bit tn n th khng c bnh,
cn ngc li, s b n nghim tr mt cch thc no .
Thy r u--di ang dng cng thc gy ng p
lng ng rng ngi tr nh v d m hiu bit, c Pht
cng dng cng cng thc ny v xoy vn v phng
php so snh hp dn hn. c Pht hi: Mu sc ca con
om m so vi mu sc ca ngc lu ly th ci no hn?.
u--di ni: D nhin ngc lu ly phi hn. Pht hi tip:
la ca con om m so vi la ca n du th ci no
sng hn?. u--di p n du sng hn. Tng t nh
th, sau mi ln so snh, ng tha nhn sao mai sng hn
n du, mt trng sng hn sao mai, mt trng rm sng
hn mt trng khuyt, mt tri sng hn mt trng, mt tri
ng bng gia tra sng hn mt tri bui sng v chiu.
D nhin khi dn d nh vy, c Pht ang to ra bi ton
so snh gia mt ci nh so vi mt ci ln, ci ln va s
nh hn ci ln hn. C nh th cui cng ci ln nht l
sng ca mt tri ng bng. Sau c Pht xoay u--di
vo ch so snh nh sng mt tri v nh sng tr tu ca con
ngi, ci no hn. u--di khng tr li.
Trong ng cnh ca bi kinh, c Pht dng ch Deva,
tc l ch Thin, ngha gc ca Deva l ngi pht quang.
T ch ngha giai cp n t nng mu sc ln da, ai
c nc da en b xem l khng c tr tu, hng cng inh
mt hng trong x hi v ch xng ng lm cng vic nng
nhc tay chn, do c hi tin thn b b tc. Cn nhng
ngi c nc da trng c xem l tng trng cho ho
quang sng chi cho nn mc tri thc ca h cng c
t l thun v tng dn. Thay v hiu trn ngha en v ngha
138 HNH PHC GIA I THNG

bng nh B La Mn gio hiu, c Pht s dng n bng


ngha ca biu tng v trit l, ho quang khng phi l
nh sng m l tr tu. Tr tu con ngi sng chiu khng
bin gii, khng b gii hn bi nm thng ngy gi. Ngi
c tr tu lc no cng c th soi sng c cuc i, lm cho
mi ngi xung quanh c c hi n vi mnh cng hng
gi tr tm linh tng t. Cho nn, nu c mt th chi sng
v p nht, khng phi l ngc lu ly m chnh l tr tu,
l nhn thc o c, ng x ph hp nhn qu, gii quyt
mi vn khng trch ngi, trch tri, trch t, trch
phn, khng chp nhn vn mnh, khng chp nhn s ngu
nhin. Ngi nh th c gi l ngi sng chi nht, sng
chi hn c mt tri, hung h ch l th nh sng lp lnh
le mt ca vin ngc lu ly n thun.
Nh vy, theo nh ngha ca c Pht, th tr tu l ti
thng. Nh n m mi b tc c gii quyt. Ngi tr
tu c th l ngi d ti sn, hay khng c mt tc t
trong tay nhng li ni, vic lm, suy ngh, giao t ng x
v nhng g ph bin chc chn phi mang li li lc v
hnh phc nht.
YU TNH HNH PHC

Nm iu o c a n hnh phc theo li dy ca


c Pht v quan im ca Sa mn gio.
Sau khi u--di im lng khng tr li c cu hi gia
nh sng tr tu v nh sng mt tri ng bng, ci no sng
hn, th c Pht bt u xoay vo ni dung quan trng,
l con ng hnh phc. Tr tu khng phi ch c s dng
ngay trong hin ti to hnh phc vn l nim mong mi
ca con ngi. Hnh phc lin h n hin ti ch khng
phi cnh gii xa xi no sau khi cht.
TI THNG V HNH PHC NHT 139

c Pht hi u--di: Con ng duy nht dn n


hnh phc l g? u--di tr li: o s ca con tng
dy phi t b st sinh, khng lp lim bn tay vo trm cp,
cng khng nn ngoi tnh, khng nn ni di, ng thi
phi thc hnh kh hnh p xc. y l nm iu o c
c cc nh Sa mn ch trng lc by gi. Bn iu o
c u hon ton ph hp v ng vi c Pht v phng
din khi nim nhng c phn khc nhau v ni dung.
Trong vic t b st sinh, i tng nhm n ca cc
nh Sa mn gio chnh l con ngi, ch khng ni hm theo
ngha quan trng v tch cc hn l yu chung ha bnh v
xy dng ha bnh. Mt s loi th c kh nng to ra chin
tranh nhng l chin tranh bn nng khng tnh ton,
chin tranh ch dn n s tn vong v vt thc khng
bng chin tranh m con ngi to ra, c th hy hoi c
chng loi loi ngi. Cc cuc chin lin quc gia hay lin
minh cc ch ngha hc thuyt, lin minh th gii hay lin
con ngi, vi mu cht vn nm trong iu khng tn trng
ch quyn c lp v nhng vn lin h trc tip n n.
Cho nn c Pht dy, bn cnh vic gi i sng o c
th cn phi xy dng ha bnh, bn cnh vic khng st hi
cn phi phng sinh v to mng sng, bn cnh khng hy
hoi mi trng phi lm v xy dng mi trng mt cch
hi ha, ph hp gi tr chn l m chng ta ang cn.
Th hai, ngoi vic khng trm cp th phi lm t thin, b
th, gip . Khng trm cp phi nh km theo l lm t thin.
Th ba, bn thn khng vi phm lut mt v mt chng
m cn phi tn dng ngi khc nh mnh v to c hi
cho nhng sinh hot c din ra.
Th t, bn cnh khng ni di, cn thc tp tuyn b
140 HNH PHC GIA I THNG

chn l, ni nhng li mang tnh xy dng hi ha t nhng


nt, v ni nhng iu c ch cho x hi cng ng.
Chng ta thy ni dung hon ton vt ln trn. Bn iu
o c ny ch ng nht phn nu ra ci c, nhng xy
dng v hng dn v thin th cc hc thuyt o c ca
cc tn gio khc khng nhn mnh.
im khc bit th nm l kh hnh p xc nh con ng
dn n hnh phc nht th theo c Pht xc quyt khng
phi nh th. c Pht tng l nn nhn ca phng php
thc tp ny, tuy nhin, Ngi cha vi phn tch cho u--
di thy iu . c Pht hi tip: Kt qu thc tp nm
iu o c nh va nu c th mang li con ng hnh
phc ch thc hay n l mt s tng hp gia cm xc kh
au?. Suy ngh mt lc, u--di tr li: Theo con, n
khng phi l hnh phc thun nht m n c tnh hung kh
v tnh hung vui.
Chng ta thy r y l nhn thc rt chun xc. Khng
lm bn iu c: St sinh, trm cp, ngoi tnh v ni di th
chng ta s c c nim vui khng b lut php trng tr, b
nguyn ra hay b ray rt lng tm. Nim vui rt t nhin,
nhng iu chng ta cn quan tm l cu tr li v v th nm:
kh hnh. Qu thc nh th. C y mt, tai, mi, li, thn,
m khng hng th n theo ngha tch cc hng thng, c
o c, gip mnh v ngi c an vui th phng c gi tr g?
Cc nh kh hnh cm nhn c s au kh nhng h t an i
rng tri qua s au kh ny h s c hnh phc vnh vin.
Mc c v nhn qu nh th l sai lm.
iu su sc l c Pht gi chng ta phi t suy ngh
t a ra kt qu dn n phn on chn l ng sai.
Nu c Pht ni huch tot rng phng php ny sai lm,
TI THNG V HNH PHC NHT 141

khng nn theo th chc g u--di tin nghe. Cho nn Ngi


phi lm cho u--di t nhn nh nh gi. Ch khi no
chng ta t bn thn cm nhn vi s nghim tc v lim
khit v tri thc th lc chng ta mi bt u m mt ln
th hai, v ti sinh bng tu gic ln th hai trong cuc i.
c Pht ni, con ng ch thc dn n hnh phc
khng ch dng li nhng hnh ng khng lm c m bn
cnh phi gieo trng nhng ht ging thin. Nhiu bi
kinh trong kinh Trung B cng ni, con ng thin dn
n hnh phc trong nh Pht bao gm ba v. V u: Dt c
hon ton; v th hai: Xy dng thin mt cch tuyt i; v
th ba: Phi thanh lc tm thng qua vic hun luyn ng
c v thi trong khi thc hnh iu thin. Nu hnh thin
vi dng tm cu danh, ci ti m lm mt cch bt c d
th l tm khng cao thng, d cho vic thin c din ra
i na th ngha x hi ca n cng khng cao.
Con ng tm linh ca Sa mn gio ch t c v u
l dt c, nhng cha cp n lm lnh. Lm lnh c h
hiu l kh hnh p xc, t hnh h c th ca mnh, cho nn
vic thanh lc tm kh c thc hin. Khi tm ang kh do
thn b kh th lm sao tm c an vui. Phng php tm
linh hon ton b tc.
CON NG HNH PHC

c Pht ni: Con ng hp l a n hnh phc


chnh l thin th nht, thin th hai v thin th ba.
y c Pht dng khi nim tng i con ng hp
l ch Ngi khng ni thc tp thin mt, hai, ba l tng
ng v ng ha vi hnh phc.
Va ri c mt Pht t tm s vi chng ti rng c b
ma nhp gn hai mi nm. Khi nghe ni y l con ma thin
142 HNH PHC GIA I THNG

c th gip c c hnh phc nn c chp nhn cho n bn


c sut my chc nm. N bo tng kinh th c tng kinh,
bo ngi thin th c ngi thin v n bo dng th c dng.
Chng ti lin hi nu l ma thin sao li bo c dng tng
kinh, dng ngi thin?, c tr li bi v khi i thoi, con
ma ny ni cn ngi thin, cn tng kinh, cn tu tp l cn
ng nim. Phi tu lm sao v nim, v tu, v chng mi
tt. T c s qu b ht tt c mi th. Ci bn cm vi
nhng thc phm tm linh n hng ngy hng gi c hnh
phc m by gi ch v bnh tng vi hnh nh ca mt con
ma ch o chi phi ri t b ht mi th! Sau , phi mt
gn hai ting chng ti mi gip c nhn ra mnh ang trong
trng thi bnh tng.
Cho nn y, c Pht ni rt tng i v tng i
chnh l chn l. V bn cht ca v tr l duyn khi, mi
th u tng i cho nn c Pht mi dng cm t y
c th l con ng hp l. Hp l v dn n l hai
iu kin.
Th nht n ph hp vi s tht ang din ra. Th hai, n
c kh nng dn n. Nu hai yu t ny khng thnh tu th d
chng ta c thc tp vn khng t kt qu. Do , tnh phng
php v iu kin khng th tch ri nhau. Kt qu s thc
tp no cng phi l thuc vo phng php. Tu khng c
phng php, tuy vo cha vi chc nm nhng chng ta vn
ch dm chn ti ch, c chng ci ti ln dn. Khng c
tr tu, ci ti s trng thnh rt nhanh, thnh tch cng
trng nhiu chng no, ci ti ln nhiu chng y.
Thin th nht l ly dc v ly bt thin php. Dc, nng
nht l dc tnh v n thun l dc thn. Hai yu t ny tc
ng cho lng tham v lng si pht trin. Ni no c dc
TI THNG V HNH PHC NHT 143

l ni c lng si, bo th, cng ot dn n lng sn.


Tham sn si ng hnh th kh au c mt. Bt thin php
bao gm hnh ng, li ni, ngh. Hnh gi mun chng
c thin th nht, trc tin phi thc hin hai ni dung: dt
c lm lnh; v chuyn ha nng lc tnh dc.
Thin th hai l dt tm v t. y l phng php vay
mn iu thin no lm i tng cho tm mnh t ,
tm qun i nhng phin mun, vt qua nhng ni au,
khng bm vu vo nhng iu xu v hng ti con ng
tm linh tt. y l phn ng rt tt yu, l phng php
thay th nh ci nm tm dng yn mt ch, lng du, nh
nhng, vng chi thnh thi. Tin trnh mang cc tnh cht
an lc nh va nu lun lun din ra trong lc chng ta thc
tp cng mt i tng.
Trong kinh in nh Pht, c nhiu i tng chng ta c
th nng vo nh t bi h x, v tham, v sn, v si ni
chung l cc gi tr o c dng qun chiu v nh
vt qua c phin mun. Hoc chng ta c th nng vo
ho quang nh sng, khng gian nm thng, hay t nc gi
la min l s trng s thch ca mnh hp th n s tr
thnh cng c v iu kin gip chng ta t tnh ch, vt
qua c nhng ni au.
Da vo cng thc ny, cc thin s Trung Hoa sng
to ra mt cng n sau khi chuyn ha khai tm m tr cho
mt thin sinh t kt qu. T ngi ta p dng cho rt
nhiu tnh hung khc nhau, v kt qu t c cng tng
t. Cn nhng cu tham thoi u cha c in tch, in c
th c s dng ty theo khuynh hng s trng ca cc
v thin s ng vi cn tnh ca tng v thin sinh c th,
gip h ph v cu trc chp trc ca mnh. Nh vy, nu
144 HNH PHC GIA I THNG

cu thoi u c gi tr mc cao v c nhiu ngi


s dng th n bt u tr thnh mt cng n. Cho nn tt
c mi cu tham thoi u l bc u ca mt cng n, v
cng n hay tham thoi u cng ch l phng tin Tm, tc
l theo ui i tng v T l t ln trn mt i tng.
Hi th, n ci qun chiu danh hiu c Pht A Di ,
hay cu thn ch trong Mt tng cng u c gi tr tng
t. l mt ci nm cho tm thc khng cn lon tng v
vng ng. Thc tp nh vy, hnh gi s bt u thng tin
t thin th nht hng n thin th hai. nh ngha ca
thin th hai l dt b Tm v T nh nhng phng tin,
tc l sau khi t c mc vay mn v thnh cng
trong s vay mn th chng ta phi tho g s vay mn
. Cng nh gin gio ca mt cn nh, mun ct cn nh
hai tng th gin gio cng phi cao hai tng tr ln. Sau khi
hon tt cn nh, chc nng cn nh s khng c tc dng nu
khng tho g gin gio. Cho nn cc phng tin cn c
vt qua, cc cng c s dng nh l phng php thay th cn
phi c bung b. Kinh Kim Cang c cu: Chnh php cn
phi b hung h l phi php. Phi php gm nhng vic sai
quy, bt thin, phi o c, nhng chuyn h lun, phin no,
hn thua, th hn trong cuc i ng nhin phi t b. Cn
chnh php cng phi b l iu hi kh hiu, nu khng hiu
ng ng cnh ca n. S dng chnh php nh mt chic b
a ngi sang sng v s tr nn v ngha nu chng ta i
chic b trn u v lng bit n. Phi bung b n sau khi
n b bn kia. Phi r b cc phng php, tr phng php
v bn b kh au cho nhng ngi khc c i qua. Nu
bm vu s tr thnh bn xn v tri thc.
Ngi Trung Hoa ri vo nn bn xn ny kh nhiu. Gia
truyn l mt loi bn xn v kin thc. Do phi t b Tm
TI THNG V HNH PHC NHT 145

v T nh l phng tin thit lp tm c an lnh th chng ta


mi c c hi ang sng v an tr tng thin th hai.
Thin th ba l ly h diu lc. Phi bung b nhng h
lc nho nh, mc d n ch mi bt u lng lng nh nhng
th thi trong tng thin th nht, th hai. Lc chng ta
mi t ci diu lc, tc l hnh phc su lng hn, cng
nh mun ln lu ba th phi quay lng vi lu mt, lu hai.
Hy bung x cc h lc bn di th mi t c tng
thin cao hn. y c Pht ni rt khim tn v tng
i rng y c th l nhng con ng hp l dn n
hnh phc.
Thin th t x nim thanh tnh l mc tiu ct li m
c Pht mun nhm n. c Pht quay sang cc bc du s
v tn ca u--di ang c mt lc by gi v hi rng:
Cc v c kin g khng? Tt c ng lot tr li: Chng
con khng bit g hn, ngoi nhng g c nghe t v o
s ca chng con ang c mt ti y, nhng g o s ni
l thay li chng con mun ni.
Con ng tm linh tn gio nht thn l nh vy. Kin
thc ca ngi hc tr l bn sao kin thc ca ng thy v
khng dm t bt c vn no d c phng php, sng
sut hay t nht l tng quan. Hu nh h khng h c c
hi pht minh ra ci mi.
c Pht quay sang u--di, u--di lc u v xin
tha: Th no mi l con ng hng ti hnh phc ch
thc nu nh Ngi ni thin th nht, hai, ba ch l phng
php hp l?. c Pht tr li: Cn phi an tr vo thin
th t. C c hi t c tng thin ny cng nh sng
chung vi nhng ngi t c tng thin ny th lc
hnh phc ch thc mi tht s c mt.
146 HNH PHC GIA I THNG

Thin th ba, diu lc vn cha phi l hnh phc nht


bi v n ch tn ti trong lc chng ta ang ngi thin. Trong
cng thc ca thin th t c hai phn: X nim v Thanh tnh.
X l bung i tng ca s nm bt hnh phc v kh
au, hay trung tnh gia hnh phc v kh au. Khi thc tp
thin, gi li hnh phc, bung b kh au l tin trnh din ra
mt cch bt buc. Nu khng nm ly hnh phc th kh au
khng c c hi c bung. Nhng s sai lm nu sau khi nm
ly hnh phc bung kh m li an tr vo trong hnh phc
, th s l hnh phc c iu kin, l hnh phc i lp
vi kh au, khng phi l hnh phc ch thc. Chnh v th,
chng ta phi x nim, ng bm vo n v bm vo l mt s
tr ngi. Khi khng cn bm vu, hnh gi s t c trng thi
thanh tnh tuyt i v tm thc. Tm thc c chuyn ha
thnh tr, tr r b tt c mi chp trc gip hnh gi lm ch
c dng cm xc, nhn thc v lm ch bn thn.
c Pht dy: Khi con ngi x nim c thanh tnh,
r rng n khng ch c gi tr tn ti trong khi thin hnh
m cn lun c mt khp mi ni, y l iu c Pht
mun chng ta hng n. t c trng thi thin th t
vi hai ni dung x nim v thanh tnh, chng ta mi thc
s ang sng trong hnh phc ch khng phi ang hng
bnh v ca hnh phc. Nh ngi m tin ngn hng l
ang hng bnh v ca tin bc v giu sang; ngi ang
nghe m t v cc vt thc l ang n bnh v ca vt thc
m bn thn ngi khng h c gi tr no n no gii
quyt i kht.
c Pht mun chia s vi u--di khng ch n thun
l t c tng thin th t ny, mc d i vi ngi ti
gia, n l hnh phc ln nht. c Pht xc quyt rng: Cc
v xut gia chn chnh trn con ng tm linh ca o Pht
TI THNG V HNH PHC NHT 147

khng phi v mc ch t c tng thin th t nh va


nu, m h cn c nhng mc tiu cao thng hn. Pht
nu rt r cc mc tiu : Tc mnh tr, Sanh t tr, Lu tn
tr. Ba mc tiu ny cn gi l Tam minh.
Tc mnh tr l nng lc tri thc qu kh ca bn thn
cng l ch ngha kinh nghim ch thc nht, ni c sch
mch c chng v n l bi hc hin ti cng nh tng lai
chng ta khng ti phm. N chnh l c hi m ca
cho s khng lm li v c hi ca quay u.
Thin nhn tr l nng lc thy c nhn qu ca tha
nhn v ti khng nh kin thc nhn qu chiu su hn
ca tng lai. Trong khi nhn qu t thn gi l Tc mnh
tr, th nhn qu ca tha nhn tng lai thuc v Thin nhn
tr. Nh vy ngi t hai tr tu va nu s c c tri thc
nhn qu ca mnh v ngi.
Lu tn tr, tc l nng lc tu gic thy rt r phin no
nghip chng trn u nhim, tham, sn, si, ci ti v k
khng cn ch ng trong bn thn. y chnh l kt qu
cui cng ca hnh gi tm linh theo o Pht.
V ba mc tiu ny m nhng ngi xut gia tr thnh tu s,
ch khng phi c cung knh tn trng, ngi khen, phong
chc tc trong mt ngi cha hay mt gio hi. Khi t c
Tam minh, phn ng ko theo l hnh gi s c c tr tu
v T diu gii thot tt c l lt ca dc, l lt ca ti sinh v
ca v minh. c Pht kho lo dng t l rt n tng biu
t hnh nh cun tri chng ta cht chm cht m.
Nh vy, mc tiu cn bn nht v quan trng nht m
hnh gi Pht gio thc tp l lm th no chng c c
ba loi tr tu th mi gii ht ch nn trong cuc i. Thm
vo , mi ng x sau khi chng c s t trn nn tng tr
148 HNH PHC GIA I THNG

tu ca T diu , tc l hai lp nhn qu, do chng ta s


khng b lm l v ti phm.
CHNG NGI V THC TRNG
Sau khi nghe c Pht trnh by, nh o s u--di cm
thy thn phc v nhng iu ln u tin ng c nghe. L
mt ngi lim khit v tri thc, ang mong cu tm linh tht
s nn ng c tinh thn rt khch quan trong nhn nh nh
gi, khng nhng thnh kin trong qu kh li cun, chi
phi, nh hng, tc ng. Do ng mun pht nguyn tr
thnh t ca c Pht, mong tr thnh v xut gia chn
chnh. D nhin theo mt c, ngi no xut thn l mt gio
s ca cc tn gio khc th cn phi tri qua thi gian thc tp
th thch nim tin, nhng trong tnh hung ny, c Pht li
nhn li ngay v bit rng u--di n vi o Pht bng thi
tip cn chn l v sng vi chn l, ch khng phi i tm
mt ci g h vng, danh tc. Khi nghe c Pht chp nhn
u--di l t xut gia, cc t du s v c s ca nh tm
linh u--di v cng phn n. H ni rng: Tn gi u--di
cng ging nh ci gh nc b chc thng, khng cha c
mt ht nc no. Chnh ng mi l ngi trng rng ch o
s ca chng ta, thy t ca chng ta khng phi l ngi trng
rng. Khi nghe phn i kch lit, u--di nh mt c hi
tr thnh t xut gia ca c Pht, mc d c Pht vn ang
trng ch tip nhn ng.
Do b gii hn ca nhn thc v tri thc, thnh thong
chng ta thy nhng ngi thn thng v thng knh mnh,
mun bo v, gip mnh m cui cng li tr thnh hi
mnh. Cn ngn khng cho tip xc vi gi tr cao su hn v
h khng mun mt chng ta. Nh tm linh u--di c n
hng trm ngn t, nhng ng khng h mc cm, hay xu
h khi tha nhn c Pht l thy ca mnh, v ng tm
TI THNG V HNH PHC NHT 149

thy c mt nh tm linh ch thc v bn thn ng cha


phi l nh tm linh. Cng trong hnh ng , ng mun cc
ca mnh tr thnh t ca c Pht tng t. Khng
ng phn ng qu mnh khin ng chao o. Cui cng ng
tr thnh mt con ngi sng vi chn l, nhng khng tr
thnh mt phn trong chn l . Tc l ng vn duy tr truyn
thng tm linh c, mc d ng c khai tm m tr.
Nu khng may mn phi sng chung vi nhng ngi
thn nh ca u--di, t chng ta s kh. V thng
yu m ngi thn bnh vc, s hi mt chng ta. Quan h
thn thuc trong s c v mt lm cho ngi ta phi tri
buc ln nhau. Cui cng, mt ngi m dn mt on m.
N ging nh khi chng ta khng bit cho thuyn, cng
quy nc mnh chng no, thuyn cng dm chn ti ch
v quay vng vng chng , n lc vn khng c kt qu.
Trong cc kha tu, rt nhiu cu hi c t ra vi
chng ti: Ti mun i cha nhng v hoc chng khng
ng tnh v s mt ti. Tnh hung khc li k rng: Ti
mun lm t thin, nhng chng v cha ca ti khng cho
php. H ni, lm nh th l di dt, to c hi cho k khc
li bing. C h b kh au, t ng h tnh thc ri s
giu sang trong tng lai. L lun ny c v hp dn nhng
thc t n khng ng ch. D nhin c mt s phn t li
dng vo tnh thng thiu phng php ca ngi lm t
thin tr thnh mt k la di v li bing. Nhng vn c
nhng con ngi nu khng tc thi v kp lc nhn s h
tr th h v kh au tic nui ti sn b mt do thin tai mang
n, c th chn ly ci cht.
Trong v thng, chng ta cn li l tnh thng. Khi
mi th b mt ht th tnh thng c thit lp. Sng thn
150 HNH PHC GIA I THNG

dy chng ta nhng tnh thng trong s tang tc tp th m


phn ln khng ai mun tha nhn n. Cuc ng t lm
cht hng lot, cc tai nn my bay, chm tu v.v u l
nhng bi hc cho chng ta thc v thng v thit lp
tnh thng. Theo cch ni tch cc, chng ta c c hi
tnh thng c gn kt vi nhau. Nh th khng c ngha
chng ta van vi bt hnh xy ra c tnh thng, v to
tnh thng trn ni au cn t hi hn khng c tnh thng
no t ch khng c ni au. Do vy, nu khng bit cch
thng, chng ta ang ko li ngi thn ca mnh tr thnh
mt k tt hu trong hnh phc v an vui.
i cha l n vi mi trng tm linh cng ng, thc
tp nhng iu thin th khng c l do g phi s. Cng s
li cng d mt, i lc chng ta v tnh xing xch ngi
thn trong ngc t ca cm xc m mnh khng hay bit. Khi
thy ngi thn ca mnh lm nhng cng tc tt, s tn tin,
nhiu ngi than th: Tri i! Lc ny b y ngu lm,
c bao nhiu tin em cho thin h n ht. Ngh nh th l
ngh tiu cc, mt nhn xt bng li l thiu chn chn lm
cho chng ta s hi m khng dm dn thn. Hoc khi nghe
ni: i! Vic chng c ngha g, phi v tu, v chng,
v nim mi l tu ti thng. Cn tu c nhng thnh qu
phc bu cng c l tu tm thng. Phc bu cha c,
tu s ng cha c, lm sao c th v tu, v chng? Chng
ta phi tu chng nhiu, sau , khi mun chng mc cui
cng th phi b ht nhng ci chng trc . Chng ta
phi hng n ci v chng gii phng s chp trc v
thnh qu. Cn cha c g m tham vng gii phng th gii
phng ci g? Do , nhng bi k trong kinh Php Bo n
nh l con dao hai li, nu khng bit cch s dng s tu
ha nhp ma:
TI THNG V HNH PHC NHT 151

B bn v th
Minh knh dic phi i
Bn lai v nht vt
H x nh trn ai.
Dch ngha:
B vn khng cy
Gng sng chng phi i
Xa nay khng mt vt
Ch no vng trn ai.
Dnh cho nhng cn c tu rt nhiu. Tu nhiu vi
nhiu thnh qu by gi phi tm nim: Tm chng ta
khng phi l i gng cho nn khng cn phi n lc
mi chi, min lm sao tr v phn bn hon nguyn
vi t tnh th chng ta t c. Cn cha t c t
tnh th vn phi n lc. N lc l thi chuyn cn vun
trng cy b ; dn thn lm tt c mi th. Sau khi lm
xong mi tm nim, chng qua l ta tr v vi ta ch
khng phi l t mt ci mi.
Do , bi k ca ngi Hu Nng dnh cho nhng ngi
t trnh tm linh cao, cn bi k ca ngi Thn T l
dnh cho tt c chng ta, nhng ngi ang trn con ng
thc tp. Mi bt u tu m ly theo tng ch ca ngi Hu
Nng th sut cuc i chng c cht phc bu no, v
khng lm g th sao c phc. Chnh v th, chng ta phi
ng dng li kinh ng tnh hung. S dng qu tm
linh cng ging nh s dng thuc qu liu. Ung thuc
mnh ht bnh ngay tc khc th sau thuc bnh thng
khc s khng cn tc dng. Con ng tm linh cng vy,
s dng va phi, hp vi cn tnh.
152 HNH PHC GIA I THNG

Do , thng ngi thn ng phng cch th chng


ta mi gip h t nhiu gi tr v lm cho h xng ng
vi chnh mnh. Bt chc ca nh tm linh u--di,
chng ta s lm cho thy mnh, ngi thn ca mnh b b
tc theo. Trong x hi, khng him nhng tnh hung nh
vy. iu ng bun v ng tic y l mt nh tm linh
c lim khit v tri thc, rt trung trc trong vic nhn nh,
nh gi tm vc tm linh gia mnh v c Pht, y th m
li b chao o. Mc d kinh khng cp, nhng c l s
c mt cht nui tic khi ngh mnh l thy ca thin h m
by gi li tr thnh t ca ngi khc tht ung ph.
Trn thc t, u--di ang sng vi con ng tm linh
mi ca c Pht, nhng ng li khng dm tha nhn n.
ng t b con ng mi ny khi nghe c nhng ngi ni:
Tn gi l nh o s ri th u cn phi lm t ca
c Pht, tn gi ch l mt ci gh nc b chc thng.
Nghe n , ng t i mun chng t mnh khng phi l
ci thng rng. Cho nn tic nui chnh l s tr ngi, l mt
hnh thi ca chp trc, mt b tc khin chng ta khng c
c hi thng thc nhng g chng ta cn phi c.

***
Chng 6

NGH THUT
CHT T MC XCH KH AU
(TIU KINH ON TN I)
Ging Kinh Trung B 37 ti cha X Li, ngy 09-04-2006
Phin t: Hong Oanh
NGH THUT CHT T MC XCH KH AU 155

X LY THAM I

Ngy nay ngi ta dng biu ng mt cch ph bin


nhm khuyn rn gii tr v mi ngi trong x hi t b
con ng nguy c a n nhng cn bnh ca HIV v
AIDS vi nhng cu rt n tng chng hn ng cht v
thiu hiu bit. Biu ng phn nh thi chm dt vnh
vin hoc khuyn con ngi ng nn hng th cc loi
x ke, ma ty bng hnh v ci u s gch cho ch x vi
cu tiu bn di ng th d ch mt ln. Mt ln
mang n ci cht, mt ln mang n kh au, hi hn
kh c th th lm mi li cuc i. l nhng thi rt
dt khot gip cho con ngi mnh dn chm dt khi thy
n khng phi l nhu cu hnh phc cn thit cho i sng.
c Pht trong kinh cng vy, ngi a ra rt nhiu hnh
nh, biu ng khuyn dy hng Pht t i ng trn con
ng o c nhm t an vui theo chnh php.
Hnh nh Nh Lai khuyn l hy ci t yu t v
thi bung x trong bn cht ca dng cm xc hng
th cc khoi lc gic quan. Chng trnh x ly tham
i c ci t c chc nng tm kim nhu cu ca hot
ng tnh dc, khng ch khoanh vng, chuyn ha nhng
nhu cu ny gip hnh gi t c s tu tp mt cch
lu di. i vi nhng ngi ti gia, nhu cu hot ng
tnh dc c khoanh vng trong phm vi ca lut php
v i sng hn nhn cho php. S bung x c th c
hiu nh cch thc bung mt gnh n, qung mt gnh
nng trn vai, hay thot ch ko xe. Trng thi nh nhng
thoi mi khng cn vng vu tri buc bi bt c nhu
cu cm xc no. S bung x to gi tr thoi mi thong
dong khng vng vu.
156 HNH PHC GIA I THNG

i vi ngi ti gia, c thm nhng bng hng ngoi


hn nhn s to s rng buc, ln lt, mi mt v cng thng.
Cn i vi ngi xut gia, c thm nhu cu ca s hng
th khoi lc gic quan, ngi s nh mt tt c nhng
g mnh dn thn cho i sng tu hc my mi nm trn
mt l tng nht nh no . Nhn thy chng nh gnh
nng hay nh si dy xing xch nng c th lm tan nt
i sng hnh phc th s bung x, thot ly, chuyn ho
n mi c th din ra mt cch nh nhng m khng cn
s dng bt k mt cng lc no khng ch. Nhu cu
hng th khoi lc gic quan c th khi ln bng thc;
bng chng trnh t iu khin, t ci t vi tnh thc cao
; hoc bng s h tr vi nhng phng php qun tng
rt c ngh thut.
HT DC CN G?
y l cu hi ln c t ra bi rt nhiu ngi ti gia
hoc nhng ngi khng chp nhn con ng xut gia ca
tu s Pht gio chuyn ho nng lng tnh dc, trong khi cc
tn gio khc vn cho php cc v tu s c i sng gia nh.
o Pht l tn gio duy nht khuyn ngi xut gia khng
nn bn tm v n i sng ti gia nh vy. Do , cu
hi c t ra liu sau khi ht dc, con ngi cn gi tr s
sng hay khng, v l mt bn nng rt t nhin?. Mt
cu hi khc tip tc c a ra: Nu tt c ngi nam v
ngi n u i tu theo o Pht th loi ngi c b dit
chng hay khng?.
D tt c mi ngi u tu theo o Pht, tnh hung
vn khng to s dit chng ca con ngi. V trong tin
trnh ti sinh v b bn, ngi tu c chuyn ho nng
lng tnh dc s tr thnh nhng bc thnh. H khng to
tin trnh ni tip hay ni di tng ng. Nhng chng
NGH THUT CHT T MC XCH KH AU 157

sinh, cc loi ng vt ci Ta b v cc hnh tinh khc sau


khi tr ht kip y a do nghip dn dt, s ti sinh lm
con ngi. Qui trnh chuyn ho t con ngi tr thnh ch
Thin, nhng bc thnh v t cc loi ng vt tr thnh con
ngi l qui trnh din ra hng ngy, hng gi, hng giy,
hng pht, mi ni mi chn. C nhng chng sinh hnh
tinh khc ti sinh lm con ngi hnh tinh ny, v ngc
li con ngi hnh tinh ny ti sinh lm con ngi hnh
tinh khc. Do , d c hnh tinh ny tu tp mt cch c ngh
thut v ng theo li Pht dy, cng khng bao gi c tnh
trng b dit chng nhn loi.
l cha k n s ngi xut gia i tu ang l con
s rt nh b. Nhiu nht l Ty Tng th t l ngi
xut gia cng khong 40%. Thi Lan khong 5 n 6%
d ngi nam no cng phi tri qua i sng tu tp khi
trng thnh. Do khng nn t ra cu hi khng bao
gi xy ra trong hin thc.
Quan im tip theo c t ra: Ti cn ni di tng
ng, vic i tu s lm ht ging cht xm trong ti v kinh
t, ngh thut, v cc lnh vc khc khng c c hi phc v
x hi?. Bn cnh , th gii xut hin nhiu ngn hng
ht ging ca ngi nam, c bit ca cc nh khoa hc,
bc hc, nhng nhn ti li lc. Ngi ta hy vng nhng ht
ging tinh hoa khi c cy t vo c th ngi n s
to cht xm cho x hi. Thc ra, cu trc v nh hng gien
di truyn ch pht huy mt mc gii hn. Nghip lc
quyt nh gien di truyn, nghip lc to ra s thay i vt
cu trc v bn cht ca gien. l iu khng th ph nh.
C rt nhiu cha m l nh gio li sinh ra con ci t
sch. Nhiu bc ph huynh o c sinh con ci l k bt tr.
C tnh con ngi lin h n nghip lc. Nghip lc lin h
158 HNH PHC GIA I THNG

trc tip hay gin tip n phong tc tp qun, truyn thng


gio dc, mi trng, hon cnh, cch thc ng x giao t,
Ch gien th cha .
Do khng nn lo s tnh trng dit chng. Ht dc
ri cn li ci khc, l nng lng c chuyn ho. Nng
lng c bn kinh nu r: t c s cu cnh v i
sng an vui, thot khi mi kh ch, tm hnh gi s an n
tuyt i. Hnh gi s t c thnh tu v c tnh ca
mt bc Thnh, tr thnh bc s mt gia ci Ngi v ci
Tri. Ht dc khng phi l mt i, khng phi b dit
chng, m tr thnh con ngi vi gi tr ng gp cao hn,
v i hn v bn b hn.
Nhn ti Pht gio thng l nhng t n y ch m
khng phi l nhng ngi xut thn t chnh tng mn php
phi . Mt tng mn php phi c th c hng trm ngn
, nhng ngi k tha thng li t ni khc n. Trong
o Pht, nhiu t li vo thy mnh c tn tui, nh
hng, v th trong x hi, tn gio hay cng ng. Thi
li lm h kh tin thn lu di. Cho nn cc v cao tng
sn sng cho nhng t n t tng mn php phi
khc, m vn c th mang li gi tr tng ng hoc hn
t mnh. Ngi ti gia cng vy, thng thng ngi ta
mun truyn b quyt ngnh ngh no cho con rut mnh
hn l truyn cho ngi dng nc l.
Ngy nay khuynh hng phng Ty c thay
i. Mt s triu ph, t ph khi thy con ci khng c lng
hiu tho, s truyn trao gia ti c th lm cho chng h
n, nhiu bc cha m giu ngn khon, ti khon ca
mnh. H lp di chc khi cn khe mnh nu v thng
p n th s tin trong ti khon mc nhin c chuyn vo
chng trnh t thin hay ngn qu gio dc, an sinh x hi
NGH THUT CHT T MC XCH KH AU 159

no . V h thy r gi tr ca hnh phc khng nm vic


ni di tng ng m nm ch phc v ci g? cho ai?
nh th no? v phm vi ra sao?.
n lc no , con ngi quan nim nh vy th lng
t bi bt u c m rng. Khng cn nht nht phi phc
v cho ngi thn m m rng cho nhng ngi khng thn.
Tnh trng tranh ginh, li dng, cnh tranh hn thua ln
nhau s gim i mc ti a. Nu ch chm cht cho
ngi thn, thi v k, ch k c mt. Khi m rng i
tng, thi v k, ch k s c chuyn ha.
CHUYN HA NHU CU TNH DC

Bn kinh din t ngh thut gip ngi ng tu l thin


ch Sakka c chuyn ha. Sakka a ra li thnh cu
vi c Th Tn: Xin Ngi ging cho con mt bi php lm
th no chuyn ho nng lng tnh dc ngi tu mt
cch vn tt. ng mun ni con khng c nhiu thi
gi nghe, con khng kin nhn hc. Ngoi ra, ng
khng n vi c Th Tn bng thi tham cu tu hc nh
ngi xut gia, v bn cht vai tr a v ca ng l hng
th cc hot ng tnh dc. Mc d bn kinh khng nu r
dng ca ng, nhng ngi ta c th phn on da trn
cch thc t cu hi v thi tip nhn li ging dy rng
c th Sakka mun mnh l ngi ng tu ca tn gi Mc
Kin Lin, hoc ng mun s hng th tnh dc khng lm
ng m chm ri t ci tri Ba Mi Ba xung nhng
hnh tinh thp hn.
Sau khi c Th Tn trnh by bi kinh ngn, Sakka
nh l v bin mt ngay tc khc. y l cch thc n trnh,
Sakka s c Th Tn ging qu di khin ng b chinh phc
dn n cc nhu cu i sng th nhn ca ng c th b i
160 HNH PHC GIA I THNG

sng xut gia thay th. V ng bit r c nhiu ngi n


bng thi mun chinh phc c Th Tn nhng ch sau
mt thi kinh hay mt bui i thoi, ngi tr thnh
t ca Ngi. Kh nng thn bin thng qua gio dc tuyt vi
lm cho Sakka thc khng mun nn li tip chuyn thm
vi c Th Tn. Nghe xong, ng bin mt ngay lp tc.
T xa, nhn thy cnh tng , ngi Mc Kin Lin
dng sc thn thng thot bay khi ging ng v c mt
ti ci tri Ba Mi Ba. Ngi trng thy Sakka ang hng
th dc lc vi rt nhiu tin n v th n ti vn Nht Bch
Lin. Bn cnh c nm trm nhc kh ch Thin tri nm
trm loi nhc du dng, trm bng to cm xc tnh cm,
phc v ko di cc s hng th khc nhau.
Thy tn gi Mc Kin Lin xut hin, Sakka ngng tt c
cuc vui chi v cho n vi li l rt lch s, quan cch. ng
mi tn gi ngi vo ngai ca mnh, cn mnh ngi gh thp
hn by t lng tn knh, mc d tin thn h l bn ng tu.
iu cn bn thm y l d mang tc v vua cha,
quan tc, hay c vai tr v tr x hi ln mc no i na th
i sng tm linh ca ngi ti gia ni chung vn thp hn
ngi xut gia chn chnh. Tn trng gi tr tm linh chn
chnh l tu bi cho hnh phc ca cuc i. Cc chnh th
no mun khng ch vai tr tm linh, chnh th kh tn
ti c lu di, bi v h nh mt c hi hc c i sng
tm linh v o c nhng ngi xut gia.
Vua cha Thi Lan v nhng nc Pht gio Nam tng
qu v ly ngi xut gia, d h ch va xung tc vo
bui sng. Truyn thng tt p vn cn gi n nay. Bn
thn vua Thi Lan cng tng xut gia. C vi nm mt ln,
nh vua xut gia ba thng trong ma an c. Hin nay, vua
NGH THUT CHT T MC XCH KH AU 161

Thi Lan l ngi rt mu mc, ch duy nht mt v. Khc


vi v vua Mahidol, ti v vo khong gia th k 20, ngi
to ra truyn thng cch tn ca Thi Lan trong vic tip
xc vi vn ho phng Ty. ng c rt nhiu v, gn trm
ngi con. Cuc i ng c Hollywood dng thnh hai
b phim u ot gii Oscar rt n tng: The King and I
v Anna and the King.
Tr li bn kinh, sau khi c cho n v nghinh tip, tn
gi Mc Lin gi v thm d tm Sakka v bi php ca c
Th Tn. Tn gi ni tht dim phc nu ti c nghe mt
phn li php nhim mu m c Th Tn ging vn tt cho
ng khi ny. l ngh thut bt mch tm trc khi ha ,
hoc ngh thut vn dng tha lc, tha tm thng hiu dng
cm xc ngi cn c ho . Trc cu hi ca tn gi,
Sakka kh c th chi t. Nhng Sakka l ngi c chiu su
v rt tm l, ng tr li: Tha tn gi, ti l ngi rt bn rn
vi nhiu cng vic khc nhau, bao gm vic cho bn thn v
cho c dn ngi tri Ba Mi Ba ny. y l li bin h
nu ng c qun th cng l s st c th d dng thng cm.
V th hai, Sakka tn dng: Li Th Tn ging ti rt
lng nghe, nm vng, suy t khng th no qun c. Li
ni khim h nhng ngm mong i c ngi khen rng:
D rt bn rn vi trm cng nghn vic nhng ng vn
tm ghi nh li dy ca Th Tn m k li cho tn gi Mc
Lin, l vic v cng hy hu.
Bin h cho tnh hung qun l cch thng dng
gii thot mnh ra khi nhng nhu cu cn phi tu tp. Khi
con ngi c thi vin l do th mi vic lm tr nn ch
tc. Rt may v th hai, Sakka th hin tm lng lng
nghe, nhng l s lng nghe c gii hn, lng nghe tm
kim nhng kin thc ch khng dn n s hnh tr.
162 HNH PHC GIA I THNG

Sau Sakka biu l nim hnh din, t ho v nhng


thnh cng ng t c. D nhin ng bit r ng v tn gi
Mc Kin Lin l bn ng tu. Ngi Mc Lin tr thnh
Thnh gi A La Hn, h tr c lc cho cng trnh hong
php ca c Th Tn. Cn ng tr thnh thin ch ci tri
Ba Mi Ba, tng dn cc ca mnh n nghe c Th
Tn thuyt php. Nhng nim hnh din qu mc lm ng
khng thy c gi tr tm linh ca tn gi Mc Lin, d
ng thnh mi ngi ngi trn ngai vng ca mnh. ng
khoe: Lu i Ti Thng in (Vessavana) m ti to ra
l kt qu khi hon sau cuc chin quyt lit gia cnh gii
ch Thin v th gii A Tu La. y l hai cnh gii c mt
hai hnh tinh khc nhau.
Kinh m t, trong th gii ca A Tu La, ngi nam vn
rt xu x, trong khi ngi n li rt xinh p. Ch thin
thng thch cc n A Tu La. Do m cuc chin tranh
ginh n A Tu La tng din ra. Phn thng thng thuc
v ch Thin, v trnh khoa hc, phng tin chin lc
chin thut ca h cao hn. Lng sn lm cho ngi A Tu
La tr nn nh b, xu x, mt ht tr khn v s sng sut.
Tip theo, ng m t ta lu i c n mt trm vng
thp khc nhau, mi vng thp c by dinh th hnh tam
gic, trong mi dinh th hnh tam gic c by tin n, mi
tin n li c by th n hu h. Nu lm mt bi ton
th ti cung in ny c n 4.900 tin n lm v ng v
34.300 th n hu h. Sakka mi tn gi tham quan cung
i nguy nga trng l, sng rc sc mu ca by loi ngc
bu khc nhau. Tn gi Mc Kin Lin im lng nhn li
vi mc ch thn hnh cng ng c c hi chuyn ha
thi cng cao ng mn. Nim hnh din t ho lm
Sakka nh mt cc tim nng, ht ging ca i sng
NGH THUT CHT T MC XCH KH AU 163

thot tc m ng gieo trng nhng i trc vi tn


gi Mc Kin Lin.
Thin ch Sakka v i vng Vessavana nhng tn gi
Mc Kin Lin i trc. Bn kinh m t khi bc qua tng
dinh th tam gic, cc vng thp, v.v, rt nhiu tin n v
th n ci u mt cch thn thng, e l nh c du khi gp
cha chng. S e l to v p kiu dim thu ht nhu cu
tnh yu v tnh dc. Sng trong mi trng nh vy, con
ngi kh c th thot khi s hng th. Tn gi Mc Kin
Lin v chng thnh qu nn nhng ngn ng ca tnh yu
th hin t nh qua hnh thi ngi n khng sc chinh
phc Ngi nh chinh phc thin ch Sakka.
Chin thng thng lm con ngi tr nn kiu ngo.
Thng qua con ng thn tn xm lng, cc v vua c ti
dng binh thao lc m rng bin cng b ci thng l
nhng v vua rt cao ngo, ngh rng mnh l thin ti c
nht v nh. Sakka cng ri vo trng thi cao ngo . Khi
nhn ngm s nguy nga trng l ca cung in, ng ni vi
ngi bn ng tu: ci Ta B, khi con ngi c c duyn
nhn thy c hnh tinh nguy nga trng l ca chng ti
u bit rng l ci tri Ba Mi Ba do thin ch Sakka
to dng. Cc v thin ch tin nhim khng th lm c
vic . Thi cao ngo dn n ch ngha cng thn,
xem mnh l ngi c cng, ng gp nhiu nht.
Nu tin thn ca Sakka khng phi l ngi tu th c
l nhu cu ca vic hng th cc hot dng gic quan s
cn ln hn rt nhiu. Bit to ra dng, hiu to ra
s kt thc. Khng bit, khng hiu c th to dy m
r m trong hng th. y Sakka vn cn bit thnh
c Pht ging v ngh thut chuyn ha nng lng tnh
dc ngi tu, v ng tht bi trong kip trc v i
164 HNH PHC GIA I THNG

sng hin ti, ng cng li hon ton tht bi. Lc th qu


nhiu dn n kh tu.
Trc y cc nh s tu trn ni, trong rng, t c iu
kin tip xc vi mi trng, iu kin vt cht nn cc gic
quan c khng ch, chm sc, v chuyn ha rt k lng.
Cn hin nay trong nn vn ha lai tp, hip chng quc a
dng th nhng yu t tng tc qua li lm cho cc bin thi
c pht sinh, v vy s tu tp chuyn ha nhu cu cm
xc kh c th c thc hin.
Tn gi Mc Kin Lin nhn thy Sakka qu cao ngo.
nh t ng ra khi s cao ngo ny v mun ng tr v
i sng khng qu am m trong hng th, Mc Kin Lin
dng thn thng tp trung vo u ngn chn n xung
t. C lu i Vessavana rung chuyn. Trong khi thin ch
Sakka v i vng Vessavana hong ht, tc gy dng ngc,
th thn dn reo h tung tu trc sc thn thng k diu him c
ca tn gi. H cng thn phc th Sakka li cng hoang mang,
v s b thay th. iu lm ng phi i din trc s khng
hong v i sng ni tm. ng bt u khi sinh tm nim
rng tt c hnh phc gic quan c th i din vi v thng.
nim xut hin khin ng s hi. V y l mt trong nhng
ngh thut m tn gi Mc Kin Lin c tnh ci t thc
v v thng v ng vo no trng ca thin ch Sakka nhm
nh thc ht ging tm linh m v thin ch ny tng gieo
trng kip trc vi t cch mt hnh gi tu tp. Cch thc
nh thc nh vy rt cn thit v ngha.
Sau , ngi Mc Kin Lin lin bin mt khng li t
bit li s ngc nhin v tn ca nhng ngi thn phc
v ni lo s ca Sakka. Cha bnh tnh tr li th cc tin n
hi Sakka: C phi ngi y chnh l Nh Lai Th Tn,
bc o s ca Thin ch, ngi m Thin ch tng k
NGH THUT CHT T MC XCH KH AU 165

cho thip nghe khng?. Sakka lc u: ch l ngi bn


ng tu ca ta. Nhng cc tin n khng tin: Tht l tt
lnh nu Thin ch c ngi bn c sc thn thng ln, c
oai lc nhim mu nh vy. Chc chn v y chnh l Nh
Lai Th Tn, bc o s ca Thin ch. Thi ng vc
cng th hin s gii hn ca Sakka trc bn ng tu.
MN XA NI GN
Mc Kin Lin tr v ging ng ng Vin Lc Mu, th
gii Ta b, nh l qu bn c Pht trc s chng kin ca
rt nhiu v xut gia v c s ang c mt. Ngi k li ton b
s vic ri thnh cu c Th Tn thuyt ging li bi kinh .
Cch thc mn chuyn trn tri ni chuyn di
t l mt trong nhng ngh thut hong php rt hay trong
truyn thng kinh in ca Nh Lai. y, khi nim ni
chuyn trn tri khng phi l yu t hoang ng m l
chuyn rt hin thc. Mn chuyn trn tri ni nhng
chuyn di t l mt trong nhng ngh thut to s so
snh. S so snh c th dn n cng cao ng mn, nhng
cng c th thi thc tin ln pha trc, n lc lm nhng g
mnh cha t c. M ca so snh khng bao gi cn
hnh din t ho mnh l s mt. Tn gi Mc Kin Lin
mn chuyn trn tri ni chuyn di t, d nhin
ngi khng ni, ngi ch k. Tt c mi ngi c mt u
nghe. Tc dng tm l thi thc tt c ngi xut gia chn
chnh thy rng, nhu cu chuyn ho khoi lc gic quan
c th mang li hnh phc cho con ngi. Nu khng, con
ngi c th ri vo hnh phc bp bnh, tm b.
Hnh phc bp bnh thng xy ra trong mi quan h
tnh yu, hn nhn khi cm gic nhm chn bt u xut hin
sau thi gian gp g v chung sng. Khuynh hng mun
166 HNH PHC GIA I THNG

tm kim ngi no hp dn hn v ngoi hnh, ti nng,


kinh t, v nhng nhu cu khc c th lm tan bin cm gic
hnh phc. Hnh phc rt tm b. Khi chng kin ngi
Mc Kin Lin thi trin php thn thng, cc tin n reo ln
thn phc, ng ngha vi hnh nh ngi chng tr nn lu
m v tm thng. Nhu cu ca s thay th, i hi to thm
th so snh hn thua vi nhau. l cch mn chuyn
trn tri ni chuyn di t. Trong tnh yu v hn
nhn, nu so snh theo cch thc , con ngi s ri vo
trng thi nui tic, dn n sng trong hoang tng, o gic
khng tha nhn hin thc ang c sn.
c Th Tn thng khng thuyt ging khi khng c ai
thnh cu. V s thnh cu to ra hiu ng tm l ngng i,
mong mi v gi tr s mong mi, ngng ch lm cho
ngi nghe d dng thm nhp, s tu tp mi din ra mt
cch tt p. c Th Tn k li bi kinh, v tt c nhng
ngi c mt, c bit tn gi Mc Kin Lin, v cng hoan
h, tin v hnh tr theo.
Trong khi , on u bn kinh m t, Sakka ch hoan
h nh l c Th Tn ri bin mt, ch khng h c tn
th. Hoan h khng c ngha l tn th. ng hoan h sau
khi c nghe ging, cm n ri ra v. Cn vic tin v ngh
rng n l trit l dn n s hnh tr li l vn khc.
y, hiu ng tm l t bi kinh ca c Th Tn i vi
Sakka, mt Thin ch vi nhiu phung tin hng th, khc
hon ton i vi tn gi Mc Kin Lin cng nh nhng v
xut gia t ca c Th Tn. Ci hiu ng tm l ln nht
m c Th Tn cn, l s hnh tr nhng v xut gia
khng ch l hoan h, m phi l tn, th, phng, tr.
- Tn l tin bng nim tin chn l, bng l tr, nhn thc,
phn on, v s hiu bit.
NGH THUT CHT T MC XCH KH AU 167

- Th l thc hnh, tip nhn v a n vo no trng


nh mt phng chm.
- Phng l vng gi vi tt c lng tn knh.
- Tr l truyn b, gi vi mnh v truyn cho mi ngi
m rng ra phm vi ln hn.
Bi kinh cp hai hng ca i sng.
Khuynh hng th nht l m chm vo lc th, ngi
nghe php ch nghe qua loa chiu l, thiu nghim tc trong
hnh tr, khng hng n l tung gii thot, v i tng,
vai tr v tr ca h khng th lm cho h c nhu cu ln hn.
Gii hn nghip thc to ra gii hn ca kip ngi, gii hn
nhn thc to ra gii hn ca hnh phc v kh au. Thin
ch Sakka l ngi in mu. ng ngh rng mnh l ngi
chin thng. Tt c nhng cng trng do ng to dng lm
ng tr thnh ngi ba hoa, thy sang bt qung lm h.
Nh li cu hi m cc tin n dnh cho ng: C phi
y l Nh Lai Th Tn m chng tng k cho thip nghe
khng?. ng k rt nhiu v Th Tn cho cc b v ca
mnh, th nhng, li khng bao gi to iu kin cho h c
gp g. iu ni ln rng ng mun chng t ch c ng
mi t cch cng ngi, ni chuyn, giao t vi nhng
ngi sang trng c bit l v bc nht v tm linh v o
c, cn nhng tin n v th n th khng bao gi c c
c hi nh th. l mt cch thc t vi bn ng. Khi tip
xc v gii thiu tn gi Mc Kin Lin, mt ln na thin
ch Sakka mun khoe mnh c nhng ngi bn thn bin c
nng lc phi thng. Ngh thut ba hoa lm cho ng bt
qung lm h, to v th quan trng mnh m ngi khc
khng c.
168 HNH PHC GIA I THNG

Ngy nay khi tip xc vi nhng nh tm linh v o


c, nhng vai tr v tr x hi ln, khng nn yu t bt
qung lm h xut hin. Hy ngh rng y l c hi ng
u ta ng gp cho ngi kia v ngi kia c th gip ta
nhng vic cn. Ngi xut gia khng cu cnh chnh quyn,
khng cu cnh nhng ngi c vai tr v tr x hi, m hy
xem h nh ngi bnh thng. Thc t, i lc ngi c
vai tr v tr x hi n cha khng c cc v tr tr tip
n nng hu th khng mun n ln th hai. H mun bn
ng c t vi, cn cc nh s mun bn ng ca h c
chuyn ho. Mc ch hai thi ng x khc nhau dn n
kt qu khc nhau.
Khuynh hng th hai, c Th Tn mun ngi nghe
ging khng phi hiu, hnh din v kin thc mnh
t c m hnh tr v truyn b. V con ng gic ng
c thit lp trn kin thc t trn nn tng ca t duy, th
hin qua nhng biu t ca hnh ng c th.
Mc d bn kinh ch yu dnh cho ngi xut gia nhng
ngi ti gia vn c th hc, c bit nhng ngi qu nng
v sc dc, cn nghin c th lm tn gia bi sn, v chng
con chu kh au. p dng d ch 30% li dy ca Th Tn
th nhu cu hng th s gim ng k. S thnh cng ca
ngi tu l chuyn ho nng lng ny. Sau khi nng lng
tnh dc c chuyn ho, con ngi s tr thnh v ng v
tha, tm lng t bi v bin khng b gii hn trong bt k
hnh thi no. Hc bi kinh ny tng cng thm nhng
ht ging ca s tu tp, nhng ht ging gy dng hnh
phc trong hn nhn, tnh yu v trong mi lnh vc c th
lin h trc tip hoc gin tip n cc gic quan.

***
Chng 7

NGH THUT
CHT T MC XCH KH AU
(I KINH ON TN I)
Ging Kinh Trung B 38 ti cha X Li, ngy 09-04-2006
Phin t: Hong Oanh
NGH THUT CHT T MC XCH KH AU 171

NHN DIN MC XCH

i Kinh on Tn i th 38, thuc kinh Trung B


cp ngh thut cht t mc xch ca kh au. Vic vn
dng hnh nh mc xch kh au thay th mt cch
chuyn th khi nim Tanhasankhaya trong Pali vn c
dch l on tn i l do ng tc on tn gi ln hnh
nh cht t t ngay gc r; i l thi i trc v bn
cht ni kh nim au v tt c nhng hnh nh lin h trc
tip hay gin tip n n. Thay v ni cht t cc mc xch
tham i, ngi ta c th ni cht t mc xch kh au, v
bn cht ca tham i l dn n kh au.
Bn kinh bt ngun t s kin mt v xut gia tn Sati
quan nim sai lm rng Thn thc lun chuyn qua cc
ci lun hi khng h c mt hnh thi g ca s thay i.
T , c Pht phn tch v thuyt duyn khi, gii
thch bn cht cc iu kin nh hng trc tip hay gin tip
n trt t hot ng ca thn tm. Qua , ngi hng dn
phng php cht t tin trnh v mc xch ca kh au.
T bi kinh Ngi bt rn th 22, c Th Tn
gii thch v thi cho rng s hng th cc hot
ng tnh dc khng lm cn tr con ng v i sng
tm linh ca ngi gii thot, nhng ni ln c l
bn cht ca dc hu, chp trc v tnh dc. bn kinh
ny, c Th Tn dy v phn tch bn cht ca kin th,
thi chp trc v s sai lm trong tu tp v quan nim
cng khng km phn quan trng dn n ni kh nim
au trong tin trnh sinh t lun hi. S chp trc c
quan nim trong nh Pht nh l mt mc xch ca tri
buc. Bm vu vo bt k quan im no, s tri buc bt
u c mt.
172 HNH PHC GIA I THNG

Nu ni rng sng m khng c lp trng, cuc sng


tr nn v ngha, th lp trng y cng c th c
hiu nh mt trong nhng thi chp, chp v ci ng,
chp v o c, v nhng gi tr tinh thn v.v Mc d
l nhng ci ng, ci tt, ci gi tr, nhng s bm vu vo
n cng dn n mc xch ca h ly. Nh Pht khng bao
gi s dng khi nim lp trng m ch s dng con
ng chn chnh, o l tm linh c gi tr chuyn
ho mang li an vui hnh phc cho con ngi. Ni cch
khc, con ng chn chnh v o l tm linh khng
phi chp trc, bm vu m c s dng nh mt
cng c. Bn cht ca cng c mang tnh iu kin, c th
rt thch ng trong tnh hung ny nhng c th tr nn v
ngha trong tnh hung khc. C th tr thnh s la chn
rt l tng ca mt ngi, nhng cng c th tr nn rt v
ngha cho nhng ngi cn li. N ng vi tnh cch v trnh
nghip thc ca con ngi. Vn ch nh Pht khng
bao gi dy cc hnh gi bm vu vo bt c ci g d l
con ng, l o l, m hy s dng con ng v o l
nh phng tin hiu nghim c th mang li gi tr an vui
hnh phc.
HAI KHUYNH HNG TM LINH

Khuynh hng truyn thng B La Mn. Ly khi


im t kinh in V , ng ha nhng g c nu trong
bn kinh ny l gi tr chn l, m tc gi ca n khng ai
khc hn Thng hay Phm Thin. Do , nh ch x
hi tp cp gm nhiu thnh phn bt u c mt di
s p t quan im, lm cho mi ngi khng dm t vn
thay i chng. Khuynh hng mang li ni kh nim
au cho rt nhiu ngi bn cnh nhng ni nim hnh phc
ca thng tng kin trc x hi, bao gm nhng thnh phn
NGH THUT CHT T MC XCH KH AU 173

thng lu tr thc thuc trng phi truyn thng B La Mn,


cng nh truyn thng ca vua cha. 80% cn li ca cu trc
x hi n tr thnh nn nhn ca quan nim sai lm. Quan
nim l thi kin th, bm vu vo truyn thng sai, dn
n nhng h ly cho thn dn ca mt quc gia.
Truyn thng B La Mn c xem nh thnh tr vng chi,
c thi gian kh di b thch thc bng truyn thng tm linh
mi, l truyn thng ca Sa mn. Khi nim Sa mn lc
u c s dng nh mt t ng m ch tt c nhng ngi tu
hnh, khng chp nhn truyn thng t tng ca kinh in
V , thch li nhng gi tr chn l c nu ra trong
kinh in ny, khng tha nhn vai tr ca Phm Thin sng
th, khng tha nhn cu trc x hi bt bnh ng bn giai
cp, khng chp nhn thi bt bnh ng gia nam v n,
v nhiu t nn x hi khc. Nhng ngi tu hnh i tm
kim con ng tm linh khc vi truyn thng p t ln
h. Ni ting nht c bn truyn thng Sa Mn.
Truyn thng Sa Mn t nhin: L nhng nh tu hnh
vn du ry y mai , sng cuc i kham kh vi nim
hy vng nh , cc gic quan mt i kh nng thch ng v
khng h c nhng nhu cu i hi v s hng th. Con
ng ca tm linh bt u c bn mng v xut hin.
Truyn thng Sa Mn tu kh hnh: Chng hn ng
khng nm, ngi; hoc nm trn gai, mm g gh to cm
gic kh chu trn ton thn on tr tt c am m hng
th. Truyn thng Sa Mn ny cng c lit vo truyn
thng Sa Mn t nhin.
Truyn thng Sa Mn thuc o K Na: L nhng nh
tu hnh kh hnh p xc khng n mn, khng st hi chng
sanh nhng li ri vo trng thi rt cc oan: tr v ngun
174 HNH PHC GIA I THNG

vi nguyn y thin nhin khi con ngi mi va c ra


i, h khng mc o, cng khng s dng bt k vt liu
no che thn.
* Ba truyn thng tm linh m ra con ng mi thay
th v thch thc li vi truyn thng B La Mn gio. D
nhin, trong tin trnh thay th v thch thc, ni dung ca
n khng hon ton c chp nhn v nhiu hn ch. Chng
hn truyn thng B La Mn ch trng v x hi tp cp
trong khi truyn thng Sa Mn ph nh ch tp cp
ny nhng li khng a ra c c s l l v phng din
o c, phng din tm linh, phng din x hi v nhng
phng din khc c sc thuyt phc. Mt khc, mt s nh
Sa Mn t nhin by t thi ch trng v duy vt c
s, khng tha nhn c i sng kip sau. Tin trnh ca i
sng b cht t sau khi con ngi tr v vi t, nc, gi,
la to ra quan nim ht sc nguy hi cho i sng o c.
V khi con ng nhn qu o c gia i sng hin ti v
tng lai khng c thit lp, con ngi c th tr nn b
m n, mt ht trch nhim cn thit v hnh vi ca mnh.
T s cm d c th len li vo no trng v hnh vi dn
n tin trnh lm bng hoi t cch o c ca bn thn v
nh hng to ra ni kh nim au cho cng ng.
Truyn thng Sa Mn ca Nh Lai Th Tn: Xut hin
vi nhiu gi tr v to s thu ht mnh m v i sng tinh
thn. Ngi cng l nh Sa Mn nhng vt tri v phng
php thc tp v gi tr hin thc ca phng php thc tp,
t kt qu n tng lu di bn b mang li s chuyn ho
c th nh tn gc ni kh nim au. Truyn thng tr
thnh mnh t tm linh, thc phm tm linh mi ca n .
Nhng v trong thi gian ngn li kt np qu nhiu v xut
gia vo gio on ca c Th Tn nn dn n tnh trng
NGH THUT CHT T MC XCH KH AU 175

nhiu ngi cha qun c cc quan nim sai lm lc cn


l tu s ca truyn thng Sa Mn v B La Mn. Cc quan
nim sai lm tip tc nh hng v lm chao o quan
im chn chnh ca nhng v xut gia ng phng php,
nhng thiu nim tin v kin thc vng chi nhn bit
quan im phi truyn thng Pht gio tc hi n i sng
tm linh tu tp. Mt trong nhng ngi l T Kheo Sati.
Phng php tu tp thng bt ngun t nhn thc ca tm.
Khi nhn thc ca tm sai lm, tt c mi s ko theo, d
trc tip hay gin tip, u c th b nh hng.
NHN DIN SAI LM
Bn kinh va mang tnh gio dc, va mang yu t ca
hong php m cc bc ph huynh c th p dng nhm gip
con em v ngi thn khi pht hin h c nhng yu t
cha c hon thin v nhn thc, tnh tnh, khuynh hng
v i sng. i vi c Th Tn, khng h c s p t
v nng vai tr chn l tr thnh mt ci g buc ngi
khc phi theo trong cch thc xc quyt v chuyn ho quan
im sai lm.
T Kheo Sati, vn xut thn t giai cp thp trong mt gia
nh lm ngh nh c, c quan nim rng thn thc l tin
trnh dong rui trong su ci ba ng nhng khng c s
thay i v phng din bn cht, nhn thc cng nh tm
l dn n hnh vi hng ngy. Quan nim ny c xem
l quan nim trng tm v ct li ca trit hc B La Mn
gio. H cho rng tm thc con ngi khng h thay i,
ai mang thn phn ca B La Mn, th nghn i kip sau
sinh ra s l B La Mn; ai mang thn phn xut thn t gia
tc vua cha, cc nh chnh tr cm cn ny mc mt quc
gia, th con chu nhiu i ca h s tip thu truyn thng
tm linh . Ngc li, ngi xut thn t giai cp thp, thn
176 HNH PHC GIA I THNG

thc ny mang yu t, mang no trng, khuynh hng, ht


ging v nng lc ca nhng g thp km, cho nn vn mnh
ca h c gn lin ngay thi im h c mt trong phi
thai ca ngi m. l quan nim dn n ch ngha nh
mnh v cu trc x hi v nh mnh an by trong sinh hot
thng nht ca ngi n n nay vn din ra nh mt
ni au ca kip ngi.
Tt c nhng v ng tu khi bit T Kheo Sati c quan
nim sai lm dng rt nhiu phng php, ngay c phng
php cht vn, phn bin nhm chng minh l quan nim
phi chnh thng ca nh Pht.
L ngi xut gia theo Pht gio, ng bao gi tuyn
truyn v cho rng gi tr ca nhng ci phi Pht gio l chn
l. Mi ngi c quyn t do ch, t do quan im v t
do hc thuyt. iu c Pht tng cn nhng khi nhn
danh Pht t v ni y l li dy ca c Pht th ni dung
li tuyn b phi ng vi nhng g c Th Tn dy.
Khng th mo nhn, nh ng hai quan im, hai hc thuyt
khc nhau gia B La Mn gio hay tn gio tin thn trc khi
c mt trong gio php ca c Nh Lai ri cho rng n chnh
l mt phn gio hun ca Ngi. iu s dn n s hiu lm
ln ln ca hai ni dung hon ton khc bit.
Cc v ng phm hnh khuyn T Kheo Sati khng
nn bm vu, chp nhn v duy tr quan im sai lm .
c Th Tn tng tuyn b Mi s vt hin tng trong
i ny u do nhn duyn hnh thnh. Thn thc con ngi
cng vy. N l mt tp hp cc iu kin. Khng c duyn
hoc thiu duyn th thc khng th no tn ti v hin
khi. y th, T Kheo Sati vn c chp bo th quan im.
i chng thy rng mnh khng sc thuyt phc ngi
ng tu nn knh tng trnh li s vic cho c Th Tn.
NGH THUT CHT T MC XCH KH AU 177

c Th Tn mi gi T Kheo Sati n xc quyt c quan


nim khng, hay v bt ng quan im, him khch hoc
khng thch nhau m cc v ng tu c tnh dng chuyn
khng tht. D nhin, vi tha tm thng v tu gic, c Th
Tn bit rt r ai c quan nim g, no trng ra sao, khuynh
hng th no. Dng tm tng ca tm vi nhng bc i
v cch thc ca n u c Ngi nhn thy mt cch r
rng. Nhng v phng din x hi, Ngi vn dng lut php
trong i sng xc quyt minh bch.
Nh Lai bit T Kheo Sati c quan nim sai lm. Nhng
nhn c hi thng qua s gio dc nhm gip ngi
khc c quan nim sai lm tng t trnh c khuynh
hng sai lm ln hn, nghim trng hn, c Th Tn
tp hp nhng v t xut gia v ti gia n nghe Ngi gii
thch cho T Kheo Sati.
Khi c hi, T Kheo Sati xc nh rng tt c nhng
g c tng trnh l s tht. c Th Tn xc quyt rng:
Do nhn thc sai lm, cha hiu trn nhng g c Th
Tn dy v lun hi, nghip bo, v tin trnh nhn qu v
v trch nhim o c ca con ngi i vi cc hnh vi,
m Sati c quan nim sai lm. Nu quan nim sai lm ny
khng c chuyn ho th chng nhng Sati t ph hoi i
sng hnh phc ca mnh m t hn na l to nh hng
bt hnh v au kh ln ngi khc. l mt trong nhng
cch thc t lm tn c cho bn thn.
T Kheo Sati tuyn b mt hc thuyt v cho rng c
Th Tn l ngi ch trng ca hc thuyt ny, tc l gn
dng mt s kin m c Pht khng h c quan im,
khng h ging dy v khng h truyn b mi ngi
hiu sai hc thuyt ca Ngi. T , con ng tip cn tm
linh thng qua li dy ca Ngi b b tc. Vn ch khi
178 HNH PHC GIA I THNG

ng thc ha hai quan im khc nhau t hai truyn thng


tn gio khc nhau, th ngi c truyn thng tm linh B
La Mn gio lu i s khng th nhn thy c nhng c
im t li dy ca Ngi v khng th i theo con ng mi
ny. Cho nn, khi tuyn b v ph cp mt quan im sai lm
gn cho danh hiu c Th Tn th nh hng v tc hi ca
n rt ln. Ngi ni, nu dng v c tnh xuyn tc quan
im ca c Th Tn, l mt s tn c. Tn c
ch l mt li trn con ng tu gic, ko ngi khc khng
nhn thy o l cao siu huyn diu. Ngi xc nh rt r
khng th no c mt tia la le ln t nh sng nhn thc
sai lm rng bn cht thn thc l c nh khng h thay i
trong tin trnh sinh t.
Quan nim r rng trong thi i ngy nay, ai cng c
th xem l ng, bi v ngy nay ngi ta c tri qua rt
nhiu tin trnh ca s gio dc, c hc hi c kt kinh
nghim t nhng ngi i trc, t tn gio, trit hc, o
lm ngi v.v Nhng trong thi i ca c Th Tn,
l mt ci g rt xa l.
Trong tin trnh sinh t, thn thc c thay i khi con
ngi lm con ngi, ch thin, cc loi ng vt, hay loi
ng qu, chu rt nhiu ni kh nim au v cm xc, v
nhn thc,Tt c nhng ci ng vi khuynh hng li
ni, ngh, vic lm ngay trong thi gian sng vi hnh thc
con ngi hay cc loi hnh s sng khc nhau. Tm t,
nim, tnh cm, khuynh hng, cm xc, thi , l tng v
thc h thay i lin tc. Ngay c nhng ngi c khuynh
hng, c lp trng bn vng nht hay bo th nht vn c
s thay i trc hoc sau, nhiu hoc t. Hung h trong
tin trnh sinh t, lm th no con ngi c th duy tr c
bn cht c nh . Nh Lai mun nhn mnh, nu ta thy
NGH THUT CHT T MC XCH KH AU 179

c rng thn thc ca con ngi lun lun thay i th


khng th c nh mnh ca cm xc, nh mnh ca nhn
thc. T , khng th chp nhn nh mnh ca x hi, nh
mnh ca con ngi. Mu cht ca l lun, c Th Tn
mun mi ngi, c bit nhng ngi chu nh hng qu
nhiu t truyn thng tm linh B La Mn gio, thy c
iu ny cc bt cng trong x hi c c hi c chuyn
ho v thay i.
VAI TR CA TM THC

c Th Tn yu cu Sati trnh by trn c s ngi


s phn tch ging gii v bn cht ca nhn thc.
T Kheo Sati cho rng chnh tm thc l tc nhn ca
ni, ca cm xc, ca tip nhn ch ny, ch kia v cng
chnh tm thc l tc nhn lm con ngi chu ng tt c
mi hnh vi kh c hay nhng hnh ng ni chung.
Quan im ny rt kh xc quyt v s ging v khc
gia Pht gio v B La Mn gio. Thng thng khi ni
trch nhim v hnh vi o c, ngi ta d hnh dung c
mt tc nhn to ni kh nim au hay an vui hnh phc.
Con ngi l kin trc s ca ni kh nim au hay an
vui hnh phc, v cng chnh con ngi t cm nhn tt c
mi hnh vi to tc ca mnh. V phng din truyn thng,
hiu tnh trch nhim o c, th li tuyn b l mt
s tht cn thit gip nh v gi tr hnh vi v nh hng
ca n trong i sng con ngi. Nhn t gc trit l su
xa hn, khi nim tc nhn ch l khi nim tm mn
khng c gi tr tht. c Pht ch trng v ng, khng
c ngha l ph nh yu t con ngi m nhm xc quyt
con ngi l t hp tm vt l. Khi quan nim con ngi
l mt t hp tm vt l, th dng cm xc nhn thc, s vn
180 HNH PHC GIA I THNG

hnh ca nghip v nim ha lin h trc tip hay gin tip


n n c th c thay i. Do , bn cht ca cuc sng
khng c nh m l mt dng chy ca cm xc, nhn thc,
hnh vi; s tc to hnh vi l mt dng chy; v kt qu tip
nhn hnh vi nh hng n i sng con ngi cng l mt
dng chy. N l tin trnh bin dch khng dng. Quan nim
gip con ngi lm mi li cuc i khi trong qu kh
tng lm iu xu, tng to nhng ht ging khng vui,
mang ni kh nim au cho ngi khc. Cn vic cho rng
tc nhn l c nh, hnh vi nh hng tc nhn khng
bao gi thay i l to ra vn mnh, nh nghip cho con
ngi, cho x hi, v cho cng ng.
Theo quan nim ca B La Mn gio, T Kheo Sati cho
rng thn thc dong rui khng c s i khc. c Th
Tn nu ra s khc nhau gia quan im nhn qu ca Ngi
v ca B La Mn gio.
Sati i din cho quan im B La Mn gio: Khi lm
vic A th kt qu phi l A, khng h thay i, khng tng,
khng gim, d tm l tnh cm con ngi c th thay i.
Quan nim nh mnh ny to ra cu trc: Bt phong trn
phi phong trn/ Cho thanh cao phi ng phn thanh cao,
hoc Con vua th li lm vua. c Th Tn thy rt r
quan nim nh mnh ny to ra bn cht ca x hi tp cp
n c i. Ch tp cp ca n c i l ch tinh
vi, c l gii di gc phn cng lao ng. H cho rng
mi ngi sinh ra trn cuc i c mt chc nghip. Tp hp
cc chc nghip s to ra c cu vn hnh. Mi ngi
ng mt vai tr, mt chc nng. Gi tr vai tr chc nng
h tr b sung cho nhau. Khng th c tnh trng mt ngi
a nng qun xuyn tt c mi tnh hung. V vy khi sinh ra
l ngi lao ng tay chn th ngi c tip tc vai tr ca
NGH THUT CHT T MC XCH KH AU 181

mnh, ngi c nng khiu v chnh tr, c s trng v gio


dc hay c nhng ht ging ca tu tp th tip tc con ng
v l tng . Khng th thay i t vai tr ny sang vai tr
khc. Ai vai tr v tr no c gi nguyn vai tr v tr .
Thi gian u, quan im hc thuyt trn c xem nh
mt chn l. Mi ngi sinh ra c c tnh v nng lc khc
nhau. Vai tr ca gio dc c th lm thay i mt phn
nhng kh c th thay i mt cch trn vn v ch ngha
nh mnh t lu p t ln no trng ngi n . S
p t c nng thnh gi tr chn l nn h tc th chp
nhn, khng dm t vn .
Quan im ca c Th Tn: Thc do duyn khi.
Khng c yu t mi trng hon cnh th thc ny khng
bao gi c mt.
Ngi a ra n d ngn la ty theo nhin liu m c tn
gi khc nhau: La pht xut t ci th c gi l la ci;
la pht xut t rm gi l la rm; la pht xut t nhin
liu ca phn b, trong truyn thng n c gi l la
phn b; la do sm st gi l la sm st, Ty theo
phng tin to ra m chng c tn gi khc nhau, nhng tt
c ni ln mt iu: Bn cht ca thc lun lun thay i
cng nh hnh nh ca la. Khng th c s vn chuyn t
hnh thc la rm vi tro bi do rm b chy ri to thnh.
Nu c s c nh th la ny khng bao gi tt v rm
khng bao gi b thiu ri. c Th Tn mun nhn mnh:
Gi s thn thc con ngi c nh trong tin trnh sinh t
th khng th c tnh trng con ngi sinh ra b gi, ri cht
hoc t ngi v vua cha b lt tr thnh nhng thng
dn, t ti. Tt c nhng iu ni ln s vn chuyn thay
i ca iu kin.
182 HNH PHC GIA I THNG

c Th Tn ni, thn thc ca con ngi cng vy.


Nu c s tip xc gia mt vi mu sc, hnh thi ln nh,
vung trn, th c quan nhn thc c mnh danh l
nhn thc, tc l s nhn thc ca mt. Tng t, tai vi m
thanh c gi l nhn thc ca tai. Cc gic quan khc v
i tng nhn thc ca chng cn li cng c gi tr tng
t. T , con ngi c nhn thc, nh thc, thn thc,
thc, thit thc,... Hnh dung mt cn nh c nm ca s v
mt ca ci. Ban m, thp mt ngn nn hay mt nh uc,
lp tc bn phng bn ngoi ca cn nh ta mu sng
hng lan t ca ci v nm ca s. Ngi ta c th ni: y
l nh sng ca ca ci, nh sng ca ca s, ca tri, ca
phi, ca trong, ca ngoi. iu khng sai, nhng
bn cht trong ngi nh ny ch c mt ngn uc hay mt
ngn nn. Ni cch khc, c Th Tn a ra n d minh
chng mt iu: Khi gi l nhn thc, khng c ngha l n
c mt thn thc ring, hon ton c lp vi ci gi l nh
thc. Tng t, i vi thit thc, thn thc, thc, v.v
Ch c mt tm thc chung vi cc chc nng khc nhau
lin h vi cc gic quan m con ngi v cc loi ng vt
vn c. Mi loi ng vt c chc nng nhy cm gic quan
khc nhau. Con ngi c th pht trin kh nng gic quan
ca nhn thc thng qua tai mt, sau ng dng t cc gic
quan ny to tin trnh ca gio dc lin h n lao ng,
truyn thng, kinh nghim, v s tip ni cc ht ging nng
lc. Trong khi , cc loi ng vt mc d c nhy cm
gic quan, i khi nhy bn gp nhiu ln so vi con ngi,
nhng chng khng th to ra nhng tin trnh ca gio dc
nh con ngi. Vn c nhng gii hn nht nh, d l nhn
thc ca gic quan con ngi hay loi ng vt. Tt c khng
khc nhau m chng c mt dng tm thc c th hin ra
su c quan gic nng.
NGH THUT CHT T MC XCH KH AU 183

C thm hai c quan nhn thc, l c quan bo th


chp trc dn n ni kh nim au l Mt Na thc; v
kho tng tt c cc nng lc ht ging c tch t nhiu i
nhiu kip l thc Alaya, cn gi l kho tng tm thc. Chnh
kho tng tm thc ny l ni cha ng tt c ht ging ca
hnh vi, thi con ngi tri qua nhiu i nhiu kip.
l kho tng phi vt l, mt dng chy ca tm, lin tc c
mt vi con ngi v cc loi chng sinh qua tin trnh sinh
t lun hi.
Quan nim v s c mt lu di t i ny sang kip n
gia B La Mn gio v o Pht khc nhau ch: c
Pht cho rng nhn thc con ngi l thuc vo tnh iu
kin. Trong khi , B La Mn gio cho rng n c nh
bt bin, khng th thay i vn mnh con ngi. Mi
gic quan c chc nng nhn thc nh gi ring bit. Cc
chc nng h tr cho hnh phc, nhng ng thi cng
to ra nhiu rc ri khi gi tr ca hnh phc vt qua mc
yu cu vn c ca n.
Thc khng phi l mt thc ti vnh hng m l mt
dng chy. Truyn thng kinh in i Tha cho rng n l
thc nc, nhn t xa nh mt mt phng, mt khi, nhng
nhn gn, n c ni kt bi rt nhiu nguyn t, phn t
ca H2 v O. Con ngi, cu trc vt l, cu trc nhn thc
cng vy. Tt c nhng g thuc v tm vt l con ngi l
mt t hp c hnh thnh bi nhiu iu kin v yu t
khc nhau. Khi cc gic quan gp trc trc, chng hn ui,
m, cn th hay vin th th kh nng nhn thc ca mt b
gim. Cc gic quan cn li nh tai, mi, li, thn v no
trng cng tng t. Ngha l, gic quan tt th kh nng
nhn thc tt. Kh nng nhn thc tt cn l thuc vo iu
kin mi trng xung quanh nh nh sng, khong cch, bn
184 HNH PHC GIA I THNG

cht pht quang trong ni ti ca cc vt cht v.v th nhn


thc mi c thit lp mt cch khc nhau. Khng th ni
c mt nhn thc khng thay i trong khi iu kin nh
sng thay i. Cng l mt vt, chng hn o hoa mu
vng, di nh sng ca n neon, mu vng ny khng tht
rc r, nhng di nh sng ca n trn, mu vng s ni
bt hn. Nu tt tt c nh sng, mu vng c mt nhng
khng th to ra cm gic nhn thc rng n l mu vng,
thm ch khng ai nhn thy n. Do , bn cht ca nhn
thc lun lun thay i ty thuc vo iu kin nh sng, v
tr gc , tm nhn, iu kin nhn thc ca mt, cc gic
quan, sc khe v.v
Thy r bn cht nhn thc l mt dng chy cho php
ngi ta tin tng nhng g trong cuc i c th c cch
tn. S cch tn din ra theo hai chiu hng tiu cc v
tch cc. Quan nim tch cc dn n chiu hng tch cc,
ngc li quan nim tiu cc dn n chiu hng tiu cc.
Cho nn ng li vo thnh qu tt trong qu kh. Mun
tng lai tt p th ngay hin ti phi n lc phn u khng
ngng. Tnh trng suy thoi o c, suy thoi nhn thc c
th din ra, ti nng con ngi c th b mai mt. Vit Nam
c cu: Lo lai ti tn. Khi tui cao, kh nng thch ng
vi mi trng v pht minh mi chm dn. Nhng kin
thc c tr thnh mt khi bm vu, lm con ngi kh tip
thu nhng g khc vi mnh, khc vi truyn thng ca mnh.
H tr nn lc hu v mt kh nng tip nhn nhng gi tr
tt hn, cao hn c th c.
c Pht phn tch v tin trnh din ra t nhn thc thng
thng n i sng tu gic cng l mt dng chy l thuc
hon ton vo nhn thc ca tm. Khi nu bn cht ca nhn
thc v tm thc ni chung khng phi l mt khi c nh
NGH THUT CHT T MC XCH KH AU 185

bt bin, c Th Tn mun m ch v a ra phng chm


cho con ngi hng n l bin i sng thng thng tr
thnh i sng tu gic. Tc l chuyn ha nhn thc phm
phu tr thnh tu gic ca bc thnh. Bn cht ca gio php
c Th Tn nm im ny. Ngi khng lp hc thuyt
trit hc thng thng bnh lun, nhn thc, nh gi, so
snh, i chiu v i thoi hn thua. Hc thuyt ca Ngi
ph v mi s chp trc ca con ngi. N c th c
quan nim nh mt truyn thng trit hc, nhng bn cht
trit hc ca Ngi l trit hc ca s chuyn ha. T cch
nhn ny, ngi ta c th tr nn rt bnh thn trc mi p
t, nh danh, dn nhn ca ngi khc v mnh, v bn
cht nhn thc ca ngi khc khng phi l mt. Ngi ta
c th c mt cch, trm cch, nghn cch khc nhau nhn
thc nhng bn cht ca ngi c nhn nhn cng ch l
mt. S nhn thc v ni dung ca ci b nhn thc c th
khc nhau hon ton. Do , ng ngi khi b dn nhn, p
t nhng g khng ng s tht. Cng khng cn phi bn
tm lm nhng cng vic thanh minh thanh nga, tr khi c
iu kin v c ngi khc yu cu trnh by. Tip nhn s
trnh by y ng hay khng thuc v ngi khc.
VT CHT V TINH THN
c Th Tn hi T Kheo Sati v nhng ngi c
mt: Cc v c th nhn thy cc i tng ang din ra
trc mt cc v hay khng? Chng hn, mt con vt ang
i, ng, nm, ngi. Tt c mi ngi tr li c. c
Th Tn xc quyt tip quan im th hai: Cc loi ng
vt trong c con ngi, to dng ra mng sng l nh
nng vo cc iu kin, c bit l thc phm. Khng c
thc phm, i sng con ngi c th ko di thm vi nm,
vi thng l ht. S cu thnh i sng con ngi nng ta
186 HNH PHC GIA I THNG

vo thc phm. i sng c hai dng: i sng vt l v i


sng tm l. Thc phm cng c hai dng: Thc phm vt
cht v thc phm tinh thn.
i sng vt cht: Lin h n cu trc thn th ny c
to ra bi bn yu t: Cht rn, cht lng, cht khng kh v
cht vn chuyn, cn gi l T i (t, nc, gi, la). i
sng vt l v tui th ca n nng ta vo thc phm:
Cm n, nc ung v cc loi dng cht khc lin h n
thc phm ny. Trong khi , i sng tinh thn rt quan
trng, i lc khng ai quan tm.
i sng tinh thn: Bao gm cm xc, nhn thc, nim
ha, tinh thn tm linh, o c, cc nim, ngh thut v.v
Thc phm ca n l nhng ci thuc v tinh thn. i sng
tinh thn v vt cht ha quyn nhau nh bng n v lung
in. Tch lung in ra khi bng n th lung in vn
hin hu, nhng hiu ng ca n khng cao. Nu cng tc
cu dao hay tim bng b t, dng in vn truyn vo nhng
nh sng khng c ta ra t n. Tng t, mun nhn thc
lung in v nh sng c mt th thn th vt cht bng
n v cc yu t lin h trc tip vi n phi cn trong tnh
trng tt. Chnh iu kin ny cho php ngi ta tin tng
mt iu: ng bao gi ch trng ch ngha duy vt hay ch
ngha duy tm. C hai u cc oan nu ng t gc mt
nguyn nhn khi thy dn ra mi s vt hin tng cn li.
Khi cho rng vt cht l ngun gc ca mi s vt hin
tng l qu cao vai tr ca vt cht. T , dn n
khuynh hng sng hng th, xem vt cht, tin bc, gia
ti, s nghip l tt c. Trong khi , bn cht ca hnh phc
thuc v dng cm xc. Vt cht ch l mt iu kin, mt
phng tin.
NGH THUT CHT T MC XCH KH AU 187

Khi cho rng tm l tt c l ri vo trng thi cc


oan i lp. Trit hc nh Pht khng ch trng duy tm
nh ngi ta gn ghp. c Pht ch trng duyn khi, ch
trng iu kin, tnh tng thuc tc ng qua li khng c
nguyn nhn khi thu, d n l tm hay l vt. Cho rng
duy tm hay duy vt l nhn thc sai lm, tch ri mi s vt
ra khi s tng tc ca n. c Th Tn ni khi c nhn
thc thng thng i t quan nim cho rng n lin h n
tin trnh ca cc iu kin, con ngi c th sng mt cch
rt thoi mi.
c Th Tn ni i sng tu gic bt ngun t n lc
chuyn ha tm hoi nghi. Hoi nghi lm cho con ngi c
cm gic s hi. T s hi dn n ch an ninh khng cn
thit, nhng rng buc, nhng quy nh, php quy, cch thc
bo h mng sng v.v T , ngi ta c th c nhng
thi khc chng hn nh s i lp, loi tr, xung t ln
nhau. Tt c ci u bt ngun t tm l hoi nghi: hoi
nghi v bn thn, v ngi khc, v tn gio, trit hc, tm
li hoi nghi v bn cht ca i sng. Hoi nghi l thi
tm l to nng lng bm vu ging nh tnh trng tri buc
ngi li, th xung sng ri bo ngi phi bi v ti
ch. Lm sao tin v pha trc c! V th, hoi nghi l
nng lc li ko lm con ngi dm chn ti ch trong cn
lc ca s bo th mt quan im nht nh no . Ai c
nhiu thi hoi nghi, ngi kh c th tu tp. V ni
kh nim au mi khi c thit lp s c c hi c nui
dng, bo bc v chm sc, cho nn tin trnh ca hnh
phc l ci g rt xa vi. Con ca hoi nghi l lng do
d, thi khng dt khot bt k mt quan im no. Trng
thi dm chn ti ch lm cho ngi nh mt c hi
tip xc vi nhng ci khc hay hn, tt p hn.
188 HNH PHC GIA I THNG

Khi con ngi chuyn ho tm hoi nghi, tr tu bt


u c gieo mm, ln mnh. Ngi c nhn thc sng
sut s c nim tin vng chi vo hnh phc bn thn, khng
mang tm vng cu theo kiu ng ni ny trng ni n.
Nu vng cu vi thi hoi nghi th nhng nng lc, tim
nng, iu kin vn c sc lm ngi hnh phc,
nhng h li khng tin m ngh rng phi i ni no tht xa,
tm kim ngh tht mi, nng ta k ny ngi n th mi
c hnh phc lu di. T h t nh mt s trng, chy
theo s on, l mt sai lm rt ln t tm hoi nghi. Cn
phi xc quyt nhng g ang c vi cc iu kin, tn dng
nhng ci to li ch cho bn thn.
Giai on sau nm 1975, rt nhiu thuyn nhn vt
bin tm kim mnh t ha. n x ngi, h khng cn s
la chn no, t hai bn tay trng, h phi dng c nghip
bng tt c s n lc tch cc. Cui cng, sau mi nm, hai
mi nm, h c c ngi s nghip, giu sang ph qu, c
ngi thnh cng hn ngi bn a. iu rt ng tn
thn! V khi y, h ch c mt con ng duy nht l tin
ti pha trc, d pha trc l ni cao vi vi, nhng nu
lui v sau s ri xung vc su. D nhin, leo ni khng
kho c th b ng, nhng nu kho lo c phng php
s t ti nh cao. Nh nh sng Pht php soi ng,
rt nhiu Pht t thnh cng sau ni au ca qu kh
vi nhng m nh ca s dn vt do mi trng iu kin
chnh tr x hi to ra cho h.
Sau , rt nhiu ngi Vit Nam cng mun tm kim
i sng hnh phc tng t. H vt bin bng con ng
hn nhn, hp tc lao ng hoc nhiu phng tin khc. C
ngi thnh cng nhng cng khng t ngi tht bi. Thm
ch nhiu ngi c cng n vic lm, giu sang ph qu
NGH THUT CHT T MC XCH KH AU 189

ti Vit Nam nhng ngh rng Hoa K, Php, Canada, c,..


l thin ng nn b tt c s nghip ca mnh mong
tm kim mt thin ng mi. Sang n ni, s thch ng
din ra rt chm, v bn thn h l nhng ngi giu c quen
hng th. Cui cng ni kh nim au trn v mi khi hi
tng nhng g c. Nu tr v Vit Nam th s xu h.
Ch v l do s din m h phi chn vi c cuc i mnh.
y iu c nhn mnh l: Thi xc quyt khng do d
theo kiu ng ni ny trng ni n s gip con ngi tr
nn sng sut, khng b chi phi, nh hng, tc ng t bn
ngoi cui cng khng i ti u.
c Th Tn gi nhc: Mun tm khng bm vu, chp
trc vo chn l th hy hnh dung v nh v d ngn chic
b m Nh Lai dy trong bi kinh th 22 Ngi bt rn .
Bn cht ca chnh php c ging l vt qua ni
kh nim au, khng phi tn th v nm ly. Tng
t, hnh nh chic b gip vt qua sng. Nu sau khi qua
sng, khng chu ln b, cng chic b ry y mai th
chc chn gi tr hnh phc s khng c m bo. Hoc
nu tn th khun vc n trn vai, i n trn u, phng
chng c gi tr g m cn nh hng tiu cc n nhng
ngi ang cn chic b vt qua sng. Ni cch khc,
ng bao gi tn th kinh in trn bn th, m hy tn
th n bng gi tr ng dng hnh tr trong i sng.
Tin trnh khi thy ca tu gic bt ngun t xc quyt
ca tm trn nn tng nhn qu, nhn thc, hiu bit, v kinh
nghim. c Th Tn xc nh: Bn cht ca tu gic l to
thanh tnh, an vui v hnh phc. S l mt sai lm, nu ai
c tm l mun s hu gi tr tm linh mnh t c. Bn
cht tm linh l ca chung, con ng an vui gii thot cng
190 HNH PHC GIA I THNG

l ca chung. ng bao gi s hu n cho tng phi, ngi


cha, gia nh hay cho bn thn mnh. Ai mun s hu ho
chn l, ngi s b kh au. Lng hnh din t ho bt
u c mt trong thi s hu ho ny. Bn cht ca s tu
tp theo nh Pht l chuyn ho cc ngc ngch, gai gc ca
ci ti bao gm s hnh din, s din, t ho, mc cm t ti,
thi rt r, lng do d, s nghi k, s s hi, ch trng
c nht, thi c quyn chuyn ch v.vCho rng mnh
l nh cao ca chn l, tt c mi ci, mi ngi l ph
thuc. Nhng quan im to ra gai gc ca ci ti. Chp
trc v bm vu chn l cng dn n thi hnh din t
ho tng t, rng ti tu ng, ngi khc tu sai, php mn
ca ti l s mt, php mn cn li l sai lm. T huynh
cng mt bc thy tm linh tu gic c Th Tn li tr
thnh nhng ngi xa l vi nhau. Rt may trong truyn
thng tm linh nh Pht, c nhiu tng mn php phi, php
mn hnh tr nhng hnh gi Pht t cha bao gi xem nhau
l k th, tn vinh mnh l chn l duy nht.
THC PHM CHO LUN HI

Cch thc ngng cung cp thc phm ca lun hi cho


i sng theo li dy ca c Th Tn. C bn loi thc
phm c xem l dng cht ca sinh t, dng cht ca
kh au. N l c s d liu gip chng sinh trng thnh
ln ln khi c mt. N l yu t v iu kin cn thit gip
chng sinh s bt u c mt sau tin trnh qua i mt
cnh gii, mt s sng nht nh no .
* on thc, Kabalinkro: on thc l thc phm c
a vo c th thng qua ming v c th vt l ni chung.
Chng hn n, truyn nc bin, tim thuc b vo c th
v.v u c gi l on thc.
NGH THUT CHT T MC XCH KH AU 191

Khi nim on thc xut pht t vn ho n . Nn


vn ho ny ngi ta n bc, khng dng a mung. Cc
thc phm mun a vo ming d dng m khng lem luc,
ngi ta thng trn thc n ri dng tay nghin nt, sau
v thnh vin ri a vo ming. Bn cht ca on thc
gip con ngi ln mnh, trng thnh. Ni no thiu thc
phm ni b ci xng, s sng gim, bnh tt gia tng.
Cho nn, chm sc tui th con ngi phi chm sc t thc
phm. Phi bit s dng nhng thc phm cn thit cho i
sng, t , gim thiu ch ngha tiu th nh hng n th
cht, th tr v tinh thn ca con ngi. c Th Tn ni:
Ch trong cch thc n ung, con ngi c th gim i bnh
tt my mi phn trm. Ai tng b bnh cng cm nhn
c iu ny. Cc bc s, dc s cng thng yu cu bnh
nhn thc hin ch n ung ty theo tng tnh trng bnh
lm gim, khng ch, v khoanh vng cn bnh. Bn cht
ca on thc l to sc kho cho tui th c ko di.
* Xc thc, Phasshro: Xc thc l loi thc phm tip
xc cc gic quan vi i tng trn cnh ca n. D nhin,
n khng c gi tr ko di mng sng nh on thc,
nhng n lm thng hoa cc gi tr cuc i, to thm nhng
v, chng hn nhu cu gii tr. Xem phim l xc thc ca
mt. i du lch ngm cnh cng thuc v xc thc. Xc
thc c th c hiu nh cc hng liu, gia v. Quan
trng nht, nguy hi nht n tin trnh sinh t l i
sng sinh hot v chng vi nhu cu xc thc l thc phm.
Thiu loi thc phm ny, i sng hnh phc v chng c
th b tan v. V bn cht ca n to ra nhng thi quen v
cn nghin. Ai u t hoc qu l thuc vo thc phm xc
thc lin h n cc gic quan v i tng trn cnh ca n
th ngi s tr thnh n l ca nhng thi quen, nhng s
rng buc, c ch, v nhng ci khng th no vng vy ni.
192 HNH PHC GIA I THNG

* T nim thc, Manosancetanhro: T nim thc lin


h n ch, tc , nim ca con ngi, nh mt loi thc
phm ko di mng sng, tui th ca con ngi. ch c
th ko di tui th. Chng hn, mt ngi bnh nm lit trn
ging, nu c mt s kin, mt s vic no cha c
hon tt th lng mong mi mun thc hin n s lm cho
h sng di thm mt khong thi gian. Hoc vic thng
tng a con th tr s gip ngi bnh ko di tui th
thm vi thng. Khi gi tr ca tui th ht, bn cht ca
s nu ko v ch, nguyn vng, s ko di tui th thm
mt thi gian ngn.
Hiu c nguyn tc tm l ny, mun ra i mt cch
nh nhng th hnh gi v nhng ngi ang b cn bnh
khng ch, chi phi, cn phi t b n mt cch c ngh
thut v ng tic nui.

***
SCH MI, XUT BN THNG 11 - 2010

1. Nandasena Ratnapala., X Hi Hc Pht Gio, Thch


Hu Php dch. Si gn: NXB Vn Ha Si Gn, 2010, tr.
xvi + 230.
2. Thch Hu Thng., c Pht v Con ng Tu Gic.
Si gn: NXB Phng ng, 2010, tr. xiv + 420.
3. Thch Thin Phng., Chn Tht Nim Pht Cc Lc
Hin Tin. Si gn: NXB Phng ng, 2010, tr. xii + 228.
4. Thch Phc Sn., Thanh Tnh o Lun Ton Yu.
Si gn: NXB Phng ng, 2010, tr.270.
5. Thch Phc Sn., Mt S Vn Gii Lut. Si gn:
NXB Phng ng, 2010, tr. 300.
6. Thch Phc Sn., Lut Hc Tinh Yu. Si gn: NXB
Phng ng, 2010, tr. 320.
7. Thch Thng Trit., Thin Lun Vn p. Si gn:
NXB Thi i, 2010, tr. 128.
8. HT. Thch Tr Chn., Cc Hc Gi Anh Quc V Pht
Gio u M. Si Gn: NXB Phng ng, 2010, tr. xiv + 143.
9. Thch Tr Siu., Dng i V Tn. Si gn: NXB Thi
i, 2010, tr. viii + 168.
10. Dalai Lama., Con ng n Tnh Lng, Tu Uyn
dch, Si gn: NXB Phng ng, 2010, tr. x + 142.
11. Dalai Lama., Tinh Thn Tu Gic Vn Th, Tu Uyn
dch, Si gn: NXB Phng ng, 2010, tr. x + 102.
12. Thch Nht T., Chuyn Ho Cm Xc. Si gn:
NXB Thi i. 2010, tr. vi + 112.
13. Thch Nht T., Hiu Thng v Tu H. Si gn:
NXB Thi i, 2010, tr. vi + 174.
14. Thch Nht T., Khng Hong Ti Chnh Ton Cu
Qua Ci Nhn Pht Gio. Si gn: NXB Hi Phng, 2009,
tr. vii + 152.
15. Thch Nht T., Khng C K Th. Si Gn: NXB
Thi i, 2010, tr. vi + 121.
16. Thch Nht T., Chuyn Ha Sn Hn. Si Gn:
NXB Phng ng, 2010, tr. vi + 180.
28. Thch Nht T., i Din Ci Cht. Si gn: NXB
Thi i, 2010, tr. vi + 169.
17. Thch Nht T., Quay u L B. Si Gn: NXB
Phng ng, 2010, tr. vi + 202.
18. Thch Nht T., Con ng An Vui. Si Gn: NXB
Phng ng, 2010, tr. vi + 168.
19. Thch Nht T., Hnh Phc Gia i Thng. Si
Gn: NXB Phng ng, 2010, tr. vi + 194.
20. Thch Nht T., Php L T Cuc Sng. Si Gn:
NXB Phng ng, 2010, tr. vi + 167.
21. Thch Nht T., i Dp Trit L V Hnh Phc Hn
Nhn. Si Gn: NXB Phng ng, 2010, tr. viii + 178.
22. Thch Nht T., Hnh Phc Tui Gi. Si Gn: NXB
Phng ng, 2010, tr. vi + 120.