4.7.5.2 – İlk yükleme durumunda ortak tek taşıyıcı sistem modelinde 4.7.2.3 veya 4.7.2.

5’e göre
hesaplanan eşdeğer deprem yükleri sadece üst bölüm’e etki ettirilir (Şekil 4.2b). Hesapta üst
bölüm için Tablo (4.1)’den seçilen Rüst ve Düst katsayıları ve deprem doğrultusundaki Tp(X)
hakim titreşim periyoduna göre Denk.(4.1)’den hesaplanan deprem yükü azaltma katsayısı
(Ra ) üst kullanılacaktır. Birinci yükleme durumu için yapılan hesap sonucunda, hem üst
bölüm’de, hem de alt bölüm’de azaltılmış iç kuvvetler elde edilir.

4.7.5.3 – İkinci yükleme durumunda, yine ortak tek taşıyıcı sistem modelinde sadece alt
bölüm’deki bodrum katlarının kütleleri, Denk.(4.4)’te T=0 konularak elde edilen azaltılmış
spektral ivme SaR (0) ile çarpılarak bu katlara etkiyen yaklaşık eşdeğer deprem yükleri
hesaplanır (Şekil 4.2c). Hesapta alt bölüm (bodrum) için Denk.(4.1)’den hesaplanan deprem
yükü azaltma katsayısı (Ra =
)alt D=alt 1.5 kullanılacaktır. İkinci yükleme durumu için yapılan
hesap sonucunda, alt bölüm’deki azaltılmış iç kuvvetler elde edilir.

4.7.5.4 – Bodrumlu binalarda tasarıma esas iç kuvvetler 4.10.1’de tanımlanmıştır.

4.8. MODAL HESAP YÖNTEMLERİ İLE DOĞRUSAL DEPREM HESABI

4.8.1. Modal Hesap Yöntemleri

4.8.1.1 – Deprem etkisi altında taşıyıcı sistemin modal davranışını esas alan Modal Hesap
Yöntemleri, 4.8.2’de verilen deprem spektrumu ile hesaba dayalı Mod Birleştirme Yöntemi ve
4.8.3’te verilen zaman tanım alanında hesaba dayalı Mod Toplama Yöntemi’dir. Bu yöntemler
için ayrıntılı açıklamalar EK 4B’de verilmiştir. Bodrumlu ve bodrumsuz binalarda bina tabanı
ve bina yüksekliği tanımları için 3.3.1 esas alınacaktır.

4.8.1.2 – Modal hesap yöntemlerinde, hesaba katılması gereken yeterli titreşim modu sayısı,
YM,
(a) EK 4B’ye göre (X) ve (Y) deprem doğrultularında her bir mod için hesaplanan taban kesme
kuvveti modal etkin kütleleri’nin toplamının bina toplam kütlesinin %95’inden daha az
olmaması kuralına göre belirlenecektir.
YM YM
∑ mtxn ≥ 0.95 mt ∑ mtyn ≥ 0.95 mt (4.30)
(X) (Y)
;
n =1 n =1

Ancak katkısı %3’ten büyük olan bütün modlar gözönüne alınacaktır.
(b) Her iki doğrultu için hesaplanan YM’lerin büyüğü üç boyutlu hesapta dikkate alınacaktır.

4.8.2. Mod Birleştirme Yöntemi ile Deprem Hesabı

4.8.2.1 – Mod Birleştirme Yöntemi’nde, verilen bir deprem doğrultusunda deprem tasarım
spektrumu’ndan yararlanılarak gözönüne alınan her bir titreşim modunda davranış
büyüklüklerinin enbüyük değerleri modal hesap yöntemi ile hesaplanır. Yeteri kadar titreşim
modu için hesaplanan, ancak eşzamanlı olmayan enbüyük modal davranış büyüklükleri daha
sonra istatistiksel olarak birleştirilerek enbüyük davranış büyüklükleri’nin yaklaşık değerleri
elde edilir. Yöntemin ayrıntıları EK 4B’de verilmiştir.

53

Related Interests