Pendahuluan

Selepas peristiwa Perang Dunia II berakhir pada tahun 1945, diikuti dengan pengunduran Tentera Jepun dari Tanah Melayu, semangat nasionalisme dikalangan rakyat Tanah Melayu ketika itu amat ketara. Tertubuhnya parti-parti politik untuk memperjuangkan kemerdekaan Tanah Melayu. Mereka ini mendapat kuasa melalui Pilihan Raya yang diadakan untuk memilih kerajaan. Tujuan utama parti-parti politik ini bertanding ialah untuk memperoleh majoriti kerusi di Parlimen (Dewan Rakyat) atau Dewan Undangan Negeri supaya boleh menubuhkan Kerajaan Persekutuan atau Negeri. Calon-calon yang memperoleh majoriti undi di bahagian yang mereka bertanding akan diisytihar menang. Pilihanraya adalah penting dimana tindakan pengundi memilih calon atau wakil dalam kawasan pilihanraya.Proses pilihanraya melibatkan penamaan calon,membuat bantahan,membuang undi ,megira undi dan mengumumkan keputusan.Pengundian secara rahsia dan bebas (pekara 113-120 PP) tidak ada orang tahu seseorang pemilih membuang undi. Menurut kata-kata D Rebertson ³pilihanraya adalah satu kaedah untuk memilih calon bagi jawatan atau kerusi tertentu´ dan A.Rashid Rahman ³pilihanraya adalah pemilhan umum ke atas seseorang untuk satu-satu jawatan dan pemilahan boleh di buat menerusi undi sesebuah perkumpulan pemilih dan yang dipilih´. Pilihanraya di Malaysia dilaksanakan secara ringkas majority berasakan seorang wakil bagi kawasan pilihanraya.Calon akan dianggap menang jika mendapat undi lebih daripada undi lawan,jika lima bertandingan perlu atasi undi lawan terdekat bukan lima calon itu.

Jenis Pilihanraya
Terdapat dua jenis:1. Pilihanraya Umum Pilihanraya umum adalah pilihan yang dijalankan untuk memilih wakil-wakil rakyat ke Parlimen. Pilihanraya ini adalah diperingkat kebangsaan dan parlimen akan dibubarkan sebelum ia diadakan. 2. Pilihanraya Kecil Pilihanraya kecil merupakan pilihanraya untuk mengisi satu atau beberapa kekosongan kerusi sahaja di Parlimen disebabkan kematian atau perletakan jawatan anggotanya

2. 3.Pilihanraya Melibatkan Tiga Pihak 1. mempromosikan kepentingan mengundi.Saraan daripada penubuhan dana yang disatukan. tugas SPR ialah mengadakan pilihan raya ke atas kawasan parlimen dan DUN.Anggota boleh memegang jawatan sehingga 66 tahun tetapi kalau ingin meletakkan jawatan boleh mengahantar surat kepada YDA.Ianya bebas daripada kawalan kerajaan untuk memastikan keadilan pilihanraya dan kebebasan pengundi serta calon tidak terjejas. Warganegara Malaysia berumur tidak kurang daripada 21 tahun pada tarikh kelayakan. Anggota Ahli dilantik oleh YDA dengan nasihat Majlis raja-raja. Suruhanraya Pilihanraya Diperuntukan dalam Perkara 113 mengurus dan mentadbir pilihanraya.Jika seseorang ahli SPR muflis dia boleh dipecat. Ia juga mengumpul maklumat mengenai kawasan baru yang membolehkan keadilan dapat dilakukan ke atas pengundi untuk mengundi di kawasan pengundian yang ditetapkan. 3. Pengundi Satu elemen penting dalam sistem pilihan raya ialah seseorang pengundi itu mestilah mendaftar dengan Suruhanjaya Pilihan Raya sebelum dia boleh mengundi dalam pilihan raya bagi Dewan Rakyat atau Dewan Undangan Negeri. Di Malaysia. 2. anggota SPR dan pegawai akan berada di pusat pengundian untuk menjalankan proses pengundian pilihan raya. mengelola pilihan raya. 4. seorang penduduk di mana-mana bahagian pilihan raya di Malaysia dan tidak hilang kelayakan. . seseorang itu layak untuk mendaftar jika dia:1. Mengikut peraturan pilihan raya. dan menguruskan semakan daftar pemilih dengan memadam nama-nama orang yang telah mati atau didapati tidak layak mengundi.Pemencatan tidak boleh dilakukan secara sewenang-wenangnya cara pemencatannya adalah seperti memecat hakim mahkamah perseketuan. Pada hari pengundian. dan pelaksanaan pendaftaran pemilih.

Pejabat-Pejabat Pos atau melalui unit-unit bergerak Suruhanjaya. atau 2. PejabatPejabat Pilihan Raya Negeri. telah didapati bersalah dan dihukum mati atau penjara untuk tempoh lebih 12 bulan dan masih menjalani hukuman pada tarikh kelayakan. Daftar-daftar pengundi baru disediakan setiap 3 bulan sekali dan ia dipamerkan selama 7 hari bagi tujuan urusan tuntutan dan bantahan. nama-nama pengundi yang sudah meninggal dunia dan yang sudah hilang kelayakan mengikut undang-undang akan dikeluarkan daripada daftar berkenaan. telah didapati bersalah di bawah Akta Kesalahan Pilihan Raya 1954. Semasa semakan daftar induk. 4. daftar pengundi untuk tahun berkenaan akan disahkan oleh Suruhanjaya di dalam tempoh sebulan. Anda boleh mendaftar di Ibu Pejabat Suruhanjaya Pilihan Raya. ditahan kerana tidak siuman atau sedang menjalani hukuman penjara. seperti yang diperuntukkan di dalam undang-undang. 2. Semakan daftar pengundi Semakan daftar pengundi dijalankan di sepanjang tahun. . Anggota perkhidmatan awam yang bertugas diluar Negara Pegawai Suruhanjaya Pilihanraya yang bertugas pada hari mengundi Anggota polis Pegawai tentera yang bertugas dipembatasan Pelajar Malaysia diluar Negara Hilang kelayakan Seseorang pengundi akan hilang kelayakan jika:1. Selepas mempertimbangkan tuntutan dan bantahan melalui siasatan awam. 5. 3. pada tarikh kelayakan. sebelum tarikh kelayakan. telah memperoleh kerakyatan asing. atau 4.Orang yang boleh mengundi melalui pos:1. atau 3.

atau gagal mengemukakan laporan perbelanjaan pilihan raya. 3. atau 6. 3. 2. calon yang bertanding boleh mewakili sesuatu parti atau bertanding sebagai calon bebas. Seseorang itu layak menjadi calon dalam mana-mana pilihan raya jika memenuhi syarat berikut:1. telah memperoleh kewarganegaraan asing. warganegara Malaysia dan bermastautin di negara ini. Seseorang calon hilang kelayakan jika dia:1. 5. warganegara Malaysia dan bermastautin di negara ini.Kelayakan Calon Dalam sistem pilihan raya di Malaysia. atau didapati seorang bankrap. 4. 2. . telah didapati atau diisytiharkan tidak siuman. atau memegang jawatan berkepentingan 'office of profit'. atau telah didapati bersalah oleh mahkamah di Malaysia dan dijatuhi hukuman penjara untuk tempoh tidak kurang dari 1 tahun atau denda tidak kurang dari RM2000 dan belum mendapat pengampunan. tinggal di Negeri di mana dia akan bertanding.

Akta Hasutan 1970. 7. 2002. seseorang calon dipilih untuk mewakili penduduk-penduduk sesuatu bahagian pilihan raya di Parlimen (Pilihan Raya Umum) atau Dewan Undangan Negeri (Pilihan Raya Negeri). 3. Pemilih. 5. Elemen-elemen penting pilihan raya Elemen-elemen penting pilihan raya adalah:1. Peraturan-peraturan (Mengundi Melalui Pos) Pilihan Raya. Bahagian Pilihan Raya. 3. beberapa undang-undang dan peraturan telah digubal untuk memastikan prosedur pilihan raya berjalan tanpa masalah. Peraturan-peraturan (Pendaftaran Pemilih) Pilihan Raya. Peraturan-peraturan (Penjalanan Pilihan Raya) Pilihan Raya. Perlembagaan Persekutuan. 1958 (Akta 19).Undang-undang dan peraturan pilihan raya Bagi melancarkan proses pilihan raya. Sehingga kini terdapat 222 kerusi Dewan Rakyat (Parlimen) dan 567 kerusi Dewan Undangan Negeri. 1954 (Akta 5). . 2. dan Akta Keselamatan Dalam Negeri. 1981. tetapi memain peranan dalam kelancaran penjalanan pilihan raya. 2. 4. Ia termasuklah Akta Polis 1962. 1960. Calon. Akta Kesalahan Pilihan Raya. Perlembagaan Negeri. Akta Rahsia Rasmi 1972. Walau bagaimanapun terdapat juga beberapa undang-undang yang walaupun tidak mempunyai kaitan secara langsung dengan proses pilihan raya. Akta Pilihan Raya. 2003. 4. 6. Semua undang-undang dan peraturan-peraturan ini adalah berkait secara langsung dengan proses pilihan raya. Undang-undang dan peraturan tersebut ialah:1. Bilangan bahagian pilihan raya Dalam sistem pilihan raya yang diamalkan di Malaysia. Proses Pilihan Raya.

Proses pilihan raya Pilihan Raya Umum atau Pilihan Raya Kecil bermula dengan pengeluaran writ pilihan raya oleh Suruhanjaya Pilihan Raya kepada Pegawai Pengurus. Suruhanjaya Pilihan Raya bertanggungjawab untuk mengkaji semula sempadan Bahagian-bahagian Pilihan Raya Parlimen dan Negeri. Tempoh pilihan raya Pilihan Raya untuk Dewan Rakyat dan Dewan Undangan Negeri. Pada masa yang sama satu notis akan diwartakan. seperti yang ditetapkan oleh undang-undang. Dalam hal ini tarikh kekosongan kerusi akan ditetapkan oleh Suruhanjaya. Seperti yang tertera di dalam Perlembagaan Persekutuan.00 pagi untuk diteliti dan bantahan.00 pagi hingga 11.00 pagi hingga 10. Pegawai Pengurus akan mengisytiharkan calon itu menang tanpa bertanding.Persempadanan semula bahagian-bahagian Pilihan Raya Sebagai sebahagian daripada fungsi utamanya. sama ada disebabkan kematian. menetapkan tarikh-tarikh hari penamaan calon dan hari mengundi. peletakan jawatan atau seseorang Ahli Dewan Rakyat dan Dewan Undangan Negeri itu hilang kelayakan.00 pagi pada hari penamaan. Dalam kes di mana seorang calon sahaja yang dicadangkan. Pilihan Raya Kecil juga diadakan di dalam tempoh 60 hari dari tarikh kekosongan. Kertas-kertas penamaan akan dipamerkan dari jam 10. Hari Penamaan Calon Hari penamaan calon merujuk kepada hari yang telah ditetapkan oleh Suruhanjaya Pilihan Raya bagi calon-calon mengemukakan kertas-kertas penamaan untuk bertanding dalam pilihan raya kepada Pegawai Pengurus. Kertas-kertas penamaan boleh dikemukakan oleh calon. diadakan sekali di dalam tempoh 5 tahun kecuali jika dewan dibubarkan lebih awal. pencadang dan penyokong atau salah seorang daripada mereka. Suruhanjaya Pilihan Raya perlu menjalankan kajian ini setiap tidak kurang daripada 8 tahun. . Pilihan Raya Umum diadakan di dalam tempoh 60 hari selepas tarikh pembubaran. Kertas-kertas penamaan mestilah dikemukakan di antara pukul 9.

Bagi memastikan pilihan raya berjalan lancar Suruhanjaya mempunyai kuasa di bawah perkara 3(5) Akta Pilihan Raya 1958 dan perkara 27A Akta Kesalahan Pilihan Raya 1954 untuk melantik Pegawai Penguat Kuasa dan membentuk satu atau lebih Pasukanpasukan Penguat Kuasa di setiap bahagian pilihan raya Parlimen. Unit ini dianggotai oleh Pegawai Penguat Kuasa yang dilantik oleh Suruhanjaya Pilihan Raya. Bagi kawasan-kawasan pedalaman. dan ini perlu diambil ingatan oleh caloncalon dan petugas-petugas parti. calon-calon atau ejen-ejen dan petugaspetugas parti mengenai undang-undang dan peraturan pilihan raya.00 petang di seluruh Malaysia. Kempen hanya boleh dimulakan selepas selesai proses penamaan calon dan mesti dihentikan jam 12. seorang wakil dari Ibu Pejabat Polis Daerah.Kempen Suruhanjaya Pilihan Raya telah merangka peraturan-peraturan khas untuk berkempen. Namun demikian.00 tengah malam sebelum hari mengundi. lokasi tempat mengundi. 2. 4. waktu membuang undi ditetapkan dari jam 8.00 tengah malam dan berakhir dengan pengumuman keputusan pilihan raya. ceramah-ceramah pilihan raya dan perhimpunan umum. lokasi pusat pengiraan dan penjumlahan undi. Suruhanjaya Pilihan Raya biasanya akan mengeluarkan notis untuk memaklumkan orang ramai tentang perkara-perkara pilihan raya seperti:1. seperti yang tertera di dalam Akta Kesalahan Pilihan Raya (Pindaan) 2002. . unit-unit bergerak digunakan bagi memastikan kelancaran membuang undi. Hari mengundi Hari mengundi adalah merujuk kepada hari pemilih-pemilih membuang undi. Senarai perkara yang mesti dipatuhi dan dilarang semasa pilihan raya disediakan. seorang wakil dari Pihak Berkuasa Tempatan dan seorang wakil tiap-tiap parti/calon yang bertanding. Suruhanjaya Pilihan Raya juga akan menubuhkan jawatankuasa-jawatankuasa di peringkat Pusat/Negeri/bahagian-bahagian pilihan raya bagi memberikan penerangan kepada parti-parti politik. Secara rasmi hari mengundi bermula dari selepas 12. bagi memastikan peruntukan-peruntukan di bawah undang-undang dan peraturanperaturan pilihan raya tidak dilanggar. 3. Selain dari itu. Pegawai Penguat Kuasa bertanggungjawab kepada Pegawai Pengurus. waktu membuang undi mungkin berbeza antara daerah-daerah. tarikh mengundi. waktu mengundi di semua tempat mengundi. dan tugas pasukan ini ialah untuk memantau bahan-bahan kempen. jika difikirkan perlu.00 pagi hingga jam 5.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful