You are on page 1of 6

Bosanskohercegovaki pjeadijski regiment poznatiji kao Bonjaki regiment bila je elitna

jedinica u vojsciAustrougarske monarhije sa posebnim privilegijama. Jedinica je imala zasebnu


uniformu, te su regimenti imali zasebne brojeve unutar austrougarske vojske.

Historija

Posjeta cara Karla Bonjackim jedinicama

Bosanskohercegovaki pjeadijski regiment

Nakon to je 1878. godine Bosna i Hercegovina dola pod upravu Austrougarske monarhije,
postepeno je formirano 12 streljakih bataljona, izmeu 1885. i 1892. godine iz kojih su 1.
januara 1894. godine nastale etiri pjeadijske regimente:

Regiment Ime Iz okruga Garnizon

1. Prva bonjaka regimenta Sarajevo Be

2. Druga bonjaka regimenta Banja Luka Graz

3. Trea bonjaka regimenta Tuzla Budimpeta


4. etvrta bonjaka regimenta Mostar Trst

Svaki regiment je imao 4 bataljona od kojih su 1, 2. i 4. odlazili u garnizonski grad, dok je 3.


bataljon ostajao u glavnom gradu svog okruga. 1903. godine formiran je i jedan streljaki
bataljon, a nakon aneksije Bosne i Hercegovine 1908. godine osnovane su i druge jedinice i
bataljoni. Poetkom rata 1915. godine osnovana je 5, a u toku rata jo i 6, 7. i 8 regimenta.
Bosanskohercegovake jedinice su bile rasporeivane na frontovima irom Austrougarske
monarhije. Neke od njih bile su na Galiciji, Soi, Piavi, Karpatima i regionu Alpa. U ratu su
Bonjake regimente imale napadaku ulogu i smatrale su se jednim od najelitnijih jedinica
austruogarske vojske. Vojna zakletva Bonjaka glasila je:"Zaklinjem se Bogu Svemoguem da u
biti odan Njegovom Velianstvu caru i kralju Franzu Josephu Prvom i da u slijediti sva nareenja
meni predpostavljenih i viih, ak i u ivotnoj opasnosti" Od svih regimenti posebna paznja se
pridaje Drugoj bonjakoj regimenti koja je u toku rata dobila 42 zlatne medalje i tako slovila za
najodlikovaniju jedinicu u austrougarskoj vojsci. Zlatna medalja je bila najvie odlikovanje u
austrougarskoj vojsci. Odlikovanja i ordenje su inae bili u obliku raznih krieva, dok su
odlikovanja dodjeljivana Bonjacima iz potovanja prema njima bila posebnog oblika.

Uniforma

Uniforma vojnika

Bosanskohercegovaki pjeadijski regiment razlikovao se od svih ostalih jedinica austrougarske


vojske po svojoj uniformi. Oficirska uniforma se sastojala od svijetloplavog kaputa sa crvenom
kragnom i utim dugmadima, a od 1894. godine na uniformi se nalazio i broj regimente. Donji dio
se sastojao od svjetloplavih pantalona i plavosivog ogrtaa, te se na glavi nalazio "crveni fes sa
plavim uperkom" kao najmarkantniji dio Bonjake regimente. Ako oficir nebi bio Bonjak onda
je na glavi nosio standardnu austrougarsku oficirsku kapu umjestofesa. Obini vojnici imali su
takoer svijetloplavu uniformu, u donjem djelu su nosili akire u obliku irokih pantalona te su na
glavi imalicrveni fes. 1896. godine napravljena je zanemariva promjena u kojem je plavi uperak
na fesu zamjenjen crnim. Vojnici streljakog bataljona imali su drukiju uniformu. Oficiri i kadeti
nosilu su istu uniformu kao tirolski carski strijelci, dok su obini vojnici nosili sivu uniformu, sa
sivim fesom. Kod andamerijskom korpusa posebno je upadljiv bio eir sa crnom perjanicom.

Uniforme u austrijskom muzeju

Ilustracija regimente

Bonjaki oficir

Uniforma streljakog bataljona


Oruje

Gewehr Mannlicher M 1890

Do 1886. godine koritena je repetirajua puka kalibra 11 mm, dok je puka iz 1890. godine,
sistem Mannlicher imala kalibar 8 mm. aner je sadravo pet metaka sa sredinjim paljenjem.
Domet tih puaka iznosio je 2000 m. Pored puaka u borbi su rado koristili noeve i buzdovane.
U borbi prsa u prsa bili su nepobjedivi. U Drugoj bonjakoj regimenti bilo je vojnika koji uopte
nisu nosili puke, nego samo bombe, noeve ili buzdovane. I neke druge jedinice austrougarske
vojske koristile subuzdovane, meutim to je bilo uobiajno oruje Bonjaka.

U ast bosanskohercegovakom pjeadijskom regimentu

Spomenik u Logu pod Mangratom, bonjaki infanterista (lijevo) i carski strijelac

Poetkom mjeseca juna, svake godine na vojnom groblju u malom mjestu Lebring, pored Graza,
u Austriji, obiljeava se godinjica bitke na Monte Meletti u Junom Tirolu, gdje su ukopani i
Bonjaci iz Druge regimente. Odravanje ove proslave poelo je 1917. godine, godinu dana
nakon osvajanja planine Monte Meletta, za koje su najzasluniji Bonjaci i odrava se sve do
danas. Prekid je doivjela samo u toku nacistikog reima.

Spomen ploe i ulica


Danas u Grazu u ast Drugoj bonjakoj regimenti postoji jedna spomen ploa, te jedna ulica
nosi naziv"Zweierbosniakengasse" ("Ulica Druge Bonjake"). Takoer i u Beu u Armijskom
historijskom muzeju postoji jedna spomen ploa podignuta 1929. godine. U septembru 1996.
godine italijani i austrijanci podigli su spomen plou Bonjacima na mjestu najveeg italijanskog
vojnog poraza, na planini Monte Melleti.

Spomenik
U ast etvrtoj bonjakoj regimenti podignut je spomenik u Logu pod Mangratom na istonom
obronku Rombona. U granituje isklesan carski strijelac i bonjaki infanterista sa fesom koji se
obazire prema Rombonu. Spomenik je napravio Ladislav Kofranek, kipar iz Praga.

Greben
Danas u Italiji, etiri kilometra sjeverno od Gorice, jedan visinski neprohodni greben nosi
naziv "Posso del Bosniako". U vrijeme borbi na Soi, Bonjaci su herojski branili taj greben i dugo
sprjeavali italijanskim trupama pristup gradu Gorici. U spomen tih nemilosrdnih bitaka, taj
visinski greben nazvan je "Posso del Bosniako".

Mar
U ast Bonjakim regimentama, a posebno drugoj, Eduard Wagnes je 1895. godine
komponovao vojni mar "Die Bosniaken kommen"

Spomen ploa u ast 2. bh regimentu iz 1996. godine

U spomen hrabrim bonjacima


Spomen ploa u Vojnom groblju Lebring

Vojno groblje Lebring