You are on page 1of 160

" "

" "
" "
" "
" "
" "
" "
" "
" "
" "
" "
" "
" "
" "
" "
" "
" "
" "
" "
" "
" "
" "
" "
" "
" "
" "
" "
" "
" "
" "
" "
" "

" "
" "
" "
" "
" "
" "
" "
" "
" "
" "
" "
" "
" "
" "
" "
" "
" "
" "
" "
" "
" "
" "
" "
" "
" "
" "
" "
" "
" "
" "
" "
" "
H üÊË„UÁ⁄U—H
" "
"
"
¬˝∑§Ê‡Ê∑§Ëÿ ÁŸflŒŸ "
"
" "
" ÷Ê⁄UÃËÿ ‚¢S∑ΧÁÃ∑§Ê ∑§Ê߸ ÷Ë ¬˝◊Ë •Ê¡ ŒÈªÊ¸ÌßÊÁ‡ÊŸË ‡ÊÁQ§ ¬⁄UÊê’Ê ÷ªflÃË "
" "
" ŒÈªÊ¸ ∞fl¢ ©UŸ∑§Ë ©U¬Ê‚ŸÊ∑§ Á‹ÿ ‚flÊ¸ûÊ◊ •ÊÒ⁄U ‚fl¸◊Êãÿ ª˝ãÕ⁄U% ŒÈªÊ¸‚#‡ÊÃË‚ •¬Á⁄UÁøà "
" "
" Ÿ„UË¥ „ÒU– ÿ„U ∞∑§ •Ê‡ÊËflʸŒÊà◊∑§ ª˝ãÕ⁄U% „ÒU– •Ê¡Ã∑§ Ÿ ¡ÊŸ Á∑§ÃŸ ÷Q§ ß‚ ª˝ãÕ∑§ "
" "
" mÊ⁄UÊ ÷ªflÃË∑§Ë ©U¬Ê‚ŸÊ ∑§⁄U∑§ •¬Ÿ ◊ŸÊ⁄UÕ Á‚h ∑§⁄U øÈ∑§ „Ò¥U– ß‚ ª˝ãÕ∑§ ÁŸàÿ¬Ê∆U‚ "
" "
" ¡„UÊ° ‚◊Sà ∑§Ê◊ŸÊ•Ê¥∑§Ë Á‚Áh „UÊÃË „ÒU, fl„UË¥ ÷ªflÃË∑§Ë ∑Χ¬Ê •ÊÒ⁄U ◊ÈÁQ§ ÷Ë ‚„U¡ „UË "
" "
"
" ¬˝Ê# ∑§Ë ¡Ê ‚∑§ÃË „ÒU– ß‚Á‹ÿ ¬˝àÿ∑§ üÊhÊ‹È øÊ„U fl„U Á∑§‚Ë ÷Ë Œ‡Ê, fl·, ◊Ã, "
"
"
"
‚ê¬˝ŒÊÿ‚ ‚ê’ÁãœÃ ÄÿÊ¥ Ÿ „UÊóŒÈªÊ¸‚#‡ÊÃË∑§Ê •ÊüÊÿ ª˝„UáÊ ∑§⁄U ‚∑§ÃÊ „ÒU– "
"
"
"
üÊhÊ‹È ÷Q§Ê¥∑§ ∑§ÀÿÊáÊÊÕ¸ ªËÃʬ˝‚‚ ß‚ ÁŒ√ÿ ª˝ãÕ∑§ ∑§fl‹ ◊Í‹, Á„UãŒË "
"
"
"
•ŸÈflÊŒ-•Á¡ÀŒ ÃÕÊ ‚Á¡ÀŒ •Ÿ∑§ ‚¢S∑§⁄UáÊ ¬˝∑§ÊÁ‡Êà Á∑§ÿ ªÿ „Ò¥U– ß‚Ë ¬⁄Uê¬⁄UÊ◊¥ "
"
"
"
‚¢S∑ΧÃôÊÊŸ‚ •ŸÁ÷ôÊ ¡ŸÃÊ∑§Ë ‚ÈÁflœÊ∑§Ê äÿÊŸ◊¥ ⁄UπÃ „ÈU∞ ÷ªflÃË∑§Ë ∑Χ¬Ê∑§ ß‚ "
"
"
"
‚ÈãŒ⁄U ßÁÄUÊ‚ (ŒÈªÊ¸‚#‡ÊÃË) ∑§Ê ◊ÊòÊ Á„UãŒË •ŸÈflÊŒ ¬˝∑§ÊÁ‡Êà Á∑§ÿÊ ¡Ê ⁄U„UÊ „ÒU– •Ê‡ÊÊ "
"
"
"
„ÒU, üÊhÊ‹È ÷Q§ ß‚ •¬ŸÊ∑§⁄U ŒflË∑§Ë ∑Χ¬Ê‚ •¬ŸÊ •÷ËCÔU Á‚h ∑§⁄¥Uª– "
"
" ó¬˝∑§Ê‡Ê∑§ "
" "
" \\vv\\ "
" "

H üÊˌȪʸŒ√ÿÒ Ÿ◊—H
"
"
Áfl·ÿ-‚ÍøË "
"
" Áfl·ÿ ¬ÎDÔU-‚¢ÅÿÊ "
" "
" 1-‚#‡‹Ê∑§Ë ŒÈªÊ¸ ........................................................................................................ 1 "
" "
" 2-üÊˌȪʸCÔUÊûÊ⁄U‡ÊßÊ◊SÃÊòÊ ......................................................................................... 4 "
" "
" 3-¬Ê∆UÁflÁœ .................................................................................................................. 9 "
" "
" 1-ŒflË-∑§flø ..........................................................................21 "
" "
" 2-•ª¸‹ÊSÃÊòÊ ..........................................................................35 "
" "
" 3-∑§Ë‹∑§ ...............................................................................41 "
" "
" 4-flŒÊQ§ ⁄UÊÁòÊ‚ÍQ§ .....................................................................50 "
" "
" 5-ÃãòÊÊQ§ ⁄UÊÁòÊ‚ÍQ§ ....................................................................54 "
" "
" 6-üÊËŒ√ÿÕfl¸‡ÊË·¸ ......................................................................57 "
" "
" 7-ŸflÊáʸÁflÁœ ...........................................................................69 "
" "
" 8-‚#‡ÊÃËãÿÊ‚ .........................................................................79 "
" "
" 4-üÊˌȪʸ‚#‡ÊÃË....................................................................................... "
" "
" 1-¬„U‹Ê •äÿÊÿó◊œÊ ´§Á·∑§Ê ⁄UÊ¡Ê ‚È⁄UÕ •ÊÒ⁄U ‚◊ÊÁœ∑§Ê ÷ªflÃË∑§Ë "
" "
" ◊Á„U◊Ê ’ÃÊÃ „ÈU∞ ◊œÈ-∑Ò§≈U÷-flœ∑§Ê ¬˝‚XÔU ‚ÈŸÊŸÊ ........................86 "
" "
(v)
" "
" 2-ŒÍ‚⁄UÊ •äÿÊÿóŒflÃÊ•Ê¥∑§ Ã¡‚ ŒflË∑§Ê ¬˝ÊŒÈ÷ʸfl •ÊÒ⁄U "
" "
" ◊Á„U·Ê‚È⁄U∑§Ë ‚ŸÊ∑§Ê flœ ..................................................... 105 "
" "
" 3-ÃË‚⁄UÊ •äÿÊÿó‚ŸÊ¬ÁÃÿÊ¥‚Á„Uà ◊Á„U·Ê‚È⁄U∑§Ê flœ ................... 120 "
" 4-øÊÒÕÊ •äÿÊÿóßãº˝ÊÁŒ ŒflÃÊ•Ê¥mÊ⁄UÊ ŒflË∑§Ë SÃÈÁà .................... 129 "
" "
" "
" 5-¬Ê°øflÊ° •äÿÊÿóŒflÃÊ•Ê¥mÊ⁄UÊ ŒflË∑§Ë SÃÈÁÃ, øá«U-◊Èá«U∑§ ◊Èπ‚ "
" "
" •Áê’∑§Ê∑§ M§¬∑§Ë ¬˝‡Ê¢‚Ê ‚ÈŸ∑§⁄U ‡ÊÈê÷∑§Ê ©UŸ∑§ ¬Ê‚ ŒÍà ÷¡ŸÊ "
" •ÊÒ⁄ UŒÍÃ∑§Ê ÁŸ⁄UÊ‡Ê ‹ÊÒ≈UŸÊ .................................................. 142 "
" "
" "
" 6-¿U∆UÊ •äÿÊÿóœÍ◊˝‹ÊøŸ-flœ.............................................. 159 "
" "
" 7-‚ÊÃflÊ° •äÿÊÿóøá«U •ÊÒ⁄U ◊Èá«U∑§Ê flœ................................ 164 "
" 8-•Ê∆UflÊ° •äÿÊÿó⁄UQ§’Ë¡-flœ ............................................ 170 "
" "
" "
" 9-ŸflÊ° •äÿÊÿóÁŸ‡ÊÈê÷-flœ ................................................. 183 "
" "
" 10-Œ‚flÊ° •äÿÊÿó‡ÊÈê÷-flœ.................................................. 191 "
" 11-ÇÿÊ⁄U„UflÊ° •äÿÊÿóŒflÃÊ•Ê¥mÊ⁄UÊ ŒflË∑§Ë SÃÈÁà ÃÕÊ ŒflËmÊ⁄UÊ "
" "
" "
" ŒflÃÊ•Ê¥∑§Ê fl⁄UŒÊŸ ............................................................. 197 "
" "
" 12-’Ê⁄U„UflÊ° •äÿÊÿóŒflË-øÁ⁄UòÊÊ¥∑§ ¬Ê∆U∑§Ê ◊Ê„UÊàêÿ ..................... 209 "
" "
" 13-Ã⁄U„UflÊ° •äÿÊÿó‚È⁄UÕ •ÊÒ⁄U flÒ‡ÿ∑§Ê ŒflË∑§Ê fl⁄UŒÊŸ................... 218 "

(vi)
" "
" 5-©U¬‚¢„UÊ⁄U............................................................................................... 223 "
" "
" 1-´§ÇflŒÊQ§ ŒflË‚ÍQ§ .............................................................. 236 "
" "
" 2-ÃãòÊÊQ§ ŒflË‚ÍQ§ ................................................................. 241 "
" "
" 3-¬˝ÊœÊÁŸ∑§ ⁄U„USÿ.................................................................. 247 "
" "
" 4-flÒ∑ΧÁÃ∑§ ⁄U„USÿ ................................................................... 256 "
" "
" 5-◊ÍÌÃ⁄U„USÿ ......................................................................... 269 "
" "
" 6-ˇÊ◊Ê-¬˝ÊÕ¸ŸÊ ........................................................................................ 275 "
" "
" 7-üÊˌȪʸ◊ÊŸ‚-¬Í¡Ê ............................................................................... 277 "
" "
" 8-üÊˌȪʸmÊ®òʇÊØÔ-ŸÊ◊◊Ê‹Ê.................................................................... 287 "
" "
" 9-Œ√ÿ¬⁄UÊœˇÊ◊ʬŸSÃÊòÊ ......................................................................... 292 "
" "
"
"
10-Á‚h∑ȧÁT∑§ÊSÃÊòÊ .............................................................................. 298 "
"
"
"
11-‚#‡ÊÃË∑§ ∑ȧ¿U Á‚h ‚ê¬È≈U-◊ãòÊ........................................................ 302 "
"
"
"
12-üÊËŒflË¡Ë∑§Ë •Ê⁄UÃË............................................................................. 311 "
"
"
"
13-üÊË•ê’Ê¡Ë∑§Ë •Ê⁄UÃË .......................................................................... 313 "
"
"
"
14-ŒflË◊ÿË ........................................................................................ ∑§fl⁄U-¬ÎDÔU "
"
" \\vv\\ "
" "
"
"
"
‚#‡‹Ê∑§Ë ŒÈªÊ¸ "
"
"
"
" Á‡Êfl¡Ë ’Ê‹ó„U ŒÁfl! ÃÈ◊ ÷Q§Ê¥∑§ Á‹ÿ ‚È‹÷ „UÊ •ÊÒ⁄U "
"
" "
"
"
‚◊Sà ∑§◊ÊZ∑§Ê ÁflœÊŸ ∑§⁄UŸflÊ‹Ë „UÊ– ∑§Á‹ÿȪ◊¥ ∑§Ê◊ŸÊ•Ê¥∑§Ë "
"
"
" Á‚Áh-„UÃÈ ÿÁŒ ∑§Ê߸ ©U¬Êÿ „UÊ ÃÊ ©U‚ •¬ŸË flÊáÊËmÊ⁄UÊ ‚êÿ∑˜§MÔ §¬‚ "
"
" "
"
"
√ÿQ§ ∑§⁄UÊ– "
"
" "
"
"
ŒflËŸ ∑§„UÊó„U Œfl! •Ê¬∑§Ê ◊⁄U ™§¬⁄U ’„ÈUà F„U „ÒU– "
"
"
" ∑§Á‹ÿȪ◊¥ ‚◊Sà ∑§Ê◊ŸÊ•Ê¥∑§Ê Á‚h ∑§⁄UŸflÊ‹Ê ¡Ê ‚ÊœŸ „ÒU fl„U "
"
" "
"
"
’Ëʙ°§ªË ‚ÈŸ! ©U‚∑§Ê ŸÊ◊ „ÒU “•ê’ÊSÃÈÁÔ– "
"
"
" ˙ ß‚ ŒÈªÊ¸‚#‡‹Ê∑§Ë SÃÊòÊ◊ãòÊ∑§ ŸÊ⁄UÊÿáÊ ´§Á· „Ò¥U, •ŸÈCÈÔ¬˜Ô "
"
" "
"
"
¿U㌠„ÒU, üÊË◊„UÊ∑§Ê‹Ë, ◊„UÊ‹ˇ◊Ë •ÊÒ⁄U ◊„UÊ‚⁄USflÃË ŒflÃÊ „Ò¥U, "
"
"
" üÊˌȪʸ∑§Ë ¬˝‚ÛÊÃÊ∑§ Á‹ÿ ‚#‡‹Ê∑§Ë ŒÈªÊ¸¬Ê∆U◊¥ ß‚∑§Ê ÁflÁŸÿÊª "
"
" "
"
" Á∑§ÿÊ ¡ÊÃÊ „ÒU– "
"

2 üÊˌȪʸ‚#‡ÊÃË
" "
"
"
fl ÷ªflÃË ◊„UÊ◊ÊÿÊ ŒflË ôÊÊÁŸÿÊ¥∑§ ÷Ë ÁøûÊ∑§Ê ’‹¬Ífl¸∑§ "
"
"
" πË¥ø∑§⁄U ◊Ê„U◊¥ «UÊ‹ ŒÃË „Ò¥UH 1H "
"
" "
"
"
◊Ê ŒÈª¸! •Ê¬ S◊⁄UáÊ ∑§⁄UŸ¬⁄U ‚’ ¬˝ÊÁáÊÿÊ¥∑§Ê ÷ÿ „U⁄U ‹ÃË "
"
" "
"
"
„Ò¥U •ÊÒ⁄U SflSÕ ¬ÈL§·Ê¥mÊ⁄UÊ Áøãß ∑§⁄UŸ¬⁄U ©Uã„¥U ¬⁄U◊ ∑§ÀÿÊáÊ◊ÿË "
"
"
" ’ÈÁh ¬˝ŒÊŸ ∑§⁄UÃË „Ò¥U– ŒÈ—π, ŒÁ⁄Uº˝ÃÊ •ÊÒ⁄U ÷ÿ „U⁄UŸflÊ‹Ë ŒÁfl! "
"
" "
"
" •Ê¬∑§ Á‚flÊ ŒÍ‚⁄UË ∑§ÊÒŸ „ÒU, Á¡‚∑§Ê ÁøûÊ ‚’∑§Ê ©U¬∑§Ê⁄U ∑§⁄UŸ∑§ "
"
" "
"
"
Á‹ÿ ‚ŒÊ „UË Œÿʺ˝¸ ⁄U„UÃÊ „UÊH 2H "
"
"
" ŸÊ⁄UÊÿáÊË! ÃÈ◊ ‚’ ¬˝∑§Ê⁄U∑§Ê ◊XÔU‹ ¬˝ŒÊŸ ∑§⁄UŸflÊ‹Ë "
"
" "
"
"
◊XÔU‹◊ÿË „UÊ– ∑§ÀÿÊáÊŒÊÁÿŸË Á‡ÊflÊ „UÊ– ‚’ ¬ÈL§·ÊÕÊZ∑§Ê Á‚h "
"
" "
"
"
∑§⁄UŸflÊ‹Ë, ‡Ê⁄UáÊʪÃflà‚‹Ê, ÃËŸ ŸòÊÊ¥flÊ‹Ë ∞fl¢ ªÊÒ⁄UË „UÊ– ÃÈê„¥U "
"
"
" Ÿ◊S∑§Ê⁄U „ÒUH 3H "
"
" "
"
" ‡Ê⁄UáÊ◊¥ •Êÿ „ÈU∞ ŒËŸÊ¥ ∞fl¢ ¬ËÁ«∏UÃÊ¥∑§Ë ⁄UˇÊÊ◊¥ ‚¢‹ªA "
"
‚#‡‹Ê∑§Ë ŒÈªÊ¸ 3
" "
"
"
⁄U„UŸflÊ‹Ë ÃÕÊ ‚’∑§Ë ¬Ë«∏UÊ ŒÍ⁄U ∑§⁄UŸflÊ‹Ë ŸÊ⁄UÊÿáÊË ŒÁfl! ÃÈê„¥U "
"
"
" Ÿ◊S∑§Ê⁄U „ÒUH 4H "
"
" "
"
" ‚fl¸SflM§¬Ê, ‚fl¸E⁄UË ÃÕÊ ‚’ ¬˝∑§Ê⁄U∑§Ë ‡ÊÁQ§ÿÊ¥‚ ‚ê¬ÛÊ "
"
" "
"
"
ÁŒ√ÿM§¬Ê ŒÈª¸ ŒÁfl! ‚’ ÷ÿÊ‚ ¥  „U◊Ê⁄UË ⁄UˇÊÊ ∑§⁄UÊ; ÃÈê„U¥ Ÿ◊S∑§Ê⁄U „ÒUH 5H "
"
"
" ŒÁfl! ÃÈ◊ ¬˝‚ÛÊ „UÊŸ¬⁄U ‚’ ⁄UÊªÊ¥∑§Ê ŸCÔU ∑§⁄U ŒÃË „UÊ •ÊÒ⁄U "
"
" "
"
"
∑ȧÁ¬Ã „UÊŸ¬⁄U ◊ŸÊflÊÁÜ¿Uà ‚÷Ë ∑§Ê◊ŸÊ•Ê¥∑§Ê ŸÊ‡Ê ∑§⁄U ŒÃË „UÊ– "
"
"
" ¡Ê ‹Êª ÃÈê„UÊ⁄UË ‡Ê⁄UáÊ◊¥ ¡Ê øÈ∑§ „Ò¥U, ©UŸ¬⁄U Áfl¬ÁûÊ ÃÊ •ÊÃË „UË "
"
" "
"
"
Ÿ„UË¥– ÃÈê„UÊ⁄UË ‡Ê⁄UáÊ◊¥ ªÿ „ÈU∞ ◊ŸÈcÿ ŒÍ‚⁄UÊ¥∑§Ê ‡Ê⁄UáÊ ŒŸflÊ‹ „UÊ "
"
"
" ¡ÊÃ „Ò¥UH 6H "
"
" "
"
"
‚fl¸EÁ⁄U! ÃÈ◊ ß‚Ë ¬˝∑§Ê⁄U ÃËŸÊ¥ ‹Ê∑§Ê¥∑§Ë ‚◊Sà ’ʜʕÊ¥∑§Ê "
"
" "
"
"
‡ÊÊãà ∑§⁄UÊ •ÊÒ⁄U „U◊Ê⁄U ‡ÊòÊÈ•Ê¥∑§Ê ŸÊ‡Ê ∑§⁄UÃË ⁄U„UÊH 7H "
"
"
"
H üÊË‚#‡‹Ê∑§Ë ŒÈªÊ¸ ‚ê¬ÍáʸH "
"
" \\vv\\ "

" "
"
" ˙ "
"
" "
"
" H üÊˌȪʸÿÒ Ÿ◊—H "
"
" "
"
"
"
üÊˌȪʸCÔUÊûÊ⁄U‡ÊßÊ◊SÃÊòÊ "
"
"
" "
" "
" ‡ÊVÔU⁄U¡Ë ¬Êfl¸ÃË¡Ë‚ ∑§„UÃ „Ò¥Uó∑§◊‹ÊŸŸ! •’ ◊Ò¥ "
" "
"
" •CÔUÊûÊ⁄U‡ÊßÊ◊∑§Ê fláʸŸ ∑§⁄UÃÊ „Í°U, ‚ÈŸÊ; Á¡‚∑§ ¬˝‚ÊŒ -(¬Ê∆U ÿÊ "
"
" "
"
"
üÊfláÊ-) ◊ÊòÊ‚ ¬⁄U◊ ‚ÊäflË ÷ªflÃË ŒÈªÊ¸ ¬˝‚ÛÊ „UÊ ¡ÊÃË „Ò¥UH 1H "
"
" "
" 1-˙ ‚ÃË, 2-‚ÊäflË, 3-÷fl¬˝ËÃÊ (÷ªflÊŸ˜Ô Á‡Êfl¬⁄U ¬˝ËÁà "
" "
"
" ⁄UπŸflÊ‹Ë), 4-÷flÊŸË, 5-÷fl◊ÊøŸË (‚¢‚Ê⁄U’㜟‚ ◊ÈQ§ "
"
" "
"
"
∑§⁄UŸflÊ‹Ë), 6-•Êÿʸ, 7-ŒÈªÊ¸, 8-¡ÿÊ, 9-•ÊlÊ, "
"
" "
" 10-ÁòÊŸòÊÊ, 11-‡ÊÍ‹œÊÁ⁄UáÊË, 12-Á¬ŸÊ∑§œÊÁ⁄UáÊË, 13-ÁøòÊÊ, "
" "
"
" 14-øá«UÉÊá≈UÊ (¬˝øá«U Sfl⁄U‚ ÉÊá≈UÊŸÊŒ ∑§⁄UŸflÊ‹Ë), "
"
üÊˌȪʸCUÔ Êû Ê⁄U‡ÊßÊ◊SÃÊòÊ 5
" "
"
"
15-◊„UÊìʗ (÷Ê⁄UË Ã¬SÿÊ ∑§⁄UŸfl
 Ê‹Ë), 16-◊Ÿ— (◊ŸŸ-‡ÊÁQ§), "
"
"
" 17-’ÈÁh— (’Êœ‡ÊÁQ§), 18-•„¢U∑§Ê⁄UÊ (•„¢UÃÊ∑§Ê •ÊüÊÿ), "
"
" "
"
" 19-ÁøûÊM§¬Ê, 20-ÁøÃÊ, 21-ÁøÁ× (øßÊ), 22-‚fl¸◊ãòÊ◊ÿË, "
"
" "
"
"
23-‚ûÊÊ (‚ØÔ-SflM§¬Ê), 24-‚àÿÊŸãŒSflM§Á¬áÊË, 25-•ŸãÃÊ "
"
"
" (Á¡Ÿ∑§ SflM§¬∑§Ê ∑§„UË¥ •ãà Ÿ„UË¥),26-÷ÊÁflŸË (‚’∑§Ê ©Uà¬ÛÊ "
"
" "
"
" ∑§⁄UŸflÊ‹Ë), 27-÷Ê√ÿÊ (÷ÊflŸÊ ∞fl¢ äÿÊŸ ∑§⁄UŸ ÿÊÇÿ), "
"
" "
"
"
28-÷√ÿÊ (∑§ÀÿÊáÊM§¬Ê), 29-•÷√ÿÊ (Á¡‚‚ ’…∏U∑§⁄U ÷√ÿ "
"
" "
" ∑§„UË¥ „ÒU Ÿ„UË¥), 30-‚ŒÊªÁÃ, 31-‡ÊÊê÷flË (Á‡ÊflÁ¬˝ÿÊ), "
" "
"
" 32-Œfl◊ÊÃÊ, 33-ÁøãÃÊ, 34-⁄U%Á¬˝ÿÊ, 35-‚fl¸ÁfllÊ, "
"
" "
"
"
36-ŒˇÊ∑§ãÿÊ, 37-ŒˇÊÿôÊÁflŸÊÁ‡ÊŸË, 38-•¬áÊʸ (ìSÿÊ∑§ ‚◊ÿ "
"
" "
" ¬ûÊ∑§Ê ÷Ë Ÿ πÊŸflÊ‹Ë), 39-•Ÿ∑§fláÊʸ (•Ÿ∑§ ⁄¢UªÊ¥flÊ‹Ë), "
" "
"
" 40-¬Ê≈U‹Ê (‹Ê‹ ⁄¢UªflÊ‹Ë), 41-¬Ê≈U‹ÊflÃË (ªÈ‹Ê’∑§ »Í§‹ ÿÊ "
"

6 üÊˌȪʸ‚#‡ÊÃË
" "
"
"
‹Ê‹ »Í§‹ œÊ⁄UáÊ ∑§⁄UŸflÊ‹Ë), 42-¬^ÔUÊê’⁄U¬⁄UËœÊŸÊ (⁄U‡Ê◊Ë flSòÊ "
"
"
" ¬„UŸŸflÊ‹Ë), 43-∑§‹◊TË⁄U⁄UÁTŸË (◊œÈ⁄U äflÁŸ ∑§⁄UŸfl  Ê‹ ◊TË⁄U∑§Ê "
"
" "
"
" œÊ⁄UáÊ ∑§⁄U∑§ ¬˝‚ÛÊ ⁄U„UŸflÊ‹Ë), 44-•◊ÿÁfl∑˝§◊Ê (•‚Ë◊ "
"
" "
"
"
¬⁄UÊ∑˝§◊flÊ‹Ë), 45-∑˝Í§⁄UÊ (ŒÒàÿÊ¥∑§ ¬˝Áà ∑§∆UÊ⁄U), 46-‚ÈãŒ⁄UË, "
"
"
" 47-‚È⁄U‚ÈãŒ⁄UË, 48-flŸŒÈªÊ¸, 49-◊ÊÃXÔUË, 50-◊ÃXÔU◊ÈÁŸ¬ÍÁ¡ÃÊ, "
"
" "
"
" 51-’˝ÊrÊÔË, 52-◊Ê„UE⁄UË, 53-∞ãº˝Ë, 54-∑§ÊÒ◊Ê⁄UË, 55-flÒcáÊflË, "
"
" "
"
"
56-øÊ◊Èá«UÊ, 57-flÊ⁄UÊ„UË, 58-‹ˇ◊Ë, 59-¬ÈL§·Ê∑ΧÁÃ, "
"
" "
" 60-Áfl◊‹Ê, 61-©Uà∑§Ì·áÊË, 62-ôÊÊŸÊ, 63-Á∑˝§ÿÊ, 64-ÁŸàÿÊ, "
" "
"
" 65-’ÈÁhŒÊ, 66-’„ÈU‹Ê, 67-’„ÈU‹¬˝◊Ê, 68-‚fl¸flÊ„UŸflÊ„UŸÊ, "
"
" "
"
"
69-ÁŸ‡ÊÈê÷‡ÊÈê÷„UŸŸË, 70-◊Á„U·Ê‚È⁄U◊ÌŒŸË, 71-◊œÈ∑Ò§≈U÷„UãòÊË, "
"
" "
" 72-øá«U◊áÈ «UÁflŸÊÁ‡ÊŸË, 73-‚flʸ‚⁄È UÁflŸÊ‡ÊÊ, 74-‚fl¸ŒÊŸflÉÊÊÁßË, "
" "
"
" 75-‚fl¸‡ÊÊSòÊ◊ÿË, 76-‚àÿÊ, 77-‚flʸSòÊœÊÁ⁄UáÊË, "
"
üÊˌȪʸCUÔ ÊûÊ⁄U‡ÊßÊ◊SÃÊòÊ 7
" "
"
"
78-•Ÿ∑§‡ÊSòÊ„USÃÊ, 79-•Ÿ∑§ÊSòÊœÊÁ⁄UáÊË, 80-∑ȧ◊Ê⁄UË, "
"
"
" 81-∞∑§∑§ãÿÊ, 82-∑Ò§‡ÊÊ⁄UË, 83-ÿÈflÃË, 84-ÿÁÃ, 85-•¬˝ÊÒ…UÊ, "
"
" "
"
" 86-¬˝Ê…Ò UÊ, 87-flÎh◊ÊÃÊ, 88-’‹¬˝ŒÊ, 89-◊„UÊŒ ⁄UË, 90-◊ÈQ§∑§‡ÊË, "
"
" "
"
"
91-ÉÊÊ⁄UM§¬Ê, 92-◊„UÊ’‹Ê, 93-•ÁªAÖflÊ‹Ê, 94-⁄UÊÒº˝◊ÈπË, "
"
"
" 95-∑§Ê‹⁄UÊÁòÊ, 96-ìÁSflŸË, 97-ŸÊ⁄UÊÿáÊË, 98-÷º˝∑§Ê‹Ë, "
"
" "
"
" 99-ÁflcáÊÈ◊ÊÿÊ, 100-¡‹ÊŒ⁄UË, 101-Á‡ÊflŒÍÃË, 102-∑§⁄UÊ‹Ë, "
"
" "
"
"
103-•ŸãÃÊ (ÁflŸÊ‡Ê⁄UÁ„UÃÊ), 104-¬⁄U◊E⁄UË, 105-∑§ÊàÿÊÿŸË, "
"
" "
" 106-‚ÊÁflòÊË, 107-¬˝àÿˇÊÊ, 108-’˝rÊÔflÊÁŒŸËH 2ó15H "
" "
"
" ŒflË ¬Êfl¸ÃË! ¡Ê ¬˝ÁÃÁŒŸ ŒÈªÊ¸¡Ë∑§ ß‚ •CÔUÊûÊ⁄U‡ÊßÊ◊∑§Ê ¬Ê∆U "
"
" "
"
"
∑§⁄UÃÊ „ÒU, ©U‚∑§ Á‹ÿ ÃËŸÊ¥ ‹Ê∑§Ê¥◊¥ ∑ȧ¿U ÷Ë •‚Êäÿ Ÿ„UË¥ „ÒUH 16H "
"
" "
" fl„U œŸ, œÊãÿ, ¬ÈòÊ, SòÊË, ÉÊÊ«∏UÊ, „UÊÕË, œ◊¸ •ÊÁŒ øÊ⁄U ¬ÈL§·ÊÕ¸ ÃÕÊ "
" "
"
" •ãÃ◊¥ ‚ŸÊß ◊ÈÁQ§ ÷Ë ¬˝Ê# ∑§⁄U ‹ÃÊ „ÒUH 17H ∑ȧ◊Ê⁄UË∑§Ê ¬Í¡Ÿ "
"

8 üÊˌȪʸ‚#‡ÊÃË
" "
"
"
•ÊÒ⁄U ŒflË ‚È⁄UE⁄UË∑§Ê äÿÊŸ ∑§⁄U∑§ ¬⁄UÊ÷ÁQ§∑§ ‚ÊÕ ©UŸ∑§Ê ¬Í¡Ÿ ∑§⁄U, "
"
"
" Á»§⁄U •CÔUÊûÊ⁄U‡Êà ŸÊ◊∑§Ê ¬Ê∆U •Ê⁄Uê÷ ∑§⁄UH 18H ŒÁfl! ¡Ê ∞‚Ê "
"
" "
"
" ∑§⁄UÃÊ „ÒU, ©U‚ ‚’ üÊDÔU ŒflÃÊ•Ê¥‚ ÷Ë Á‚Áh ¬˝Ê# „UÊÃË „ÒU– ⁄UÊ¡Ê "
"
" "
"
"
©U‚∑§ ŒÊ‚ „UÊ ¡ÊÃ „Ò¥U– fl„U ⁄UÊÖÿ‹ˇ◊Ë∑§Ê ¬˝Ê# ∑§⁄U ‹ÃÊ „ÒUH 19H "
"
"
" ªÊ⁄UÊøŸ, ‹ÊˇÊÊ, ∑ȧVÔ‰U◊, Á‚ãŒÍ⁄U, ∑§¬Í⁄U, ÉÊË (•ÕflÊ ŒÍœ), øËŸË "
"
" "
"
" •ÊÒ⁄U ◊œÈóߟ flSÃÈ•Ê∑¥ §Ê ∞∑§òÊ ∑§⁄U∑§ ߟ‚ ÁflÁœ¬Ífl∑¸ § ÿãòÊ Á‹π∑§⁄U "
"
" "
"
"
¡Ê ÁflÁœôÊ ¬ÈL§· ‚ŒÊ ©U‚ ÿãòÊ∑§Ê œÊ⁄UáÊ ∑§⁄UÃÊ „ÒU, fl„U Á‡Êfl∑§ ÃÈÀÿ "
"
" "
" (◊ÊˇÊM§¬) „UÊ ¡ÊÃÊ „ÒUH 20H ÷ÊÒ◊flÃË •◊ÊflÊSÿÊ∑§Ë •ÊœË ⁄UÊÃ◊¥, "
" "
"
" ¡’ øãº˝◊Ê ‡ÊÃÁ÷·Ê ŸˇÊòʬ⁄U „UÊ¥, ©U‚ ‚◊ÿ ß‚ SÃÊòÊ∑§Ê Á‹π∑§⁄U "
"
" "
"
"
¡Ê ß‚∑§Ê ¬Ê∆U ∑§⁄UÃÊ „ÒU, fl„U ‚ê¬ÁûʇÊÊ‹Ë „UÊÃÊ „ÒUH 21H "
"
" H üÊˌȪʸCUÔÊû Ê⁄U‡ÊßÊ◊SÃÊòÊ ‚ê¬ÍáʸH "
" "
" \\vv\\ "
" "
" "
" "
"
"
"
¬Ê∆UÁflÁœ* "
"
"
" "
"
" ‚Êœ∑§ FÊŸ ∑§⁄U∑§ ¬ÁflòÊ „UÊ •Ê‚Ÿ-‡ÊÈÁh∑§Ë Á∑˝§ÿÊ ‚ê¬ÛÊ "
"
" "
"
" ∑§⁄U∑§ ‡ÊÈh •Ê‚Ÿ¬⁄U ’Ò∆U; ‚ÊÕ◊¥ ‡ÊÈh ¡‹, ¬Í¡Ÿ‚Ê◊ª˝Ë •ÊÒ⁄U "
"
" "
"
"
üÊˌȪʸ‚#‡ÊÃË∑§Ë ¬ÈSÃ∑§ ⁄Uπ– ¬ÈSÃ∑§∑§Ê •¬Ÿ ‚Ê◊Ÿ ∑§ÊDÔU "
"
" "
"
"
•ÊÁŒ∑§ ‡ÊÈh •Ê‚Ÿ¬⁄U Áfl⁄UÊ¡◊ÊŸ ∑§⁄U Œ– ‹‹Ê≈U◊¥ •¬ŸË L§Áø∑§ "
"
" "
" "
" * ÿ„U ÁflÁœ ÿ„UÊ° ‚¢ÁˇÊ# M§¬‚ ŒË ¡ÊÃË „ÒU– Ÿfl⁄UÊòÊ •ÊÁŒ Áfl‡Ê· •fl‚⁄UÊ¥¬⁄U ÃÕÊ ‡ÊÃøá«UË •ÊÁŒ "
" "
" •ŸÈDÔUÊŸÊ¥◊¥ ÁflSÃÎà ÁflÁœ∑§Ê ©U¬ÿÊª Á∑§ÿÊ ¡ÊÃÊ „ÒU– ©U‚◊¥ ÿãòÊSÕ ∑§‹‡Ê, ªáÊ‡Ê, Ÿflª˝„U, ◊ÊÃÎ∑§Ê, flÊSÃÈ, "
" ‚#Ì·, ‚#Áø⁄¢U¡Ëfl, 64 ÿÊÁªŸË, 50 ˇÊòʬʋ ÃÕÊ •ãÿÊãÿ ŒflÃÊ•Ê¥∑§Ë flÒÁŒ∑§ ÁflÁœ‚ ¬Í¡Ê „UÊÃË „ÒU– "
" "
" •πá«U ŒË¬∑§Ë √ÿflSÕÊ ∑§Ë ¡ÊÃË „ÒU– Œflˬ˝ÁÃ◊Ê∑§Ë •XÔUãÿÊ‚ •ÊÒ⁄U •ÇãÿÈûÊÊ⁄UáÊ •ÊÁŒ ÁflÁœ∑§ ‚ÊÕ "
" "
" ÁflÁœflÃ˜Ô ¬Í¡Ê ∑§Ë ¡ÊÃË „ÒU– ŸflŒÈªÊ¸¬Í¡Ê, ÖÿÊÁ׬͡Ê, fl≈ÈU∑§-ªáÊ‡ÊÊÁŒ‚Á„Uà ∑ȧ◊Ê⁄Uˬ͡Ê, •Á÷·∑§, "
" "
" ŸÊãŒËüÊÊh, ⁄UˇÊʒ㜟, ¬ÈáÿÊ„UflÊøŸ, ◊XÔU‹¬Ê∆U, ªÈL§¬Í¡Ê, ÃËÕʸflÊ„UŸ, ◊ãòÊFÊŸ •ÊÁŒ, •Ê‚Ÿ‡ÊÈÁh, "
" "
" ¬˝ÊáÊÊÿÊ◊, ÷ÍÇÊÈÁh, ¬˝Êáʬ˝ÁÃDÔUÊ, •ãÃ◊ʸÃÎ∑§ÊãÿÊ‚, ’Á„U◊ʸÃÎ∑§ÊãÿÊ‚, ‚ÎÁCÔUãÿÊ‚, ÁSÕÁÃãÿÊ‚, ‡ÊÁQ§∑§‹ÊãÿÊ‚, "
" Á‡Êfl∑§‹ÊãÿÊ‚, NUŒÿÊÁŒãÿÊ‚, ·Ê…UÊãÿÊ‚, Áfl‹Ê◊ãÿÊ‚, ÃûflãÿÊ‚, •ˇÊ⁄UãÿÊ‚, √ÿʬ∑§ãÿÊ‚, äÿÊŸ, "
" "

10 üÊˌȪʸ‚#‡ÊÃË
" "
"
"
•ŸÈ‚Ê⁄U ÷S◊, ø㌟ •ÕflÊ ⁄UÊ⁄UË ‹ªÊ ‹, Á‡ÊπÊ ’Ê°œ ‹; Á»§⁄U "
"
" "
"
"
¬ÍflʸÁ÷◊Èπ „UÊ∑§⁄U Ãûfl-‡ÊÈÁh∑§ Á‹ÿ øÊ⁄U ’Ê⁄U •Êø◊Ÿ ∑§⁄U– ©U‚ "
"
"
" ‚◊ÿ •ª˝ÊÁVÔUà øÊ⁄U ◊ãòÊÊ¥∑§Ê ∑˝§◊‡Ê— ¬…∏Uó "
"
" "
"
" ˙ ∞¥ •Êà◊Ãûfl¢ ‡ÊÊœÿÊÁ◊ Ÿ◊— SflÊ„UÊ– "
"
" "
"
"
˙ OÔUË¥ ÁfllÊÃûfl¢ ‡ÊÊœÿÊÁ◊ Ÿ◊— SflÊ„UÊ– "
"
" "
"
"
˙ ∑£§Ë¥ Á‡ÊflÃûfl¢ ‡ÊÊœÿÊÁ◊ Ÿ◊— SflÊ„UÊ– "
"
"
" ˙ ∞¥ OÔUË¥ ∑£§Ë¥ ‚fl¸Ãûfl¢ ‡ÊÊœÿÊÁ◊ Ÿ◊— SflÊ„UÊ– "
"
" "
"
" Ãà¬pÊÃ˜Ô ¬˝ÊáÊÊÿÊ◊ ∑§⁄U∑§ ªáÊ‡Ê •ÊÁŒ ŒflÃÊ•Ê¥ ∞fl¢ "
"
" "
"
"
ªÈL§¡ŸÊ¥∑§Ê ¬˝áÊÊ◊ ∑§⁄U; Á»§⁄U “¬ÁflòÊ SÕÊ flÒcáÊ√ÿÊÒ” ßàÿÊÁŒ ◊ãòÊ‚ "
"
" "
" "
" ¬Ë∆U¬Í¡Ê, Áfl‡Ê·ÊÉÿ¸, ˇÊòÊ∑§Ë‹Ÿ, ◊ãòʬ͡Ê, ÁflÁflœ ◊Ⱥ˝ÊÁflÁœ, •Êfl⁄UáÊ¬Í¡Ê ∞fl¢ ¬˝œÊŸ¬Í¡Ê •ÊÁŒ∑§Ê ‡ÊÊSòÊËÿ "
" "
" ¬hÁÃ∑§ •ŸÈ‚Ê⁄U •ŸÈDÔUÊŸ „UÊÃÊ „ÒU– ß‚ ¬˝∑§Ê⁄U ÁflSÃÎà ÁflÁœ‚ ¬Í¡Ê ∑§⁄UŸ∑§Ë ßë¿UÊflÊ‹ ÷Q§Ê¥∑§Ê •ãÿÊãÿ "
" ¬Í¡Ê-¬hÁÃÿÊ¥∑§Ë ‚„UÊÿÃÊ‚ ÷ªflÃË∑§Ë •Ê⁄UÊœŸÊ ∑§⁄U∑§ ¬Ê∆U •Ê⁄Uê÷ ∑§⁄UŸÊ øÊÁ„Uÿ– "
" "
¬Ê∆UÁflÁœ 11
" "
"
"
∑ȧ‡Ê∑§Ë ¬ÁflòÊË œÊ⁄UáÊ ∑§⁄U∑§ „UÊÕ◊¥ ‹Ê‹ »Í§‹, •ˇÊà •ÊÒ⁄U ¡‹ "
"
"
" ‹∑§⁄U ÁŸ◊AÊÁVÔUÃM§¬‚ ‚¢∑§À¬ ∑§⁄Uó "
"
" "
"
" ¬„U‹ ÃËŸ ’Ê⁄U ∑§„Uó˙ ÁflcáÊÈ—, ÁflcáÊÈ—, ÁflcáÊÈ—– ÃŒŸãÃ⁄U "
"
" "
"
"
“˙ Ÿ◊— ¬⁄U◊Êà◊Ÿ” ∑§„U∑§⁄U ß‚ ¬˝∑§Ê⁄U ’Ê‹óüÊˬÈ⁄UÊáÊ ¬ÈL§·ÊûÊ◊ "
"
"
" üÊËÁflcáÊÈ∑§Ë •ÊôÊÊ‚ •Ê¡ ¬˝flûʸ◊ÊŸ üÊË’˝rÊÔÊ∑§ ÁmÃËÿ ¬⁄UÊh¸◊¥ "
"
" "
"
" üÊËEÃflÊ⁄UÊ„U ∑§À¬◊¥ flÒflSflà ◊ãflãÃ⁄U∑§ •_ÔUÊ߸‚fl¥ ∑§Á‹ÿȪ∑§ "
"
" "
"
"
¬˝Õ◊ ø⁄UáÊ◊¥, ¡ê’Ímˬ∑§ •ãê¸Ã ÷Ê⁄UÃfl·¸∑§ ÷⁄UÃπá«U◊¥, "
"
" "
" •Êÿʸflø∑§ •ãê¸Ã ’˝rÊÔÊflø∑§ ¬Èáÿ¬˝Œ ∞∑§ Œ‡Ê◊¥, "
flÊÒhÊflÃÊ⁄U◊¢......‚¢flà‚⁄U ÃÕÊ......•ÿŸ •ÊÒ⁄U ◊„UÊ◊ÊXÔUÀÿ¬˝Œ
" "
" "
" "
"
"
"
◊Ê‚Ê¥◊¥ ©UûÊ◊........◊Ê‚∑§........¬ˇÊ∑§.........ÁŒŸ‚ ÿÈQ§........ÁÃÁÕ◊¥ "
"
"
"
" ÃÕÊ.......ŸˇÊòÊ◊¥.......⁄UÊÁ‡Ê◊¥ ÁSÕà ‚Íÿ¸∑§ •ÊÒ⁄U.......⁄UÊÁ‡ÊÿÊ¥◊¥ ÁSÕà "
"
" "
"
" øãº˝, ÷ÊÒ◊, ’Èœ, ªÈL§, ‡ÊÈ∑§˝ ∞fl¢ ‡ÊÁŸ∑§ ⁄U„UŸ¬ ⁄U ‡ÊÈ÷ÿÊª◊,¥ ‡ÊÈ÷∑§⁄UáÊ◊¥ "
"

12 üÊˌȪʸ‚#‡ÊÃË
"
"
"
ß‚ ¬˝∑§Ê⁄U∑§ Áfl‡Ê· ªÈáÊÊ‚ ¥  ÁflÁ‡ÊCÔU......‡ÊÈ÷ ¬Èáÿ ÁÃÁÕ◊¥ ‚◊Sà ‡ÊÊSòÊÊ,¥ "
"

üÊÈÁÃÿÊ,¥ S◊ÎÁÃÿÊ¥ ∞fl¢ ¬È⁄UÊáÊÊ◊¥ ¥ ∑§„U ªÿ »§‹∑§Ë ¬˝ÊÁ#∑§Ê •Á÷‹Ê·Ë......ªÊòÊ◊¥


"
" "
" "
©Uà¬ÛÊ......‡Ê◊ʸ (fl◊ʸ, ªÈ#) ◊Ò-¥ ¬ÈòÊ-SòÊË’Êãœfl‚Á„Uà ◊⁄U üÊËŸflŒÈªÊ¸∑§
" "
" "
" "
" "
"
"
•ŸÈª„˝ U‚ ª˝„U∑§Î Ã, ⁄UÊ¡∑Χà ‚fl¸Áflœ ¬Ë«UÊ•Ê∑¥ § ÁŸflÎÁûʬÍfl∑¸ § ŸÒL§Öÿ- "
"
"
" ŒËÉÊʸÿÈ-¬ÈÁCÔU-œŸ ∞fl¢ œÊãÿ∑§Ë ‚◊ÎÁh∑§ Á‹ÿ üÊËŸflŒÈªÊ¸∑§ ¬˝‚ÊŒ‚ "
"
" "
"
" ‚◊Sà •Ê¬ÁûÊÿÊ¥∑§Ë ÁŸflÎÁûÊ ∞fl¢ ‚◊Sà •÷ËCÔU »§‹∑§Ë ¬˝ÊÁ# ÃÕÊ "
"
" "
"
"
œ◊¸-•Õ¸-∑§Ê◊-◊ÊˇÊóߟ øÃÈÌflœ ¬ÈL§·ÊÕÊZ∑§Ë Á‚ÁhmÊ⁄UÊ "
"
" "
" üÊË◊„UÊ∑§Ê‹Ë-◊„UÊ‹ˇ◊Ë ∞fl¢ ◊„UÊ‚⁄USflÃË ŒflÃÊ∑§Ë ¬˝ËÁÃ∑§ Á‹ÿ "
" "
"
" ‡ÊʬÊhÊ⁄U¬Ífl¸∑§ ∑§flø, •ª¸‹Ê, ∑§Ë‹∑§∑§Ê ¬Ê∆U ÃÕÊ flŒÃãòÊ, ©UQ§ "
"
" "
"
"
⁄UÊÁòÊ‚ÍQ§¬Ê∆U, Œ√ÿÕfl¸‡ÊË·¸¬Ê∆U •ÊÒ⁄U ãÿÊ‚ÁflÁœ‚Á„Uà ŸflÊáʸ¡¬ ÃÕÊ "
"
" "
" ‚#‡ÊÃË-ãÿÊ‚-äÿÊŸ‚Á„Uà øÁ⁄UòÊ‚ê’ãœË ÁflÁŸÿÊª ∞fl¢ ãÿÊ‚ •ÊÒ⁄U "
" "
"
" äÿÊŸ¬Ífl¸∑§ ◊Ê∑¸§á«Uÿ¡Ë ’Ê‹ó“‚ÊflÌáÊ ŸÊ◊∑§ ◊ŸÈ „UÊ¥ª, ÿ„UÊ°Ã∑§ "
"
¬Ê∆UÁflÁœ 13
" "
"
"
ŒÈªÊ¸‚#‡ÊÃË∑§Ê ¬Ê∆U, ß‚∑§ ’ÊŒ ãÿÊ‚ÁflÁœ∑§ ‚ÊÕ ŸflÊáʸ¡¬, "
"
"
" flŒÃãòÊÊQ§ ŒflË‚ÍQ§∑§Ê ¬Ê∆U, ⁄U„USÿòÊÿ∑§Ê ¬Ê∆U, ‡ÊʬÊhÊ⁄U •ÊÁŒ "
"
" "
"
" ∑§M°§ªÊ (∑§M°§ªË)– "
"
" "
"
"
ß‚ ¬˝∑§Ê⁄U ¬˝ÁÃôÊÊ (‚¢∑§À¬) ∑§⁄U∑§ ŒflË∑§Ê äÿÊŸ ∑§⁄UÃ "
"
"
" „ÈU∞ ¬@Ê¬øÊ⁄U∑§Ë ÁflÁœ‚ ¬ÈSÃ∑§∑§Ë ¬Í¡Ê1 ∑§⁄U, ÿÊÁŸ◊Ⱥ˝Ê∑§Ê "
"
" "
"
" ¬˝Œ‡Ê¸Ÿ ∑§⁄U∑§ ÷ªflÃË∑§Ê ¬˝áÊÊ◊ ∑§⁄U, Á»§⁄U ◊Í‹ ŸflÊáʸ◊ãòÊ‚ "
"
" "
"
"
¬Ë∆U •ÊÁŒ◊¥ •ÊœÊ⁄U‡ÊÁQ§∑§Ë SÕʬŸÊ ∑§⁄U∑§ ©U‚∑§ ™§¬⁄U "
"
" "
" ¬ÈSÃ∑§∑§Ê Áfl⁄UÊ¡◊ÊŸ ∑§⁄U–2 ß‚∑§ ’ÊŒ ‡ÊʬÊhÊ⁄U3 ∑§⁄UŸÊ "
" "
" "
" 1-ŒflË∑§Ê Ÿ◊S∑§Ê⁄U „ÒU, ◊„UÊŒflË Á‡ÊflÊ∑§Ê ‚fl¸ŒÊ Ÿ◊S∑§Ê⁄U „ÒU– ¬˝∑ΧÁà ∞fl¢ ÷º˝Ê∑§Ê ¬˝áÊÊ◊ „ÒU– "
" "
" „U◊‹Êª ÁŸÿ◊¬Ífl¸∑§ ¡ªŒê’Ê∑§Ê Ÿ◊S∑§Ê⁄U ∑§⁄UÃ „Ò¥U– "
" "
" 2-ŒÈªÊ¸ŒflË∑§Ê äÿÊŸ ∑§⁄U∑§ ©UŸ∑§Ê ¬@Ê¬øÊ⁄U ¬Í¡Ê ∑§⁄U, ÃŒŸãÃ⁄U ÿÊÁŸ◊Ⱥ˝ÊmÊ⁄UÊ ¬˝áÊÊ◊ ∑§⁄U∑§ "
" ¬ÈSÃ∑§∑§ •Ê‚Ÿ ‹ªÊ∑§⁄U ◊Í‹ ◊ãòÊ‚ ©U‚¬⁄U ¬ÈSÃ∑§∑§Ë SÕʬŸÊ ∑§⁄UŸË øÊÁ„Uÿ– "
" "
" "
" 3-“‚#‡ÊÃË-‚fl¸Sfl” ∑§ ©U¬Ê‚ŸÊ-∑˝§◊◊¥ ¬„U‹ ‡ÊʬÊhÊ⁄U ∑§⁄U∑§ ’ÊŒ◊¥ ·«UXÔU‚Á„Uà ¬Ê∆U ∑§⁄UŸ∑§Ê "

14 üÊˌȪʸ‚#‡ÊÃË
" "
"
"
øÊÁ„Uÿ– ß‚∑§ •Ÿ∑§ ¬˝∑§Ê⁄U „Ò¥U– “˙ OÔUË¥ ∑£§Ë¥ üÊË¥ ∑˝§Ê¢ ∑˝§Ë¥ "
"
"
" øÁá«U∑§ÊŒ√ÿÒ ‡ÊʬŸÊ‡ÊʟȪ˝„¢U ∑ȧL§ ∑ȧL§ SflÊ„UÊ”óß‚ ◊ãòÊ∑§Ê •ÊÁŒ "
"
" "
" "
" ÁŸáʸÿ Á∑§ÿÊ ªÿÊ „ÒU, •Ã— ∑§flø •ÊÁŒ ¬Ê∆U∑§ ¬„U‹ „UË ‡ÊʬÊhÊ⁄U ∑§⁄U ‹ŸÊ øÊÁ„Uÿ– ∑§ÊàÿÊÿŸË-ÃãòÊ◊¥ "
" ‡ÊʬÊhÊ⁄U ÃÕÊ ©Uà∑§Ë‹Ÿ∑§Ê •ÊÒ⁄U „UË ¬˝∑§Ê⁄U ’ËÊÿÊ ªÿÊ „ÒUó“•ãàÿÊlÊ∑¸§ÁmL§º˝ÁòÊÁŒªéäÿVÔUÁcfl÷øfl—– "
" "
" •EÊ˘E ßÁà ‚ªÊ¸áÊÊ¢ ‡ÊʬÊhÊ⁄U ◊ŸÊ— ∑˝§◊—H” “©Uà∑§Ë‹Ÿ øÁ⁄UòÊÊáÊÊ¢ ◊äÿÊlãÃÁ◊Áà ∑˝§◊—–” •ÕÊ¸Ã˜Ô ‚#‡ÊÃË∑§ "
" "
" •äÿÊÿÊ¥∑§Ê Ã⁄U„Uó∞∑§, ’Ê⁄U„UóŒÊ, ÇÿÊ⁄U„UóÃËŸ, Œ‚óøÊ⁄U, ŸÊÒó¬Ê°ø ÃÕÊ •Ê∆Uó¿U— ∑§ ∑˝§◊‚ ¬Ê∆U "
" ∑§⁄U∑§ •ãÃ◊¥ ‚ÊÃfl¥ •äÿÊÿ∑§Ê ŒÊ ’Ê⁄U ¬…∏U– ÿ„U ‡ÊʬÊhÊ⁄U „ÒU •ÊÒ⁄U ¬„U‹ ◊äÿ◊ øÁ⁄UòÊ∑§Ê, Á»§⁄U ¬˝Õ◊ "
" "
" øÁ⁄UòÊ∑§Ê, Ãà¬pÊÃ˜Ô ©UûÊ⁄U øÁ⁄UòÊ∑§Ê ¬Ê∆U ∑§⁄UŸÊ ©Uà∑§Ë‹Ÿ „ÒU– ∑ȧ¿U ‹ÊªÊ¥∑§ ◊Ã◊¥ ∑§Ë‹∑§◊¥ ’ÃÊÿ-•ŸÈ‚Ê⁄U "
" "
" “ŒŒÊÁà ¬˝ÁêΈÔUÊÁÔ ∑§ ÁŸÿ◊‚ ∑ΧcáʬˇÊ∑§Ë •CÔU◊Ë ÿÊ øÃÈŒ¸‡ÊË ÁÃÁÕ◊¥ ŒflË∑§Ê ‚fl¸Sfl-‚◊¬¸áÊ ∑§⁄U∑§ "
" "
" ©Uã„UË¥∑§Ê „UÊ∑§⁄U ©UŸ∑§ ¬˝‚ÊŒM§¬‚ ¬˝àÿ∑§ flSÃÈ∑§Ê ©U¬ÿÊª◊¥ ‹ÊŸÊ „UË ‡ÊʬÊhÊ⁄U •ÊÒ⁄U ©Uà∑§Ë‹Ÿ „ÒU– ∑§Ê߸ ∑§„UÃ "
" „Ò¥Uó¿U— •XÔUÊ¥‚Á„Uà ¬Ê∆U ∑§⁄UŸÊ „UË ‡ÊʬÊhÊ⁄U „ÒU– •XÔUÊ¥∑§Ê àÿʪ „UË ‡Êʬ „ÒU– ∑ȧ¿U ÁflmÊŸÊ¥∑§Ë ⁄UÊÿ◊¥ ‡ÊʬÊhÊ⁄U "
" "
" ∑§◊¸ •ÁŸflÊÿ¸ Ÿ„UË¥ „ÒU, ÄÿÊ¥Á∑§ ⁄U„USÿÊäÿÊÿ◊¥ ÿ„U S¬CÔUM§¬‚ ∑§„UÊ „ÒU Á∑§ Á¡‚ ∞∑§ „UË ÁŒŸ◊¥ ¬Í⁄U ¬Ê∆U∑§Ê "
" "
" •fl‚⁄U Ÿ Á◊‹, fl„U ∞∑§ ÁŒŸ ∑§fl‹ ◊äÿ◊ øÁ⁄UòÊ∑§Ê, ŒÍ‚⁄U ÁŒŸ ‡Ê· ŒÊ øÁ⁄UòÊÊ¥∑§Ê ¬Ê∆U ∑§⁄U– ß‚∑§ Á‚flÊ, "
" ¡Ê ¬˝ÁÃÁŒŸ ÁŸÿ◊¬Ífl¸∑§ ¬Ê∆U ∑§⁄UÃ „Ò¥U, ©UŸ∑§ Á‹ÿ ∞∑§ ÁŒŸ◊¥ ∞∑§ ¬Ê∆U Ÿ „UÊ ‚∑§Ÿ¬⁄U ∞∑§, ŒÊ, ∞∑§, øÊ⁄U, "
" "
" ŒÊ, ∞∑§ •ÊÒ⁄U ŒÊ •äÿÊÿÊ¥∑§ ∑˝§◊‚ ‚Êà ÁŒŸÊ¥◊¥ ¬Ê∆U ¬Í⁄UÊ ∑§⁄UŸ∑§Ê •ÊŒ‡Ê ÁŒÿÊ ªÿÊ „ÒU– ∞‚Ë Œ‡ÊÊ◊¥ ¬˝ÁÃÁŒŸ "
" "
" ‡ÊʬÊhÊ⁄U •ÊÒ⁄U ∑§Ë‹∑§ ∑Ò§‚ ‚ê÷fl „ÒU– •SÃÈ, ¡Ê „UÊ, „U◊Ÿ ÿ„UÊ° Á¡ôÊÊ‚È•Ê¥∑§ ‹Ê÷ÊÕ¸ ‡ÊʬÊhÊ⁄U •ÊÒ⁄U "
" ©Uà∑§Ë‹Ÿ ŒÊŸÊ¥∑§ ÁflœÊŸ Œ ÁŒÿ „Ò¥U– "
" "
¬Ê∆UÁflÁœ 15
" "
"
"
•ÊÒ⁄U •ãÃ◊¥ ‚Êà ’Ê⁄U ¡¬ ∑§⁄U– ÿ„U ‡ÊʬÊhÊ⁄U ◊ãòÊ ∑§„U‹ÊÃÊ "
"
"
" „ÒU– ß‚∑§ •ŸãÃ⁄U ©Uà∑§Ë‹Ÿ ◊ãòÊ∑§Ê ¡¬ Á∑§ÿÊ ¡ÊÃÊ „ÒU– "
"
" "
"
" ß‚∑§Ê ¡¬ •ÊÁŒ •ÊÒ⁄U •ãÃ◊¥ ßP§Ë‚-ßP§Ë‚ ’Ê⁄U „UÊÃÊ „ÒU– "
"
" "
"
"
ÿ„U ◊ãòÊ ß‚ ¬˝∑§Ê⁄U „ÒUó“˙ üÊË¥ ∑£§Ë¥ OÔUË¥ ‚#‡ÊÁà øÁá«U∑§ "
"
"
" ©Uà∑§Ë‹Ÿ¢ ∑ȧL§ ∑ȧL§ SflÊ„UÊ–” ß‚∑§ ¡¬∑§ ¬pÊÃ˜Ô •ÊÁŒ •ÊÒ⁄U "
"
" "
"
" •ãÃ◊¥ ‚ÊÃ-‚Êà ’Ê⁄U ◊΢¡ËflŸË ÁfllÊ∑§Ê ¡¬ ∑§⁄UŸÊ "
"
" "
"
"
øÊÁ„Uÿ, ¡Ê ß‚ ¬˝∑§Ê⁄U „ÒUó“˙ OÔUË¥ OÔUË¥ fl¢ fl¢ ∞¥ ∞¥ ◊΢¡ËflÁŸ "
"
" "
" Áfll ◊ÎÃ◊ÈàÕʬÿÊàÕʬÿ ∑˝§Ë¥ OÔUË¥ OÔUË¥ fl¢ SflÊ„UÊ–” ◊Ê⁄UËø∑§À¬∑§ "
" "
"
" •ŸÈ‚Ê⁄U ‚#‡ÊÃË-‡ÊʬÁfl◊ÊøŸ∑§Ê ◊ãòÊ ÿ„U „ÒUó“˙ üÊË¥ üÊË¥ "
"
" "
"
"
∑£§Ë¥ „Í¢U ˙ ∞¥ ˇÊÊ÷ÿ ◊Ê„Uÿ ©Uà∑§Ë‹ÿ ©Uà∑§Ë‹ÿ ©Uà∑§Ë‹ÿ ∆¢U "
"
" "
" ∆¢U–” ß‚ ◊ãòÊ∑§Ê •Ê⁄Uê÷◊¥ „UË ∞∑§ ‚ÊÒ •Ê∆U ’Ê⁄U ¡¬ ∑§⁄UŸÊ "
" "
"
" øÊÁ„Uÿ, ¬Ê∆U∑§ •ãÃ◊¥ Ÿ„UË¥– •ÕflÊ L§º˝ÿÊ◊‹ ◊„UÊÃãòÊ∑§ "
"

16 üÊˌȪʸ‚#‡ÊÃË
" "
"
"
•ãê¸Ã ŒÈªÊ¸∑§À¬◊¥ ∑§„U „ÈU∞ øÁá«U∑§Ê-‡Êʬ-Áfl◊ÊøŸ ◊ãòÊÊ¥∑§Ê "
"
"
" •Ê⁄Uê÷◊¥ „UË ¬Ê∆U ∑§⁄UŸÊ øÊÁ„Uÿ– fl ◊ãòÊ ß‚ ¬˝∑§Ê⁄U „Ò¥Uó "
"
" "
"
" “˙” ß‚ üÊËøÁá«U∑§Ê∑§ ’˝rÊÔÊ, flÁ‚DÔU, ÁflEÊÁ◊òÊ-‚ê’ãœË "
"
" "
"
"
‡Êʬ-Áfl◊ÊøŸ ◊ãòÊ∑§ flÁ‚DÔU ÃÕÊ ŸÊ⁄UŒ ‚¢flÊŒÊà◊∑§ ‚Ê◊flŒ∑§ "
"
"
" •Áœ¬Áà ’˝rÊÔÊ ´§Á· „Ò¥U, ‚flÒ¸Eÿ¸∑§ÊÁ⁄UáÊË üÊˌȪʸ ŒflÃÊ „Ò¥U– ŒÈªÊ¸∑§ "
"
" "
"
" ÃËŸÊ¥ øÁ⁄UòÊ ’Ë¡ „Ò¥U “OÔUË¥” ‡ÊÁQ§ „ÒU, ÁòʪÈáÊÊà◊SflM§Á¬áÊË øÁá«U∑§Ê∑§Ë "
"
" "
"
"
‡ÊʬÁfl◊ÈÁQ§◊¥ •¬Ÿ Á∑§ÿ „ÈU∞ ‚¢∑§ÁÀ¬Ã ∑§Êÿ¸∑§Ë Á‚Áh∑§ Á‹ÿ "
"
" "
" ¡¬◊¥ ß‚∑§Ê ÁflÁŸÿÊª Á∑§ÿÊ ¡ÊÃÊ „ÒU– "
" "
"
" ˙ (OÔUË¥) ⁄UË¥ ⁄U×SflM§Á¬áÿÒ ◊œÈ∑Ò§≈U÷◊ÌŒãÿÒ ’˝rÊÔflÁ‚DÔU- "
"
" "
"
"
ÁflEÊÁ◊òʇÊʬʌ˜ Áfl◊ÈQ§Ê ÷flH 1H ˙ üÊË¥ ’ÈÁhSflM§Á¬áÿÒ "
"
" "
" ◊Á„U·Ê‚È⁄U‚ÒãÿŸÊÁ‡ÊãÿÒ ’˝rÊÔflÁ‚DÔUÁflEÊÁ◊òʇÊʬʌ˜Ô Áfl◊ÈQ§Ê ÷flH 2H "
" "
"
" ˙ ⁄¢U ⁄UQ§SflM§Á¬áÿÒ ◊Á„U·Ê‚È⁄U◊ÌŒãÿÒ ’˝rÊÔflÁ‚DÔUÁflEÊÁ◊òʇÊʬʌ˜Ô "
"
¬Ê∆UÁflÁœ 17
" "
"
"
Áfl◊ÈQ§Ê ÷flH 3H ˙ ˇÊÈ¢ ˇÊÈœÊSflM§Á¬áÿÒ ŒflflÁãŒÃÊÿÒ "
"
"
" ’˝rÊÔflÁ‚DÔUÁflEÊÁ◊òʇÊʬʌ˜Ô Áfl◊ÈQ§Ê ÷flH 4H ˙ ¿UÊ¢ ¿UÊÿÊSflM§Á¬áÿÒ "
"
" "
"
" ŒÍ¢flÊÁŒãÿÒ ’˝rÊÔflÁ‚DÔUÁflEÊÁ◊òʇÊʬʌ˜Ô Áfl◊ÈQ§Ê ÷flH 5H ˙ ‡Ê¢ "
"
" "
"
"
‡ÊÁQ§SflM§Á¬áÿÒ œÍ◊˝‹ÊøŸÉÊÊÁÃãÿÒ ’˝rÊÔflÁ‚DÔUÁflEÊÁ◊òʇÊʬʌ˜Ô Áfl◊ÈQ§Ê "
"
"
" ÷flH 6H ˙ Ã΢ ÃηÊSflM§Á¬áÿÒ øá«U◊Èá«Uflœ∑§ÊÁ⁄UáÿÒ ’˝rÊÔflÁ‚DÔU- "
"
" "
"
" ÁflEÊÁ◊òʇÊʬʌ˜Ô Áfl◊ÈQ§Ê ÷flH 7H ˙ ˇÊÊ¢ ˇÊÊÁãÃSflM§Á¬áÿÒ "
"
" "
"
"
⁄UQ§’Ë¡flœ∑§ÊÁ⁄UáÿÒ ’˝rÊÔflÁ‚DÔUÁflEÊÁ◊òʇÊʬʌ˜Ô Áfl◊ÈQ§Ê ÷flH 8H ˙ "
"
" "
" ¡Ê¢ ¡ÊÁÃSflM§Á¬áÿÒ ÁŸ‡ÊÈê÷flœ∑§ÊÁ⁄UáÿÒ ’˝rÊÔflÁ‚DÔUÁflEÊÁ◊òʇÊʬʌ˜Ô "
" "
"
" Áfl◊ÈQ§Ê ÷flH 9H ˙ ‹¢ ‹îÊÊSflM§Á¬áÿÒ ‡ÊÈê÷flœ∑§ÊÁ⁄UáÿÒ "
"
" "
"
"
’˝rÊÔflÁ‚DÔUÁflEÊÁ◊òʇÊʬʌ˜Ô Áfl◊ÈQ§Ê ÷flH 10H ˙ ‡ÊÊ¢ ‡ÊÊÁãÃSflM§Á¬áÿÒ "
"
" "
" ŒflSÃÈàÿÒ ’˝rÊÔflÁ‚DÔUÁflEÊÁ◊òʇÊʬʌ˜Ô Áfl◊ÈQ§Ê ÷flH 11H ˙ üÊ¢ "
" "
"
" üÊhÊSflM§Á¬áÿÒ ‚∑§‹»§‹ŒÊòÿÒ ’˝rÊÔflÁ‚DÔUÁflEÊÁ◊òʇÊʬʌ˜Ô Áfl◊ÈQ§Ê "
"

18 üÊˌȪʸ‚#‡ÊÃË
" "
"
"
÷flH 12H ˙ ∑§Ê¢ ∑§ÊÁãÃSflM§Á¬áÿÒ ⁄UÊ¡fl⁄U¬Œ˝ ÊÿÒ ’˝rÊÔflÁ‚DÔUÁflEÊÁ◊òʇÊʬʌ˜Ô "
"
"
" Áfl◊ÈQ§Ê ÷flH 13H ˙ ◊Ê¢ ◊ÊÃÎSflM§Á¬áÿÒ •Ÿª¸‹◊Á„U◊‚Á„UÃÊÿÒ "
"
" "
"
" ’˝rÊÔflÁ‚DÔUÁflEÊÁ◊òʇÊʬʌ˜Ô Áfl◊ÈQ§Ê ÷flH 14H ˙ OÔUË¥ üÊË¥ ŒÈ¢ ŒÈªÊ¸ÿÒ "
"
" "
"
"
‚¢ ‚flÒ¸Eÿ¸∑§ÊÁ⁄UáÿÒ ’˝rÊÔflÁ‚DÔUÁflEÊÁ◊òʇÊʬʌ˜Ô Áfl◊ÈQ§Ê ÷flH 15H ˙ "
"
"
" ∞¥ OÔUË¥ ∑£§Ë¥ Ÿ◊— Á‡ÊflÊÿÒ •÷l∑§fløSflM§Á¬áÿÒ ’˝rÊÔflÁ‚DÔUÁflEÊÁ◊òʇÊʬʌ˜Ô "
"
" "
"
" Áfl◊ÈQ§Ê ÷flH 16H ˙ ∑˝§Ë¥ ∑§ÊÀÿÒ ∑§ÊÁ‹ OÔUË¥ »§≈˜UÔ SflÊ„UÊÿÒ "
"
" "
"
"
´§ÇflŒSflM§Á¬áÿÒ ’˝rÊÔflÁ‚DÔUÁflEÊÁ◊òʇÊʬʌ˜Ô Áfl◊ÈQ§Ê ÷flH 17H ˙ "
"
" "
" ∞¥ OÔUË¥ ∑£§Ë¥ ◊„UÊ∑§Ê‹Ë◊„UÊ‹ˇ◊Ë◊„UÊ‚⁄USflÃËSflM§Á¬áÿÒ ÁòʪÈáÊÊÁà◊∑§ÊÿÒ "
" "
"
" ŒÈªÊ¸Œ√ÿÒ Ÿ◊—H 18H "
"
" "
"
"
„U ¬⁄U◊E⁄U! ß‚ ¬˝∑§Ê⁄U ߟ ◊„UÊ◊ãòÊÊ¥∑§Ê ¬…∏U∑§⁄U øá«UË∑§ "
"
" "
" ¬Ê∆U∑§Ê ⁄UÊÃ-ÁŒŸ ‚¢‡Êÿ⁄UÁ„Uà „UÊ∑§⁄U ∑§⁄UŸÊ øÊÁ„UÿH 19H "
" "
"
" ¡Ê ß‚ ◊ãòÊ∑§Ê Ÿ ¡ÊŸ ∑§⁄U∑§óߟ ◊ãòÊÊ¥∑§Ê ¬Ê∆U Ÿ "
"
¬Ê∆UÁflÁœ 19
" "
"
"
∑§⁄U∑§ øá«UË∑§Ê ¬Ê∆U ∑§⁄UÃÊ „ÒU, fl„U •¬ŸË ÷Ë „UÊÁŸ ∑§⁄UÃÊ „ÒU "
"
"
" •ÊÒ⁄U ŒÊÃÊó¬Ê∆U ∑§⁄UflÊŸflÊ‹∑§Ë ÷Ë „UÊÁŸ ∑§⁄UÃÊ „ÒU– ß‚◊¥ ∑§Ê߸ "
"
" "
"
" ‚ãŒ„U Ÿ„UË¥H 20H "
"
" "
"
"
ß‚ ¬˝∑§Ê⁄U ‡ÊʬÊhÊ⁄U ∑§⁄UŸ∑§ •ŸãÃ⁄U •ãÃ◊ʸÃÎ∑§Ê- "
"
"
" ’Á„U◊ʸÃÎ∑§Ê •ÊÁŒ ãÿÊ‚ ∑§⁄U, Á»§⁄U üÊËŒflË∑§Ê äÿÊŸ ∑§⁄U∑§ "
"
" "
"
" ⁄U„USÿ◊¥ ’ÃÊÿ-•ŸÈ‚Ê⁄U ŸÊÒ ∑§ÊDÔUÊ¥flÊ‹ ÿãòÊ◊¥ ◊„UÊ‹ˇ◊Ë •ÊÁŒ∑§Ê "
"
" "
"
"
¬Í¡Ÿ ∑§⁄U, ß‚∑§ ’ÊŒ ¿U— •XÔUÊ¥‚Á„Uà ŒÈªÊ¸‚#‡ÊÃË∑§Ê ¬Ê∆U "
"
" "
" •Ê⁄Uê÷ Á∑§ÿÊ ¡ÊÃÊ „ÒU– ∑§flø, •ª¸‹Ê, ∑§Ë‹∑§ •ÊÒ⁄U ÃËŸÊ¥ "
" "
"
" ⁄U„USÿóÿ „UË ‚#‡ÊÃË∑§ ¿U— •XÔU ◊ÊŸ ªÿ „Ò¥U– ߟ∑§ ∑˝§◊◊¥ "
"
" "
"
"
÷Ë ◊Ã÷Œ „ÒU– ÁøŒê’⁄U‚¢Á„UÃÊ◊¥ ¬„U‹ •ª¸‹Ê Á»§⁄U ∑§Ë‹∑§ "
"
" "
" ÃÕÊ •ãÃ◊¥ ∑§flø ¬…∏UŸ∑§Ê ÁflœÊŸ „ÒU– ®∑§ÃÈ ÿÊª⁄U%Êfl‹Ë◊¥ "
" "
"
" ¬Ê∆U∑§Ê ∑˝§◊ ß‚‚ Á÷ÛÊ „ÒU– ©U‚◊¢ ∑§flø∑§Ê ’Ë¡, •ª¸‹Ê∑§Ê "
"

20 üÊˌȪʸ‚#‡ÊÃË
" "
"
"
‡ÊÁQ§ ÃÕÊ ∑§Ë‹∑§∑§Ê ∑§Ë‹∑§ ‚¢ôÊÊ ŒË ªÿË „ÒU– Á¡‚ ¬˝∑§Ê⁄ "
"
"
" ‚’ ◊ãòÊÊ¥◊¥ ¬„U‹ ’Ë¡∑§Ê, Á»§⁄U ‡ÊÁQ§∑§Ê ÃÕÊ •ãÃ◊¥ "
"
" "
"
" ∑§Ë‹∑§∑§Ê ©UìÊÊ⁄UáÊ „UÊÃÊ „ÒU, ©U‚Ë ¬˝∑§Ê⁄U ÿ„UÊ° ÷Ë ¬„U‹ "
"
" "
"
"
∑§fløM§¬ ’Ë¡∑§Ê, Á»§⁄U •ª¸‹ÊM§¬Ê ‡ÊÁQ§∑§Ê ÃÕÊ •ãÃ◊¥ "
"
"
" ∑§Ë‹∑§M§¬ ∑§Ë‹∑§∑§Ê ∑˝§◊‡Ê— ¬Ê∆U „UÊŸÊ øÊÁ„Uÿ–* ÿ„UÊ° ß‚Ë "
"
" "
"
" ∑˝§◊∑§Ê •ŸÈ‚⁄UáÊ Á∑§ÿÊ ªÿÊ „ÒU– "
"
" \\vv\\ "
" "
" "
" "
" "
" "
" "
" "
" "
" "
" "
" * ◊„UÊ◊ãòÊ◊ÿ ‚#‡ÊÃË∑§ ∑§flø∑§Ê ’Ë¡, •ª¸‹Ê∑§Ê ‡ÊÁQ§ •ÊÒ⁄U ∑§Ë‹∑§∑§Ê ∑§Ë‹∑§ ∑§„UÊ ªÿÊ „ÒU– "
" "
" ß‚ ¬˝∑§Ê⁄U •Ÿ∑§ ÃãòÊÊ¥∑§ •ŸÈ‚Ê⁄U ‚#‡ÊÃË∑§ ¬Ê∆U∑§Ê ∑˝§◊ •Ÿ∑§ ¬˝∑§Ê⁄U∑§Ê ©U¬‹éœ „UÊÃÊ „ÒU– ∞‚Ë "
" Œ‡ÊÊ◊¥ •¬Ÿ Œ‡Ê◊¥ ¬Ê∆U∑§Ê ¡Ê ∑˝§◊ ¬Ífl¸¬⁄Uê¬⁄UÊ‚ ¬˝øÁ‹Ã „UÊ, ©U‚Ë∑§Ê •ŸÈ‚⁄UáÊ ∑§⁄UŸÊ •ë¿UÊ „ÒU– "
" "
" "
"
"
"
"
•Õ ŒflË-∑§flø "
"
"
"
" "
"
" ˙U ß‚ üÊËøá«UË∑§flø∑§ ’˝rÊÔÊ ´§Á·, •ŸÈCÈU¬˜Ô ¿UãŒ, øÊ◊Èá«UÊ "
"
" "
"
"
ŒflÃÊ, •æ˜UªãÿÊ‚◊¥ ∑§„UË ªÿË ◊ÊÃÊ∞° ’Ë¡, ÁŒÇ’㜠ŒflÃÊ Ãûfl "
"
"
" „Ò¥U, üÊË¡ªŒê’Ê∑§Ë ¬˝ËÁÃ∑§ Á‹ÿ ‚#‡ÊÃË∑§ ¬Ê∆UÊXÔU÷Íà ¡¬◊¥ "
"
" "
"
" ß‚∑§Ê ÁflÁŸÿÊª Á∑§ÿÊ ¡ÊÃÊ „ÒU– "
"
" "
"
"
˙ øÁá«U∑§ÊŒflË∑§Ê Ÿ◊S∑§Ê⁄U „ÒU– "
"
"
" ◊Ê∑¸§á«Uÿ¡ËŸ ∑§„UÊóÁ¬ÃÊ◊„U! ¡Ê ß‚ ‚¢‚Ê⁄U◊¥ ¬⁄U◊ ªÊ¬ŸËÿ "
"
" "
"
" ÃÕÊ ◊ŸÈcÿÊ¥∑§Ë ‚’ ¬˝∑§Ê⁄U‚ ⁄UˇÊÊ ∑§⁄UŸflÊ‹Ê „ÒU •ÊÒ⁄U ¡Ê •’Ã∑§ "
"
" "
"
"
•Ê¬Ÿ ŒÍ‚⁄U Á∑§‚Ë∑§ ‚Ê◊Ÿ ¬˝∑§≈U Ÿ„UË¥ Á∑§ÿÊ „UÊ, ∞‚Ê ∑§Ê߸ ‚ÊœŸ "
"
"
" ◊ȤÊ ’ÃÊßÿH 1H "
"
" "
"
" ’˝rÊÔÊ¡Ë ’Ê‹ó’˝rÊÔŸ˜Ô! ∞‚Ê ‚ÊœŸ ÃÊ ∞∑§ ŒflË∑§Ê ∑§flø "
"

22 üÊˌȪʸ‚#‡ÊÃË
" "
"
"
„UË „ÒU, ¡Ê ªÊ¬ŸËÿ‚ ÷Ë ¬⁄U◊ ªÊ¬ŸËÿ, ¬ÁflòÊ ÃÕÊ ‚ê¬Íáʸ "
"
"
" ¬˝ÊÁáÊÿÊ¥∑§Ê ©U¬∑§Ê⁄U ∑§⁄UŸflÊ‹Ê „ÒU– ◊„UÊ◊ÈŸ! ©U‚ üÊfláÊ ∑§⁄UÊH 2H "
"
" "
"
" ŒflË∑§Ë ŸÊÒ ◊ÍÌÃÿÊ° „Ò¥U, Á¡ã„¥ U“ŸflŒÈªÊ¸” ∑§„UÃ „Ò¥U– ©UŸ∑§ ¬ÎÕ∑˜§Ô- "
"
" "
"
"
¬ÎÕ∑˜§Ô ŸÊ◊ ’ËÊÿ ¡ÊÃ „Ò¥U– ¬˝Õ◊ ŸÊ◊ ‡ÊÒ‹¬ÈòÊË1 „ÒU– ŒÍ‚⁄UË ◊ÍÌÃ∑§Ê "
"
"
" ŸÊ◊ ’˝rÊÔøÊÁ⁄UáÊË2 „ÒU– ÃË‚⁄UÊ SflM§¬ øãº˝ÉÊá≈UÊ3 ∑§ ŸÊ◊‚ ¬˝Á‚h "
"
" "
"
" „ÒU– øÊÒÕË ◊ÍÌÃ∑§Ê ∑ͧc◊Êá«UÊ4 ∑§„UÃ „Ò¥U– ¬Ê°øflË¥ ŒÈªÊ¸∑§Ê "
"
" "
"
"
ŸÊ◊ S∑§ãŒ◊ÊÃÊ 5 „ÒU– ŒflË∑§ ¿U∆U M§¬∑§Ê ∑§ÊàÿÊÿŸË 6 ∑§„UÃ „Ò¥– "
"
" "
" "
" "
" 1-ÁªÁ⁄U⁄UÊ¡ Á„U◊Ê‹ÿ∑§Ë ¬ÈòÊË “¬Êfl¸ÃËŒflË”– ÿlÁ¬ ÿ ‚’∑§Ë •œËE⁄UË „Ò¥U, ÃÕÊÁ¬ Á„U◊Ê‹ÿ∑§Ë "
" ìSÿÊ •ÊÒ⁄U ¬˝ÊÕ¸ŸÊ‚ ¬˝‚ÛÊ „UÊ ∑Χ¬Ê¬Ífl¸∑§ ©UŸ∑§Ë ¬ÈòÊË∑§ M§¬◊¥ ¬˝∑§≈U „ÈUßZ– ÿ„U ’Êà ¬È⁄UÊáÊÊ¥◊¥ ¬˝Á‚h „ÒU– "
" "
" 2-‚ÁìʌʟãŒ◊ÿ ’˝rÊÔSflM§¬∑§Ë ¬˝ÊÁ# ∑§⁄UÊŸÊ Á¡Ÿ∑§Ê Sfl÷Êfl „UÊ, fl “’˝rÊÔøÊÁ⁄UáÊË” „Ò¥U– 3-•ÊtÔUÊŒ∑§Ê⁄UË øãº˝◊Ê "
" "
" Á¡Ÿ∑§Ë ÉÊá≈UÊ◊¥ ÁSÕà „UÊ¥, ©UŸ ŒflË∑§Ê ŸÊ◊ “øãº˝ÉÊá≈UÊ” „ÒU– 4-ÁòÊÁflœÃʬÿÈQ§ ‚¢‚Ê⁄U Á¡Ÿ∑§ ©UŒ⁄U◊¥ ÁSÕà „ÒU, "
" "
" fl ÷ªflÃË “∑ͧc◊Êá«UÊ” ∑§„U‹ÊÃË „Ò¥U– 5-¿UÊãŒÊÇÿüÊÈÁÃ∑§ •ŸÈ‚Ê⁄U ÷ªflÃË∑§Ë ‡ÊÁQ§‚ ©Uà¬ÛÊ „ÈU∞ ‚Ÿà∑ȧ◊Ê⁄U∑§Ê "
" ŸÊ◊ S∑§ãŒ „ÒU– ©UŸ∑§Ë ◊ÊÃÊ „UÊŸ‚ fl “S∑§ãŒ◊ÊÃÊ” ∑§„U‹ÊÃË „Ò¥U– 6-ŒflÃÊ•Ê¥∑§Ê ∑§Êÿ¸ Á‚h ∑§⁄UŸ∑§ Á‹ÿ "
" "
ŒflË-∑§flø 23
" "
"
"
‚ÊÃflÊ° ∑§Ê‹⁄UÊÁòÊ7 •ÊÒ⁄U •Ê∆UflÊ° SflM§¬ ◊„UʪÊÒ⁄UË8 ∑§ ŸÊ◊‚ ¬˝Á‚h "
"
"
" „ÒU– ŸflË¥ ŒÈªÊ¸∑§Ê ŸÊ◊ Á‚ÁhŒÊòÊË9 „ÒU– ÿ ‚’ ŸÊ◊ ‚fl¸ôÊ ◊„UÊà◊Ê "
"
" "
"
" flŒ÷ªflÊŸ˜Ô∑§ mÊ⁄UÊ „UË ¬˝ÁìÊÁŒÃ „ÈU∞ „Ò¥UH 3ó5H ¡Ê ◊ŸÈcÿ "
"
" "
"
"
•ÁªA◊¥ ¡‹ ⁄U„UÊ „UÊ, ⁄UáÊ÷ÍÁ◊◊¥ ‡ÊòÊÈ•Ê¥‚ ÁÉÊ⁄U ªÿÊ „UÊ, Áfl·◊ "
"
"
" ‚¢∑§≈U◊¥ »°§‚ ªÿÊ „UÊ ÃÕÊ ß‚ ¬˝∑§Ê⁄U ÷ÿ‚ •ÊÃÈ⁄U „UÊ∑§⁄U ¡Ê "
"
" "
"
" ÷ªflÃË ŒÈªÊ¸∑§Ë ‡Ê⁄UáÊ◊¥ ¬˝Ê# „ÈU∞ „UÊ¥, ©UŸ∑§Ê ∑§÷Ë ∑§Ê߸ •◊XÔU‹ "
"
" "
"
"
Ÿ„UË¥ „UÊÃÊ– ÿÈh∑§ ‚◊ÿ ‚¢∑§≈U◊¥ ¬«∏UŸ¬⁄U ÷Ë ©UŸ∑§ ™§¬⁄U ∑§Ê߸ "
"
" "
" Áfl¬ÁûÊ Ÿ„UË¥ ÁŒπÊÿË ŒÃË– ©Uã„¥U ‡ÊÊ∑§, ŒÈ—π •ÊÒ⁄U ÷ÿ∑§Ë ¬˝ÊÁ# "
" "
"
" Ÿ„UË¥ „UÊÃËH 6-7H "
"
" "
" ŒflË ◊„UÌ· ∑§ÊàÿÊÿŸ∑§ •ÊüÊ◊¬⁄U ¬˝∑§≈U „ÈUßZ •ÊÒ⁄U ◊„UÌ·Ÿ ©Uã„¥U •¬ŸË ∑§ãÿÊ ◊ÊŸÊ; ß‚Á‹ÿ “∑§ÊàÿÊÿŸË” "
" "
" ŸÊ◊‚ ©UŸ∑§Ë ¬˝Á‚Áh „ÈU߸– 7-‚’∑§Ê ◊Ê⁄UŸflÊ‹ ∑§Ê‹∑§Ë ÷Ë ⁄UÊÁòÊ (ÁflŸÊÁ‡Ê∑§Ê) „UÊŸ‚ ©UŸ∑§Ê ŸÊ◊ “∑§Ê‹⁄UÊÁòÊ” "
" "
" „ÒU– 8-ßã„UÊ¥Ÿ ìSÿÊmÊ⁄UÊ ◊„UÊŸ˜Ô ªÊÒ⁄Ufláʸ ¬˝Ê# Á∑§ÿÊ ÕÊ, •Ã— ÿ ◊„UʪÊÒ⁄UË ∑§„U‹ÊÿË¥– 9-Á‚Áh •ÕÊ¸Ã˜Ô ◊ÊˇÊ∑§Ê "
" ŒŸflÊ‹Ë „UÊŸ‚ ©UŸ∑§Ê ŸÊ◊ “Á‚ÁhŒÊòÊË” „ÒU– "
" "

24 üÊˌȪʸ‚#‡ÊÃË
" "
"
"
Á¡ã„UÊ¥Ÿ ÷ÁQ§¬Ífl¸∑§ ŒflË∑§Ê S◊⁄UáÊ Á∑§ÿÊ „ÒU, ©UŸ∑§Ê ÁŸpÿ "
"
"
" „UË •èÿÈŒÿ „UÊÃÊ „ÒU– ŒflEÁ⁄U! ¡Ê ÃÈê„UÊ⁄UÊ Áøãß ∑§⁄UÃ „Ò¥U, ©UŸ∑§Ë "
"
" "
"
" ÃÈ◊ ÁŸ—‚ãŒ„U ⁄UˇÊÊ ∑§⁄UÃË „UÊH 8H øÊ◊Èá«UÊŒflË ¬˝ì⁄U •ÊM§…∏U "
"
" "
"
"
„UÊÃË „Ò¥U– flÊ⁄UÊ„UË ÷Ò¥‚¬⁄U ‚flÊ⁄UË ∑§⁄UÃË „Ò¥U– ∞ãº˝Ë∑§Ê flÊ„UŸ ∞⁄UÊflà "
"
"
" „UÊÕË „ÒU– flÒcáÊflËŒflË ªL§«U¬⁄U „UË •Ê‚Ÿ ¡◊ÊÃË „Ò¥UH 9H ◊Ê„UE⁄UË "
"
" "
"
" flη÷¬⁄U •ÊM§…∏U „UÊÃË „Ò¥U– ∑§ÊÒ◊Ê⁄UË∑§Ê flÊ„UŸ ◊ÿÍ⁄U „ÒU– ÷ªflÊŸ˜Ô "
"
" "
"
"
ÁflcáÊÈ∑§Ë Á¬˝ÿÃ◊Ê ‹ˇ◊ËŒflË ∑§◊‹∑§ •Ê‚Ÿ¬⁄U Áfl⁄UÊ¡◊ÊŸ „Ò¥U •ÊÒ⁄U "
"
" "
" „UÊÕÊ¥◊¥ ∑§◊‹ œÊ⁄UáÊ Á∑§ÿ „ÈU∞ „Ò¥UH 10H flη÷¬⁄U •ÊM§…∏U "
" "
"
" ߸E⁄UËŒflËŸ Eà M§¬ œÊ⁄UáÊ ∑§⁄U ⁄UπÊ „ÒU– ’˝ÊrÊÔËŒflË „¢U‚¬⁄U ’Ò∆UË "
"
" "
"
"
„ÈU߸ „Ò¥U •ÊÒ⁄U ‚’ ¬˝∑§Ê⁄U∑§ •Ê÷Í·áÊÊ¥‚ Áfl÷ÍÁ·Ã „Ò¥UH 11H ß‚ ¬˝∑§Ê⁄U "
"
" "
" ÿ ‚÷Ë ◊ÊÃÊ∞° ‚’ ¬˝∑§Ê⁄U∑§Ë ÿÊª‡ÊÁQ§ÿÊ¥‚ ‚ê¬ÛÊ „Ò¥U– ߟ∑§ Á‚flÊ "
" "
"
" •ÊÒ⁄U ÷Ë ’„ÈUÃ-‚Ë-ŒÁflÿÊ° „Ò¥U, ¡Ê •Ÿ∑§ ¬˝∑§Ê⁄U∑§ •Ê÷Í·áÊÊ¥∑§Ë "
"
ŒflË-∑§flø 25
" "
"
"
‡ÊÊ÷Ê‚ ÿÈQ§ ÃÕÊ ŸÊŸÊ ¬˝∑§Ê⁄U∑§ ⁄U%Ê¥‚ ‚ȇÊÊÁ÷à „Ò¥UH 12H "
"
"
" ÿ ‚ê¬Íáʸ ŒÁflÿÊ° ∑˝§Êœ◊¥ ÷⁄UË „ÈU߸ „Ò¥U •ÊÒ⁄U ÷Q§Ê¥∑§Ë ⁄UˇÊÊ∑§ "
"
" "
"
" Á‹ÿ ⁄UÕ¬⁄U ’Ò∆UË ÁŒπÊÿË ŒÃË „Ò¥U– ÿ ‡ÊW, ø∑˝§, ªŒÊ, ‡ÊÁQ§, „U‹ "
"
" "
"
"
•ÊÒ⁄U ◊È‚‹, π≈U∑§ •ÊÒ⁄U ÃÊ◊⁄U, ¬⁄U‡ÊÈ ÃÕÊ ¬Ê‡Ê, ∑ȧãà •ÊÒ⁄U ÁòʇÊÍ‹ "
"
"
" ∞fl¢ ©UûÊ◊ ‡ÊÊXÔ¸UœŸÈ· •ÊÁŒ •SòÊ-‡ÊSòÊ •¬Ÿ „UÊÕÊ¥◊¥ œÊ⁄UáÊ ∑§⁄UÃË "
"
" "
"
" „Ò¥U– ŒÒàÿÊ¥∑§ ‡Ê⁄UË⁄U∑§Ê ŸÊ‡Ê ∑§⁄UŸÊ, ÷Q§Ê¥∑§Ê •÷ÿŒÊŸ ŒŸÊ •ÊÒ⁄U "
"
" "
"
"
ŒflÃÊ•Ê¥∑§Ê ∑§ÀÿÊáÊ ∑§⁄UŸÊóÿ„UË ©UŸ∑§ ‡ÊSòÊ-œÊ⁄UáÊ∑§Ê ©Ug‡ÿ "
"
" "
" „ÒUH 13ó15H [∑§flø •Ê⁄Uê÷ ∑§⁄UŸ∑§ ¬„U‹ ß‚ ¬˝∑§Ê⁄U ¬˝ÊÕ¸ŸÊ "
" "
"
" ∑§⁄UŸË øÊÁ„Uÿó] ◊„UÊŸ˜Ô ⁄UÊÒº˝M§¬, •àÿãà ÉÊÊ⁄U ¬⁄UÊ∑˝§◊, ◊„UÊŸ˜Ô ’‹ "
"
" "
"
"
•ÊÒ⁄U ◊„UÊŸ˜Ô ©Uà‚Ê„UflÊ‹Ë ŒÁfl! ÃÈ◊ ◊„UÊŸ˜Ô ÷ÿ∑§Ê ŸÊ‡Ê ∑§⁄UŸflÊ‹Ë "
"
" "
" „UÊ, ÃÈê„¥U Ÿ◊S∑§Ê⁄U „ÒUH 16H ÃÈê„UÊ⁄UË •Ê⁄U ŒπŸÊ ÷Ë ∑§Á∆UŸ „ÒU– "
" "
"
" ‡ÊòÊÈ•Ê¥∑§Ê ÷ÿ ’…∏UÊŸflÊ‹Ë ¡ªŒÁê’∑§! ◊⁄UË ⁄UˇÊÊ ∑§⁄UÊ– ¬Ífl¸ "
"

26 üÊˌȪʸ‚#‡ÊÃË
" "
"
"
ÁŒ‡ÊÊ◊¥ ∞ãº˝Ë (ßãº˝‡ÊÁQ§) ◊⁄UË ⁄UˇÊÊ ∑§⁄U– •ÁªA∑§ÊáÊ◊¥ •ÁªA‡ÊÁQ§, "
"
"
" ŒÁˇÊáÊ ÁŒ‡ÊÊ◊¥ flÊ⁄UÊ„UË ÃÕÊ ŸÒ´¸§àÿ∑§ÊáÊ◊¥ π«˜UÔªœÊÁ⁄UáÊË ◊⁄UË ⁄UˇÊÊ "
"
" "
"
" ∑§⁄U– ¬Áp◊ ÁŒ‡ÊÊ◊¥ flÊL§áÊË •ÊÒ⁄U flÊÿ√ÿ∑§ÊáÊ◊¥ ◊Ϊ¬⁄U ‚flÊ⁄UË "
"
" "
"
"
∑§⁄UŸflÊ‹Ë ŒflË ◊⁄UË ⁄UˇÊÊ ∑§⁄UH 17-18H "
"
"
" ©UûÊ⁄U ÁŒ‡ÊÊ◊¥ ∑§ÊÒ◊Ê⁄UË •ÊÒ⁄U ߸‡ÊÊŸ∑§ÊáÊ◊¥ ‡ÊÍ‹œÊÁ⁄UáÊËŒflË "
"
" "
"
" ⁄UˇÊÊ ∑§⁄U– ’˝rÊÔÊÁáÊ! ÃÈ◊ ™§¬⁄U∑§Ë •Ê⁄U‚ ◊⁄UË ⁄UˇÊÊ ∑§⁄UÊ •ÊÒ⁄U "
"
" "
"
"
flÒcáÊflËŒflË ŸËø∑§Ë •Ê⁄U‚ ◊⁄UË ⁄UˇÊÊ ∑§⁄UH 19H ß‚Ë ¬˝∑§Ê⁄U "
"
" "
" ‡Êfl∑§Ê •¬ŸÊ flÊ„UŸ ’ŸÊŸflÊ‹Ë øÊ◊Èá«UÊŒflË Œ‚Ê¥ ÁŒ‡ÊÊ•Ê¥◊¥ ◊⁄UË "
" "
"
" ⁄UˇÊÊ ∑§⁄U– ¡ÿÊ •Êª‚ •ÊÒ⁄U Áfl¡ÿÊ ¬Ë¿U∑§Ë •Ê⁄U‚ ◊⁄UË ⁄UˇÊÊ "
"
" "
"
"
∑§⁄UH 20H flÊ◊÷ʪ◊¥ •Á¡ÃÊ •ÊÒ⁄U ŒÁˇÊáÊ÷ʪ◊¥ •¬⁄UÊÁ¡ÃÊ ⁄UˇÊÊ "
"
" "
" ∑§⁄U– ©UlÊÁÃŸË Á‡ÊπÊ∑§Ë ⁄UˇÊÊ ∑§⁄U– ©U◊Ê ◊⁄U ◊SÃ∑§¬⁄U Áfl⁄UÊ¡◊ÊŸ "
" "
"
" „UÊ∑ §⁄U ⁄UˇÊÊ ∑§⁄UH 21H ‹‹Ê≈U◊¥ ◊Ê‹Êœ⁄UË ⁄UˇÊÊ ∑§⁄U •ÊÒ⁄U ÿ‡ÊÁSflŸËŒflË "
"
ŒflË-∑§flø 27
" "
"
"
◊⁄UË ÷ÊÒ¥„UÊ¥∑§Ê ‚¢⁄UˇÊáÊ ∑§⁄U– ÷ÊÒ¥„UÊ¥∑§ ◊äÿ÷ʪ◊¥ ÁòÊŸòÊÊ •ÊÒ⁄U ŸÕÈŸÊ¥∑§Ë "
"
"
" ÿ◊ÉÊá≈UÊŒflË ⁄UˇÊÊ ∑§⁄UH 22H ŒÊŸÊ¥ ŸòÊÊ¥∑§ ◊äÿ÷ʪ◊¥ ‡ÊÁWŸË "
"
" "
"
" •ÊÒ⁄U ∑§ÊŸÊ¥◊¥ mÊ⁄UflÊÁ‚ŸË ⁄UˇÊÊ ∑§⁄U– ∑§ÊÁ‹∑§ÊŒflË ∑§¬Ê‹Ê¥∑§Ë ÃÕÊ "
"
" "
"
"
÷ªflÃË ‡ÊÊ¢∑§⁄UË ∑§ÊŸÊ¥∑§ ◊Í‹÷ʪ∑§Ë ⁄UˇÊÊ ∑§⁄UH 23H ŸÊÁ‚∑§Ê◊¥ "
"
"
" ‚ȪãœÊ •ÊÒ⁄U ™§¬⁄U∑§ •Ê∆U◊¥ øÌø∑§ÊŒflË ⁄UˇÊÊ ∑§⁄U– ŸËø∑§ •Ê∆U◊¥ "
"
" "
"
" •◊ÎÃ∑§‹Ê ÃÕÊ Á¡uÔUÊ◊¥ ‚⁄USflÃËŒflË ⁄UˇÊÊ ∑§⁄UH 24H "
"
" "
"
"
∑§ÊÒ◊Ê⁄UË ŒÊ°ÃÊ¥∑§Ë •ÊÒ⁄U øÁá«U∑§Ê ∑§á∆U¬˝Œ‡Ê∑§Ë ⁄UˇÊÊ ∑§⁄U– "
"
" "
" ÁøòÊÉÊá≈UÊ ª‹∑§Ë ÉÊÊ°≈UË∑§Ë •ÊÒ⁄U ◊„UÊ◊ÊÿÊ ÃÊ‹È◊¥ ⁄U„U∑§⁄U ⁄UˇÊÊ "
" "
"
" ∑§⁄UH 25H ∑§Ê◊ÊˇÊË ∆UÊ…∏UË∑§Ë •ÊÒ⁄U ‚fl¸◊XÔU‹Ê ◊⁄UË flÊáÊË∑§Ë ⁄UˇÊÊ "
"
" "
"
"
∑§⁄U– ÷º˝∑§Ê‹Ë ª˝ËflÊ◊¥ •ÊÒ⁄U œŸÈœ¸⁄UË ¬ÎDÔUfl¢‡Ê-(◊L§Œá«U-) ◊¥ "
"
" "
" ⁄U„U∑§⁄U ⁄UˇÊÊ ∑§⁄UH 26H ∑§á∆U∑§ ’Ê„U⁄UË ÷ʪ◊¥ ŸË‹ª˝ËflÊ •ÊÒ⁄U "
" "
"
" ∑§á∆U∑§Ë Ÿ‹Ë◊¥ Ÿ‹∑ͧ’⁄UË ⁄UˇÊÊ ∑§⁄U– ŒÊŸÊ¥ ∑¢§œÊ¥◊¥ π«˜UÔÁªŸË •ÊÒ⁄U "
"

28 üÊˌȪʸ‚#‡ÊÃË
" "
"
"
◊⁄UË ŒÊŸÊ¥ ÷È¡Ê•Ê¥∑§Ë flÖÊ˝œÊÁ⁄UáÊË ⁄UˇÊÊ ∑§⁄UH 27H ŒÊŸÊ¥ „UÊÕÊ¥◊¥ "
"
"
" ŒÁá«UŸË •ÊÒ⁄U •¢ªÈÁ‹ÿÊ¥◊¥ •Áê’∑§Ê ⁄UˇÊÊ ∑§⁄U– ‡ÊÍ‹E⁄UË ŸπÊ¥∑§Ë "
"
" "
"
" ⁄UˇÊÊ ∑§⁄U– ∑ȧ‹E⁄UË ∑ȧÁˇÊ-(¬≈U-) ◊¥ ⁄U„U∑§⁄U ⁄UˇÊÊ ∑§⁄UH 28H "
"
" "
"
"
◊„UÊŒflË ŒÊŸÊ¥ SßÊ¥∑§Ë •ÊÒ⁄U ‡ÊÊ∑§ÁflŸÊÁ‡ÊŸËŒflË ◊Ÿ∑§Ë ⁄UˇÊÊ "
"
"
" ∑§⁄U– ‹Á‹ÃÊŒflË NUŒÿ◊¥ •ÊÒ⁄U ‡ÊÍ‹œÊÁ⁄UáÊË ©UŒ⁄U◊¥ ⁄U„U∑§⁄U ⁄UˇÊÊ ∑§⁄UH 29H "
"
" "
"
" ŸÊÁ÷◊¥ ∑§ÊÁ◊ŸË •ÊÒ⁄U ªÈsÔ÷ʪ∑§Ë ªÈsÔE⁄UË ⁄UˇÊÊ ∑§⁄U– ¬ÍÃŸÊ •ÊÒ⁄U "
"
" "
"
"
∑§ÊÁ◊∑§Ê Á‹XÔU∑§Ë •ÊÒ⁄U ◊Á„U·flÊÁ„UŸË ªÈŒÊ∑§Ë ⁄UˇÊÊ ∑§⁄UH 30H "
"
" "
" ÷ªflÃË ∑§Á≈U÷ʪ◊¥ •ÊÒ⁄U ÁflãäÿflÊÁ‚ŸË ÉÊÈ≈UŸÊ¥∑§Ë ⁄UˇÊÊ ∑§⁄U– "
" "
"
" ‚ê¬Íáʸ ∑§Ê◊ŸÊ•Ê¥∑§Ê ŒŸflÊ‹Ë ◊„UÊ’‹Ê ŒflË ŒÊŸÊ¥ Á¬á«UÁ‹ÿÊ¥∑§Ë "
"
" "
"
"
⁄UˇÊÊ ∑§⁄UH 31H ŸÊ⁄U®‚„UË ŒÊŸÊ¥ ÉÊÈÁ_ÔUÿÊ¥∑§Ë •ÊÒ⁄U ÃÒ¡‚ËŒflË ŒÊŸÊ¥ "
"
" "
" ø⁄UáÊÊ¥∑§ ¬ÎDÔU÷ʪ∑§Ë ⁄UˇÊÊ ∑§⁄U– üÊËŒflË ¬Ò⁄UÊ¥∑§Ë •XÔ‰UÁ‹ÿÊ¥◊¥ •ÊÒ⁄U "
" "
"
" ËflÊÁ‚ŸË ¬Ò⁄UÊ¥∑§ ËȕÊ¥◊¥ ⁄U„U∑§⁄U ⁄UˇÊÊ ∑§⁄UH 32H •¬ŸË ŒÊ…∏UÊ¥∑§ "
"
ŒflË-∑§flø 29
" "
"
"
∑§Ê⁄UáÊ ÷ÿ¢∑§⁄U ÁŒπÊÿË ŒŸflÊ‹Ë Œ¢CÔ˛UÊ∑§⁄UÊ‹ËŒflË ŸπÊ¥∑§Ë •ÊÒ⁄U "
"
"
" ™§äfl¸∑§Á‡ÊŸËŒflË ∑§‡ÊÊ¥∑§Ë ⁄UˇÊÊ ∑§⁄U– ⁄UÊ◊ÊflÁ‹ÿÊ¥∑§ Á¿Uº˝Ê¥◊¥ ∑§ÊÒ’⁄UË "
"
" "
"
" •ÊÒ⁄U àfløÊ∑§Ë flʪËE⁄UËŒflË ⁄UˇÊÊ ∑§⁄UH 33H ¬Êfl¸ÃËŒflË ⁄UQ§, "
"
" "
"
"
◊îÊÊ, fl‚Ê, ◊Ê¢‚, „UaÔUË •ÊÒ⁄U ◊Œ∑§Ë ⁄UˇÊÊ ∑§⁄U– •Ê°ÃÊ¥∑§Ë ∑§Ê‹⁄UÊÁòÊ "
"
"
" •ÊÒ⁄U Á¬ûÊ∑§Ë ◊È∑ȧ≈UE⁄UË ⁄UˇÊÊ ∑§⁄UH 34H ◊Í‹ÊœÊ⁄U •ÊÁŒ ∑§◊‹- "
"
" "
"
" ∑§Ê‡ÊÊ¥◊¥ ¬kÊflÃËŒflË •ÊÒ⁄U ∑§»§◊¥ øÍ«UÊ◊ÁáÊŒflË ÁSÕà „UÊ∑§⁄U ⁄UˇÊÊ "
"
" "
"
"
∑§⁄U– Ÿπ∑§ Ã¡∑§Ë ÖflÊ‹Ê◊ÈπË ⁄UˇÊÊ ∑§⁄U– Á¡‚∑§Ê Á∑§‚Ë ÷Ë "
"
" "
" •SòÊ‚ ÷ŒŸ Ÿ„UË¥ „UÊ ‚∑§ÃÊ, fl„U •÷lÊŒflË ‡Ê⁄UË⁄U∑§Ë ‚◊Sà "
" "
"
" ‚¢ÁœÿÊ¥◊¥ ⁄U„U∑§⁄U ⁄UˇÊÊ ∑§⁄UH 35H "
"
" "
"
"
’˝rÊÔÊÁáÊ! •Ê¬ ◊⁄U flËÿ¸∑§Ë ⁄UˇÊÊ ∑§⁄¥U– ¿UòÊE⁄UË ¿UÊÿÊ∑§Ë ÃÕÊ "
"
" "
" œ◊¸œÊÁ⁄UáÊËŒflË ◊⁄U •„¢U∑§Ê⁄U, ◊Ÿ •ÊÒ⁄U ’ÈÁh∑§Ë ⁄UˇÊÊ ∑§⁄UH 36H "
" "
"
" „UÊÕ◊¥ flÖÊ˝ œÊ⁄UáÊ ∑§⁄UŸflÊ‹Ë flÖÊ˝„USÃÊŒflË ◊⁄U ¬˝ÊáÊ, •¬ÊŸ, √ÿÊŸ, "
"

30 üÊˌȪʸ‚#‡ÊÃË
" "
"
"
©UŒÊŸ •ÊÒ⁄U ‚◊ÊŸ flÊÿÈ∑§Ë ⁄UˇÊÊ ∑§⁄U– ∑§ÀÿÊáÊ‚ ‡ÊÊÁ÷à „UÊŸflÊ‹Ë "
"
"
" ÷ªflÃË ∑§ÀÿÊáʇÊÊ÷ŸÊ ◊⁄U ¬˝ÊáÊ∑§Ë ⁄UˇÊÊ ∑§⁄UH 37H ⁄U‚, M§¬, "
"
" "
"
" ªãœ, ‡ÊéŒ •ÊÒ⁄U S¬‡Ê¸óߟ Áfl·ÿÊ∑¥ §Ê •ŸÈ÷fl ∑§⁄UÃ ‚◊ÿ ÿÊÁªŸËŒflË "
"
" "
"
"
⁄UˇÊÊ ∑§⁄U ÃÕÊ ‚ûflªÈáÊ, ⁄U¡ÊªáÈ Ê •ÊÒ⁄U Ã◊ÊªáÈ Ê∑§Ë ⁄UˇÊÊ ‚ŒÊ ŸÊ⁄UÊÿáÊËŒflË "
"
"
" ∑§⁄UH 38H flÊ⁄UÊ„UË •ÊÿÈ∑§Ë ⁄UˇÊÊ ∑§⁄U– flÒcáÊflË œ◊¸∑§Ë ⁄UˇÊÊ ∑§⁄U "
"
" "
"
" ÃÕÊ øÁ∑˝§áÊË (ø∑˝§ œÊ⁄UáÊ ∑§⁄UŸflÊ‹Ë) ŒflË ÿ‡Ê, ∑§ËÌÃ, ‹ˇ◊Ë, "
"
" "
"
"
œŸ ÃÕÊ ÁfllÊ∑§Ë ⁄UˇÊÊ ∑§⁄UH 39H ßãº˝ÊÁáÊ! •Ê¬ ◊⁄U ªÊòÊ∑§Ë ⁄UˇÊÊ "
"
" "
" ∑§⁄¥U– øÁá«U∑§! ÃÈ◊ ◊⁄U ¬‡ÊÈ•Ê¥∑§Ë ⁄UˇÊÊ ∑§⁄UÊ– ◊„UÊ‹ˇ◊Ë ¬ÈòÊÊ¥∑§Ë "
" "
"
" ⁄UˇÊÊ ∑§⁄U •ÊÒ⁄U ÷Ò⁄UflË ¬%Ë∑§Ë ⁄UˇÊÊ ∑§⁄UH 40H ◊⁄U ¬Õ∑§Ë ‚ȬÕÊ "
"
" "
"
"
ÃÕÊ ◊ʪ¸∑§Ë ˇÊ◊∑§⁄UË ⁄UˇÊÊ ∑§⁄U– ⁄UÊ¡Ê∑§ Œ⁄U’Ê⁄U◊¥ ◊„UÊ‹ˇ◊Ë ⁄UˇÊÊ "
"
" "
" ∑§⁄U ÃÕÊ ‚’ •Ê⁄U √ÿÊ# ⁄U„UŸflÊ‹Ë Áfl¡ÿÊŒflË ‚ê¬Íáʸ ÷ÿÊ¥‚ ◊⁄UË "
" "
"
" ⁄UˇÊÊ ∑§⁄UH 41H "
"
ŒflË-∑§flø 31
" "
"
"
ŒÁfl! ¡Ê SÕÊŸ ∑§flø◊¥ Ÿ„UË¥ ∑§„UÊ ªÿÊ „ÒU, •Ã∞fl ⁄UˇÊÊ‚ "
"
"
" ⁄UÁ„Uà „ÒU, fl„U ‚’ ÃÈê„UÊ⁄U mÊ⁄UÊ ‚È⁄UÁˇÊà „UÊ; ÄÿÊ¥Á∑§ ÃÈ◊ Áfl¡ÿ‡ÊÊÁ‹ŸË "
"
" "
"
" •ÊÒ⁄U ¬Ê¬ŸÊÁ‡ÊŸË „UÊH 42H ÿÁŒ •¬Ÿ ‡Ê⁄UË⁄U∑§Ê ÷‹Ê øÊ„U ÃÊ "
"
" "
"
"
◊ŸÈcÿ Á’ŸÊ ∑§flø∑§ ∑§„UË¥ ∞∑§ ¬ª ÷Ë Ÿ ¡Êÿó∑§flø∑§Ê ¬Ê∆U "
"
"
" ∑§⁄U∑§ „UË ÿÊòÊÊ ∑§⁄U– ∑§flø∑§ mÊ⁄UÊ ‚’ •Ê⁄U‚ ‚È⁄UÁˇÊà ◊ŸÈcÿ "
"
" "
"
" ¡„UÊ°-¡„UÊ° ÷Ë ¡ÊÃÊ „ÒU, fl„UÊ°-fl„UÊ° ©U‚ œŸ-‹Ê÷ „UÊÃÊ „ÒU ÃÕÊ "
"
" "
"
"
‚ê¬Íáʸ ∑§Ê◊ŸÊ•Ê¥∑§Ë Á‚Áh ∑§⁄UŸflÊ‹Ë Áfl¡ÿ∑§Ë ¬˝ÊÁ# „UÊÃË „ÒU– "
"
" "
" fl„U Á¡‚-Á¡‚ •÷ËCÔU flSÃÈ∑§Ê Áøãß ∑§⁄UÃÊ „ÒU, ©U‚-©U‚∑§Ê "
" "
"
" ÁŸpÿ „UË ¬˝Ê# ∑§⁄U ‹ÃÊ „ÒU– fl„U ¬ÈL§· ß‚ ¬Îâflˬ⁄U ÃÈ‹ŸÊ⁄UÁ„Uà "
"
" "
"
"
◊„UÊŸ˜Ô ∞Eÿ¸∑§Ê ÷ÊªË „UÊÃÊ „ÒUH 43-44H ∑§flø‚ ‚È⁄UÁˇÊà ◊ŸÈcÿ "
"
" "
" ÁŸ÷¸ÿ „UÊ ¡ÊÃÊ „ÒU– ÿÈh◊¥ ©U‚∑§Ë ¬⁄UÊ¡ÿ Ÿ„UË¥ „UÊÃË ÃÕÊ fl„U ÃËŸÊ¥ "
" "
"
" ‹Ê∑§Ê¥◊¥ ¬Í¡ŸËÿ „UÊÃÊ „ÒUH 45H ŒflË∑§Ê ÿ„U ∑§flø ŒflÃÊ•Ê¥∑§ "
"

32 üÊˌȪʸ‚#‡ÊÃË
" "
"
"
Á‹ÿ ÷Ë ŒÈ‹¸÷ „ÒU– ¡Ê ¬˝ÁÃÁŒŸ ÁŸÿ◊¬Ífl¸∑§ ÃËŸÊ¥ ‚¢äÿÊ•Ê¥∑§ ‚◊ÿ "
"
"
" üÊhÊ∑§ ‚ÊÕ ß‚∑§Ê ¬Ê∆U ∑§⁄UÃÊ „ÒU, ©U‚ ŒÒflË ∑§‹Ê ¬˝Ê# „UÊÃË „ÒU "
"
" "
"
" ÃÕÊ fl„U ÃËŸÊ¥ ‹Ê∑§Ê¥◊¥ ∑§„UË¥ ÷Ë ¬⁄UÊÁ¡Ã Ÿ„UË¥ „UÊÃÊ– ßÃŸÊ „UË Ÿ„UË¥, "
"
" "
"
"
fl„U •¬◊ÎàÿÈ‚* ⁄UÁ„Uà „UÊ, ‚ÊÒ‚ ÷Ë •Áœ∑§ fl·ÊZÃ∑§ ¡ËÁflà ⁄U„UÃÊ "
"
"
" „ÒUH 46-47H ◊∑§⁄UË, øø∑§ •ÊÒ⁄U ∑§Ê…∏U •ÊÁŒ ©U‚∑§Ë ‚ê¬Íáʸ "
"
" "
"
" √ÿÊÁœÿÊ° ŸCÔU „UÊ ¡ÊÃË „Ò¥U– ∑§Ÿ⁄U, ÷Ê°ª, •»§Ë◊, œÃÍ⁄U •ÊÁŒ∑§Ê "
"
" "
"
"
SÕÊfl⁄U Áfl·, ‚Ê°¬ •ÊÒ⁄U Á’ë¿ÍU •ÊÁŒ∑§ ∑§Ê≈UŸ‚ ø…∏UÊ „ÈU•Ê ¡XÔU◊ "
"
" "
" Áfl· ÃÕÊ •Á„U»§Ÿ •ÊÒ⁄U Ã‹∑§ ‚¢ÿÊª •ÊÁŒ‚ ’ŸŸflÊ‹Ê ∑ΧÁòÊ◊ "
" "
"
" Áfl·óÿ ‚÷Ë ¬˝∑§Ê⁄U∑§ Áfl· ŒÍ⁄U „UÊ ¡ÊÃ „Ò¥U, ©UŸ∑§Ê ∑§Ê߸ •‚⁄U Ÿ„UË¥ "
"
" "
"
"
„UÊÃÊH 48H ß‚ ¬Îâflˬ⁄U ◊Ê⁄UáÊ-◊Ê„UŸ •ÊÁŒ Á¡ÃŸ •ÊÁ÷øÊÁ⁄U∑§ "
"
" "
" ¬˝ÿÊª „UÊÃ „Ò¥U ÃÕÊ ß‚ ¬˝∑§Ê⁄U∑§ Á¡ÃŸ ◊ãòÊ-ÿãòÊ „UÊÃ „Ò¥U, fl ‚’ ß‚ "
" "
" * •∑§Ê‹-◊ÎàÿÈ •ÕflÊ •ÁªA, ¡‹, Á’¡‹Ë ∞fl¢ ‚¬¸ •ÊÁŒ‚ „UÊŸ fl Ê‹Ë ◊ÎàÿÈ∑§Ê “•¬◊ÎàÿÈ” ∑§„UÃ „ÒU¥– "
" "
ŒflË-∑§flø 33
" "
"
"
∑§flø∑§Ê NUŒÿ◊¥ œÊ⁄UáÊ ∑§⁄U ‹Ÿ¬⁄U ©U‚ ◊ŸÈcÿ∑§Ê ŒπÃ „UË ŸCÔU „UÊ "
"
"
" ¡ÊÃ „Ò¥U– ÿ „UË Ÿ„UË¥, ¬Îâflˬ⁄U Áflø⁄UŸflÊ‹ ª˝Ê◊ŒflÃÊ, •Ê∑§Ê‡ÊøÊ⁄UË "
"
" "
"
" ŒflÁfl‡Ê·, ¡‹∑§ ‚ê’㜂 ¬˝∑§≈U „UÊŸflÊ‹ ªáÊ, ©U¬Œ‡Ê◊ÊòÊ‚ "
"
" "
"
"
Á‚h „UÊŸflÊ‹ ÁŸ◊A∑§ÊÁ≈U∑§ ŒflÃÊ, •¬Ÿ ¡ã◊∑§ ‚ÊÕ ¬˝∑§≈U "
"
"
" „UÊŸflÊ‹ ŒflÃÊ, ∑ȧ‹ŒflÃÊ, ◊Ê‹Ê (∑§á∆U◊Ê‹Ê •ÊÁŒ), «UÊÁ∑§ŸË, "
"
" "
"
" ‡ÊÊÁ∑§ŸË, •ãÃÁ⁄UˇÊ◊¥ Áflø⁄UŸfl Ê‹Ë •àÿãà ’‹flÃË ÷ÿÊŸ∑§ «UÊÁ∑§ÁŸÿÊ°, "
"
" "
"
"
ª˝„U, ÷ÍÃ, Á¬‡ÊÊø, ÿˇÊ, ªãœfl¸, ⁄UÊˇÊ‚, ’˝rÊÔ⁄UÊˇÊ‚, ’ÃÊ‹, ∑ͧc◊Êá«U "
"
" "
" •ÊÒ⁄U ÷Ò⁄Ufl •ÊÁŒ •ÁŸCÔU∑§Ê⁄U∑§ ŒflÃÊ ÷Ë NUŒÿ◊¥ ∑§flø œÊ⁄UáÊ Á∑§ÿ "
" "
"
" ⁄U„UŸ¬⁄U ©U‚ ◊ŸÈcÿ∑§Ê ŒπÃ „UË ÷ʪ ¡ÊÃ „Ò¥U– ∑§fløœÊ⁄UË ¬ÈL§·∑§Ê "
"
" "
"
"
⁄UÊ¡Ê‚ ‚ê◊ÊŸflÎÁh ¬˝Ê# „UÊÃË „ÒU– ÿ„U ∑§flø ◊ŸÈcÿ∑§ Ã¡∑§Ë flÎÁh "
"
" "
" ∑§⁄UŸflÊ‹Ê •ÊÒ⁄U ©UûÊ◊ „ÒUH 49ó52H ∑§flø∑§Ê ¬Ê∆U ∑§⁄UŸflÊ‹Ê "
" "
"
" ¬ÈL§· •¬ŸË ∑§ËÌÂ Áfl÷ÍÁ·Ã ÷Íˬ⁄U •¬Ÿ ‚Èÿ‡Ê∑§ ‚ÊÕ-‚ÊÕ "
"

34 üÊˌȪʸ‚#‡ÊÃË
" "
"
"
flÎÁh∑§Ê ¬˝Ê# „UÊÃÊ „ÒU– ¡Ê ¬„U‹ ∑§flø∑§Ê ¬Ê∆U ∑§⁄U∑§ ©U‚∑§ ’ÊŒ "
"
"
" ‚#‡ÊÃË øá«UË∑§Ê ¬Ê∆U ∑§⁄UÃÊ „ÒU, ©U‚∑§Ë ¡’Ã∑§ flŸ, ¬fl¸Ã •ÊÒ⁄U "
"
" "
"
" ∑§ÊŸŸÊ¥‚Á„Uà ÿ„U ¬ÎâflË Á≈U∑§Ë ⁄U„UÃË „ÒU, Ã’Ã∑§ ÿ„UÊ° ¬ÈòÊ-¬ÊÒòÊ •ÊÁŒ "
"
" "
"
"
‚¢ÃÊŸ¬⁄Uê¬⁄UÊ ’ŸË ⁄U„UÃË „ÒUH 53-54H Á»§⁄U Œ„U∑§Ê •ãà „UÊŸ¬⁄U "
"
"
" fl„U ¬ÈL§· ÷ªflÃË ◊„UÊ◊ÊÿÊ∑§ ¬˝‚ÊŒ‚ ©U‚ ÁŸàÿ ¬⁄U◊¬Œ∑§Ê ¬˝Ê# "
"
" "
"
" „UÊÃÊ „ÒU, ¡Ê ŒflÃÊ•Ê¥∑§ Á‹ÿ ÷Ë ŒÈ‹¸÷ „ÒUH 55H fl„U ‚ÈãŒ⁄U ÁŒ√ÿ "
"
" "
"
"
M§¬ œÊ⁄UáÊ ∑§⁄UÃÊ •ÊÒ⁄U ∑§ÀÿÊáÊ◊ÿ Á‡Êfl∑§ ‚ÊÕ •ÊŸãŒ∑§Ê ÷ÊªË "
"
" "
" „UÊÃÊ „ÒUH 56H "
" "
" ŒflË-∑§flø ‚ê¬Íáʸ "
" "
" \\vv\\ "
" "
" "
" "
" "
" "
" "
" "
" "
" "
" "
" "
" "
" "
"
"
"
•Õ •ª¸‹ÊSÃÊòÊ "
"
"
" "
"
" ˙ ß‚ üÊË•ª¸‹ÊSÃÊòÊ ◊ãòÊ∑§ ÁflcáÊÈ ´§Á·, •ŸÈCÈU¬˜Ô ¿UãŒ, "
"
" "
"
" üÊË◊„UÊ‹ˇ◊Ë ŒflÃÊ „Ò¥U, üÊË¡ªŒê’Ê∑§Ë ¬˝ËÁÃ∑§ Á‹ÿ ‚#‡ÊÃË∑§ "
"
" "
"
"
¬Ê∆UÊXÔU÷Íà ¡¬◊¥ ß‚∑§Ê ÁflÁŸÿÊª Á∑§ÿÊ ¡ÊÃÊ „ÒU– "
"
" "
"
"
˙ øÁá«U∑§ÊŒflË∑§Ê Ÿ◊S∑§Ê⁄U „ÒU– "
"
"
" ◊Ê∑¸§á«Uÿ¡Ë ∑§„UÃ „Ò¥Uó¡ÿãÃË1, ◊XÔU‹Ê2, ∑§Ê‹Ë3, ÷º˝∑§Ê‹Ë4, "
"
" "
" "
" "
" 1-‚’‚ ©Uà∑ΧCÔU ∞fl¢ Áfl¡ÿ‡ÊÊÁ‹ŸË– 2-¡Ê •¬Ÿ ÷Q§Ê¥∑§ ¡ã◊-◊⁄UáÊ •ÊÁŒ ‚¢‚Ê⁄U-’㜟∑§Ê ŒÍ⁄U "
" ∑§⁄UÃË „Ò¥U, ©UŸ ◊ÊˇÊŒÊÁÿŸË ◊XÔU‹◊ÿË ŒflË∑§Ê ŸÊ◊ “◊XÔU‹Ê” „ÒU– 3-¡Ê ¬˝‹ÿ∑§Ê‹◊¥ ‚ê¬Íáʸ ‚ÎÁCÔU∑§Ê •¬ŸÊ "
" "
" ª˝Ê‚ ’ŸÊ ‹ÃË „ÒU, fl„U “∑§Ê‹Ë” „ÒU– 4-¡Ê •¬Ÿ ÷Q§Ê¥∑§Ê ŒŸ∑§ Á‹ÿ „UË ÷º˝, ‚Èπ ®∑§flÊ ◊XÔU‹ SflË∑§Ê⁄U ∑§⁄UÃË "
" "
" „ÒU, fl„U “÷º˝∑§Ê‹Ë” „ÒU– "

36 üÊˌȪʸ‚#‡ÊÃË
" "
"
"
∑§¬ÊÁ‹ŸË5, ŒÈªÊ¸6, ˇÊ◊Ê7, Á‡ÊflÊ8, œÊòÊË9, SflÊ„UÊ10 •ÊÒ⁄U SflœÊ11ó "
"
"
" ߟ ŸÊ◊Ê¥‚ ¬˝Á‚h ¡ªŒÁê’∑§! ÃÈê„¥U ◊⁄UÊ Ÿ◊S∑§Ê⁄U „UÊ– ŒÁfl "
"
" "
"
" øÊ◊Èá«U! ÃÈê„UÊ⁄UË ¡ÿ „UÊ– ‚ê¬Íáʸ ¬˝ÊÁáÊÿÊ¥∑§Ë ¬Ë«∏UÊ „U⁄UŸflÊ‹Ë ŒÁfl! "
"
" "
"
"
ÃÈê„UÊ⁄UË ¡ÿ „UÊ– ‚’◊¥ √ÿÊ# ⁄U„UŸflÊ‹Ë ŒÁfl! ÃÈê„UÊ⁄UË ¡ÿ „UÊ– "
"
"
" ∑§Ê‹⁄UÊÁòÊ! ÃÈê„U¥ Ÿ◊S∑§Ê⁄U „UÊH
 1-2H ◊œÈ •ÊÒ⁄U ∑Ò§≈U÷∑§Ê ◊Ê⁄UŸfl  Ê‹Ë "
"
" "
"
" ÃÕÊ ’˝rÊÔÊ¡Ë∑§Ê fl⁄UŒÊŸ ŒŸflÊ‹Ë ŒÁfl! ÃÈê„¥U Ÿ◊S∑§Ê⁄U „ÒU– ÃÈ◊ ◊ȤÊ "
"
" "
"
"
M§¬ (•Êà◊SflM§¬∑§Ê ôÊÊŸ) ŒÊ, ¡ÿ (◊Ê„U¬⁄U Áfl¡ÿ) ŒÊ, ÿ‡Ê "
"
" "
" (◊Ê„U-Áfl¡ÿ ÃÕÊ ôÊÊŸ-¬˝ÊÁ#M§¬ ÿ‡Ê) ŒÊ •ÊÒ⁄U ∑§Ê◊-∑˝§Êœ •ÊÁŒ "
" "
" 5-„UÊÕ◊¥ ∑§¬Ê‹ ÃÕÊ ª‹◊¥ ◊Èá«U◊Ê‹Ê œÊ⁄UáÊ ∑§⁄UŸflÊ‹Ë– 6-¡Ê •CÔUÊXÔUÿÊª, ∑§◊¸ ∞fl¢ ©U¬Ê‚ŸÊM§¬ "
" "
" ŒÈ—‚Êäÿ ‚ÊœŸ‚ ¬˝Ê# „UÊÃË „Ò¥U, fl ¡ªŒÁê’∑§Ê “ŒÈªÊ¸” ∑§„U‹ÊÃË „Ò¥U– 7-‚ê¬Íáʸ ¡ªÃ˜Ô∑§Ë ¡ŸŸË „UÊŸ‚ •àÿãà "
" "
" ∑§L§áÊÊ◊ÿ Sfl÷Êfl „UÊŸ∑§ ∑§Ê⁄UáÊ ¡Ê ÷Q§Ê¥ •ÕflÊ ŒÍ‚⁄UÊ¥∑§ ÷Ë ‚Ê⁄U •¬⁄UÊœ ˇÊ◊Ê ∑§⁄UÃË „Ò¥U, ©UŸ∑§Ê ŸÊ◊ “ˇÊ◊Ê” "
" „ÒU– 8-‚’∑§Ê Á‡Êfl •ÕÊ¸Ã˜Ô ∑§ÀÿÊáÊ ∑§⁄UŸflÊ‹Ë ¡ªŒê’Ê∑§Ê “Á‡ÊflÊ” ∑§„UÃ „Ò¥U– 9-‚ê¬Íáʸ ¬˝¬@∑§Ê œÊ⁄UáÊ ∑§⁄UŸ∑§ "
" "
" ∑§Ê⁄UáÊ ÷ªflÃË∑§Ê ŸÊ◊ “œÊòÊË” „ÒU– 10-SflÊ„UÊM§¬‚ ÿôÊ÷ʪ ª˝„UáÊ ∑§⁄U∑§ ŒflÃÊ•Ê¥∑§Ê ¬Ê·áÊ ∑§⁄UŸflÊ‹Ë– "
" "
" 11-SflœÊM§¬‚ üÊÊh •ÊÒ⁄U ì¸áÊ∑§Ê SflË∑§Ê⁄U ∑§⁄U∑§ Á¬Ã⁄UÊ¥∑§Ê ¬Ê·áÊ ∑§⁄UŸflÊ‹Ë– "
•ª¸‹ÊSÃÊòÊ 37
" "
"
"
‡ÊòÊÈ•Ê¥∑§Ê ŸÊ‡Ê ∑§⁄UÊH 3H ◊Á„U·Ê‚È⁄U∑§Ê ŸÊ‡Ê ∑§⁄UŸflÊ‹Ë ÃÕÊ "
"
"
" ÷Q§Ê¥∑§Ê ‚Èπ ŒŸflÊ‹Ë ŒÁfl! ÃÈê„¥U Ÿ◊S∑§Ê⁄U „ÒU– ÃÈ◊ M§¬ ŒÊ, ¡ÿ "
"
" "
"
" ŒÊ, ÿ‡Ê ŒÊ •ÊÒ⁄U ∑§Ê◊-∑˝§Êœ •ÊÁŒ ‡ÊòÊÈ•Ê¥∑§Ê ŸÊ‡Ê ∑§⁄UÊH 4H "
"
" "
"
"
⁄UQ§’Ë¡∑§Ê flœ •ÊÒ⁄U øá«U-◊Èá«U∑§Ê ÁflŸÊ‡Ê ∑§⁄UŸflÊ‹Ë ŒÁfl! ÃÈ◊ "
"
"
" M§¬ ŒÊ, ¡ÿ ŒÊ, ÿ‡Ê ŒÊ •ÊÒ⁄U ∑§Ê◊-∑˝§Êœ •ÊÁŒ ‡ÊòÊÈ•Ê¥∑§Ê ŸÊ‡Ê "
"
" "
"
" ∑§⁄UÊH 5H ‡ÊÈê÷ •ÊÒ⁄U ÁŸ‡ÊÈê÷ ÃÕÊ œÍ◊˝‹ÊøŸ∑§Ê ◊Œ¸Ÿ ∑§⁄UŸflÊ‹Ë "
"
" "
"
"
ŒÁfl! ÃÈ◊ M§¬ ŒÊ, ¡ÿ ŒÊ, ÿ‡Ê ŒÊ •ÊÒ⁄U ∑§Ê◊-∑˝§Êœ •ÊÁŒ "
"
" "
" ‡ÊòÊÈ•Ê¥∑§Ê ŸÊ‡Ê ∑§⁄UÊH 6H ‚’∑§ mÊ⁄UÊ flÁãŒÃ ÿȪ‹ ø⁄UáÊÊ¥flÊ‹Ë "
" "
"
" ÃÕÊ ‚ê¬Íáʸ ‚ÊÒ÷ÊÇÿ ¬˝ŒÊŸ ∑§⁄UŸflÊ‹Ë ŒÁfl! ÃÈ◊ M§¬ ŒÊ, ¡ÿ "
"
" "
"
"
ŒÊ, ÿ‡Ê ŒÊ •ÊÒ⁄U ∑§Ê◊-∑˝§Êœ •ÊÁŒ ‡ÊòÊÈ•Ê¥∑§Ê ŸÊ‡Ê ∑§⁄UÊH 7H "
"
" "
" ŒÁfl! ÃÈê„UÊ⁄U M§¬ •ÊÒ⁄U øÁ⁄UòÊ •Áøãàÿ „Ò¥U– ÃÈ◊ ‚◊Sà ‡ÊòÊÈ•Ê¥∑§Ê "
" "
"
" ŸÊ‡Ê ∑§⁄UŸflÊ‹Ë „UÊ– M§¬ ŒÊ, ¡ÿ ŒÊ, ÿ‡Ê ŒÊ •ÊÒ⁄U ∑§Ê◊-∑˝§Êœ "
"

38 üÊˌȪʸ‚#‡ÊÃË
" "
"
"
•ÊÁŒ ‡ÊòÊÈ•Ê¥∑§Ê ŸÊ‡Ê ∑§⁄UÊH 8H ¬Ê¬Ê¥∑§Ê ŒÍ⁄U ∑§⁄UŸflÊ‹Ë øÁá«U∑§! "
"
"
" ¡Ê ÷ÁQ§¬Ífl¸∑§ ÃÈê„UÊ⁄U ø⁄UáÊÊ¥◊¥ ‚fl¸ŒÊ ◊SÃ∑§ ¤ÊÈ∑§ÊÃ „Ò¥U, ©Uã„¥U M§¬ "
"
" "
"
" ŒÊ, ¡ÿ ŒÊ, ÿ‡Ê ŒÊ •ÊÒ⁄U ©UŸ∑§ ∑§Ê◊-∑˝§Êœ •ÊÁŒ ‡ÊòÊÈ•Ê¥∑§Ê ŸÊ‡Ê "
"
" "
"
"
∑§⁄UÊH 9H ⁄UÊªÊ¥∑§Ê ŸÊ‡Ê ∑§⁄UŸflÊ‹Ë øÁá«U∑§! ¡Ê ÷ÁQ§¬Ífl¸∑§ "
"
"
" ÃÈê„UÊ⁄UË SÃÈÁà ∑§⁄UÃ „Ò¥U, ©Uã„¥U M§¬ ŒÊ, ¡ÿ ŒÊ, ÿ‡Ê ŒÊ •ÊÒ⁄U ©UŸ∑§ "
"
" "
"
" ∑§Ê◊-∑˝§Êœ •ÊÁŒ ‡ÊòÊÈ•Ê¥∑§Ê ŸÊ‡Ê ∑§⁄UÊH 10H øÁá«U∑§! ß‚ "
"
" "
"
"
‚¢‚Ê⁄U◊¥ ¡Ê ÷ÁQ§¬Ífl¸∑§ ÃÈê„UÊ⁄UË ¬Í¡Ê ∑§⁄UÃ „Ò¥U, ©Uã„¥U M§¬ ŒÊ, ¡ÿ "
"
" "
" ŒÊ, ÿ‡Ê ŒÊ •ÊÒ⁄U ©UŸ∑§ ∑§Ê◊-∑˝§ÊäÊ •ÊÁŒ ‡ÊòÊÈ•Ê¥∑§Ê ŸÊ‡Ê "
" "
"
" ∑§⁄UÊH 11H ◊ȤÊ ‚ÊÒ÷ÊÇÿ •ÊÒ⁄U •Ê⁄UÊÇÿ ŒÊ– ¬⁄U◊ ‚Èπ ŒÊ, M§¬ "
"
" "
"
"
ŒÊ, ¡ÿ ŒÊ, ÿ‡Ê ŒÊ •ÊÒ⁄U ◊⁄U ∑§Ê◊-∑˝§Êœ •ÊÁŒ ‡ÊòÊÈ•Ê¥∑§Ê ŸÊ‡Ê "
"
" "
" ∑§⁄UÊH 12H ¡Ê ◊Ȥʂ m· ⁄UπÃ „UÊ¥, ©UŸ∑§Ê ŸÊ‡Ê •ÊÒ⁄U ◊⁄U ’‹∑§Ë "
" "
"
" flÎÁh ∑§⁄UÊ– M§¬ ŒÊ, ¡ÿ ŒÊ, ÿ‡Ê ŒÊ •ÊÒ⁄U ◊⁄U ∑§Ê◊-∑˝§Êœ •ÊÁŒ "
"
•ª¸‹ÊSÃÊòÊ 39
" "
"
"
‡ÊòÊÈ•Ê¥∑§Ê ŸÊ‡Ê ∑§⁄UÊH 13H ŒÁfl! ◊⁄UÊ ∑§ÀÿÊáÊ ∑§⁄UÊ– ◊ȤÊ ©UûÊ◊ "
"
"
" ‚ê¬ÁûÊ ¬˝ŒÊŸ ∑§⁄UÊ– M§¬ ŒÊ, ¡ÿ ŒÊ, ÿ‡Ê ŒÊ •ÊÒ⁄U ∑§Ê◊-∑˝§Êœ "
"
" "
"
" •ÊÁŒ ‡ÊòÊÈ•Ê¥∑§Ê ŸÊ‡Ê ∑§⁄UÊH 14H "
"
" "
"
"
•Áê’∑§! ŒflÃÊ •ÊÒ⁄U •‚È⁄UóŒÊŸÊ¥ „UË •¬Ÿ ◊ÊÕ∑§ ◊È∑ȧ≈U∑§Ë "
"
"
" ◊ÁáÊÿÊ¥∑§Ê ÃÈê„UÊ⁄U ø⁄UáÊÊ¥¬⁄U ÁÉÊ‚Ã ⁄U„UÃ „Ò¥U– ÃÈ◊ M§¬ ŒÊ, ¡ÿ ŒÊ, "
"
" "
"
" ÿ‡Ê ŒÊ •ÊÒ⁄U ∑§Ê◊-∑˝§Êœ •ÊÁŒ ‡ÊòÊÈ•Ê¥∑§Ê ŸÊ‡Ê ∑§⁄UÊH 15H ÃÈ◊ "
"
" "
"
"
•¬Ÿ ÷Q§¡Ÿ∑§Ê ÁflmÊŸ˜Ô, ÿ‡ÊSflË •ÊÒ⁄U ‹ˇ◊ËflÊŸ˜Ô ’ŸÊ•Ê ÃÕÊ "
"
" "
" M§¬ ŒÊ, ¡ÿ ŒÊ, ÿ‡Ê ŒÊ •ÊÒ⁄U ©U‚∑§ ∑§Ê◊-∑˝§Êœ •ÊÁŒ ‡ÊòÊÈ•Ê¥∑§Ê "
" "
"
" ŸÊ‡Ê ∑§⁄UÊH 16H ¬˝øá«U ŒÒàÿÊ¥∑§ Œ¬¸∑§Ê Œ‹Ÿ ∑§⁄UŸflÊ‹Ë "
"
" "
"
"
øÁá«U∑§! ◊È¤Ê ‡Ê⁄UáÊʪÃ∑§Ê M§¬ ŒÊ, ¡ÿ ŒÊ, ÿ‡Ê ŒÊ •ÊÒ⁄U ◊⁄U "
"
" "
" ∑§Ê◊-∑˝§Êœ •ÊÁŒ ‡ÊòÊÈ•Ê¥∑§Ê ŸÊ‡Ê ∑§⁄UÊH 17H øÃÈ◊È¸π ’˝rÊÔÊ¡Ë∑§ "
" "
"
" mÊ⁄UÊ ¬˝‡Ê¢Á‚à øÊ⁄U ÷È¡ÊœÊÁ⁄UáÊË ¬⁄U◊EÁ⁄U! ÃÈ◊ M§¬ ŒÊ, ¡ÿ ŒÊ, "
"

40 üÊˌȪʸ‚#‡ÊÃË
" "
"
"
ÿ‡Ê ŒÊ •ÊÒ⁄U ∑§Ê◊-∑˝§Êœ •ÊÁŒ ‡ÊòÊÈ•Ê¥∑§Ê ŸÊ‡Ê ∑§⁄UÊH 18H ŒÁfl "
"
"
" •Áê’∑§! ÷ªflÊŸ˜Ô ÁflcáÊÈ ÁŸàÿ-ÁŸ⁄UãÃ⁄U ÷ÁQ§¬Ífl¸∑§ ÃÈê„UÊ⁄UË SÃÈÁà "
"
" "
"
" ∑§⁄UÃ ⁄U„UÃ „Ò¥U– ÃÈ◊ M§¬ ŒÊ, ÿ‡Ê ŒÊ •ÊÒ⁄U ∑§Ê◊-∑˝§Êœ •ÊÁŒ "
"
" "
"
"
‡ÊòÊÈ•Ê¥∑§Ê ŸÊ‡Ê ∑§⁄UÊH 19H Á„U◊Ê‹ÿ-∑§ãÿÊ ¬Êfl¸ÃË∑§ ¬Áà "
"
"
" ◊„UÊŒfl¡Ë∑§ mÊ⁄UÊ ¬˝‡Ê¢Á‚à „UÊŸflÊ‹Ë ¬⁄U◊EÁ⁄U! ÃÈ◊ M§¬ ŒÊ, ¡ÿ "
"
" "
"
" ŒÊ, ÿ‡Ê ŒÊ •ÊÒ⁄U ∑§Ê◊-∑˝§Êœ •ÊÁŒ ‡ÊòÊÈ•Ê¥∑§Ê ŸÊ‡Ê ∑§⁄UÊH 20H "
"
" "
"
"
‡ÊøˬÁà ßãº˝∑§ mÊ⁄UÊ ‚jÊfl‚ ¬ÍÁ¡Ã „UÊŸflÊ‹Ë ¬⁄U◊EÁ⁄U! ÃÈ◊ M§¬ "
"
" "
" ŒÊ, ¡ÿ ŒÊ, ÿ‡Ê ŒÊ •ÊÒ⁄U ∑§Ê◊-∑˝§Êœ •ÊÁŒ ‡ÊòÊÈ•Ê¥∑§Ê ŸÊ‡Ê "
" "
"
" ∑§⁄UÊH 21H ¬˝øá«U ÷È¡Œá«UÊ¥flÊ‹ ŒÒàÿÊ¥∑§Ê ÉÊ◊¢«U øÍ⁄U ∑§⁄UŸflÊ‹Ë "
"
" "
"
"
ŒÁfl! ÃÈ◊ M§¬ ŒÊ, ¡ÿ ŒÊ, ÿ‡Ê ŒÊ •ÊÒ⁄U ∑§Ê◊-∑˝§Êœ •ÊÁŒ "
"
" "
" ‡ÊòÊÈ•Ê¥∑§Ê ŸÊ‡Ê ∑§⁄UÊH 22H ŒÁfl •Áê’∑§! ÃÈ◊ •¬Ÿ ÷Q§¡ŸÊ¥∑§Ê "
" "
"
" ‚ŒÊ •‚Ë◊ •ÊŸãŒ ¬˝ŒÊŸ ∑§⁄UÃË ⁄U„UÃË „UÊ– ◊ȤÊ M§¬ ŒÊ, ¡ÿ ŒÊ, "
"
•Õ ∑§Ë‹∑§ 41
" "
"
"
ÿ‡Ê ŒÊ •ÊÒ⁄U ◊⁄U ∑§Ê◊-∑˝§Êœ •ÊÁŒ ‡ÊòÊÈ•Ê¥∑§Ê ŸÊ‡Ê ∑§⁄UÊH 23H "
"
"
" ◊Ÿ∑§Ë ßë¿UÊ∑§ •ŸÈ‚Ê⁄U ø‹ŸflÊ‹Ë ◊ŸÊ„U⁄U ¬%Ë ¬˝ŒÊŸ ∑§⁄UÊ, ¡Ê "
"
" "
"
" ŒÈª¸◊ ‚¢‚Ê⁄U‚ʪ⁄U‚ ÃÊ⁄UŸflÊ‹Ë ÃÕÊ ©UûÊ◊ ∑ȧ‹◊¥ ©Uà¬ÛÊ „ÈU߸ "
"
" "
"
"
„UÊH 24H ¡Ê ◊ŸÈcÿ ß‚ SÃÊòÊ∑§Ê ¬Ê∆U ∑§⁄U∑§ ‚#‡ÊÃËM§¬Ë "
"
"
" ◊„UÊSÃÊòÊ∑§Ê ¬Ê∆U ∑§⁄UÃÊ „ÒU, fl„U ‚#‡ÊÃË∑§Ë ¡¬‚¢ÅÿÊ‚ Á◊‹ŸflÊ‹ "
"
" "
"
" üÊDÔU »§‹∑§Ê ¬˝Ê# „UÊÃÊ „ÒU, ‚ÊÕ „UË fl„U ¬˝øÈ⁄U ‚ê¬ÁûÊ ÷Ë ¬˝Ê# ∑§⁄U "
"
" "
"
"
‹ÃÊ „ÒUH 25H "
"
" •ª¸‹ÊSÃÊòÊ ‚ê¬Íáʸ "
" "
" \\vv\\ "
" "
" "
"
"
"
•Õ ∑§Ë‹∑§ "
"
"
" "
"
"
˙ ß‚ üÊË∑§Ë‹∑§◊ãòÊ∑§Ê Á‡Êfl ´§Á·, •ŸÈCÔUȬ˜Ô ¿UãŒ, "
"
"
" üÊË◊„UÊ‚⁄USflÃË ŒflÃÊ „Ò¥U, üÊË¡ªŒê’Ê∑§Ë ¬˝ËÁÃ∑§ Á‹ÿ ‚#‡ÊÃË∑§ "
"

42 üÊˌȪʸ‚#‡ÊÃË
" "
"
"
¬Ê∆UÊXÔU÷Íà ¡¬◊¥ ß‚∑§Ê ÁflÁŸÿÊª Á∑§ÿÊ ¡ÊÃÊ „ÒU– "
"
"
" ˙ øÁá«U∑§ÊŒflË∑§Ê Ÿ◊S∑§Ê⁄U „ÒU– "
"
" "
"
" ◊Ê∑¸§á«Uÿ¡Ë ∑§„UÃ „Ò¥UóÁfl‡ÊÈh ôÊÊŸ „UË Á¡Ÿ∑§Ê ‡Ê⁄UË⁄U „ÒU, ÃËŸÊ¥ "
"
" "
"
"
flŒ „UË Á¡Ÿ∑§ ÃËŸ ÁŒ√ÿ ŸòÊ „Ò¥U, ¡Ê ∑§ÀÿÊáÊ-¬˝ÊÁ#∑§ „UÃÈ „Ò¥U ÃÕÊ "
"
"
" •¬Ÿ ◊SÃ∑§¬⁄U •œ¸øãº˝∑§Ê ◊È∑ȧ≈U œÊ⁄UáÊ ∑§⁄UÃ „Ò¥U, ©UŸ ÷ªflÊŸ˜Ô "
"
" "
"
" Á‡Êfl∑§Ê Ÿ◊S∑§Ê⁄U „ÒUH 1H ◊ãòÊÊ¥∑§Ê ¡Ê •Á÷∑§Ë‹∑§ „ÒU •ÕÊ¸Ã˜Ô "
"
" "
"
"
◊ãòÊÊ¥∑§Ë Á‚Áh◊¥ ÁflÉÊA ©U¬ÁSÕà ∑§⁄UŸflÊ‹ ‡ÊʬM§¬Ë ∑§Ë‹∑§∑§Ê ¡Ê "
"
" "
" ÁŸflÊ⁄UáÊ ∑§⁄UŸflÊ‹Ê „ÒU, ©U‚ ‚#‡ÊÃËSÃÊòÊ∑§Ê ‚ê¬ÍáʸM§¬‚ ¡ÊŸŸÊ "
" "
"
" øÊÁ„Uÿ (•ÊÒ⁄U ¡ÊŸ∑§⁄U ©U‚∑§Ë ©U¬Ê‚ŸÊ ∑§⁄UŸË øÊÁ„Uÿ), ÿlÁ¬ "
"
" "
"
"
‚#‡ÊÃË∑§ •ÁÃÁ⁄UQ§ •ãÿ ◊ãòÊÊ¥∑§ ¡¬◊¥ ÷Ë ¡Ê ÁŸ⁄UãÃ⁄U ‹ªÊ ⁄U„UÃÊ "
"
" "
" „ÒU, fl„U ÷Ë ∑§ÀÿÊáÊ∑§Ê ÷ÊªË „UÊÃÊ „ÒUH 2H ©U‚∑§ ÷Ë ©UìÊÊ≈UŸ "
" "
"
" •ÊÁŒ ∑§◊¸ Á‚h „UÊÃ „Ò¥U ÃÕÊ ©U‚ èÊË ‚◊Sà ŒÈ‹¸÷ flSÃÈ•Ê¥∑§Ë ¬˝ÊÁ# "
"
•Õ ∑§Ë‹∑§ 43
" "
"
"
„UÊ ¡ÊÃË „ÒU; ÃÕÊÁ¬ ¡Ê •ãÿ ◊ãòÊÊ¥∑§Ê ¡¬ Ÿ ∑§⁄U∑§ ∑§fl‹ ß‚ "
"
"
" ‚#‡ÊÃË ŸÊ◊∑§ SÃÊòÊ‚ „UË ŒflË∑§Ë SÃÈÁà ∑§⁄UÃ „Ò¥U, ©Uã„¥U SÃÈÁÃ◊ÊòÊ‚ "
"
" "
"
" „UË ‚ÁìʌʟãŒSflM§Á¬áÊË ŒflË Á‚h „UÊ ¡ÊÃË „Ò¥UH 3H "
"
" "
"
"
©Uã„¥U •¬Ÿ ∑§Êÿ¸∑§Ë Á‚Áh∑§ Á‹ÿ ◊ãòÊ, •Ê·Áœ ÃÕÊ •ãÿ "
"
"
" Á∑§‚Ë ‚ÊœŸ∑§ ©U¬ÿÊª∑§Ë •Êfl‡ÿ∑§ÃÊ Ÿ„UË¥ ⁄U„UÃË– Á’ŸÊ ¡¬∑§ "
"
" "
"
" „UË ©UŸ∑§ ©UìÊÊ≈UŸ •ÊÁŒ ‚◊Sà •ÊÁ÷øÊÁ⁄U∑§ ∑§◊¸ Á‚h „UÊ ¡ÊÃ "
"
" "
"
"
„Ò¥UH 4H ßÃŸÊ „UË Ÿ„UË¥, ©UŸ∑§Ë ‚ê¬Íáʸ •÷ËCÔU flSÃÈ∞° ÷Ë Á‚h „UÊÃË "
"
" "
" „Ò¥U– ‹ÊªÊ¥∑§ ◊Ÿ◊¥ ÿ„U ‡ÊVÔUÊ ÕË Á∑§ “¡’ ∑§fl‹ ‚#‡ÊÃË∑§Ë "
" "
"
" ©U¬Ê‚ŸÊ‚ •ÕflÊ ‚#‡ÊÃË∑§Ê ¿UÊ«∏U∑§⁄U •ãÿ ◊ãòÊÊ¥∑§Ë ©U¬Ê‚ŸÊ‚ "
"
" "
"
"
÷Ë ‚◊ÊŸM§¬‚ ‚’ ∑§Êÿ¸ Á‚h „UÊÃ „Ò¥U, Ã’ ߟ◊¥ üÊDÔU ∑§ÊÒŸ-‚Ê "
"
" "
" ‚ÊœŸ „ÒU?” ‹ÊªÊ¥∑§Ë ß‚ ‡ÊVÔUÊ∑§Ê ‚Ê◊Ÿ ⁄Uπ∑§⁄U ÷ªflÊŸ˜Ô ‡Ê¢∑§⁄UŸ "
" "
"
" •¬Ÿ ¬Ê‚ •Êÿ „ÈU∞ Á¡ôÊÊ‚È•Ê¥∑§Ê ‚◊¤ÊÊÿÊ Á∑§ ÿ„U ‚#‡ÊÃË "
"

44 üÊˌȪʸ‚#‡ÊÃË
" "
"
"
ŸÊ◊∑§ ‚ê¬Íáʸ SÃÊòÊ „UË ‚fl¸üÊDÔU ∞fl¢ ∑§ÀÿÊáÊ◊ÿ „ÒUH 5H "
"
"
" ÃŒŸãÃ⁄U ÷ªflÃË øÁá«U∑§Ê∑§ ‚#‡ÊÃË ŸÊ◊∑§ SÃÊòÊ∑§Ê "
"
" "
"
" ◊„UÊŒfl¡ËŸ ªÈ# ∑§⁄U ÁŒÿÊ– ‚#‡ÊÃË∑§ ¬Ê∆U‚ ¡Ê ¬Èáÿ ¬˝Ê# „UÊÃÊ "
"
" "
"
"
„ÒU, ©U‚∑§Ë ∑§÷Ë ‚◊ÊÁ# Ÿ„UË¥ „UÊÃË; ®∑§ÃÈ •ãÿ ◊ãòÊÊ¥∑§ ¡¬¡ãÿ "
"
"
" ¬Èáÿ∑§Ë ‚◊ÊÁ# „UÊ ¡ÊÃË „ÒU– •Ã— ÷ªflÊŸ˜Ô Á‡ÊflŸ •ãÿ ◊ãòÊÊ¥∑§Ë "
"
" "
"
" •¬ˇÊÊ ¡Ê ‚#‡ÊÃË∑§Ë „UË üÊDÔUÃÊ∑§Ê ÁŸáʸÿ Á∑§ÿÊ, ©U‚ ÿÕÊÕ¸ „UË "
"
" "
"
"
¡ÊŸŸÊ øÊÁ„UÿH 6H •ãÿ ◊ãòÊÊ¥∑§Ê ¡¬ ∑§⁄UŸflÊ‹Ê ¬ÈL§· ÷Ë ÿÁŒ "
"
" "
" ‚#‡ÊÃË∑§ SÃÊòÊ •ÊÒ⁄U ¡¬∑§Ê •ŸÈDÔUÊŸ ∑§⁄U ‹ ÃÊ fl„U ÷Ë ¬ÍáʸM§¬‚ "
" "
"
" „UË ∑§ÀÿÊáÊ∑§Ê ÷ÊªË „UÊÃÊ „ÒU, ß‚◊¥ ÃÁŸ∑§ ÷Ë ‚ãŒ„U Ÿ„UË¥ „ÒU– ¡Ê "
"
" "
"
"
‚Êœ∑§ ∑ΧcáʬˇÊ∑§Ë øÃÈŒ¸‡ÊË •ÕflÊ •CÔU◊Ë∑§Ê ∞∑§Êª˝ÁøûÊ „UÊ∑§⁄U "
"
" "
" ÷ªflÃË∑§Ë ‚flÊ◊¥ •¬ŸÊ ‚fl¸Sfl ‚◊̬à ∑§⁄U ŒÃÊ „ÒU •ÊÒ⁄U Á»§⁄U "
" "
"
" ©U‚ ¬˝‚ÊŒM§¬‚ ª˝„UáÊ ∑§⁄UÃÊ „ÒU, ©U‚ˬ⁄U ÷ªflÃË ¬˝‚ÛÊ „UÊÃË „Ò¥U; "
"
•Õ ∑§Ë‹∑§ 45
" "
"
"
•ãÿÕÊ ©UŸ∑§Ë ¬˝‚ÛÊÃÊ Ÿ„UË¥ ¬˝Ê# „UÊÃË–* ß‚ ¬˝∑§Ê⁄U Á‚Áh∑§ "
"
"
" ¬˝ÁÃ’ãœ∑§M§¬ ∑§Ë‹∑§ mÊ⁄UÊ ◊„UÊŒfl¡ËŸ ß‚ SÃÊòÊ∑§Ê ∑§ËÁ‹Ã ∑§⁄U "
"
" "
"
" ⁄UπÊ „ÒUH 7-8H ¡Ê ¬ÍflÊQ
¸ § ⁄UËÁÂ ÁŸc∑§Ë‹Ÿ ∑§⁄U∑§ ß‚ ‚#‡ÊÃËSÃÊòÊ∑§Ê "
"
" "
"
"
¬˝ÁÃÁŒŸ S¬CÔU ©UìÊÊ⁄UáʬÍfl¸∑§ ¬Ê∆U ∑§⁄UÃÊ „ÒU, fl„U ◊ŸÈcÿ Á‚h „UÊ "
"
"
" ¡ÊÃÊ „ÒU, fl„UË ŒflË∑§Ê ¬Ê·¸Œ „UÊÃÊ „ÒU •ÊÒ⁄U fl„UË ªãœfl¸ ÷Ë „UÊÃÊ "
"
" "
"
" „ÒUH 9H ‚fl¸òÊ Áflø⁄UÃ ⁄U„UŸ¬⁄U ÷Ë ß‚ ‚¢‚Ê⁄U◊¥ ©U‚ ∑§„UË¥ ÷Ë ÷ÿ "
"
" "
"
"
Ÿ„UË¢ „UÊÃÊ– fl„U •¬◊ÎàÿÈ∑§ fl‡Ê◊¥ Ÿ„UË¥ ¬«∏UÃÊ ÃÕÊ Œ„U àÿʪŸ∑§ "
"
" * ÿ„U ÁŸc∑§Ë‹Ÿ •ÕflÊ ‡ÊʬÊhÊ⁄U∑§Ê „UË Áfl‡Ê· ¬˝∑§Ê⁄U „ÒU– ÷ªflÃË∑§Ê ©U¬Ê‚∑§ ©U¬ÿȸQ§ ÁÃÁÕ∑§Ê "
" "
" ŒflË∑§Ë ‚flÊ◊¥ ©U¬ÁSÕà „UÊ •¬ŸÊ ãÿÊÿÊ¬ÊÌ¡Ã œŸ ©Uã„¥U •Ì¬Ã ∑§⁄UÃ „ÈU∞ ∞∑§Êª˝ÁøûÊ‚ ¬˝ÊÕ¸ŸÊ ∑§⁄Uó "
" "
" “◊Ê×! •Ê¡‚ ÿ„U ‚Ê⁄UÊ œŸ ÃÕÊ •¬Ÿ-•Ê¬∑§Ê ÷Ë ◊Ò¥Ÿ •Ê¬∑§Ë ‚flÊ◊¥ •¬¸áÊ ∑§⁄U ÁŒÿÊ– ß‚¬⁄U ◊⁄UÊ "
" ∑§Ê߸ Sflàfl Ÿ„UË¥ ⁄U„UÊ–” Á»§⁄U ÷ªflÃË∑§Ê äÿÊŸ ∑§⁄UÃ „ÈU∞ ÿ„U ÷ÊflŸÊ ∑§⁄U, ◊ÊŸÊ ¡ªŒê’Ê ∑§„U ⁄U„UË „Ò¥Uó "
" "
" “’≈UÊ! ‚¢‚Ê⁄U-ÿÊòÊÊ∑§ ÁŸflʸ„UÊÕ¸ ÃÍ ◊⁄UÊ ÿ„U ¬˝‚ÊŒM§¬ œŸ ª˝„UáÊ ∑§⁄U–” ß‚ ¬˝∑§Ê⁄U ŒflË∑§Ë •ÊôÊÊ Á‡Ê⁄UÊœÊÿ¸ "
" ∑§⁄U∑§ ©U‚ œŸ∑§Ê ¬˝‚ÊŒ-’ÈÁh‚ ª˝„UáÊ ∑§⁄U •ÊÒ⁄U œ◊¸‡ÊÊSòÊÊQ§ ◊ʪ¸‚ ©U‚∑§Ê ‚Œ˜Ô√ÿÿ ∑§⁄UÃ „ÈU∞ ‚ŒÊ "
" "
" ŒflË∑§ „UË •œËŸ „UÊ∑§⁄U ⁄U„U– ÿ„U “ŒÊŸ¬˝Áê˝„U-∑§⁄UáÊ” ∑§„U‹ÊÃÊ „ÒU– ß‚‚ ‚#‡ÊÃË∑§Ê ‡ÊʬÊhÊ⁄U „UÊÃÊ "
" "
" •ÊÒ⁄U ŒflË∑§Ë ∑Χ¬Ê ¬˝Ê# „UÊÃË „ÒU– "

46 üÊˌȪʸ‚#‡ÊÃË
" "
"
"
•ŸãÃ⁄U ◊ÊˇÊ ¬˝Ê# ∑§⁄U ‹ÃÊ „ÒUH 10H •Ã— ∑§Ë‹Ÿ∑§Ê ¡ÊŸ∑§⁄U "
"
"
" ©U‚∑§Ê ¬Á⁄U„UÊ⁄U ∑§⁄U∑§ „UË ‚#‡ÊÃË∑§Ê ¬Ê∆U •Ê⁄Uê÷ ∑§⁄– ¡Ê ∞‚Ê "
"
" "
"
" Ÿ„UË¥ ∑§⁄UÃÊ ©U‚∑§Ê ŸÊ‡Ê „UÊ ¡ÊÃÊ „ÒU–* ß‚Á‹ÿ ∑§Ë‹∑§ •ÊÒ⁄U "
"
" "
"
"
ÁŸc∑§Ë‹Ÿ∑§Ê ôÊÊŸ ¬˝Ê# ∑§⁄UŸ¬⁄U „UË ÿ„U SÃÊòÊ ÁŸŒÊ¸· „UÊÃÊ „ÒU •ÊÒ⁄U "
"
"
" ÁflmÊŸ˜Ô ¬ÈL§· ß‚ ÁŸŒÊ¸· SÃÊòÊ∑§Ê „UË ¬Ê∆U •Ê⁄Uê÷ ∑§⁄UÃ „Ò¥UH 11H "
"
" "
"
" ÁSòÊÿÊ¥◊¥ ¡Ê ∑ȧ¿U ÷Ë ‚ÊÒ÷ÊÇÿ •ÊÁŒ ŒÎÁCÔUªÊø⁄U „UÊÃÊ „ÒU, fl„U ‚’ "
"
" "
"
"
ŒflË∑§ ¬˝‚ÊŒ∑§Ê „UË »§‹ „ÒU– •Ã— ß‚ ∑§ÀÿÊáÊ◊ÿ SÃÊòÊ∑§Ê ‚ŒÊ "
"
" "
" ¡¬ ∑§⁄UŸÊ øÊÁ„UÿH 12H ß‚ SÃÊòÊ∑§Ê ◊ãŒSfl⁄U‚ ¬Ê∆U ∑§⁄UŸ¬⁄U "
" "
"
" SflÀ¬ »§‹∑§Ë ¬˝ÊÁ# „UÊÃË „ÒU •ÊÒ⁄U ©UìÊSfl⁄U‚ ¬Ê∆U ∑§⁄UŸ¬⁄U ¬Íáʸ "
"
" "
"
"
»§‹∑§Ë Á‚Áh „UÊÃË „ÒU– •Ã— ©UìÊSfl⁄U‚ „UË ß‚∑§Ê ¬Ê∆U •Ê⁄Uê÷ "
"
" "
" "
" * ÿ„UÊ° ∑§Ë‹∑§ •ÊÒ⁄U ÁŸc∑§Ë‹Ÿ∑§ ôÊÊŸ∑§Ë •ÁŸflÊÿ¸ÃÊ ’ÃÊŸ∑§ Á‹ÿ „UË ÁflŸÊ‡Ê „UÊŸÊ ∑§„UÊ „ÒU– "
" "
" flÊSÃfl◊¥ Á∑§‚Ë ¬˝∑§Ê⁄U ÷Ë ŒflË∑§Ê ¬Ê∆U ∑§⁄U, ©U‚‚ ‹Ê÷ „UË „UÊÃÊ „ÒU– ÿ„U ’Êà fløŸÊãÃ⁄UÊ¥‚ Á‚h „ÒU– "
⁄UÊÁòÊ‚ÍQ§ 47
" "
"
"
∑§⁄UŸÊ øÊÁ„UÿH 13H Á¡Ÿ∑§ ¬˝‚ÊŒ‚ ∞Eÿ¸, ‚ÊÒ÷ÊÇÿ, •Ê⁄UÊÇÿ, "
"
"
" ‚ê¬ÁûÊ, ‡ÊòÊÈŸÊ‡Ê ÃÕÊ ¬⁄U◊ ◊ÊˇÊ∑§Ë ÷Ë Á‚Áh „UÊÃË „ÒU, ©U‚ "
"
" "
"
" ∑§ÀÿÊáÊ◊ÿË ¡ªŒê’Ê∑§Ë SÃÈÁà ◊ŸÈcÿ ÄÿÊ¥ Ÿ„UË¥ ∑§⁄UÃ?H 14H "
"
" "
" ∑§Ë‹∑§SÃÊòÊ ‚ê¬Íáʸ "
" \\vv\\ "
" "
" "
" "
"
"
ß‚∑§ •ŸãÃ⁄U ⁄UÊÁòÊ‚ÍQ§∑§Ê ¬Ê∆U ∑§⁄UŸÊ ©UÁøà „ÒU– ¬Ê∆U∑§ "
"
" "
"
"
•Ê⁄Uê÷◊¥ ⁄UÊÁòÊ‚ÍQ§ •ÊÒ⁄U •ãÃ◊¥ ŒflË‚ÍQ§∑§ ¬Ê∆U∑§Ë ÁflÁœ „ÒU– "
"
"
" ◊Ê⁄UËø∑§À¬∑§Ê fløŸ „ÒUó "
"
" "
"
" ⁄UÊÁòÊ‚ÍQ¢§ ¬∆UŒÊŒÊÒ ◊äÿ ‚#‡ÊÃËSÃfl◊˜Ô– "
"
" "
"
"
¬˝ÊãÃ ÃÈ ¬∆UŸËÿ¢ flÒ ŒflË‚ÍQ§Á◊Áà ∑˝§◊—H "
"
" "
"
"
⁄UÊÁòÊ‚ÍQ§∑§ ’ÊŒ ÁflÁŸÿÊª, ãÿÊ‚ •ÊÒ⁄U äÿÊŸ¬Ífl∑¸ § ŸflÊáʸ◊ãòÊ∑§Ê "
"
"
" ¡¬ ∑§⁄U∑§ ‚#‡ÊÃË∑§Ê ¬Ê∆U •Ê⁄Uê÷ ∑§⁄UŸÊ øÊÁ„Uÿ– ¬Ê∆U∑§ •ãÃ◊¥ "
"

48 üÊˌȪʸ‚#‡ÊÃË
" "
"
"
¬ÈŸ— ÁflÁœ¬Ífl¸∑§ ŸflÊáʸ◊ãòÊ∑§Ê ¡¬ ∑§⁄U∑§ ŒflË‚ÍQ§∑§Ê ÃÕÊ ÃËŸÊ¥ "
"
"
" ⁄U„USÿÊ¥∑§Ê ¬Ê∆U ∑§⁄UŸÊ ©UÁøà „ÒU– ∑§Ê߸-∑§Ê߸ ŸflÊáʸ¡¬∑§ ’ÊŒ "
"
" "
"
" ⁄UÊÁòÊ‚ÍQ§∑§Ê ¬Ê∆U ’ËÊÃ „Ò¥U ÃÕÊ •ãÃ◊¥ ÷Ë ŒflË‚ÍQ§∑§ ’ÊŒ "
"
" "
"
"
ŸflÊáʸ-¡¬∑§Ê •ÊÒÁøàÿ ¬˝ÁìʌŸ ∑§⁄UÃ „Ò¥U; ®∑§ÃÈ ÿ„U ∆UË∑§ Ÿ„UË¥ "
"
"
" „ÒU– ÁøŒê’⁄U‚¢Á„UÃÊ◊¢ ∑§„UÊ „ÒUó“◊äÿ ŸflÊáʸ¬ÈÁ≈Uâ ∑ΧàflÊ SÃÊòÊ¢ "
"
" "
"
" ‚ŒÊèÿ‚ØԖ” •ÕÊ¸Ã˜Ô ‚#‡ÊÃË∑§Ê ¬Ê∆U ’Ëø◊¥ „UÊ •ÊÒ⁄U •ÊÁŒ-•ãÃ◊¥ "
"
" "
"
"
ŸflÊáʸ¡¬‚ ©U‚ ‚ê¬ÈÁ≈Uà ∑§⁄U ÁŒÿÊ ¡Êÿ– «UÊ◊⁄UÃãòÊ◊¥ ÿ„U ’Êà "
"
" "
" •Áœ∑§ S¬CÔU ∑§⁄U ŒË ªÿË „ÒUó "
" "
"
" ‡ÊÃ◊ÊŒÊÒ ‡Êâ øÊãÃ ¡¬ã◊ãòÊ¢ ŸflÊáʸ∑§◊˜Ô– "
"
" "
"
"
øá«UË¥ ‚#‡ÊÃË¥ ◊äÿ ‚ê¬È≈UÊ˘ÿ◊ÈŒÊNU×H "
"
" "
" •ÕÊ¸Ã˜Ô •ÊÁŒ •ÊÒ⁄U •ãÃ◊¥ ‚ÊÒ-‚ÊÒ ’Ê⁄U ŸflÊáʸ-◊ãòÊ∑§Ê ¡¬ "
" "
"
" ∑§⁄U •ÊÒ⁄U ◊äÿ◊¥ ‚#‡ÊÃË ŒÈªÊ¸∑§Ê ¬Ê∆U ∑§⁄U; ÿ„U ‚ê¬È≈U ∑§„UÊ "
"
⁄UÊÁòÊ‚ÍQ§ 49
" "
"
"
ªÿÊ „ÒU– ÿÁŒ •ÊÁŒ-•ãÃ◊¥ ⁄UÊÁòÊ‚ÍQ§ •ÊÒ⁄U ŒflË‚ÍQ§∑§Ê ¬Ê∆U „UÊ •ÊÒ⁄U "
"
"
" ©U‚∑§ ¬„U‹ ∞fl¢ •ãÃ◊¥ ŸflÊáʸ-¡¬ „UÊ, Ã’ ÃÊ fl„U ¬Ê∆U ŸflÊáʸ- "
"
" "
"
" ‚ê¬ÈÁ≈Uà Ÿ„UË¥ ∑§„U‹Ê ‚∑§ÃÊ; ÄÿÊ¥Á∑§ Á¡‚‚ ‚ê¬È≈U „UÊ ©U‚∑§ "
"
" "
"
"
◊äÿ◊¥ •ãÿ ¬˝∑§Ê⁄U∑§ ◊ãòÊ∑§Ê ¬˝fl‡Ê Ÿ„UË¥ „UÊŸÊ øÊÁ„Uÿ– ÿÁŒ ’Ëø◊¥ "
"
"
" ⁄UÊÁòÊ‚ÍQ§ •ÊÒ⁄U ŒflË‚ÍQ§ ⁄U„¥Uª ÃÊ fl„U ¬Ê∆U ©Uã„UË¥‚ ‚ê¬ÈÁ≈Uà "
"
" "
"
" ∑§„U‹ÊÿªÊ; ∞‚Ë Œ‡ÊÊ◊¥ «UÊ◊⁄UÃãòÊ •ÊÁŒ∑§ fløŸÊ¥‚ S¬CÔU „UË Áfl⁄UÊœ "
"
" "
"
"
„UÊªÊ– •Ã— ¬„U‹ ⁄UÊÁòÊ‚ÍQ§, Á»§⁄U ŸflÊáʸ-¡¬, Á»§⁄U ãÿÊ‚¬Ífl¸∑§ "
"
" "
" ‚#‡ÊÃË-¬Ê∆U, Á»§⁄U ÁflÁœflÃ˜Ô ŸflÊáʸ-¡¬, Á»§⁄U ∑˝§◊‡Ê— ŒflË‚ÍQ§ "
" "
"
" ∞fl¢ ⁄U„USÿòÊÿ∑§Ê ¬Ê∆Uóÿ„UË ∑˝§◊ ∆UË∑§ „ÒU– ⁄UÊÁòÊ‚ÍQ§ ÷Ë ŒÊ "
"
" "
"
"
¬˝∑§Ê⁄U∑§ „Ò¥UóflÒÁŒ∑§ •ÊÒ⁄U ÃÊÁãòÊ∑§– flÒÁŒ∑§ ⁄UÊÁòÊ‚ÍQ§ ´§ÇflŒ∑§Ë "
"
" "
" •Ê∆U ´§øÊ∞° „Ò¥U •ÊÒ⁄U ÃÊÁãòÊ∑§ ÃÊ ŒÈªÊ¸‚#‡ÊÃË∑§ ¬˝Õ◊ÊäÿÊÿ◊¥ "
" "
"
" „UË „ÒU– ÿ„UÊ° ŒÊŸÊ¥ ÁŒÿ ¡ÊÃ „Ò¥U– ⁄UÊÁòÊŒflÃÊ∑§ ¬˝Áìʌ∑§ ‚ÍQ§∑§Ê "
"

50 üÊˌȪʸ‚#‡ÊÃË
" "
"
"
⁄UÊÁòÊ‚ÍQ§ ∑§„UÃ „Ò¥U– ÿ„U ⁄UÊÁòÊŒflË ŒÊ ¬˝∑§Ê⁄U∑§Ë „Ò¥Uó∞∑§ ¡Ëfl⁄UÊÁòÊ "
"
"
" •ÊÒ⁄U ŒÍ‚⁄UË ß¸E⁄U⁄UÊÁòÊ– ¡Ëfl⁄UÊÁòÊ fl„UË „ÒU, Á¡‚◊¥ ¬˝ÁÃÁŒŸ ¡ªÃ˜Ô∑§ "
"
" "
"
" ‚ÊœÊ⁄UáÊ ¡ËflÊ¥∑§Ê √ÿfl„UÊ⁄U ‹È# „UÊÃÊ „ÒU– ŒÍ‚⁄UË ß¸E⁄U⁄UÊÁòÊ fl„U „ÒU, "
"
" "
"
"
Á¡‚◊¥ ߸E⁄U∑§ ¡ªº˝Í¬ √ÿfl„UÊ⁄U∑§Ê ‹Ê¬ „UÊÃÊ „ÒU; ©U‚Ë∑§Ê ∑§Ê‹⁄UÊÁòÊ "
"
"
" ÿÊ ◊„Uʬ˝‹ÿ⁄UÊÁòÊ ∑§„UÃ „Ò¥U– ©U‚ ‚◊ÿ ∑§fl‹ ’˝rÊÔ •ÊÒ⁄U ©UŸ∑§Ë "
"
" "
"
" ◊ÊÿʇÊÁQ§, Á¡‚ •√ÿQ§ ¬˝∑ΧÁà ∑§„UÃ „Ò¥U, ‡Ê· ⁄U„UÃË „ÒU– ß‚∑§Ë "
"
" "
"
"
•ÁœDÔUÊòÊËŒflË “÷ÈflŸE⁄UË” „Ò¥U– ⁄UÊÁòÊ‚ÍQ§‚ ©Uã„UË¥∑§Ê SÃflŸ „UÊÃÊ „ÒU– "
"
" \\vv\\ "
" "
"
"
"
•Õ flŒÊQ§ ⁄UÊÁòÊ‚ÍQ§ "
"
"
" "
"
"
˙ ⁄UÊÁòÊ ßàÿÊÁŒ •Ê∆U ´§øÊ•Ê¥flÊ‹ ‚ÍQ§∑§ ∑ȧÁ‡Ê∑§ ‚ÊÒ÷⁄U "
"
" "
"
"
⁄UÊÁòÊ •ÕflÊ ÷Ê⁄UmÊ¡ ´§Á· „Ò¥U, ⁄UÊÁòÊ ŒflÃÊ „ÒU, ªÊÿòÊË ¿U㌠„ÒU, "
"
"
" ŒflË◊Ê„UÊàêÿ∑§ ¬Ê∆U◊¥ ß‚∑§Ê ÁflÁŸÿÊª Á∑§ÿÊ ¡ÊÃÊ „ÒU– "
"
flŒÊQ§ ⁄UÊÁòÊ‚ÍQ§ 51
" "
"
"
◊„UûÊûflÊÁŒM§¬ √ÿʬ∑§ ßÁãº˝ÿÊ‚ ¥  ‚’ Œ‡ÊÊ◊¥ ¥ ‚◊Sà flSÃÈ•Ê∑¥ §Ê "
"
"
" ¬˝∑§ÊÁ‡Êà ∑§⁄UŸflÊ‹Ë ÿ ⁄UÊÁòÊM§¬Ê ŒflË •¬Ÿ ©Uà¬ÛÊ Á∑§ÿ „ÈU∞ "
"
" "
"
" ¡ªÃ˜Ô∑§ ¡ËflÊ¥∑§ ‡ÊÈ÷ʇÊÈ÷ ∑§◊ÊZ∑§Ê Áfl‡Ê·M§¬‚ ŒπÃË „Ò¥U •ÊÒ⁄U "
"
" "
"
"
©UŸ∑§ •ŸÈM§¬ »§‹∑§Ë √ÿflSÕÊ ∑§⁄UŸ∑§ Á‹ÿ ‚◊Sà Áfl÷ÍÁÃÿÊ¥∑§Ê "
"
"
" œÊ⁄UáÊ ∑§⁄UÃË „Ò¥UH 1H "
"
" "
"
" ÿ ŒflË •◊⁄U „Ò¥U •ÊÒ⁄U ‚ê¬Íáʸ ÁflE∑§Ê, ŸËø »Ò§‹ŸflÊ‹Ë ‹ÃÊ "
"
" "
"
"
•ÊÁŒ∑§Ê ÃÕÊ ™§¬⁄U ’…∏UŸflÊ‹ flΡÊÊ¥∑§Ê ÷Ë √ÿÊ# ∑§⁄U∑§ ÁSÕà „Ò¥U; "
"
" "
" ßÃŸÊ „UË Ÿ„UË¥, ÿ ôÊÊŸ◊ÿË ÖÿÊÁÂ ¡ËflÊ¥∑§ •ôÊÊŸÊãœ∑§Ê⁄U∑§Ê ŸÊ‡Ê "
" "
"
" ∑§⁄U ŒÃË „Ò¥UH 2H "
"
" "
"
"
¬⁄UÊ Áøë¿UÁQ§M§¬Ê ⁄UÊÁòÊŒflË •Ê∑§⁄U •¬ŸË ’Á„UŸ ’˝rÊÔÁfllÊ◊ÿË "
"
" "
" ©U·ÊŒflË∑§Ê ¬˝∑§≈U ∑§⁄UÃË „Ò¥U, Á¡‚‚ •ÁfllÊ◊ÿ •ãœ∑§Ê⁄U Sfl× "
" "
"
" ŸCÔU „UÊ ¡ÊÃÊ „ÒUH 3H "
"

52 üÊˌȪʸ‚#‡ÊÃË
" "
"
"
fl ⁄UÊÁòÊŒflË ß‚ ‚◊ÿ ◊Ȥʬ⁄U ¬˝‚ÛÊ „UÊ¥, Á¡Ÿ∑§ •ÊŸ¬⁄U "
"
"
" „U◊‹Êª •¬Ÿ ÉÊ⁄UÊ¥◊¥ ‚Èπ‚ ‚ÊÃ „Ò¥Uó∆UË∑§ flÒ‚ „UË, ¡Ò‚ ⁄UÊÁòÊ∑§ "
"
" "
"
" ‚◊ÿ ¬ˇÊË flΡÊÊ¥¬⁄U ’ŸÊÿ „ÈU∞ •¬Ÿ ÉÊÊ¥‚‹Ê¥◊¥ ‚Èπ¬Ífl¸∑§ ‡ÊÿŸ "
"
" "
"
"
∑§⁄UÃ „Ò¥UH 4H "
"
"
" ©U‚ ∑§L§áÊÊ◊ÿË ⁄UÊÁòÊŒflË∑§ •VÔU◊¥ ‚ê¬Íáʸ ª˝Ê◊flÊ‚Ë ◊ŸÈcÿ, "
"
" "
"
" ¬Ò⁄UÊ¥‚ ø‹ŸflÊ‹ ªÊÿ, ÉÊÊ«∏U •ÊÁŒ ¬‡ÊÈ, ¬¢πÊ¥‚ ©U«∏UŸflÊ‹ ¬ˇÊË "
"
" "
"
"
∞fl¢ ¬Ã¢ª •ÊÁŒ, Á∑§‚Ë ¬˝ÿÊ¡Ÿ‚ ÿÊòÊÊ ∑§⁄UŸflÊ‹ ¬ÁÕ∑§ •ÊÒ⁄U "
"
" "
" ’Ê¡ •ÊÁŒ ÷Ë ‚Èπ¬Ífl¸∑§ ‚ÊÃ „Ò¥UH 5H "
" "
"
" „U ⁄UÊÁòÊ◊ÿË Áøë¿UÁQ§! ÃÈ◊ ∑Χ¬Ê ∑§⁄U∑§ flÊ‚ŸÊ◊ÿË flÎ∑§Ë ÃÕÊ "
"
" "
"
"
¬Ê¬◊ÿ flÎ∑§∑§Ê „U◊‚ •‹ª ∑§⁄UÊ– ∑§Ê◊ •ÊÁŒ ÃS∑§⁄U‚◊ÈŒÊÿ∑§Ê "
"
" "
" ÷Ë ŒÍ⁄U „U≈UÊ•Ê– ÃŒŸãÃ⁄U „U◊Ê⁄U Á‹ÿ ‚Èπ¬Ífl¸∑§ Ã⁄UŸ ÿÊÇÿ „UÊ "
" "
"
" ¡Ê•Êó◊ÊˇÊŒÊÁÿŸË ∞fl¢ ∑§ÀÿÊáÊ∑§ÊÁ⁄UáÊË ’Ÿ ¡Ê•ÊH 6H "
"
flŒÊQ§ ⁄UÊÁòÊ‚ÍQ§ 53
" "
"
"
„U ©U·Ê! „U ⁄UÊÁòÊ∑§Ë •ÁœDÔUÊòÊËŒflË! ‚’ •Ê⁄U »Ò§‹Ê „ÈU•Ê ÿ„U "
"
"
" •ôÊÊŸ◊ÿ ∑§Ê‹Ê •ãœ∑§Ê⁄U ◊⁄U ÁŸ∑§≈U •Ê ¬„È°UøÊ „ÒU– ÃÈ◊ ß‚ "
"
" "
"
" ´§áÊ∑§Ë ÷Ê°Áà ŒÍ⁄U ∑§⁄UÊó¡Ò‚ œŸ Œ∑§⁄U •¬Ÿ ÷Q§Ê¥∑§ ´§áÊ ŒÍ⁄U "
"
" "
"
"
∑§⁄UÃË „UÊ, ©U‚Ë ¬˝∑§Ê⁄U ôÊÊŸ Œ∑§⁄U ß‚ •ôÊÊŸ∑§Ê ÷Ë „U≈UÊ ŒÊH 7H "
"
"
" „U ⁄UÊÁòÊŒflË! ÃÈ◊ ŒÍœ ŒŸflÊ‹Ë ªÊÒ∑§ ‚◊ÊŸ „UÊ– ◊Ò¥ ÃÈê„UÊ⁄U "
"
" "
"
" ‚◊ˬ •Ê∑§⁄U SÃÈÁà •ÊÁŒ‚ ÃÈê„¥U •¬Ÿ •ŸÈ∑ͧ‹ ∑§⁄UÃÊ „Í°U– ¬⁄U◊ "
"
" "
"
"
√ÿÊ◊SflM§¬ ¬⁄U◊Êà◊Ê∑§Ë ¬ÈòÊË! ÃÈê„UÊ⁄UË ∑Χ¬Ê‚ ◊Ò¥ ∑§Ê◊ •ÊÁŒ "
"
" "
" ‡ÊòÊÈ•Ê¥∑§Ê ¡Ëà øÈ∑§Ê „Í°U, ÃÈ◊ SÃÊ◊∑§Ë ÷Ê°Áà ◊⁄U ß‚ „UÁflcÿ∑§Ê "
" "
"
" ÷Ë ª˝„UáÊ ∑§⁄UÊH 8H "
"
" "
" flŒÊQ§ ⁄UÊÁòÊ‚ÍQ§ ‚ê¬Íáʸ "
" \\vv\\ "
" "
" "
" "
" "
" "

" "
" "
"
"
"
•Õ ÃãòÊÊQ§ ⁄UÊÁòÊ‚ÍQ§ "
"
"
" "
"
" ¡Ê ß‚ ÁflE∑§Ë •œËE⁄UË, ¡ªÃ˜Ô∑§Ê œÊ⁄UáÊ ∑§⁄UŸflÊ‹Ë, "
"
" "
"
"
‚¢‚Ê⁄U∑§Ê ¬Ê‹Ÿ •ÊÒ⁄U ‚¢„UÊ⁄U ∑§⁄UŸflÊ‹Ë ÃÕÊ Ã¡—SflM§¬ ÷ªflÊŸ˜Ô "
"
"
" ÁflcáÊÈ∑§Ë •ŸÈ¬◊ ‡ÊÁQ§ „Ò¥U, ©Uã„UË¥ ÷ªflÃË ÁŸº˝ÊŒflË∑§Ë ÷ªflÊŸ˜Ô "
"
" "
"
" ’˝rÊÔÊ SÃÈÁà ∑§⁄UŸ ‹ª– "
"
" "
"
"
’˝rÊÔÊ¡ËŸ ∑§„UÊóŒÁfl! ÃÈê„UË¥ SflÊ„UÊ, ÃÈê„UË¥ SflœÊ •ÊÒ⁄U ÃÈê„UË¥ "
"
"
" fl·≈˜UÔ∑§Ê⁄U „UÊ– Sfl⁄U ÷Ë ÃÈê„UÊ⁄U „UË SflM§¬ „Ò¥U– ÃÈê„UË¥ ¡ËflŸŒÊÁÿŸË "
"
" "
"
" ‚ÈœÊ „UÊ– ÁŸàÿ •ˇÊ⁄U ¬˝áÊfl◊¥ •∑§Ê⁄U, ©U∑§Ê⁄U, ◊∑§Ê⁄Uóߟ ÃËŸ "
"
" "
"
"
◊ÊòÊÊ•Ê¥∑§ M§¬◊¥ ÃÈê„UË¥ ÁSÕà „UÊ ÃÕÊ ßŸ ÃËŸ ◊ÊòÊÊ•Ê¥∑§ •ÁÃÁ⁄UQ§ "
"
"
" ¡Ê ÁflãŒÈM§¬Ê ÁŸàÿ •œ¸◊ÊòÊÊ „ÒU, Á¡‚∑§Ê Áfl‡Ê·M§¬‚ ©UìÊÊ⁄UáÊ "
"
" "
"
" Ÿ„UË¥ Á∑§ÿÊ ¡Ê ‚∑§ÃÊ, fl„U ÷Ë ÃÈê„UË¥ „UÊ– ŒÁfl! ÃÈê„UË¥ ‚¢äÿÊ, ‚ÊÁflòÊË "
"
ÃãòÊÊQ§ ⁄UÊÁòÊ‚ÍQ§ 55
" "
"
"
ÃÕÊ ¬⁄U◊ ¡ŸŸË „UÊ– ŒÁfl! ÃÈê„UË¥ ß‚ ÁflE-’˝rÊÔÊá«U∑§Ê œÊ⁄UáÊ "
"
"
" ∑§⁄UÃË „UÊ– ÃÈ◊‚ „UË ß‚ ¡ªÃ˜Ô∑§Ë ‚ÎÁCÔU „UÊÃË „ÒU– ÃÈê„UË¥‚ ß‚∑§Ê "
"
" "
"
" ¬Ê‹Ÿ „UÊÃÊ „ÒU •ÊÒ⁄U ‚ŒÊ ÃÈê„UË¥ ∑§À¬∑§ •ãÃ◊¥ ‚’∑§Ê •¬ŸÊ ª˝Ê‚ "
"
" "
"
"
’ŸÊ ‹ÃË „UÊ– ¡ªã◊ÿË ŒÁfl! ß‚ ¡ªÃ˜Ô∑§Ë ©Uà¬ÁûÊ∑§ ‚◊ÿ ÃÈ◊ "
"
"
" ‚ÎÁCÔUM§¬Ê „UÊ, ¬Ê‹Ÿ∑§Ê‹◊¥ ÁSÕÁÃM§¬Ê „UÊ ÃÕÊ ∑§À¬ÊãÃ∑§ ‚◊ÿ "
"
" "
"
" ‚¢„UÊ⁄UM§¬ œÊ⁄UáÊ ∑§⁄UŸflÊ‹Ë „UÊ– ÃÈê„UË¥ ◊„UÊÁfllÊ, ◊„UÊ◊ÊÿÊ, "
"
" "
"
"
◊„UÊ◊œÊ, ◊„UÊS◊ÎÁÃ, ◊„UÊ◊Ê„UM§¬Ê, ◊„UÊŒflË •ÊÒ⁄U ◊„UÊ‚È⁄UË „UÊ– ÃÈê„UË¥ "
"
" "
" ÃËŸÊ¥ ªÈáÊÊ¥∑§Ê ©Uà¬ÛÊ ∑§⁄UŸflÊ‹Ë ‚’∑§Ë ¬˝∑ΧÁà „UÊ– ÷ÿ¢∑§⁄U "
" "
"
" ∑§Ê‹⁄UÊÁòÊ, ◊„UÊ⁄UÊÁòÊ •ÊÒ⁄U ◊Ê„U⁄UÊÁòÊ ÷Ë ÃÈê„UË¥ „UÊ– ÃÈê„UË¥ üÊË, ÃÈê„UË¥ "
"
" "
"
"
߸E⁄UË, ÃÈê„UË¥ OÔUË •ÊÒ⁄U ÃÈê„UË¥ ’ÊœSflM§¬Ê ’ÈÁh „UÊ– ‹îÊÊ, ¬ÈÁCÔU, ÃÈÁCÔU, "
"
" "
" ‡ÊÊÁãà •ÊÒ⁄U ˇÊ◊Ê ÷Ë ÃÈê„UË¥ „UÊ– ÃÈ◊ π«˜UªœÊÁ⁄UáÊË, ‡ÊÍ‹œÊÁ⁄UáÊË, "
" "
"
" ÉÊÊ⁄UM§¬Ê ÃÕÊ ªŒÊ, ø∑˝§, ‡ÊW •ÊÒ⁄U œŸÈ· œÊ⁄UáÊ ∑§⁄UŸflÊ‹Ë „UÊ– "
"

56 üÊˌȪʸ‚#‡ÊÃË
" "
"
"
’ÊáÊ, ÷ȇÊÈá«UË •ÊÒ⁄U ¬Á⁄UÉÊóÿ ÷Ë ÃÈê„UÊ⁄U •SòÊ „Ò¥U– ÃÈ◊ ‚ÊÒêÿ •ÊÒ⁄U "
"
"
" ‚ÊÒêÿÃ⁄U „UÊóßÃŸÊ „UË Ÿ„UË¥, Á¡ÃŸ ÷Ë ‚ÊÒêÿ ∞fl¢ ‚ÈãŒ⁄U ¬ŒÊÕ¸ "
"
" "
"
" „Ò¥U, ©UŸ ‚’∑§Ë •¬ˇÊÊ ÃÈ◊ •àÿÁœ∑§ ‚ÈãŒ⁄UË „UÊ– ¬⁄U •ÊÒ⁄U •¬⁄Uó "
"
" "
"
"
‚’‚ ¬⁄U ⁄U„UŸflÊ‹Ë ¬⁄U◊E⁄UË ÃÈê„UË¥ „UÊ– ‚fl¸SflM§¬ ŒÁfl! ∑§„UË¥ ÷Ë "
"
"
" ‚ØÔ-•‚ØÔ-M§¬ ¡Ê ∑ȧ¿U flSÃÈ∞° „Ò¥U •ÊÒ⁄U ©UŸ ‚’∑§Ë ¡Ê ‡ÊÁQ§ „ÒU, "
"
" "
"
" fl„U ÃÈê„UË¥ „UÊ– ∞‚Ë •flSÕÊ◊¥ ÃÈê„UÊ⁄UË SÃÈÁà ÄÿÊ „UÊ ‚∑§ÃË „ÒU? "
"
" "
"
"
¡Ê ß‚ ¡ªÃ˜Ô∑§Ë ‚ÎÁCÔU, ¬Ê‹Ÿ •ÊÒ⁄U ‚¢„UÊ⁄U ∑§⁄UÃ „Ò¥U, ©UŸ ÷ªflÊŸ˜Ô∑§Ê "
"
" "
" ÷Ë ¡’ ÃÈ◊Ÿ ÁŸº˝Ê∑§ •œËŸ ∑§⁄U ÁŒÿÊ „ÒU, Ã’ ÃÈê„UÊ⁄UË SÃÈÁà ∑§⁄UŸ◊¥ "
" "
"
" ÿ„UÊ° ∑§ÊÒŸ ‚◊Õ¸ „UÊ ‚∑§ÃÊ „ÒU? ◊ȤÊ∑§Ê, ÷ªflÊŸ˜Ô ‡ÊVÔU⁄U∑§Ê ÃÕÊ "
"
" "
"
"
÷ªflÊŸ˜Ô ÁflcáÊÈ∑§Ê ÷Ë ÃÈ◊Ÿ „UË ‡Ê⁄UË⁄U œÊ⁄UáÊ ∑§⁄UÊÿÊ „ÒU; •Ã— ÃÈê„UÊ⁄UË "
"
" "
" SÃÈÁà ∑§⁄UŸ∑§Ë ‡ÊÁQ§ Á∑§‚◊¥ „ÒU? ŒÁfl! ÃÈ◊ ÃÊ •¬Ÿ ߟ "
" "
"
" ©UŒÊ⁄U ¬˝÷ÊflÊ¥‚ „UË ¬˝‡Ê¢Á‚à „UÊ– ÿ ¡Ê ŒÊŸÊ¥ ŒÈœ¸·¸ •‚È⁄U ◊œÈ •ÊÒ⁄U "
"
üÊËŒ√ÿÕfl¸‡ÊË·¸ 57
" "
"
"
∑Ò§≈U÷ „Ò¥U, ߟ∑§Ê ◊Ê„U◊¥ «UÊ‹ ŒÊ •ÊÒ⁄U ¡ªŒËE⁄U ÷ªflÊŸ˜Ô ÁflcáÊÈ∑§Ê "
"
"
" ‡ÊËÉÊ˝ „UË ¡ªÊ ŒÊ– ‚ÊÕ „UË ßŸ∑§ ÷ËÃ⁄U ߟ ŒÊŸÊ¥ ◊„UÊŸ˜Ô •‚È⁄UÊ¥∑§Ê "
"
" "
"
" ◊Ê⁄U «UÊ‹Ÿ∑§Ë ’ÈÁh ©Uà¬ÛÊ ∑§⁄U ŒÊ– "
"
" "
" ÃãòÊÊQ§ ⁄UÊÁòÊ‚ÍQ§ ‚ê¬Íáʸ "
" "
" \\vv\\ "
" "
" "
"
"
"
üÊËŒ√ÿÕfl¸‡ÊË·¸* "
"
"
" "
"
"
˙ ‚÷Ë ŒflÃÊ ŒflË∑§ ‚◊ˬ ªÿ •ÊÒ⁄U Ÿ◊˝ÃÊ‚ ¬Í¿UŸ ‹ªó "
"
"
" „U ◊„UÊŒÁfl! ÃÈ◊ ∑§ÊÒŸ „UÊ?H 1H "
"
" "
" "
" * •’ ÿ„UÊ° Œ√ÿÕfl¸‡ÊË·¸∑§Ê •Õ¸ ÁŒÿÊ ¡ÊÃÊ „ÒU– •Õfl¸flŒ◊¥ Œ√ÿÕfl¸‡ÊË·¸∑§Ë ’«∏UË ◊Á„U◊Ê ’ÃÊÿË "
" ªÿË „Ò– ß‚∑§ ¬Ê∆U‚ ŒflË∑§Ë ∑Χ¬Ê ‡ÊËÉÊ˝ ¬˝Ê# „UÊÃË „ÒU, ÿlÁ¬ ‚#‡ÊÃˬÊ∆U∑§Ê •XÔU ’ŸÊ∑§⁄U ß‚∑§Ê •ãÿòÊ "
" "
" ∑§„UË¢ ©UÑUπ Ÿ„UË¥ „ÈU•Ê „ÒU ÃÕÊÁ¬ ÿÁŒ ‚#‡ÊÃËSÃÊòÊ •Ê⁄Uê÷ ∑§⁄UŸ‚ ¬Ífl¸ ß‚∑§Ê ¬Ê∆U ∑§⁄U Á‹ÿÊ ¡Êÿ ÃÊ ’„ÈUà "
" "
" ’«∏UÊ ‹Ê÷ „UÊ ‚∑§ÃÊ „ÒU– ß‚ ©Ug‡ÿ‚ „U◊ ⁄UÊÁòÊ‚ÍQ§∑§ ’ÊŒ ©U‚∑§Ê ‚◊Êfl‡Ê ∑§⁄UÃ „Ò¥U– •Ê‡ÊÊ „ÒU, ¡ªŒê’Ê∑§ "
" "
" ©U¬Ê‚∑§ ß‚‚ ‚ãÃÈCÔU „UÊ¥ª– "

58 üÊˌȪʸ‚#‡ÊÃË
" "
"
"
©U‚Ÿ ∑§„UÊó◊Ò¥ ’˝rÊÔSflM§¬ „Í°U– ◊Ȥʂ ¬˝∑ΧÁÃ-¬ÈL§·Êà◊∑§ "
"
"
" ‚º˝Í¬ •ÊÒ⁄U •‚º˝Í¬ ¡ªÃ˜Ô ©Uà¬ÛÊ „ÈU•Ê „ÒUH 2H "
"
" "
"
" ◊Ò¥ •ÊŸãŒ •ÊÒ⁄U •ŸÊŸãŒM§¬Ê „Í°U– ◊Ò¥ ÁflôÊÊŸ •ÊÒ⁄U •ÁflôÊÊŸM§¬Ê "
"
" "
"
"
„Í°U– •fl‡ÿ ¡ÊŸŸ ÿÊÇÿ ’˝rÊÔ •ÊÒ⁄U •’˝rÊÔ ÷Ë ◊Ò¥ „UË „Í°U– ¬@Ë∑Χà •ÊÒ⁄U "
"
"
" •¬@Ë∑Χà ◊„UÊ÷Íà ÷Ë ◊Ò¥ „UË „Í°U– ÿ„U ‚Ê⁄UÊ ŒÎ‡ÿ ¡ªÃ˜Ô ◊Ò¥ „UË „Í°UH 3H "
"
" "
"
" flŒ •ÊÒ⁄U •flŒ ◊Ò¥ „Í°U– ÁfllÊ •ÊÒ⁄U •ÁfllÊ ÷Ë ◊Ò¥, •¡Ê •ÊÒ⁄U "
"
" "
"
"
•Ÿ¡Ê (¬˝∑ΧÁà •ÊÒ⁄U ©U‚‚ Á÷ÛÊ) ÷Ë ◊Ò¥, ŸËø-™§¬⁄U, •ª‹-’ª‹ "
"
" "
" ÷Ë ◊Ò¥ „UË „Í°UH 4H "
" "
"
" ◊Ò¥ L§º˝Ê¥ •ÊÒ⁄U fl‚È•Ê¥∑§ M§¬◊¥ ‚@Ê⁄U ∑§⁄UÃË „Í°U– ◊Ò¥ •ÊÁŒàÿÊ¥ "
"
" "
"
"
•ÊÒ⁄U ÁflEŒflÊ¥∑§ M§¬Ê¥◊¥ Á»§⁄UÊ ∑§⁄UÃË „Í°U– ◊Ò¥ Á◊òÊ •ÊÒ⁄U flL§áÊ "
"
" "
" ŒÊŸÊ¥∑§Ê, ßãº˝ ∞fl¢ •ÁªA∑§Ê •ÊÒ⁄U ŒÊŸÊ¥ •ÁEŸË∑ȧ◊Ê⁄UÊ¥∑§Ê ÷⁄UáÊ- "
" "
"
" ¬Ê·áÊ ∑§⁄UÃË „Í°UH 5H "
"
üÊËŒ√ÿÕfl¸‡ÊË·¸ 59
" "
"
"
◊Ò¥ ‚Ê◊, àflCÔUÊ, ¬Í·Ê •ÊÒ⁄U ÷ª∑§Ê œÊ⁄UáÊ ∑§⁄UÃË „Í°U– òÊÒ‹ÊÄÿ∑§Ê "
"
"
" •Ê∑˝§Êãà ∑§⁄UŸ∑§ Á‹ÿ ÁflSÃËáʸ ¬ÊŒˇÊ¬ ∑§⁄UŸflÊ‹ ÁflcáÊÈ, ’˝rÊÔŒfl "
"
" "
"
" •ÊÒ⁄U ¬˝¡Ê¬ÁÃ∑§Ê ◊Ò¥ „UË œÊ⁄UáÊ ∑§⁄UÃË „Í°UH 6H "
"
" "
"
"
ŒflÊ¥∑§Ê ©UûÊ◊ „UÁfl ¬„È°UøÊŸflÊ‹ •ÊÒ⁄U ‚Ê◊⁄U‚ ÁŸ∑§Ê‹ŸflÊ‹ "
"
"
" ÿ¡◊ÊŸ∑§ Á‹ÿ „UÁflº˝√¸ ÿÊ‚ ¥  ÿÈQ§ œŸ œÊ⁄UáÊ ∑§⁄UÃË „ÍU°– ◊Ò¥ ‚ê¬Íáʸ ¡ªÃ˜∑Ô §Ë "
"
" "
"
" ߸E⁄UË, ©U¬Ê‚∑§Ê∑¥ §Ê œŸ ŒŸfl  Ê‹Ë, ’˝rÊÔM§¬ •ÊÒ⁄U ÿôÊÊ„UÊ◊Z ¥ (ÿ¡Ÿ ∑§⁄UŸ "
"
" "
"
"
ÿÊÇÿ ŒflÊ¥◊¥) ◊ÈÅÿ „Í°U– ◊Ò¥ •Êà◊SflM§¬¬⁄U •Ê∑§Ê‡ÊÊÁŒ ÁŸ◊ʸáÊ ∑§⁄UÃË "
"
" "
" „Í°U– ◊⁄UÊ SÕÊŸ •Êà◊SflM§¬∑§Ê œÊ⁄UáÊ ∑§⁄UŸflÊ‹Ë ’ÈÁhflÎÁûÊ◊¥ „ÒU– ¡Ê "
" "
"
" ß‚ ¬˝∑§Ê⁄U ¡ÊŸÃÊ „ÒU, fl„U ŒÒflË ‚ê¬ÁûÊ ‹Ê÷ ∑§⁄UÃÊ „ÒUH 7H "
"
" "
"
"
Ã’ ©UŸ ŒflÊ¥Ÿ ∑§„UÊóŒflË∑§Ê Ÿ◊S∑§Ê⁄U „ÒU– ’«∏U-’«∏UÊ¥∑§Ê "
"
" "
" •¬Ÿ-•¬Ÿ ∑§Ã¸√ÿ◊¥ ¬˝flÎûÊ ∑§⁄UŸflÊ‹Ë ∑§ÀÿÊáÊ∑§òÊ˸∑§Ê "
" "
"
" ‚ŒÊ Ÿ◊S∑§Ê⁄U „ÒU– ªÈáÊ‚ÊêÿÊflSÕÊM§Á¬áÊË ◊XÔU‹◊ÿË ŒflË∑§Ê "
"

60 üÊˌȪʸ‚#‡ÊÃË
" "
"
"
Ÿ◊S∑§Ê⁄U „ÒU– ÁŸÿ◊ÿÈQ§ „UÊ∑§⁄U „U◊ ©Uã„¥U ¬˝áÊÊ◊ ∑§⁄UÃ „Ò¥UH 8H "
"
"
" ©UŸ •ÁªA∑§-‚ fláʸflÊ‹Ë, ôÊÊŸ‚ ¡ª◊ªÊŸflÊ‹Ë, ŒËÁ#◊ÃË, "
"
" "
"
" ∑§◊¸»§‹¬˝ÊÁ#∑§ „UÃÈ ‚flŸ ∑§Ë ¡ÊŸflÊ‹Ë ŒÈªÊ¸ŒflË∑§Ë „U◊ ‡Ê⁄UáÊ◊¥ "
"
" "
"
"
„Ò¥U– •‚È⁄UÊ¥∑§Ê ŸÊ‡Ê ∑§⁄UŸflÊ‹Ë ŒÁfl! ÃÈê„¥U Ÿ◊S∑§Ê⁄U „ÒUH 9H "
"
"
" ¬˝ÊáÊM§¬ ŒflÊ¥Ÿ Á¡‚ ¬˝∑§Ê‡Ê◊ÊŸ flÒπ⁄UË flÊáÊË∑§Ê ©Uà¬ÛÊ "
"
" "
"
" Á∑§ÿÊ, ©U‚ •Ÿ∑§ ¬˝∑§Ê⁄U∑§ ¬˝ÊáÊË ’Ê‹Ã „Ò¥U– fl„U ∑§Ê◊œŸÈÃÈÀÿ "
"
" "
"
"
•ÊŸãŒŒÊÿ∑§ •ÊÒ⁄U •ÛÊ ÃÕÊ ’‹ ŒŸflÊ‹Ë flʪ˜ÔM§Á¬áÊË ÷ªflÃË "
"
" "
" ©UûÊ◊ SÃÈÁÂ ‚¢ÃÈCÔU „UÊ∑§⁄U „U◊Ê⁄U ‚◊ˬ •ÊÿH 10H "
" "
"
" ∑§Ê‹∑§Ê ÷Ë ŸÊ‡Ê ∑§⁄UŸflÊ‹Ë, flŒÊ¥mÊ⁄UÊ SÃÈà „ÈU߸ ÁflcáÊȇÊÁQ§, "
"
" "
"
"
S∑§ãŒ◊ÊÃÊ (Á‡Êfl‡ÊÁQ§), ‚⁄USflÃË (’˝rÊÔ‡ÊÁQ§), Œfl◊ÊÃÊ •ÁŒÁà "
"
" "
" •ÊÒ⁄U ŒˇÊ∑§ãÿÊ (‚ÃË), ¬Ê¬ŸÊÁ‡ÊŸË ∑§ÀÿÊáÊ∑§ÊÁ⁄UáÊË ÷ªflÃË∑§Ê "
" "
"
" „U◊ ¬˝áÊÊ◊ ∑§⁄UÃ „Ò¥UH 11H "
"
üÊËŒ√ÿÕfl¸‡ÊË·¸ 61
" "
"
"
„U◊ ◊„UÊ‹ˇ◊Ë∑§Ê ¡ÊŸÃ „Ò¥U •ÊÒ⁄U ©UŸ ‚fl¸‡ÊÁQ§M§Á¬áÊË∑§Ê „UË "
"
"
" äÿÊŸ ∑§⁄UÃ „Ò¥U– fl„U ŒflË „U◊¥ ©U‚ Áfl·ÿ◊¥ (ôÊÊŸ-äÿÊŸ◊¥) ¬˝flÎûÊ "
"
" "
"
" ∑§⁄¥UH 12H "
"
" "
"
"
„U ŒˇÊ! •Ê¬∑§Ë ¡Ê ∑§ãÿÊ •ÁŒÁà „Ò¥U, fl ¬˝‚ÍÃÊ „ÈUßZ •ÊÒ⁄U ©UŸ∑§ "
"
"
" ◊ÎàÿÈ⁄UÁ„Uà ∑§ÀÿÊáÊ◊ÿ Œfl ©Uà¬ÛÊ „ÈU∞H 13H "
"
" "
"
" ∑§Ê◊ (∑§), ÿÊÁŸ (∞), ∑§◊‹Ê (߸), flÖÊ˝¬ÊÁáÊóßãº˝ "
"
" "
"
"
(‹), ªÈ„UÊ (OÔUË¥), „U, ‚ófláʸ, ◊ÊÃÁ⁄UEÊóflÊÿÈ (∑§), •÷˝ "
"
" "
" („U), ßãº˝ (‹), ¬ÈŸ— ªÈ„UÊ (OÔUË¥), ‚, ∑§, ‹ófláʸ •ÊÒ⁄U ◊ÊÿÊ "
" "
"
" (OÔUË¥)óÿ„U ‚flʸÁà◊∑§Ê ¡ªã◊ÊÃÊ∑§Ë ◊Í‹ ÁfllÊ „ÒU •ÊÒ⁄U fl„U "
"
" "
"
"
’˝rÊÔM§Á¬áÊË „ÒUH 14H "
"
" "
" [Á‡Êfl‡ÊÄàÿ÷ŒM§¬Ê, ’˝rÊÔ-ÁflcáÊÈ-Á‡ÊflÊÁà◊∑§Ê, ‚⁄USflÃË- "
" "
"
" ‹ˇ◊Ë-ªÊÒ⁄UËM§¬Ê, •‡ÊÈh-Á◊üÊ-‡ÊÈhÊ¬Ê‚ŸÊÁà◊∑§Ê, ‚◊⁄U‚Ë÷ÍÃ, "
"

62 üÊˌȪʸ‚#‡ÊÃË
" "
"
"
Á‡Êfl‡ÊÄàÿÊà◊∑§ ’˝rÊÔSflM§¬∑§Ê ÁŸÌfl∑§À¬ ôÊÊŸ ŒŸfl Ê‹Ë, ‚fl¸ÃûflÊÁà◊∑§Ê "
"
"
" ◊„UÊÁòʬÈ⁄U‚ÈãŒ⁄UËóÿ„UË ß‚ ◊ãòÊ∑§Ê ÷ÊflÊÕ¸ „ÒU– ÿ„U ◊ãòÊ ‚’ ◊ãòÊÊ¥∑§Ê "
"
" "
"
" ◊È∑ȧ≈U◊ÁáÊ „ÒU •ÊÒ⁄U ◊ãòʇÊÊSòÊ◊¥ ¬@Œ‡ÊË •ÊÁŒ üÊËÁfllÊ∑§ ŸÊ◊‚ "
"
" "
"
"
¬˝Á‚h „ÒU– ß‚∑§ ¿U— ¬˝∑§Ê⁄U∑§ •Õ¸ •ÕʸÃÔ˜ ÷ÊflÊÕ¸, flÊëÿÊÕ¸, ‚ê¬˝ŒÊÿÊÕ¸, "
"
"
" ‹ÊÒÁ∑§∑§ÊÕ¸, ⁄U„USÿÊÕ¸ •ÊÒ⁄U ÃûflÊÕ¸ “ÁŸàÿ·Ê«UÁ‡Ê∑§Êáʸfl” ª˝ãÕ◊¥ ’ÃÊÿ "
"
" "
"
" ªÿ „Ò¥U– ß‚Ë ¬˝∑§Ê⁄U “flÁ⁄UflSÿÊ⁄U„USÿ” •ÊÁŒ ª˝ãÕÊ¥◊¥ ß‚∑§ •ÊÒ⁄U ÷Ë "
"
" "
"
"
•Ÿ∑§ •Õ¸ ÁŒπÊÿ ªÿ „Ò¥U– üÊÈÁÃ◊¥ ÷Ë ÿ ◊ãòÊ ß‚ ¬˝∑§Ê⁄U‚ •ÕÊ¸Ã˜Ô "
"
" "
" `§ÁøÃ˜Ô SflM§¬ÊìÊÊ⁄U, `§ÁøÃ˜Ô ‹ˇÊáÊÊ •ÊÒ⁄U ‹ÁˇÊà ‹ˇÊáÊÊ‚ •ÊÒ⁄U "
" "
"
" ∑§„UË¥ fláʸ∑§ ¬ÎÕ∑˜§-Ô ¬ÎÕ∑˜§Ô •flÿfl Œ⁄U‚Ê∑§⁄U ¡ÊŸ-’ͤÊ∑§⁄U ÁfloÎW‹M§¬‚ "
"
" "
"
"
∑§„U ªÿ „Ò¥U– ß‚‚ ÿ„U ◊Ê‹Í◊ „UÊªÊ Á∑§ ÿ ◊ãòÊ Á∑§ÃŸ ªÊ¬ŸËÿ •ÊÒ⁄U "
"
" "
" ◊„Uûfl¬Íáʸ „Ò¥U–] "
" "
"
" ÿ ¬⁄U◊Êà◊Ê∑§Ë ‡ÊÁQ§ „Ò¥U– ÿ ÁflE◊ÊÁ„UŸË „Ò¥U– ¬Ê‡Ê, •VÔ‰U‡Ê, "
"
üÊËŒ√ÿÕfl¸‡ÊË·¸ 63
" "
"
"
œŸÈ· •ÊÒ⁄U ’ÊáÊ œÊ⁄UáÊ ∑§⁄UŸflÊ‹Ë „Ò¥U– ÿ “üÊË◊„UÊÁfllÊ” „Ò¥U– ¡Ê "
"
"
" ∞‚Ê ¡ÊŸÃÊ „ÒU, fl„U ‡ÊÊ∑§∑§Ê ¬Ê⁄U ∑§⁄U ¡ÊÃÊ „ÒUH 15H "
"
" "
"
" ÷ªflÃË! ÃÈê„¥U Ÿ◊S∑§Ê⁄U „ÒU– ◊ÊÃÊ! ‚’ ¬˝∑§Ê⁄U‚ „U◊Ê⁄UË ⁄UˇÊÊ "
"
" "
"
"
∑§⁄UÊH 16H "
"
"
" (◊ãòʺ˝CÔUÊ ´§Á· ∑§„UÃ „Ò¥Uó) fl„UË ÿ •CÔU fl‚È „Ò¥U; fl„UË ÿ "
"
" "
"
" ∞∑§ÊŒ‡Ê L§º˝ „Ò¥U; fl„UË ÿ mÊŒ‡Ê •ÊÁŒàÿ „Ò¥U; fl„UË ÿ ‚Ê◊¬ÊŸ "
"
" "
"
"
∑§⁄UŸflÊ‹ •ÊÒ⁄U ‚Ê◊¬ÊŸ Ÿ ∑§⁄UŸflÊ‹ ÁflEŒfl „Ò¥U; fl„UË ÿ ÿÊÃȜʟ "
"
" "
" (∞∑§ ¬˝∑§Ê⁄U∑§ ⁄UÊˇÊ‚), •‚È⁄U, ⁄UÊˇÊ‚, Á¬‡ÊÊø, ÿˇÊ •ÊÒ⁄U Á‚h "
" "
"
" „Ò¥U; fl„UË ÿ ‚ûfl-⁄U¡-Ã◊ „Ò¥U; fl„UË ÿ ’˝rÊÔ-ÁflcáÊÈ-L§º˝M§Á¬áÊË „Ò¥U; "
"
" "
"
"
fl„UË ÿ ¬˝¡Ê¬ÁÃ-ßãº˝-◊ŸÈ „Ò¥U; fl„UË ÿ ª˝„U, ŸˇÊòÊ •ÊÒ⁄U ÃÊ⁄U „Ò¥U; fl„UË "
"
" "
" ∑§‹Ê-∑§ÊDÔUÊÁŒ ∑§Ê‹M§Á¬áÊË „Ò¥U; ©UŸ ¬Ê¬ ŸÊ‡Ê ∑§⁄UŸflÊ‹Ë, ÷Êª- "
" "
"
" ◊ÊˇÊ ŒŸflÊ‹Ë, •ãÃ⁄UÁ„UÃ, Áfl¡ÿÊÁœDÔUÊòÊË, ÁŸŒÊ¸·, ‡Ê⁄UáÊ ‹Ÿ "
"

64 üÊˌȪʸ‚#‡ÊÃË
" "
"
"
ÿÊÇÿ, ∑§ÀÿÊáÊŒÊòÊË •ÊÒ⁄U ◊XÔU‹M§Á¬áÊË ŒflË∑§Ê „U◊ ‚ŒÊ ¬˝áÊÊ◊ "
"
"
" ∑§⁄UÃ „Ò¥UH 17H "
"
" "
"
" ÁflÿØÔó•Ê∑§Ê‡Ê („U) ÃÕÊ “߸” ∑§Ê⁄U‚ ÿÈQ§, flËÁÄUÊòÊó "
"
" "
"
"
•ÁªA (⁄U) ‚Á„UÃ, •œ¸øãº˝ ( ) Ú ‚ •‹¢∑Χà ¡Ê ŒflË∑§Ê ’Ë¡ „ÒU, fl„U "
"
"
" ‚’ ◊ŸÊ⁄UÕ ¬Íáʸ ∑§⁄UŸflÊ‹Ê „ÒU– ß‚ ¬˝∑§Ê⁄U ß‚ ∞∑§ÊˇÊ⁄U ’˝rÊÔ (OÔUË¥) "
"
" "
"
" ∑§Ê ∞‚ ÿÁà äÿÊŸ ∑§⁄UÃ „ÒU¥, Á¡Ÿ∑§Ê ÁøûÊ ‡ÊÈh „ÒU, ¡Ê ÁŸ⁄UÁÇÊÿʟ㌬Íáʸ "
"
" "
"
"
•ÊÒ⁄U ôÊÊŸ∑§ ‚ʪ⁄U „Ò¥U– (ÿ„U ◊ãòÊ Œflˬ˝áÊfl ◊ÊŸÊ ¡ÊÃÊ „ÒU– ˙∑§Ê⁄U∑§ "
"
" "
" ‚◊ÊŸ „UË ÿ„U ¬˝áÊfl ÷Ë √ÿʬ∑§ •Õ¸‚ ÷⁄UÊ „ÈU•Ê „ÒU– ‚¢ˇÊ¬◊¥ "
" "
"
" ß‚∑§Ê •Õ¸ ßë¿UÊ-ôÊÊŸ-Á∑˝§ÿÊ, œÊ⁄U, •mÒÃ, •πá«U, ‚ÁìʌʟãŒ, "
"
" "
"
"
‚◊⁄U‚Ë÷ÍÃ, Á‡Êfl‡ÊÁQ§S»È§⁄UáÊ „ÒU–)H 18-19H "
"
" "
" flÊáÊË (∞)
¥ , ◊ÊÿÊ (OÔUË) ¥ , ’˝rÊÔ‚ó
Í ∑§Ê◊ (Ä‹Ë¥), ß‚∑§ •Êª "
" "
"
" ¿U∆UÊ √ÿTŸ •ÕʸÃÔ˜ ø, fl„UË flÄòÊ •ÕʸÃÔ˜ •Ê∑§Ê⁄U‚ ÿÈQ§ (øÊ), "
"
üÊËŒ√ÿÕfl¸‡ÊË·¸ 65
" "
"
"
‚Íÿ¸ (◊), “•flÊ◊ üÊÊòÊ”óŒÁˇÊáÊ ∑§áʸ (©U) •ÊÒ⁄U Á’ãŒÈ •ÕÊ¸Ã˜Ô "
"
"
" •ŸÈSflÊ⁄U‚ ÿÈQ§ (◊È¢), ≈U∑§Ê⁄U‚ ÃË‚⁄UÊ «U, fl„UË ŸÊ⁄UÊÿáÊ •ÕÊ¸Ã˜Ô "
"
" "
"
" “•Ê” ‚ Á◊üÊ («UÊ), flÊÿÈ (ÿ), fl„UË •œ⁄U •ÕÊ¸Ã˜Ô “∞” ‚ ÿÈQ§ "
"
" "
"
"
(ÿÒ) •ÊÒ⁄U “ÁflìÊ” ÿ„U ŸflÊáʸ◊ãòÊ ©U¬Ê‚∑§Ê¥∑§Ê •ÊŸãŒ •ÊÒ⁄U "
"
"
" ’˝rÊÔ‚ÊÿÈÖÿ ŒŸflÊ‹Ê „ÒUH 20H "
"
" "
"
" [ß‚ ◊ãòÊ∑§Ê •Õ¸ó„U ÁøàSflM§Á¬áÊË ◊„UÊ‚⁄USflÃË! "
"
" "
"
"
„U ‚º˝ÍÁ¬áÊË ◊„UÊ‹ˇ◊Ë! „U •ÊŸãŒM§Á¬áÊË ◊„UÊ∑§Ê‹Ë! "
"
" "
" ’˝rÊÔÁfllÊ ¬ÊŸ∑§ Á‹ÿ „U◊ ‚’ ‚◊ÿ ÃÈê„UÊ⁄UÊ äÿÊŸ ∑§⁄UÃ „Ò¥U– "
" "
"
" „U ◊„UÊ∑§Ê‹Ë-◊„UÊ‹ˇ◊Ë-◊„UÊ‚⁄USflÃËSflM§Á¬áÊË øÁá«U∑§! ÃÈê„¥U "
"
" "
"
"
Ÿ◊S∑§Ê⁄U „ÒU– •ÁfllÊM§¬ ⁄UîÊÈ∑§Ë ŒÎ…∏U ª˝ÁãÕ∑§Ê πÊ‹∑§⁄U ◊ȤÊ "
"
" "
" ◊ÈQ§ ∑§⁄UÊ–] "
" "
"
" NUà∑§◊‹∑§ ◊äÿ◊¥ ⁄U„UŸflÊ‹Ë, ¬˝Ê×∑§Ê‹ËŸ ‚Íÿ¸∑§ ‚◊ÊŸ "
"

66 üÊˌȪʸ‚#‡ÊÃË
" "
"
"
¬˝÷ÊflÊ‹Ë, ¬Ê‡Ê •ÊÒ⁄U •VÔ‰U‡Ê œÊ⁄UáÊ ∑§⁄UŸflÊ‹Ë, ◊ŸÊ„U⁄U M§¬flÊ‹Ë, "
"
"
" fl⁄UŒ •ÊÒ⁄U •÷ÿ◊Ⱥ˝Ê œÊ⁄UáÊ Á∑§ÿ „ÈU∞ „UÊÕÊ¥flÊ‹Ë, ÃËŸ ŸòÊÊ¥‚ ÿÈQ§, "
"
" "
"
" ⁄UQ§flSòÊ ¬Á⁄UœÊŸ ∑§⁄UŸflÊ‹Ë •ÊÒ⁄U ∑§Ê◊œŸÈ∑§ ‚◊ÊŸ ÷Q§Ê¥∑§ "
"
" "
"
"
◊ŸÊ⁄UÕ ¬Íáʸ ∑§⁄UŸflÊ‹Ë ŒflË∑§Ê ◊Ò¥ ÷¡ÃÊ „Í°UH 21H "
"
"
" ◊„UÊ÷ÿ∑§Ê ŸÊ‡Ê ∑§⁄UŸflÊ‹Ë, ◊„UÊ‚¢∑§≈U∑§Ê ‡ÊÊãà ∑§⁄UŸflÊ‹Ë "
"
" "
"
" •ÊÒ⁄U ◊„UÊŸ˜Ô ∑§L§áÊÊ∑§Ë ‚ÊˇÊÊÃ˜Ô ◊ÍÌà ÃÈ◊ ◊„UÊŒflË∑§Ê ◊Ò¥ Ÿ◊S∑§Ê⁄U "
"
" "
"
"
∑§⁄UÃÊ „Í°UH 22H "
"
" "
" Á¡‚∑§Ê SflM§¬ ’˝rÊÔÊÁŒ∑§ Ÿ„UË¥ ¡ÊŸÃóß‚Á‹ÿ Á¡‚ "
" "
"
" “•ôÊÿÊ” ∑§„UÃ „Ò¥U, Á¡‚∑§Ê •ãà Ÿ„UË¥ Á◊‹ÃÊóß‚Á‹ÿ Á¡‚ "
"
" "
"
"
“•ŸãÃÊ” ∑§„UÃ „Ò¥U, Á¡‚∑§Ê ‹ˇÿ ŒËπ Ÿ„UË¥ ¬«∏UÃÊóß‚Á‹ÿ "
"
" "
" Á¡‚ “•‹ˇÿÊ” ∑§„UÃ „Ò¥U, Á¡‚∑§Ê ¡ã◊ ‚◊¤Ê◊¥ Ÿ„UË¥ •ÊÃÊó "
" "
"
" ß‚Á‹ÿ Á¡‚ “•¡Ê” ∑§„UÃ „Ò¥U, ¡Ê •∑§‹Ë „UË ‚fl¸òÊ „ÒUóß‚Á‹ÿ "
"
üÊËŒ√ÿÕfl¸‡ÊË·¸ 67
" "
"
"
Á¡‚ “∞∑§Ê” ∑§„UÃ „Ò¥U, ¡Ê •∑§‹Ë „UË ÁflEM§¬◊¥ ‚¡Ë „ÈU߸ „Ò¥Uó "
"
"
" ß‚Á‹ÿ Á¡‚ “ŸÒ∑§Ê” ∑§„UÃ „Ò¥U, fl„U ß‚ËÁ‹ÿ •ôÊÿÊ, •ŸãÃÊ, "
"
" "
"
" •‹ˇÿÊ, •¡Ê, ∞∑§Ê •ÊÒ⁄U ŸÒ∑§Ê ∑§„UÊÃË „Ò¥UH 23H "
"
" "
"
"
‚’ ◊ãòÊÊ¥◊¥ “◊ÊÃÎ∑§Ê”ó◊Í‹ÊˇÊ⁄UM§¬‚ ⁄U„UŸflÊ‹Ë, ‡ÊéŒÊ¥◊¥ "
"
"
" ôÊÊŸ-(•Õ¸-) M§¬‚ ⁄U„UŸflÊ‹Ë, ôÊÊŸÊ¥◊¥ “Áøã◊ÿÊÃËÃÊ”, ‡ÊÍãÿÊ¥◊¥ "
"
" "
"
" “‡ÊÍãÿ‚ÊÁˇÊáÊË” ÃÕÊ Á¡Ÿ‚ •ÊÒ⁄U ∑ȧ¿U ÷Ë üÊDÔU Ÿ„UË¥ „ÒU, fl ŒÈªÊ¸∑§ "
"
" "
"
"
ŸÊ◊‚ ¬˝Á‚h „Ò¥UH 24H "
"
" "
" ©UŸ ŒÈÌflôÊÿ, ŒÈ⁄UÊøÊ⁄UŸÊ‡Ê∑§ •ÊÒ⁄U ‚¢‚Ê⁄U‚ʪ⁄U‚ ÃÊ⁄UŸflÊ‹Ë "
" "
"
" ŒÈªÊ¸ŒflË∑§Ê ‚¢‚Ê⁄U‚ «U⁄UÊ „ÈU•Ê ◊Ò¥ Ÿ◊S∑§Ê⁄U ∑§⁄UÃÊ „Í°UH 25H "
"
" "
"
"
ß‚ •Õfl¸‡ÊË·¸∑§Ê ¡Ê •äÿÿŸ ∑§⁄UÃÊ „ÒU, ©U‚ ¬Ê°øÊ¥ "
"
" "
"
"
•Õfl¸‡ÊË·Ê∑Z § ¡¬∑§Ê »§‹ ¬˝Ê# „UÊÃ Ê „ÒU– ß‚ •Õfl¸‡ÊË·¸∑§Ê Ÿ ¡ÊŸ∑§⁄U "
"
"
" ¡Ê ¬˝ÁÃ◊Ê-SÕʬŸ ∑§⁄UÃÊ „ÒU, fl„U ‚Ò∑§«∏UÊ¥ ‹Êπ ¡¬ ∑§⁄U∑§ "
"

68 üÊˌȪʸ‚#‡ÊÃË
" "
"
"
÷Ë •øʸÁ‚Áh Ÿ„UË¥ ¬˝Ê# ∑§⁄UÃÊ– •CÔUÊûÊ⁄U‡Êà (108 ’Ê⁄U) ¡¬ "
"
" "
" (ßàÿÊÁŒ) ß‚∑§Ë ¬È⁄Up⁄UáÊÁflÁœ „ÒU– ¡Ê ß‚∑§Ê Œ‚ ’Ê⁄U ¬Ê∆U ∑§⁄UÃÊ "
" "
"
" „ÒU, fl„U ©U‚Ë ˇÊáÊ ¬Ê¬Ê¥‚ ◊ÈQ§ „UÊ ¡ÊÃÊ „ÒU •ÊÒ⁄U ◊„UÊŒflË∑§ ¬˝‚ÊŒ‚ "
"
" "
"
"
’«∏U ŒÈSÃ⁄U ‚¢∑§≈UÊ¥∑§Ê ¬Ê⁄U ∑§⁄U ¡ÊÃÊ „ÒUH 26H "
"
" "
"
"
ß‚∑§Ê ‚Êÿ¢∑§Ê‹◊¥ •äÿÿŸ ∑§⁄UŸflÊ‹Ê ÁŒŸ◊¥ Á∑§ÿ „ÈU∞ "
"
" "
"
"
¬Ê¬Ê¥∑§Ê ŸÊ‡Ê ∑§⁄UÃÊ „ÒU, ¬˝Ê×∑§Ê‹◊¥ •äÿÿŸ ∑§⁄UŸflÊ‹Ê "
"
"
" ⁄UÊÁòÊ◊¥ Á∑§ÿ „ÈU∞ ¬Ê¬Ê¥∑§Ê ŸÊ‡Ê ∑§⁄UÃÊ „ÒU– ŒÊŸÊ¥ ‚◊ÿ •äÿÿŸ "
"
" "
"
" ∑§⁄UŸflÊ‹Ê ÁŸc¬Ê¬ „UÊÃÊ „ÒU– ◊äÿ⁄UÊÁòÊ◊¥ ÃÈ⁄UËÿ* ‚¢äÿÊ∑§ ‚◊ÿ "
"
" "
"
"
¡¬ ∑§⁄UŸ‚ flÊ∑˜§ÔÁ‚Áh ¬˝Ê# „UÊÃË „ÒU– ŸÿË ¬˝ÁÃ◊ʬ⁄U ¡¬ "
"
" "
"
"
∑§⁄UŸ‚ ŒflÃÊ‚ÊÁÛÊäÿ ¬˝Ê# „UÊÃÊ „ÒU– ¬˝Êáʬ˝ÁÃDÔUÊ∑§ ‚◊ÿ ¡¬ "
"
" "
" "
" * üÊËÁfllÊ∑§ ©U¬Ê‚∑§Ê¥∑§ Á‹ÿ øÊ⁄U ‚¢äÿÊ∞° •Êfl‡ÿ∑§ „Ò¥U– ߟ◊¥ ÃÈ⁄UËÿ ‚¢äÿÊ ◊äÿ⁄UÊÁòÊ◊¥ „UÊÃË „ÒU– "
" "
•Õ ŸflÊáʸÁflÁœ 69
" "
"
"
∑§⁄UŸ‚
  ¬˝ÊáÊÊ∑
¥ §Ë ¬˝ÁÃDÔUÊ „UÊÃ Ë „ÒU– ÷ÊÒ◊ÊÁEŸË (•◊ÎÃÁ‚Áh) ÿÊª◊¥ "
"
" "
"
"
◊„UÊŒflË∑§Ë ‚ÁÛÊÁœ◊¥ ¡¬ ∑§⁄UŸ‚ ◊„UÊ◊ÎàÿÈ‚ Ã⁄U ¡ÊÃÊ „ÒU– ¡Ê ß‚ "
"
" "
" ¬˝∑§Ê⁄U ¡ÊŸÃÊ „ÒU, fl„U ◊„UÊ◊ÎàÿÈ‚ Ã⁄U ¡ÊÃÊ „ÒU– ß‚ ¬˝∑§Ê⁄U ÿ„U "
" "
"
" •ÁfllÊŸÊÁ‡ÊŸË ’˝rÊÔÁfllÊ „ÒU– "
"
" "
" Œ√ÿÕfl¸‡ÊË·¸ ‚ê¬Íáʸ "
" "
" \\vv\\ "
" "
" "
" "
"
"
"
•Õ ŸflÊáʸÁflÁœ "
"
"
" "
"
" ß‚ ¬˝∑§Ê⁄U ⁄UÊÁòÊ‚ÍQ§ •ÊÒ⁄U Œ√ÿÕfl¸‡ÊË·¸∑§Ê ¬Ê∆U ∑§⁄UŸ∑§ "
"
" "
"
"
¬pÊÃ˜Ô ÁŸ◊AÊÁVÔUà M§¬‚ ŸflÊáʸ◊ãòÊ∑§ ÁflÁŸÿÊª, ãÿÊ‚ •ÊÒ⁄U äÿÊŸ "
"
" "
"
"
•ÊÁŒ ∑§⁄U– "
"
"
" “üÊ˪áʬÁá¸ÿÁÔ ∞‚Ê ©UìÊÊ⁄UáÊ ∑§⁄UŸ∑§ ’ÊŒ ŸflÊáʸ◊ãòÊ∑§Ê "
"

70 üÊˌȪʸ‚#‡ÊÃË
" "
"
"
ÁflÁŸÿÊª ß‚ ¬˝∑§Ê⁄U ∑§⁄Uó“˙” ß‚ ŸflÊáʸ◊ãòÊ∑§ ’˝rÊÔÊ-ÁflcáÊÈ- "
"
"
" L§º˝-´§Á·, ªÊÿòÊË, ©UÁcáÊ∑˜§,Ô •ŸÈCU‰Ô ¬Ô˜ ¿UãŒ, üÊË◊„UÊ∑§Ê‹Ë-◊„UÊ‹ˇ◊Ë- "
"
" "
"
" ◊„UÊ‚⁄USflÃË ŒflÃÊ, “∞¥” ’Ë¡, “OÔUË¥” ‡ÊÁQ§, “Ä‹Ë¥” ∑§Ë‹∑§ „ÒU, "
"
" "
"
"
üÊË◊„UÊ∑§Ê‹Ë-◊„UÊ‹ˇ◊Ë-◊„UÊ‚⁄USflÃË∑§Ë ¬˝ËÁÃ∑§ Á‹ÿ ŸflÊáʸ◊ãòÊ∑§ "
"
"
" ¡¬◊¥ ߟ∑§Ê ÁflÁŸÿÊª „ÒU– "
"
" "
"
" ß‚ ¬…∏U∑§⁄U ¡‹ Áª⁄UÊÿ– "
"
" "
"
"
ŸËø Á‹π ãÿÊ‚flÊÄÿÊ¥◊¥‚ ∞∑§-∞∑§∑§Ê ©UìÊÊ⁄UáÊ ∑§⁄U∑§ "
"
" "
" ŒÊÁ„UŸ „UÊÕ∑§Ë •°ªÈÁ‹ÿÊ¥‚ ∑˝§◊‡Ê— Á‚⁄U, ◊Èπ, NUŒÿ, ªÈŒÊ, ŒÊŸÊ¥ "
" "
"
" ø⁄UáÊ •ÊÒ⁄U ŸÊÁ÷óߟ •XÔUÊ¥∑§Ê S¬‡Ê¸ ∑§⁄U– "
"
" "
"
"
´§cÿÊÁŒãÿÊ‚ "
"
" "
" ’˝rÊÔÁflcáÊÈL§º˝´§Á·èÿÊ Ÿ◊—, Á‡Ê⁄UÁ‚– ªÊÿòÿÈÁcáʪŸÈCÔUȬ˜Ô-¿UãŒÊèÿÊ "
" "
"
" Ÿ◊—, ◊Èπ– ◊„UÊ∑§Ê‹Ë◊„UÊ‹ˇ◊Ë◊„UÊ‚⁄USflÃËŒflÃÊèÿÊ Ÿ◊—, NUÁŒ– "
"
•Õ ŸflÊáʸÁflÁœ 71
" "
"
"
∞¥ ’Ë¡Êÿ Ÿ◊—, ªÈsÔ– OÔUË¥ ‡ÊQ§ÿ Ÿ◊—, ¬ÊŒÿÊ—– Ä‹Ë¥ ∑§Ë‹∑§Êÿ "
"
"
" Ÿ◊—, ŸÊ÷ÊÒ– "
"
" "
"
" “˙ ∞¥ OÔUË¥ ∑£§Ë¥ øÊ◊Èá«UÊÿÒ ÁflìÊ”óß‚ ◊Í‹◊ãòÊ‚ „UÊÕÊ¥∑§Ë "
"
" "
"
"
‡ÊÈÁh ∑§⁄U∑§ ∑§⁄UãÿÊ‚ ∑§⁄U– "
"
"
" ∑§⁄UãÿÊ‚ "
"
" "
"
" ∑§⁄UãÿÊ‚◊¥ „UÊÕ∑§Ë ÁflÁ÷ÛÊ •°ªÈÁ‹ÿÊ¥, „UÕÁ‹ÿÊ¥ •ÊÒ⁄U „UÊÕ∑§ "
"
" "
"
"
¬ÎDÔU÷ʪ◊¥ ◊ãòÊÊ¥∑§Ê ãÿÊ‚ (SÕʬŸ) Á∑§ÿÊ ¡ÊÃÊ „ÒU; ß‚Ë ¬˝∑§Ê⁄U "
"
" "
" •XÔUãÿÊ‚◊¥ NUŒÿÊÁŒ •XÔUÊ¥◊¥ ◊ãòÊÊ¥∑§Ë SÕʬŸÊ „UÊÃË „ÒU– ◊ãòÊÊ¥∑§Ê "
" "
"
" øß •ÊÒ⁄U ◊ÍÌÃ◊ÊŸ˜Ô ◊ÊŸ∑§⁄U ©UŸ-©UŸ •XÔUÊ¥∑§Ê ŸÊ◊ ‹∑§⁄U ©UŸ "
"
" "
"
"
◊ãòÊ◊ÿ ŒflÃÊ•Ê¥∑§Ê „UË S¬‡Ê¸ •ÊÒ⁄U fl㌟ Á∑§ÿÊ ¡ÊÃÊ „ÒU, ∞‚Ê "
"
" "
" ∑§⁄UŸ‚  ¬Ê∆U ÿÊ ¡¬ ∑§⁄UŸfl
 Ê‹Ê Sflÿ¢ ◊ãòÊ◊ÿ „UÊ∑ §⁄U ◊ãòÊŒflÃÊ•Êm¥ Ê⁄UÊ "
" "
"
" ‚fl¸ÕÊ ‚È⁄UÁˇÊà „UÊ ¡ÊÃÊ „ÒU– ©U‚∑§ ’Ê„U⁄U-÷ËÃ⁄U∑§Ë ‡ÊÈÁh „UÊÃË „ÒU, "
"

72 üÊˌȪʸ‚#‡ÊÃË
" "
"
"
ÁŒ√ÿ ’‹ ¬˝Ê# „UÊÃÊ „ÒU •ÊÒ⁄U ‚ÊœŸÊ ÁŸÌflÉÊAÃʬÍfl¸∑§ ¬Íáʸ ÃÕÊ ¬⁄U◊ "
"
"
" ‹Ê÷ŒÊÿ∑§ „UÊÃË „ÒU– "
"
" "
"
" ˙ ∞¥ •XÔ‰UDÔUÊèÿÊ¢ Ÿ◊— (ŒÊŸÊ¥ „UÊÕÊ¥∑§Ë á¸ŸË •°ªÈÁ‹ÿÊ¥‚ "
"
" "
"
"
ŒÊŸÊ¥ •°ªÍ∆UÊ¥∑§Ê S¬‡Ê¸)– "
"
"
" ˙ OÔUË¥ ḟËèÿÊ¢ Ÿ◊— (ŒÊŸÊ¥ „UÊÕÊ¥∑§ •°ªÍ∆UÊ¥‚ ŒÊŸÊ¥ á¸ŸË "
"
" "
"
" •°ªÈÁ‹ÿÊ¥∑§Ê S¬‡Ê¸)– "
"
" "
"
"
˙ ∑£§Ë¥ ◊äÿ◊ÊèÿÊ¢ Ÿ◊— (•°ªÍ∆UÊ¥‚ ◊äÿ◊Ê •°ªÈÁ‹ÿÊ¥∑§Ê "
"
" "
" S¬‡Ê¸)– "
" "
"
" ˙ øÊ◊Èá«UÊÿÒ •ŸÊÁ◊∑§ÊèÿÊ¢ Ÿ◊— (•ŸÊÁ◊∑§Ê •°ªÈÁ‹ÿÊ¥∑§Ê "
"
" "
"
"
S¬‡Ê¸)– "
"
" "
" ˙ ÁflìÊ ∑§ÁŸÁDÔU∑§ÊèÿÊ¢ Ÿ◊— (∑§ÁŸÁDÔU∑§Ê •°ªÈÁ‹ÿÊ¥∑§Ê "
" "
"
" S¬‡Ê¸)– "
"
•Õ ŸflÊáʸÁflÁœ 73
" "
"
"
˙ ∞¥ OÔUË¥ ∑£§Ë¥ øÊ◊Èá«UÊÿÒ ÁflìÊ ∑§⁄UË∑§⁄U¬ÎDUÔ ÊèÿÊ¢ Ÿ◊— („UÕÁ‹ÿÊ¥ "
"
"
" •ÊÒ⁄U ©UŸ∑§ ¬ÎDÔU÷ʪÊ¥∑§Ê ¬⁄US¬⁄U S¬‡Ê¸)– "
"
" "
"
" NUŒÿÊÁŒãÿÊ‚ "
"
" "
"
" ß‚◊¥ ŒÊÁ„UŸ „UÊÕ∑§Ë ¬Ê°øÊ¥ •°ªÈÁ‹ÿÊ¥‚ “NUŒÿ” •ÊÁŒ •XÔUÊ¥∑§Ê "
"
" "
"
"
S¬‡Ê¸ Á∑§ÿÊ ¡ÊÃÊ „ÒU– "
"
"
" ˙ ∞¥ NUŒÿÊÿ Ÿ◊— (ŒÊÁ„UŸ „UÊÕ∑§Ë ¬Ê°øÊ¥ •°ªÈÁ‹ÿÊ¥‚ "
"
" "
"
" NUŒÿ∑§Ê S¬‡Ê¸)– "
"
" "
"
"
˙ OÔUË¥ Á‡Ê⁄U‚ SflÊ„UÊ (Á‚⁄U∑§Ê S¬‡Ê¸)– "
"
"
" ˙ ∑£§Ë¥ Á‡ÊπÊÿÒ fl·≈˜UÔ (Á‡ÊπÊ∑§Ê S¬‡Ê¸)– "
"
" "
"
" ˙ øÊ◊Èá«UÊÿÒ ∑§fløÊÿ „ÈU◊˜Ô (ŒÊÁ„UŸ „UÊÕ∑§Ë •°ªÈÁ‹ÿÊ¥‚ ’Êÿ¥ "
"
" "
"
"
∑¢§œ∑§Ê •ÊÒ⁄U ’Êÿ¥ „UÊÕ∑§Ë •°ªÈÁ‹ÿÊ¥‚ ŒÊÁ„UŸ ∑¢§œ∑§Ê ‚ÊÕ „UË "
"
"
" S¬‡Ê¸)– "
"

74 üÊˌȪʸ‚#‡ÊÃË
" "
"
"
˙ ÁflìÊ ŸòÊòÊÿÊÿ flÊÒ·≈˜UÔ (ŒÊÁ„UŸ „UÊÕ∑§Ë •°ªÈÁ‹ÿÊ¥∑§ "
"
"
" •ª˝÷ʪ‚ ŒÊŸÊ¥ ŸòÊÊ¥ •ÊÒ⁄U ‹‹Ê≈U∑§ ◊äÿ÷ʪ∑§Ê S¬‡Ê¸)– "
"
" "
" ˙ ∞¥ OÔUË¥ ∑£§Ë¥ øÊ◊Èá«UÊÿÒ ÁflìÊ •SòÊÊÿ »§≈˜UÔ (ÿ„U flÊÄÿ ¬…∏U∑§⁄U "
" "
"
"
ŒÊÁ„UŸ „UÊÕ∑§Ê Á‚⁄U∑§ ™§¬⁄U‚ ’ÊÿË¥ •Ê⁄U‚ ¬Ë¿U∑§Ë •Ê⁄U ‹ ¡Ê∑§⁄U "
"
"
" ŒÊÁ„UŸË •Ê⁄U‚ •Êª∑§Ë •Ê⁄U ‹ •Êÿ •ÊÒ⁄U á¸ŸË ÃÕÊ ◊äÿ◊Ê "
"
" "
"
"
•°ªÈÁ‹ÿÊ¥‚ ’Êÿ¥ „UÊÕ∑§Ë „UÕ‹Ë¬⁄U ÃÊ‹Ë ’¡Êÿ)– "
"
"
"
"
•ˇÊ⁄UãÿÊ‚ "
"
"
"
"
ÁŸ◊AÊÁVÔUà flÊÄÿÊ¥∑§Ê ¬…∏U∑§⁄U ∑˝§◊‡Ê— Á‡ÊπÊ •ÊÁŒ∑§Ê ŒÊÁ„UŸ "
"
"
" „UÊÕ∑§Ë •°ªÈÁ‹ÿÊ¥‚ S¬‡Ê¸ ∑§⁄U– "
"
" "
"
"
˙ ∞¥ Ÿ◊—, Á‡ÊπÊÿÊ◊˜Ô– ˙ OÔUË¥ Ÿ◊—, ŒÁˇÊáÊŸòÊ– ˙ ∑£§Ë¥ Ÿ◊—, "
"
"
" flÊ◊ŸòÊ– ˙ øÊ¢ Ÿ◊—, ŒÁˇÊáÊ∑§áÊ¸– ˙ ◊È¢ Ÿ◊—, flÊ◊∑§áÊ¸– ˙ «UÊ¢ "
"
" "
"
"
Ÿ◊—, ŒÁˇÊáʟʂʬÈ≈U– ˙ ÿÒ¥ Ÿ◊—, flÊ◊ŸÊ‚ʬÈ≈U– ˙ ®fl Ÿ◊—, ◊Èπ– "
"
"
" ˙ ìÊ¥ Ÿ◊—, ªÈsÔ– "
"
•Õ ŸflÊáʸÁflÁœ 75
" "
"
"
ß‚ ¬˝∑§Ê⁄U ãÿÊ‚ ∑§⁄U∑§ ◊Í‹◊ãòÊ‚ •Ê∆U ’Ê⁄U √ÿʬ∑§ (ŒÊŸÊ¥ "
"
"
" „UÊÕÊ¥mÊ⁄UÊ Á‚⁄U‚ ‹∑§⁄U ¬Ò⁄UÃ∑§∑§ ‚’ •XÔUÊ¥∑§Ê) S¬‡Ê¸ ∑§⁄U, Á»§⁄U "
"
" "
"
" ¬˝àÿ∑§ ÁŒ‡ÊÊ◊¥ øÈ≈U∑§Ë ’¡ÊÃ „ÈU∞ ãÿÊ‚ ∑§⁄Uó "
"
" "
"
"
ÁŒæ˜U ãÿÊ‚ "
"
"
" ˙ ∞¥ ¬˝ÊëÿÒ Ÿ◊—– ˙ ∞¥ •ÊªAƒÿÒ Ÿ◊—– ˙ OÔUË¥ ŒÁˇÊáÊÊÿÒ Ÿ◊—– "
"
" "
"
"
˙ OÔUË¥ ŸÒ´¸§àÿÒ Ÿ◊—– ˙ ∑£§Ë¥ ¬˝ÃËëÿÒ Ÿ◊—– ˙ ∑£§Ë¥ flÊÿ√ÿÒ Ÿ◊—– "
"
"
" ˙ øÊ◊Èá«UÊÿÒ ©UŒËëÿÒ Ÿ◊—– ˙ øÊ◊Èá«UÊÿÒ ∞‡ÊÊãÿÒ Ÿ◊—– ˙ ∞¥ OÔUË¥ "
"
" "
"
"
∑£§Ë¥ øÊ◊Èá«UÊÿÒ ÁflìÊ ™§äflʸÿÒ Ÿ◊—– ˙ ∞¥ OÔUË¥ ∑£§Ë¥ øÊ◊Èá«UÊÿÒ ÁflìÊ "
"
" "
"
"
÷ÍêÿÒ Ÿ◊—–* "
"
"
" ÷ªflÊŸ˜Ô ÁflcáÊÈ∑§ ‚Ê ¡ÊŸ¬⁄U ◊œÈ •ÊÒ⁄U ∑Ò§≈U÷∑§Ê ◊Ê⁄UŸ∑§ "
"
" "
" * ÿ„UÊ° ¬˝øÁ‹Ã ¬⁄Uê¬⁄UÊ∑§ •ŸÈ‚Ê⁄U ãÿÊ‚ÁflÁœ ‚¢ˇÊ¬‚ ŒË ªÿË „ÒU– ¡Ê ÁflSÃÊ⁄U‚ ∑§⁄UŸÊ øÊ„¥U, fl "
" "
" •ãÿòÊ‚ ‚Ê⁄USflÃãÿÊ‚, ◊ÊÃÎ∑§ÊªáÊãÿÊ‚, ·«˜UÔŒflËãÿÊ‚, ’˝rÊÔÊÁŒãÿÊ‚, ◊„UÊ‹ˇêÿÊÁŒãÿÊ‚, ’Ë¡◊ãòÊãÿÊ‚, "
" "
" Áfl‹Ê◊’Ë¡ãÿÊ‚, ◊ãòÊ√ÿÊÁ#ãÿÊ‚ •ÊÁŒ •ãÿ ¬˝∑§Ê⁄U∑§ ãÿÊ‚ ÷Ë ∑§⁄U ‚∑§Ã „Ò¥U– "

76 üÊˌȪʸ‚#‡ÊÃË
" "
"
"
Á‹ÿ ∑§◊‹¡ã◊Ê ’˝rÊÔÊ¡ËŸ Á¡Ÿ∑§Ê SÃflŸ Á∑§ÿÊ ÕÊ, ©UŸ "
"
"
" ◊„UÊ∑§Ê‹ËŒflË∑§Ê ◊Ò¥ ‚flŸ ∑§⁄UÃÊ „Í°U– fl •¬Ÿ Œ‚ „UÊÕÊ¥◊¥ π«˜UÔª, "
"
" "
"
" ø∑˝§, ªŒÊ, ’ÊáÊ, œŸÈ·, ¬Á⁄UÉÊ, ‡ÊÍ‹, ÷ȇÊÈÁá«U, ◊SÃ∑§ •ÊÒ⁄U ‡ÊW "
"
" "
"
"
œÊ⁄UáÊ ∑§⁄UÃË „Ò¥U– ©UŸ∑§ ÃËŸ ŸòÊ „Ò¥U– fl ‚◊Sà •XÔUÊ¥◊¥ ÁŒ√ÿ "
"
"
" •Ê÷Í·áÊÊ¥‚ Áfl÷ÍÁ·Ã „Ò¥U– ©UŸ∑§ ‡Ê⁄UË⁄U∑§Ë ∑§ÊÁãà ŸË‹◊ÁáÊ∑§ ‚◊ÊŸ "
"
" "
"
" „ÒU ÃÕÊ fl Œ‚ ◊Èπ •ÊÒ⁄U Œ‚ ¬Ò⁄UÊ¥‚ ÿÈQ§ „Ò¥UH 1H "
"
" "
"
"
◊Ò¥ ∑§◊‹∑§ •Ê‚Ÿ¬⁄U ’Ò∆UË „ÈU߸ ¬˝‚ÛÊ ◊ÈπflÊ‹Ë ◊Á„U·Ê‚È⁄U◊ÌŒŸË "
"
" "
" ÷ªflÃË ◊„UÊ‹ˇ◊Ë∑§Ê ÷¡Ÿ ∑§⁄UÃÊ „Í°U, ¡Ê •¬Ÿ „UÊÕÊ¥◊¢ •ˇÊ◊Ê‹Ê, "
" "
"
" »§⁄U‚Ê, ªŒÊ, ’ÊáÊ, flÖÊ˝, ¬k, œŸÈ·, ∑ȧÁá«U∑§Ê, Œá«U, ‡ÊÁQ§, "
"
" "
"
"
π«˜UÔª, …UÊ‹, ‡ÊW, ÉÊá≈UÊ, ◊œÈ¬ÊòÊ, ‡ÊÍ‹, ¬Ê‡Ê •ÊÒ⁄U ø∑˝§ œÊ⁄UáÊ "
"
" "
" ∑§⁄UÃË „Ò¥UH 2H "
" "
"
" ¡Ê •¬Ÿ ∑§⁄U∑§◊‹Ê¥◊¥ ÉÊá≈UÊ, ‡ÊÍ‹, „U‹, ‡ÊW, ◊Í‚‹, ø∑˝§, "
"
•Õ ŸflÊáʸÁflÁœ 77
" "
"
"
œŸÈ· •ÊÒ⁄U ’ÊáÊ œÊ⁄UáÊ ∑§⁄UÃË „Ò¥U, ‡Ê⁄UŒ˜-´§ÃÈ∑§ ‡ÊÊ÷Ê‚ê¬ÛÊ "
"
"
" øãº˝◊Ê∑§ ‚◊ÊŸ Á¡Ÿ∑§Ë ◊ŸÊ„U⁄U ∑§ÊÁãà „ÒU, ¡Ê ÃËŸÊ¥ ‹Ê∑§Ê¥∑§Ë "
"
" "
"
" •ÊœÊ⁄U÷ÍÃÊ •ÊÒ⁄U ‡ÊÈê÷ •ÊÁŒ ŒÒàÿÊ¥∑§Ê ŸÊ‡Ê ∑§⁄UŸflÊ‹Ë „Ò¥U ÃÕÊ "
"
" "
"
"
ªÊÒ⁄UË∑§ ‡Ê⁄UË⁄U‚ Á¡Ÿ∑§Ê ¬˝Ê∑§≈K „ÈU•Ê „ÒU, ©UŸ ◊„UÊ‚⁄USflÃËŒflË∑§Ê "
"
"
" ◊Ò¥ ÁŸ⁄UãÃ⁄U ÷¡Ÿ ∑§⁄UÃÊ „Í°UH 3H "
"
" "
"
" Á»§⁄U “∞¥ OÔUË¥ •ˇÊ◊ÊÁ‹∑§ÊÿÒ Ÿ◊—” ß‚ ◊ãòÊ‚ ◊Ê‹Ê∑§Ë ¬Í¡Ê "
"
" "
"
"
∑§⁄U∑§ ¬˝ÊÕ¸ŸÊ ∑§⁄Uó "
"
" "
" ˙ „U ◊„UÊ◊Êÿ ◊Ê‹! ÃÈ◊ ‚fl¸‡ÊÁQ§SflM§Á¬áÊË „UÊ– ÃÈê„UÊ⁄U◊¥ "
" "
"
" ‚◊Sà øÃÈfl¸ª¸ •ÁœÁDÔUà „Ò¥U– ß‚Á‹ÿ ◊ȤÊ Á‚Áh ŒŸflÊ‹Ë „UÊ•Ê– "
"
" "
"
"
˙ „U ◊Ê‹! ◊Ò¥ ÃÈê„¥U ŒÊÿ¥ „UÊÕ◊¥ ª˝„UáÊ ∑§⁄UÃÊ „Í°U– ◊⁄U ¡¬◊¥ ÁflÉÊAÊ¥∑§Ê "
"
" "
" ŸÊ‡Ê ∑§⁄UÊ, ¡¬ ∑§⁄UÃ ‚◊ÿ Á∑§ÿ ªÿ ‚¢∑§ÁÀ¬Ã ∑§ÊÿÊZ◊¥ Á‚Áh "
" "
"
" ¬˝Ê# ∑§⁄UŸ∑§ Á‹ÿ •ÊÒ⁄U ◊ãòÊ-Á‚Áh∑§ Á‹ÿ ◊⁄U ™§¬⁄U ¬˝‚ÛÊ „UÊ•Ê– "
"

78 üÊˌȪʸ‚#‡ÊÃË
" "
"
"
˙ •ˇÊ◊Ê‹ÊÁœ¬Ãÿ ‚ÈÁ‚Áh¢ ŒÁ„U ŒÁ„U ‚fl¸◊ãòÊÊÕ¸‚ÊÁœÁŸ ‚Êœÿ "
"
"
" ‚Êœÿ ‚fl¸Á‚Áh¢ ¬Á⁄U∑§À¬ÿ ¬Á⁄U∑§À¬ÿ ◊ SflÊ„UÊ– "
"
" "
"
" ß‚∑§ ’ÊŒ “˙ ∞¥ OÔUË¥ ∑£§Ë¥ øÊ◊Èá«UÊÿÒ ÁflìÊ” ß‚ ◊ãòÊ∑§Ê 108 "
"
" "
"
"
’Ê⁄U ¡¬ ∑§⁄U •ÊÒ⁄Uó "
"
"
" ŒÁfl ◊„UEÁ⁄U! ÃÈ◊ ªÊ¬ŸËÿ‚ ÷Ë ªÊ¬ŸËÿ flSÃÈ∑§Ë ⁄UˇÊÊ "
"
" "
"
" ∑§⁄UŸflÊ‹Ë „UÊ– ◊⁄U ÁŸflŒŸ Á∑§ÿ „ÈU∞ ß‚ ¡¬∑§Ê ª˝„UáÊ ∑§⁄UÊ! "
"
" "
"
"
ÃÈê„UÊ⁄UË ∑Χ¬Ê‚ ◊ȤÊ Á‚Áh ¬˝Ê# „UÊ– "
"
" "
" ß‚ ¬…∏U∑§⁄U ŒflË∑§ flÊ◊ „USÃ◊¥ ¡¬ ÁŸflŒŸ ∑§⁄U– "
" \\vv\\ "
" "
" "
" "
" "
" "
" "
" "
" "
" "
" "
" "
" "
"
"
"
‚#‡ÊÃËãÿÊ‚ "
"
"
" "
"
" ÃŒŸãÃ⁄U ‚#‡ÊÃË∑§ ÁflÁŸÿÊª, ãÿÊ‚ •ÊÒ⁄U äÿÊŸ ∑§⁄UŸ "
"
" "
"
"
øÊÁ„Uÿ– ãÿÊ‚∑§Ë ¬˝áÊÊ‹Ë ¬Ífl¸flÃ˜Ô „ÒUó "
"
" "
" ÁflÁŸÿÊª ß‚ ¬˝∑§Ê⁄U „ÒUó¬˝Õ◊-◊äÿ◊ •ÊÒ⁄U ©UûÊ⁄U "
" "
"
" øÁ⁄UòÊÊ¥∑§ ∑˝§◊‡Ê— ’˝rÊÔÊ, ÁflcáÊÈ, L§º˝ ´§Á· „Ò¥U, üÊË◊„UÊ∑§Ê‹Ë- "
"
" "
"
"
◊„UÊ‹ˇ◊Ë •ÊÒ⁄U ◊„UÊ‚⁄USflÃË ŒflÃÊ „ÒU¥ , ªÊÿòÊË-©UÁcáÊ∑˜§Ô •ÊÒ⁄U •ŸÈCU‰Ô ¬˜Ô "
"
" "
"
"
¿U㌠„Ò¥U, ŸãŒÊ-‡ÊÊ∑§ê÷⁄UË ÃÕÊ ÷Ë◊Ê ‡ÊÁQ§ „Ò¥U– ⁄UQ§ŒÁãÃ∑§Ê-ŒÈªÊ¸ "
"
"
" ÃÕÊ ÷˝Ê◊⁄UË ’Ë¡ „Ò¥U, •ÁªA-flÊÿÈ •ÊÒ⁄U ‚Íÿ¸ Ãûfl „Ò¥U, ´§∑˜§Ô-ÿ¡È— "
"
" "
"
"
•ÊÒ⁄U ‚Ê◊flŒ äÿÊŸ „Ò¥U, ‚∑§‹ ∑§Ê◊ŸÊ•Ê¥∑§Ë Á‚Áh∑§ „UÃÈ "
"
" "
"
"
üÊË◊„UÊ∑§Ê‹Ë-◊„UÊ‹ˇ◊Ë ÃÕÊ ◊„UÊ‚⁄USflÃË ŒflÃÊ∑§Ë ¬˝ËÁÃ∑§ Á‹ÿ "
"
"
" ¬˝Õ◊-◊äÿ◊-©UûÊ⁄U øÁ⁄UòÊ∑§ ¡¬◊¥ ߟ∑§Ê ÁflÁŸÿÊª Á∑§ÿÊ ¡ÊÃÊ "
"

80 üÊˌȪʸ‚#‡ÊÃË
" "
"
"
„ÒU– "
"
"
" ÃÈ◊ π«˜UÔªœÊÁ⁄UáÊË, ‡ÊÍ‹œÊÁ⁄UáÊË, ÉÊÊ⁄UM§¬Ê ÃÕÊ ªŒÊ, ø∑˝§, "
"
" "
"
" ‡ÊW •ÊÒ⁄U œŸÈ· œÊ⁄UáÊ ∑§⁄UŸflÊ‹Ë „UÊ– ’ÊáÊ, ÷ȇÊÈá«UË •ÊÒ⁄U "
"
" "
"
"
¬Á⁄UÉÊóÿ ÷Ë ÃÈê„UÊ⁄U •SòÊ „Ò¥U– (ßÃŸÊ ∑§„U∑§⁄U ŒÊŸÊ¥ „UÊÕÊ¥∑§Ë "
"
"
" á¸ŸË •°ªÈÁ‹ÿÊ¥‚ ŒÊŸÊ¥ •°ªÍ∆UÊ¥∑§Ê S¬‡Ê¸)– "
"
" "
"
" ŒÁfl! •Ê¬ ‡ÊÍ‹‚ „U◊Ê⁄UË ⁄UˇÊÊ ∑§⁄¥U– •Áê’∑§! •Ê¬ "
"
" "
"
"
π«˜UÔª‚ ÷Ë „U◊Ê⁄UË ⁄UˇÊÊ ∑§⁄¥U ÃÕÊ ÉÊá≈UÊ∑§Ë äflÁŸ •ÊÒ⁄U "
"
" "
" œŸÈ·∑§Ë ≈¢U∑§Ê⁄U‚ ÷Ë „U◊‹ÊªÊ¥∑§Ë ⁄UˇÊÊ ∑§⁄¥U– (ŒÊŸÊ¥ „UÊÕÊ¥∑§ "
" "
"
" •°ªÍ∆UÊ¥‚ ŒÊŸÊ¥ á¸ŸË •°ªÈÁ‹ÿÊ¥∑§Ê S¬‡Ê¸ ∑§⁄U–) øÁá«U∑§! "
"
" "
"
"
¬Ífl¸, ¬Áp◊ •ÊÒ⁄U ŒÁˇÊáÊ ÁŒ‡ÊÊ◊¥ •Ê¬ „U◊Ê⁄UË ⁄UˇÊÊ ∑§⁄¥U ÃÕÊ "
"
" "
" ߸EÁ⁄U! •¬Ÿ ÁòʇÊÍ‹∑§Ê ÉÊÈ◊Ê∑§⁄U •Ê¬ ©UûÊ⁄U ÁŒ‡ÊÊ◊¥ ÷Ë „U◊Ê⁄UË "
" "
"
" ⁄UˇÊÊ ∑§⁄¥U– (•°ªÍ∆UÊ¥‚ ◊äÿ◊Ê •°ªÈÁ‹ÿÊ¢∑§Ê S¬‡Ê¸ ∑§⁄U–) ÃËŸÊ¥ "
"
‚#‡ÊÃËãÿÊ‚ 81
" "
"
"
‹Ê∑§Ê¥◊¥ •Ê¬∑§ ¡Ê ¬⁄U◊ ‚ÈãŒ⁄U M§¬ ∞fl¢ •àÿãà ÷ÿVÔU⁄U M§¬ "
"
"
" Áflø⁄UÃ ⁄U„UÃ „Ò¥U, ©UŸ∑§ mÊ⁄UÊ ÷Ë •Ê¬ „U◊Ê⁄UË ÃÕÊ ß‚ "
"
" "
"
" ÷Í‹Ê∑§∑§Ë ⁄UˇÊÊ ∑§⁄¥U– (•ŸÊÁ◊∑§Ê •°ªÈÁ‹ÿÊ¥∑§Ê S¬‡Ê¸ ∑§⁄U–) "
"
" "
"
"
•Áê’∑§! •Ê¬∑§ ∑§⁄U-¬ÑUflÊ¥◊¥ ‡ÊÊ÷Ê ¬ÊŸflÊ‹ π«˜UÔª, ‡ÊÍ‹ "
"
"
" •ÊÒ⁄U ªŒÊ •ÊÁŒ ¡Ê-¡Ê •SòÊ „UÊ¥, ©UŸ ‚’∑§ mÊ⁄UÊ •Ê¬ ‚’ "
"
" "
"
" •Ê⁄U‚ „U◊‹ÊªÊ¥∑§Ë ⁄UˇÊÊ ∑§⁄¥U– (∑§ÁŸÁDÔU∑§Ê •°ªÈÁ‹ÿÊ¥∑§Ê S¬‡Ê¸ "
"
" "
"
"
∑§⁄U–) "
"
" "
" ‚fl¸SflM§¬Ê, ‚fl¸E⁄UË ÃÕÊ ‚’ ¬˝∑§Ê⁄U∑§Ë ‡ÊÁQ§ÿÊ¥‚ ‚ê¬ÛÊ "
" "
"
" ÁŒ√ÿM§¬Ê ŒÈª¸ ŒÁfl! ‚’ ÷ÿÊ¥‚ „U◊Ê⁄UË ⁄UˇÊÊ ∑§⁄UÊ; ÃÈê„¥U Ÿ◊S∑§Ê⁄U "
"
" "
"
"
„ÒU– („UÕÁ‹ÿÊ¥ •ÊÒ⁄U ©UŸ∑§ ¬ÎDÔU-÷ʪÊ¥∑§Ê S¬‡Ê¸ ∑§⁄U–) "
"
" "
" ÃÈ◊ π«˜UªÔ œÊÁ⁄UáÊË, ‡ÊÍ‹œÊÁ⁄UáÊË, ÉÊÊ⁄UM§¬Êó(ŒÊÁ„UŸ „UÊÕ∑§Ë "
" "
"
" ¬Ê°øÊ¥ •°ªÈÁ‹ÿÊ¥‚ NUŒÿ∑§Ê S¬‡Ê¸ ∑§⁄U)– "
"

82 üÊˌȪʸ‚#‡ÊÃË
" "
"
"
ŒÁfl! •Ê¬ ‡ÊÍ‹‚ „U◊Ê⁄UË ⁄UˇÊÊ ∑§⁄¥Uó(ßÃŸÊ ∑§„U∑§⁄U Á‚⁄U∑§Ê "
"
"
" S¬‡Ê¸ ∑§⁄U)– "
"
" "
"
" øÁá«U∑§! ¬Ífl¸, ¬Áp◊ó(ßÃŸÊ ∑§„U∑§⁄U Á‡ÊπÊ∑§Ê S¬‡Ê¸ "
"
" "
"
"
∑§⁄U–) "
"
"
" •Ê¬∑§ ¡Ê ¬⁄U◊ ‚ÈãŒ⁄U M§¬ó(ŒÊÁ„UŸ „UÊÕ∑§Ë •°ªÈÁ‹ÿÊ¥‚ "
"
" "
"
" ’Êÿ¥ ∑¢§œ∑§Ê •ÊÒ⁄U ’Êÿ¥ „UÊÕ∑§Ë •°ªÈÁ‹ÿÊ¥‚ ŒÊÁ„UŸ ∑¢§œ∑§Ê ‚ÊÕ "
"
" "
"
"
„UË S¬‡Ê¸ ∑§⁄U)– "
"
" "
" π«˜UÔª, ‡ÊÍ‹ •ÊÒ⁄U ªŒÊó(∑§„U∑§⁄U ŒÊÁ„UŸ „UÊÕ∑§Ë "
" "
"
" •°ªÈÁ‹ÿÊ¥∑§ •ª˝÷ʪ‚ ŒÊŸÊ¥ ŸòÊÊ¥ •ÊÒ⁄U ‹‹Ê≈U∑§ ◊äÿ÷ʪ∑§Ê "
"
" "
"
"
S¬‡Ê¸ ∑§⁄U)– "
"
" "
" ‚fl¸SflM§¬Ê, ‚fl¸E⁄UËó(∑§„U∑§⁄U ŒÊÁ„UŸ „UÊÕ∑§Ê Á‚⁄U∑§ "
" "
"
" ™§¬⁄U‚ ’ÊÿË¥ •Ê⁄U‚ ¬Ë¿U∑§Ë •Ê⁄U ‹ ¡Ê∑§⁄U ŒÊÁ„UŸ •Ê⁄U‚ •Êª∑§Ë "
"
‚#‡ÊÃËãÿÊ‚ 83
" "
"
"
•Ê⁄U ‹ •Êÿ •ÊÒ⁄U á¸ŸË ÃÕÊ ◊äÿ◊Ê •°ªÈÁ‹ÿÊ¥‚ ’Êÿ¥ „UÊÕ∑§Ë "
"
"
" „UÕ‹Ë¬⁄U ÃÊ‹Ë ’¡Êÿ)– "
"
" "
"
" äÿÊŸ "
"
" "
"
"
◊Ò¥ ÃËŸ ŸòÊÊ¥flÊ‹Ë ŒÈªÊ¸ŒflË∑§Ê äÿÊŸ ∑§⁄UÃÊ „Í°U, ©UŸ∑§ "
"
"
" üÊË•XÔUÊ¥∑§Ë ¬˝÷Ê Á’¡‹Ë∑§ ‚◊ÊŸ „ÒU– fl Á‚¢„U∑§ ∑¢§œ¬⁄U ’Ò∆UË „ÈU߸ "
"
" "
"
" ÷ÿ¢∑§⁄U ¬˝ÃËà „UÊÃË „Ò¥U– „UÊÕÊ¥◊¥ ËflÊ⁄U •ÊÒ⁄U …UÊ‹ Á‹ÿ •Ÿ∑§ "
"
" "
"
"
∑§ãÿÊ∞° ©UŸ∑§Ë ‚flÊ◊¥ π«∏UË „Ò¥U– fl •¬Ÿ „UÊÕÊ¥◊¥ ø∑˝§, ªŒÊ, "
"
" "
" ËflÊ⁄U, …UÊ‹, ’ÊáÊ, œŸÈ·, ¬Ê‡Ê •ÊÒ⁄U á¸ŸË ◊Ⱥ˝Ê œÊ⁄UáÊ Á∑§ÿ "
" "
"
" „ÈU∞ „Ò¥U– ©UŸ∑§Ê SflM§¬ •ÁªA◊ÿ „ÒU ÃÕÊ fl ◊ÊÕ¬⁄U øãº˝◊Ê∑§Ê ◊È∑ȧ≈U "
"
" "
"
"
œÊ⁄UáÊ ∑§⁄UÃË „Ò¥U– "
"
" "
" ß‚∑§ ’ÊŒ ¬˝Õ◊ øÁ⁄UòÊ∑§Ê ÁflÁŸÿÊª •ÊÒ⁄U äÿÊŸ ∑§⁄U∑§ "
" "
"
" “◊Ê∑¸§á«Uÿ¡Ë ’Ê‹” ‚ ‚#‡ÊÃË∑§Ê ¬Ê∆U •Ê⁄Uê÷ ∑§⁄U– ¬˝àÿ∑§ "
"

84 üÊˌȪʸ‚#‡ÊÃË
" "
"
"
øÁ⁄UòÊ∑§Ê ÁflÁŸÿÊª ÃÕÊ ¬˝àÿ∑§ •äÿÊÿ∑§ •Ê⁄Uê÷◊¥ äÿÊŸ ÷Ë "
"
"
" Œ ÁŒÿÊ ªÿÊ „ÒU– ¬Ê∆U ¬˝◊¬Ífl¸∑§ ÷ªflÃË∑§Ê äÿÊŸ ∑§⁄UÃ „ÈU∞ "
"
" "
"
" ∑§⁄U– ◊Ë∆UÊ ©UûÊ◊ Sfl⁄U, •ˇÊ⁄UÊ¥∑§Ê S¬CÔU ©UìÊÊ⁄UáÊ, ¬ŒÊ¥∑§Ê Áfl÷ʪ, "
"
" "
"
"
Sfl⁄U, œË⁄U-œË⁄U ’Ê‹ŸÊóÿ ‚’ ¬Ê∆U∑§Ê¥∑§ ªÈáÊ „Ò¥U– ¡Ê ¬Ê∆U "
"
"
" ∑§⁄UÃ ‚◊ÿ ⁄Uʪ¬Ífl¸∑§ ªÊÃÊ, ©UìÊÊ⁄UáÊ◊¥ ¡ÀŒ’Ê¡Ë ∑§⁄UÃÊ, Á‚⁄U "
"
" "
"
" Á„U‹ÊÃÊ, •¬Ÿ „UÊÕ‚ Á‹πË „ÈU߸ ¬ÈSÃ∑§¬⁄U ¬Ê∆U ∑§⁄UÃÊ •ÊÒ⁄U •œÍ⁄UÊ "
"
" "
"
"
„UË ¬Ê∆U ∑§⁄UÃÊ „ÒU, fl„U ¬Ê∆U ∑§⁄UŸflÊ‹Ê¥◊¥ •œ◊ ◊ÊŸÊ ªÿÊ „ÒU– "
"
" "
" ¡’Ã∑§ •äÿÊÿ∑§Ë ¬ÍÌà Ÿ „UÊ, Ã’Ã∑§ ’Ëø◊¥ ¬Ê∆U ’¢Œ Ÿ ∑§⁄U– "
" "
"
" ÿÁŒ ¬˝◊ÊŒfl‡Ê •äÿÊÿ∑§ ’Ëø◊¥ ¬Ê∆U∑§Ê Áfl⁄UÊ◊ „UÊ ¡Êÿ ÃÊ ¬ÈŸ— "
"
" "
"
"
¬˝Áà ’Ê⁄U ¬Í⁄U •äÿÊÿ∑§Ê ¬Ê∆U ∑§⁄U– •ôÊÊŸfl‡Ê ¬ÈSÃ∑§ „UÊÕ◊¢ "
"
" "
" ‹∑§⁄U ¬Ê∆U ∑§⁄UŸ∑§Ê »§‹ •ÊœÊ „UË „UÊÃÊ „ÒU– SÃÊòÊ∑§Ê ¬Ê∆U "
" "
"
" ◊ÊŸÁ‚∑§ Ÿ„UË¥, flÊÁø∑§ „UÊŸÊ øÊÁ„Uÿ– flÊáÊË‚ ©U‚∑§Ê S¬c≈U "
"
‚#‡ÊÃËãÿÊ‚ 85
" "
"
"
©UìÊÊ⁄UáÊ „UË ©UûÊ◊ ◊ÊŸÊ ªÿÊ „ÒU– ’„ÈUà ¡Ê⁄U-¡Ê⁄U‚ ’Ê‹ŸÊ ÃÕÊ "
"
"
" ¬Ê∆U◊¥ ©UÃÊfl‹Ë ∑§⁄UŸÊ flÌ¡Ã „ÒU– ÿ%¬Ífl¸∑§ ‡ÊÈh ∞fl¢ ÁSÕ⁄U ÁøûÊ‚ "
"
" "
"
" ¬Ê∆U ∑§⁄UŸÊ øÊÁ„Uÿ– •¬Ÿ „UÊÕ‚ Á‹π „ÈU∞ •ÕflÊ ’˝ÊrÊÔáÊÃ⁄U "
"
" "
"
"
¬ÈL§·∑§ Á‹π „ÈU∞ SÃÊòÊ∑§Ê ¬Ê∆U Ÿ ∑§⁄U– •äÿÊÿ ‚◊Ê# „UÊŸ¬⁄U "
"
"
" “ßÁÔ “flœ” “•äÿÊÿ” ÃÕÊ “‚◊Ê#” ‡ÊéŒ∑§Ê ©UìÊÊ⁄UáÊ Ÿ„UË¥ "
"
" "
"
" ∑§⁄UŸÊ øÊÁ„Uÿ– "
"
" \\vv\\ "
" "
" "
" "
" "
" "
" "
" "
" "
" "
" "
" "
" "
" "
" "
" "

" "
" H üÊˌȪʸÿÒ Ÿ◊—H "
" "
" "
"
"
"
•Õ üÊˌȪʸ‚#‡ÊÃË "
"
"
" \\vv\\ "
" "
"
"
¬„U‹Ê •äÿÊÿ "
"
" \\vv\\ "
" "
"
"
◊œÊ ´§Á·∑§Ê ⁄UÊ¡Ê ‚È⁄UÕ •ÊÒ⁄U ‚◊ÊÁœ∑§Ê ÷ªflÃË∑§Ë "
"
"
"
"
◊Á„U◊Ê ’ÃÊÃ „ÈU∞ ◊œÈ-∑Ò§≈U÷-flœ∑§Ê "
"
"
"
" ¬˝‚XÔU ‚ÈŸÊŸÊ "
"
" \\vv\\ "
" "
"
" ÁflÁŸÿÊª "
"
" "
"
"
˙ ¬˝Õ◊ øÁ⁄UòÊ∑§ ’˝rÊÔÊ ´§Á·, ◊„UÊ∑§Ê‹Ë ŒflÃÊ, ªÊÿòÊË "
"
" "
"
"
¿UãŒ, ŸãŒÊ ‡ÊÁQ§, ⁄UQ§ŒÁãÃ∑§Ê ’Ë¡, •ÁªA Ãûfl •ÊÒ⁄U ´§ÇflŒ "
"
"
" SflM§¬ „ÒU– üÊË◊„UÊ∑§Ê‹Ë ŒflÃÊ∑§Ë ¬˝‚ÛÊÃÊ∑§ Á‹ÿ ¬˝Õ◊ øÁ⁄UòÊ∑§ "
"
¬„U‹Ê •äÿÊÿ 87
" "
"
"
¡¬◊¥ ÁflÁŸÿÊª Á∑§ÿÊ ¡ÊÃÊ „ÒU– "
"
"
" äÿÊŸ "
"
" "
"
" ÷ªflÊŸ˜Ô ÁflcáÊÈ∑§ ‚Ê ¡ÊŸ¬⁄U ◊œÈ •ÊÒ⁄U ∑Ò§≈U÷∑§Ê ◊Ê⁄UŸ∑§ "
"
" "
"
"
Á‹ÿ ∑§◊‹¡ã◊Ê ’˝rÊÔÊ¡ËŸ Á¡Ÿ∑§Ê SÃflŸ Á∑§ÿÊ ÕÊ, ©UŸ ◊„UÊ∑§Ê‹Ë "
"
"
" ŒflË∑§Ê ◊Ò¥ ‚flŸ ∑§⁄UÃÊ (∑§⁄UÃË) „Í°U– fl •¬Ÿ Œ‚ „UÊÕÊ¥◊¥ π«˜UÔª, "
"
" "
"
" ø∑˝§, ªŒÊ, ’ÊáÊ, œŸÈ·, ¬Á⁄UÉÊ, ‡ÊÍ‹, ÷ȇÊÈÁá«U, ◊SÃ∑§ •ÊÒ⁄U ‡ÊW "
"
" "
"
"
œÊ⁄UáÊ ∑§⁄UÃË „Ò¥U– ©UŸ∑§ ÃËŸ ŸòÊ „Ò¥U– fl ‚◊Sà •XÔUÊ¥◊¥ ÁŒ√ÿ "
"
" "
" •Ê÷Í·áÊÊ¥‚ Áfl÷ÍÁ·Ã „Ò¥U– ©UŸ∑§ ‡Ê⁄UË⁄U∑§Ë ∑§ÊÁãà ŸË‹◊ÁáÊ∑§ ‚◊ÊŸ "
" "
"
" „ÒU ÃÕÊ fl Œ‚ ◊Èπ •ÊÒ⁄U Œ‚ ¬Ò⁄UÊ¥‚ ÿÈQ§ „Ò¥U– "
"
" "
"
"
˙ øá«UËŒflË∑§Ê Ÿ◊S∑§Ê⁄U „ÒU– "
"
" "
" ◊Ê∑¸¸§á«Uÿ¡Ë ’Ê‹óH 1H ‚Íÿ¸∑§ ¬ÈòÊ ‚ÊflÌáÊ ¡Ê •Ê∆Ufl¥ ◊ŸÈ "
" "
"
" ∑§„U ¡ÊÃ „Ò¥U, ©UŸ∑§Ë ©Uà¬ÁûÊ∑§Ë ∑§ÕÊ ÁflSÃÊ⁄U¬Ífl¸∑§ ∑§„UÃÊ „Í°U, "
"

88 üÊˌȪʸ‚#‡ÊÃË
" "
"
"
‚ÈŸÊH 2H ‚Íÿ∑¸ §È ◊Ê⁄U ◊„UÊ÷ʪ ‚ÊflÌáÊ ÷ªflÃË ◊„UÊ◊ÊÿÊ∑§ •ŸÈª„˝ U‚ "
"
"
" Á¡‚ ¬˝∑§Ê⁄U ◊ãflãÃ⁄U∑§ SflÊ◊Ë „ÈU∞, fl„UË ¬˝‚XÔU ‚ÈŸÊÃÊ „Í°UH 3H "
"
" "
"
" ¬Ífl¸∑§Ê‹∑§Ë ’Êà „ÒU, SflÊ⁄UÊÁø· ◊ãflãÃ⁄U◊¥ ‚È⁄UÕ ŸÊ◊∑§ ∞∑§ ⁄UÊ¡Ê "
"
" "
"
"
Õ, ¡Ê øÒòÊfl¢‡Ê◊¥ ©Uà¬ÛÊ „ÈU∞ Õ– ©UŸ∑§Ê ‚◊Sà ÷Í◊á«U‹¬⁄U •Áœ∑§Ê⁄U "
"
"
" ÕÊH 4H fl ¬˝¡Ê∑§Ê •¬Ÿ •ÊÒ⁄U‚ ¬ÈòÊÊ¥∑§Ë ÷Ê°Áà œ◊¸¬Ífl¸∑§ ¬Ê‹Ÿ "
"
" "
"
" ∑§⁄UÃ Õ; ÃÊ ÷Ë ©U‚ ‚◊ÿ ∑§Ê‹ÊÁfläfl¢‚Ë* ŸÊ◊∑§ ˇÊÁòÊÿ ©UŸ∑§ ‡ÊòÊÈ "
"
" "
"
"
„UÊ ªÿH 5H ⁄UÊ¡Ê ‚È⁄UÕ∑§Ë Œá«UŸËÁà ’«∏UË ¬˝’‹ ÕË– ©UŸ∑§Ê "
"
" "
" ‡ÊòÊÈ•Ê¥∑§ ‚ÊÕ ‚¢ª˝Ê◊ „ÈU•Ê– ÿlÁ¬ ∑§Ê‹ÊÁfläfl¢‚Ë ‚¢ÅÿÊ◊¥ ∑§◊ Õ "
" "
"
" ÃÊ ÷Ë ⁄UÊ¡Ê ‚È⁄UÕ ÿÈh◊¥ ©UŸ‚ ¬⁄UÊSà „UÊ ªÿH 6H Ã’ fl ÿÈh÷ÍÁ◊‚ "
"
" "
"
"
•¬Ÿ Ÿª⁄U∑§Ê ‹ÊÒ≈U •Êÿ •ÊÒ⁄U ∑§fl‹ •¬Ÿ Œ‡Ê∑§ ⁄UÊ¡Ê „UÊ∑§⁄U ⁄U„UŸ "
"
" * “∑§Ê‹ÊÁfläfl¢‚Ë” ÿ„U Á∑§‚Ë Áfl‡Ê· ∑ȧ‹∑§ ˇÊÁòÊÿÊ¥∑§Ë ‚¢ôÊÊ „ÒU– ŒÁˇÊáÊ◊¥ “∑§Ê‹Ê” Ÿª⁄UË ¬˝Á‚h „ÒU, "
" "
" fl„U ¬˝ÊøËŸ ∑§Ê‹◊¥ ⁄UÊ¡œÊŸË ÕË– Á¡Ÿ ˇÊÁòÊÿÊ¥Ÿ ©U‚¬⁄U •Ê∑˝§◊áÊ ∑§⁄U∑§ ©U‚∑§Ê Áfläfl¢‚ Á∑§ÿÊ, fl "
" "
" “∑§Ê‹ÊÁfläfl¢‚Ë” ∑§„U‹Êÿ– "
¬„U‹Ê •äÿÊÿ 89
" "
"
"
‹ª (‚◊ÍøË ¬ÎâflË‚ •’ ©UŸ∑§Ê •Áœ∑§Ê⁄U ¡ÊÃÊ ⁄U„UÊ), Á∑¢§ÃÈ fl„UÊ° "
"
"
" ÷Ë ©UŸ ¬˝’‹ ‡ÊòÊÈ•Ê¥Ÿ ©U‚ ‚◊ÿ ◊„UÊ÷ʪ ⁄UÊ¡Ê ‚È⁄UÕ¬⁄U •Ê∑˝§◊áÊ "
"
" "
"
" ∑§⁄U ÁŒÿÊH 7H "
"
" "
"
"
⁄UÊ¡Ê∑§Ê ’‹ ˇÊËáÊ „UÊ ø‹Ê ÕÊ; ß‚Á‹ÿ ©UŸ∑§ ŒÈCÔU, "
"
"
" ’‹flÊŸ˜Ô ∞fl¢ ŒÈ⁄UÊà◊Ê ◊ÁãòÊÿÊ¥Ÿ fl„UÊ° ©UŸ∑§Ë ⁄UÊ¡œÊŸË◊¥ ÷Ë "
"
" "
"
" ⁄UÊ¡∑§Ëÿ ‚ŸÊ •ÊÒ⁄U π¡ÊŸ∑§Ê „UÁÕÿÊ Á‹ÿÊH 8H ‚È⁄UÕ∑§Ê "
"
" "
"
"
¬˝÷Èàfl ŸCÔU „UÊ øÈ∑§Ê ÕÊ, ß‚Á‹ÿ fl Á‡Ê∑§Ê⁄U π‹Ÿ∑§ ’„UÊŸ "
"
" "
" ÉÊÊ«∏U¬⁄U ‚flÊ⁄U „UÊ fl„UÊ°‚ •∑§‹ „UË ∞∑§ ÉÊŸ ¡¢ª‹◊¥ ø‹ "
" "
"
" ªÿH 9H fl„UÊ° ©Uã„UÊ¥Ÿ Áfl¬˝fl⁄U ◊œÊ ◊ÈÁŸ∑§Ê •ÊüÊ◊ ŒπÊ, ¡„UÊ° "
"
" "
"
"
Á∑§ÃŸ „UË Á„U¢‚∑§ ¡Ëfl [•¬ŸË SflÊ÷ÊÁfl∑§ Á„U¢‚ÊflÎÁûÊ ¿UÊ«∏U∑§⁄U] "
"
" "
" ¬⁄U◊ ‡ÊÊãÃ÷Êfl‚ ⁄U„UÃ Õ– ◊ÈÁŸ∑§ ’„ÈUÃ-‚ Á‡Êcÿ ©U‚ flŸ∑§Ë "
" "
"
" ‡ÊÊ÷Ê ’…∏UÊ ⁄U„U ÕH 10H fl„UÊ° ¡ÊŸ¬⁄U ◊ÈÁŸŸ ©UŸ∑§Ê ‚à∑§Ê⁄U Á∑§ÿÊ "
"

90 üÊˌȪʸ‚#‡ÊÃË
" "
"
"
•ÊÒ⁄U fl ©UŸ ◊ÈÁŸüÊDÔU∑§ •ÊüÊ◊¬⁄U ßœ⁄U-©Uœ⁄U Áflø⁄UÃ „ÈU∞ ∑ȧ¿U "
"
"
" ∑§Ê‹Ã∑§ ⁄U„UH 11H Á»§⁄U ◊◊ÃÊ‚ •Ê∑ΧCÔUÁøûÊ „UÊ∑§⁄U fl„UÊ° ß‚ "
"
" "
"
" ¬˝∑§Ê⁄U ÁøãÃÊ ∑§⁄UŸ ‹ªó“¬Ífl¸∑§Ê‹◊¥ ◊⁄U ¬Ífl¸¡Ê¥Ÿ Á¡‚∑§Ê "
"
" "
"
"
¬Ê‹Ÿ Á∑§ÿÊ ÕÊ, fl„UË Ÿª⁄U •Ê¡ ◊Ȥʂ ⁄UÁ„Uà „ÒU– ¬ÃÊ Ÿ„UË¥, ◊⁄U "
"
"
" ŒÈ⁄UÊøÊ⁄UË ÷ÎàÿªáÊ ©U‚∑§Ë œ◊¸¬Ífl¸∑§ ⁄UˇÊÊ ∑§⁄UÃ „Ò¥U ÿÊ Ÿ„UË¥– ¡Ê "
"
" "
"
" ‚ŒÊ ◊Œ∑§Ë fl·Ê¸ ∑§⁄UŸflÊ‹Ê •ÊÒ⁄U ‡ÊÍ⁄UflË⁄U ÕÊ, fl„U ◊⁄UÊ ¬˝œÊŸ „UÊÕË "
"
" "
"
"
•’ ‡ÊòÊÈ•Ê¥∑§ •œËŸ „UÊ∑§⁄U Ÿ ¡ÊŸ Á∑§Ÿ ÷ÊªÊ¥∑§Ê ÷ÊªÃÊ „UÊªÊ? "
"
" "
" ¡Ê ‹Êª ◊⁄UË ∑Χ¬Ê, œŸ •ÊÒ⁄U ÷Ê¡Ÿ ¬ÊŸ‚ ‚ŒÊ ◊⁄U ¬Ë¿U-¬Ë¿U "
" "
"
" ø‹Ã Õ, fl ÁŸpÿ „UË •’ ŒÍ‚⁄U ⁄UÊ¡Ê•Ê¥∑§Ê •ŸÈ‚⁄UáÊ ∑§⁄UÃ „UÊ¥ª– "
"
" "
"
"
©UŸ •¬√ÿÿË ‹ÊªÊ¥∑§ mÊ⁄UÊ ‚ŒÊ πø¸ „UÊÃ ⁄U„UŸ∑§ ∑§Ê⁄UáÊ •àÿãà "
"
" "
" ∑§CÔU‚ ¡◊Ê Á∑§ÿÊ „ÈU•Ê ◊⁄UÊ fl„U π¡ÊŸÊ πÊ‹Ë „UÊ ¡ÊÿªÊ–” ÿ "
" "
"
" ÃÕÊ •ÊÒ⁄U ÷Ë ∑§ß¸ ’ÊÃ¥ ⁄UÊ¡Ê ‚È⁄UÕ ÁŸ⁄UãÃ⁄U ‚ÊøÃ ⁄U„UÃ Õ– ∞∑§ "
"
¬„U‹Ê •äÿÊÿ 91
" "
"
"
ÁŒŸ ©Uã„UÊ¥Ÿ fl„UÊ° Áfl¬˝fl⁄U ◊œÊ∑§ •ÊüÊ◊∑§ ÁŸ∑§≈U ∞∑§ flÒ‡ÿ∑§Ê "
"
"
" ŒπÊ •ÊÒ⁄U ©U‚‚ ¬Í¿UÊó“÷Ê߸ ÃÈ◊ ∑§ÊÒŸ „UÊ? ÿ„UÊ° ÃÈê„UÊ⁄U •ÊŸ∑§Ê "
"
" "
"
" ÄÿÊ ∑§Ê⁄UáÊ „ÒU? ÃÈ◊ ÄÿÊ¥ ‡ÊÊ∑§ª˝Sà •ÊÒ⁄U •Ÿ◊Ÿ-‚ ÁŒπÊÿË ŒÃ "
"
" "
"
"
„UÊ?” ⁄UÊ¡Ê ‚È⁄UÕ∑§Ê ÿ„U ¬˝◊¬Ífl¸∑§ ∑§„UÊ „ÈU•Ê fløŸ ‚ÈŸ∑§⁄U flÒ‡ÿŸ "
"
"
" ÁflŸËà ÷Êfl‚ ©Uã„¥U ¬˝áÊÊ◊ ∑§⁄U∑§ ∑§„UÊóH 12ó19H "
"
" "
"
" flÒ‡ÿ ’Ê‹ÊóH 20H ⁄UÊ¡Ÿ˜Ô! ◊Ò¥ œÁŸÿÊ¥∑§ ∑ȧ‹◊¥ ©Uà¬ÛÊ ∞∑§ "
"
" "
"
"
flÒ‡ÿ „Í°U– ◊⁄UÊ ŸÊ◊ ‚◊ÊÁœ „ÒUH 21H ◊⁄U ŒÈCÔU SòÊË-¬ÈòÊÊ¥Ÿ œŸ∑§ "
"
" "
" ‹Ê÷‚ ◊ȤÊ ÉÊ⁄U‚ ’Ê„U⁄U ÁŸ∑§Ê‹ ÁŒÿÊ „ÒU– ◊Ò¥ ß‚ ‚◊ÿ œŸ, SòÊË "
" "
"
" •ÊÒ⁄U ¬ÈòÊÊ¥‚ flÁ@à „Í°U– ◊⁄U ÁflE‚ŸËÿ ’ãœÈ•Ê¥Ÿ ◊⁄UÊ „UË œŸ ‹∑§⁄U "
"
" "
"
"
◊ȤÊ ŒÍ⁄U ∑§⁄U ÁŒÿÊ „ÒU, ß‚Á‹ÿ ŒÈ—πË „UÊ∑§⁄U ◊Ò¥ flŸ◊¥ ø‹Ê •ÊÿÊ "
"
" "
" „Í°U– ÿ„UÊ° ⁄U„U∑§⁄U ◊Ò¥ ß‚ ’ÊÃ∑§Ê Ÿ„UË¥ ¡ÊŸÃÊ Á∑§ ◊⁄U ¬ÈòÊÊ¥∑§Ë, SòÊË∑§Ë "
" "
"
" •ÊÒ⁄U Sfl¡ŸÊ¥∑§Ë ∑ȧ‡Ê‹ „ÒU ÿÊ Ÿ„UË¥– ß‚ ‚◊ÿ ÉÊ⁄U◊¥ fl ∑ȧ‡Ê‹‚ "
"

92 üÊˌȪʸ‚#‡ÊÃË
" "
"
"
⁄U„UÃ „Ò¥U •ÕflÊ ©Uã„¥U ∑§Ê߸ ∑§CÔU „ÒU?H 22ó24H fl ◊⁄U ¬ÈòÊ ∑Ò§‚ "
"
"
" „Ò¥U? ÄÿÊ fl ‚ŒÊøÊ⁄UË „Ò¥U •ÕflÊ ŒÈ⁄UÊøÊ⁄UË „UÊ ªÿ „Ò¥U?H 25H "
"
" "
"
" ⁄UÊ¡ÊŸ ¬Í¿UÊóH 26H Á¡Ÿ ‹Ê÷Ë SòÊË-¬ÈòÊ •ÊÁŒŸ œŸ∑§ "
"
" "
"
"
∑§Ê⁄UáÊ ÃÈê„¥U ÉÊ⁄U‚ ÁŸ∑§Ê‹ ÁŒÿÊ, ©UŸ∑§ ¬˝Áà ÃÈê„UÊ⁄U ÁøûÊ◊¥ ßÃŸÊ "
"
"
" F„U∑§Ê ’㜟 ÄÿÊ¥ „ÒUH 27-28H "
"
" "
"
" flÒ‡ÿ ’Ê‹ÊóH 29H •Ê¬ ◊⁄U Áfl·ÿ◊¥ ¡Ò‚Ë ’Êà ∑§„UÃ „Ò¥U, "
"
" "
"
"
fl„U ‚’ ∆UË∑§ „ÒUH 30H Á∑¢§ÃÈ ÄÿÊ ∑§M°§, ◊⁄UÊ ◊Ÿ ÁŸDÔ‰U⁄UÃÊ Ÿ„UË¥ "
"
" "
" œÊ⁄UáÊ ∑§⁄UÃÊ– Á¡ã„UÊ¥Ÿ œŸ∑§ ‹Ê÷◊¥ ¬«∏U∑§⁄U Á¬ÃÊ∑§ ¬˝Áà F„U, "
" "
"
" ¬ÁÃ∑§ ¬˝Áà ¬˝◊ ÃÕÊ •Êà◊Ëÿ¡Ÿ∑§ ¬˝Áà •ŸÈ⁄Uʪ∑§Ê ÁËÊTÁ‹ Œ "
"
" "
"
"
◊ȤÊ ÉÊ⁄U‚ ÁŸ∑§Ê‹ ÁŒÿÊ „ÒU, ©Uã„UË¥∑§ ¬˝Áà ◊⁄U NUŒÿ◊¥ ßÃŸÊ F„U „ÒU– "
"
" "
" ◊„UÊ◊Ã! ªÈáÊ„UËŸ ’ãœÈ•Ê¥∑§ ¬˝Áà ÷Ë ¡Ê ◊⁄UÊ ÁøûÊ ß‚ ¬˝∑§Ê⁄U "
" "
"
" ¬˝◊◊ªA „UÊ ⁄U„UÊ „ÒU, ÿ„U ÄÿÊ „ÒUóß‚ ’ÊÃ∑§Ê ◊Ò¥ ¡ÊŸ∑§⁄U ÷Ë Ÿ„UË¥ "
"
¬„U‹Ê •äÿÊÿ 93
" "
"
"
¡ÊŸ ¬ÊÃÊ– ©UŸ∑§ Á‹ÿ ◊Ò¥ ‹¢’Ë ‚Ê°‚¥ ‹ ⁄U„UÊ „Í°U •ÊÒ⁄U ◊⁄UÊ NUŒÿ "
"
"
" •àÿãà ŒÈ—Áπà „UÊ ⁄U„UÊ „ÒUH 31ó33H ©UŸ ‹ÊªÊ¥◊¥ ¬˝◊∑§Ê ‚fl¸ÕÊ "
"
" "
"
" •÷Êfl „ÒU; ÃÊ ÷Ë ©UŸ∑§ ¬˝Áà ¡Ê ◊⁄UÊ ◊Ÿ ÁŸDÔ‰U⁄U Ÿ„UË¥ „UÊ ¬ÊÃÊ, ß‚∑§ "
"
" "
"
"
Á‹ÿ ÄÿÊ ∑§M°§?H 34H "
"
"
" ◊Ê∑¸§á«Uÿ¡Ë ∑§„UÃ „Ò¥UóH 35H ’˝rÊÔŸ˜Ô! ÃŒŸãÃ⁄U ⁄UÊ¡Ê•Ê¥◊¥ "
"
" "
"
" üÊDÔU ‚È⁄UÕ •ÊÒ⁄U fl„U ‚◊ÊÁœ ŸÊ◊∑§ flÒ‡ÿ ŒÊŸÊ¥ ‚ÊÕ-‚ÊÕ ◊œÊ "
"
" "
"
"
◊ÈÁŸ∑§Ë ‚flÊ◊¥ ©U¬ÁSÕà „ÈU∞ •ÊÒ⁄U ©UŸ∑§ ‚ÊÕ ÿÕÊÿÊÇÿ ãÿÊÿÊŸÈ∑ͧ‹ "
"
" "
" ÁflŸÿ¬Íáʸ ’Ãʸfl ∑§⁄U∑§ ’Ò∆U– Ãà¬pÊÃ˜Ô flÒ‡ÿ •ÊÒ⁄U ⁄UÊ¡ÊŸ ∑ȧ¿U "
" "
"
" flÊÃʸ‹Ê¬ •Ê⁄Uê÷ Á∑§ÿÊH 36ó38H "
"
" "
"
"
⁄UÊ¡ÊŸ ∑§„UÊóH 39H ÷ªflŸ˜Ô! ◊Ò¥ •Ê¬‚ ∞∑§ ’Êà ¬Í¿UŸÊ "
"
" "
" øÊ„UÃÊ „Í°U, ©U‚ ’ÃÊßÿH 40H ◊⁄UÊ ÁøûÊ •¬Ÿ •œËŸ Ÿ „UÊŸ∑§ "
" "
"
" ∑§Ê⁄UáÊ fl„U ’Êà ◊⁄U ◊Ÿ∑§Ê ’„ÈUà ŒÈ—π ŒÃË „ÒU– ¡Ê ⁄UÊÖÿ ◊⁄U „UÊÕ‚ "
"

94 üÊˌȪʸ‚#‡ÊÃË
" "
"
"
ø‹Ê ªÿÊ „ÒU, ©U‚◊¥ •ÊÒ⁄U ©U‚∑§ ‚ê¬Íáʸ •XÔUÊ¥◊¥ ◊⁄UË ◊◊ÃÊ ’ŸË "
"
"
" „ÈU߸ „ÒUH 41H ◊ÈÁŸüÊDÔU! ÿ„U ¡ÊŸÃ „ÈU∞ ÷Ë Á∑§ fl„U •’ ◊⁄UÊ Ÿ„UË¥ "
"
" "
"
" „ÒU, •ôÊÊŸË∑§Ë ÷Ê°Áà ◊ȤÊ ©U‚∑§ Á‹ÿ ŒÈ—π „UÊÃÊ „ÒU; ÿ„U ÄÿÊ „ÒU? "
"
" "
"
"
ßœ⁄U ÿ„U flÒ‡ÿ ÷Ë ÉÊ⁄U‚ •¬◊ÊÁŸÃ „UÊ∑§⁄U •ÊÿÊ „ÒU– ß‚∑§ ¬ÈòÊ, "
"
"
" SòÊË •ÊÒ⁄U ÷ÎàÿÊ¥Ÿ ß‚ ¿UÊ«∏U ÁŒÿÊ „ÒUH 42H Sfl¡ŸÊ¥Ÿ ÷Ë ß‚∑§Ê "
"
" "
"
" ¬Á⁄Uàÿʪ ∑§⁄U ÁŒÿÊ „ÒU ÃÊ ÷Ë ÿ„U ©UŸ∑§ ¬˝Áà •àÿãà „UÊÌŒ∑§ F„U "
"
" "
"
"
⁄UπÃÊ „ÒU– ß‚ ¬˝∑§Ê⁄U ÿ„U ÃÕÊ ◊Ò¥ ŒÊŸÊ¥ „UË ’„ÈUà ŒÈ—πË „Ò¥UH 43H "
"
" "
" Á¡‚◊¥ ¬˝àÿˇÊ ŒÊ· ŒπÊ ªÿÊ „ÒU, ©U‚ Áfl·ÿ∑§ Á‹ÿ ÷Ë „U◊Ê⁄U ◊Ÿ◊¥ "
" "
"
" ◊◊ÃÊ¡ÁŸÃ •Ê∑§·¸áÊ ¬ÒŒÊ „UÊ ⁄U„UÊ „ÒU– ◊„UÊ÷ʪ! „U◊ ŒÊŸÊ¥ ‚◊¤ÊŒÊ⁄U "
"
" "
"
"
„Ò¥U; ÃÊ ÷Ë „U◊◊¥ ¡Ê ◊Ê„U ¬ÒŒÊ „ÈU•Ê „ÒU, ÿ„U ÄÿÊ „ÒU? Áflfl∑§‡ÊÍãÿ "
"
" "
" ¬ÈL§·∑§Ë ÷Ê°Áà ◊ȤÊ◊¥ •ÊÒ⁄U ß‚◊¥ ÷Ë ÿ„U ◊Í…∏UÃÊ ¬˝àÿˇÊ ÁŒπÊÿË ŒÃË "
" "
"
" „ÒUH 44-45H "
"
¬„U‹Ê •äÿÊÿ 95
" "
"
"
´§Á· ’Ê‹óH 46H ◊„UÊ÷ʪ! Áfl·ÿ◊ʪ¸∑§Ê ôÊÊŸ ‚’ "
"
"
" ¡ËflÊ¥∑§Ê „ÒUH 47H ß‚Ë ¬˝∑§Ê⁄U Áfl·ÿ ÷Ë ‚’∑§ Á‹ÿ •‹ª- "
"
" "
"
" •‹ª „Ò¥U, ∑ȧ¿U ¬˝ÊáÊË ÁŒŸ◊¥ Ÿ„UË¥ ŒπÃ •ÊÒ⁄U ŒÍ‚⁄U ⁄UÊÃ◊¥ „UË "
"
" "
"
"
Ÿ„UË¥ ŒπÃH 48H ÃÕÊ ∑ȧ¿U ¡Ëfl ∞‚ „Ò¥U, ¡Ê ÁŒŸ •ÊÒ⁄U ⁄UÊÁòÊ◊¥ "
"
"
" ÷Ë ’⁄UÊ’⁄U „UË ŒπÃ „Ò¥U– ÿ„U ∆UË∑§ „ÒU Á∑§ ◊ŸÈcÿ ‚◊¤ÊŒÊ⁄U "
"
" "
"
" „UÊÃ „Ò¥U; ®∑§ÃÈ ∑§fl‹ fl „UË ∞‚ Ÿ„UË¥ „UÊÃH 49H ¬‡ÊÈ, ¬ˇÊË "
"
" "
"
"
•ÊÒ⁄U ◊Ϊ •ÊÁŒ ‚÷Ë ¬˝ÊáÊË ‚◊¤ÊŒÊ⁄U „UÊÃ „Ò¥U– ◊ŸÈcÿÊ¥∑§Ë ‚◊¤Ê "
"
" "
" ÷Ë flÒ‚Ë „UË „UÊÃË „ÒU, ¡Ò‚Ë ©UŸ ◊Ϊ •ÊÒ⁄U ¬ÁˇÊÿÊ¥∑§Ë „UÊÃË "
" "
"
" „ÒUH 50H ÃÕÊ ¡Ò‚Ë ◊ŸÈcÿÊ¥∑§Ë „UÊÃË „ÒU, flÒ‚Ë „UË ©UŸ ◊Ϊ- "
"
" "
"
"
¬ˇÊË •ÊÁŒ∑§Ë „UÊÃË „ÒU– ÿ„U ÃÕÊ •ãÿ ’ÊÃ¥ ÷Ë ¬˝Êÿ— ŒÊŸÊ¥◊¥ "
"
" "
" ‚◊ÊŸ „UË „Ò¥U– ‚◊¤Ê „UÊŸ¬⁄U ÷Ë ßŸ ¬ÁˇÊÿÊ¥∑§Ê ÃÊ ŒπÊ, ÿ "
" "
"
" Sflÿ¢ ÷Íπ‚ ¬ËÁ«∏Uà „UÊÃ „ÈU∞ ÷Ë ◊Ê„Ufl‡Ê ’ìÊÊ¥∑§Ë øÊ¥ø◊¥ "
"

96 üÊˌȪʸ‚#‡ÊÃË
" "
"
"
Á∑§ÃŸ øÊfl‚ •ÛÊ∑§ ŒÊŸ «UÊ‹ ⁄U„U „Ò¥U! Ÿ⁄UüÊDÔU! ÄÿÊ ÃÈ◊ "
"
"
" Ÿ„UË¥ ŒπÃ Á∑§ ÿ ◊ŸÈcÿ ‚◊¤ÊŒÊ⁄U „UÊÃ „ÈU∞ ÷Ë ‹Ê÷fl‡Ê "
"
" "
"
" •¬Ÿ Á∑§ÿ „ÈU∞ ©U¬∑§Ê⁄U∑§Ê ’Œ‹Ê ¬ÊŸ∑§ Á‹ÿ ¬ÈòÊÊ¥∑§Ë "
"
" "
"
"
•Á÷‹Ê·Ê ∑§⁄UÃ „Ò¥U? ÿlÁ¬ ©UŸ ‚’◊¥ ‚◊¤Ê∑§Ë ∑§◊Ë Ÿ„UË¥ "
"
"
" „ÒU, ÃÕÊÁ¬ fl ‚¢‚Ê⁄U∑§Ë ÁSÕÁà (¡ã◊-◊⁄UáÊ∑§Ë ¬⁄Uê¬⁄UÊ) ’ŸÊÿ "
"
" "
"
" ⁄UπŸflÊ‹ ÷ªflÃË ◊„UÊ◊ÊÿÊ∑§ ¬˝÷ÊflmÊ⁄UÊ ◊◊ÃÊ◊ÿ ÷°fl⁄U‚ "
"
" "
"
"
ÿÈQ§ ◊Ê„U∑§ ª„U⁄U ªÃ¸◊¥ Áª⁄UÊÿ ªÿ „Ò¥U– ß‚Á‹ÿ ß‚◊¥ •Êpÿ¸ "
"
" "
" Ÿ„UË¥ ∑§⁄UŸÊ øÊÁ„Uÿ– ¡ªŒËE⁄U ÷ªflÊŸ˜Ô ÁflcáÊÈ∑§Ë ÿÊªÁŸº˝ÊM§¬Ê "
" "
"
" ¡Ê ÷ªflÃË ◊„UÊ◊ÊÿÊ „Ò¥U, ©Uã„UË¥‚ ÿ„U ¡ªÃ˜Ô ◊ÊÁ„Uà „UÊ ⁄U„UÊ "
"
" "
"
"
„ÒU– fl ÷ªflÃË ◊„UÊ◊ÊÿÊ ŒflË ôÊÊÁŸÿÊ¥∑§ ÷Ë ÁøûÊ∑§Ê ’‹¬Ífl¸∑§ "
"
" "
" πË¥ø∑§⁄U ◊Ê„U◊¥ «UÊ‹ ŒÃË „Ò¥U– fl „UË ß‚ ‚ê¬Íáʸ ø⁄UÊø⁄U "
" "
"
" ¡ªÃ˜Ô∑§Ë ‚ÎÁCÔU ∑§⁄UÃË „Ò¥U ÃÕÊ fl „UË ¬˝‚ÛÊ „UÊŸ¬⁄U ◊ŸÈcÿÊ¥∑§Ê "
"
¬„U‹Ê •äÿÊÿ 97
" "
"
"
◊ÈÁQ§∑§ Á‹ÿ fl⁄UŒÊŸ ŒÃË „Ò¥U– fl „UË ¬⁄UÊ ÁfllÊ ‚¢‚Ê⁄U-’㜟 "
"
"
" •ÊÒ⁄U ◊ÊˇÊ∑§Ë „UÃÈ÷ÍÃÊ ‚ŸÊßˌflË ÃÕÊ ‚ê¬Íáʸ ߸E⁄UÊ¥∑§Ë ÷Ë "
"
" "
"
" •œËE⁄UË „Ò¥UH 51ó58H "
"
" "
"
"
⁄UÊ¡ÊŸ ¬Í¿UÊóH 59H ÷ªflŸ˜Ô! Á¡ã„¥U •Ê¬ ◊„UÊ◊ÊÿÊ ∑§„UÃ "
"
"
" „Ò¥U, fl ŒflË ∑§ÊÒŸ „Ò¥U? ’˝rÊÔŸ˜Ô! ©UŸ∑§Ê •ÊÁfl÷ʸfl ∑Ò§‚ „ÈU•Ê? ÃÕÊ "
"
" "
"
" ©UŸ∑§ øÁ⁄UòÊ ∑§ÊÒŸ-∑§ÊÒŸ „Ò¥U? ’˝rÊÔflûÊÊ•Ê¥◊¥ üÊDÔU ◊„U·¸! ©UŸ ŒflË∑§Ê "
"
" "
"
"
¡Ò‚Ê ¬˝÷Êfl „UÊ, ¡Ò‚Ê SflM§¬ „UÊ •ÊÒ⁄U Á¡‚ ¬˝∑§Ê⁄U ¬˝ÊŒÈ÷ʸfl „ÈU•Ê "
"
" "
" „UÊ, fl„U ‚’ ◊Ò¥ •Ê¬∑§ ◊Èπ‚ ‚ÈŸŸÊ øÊ„UÃÊ „Í°UH 60ó62H "
" "
"
" ´§Á· ’Ê‹óH 63H ⁄UÊ¡Ÿ˜!Ô flÊSÃfl◊¥ ÃÊ fl ŒflË ÁŸàÿSflM§¬Ê "
"
" "
"
"
„UË „Ò¥U– ‚ê¬Íáʸ ¡ªÃ˜Ô ©Uã„UË¥∑§Ê M§¬ „ÒU ÃÕÊ ©Uã„UÊ¥Ÿ ‚◊Sà ÁflE∑§Ê "
"
" "
" √ÿÊ# ∑§⁄U ⁄UπÊ „ÒU, ÃÕÊÁ¬ ©UŸ∑§Ê ¬˝Ê∑§≈K •Ÿ∑§ ¬˝∑§Ê⁄U‚ „UÊÃÊ „ÒU– "
" "
"
" fl„U ◊Ȥʂ ‚ÈŸÊ– ÿlÁ¬ fl ÁŸàÿ •ÊÒ⁄U •¡ã◊Ê „Ò¥U, ÃÕÊÁ¬ ¡’ "
"

98 üÊˌȪʸ‚#‡ÊÃË
" "
"
"
ŒflÃÊ•Ê¥∑§Ê ∑§Êÿ¸ Á‚h ∑§⁄UŸ∑§ Á‹ÿ ¬˝∑§≈U „UÊÃË „Ò¥U, ©U‚ ‚◊ÿ "
"
"
" ‹Ê∑§◊¥ ©Uà¬ÛÊ „ÈU߸ ∑§„U‹ÊÃË „Ò¥U– ∑§À¬∑§ •ãÃ◊¥ ¡’ ‚ê¬Íáʸ ¡ªÃ˜Ô "
"
" "
"
" ∞∑§Êáʸfl◊¥ ÁŸ◊ªA „UÊ ⁄U„UÊ ÕÊ •ÊÒ⁄U ‚’∑§ ¬˝÷È ÷ªflÊŸ˜Ô ÁflcáÊÈ "
"
" "
"
"
‡Ê·ŸÊª∑§Ë ‡ÊƒÿÊ Á’¿UÊ∑§⁄U ÿÊªÁŸº˝Ê∑§Ê •ÊüÊÿ ‹ ‚Ê ⁄U„U Õ, ©U‚ "
"
"
" ‚◊ÿ ©UŸ∑§ ∑§ÊŸÊ¥∑§ ◊Ò‹‚ ŒÊ ÷ÿ¢∑§⁄U •‚È⁄U ©Uà¬ÛÊ „ÈU∞, ¡Ê ◊œÈ "
"
" "
"
" •ÊÒ⁄U ∑Ò§≈U÷∑§ ŸÊ◊‚ ÁflÅÿÊà Õ– fl ŒÊŸÊ¥ ’˝rÊÔÊ¡Ë∑§Ê flœ ∑§⁄UŸ∑§Ê "
"
" "
"
"
ÃÒÿÊ⁄U „UÊ ªÿ– ÷ªflÊŸ˜Ô ÁflcáÊÈ∑§ ŸÊÁ÷∑§◊‹◊¥ Áfl⁄UÊ¡◊ÊŸ ¬˝¡Ê¬Áà "
"
" "
" ’˝rÊÔÊ¡ËŸ ¡’ ©UŸ ŒÊŸÊ¥ ÷ÿÊŸ∑§ •‚È⁄UÊ¥∑§Ê •¬Ÿ ¬Ê‚ •ÊÿÊ •ÊÒ⁄U "
" "
"
" ÷ªflÊŸ˜Ô∑§Ê ‚ÊÿÊ „ÈU•Ê ŒπÊ, Ã’ ∞∑§Êª˝ÁøûÊ „UÊ∑§⁄U ©Uã„UÊ¥Ÿ "
"
" "
"
"
÷ªflÊŸ˜Ô ÁflcáÊÈ∑§Ê ¡ªÊŸ∑§ Á‹ÿ ©UŸ∑§ ŸòÊÊ¥◊¥ ÁŸflÊ‚ ∑§⁄UŸflÊ‹Ë "
"
" "
" ÿÊªÁŸº˝Ê∑§Ê SÃflŸ •Ê⁄Uê÷ Á∑§ÿÊ– ¡Ê ß‚ ÁflE∑§Ë •œËE⁄UË, "
" "
"
" ¡ªÃ˜Ô∑§Ê œÊ⁄UáÊ ∑§⁄UŸflÊ‹Ë, ‚¢‚Ê⁄U∑§Ê ¬Ê‹Ÿ •ÊÒ⁄U ‚¢„UÊ⁄U ∑§⁄UŸflÊ‹Ë "
"
¬„U‹Ê •äÿÊÿ 99
" "
"
"
ÃÕÊ Ã¡—SflM§¬ ÷ªflÊŸ˜Ô ÁflcáÊÈ∑§Ë •ŸÈ¬◊ ‡ÊÁQ§ „Ò¥U, ©Uã„UË¥ ÷ªflÃË "
"
"
" ÁŸº˝ÊŒflË∑§Ë ÷ªflÊŸ˜Ô ’˝rÊÔÊ SÃÈÁà ∑§⁄UŸ ‹ªH 64ó71H "
"
" "
"
" ’˝rÊÔÊ¡ËŸ ∑§„UÊóH 72H ŒÁfl! ÃÈê„UË¥ SflÊ„UÊ, ÃÈê„UË¥ SflœÊ "
"
" "
"
"
•ÊÒ⁄U ÃÈê„UË¥ fl·≈˜UÔ∑§Ê⁄U „UÊ– Sfl⁄U ÷Ë ÃÈê„UÊ⁄U „UË SflM§¬ „Ò¥U– ÃÈê„UË¥ "
"
"
" ¡ËflŸŒÊÁÿŸË ‚ÈœÊ „UÊ– ÁŸàÿ •ˇÊ⁄U ¬˝áÊfl◊¥ •∑§Ê⁄U, ©U∑§Ê⁄U, "
"
" "
"
" ◊∑§Ê⁄Uóߟ ÃËŸ ◊ÊòÊÊ•Ê¥∑§ M§¬◊¥ ÃÈê„UË¥ ÁSÕà „UÊ– ÃÕÊ ßŸ "
"
" "
"
"
ÃËŸ ◊ÊòÊÊ•Ê¥∑§ •ÁÃÁ⁄UQ§ ¡Ê ÁflãŒÈM§¬Ê ÁŸàÿ •œ¸◊ÊòÊÊ „ÒU– "
"
" "
" Á¡‚∑§Ê Áfl‡Ê·M§¬‚ ©UìÊÊ⁄UáÊ Ÿ„UË¥ Á∑§ÿÊ ¡Ê ‚∑§ÃÊ, fl„U ÷Ë "
" "
"
" ÃÈê„UË¥ „UÊ– ŒÁfl! ÃÈê„UË¥ ‚¢äÿÊ, ‚ÊÁflòÊË ÃÕÊ ¬⁄U◊ ¡ŸŸË „UÊ– "
"
" "
"
"
ŒÁfl! ÃÈê„UË¥ ß‚ ÁflE-’˝rÊÔÊá«U∑§Ê œÊ⁄UáÊ ∑§⁄UÃË „UÊ– ÃÈ◊‚ „UË "
"
" "
" ß‚ ¡ªÃ˜Ô∑§Ë ‚ÎÁCÔU „UÊÃË „ÒU– ÃÈê„UË¥‚ ß‚∑§Ê ¬Ê‹Ÿ „UÊÃÊ „ÒU "
" "
"
" •ÊÒ⁄U ‚ŒÊ ÃÈê„UË¥ ∑§À¬∑§ •ãÃ◊¥ ‚’∑§Ê •¬ŸÊ ª˝Ê‚ ’ŸÊ ‹ÃË "
"

100 üÊˌȪʸ‚#‡ÊÃË
" "
"
"
„UÊ– ¡ªã◊ÿË ŒÁfl! ß‚ ¡ªÃ˜Ô∑§Ë ©Uà¬ÁûÊ∑§ ‚◊ÿ ÃÈ◊ ‚ÎÁCÔUM§¬Ê "
"
"
" „UÊ, ¬Ê‹Ÿ-∑§Ê‹◊¥ ÁSÕÁÃM§¬Ê „UÊ ÃÕÊ ∑§À¬ÊãÃ∑§ ‚◊ÿ "
"
" "
"
" ‚¢„UÊ⁄UM§¬ œÊ⁄UáÊ ∑§⁄UŸflÊ‹Ë „UÊ– ÃÈê„UË¥ ◊„UÊÁfllÊ, ◊„UÊ◊ÊÿÊ, "
"
" "
"
"
◊„UÊ◊œÊ, ◊„UÊS◊ÎÁÃ, ◊„UÊ◊Ê„UM§¬Ê, ◊„UÊŒflË •ÊÒ⁄U ◊„UÊ‚È⁄UË „UÊ– "
"
"
" ÃÈê„UË¥ ÃËŸÊ¥ ªÈáÊÊ¥∑§Ê ©Uà¬ÛÊ ∑§⁄UŸflÊ‹Ë ‚’∑§Ë ¬˝∑ΧÁà „UÊ– "
"
" "
"
" ÷ÿ¢∑§⁄U ∑§Ê‹⁄UÊÁòÊ, ◊„UÊ⁄UÊÁòÊ •ÊÒ⁄U ◊Ê„U⁄UÊÁòÊ ÷Ë ÃÈê„UË¥ „UÊ– ÃÈê„UË¥ "
"
" "
"
"
üÊË, ÃÈê„UË¥ ߸E⁄UË, ÃÈê„UË¥ OÔUË •ÊÒ⁄U ÃÈê„UË¥ ’ÊœSflM§¬Ê ’ÈÁh „UÊ– "
"
" "
" ‹îÊÊ, ¬ÈÁCÔU, ÃÈÁCÔU, ‡ÊÊÁãà •ÊÒ⁄U ˇÊ◊Ê ÷Ë ÃÈê„UË¥ „UÊ– ÃÈ◊ "
" "
"
" π«˜UÔªœÊÁ⁄UáÊË, ‡ÊÍ‹œÊÁ⁄UáÊË, ÉÊÊ⁄UM§¬Ê ÃÕÊ ªŒÊ, ø∑˝§, ‡ÊW "
"
" "
"
"
•ÊÒ⁄U œŸÈ· œÊ⁄UáÊ ∑§⁄UŸflÊ‹Ë „UÊ– ’ÊáÊ, ÷ȇÊÈá«UË •ÊÒ⁄U ¬Á⁄UÉÊó "
"
" "
" ÿ ÷Ë ÃÈê„UÊ⁄U •SòÊ „Ò¥U– ÃÈ◊ ‚ÊÒêÿ •ÊÒ⁄U ‚ÊÒêÿÃ⁄U „UÊóßÃŸÊ "
" "
"
" „UË Ÿ„UË¥, Á¡ÃŸ ÷Ë ‚ÊÒêÿ ∞fl¢ ‚ÈãŒ⁄U ¬ŒÊÕ¸ „Ò¥U, ©UŸ ‚’∑§Ë "
"
¬„U‹Ê •äÿÊÿ 101
" "
"
"
•¬ˇÊÊ ÃÈ◊ •àÿÁœ∑§ ‚ÈãŒ⁄UË „UÊ– ¬⁄U •ÊÒ⁄U •¬⁄Uó‚’‚ ¬⁄U "
"
"
" ⁄U„UŸflÊ‹Ë ¬⁄U◊E⁄UË ÃÈê„UË¥ „UÊ– ‚fl¸SflM§¬ ŒÁfl! ∑§„UË¥ ÷Ë ‚ØÔ- "
"
" "
"
" •‚ØÔM§¬ ¡Ê ∑ȧ¿U flSÃÈ∞° „Ò¥U •ÊÒ⁄U ©UŸ ‚’∑§Ë ¡Ê ‡ÊÁQ§ „ÒU, "
"
" "
"
"
fl„U ÃÈê„UË¥ „UÊ– ∞‚Ë •flSÕÊ◊¥ ÃÈê„UÊ⁄UË SÃÈÁà ÄÿÊ „UÊ ‚∑§ÃË "
"
"
" „ÒU? ¡Ê ß‚ ¡ªÃ˜Ô∑§Ë ‚ÎÁCÔU, ¬Ê‹Ÿ •ÊÒ⁄U ‚¢„UÊ⁄U ∑§⁄UÃ „Ò¥U, ©UŸ "
"
" "
"
" ÷ªflÊŸ˜Ô∑§Ê ÷Ë ¡’ ÃÈ◊Ÿ ÁŸº˝Ê∑§ •œËŸ ∑§⁄U ÁŒÿÊ „ÒU, Ã’ "
"
" "
"
"
ÃÈê„UÊ⁄UË SÃÈÁà ∑§⁄UŸ◊¥ ÿ„UÊ° ∑§ÊÒŸ ‚◊Õ¸ „UÊ ‚∑§ÃÊ „ÒU? ◊ȤÊ∑§Ê, "
"
" "
" ÷ªflÊŸ˜Ô ‡ÊVÔU⁄U∑§Ê ÃÕÊ ÷ªflÊŸ˜Ô ÁflcáÊÈ∑§Ê ÷Ë ÃÈ◊Ÿ „UË ‡Ê⁄UË⁄U "
" "
"
" œÊ⁄UáÊ ∑§⁄UÊÿÊ „ÒU; •Ã— ÃÈê„UÊ⁄UË SÃÈÁà ∑§⁄UŸ∑§Ë ‡ÊÁQ§ Á∑§‚◊¥ "
"
" "
"
"
„ÒU? ŒÁfl! ÃÈ◊ ÃÊ •¬Ÿ ߟ ©UŒÊ⁄U ¬˝÷ÊflÊ¥‚ „UË ¬˝‡Ê¢Á‚à „UÊ– "
"
" "
" ÿ ¡Ê ŒÊŸÊ¥ ŒÈœ¸·¸ •‚È⁄U ◊œÈ •ÊÒ⁄U ∑Ò§≈U÷ „Ò¥U, ߟ∑§Ê ◊Ê„U◊¥ "
" "
"
" «UÊ‹ ŒÊ •ÊÒ⁄U ¡ªŒËE⁄U ÷ªflÊŸ˜Ô ÁflcáÊÈ∑§Ê ‡ÊËÉÊ˝ „UË ¡ªÊ ŒÊ– "
"

102 üÊˌȪʸ‚#‡ÊÃË
" "
"
"
‚ÊÕ „UË ßŸ∑§ ÷ËÃ⁄U ߟ ŒÊŸÊ¥ ◊„UÊŸ˜Ô •‚È⁄UÊ¥∑§Ê ◊Ê⁄U «UÊ‹Ÿ∑§Ë "
"
"
" ’ÈÁh ©Uà¬ÛÊ ∑§⁄U ŒÊH 73ó87H "
"
" "
"
" ´§Á· ∑§„UÃ „Ò¥UóH 88H ⁄UÊ¡Ÿ˜Ô! ¡’ ’˝rÊÔÊ¡ËŸ fl„UÊ° ◊œÈ "
"
" "
"
"
•ÊÒ⁄U ∑Ò§≈U÷∑§Ê ◊Ê⁄UŸ∑§ ©Ug‡ÿ‚ ÷ªflÊŸ˜Ô ÁflcáÊÈ∑§Ê ¡ªÊŸ∑§ "
"
"
" Á‹ÿ Ã◊ÊªÈáÊ∑§Ë •ÁœDÔUÊòÊË ŒflË ÿÊªÁŸº˝Ê∑§Ë ß‚ ¬˝∑§Ê⁄U SÃÈÁà "
"
" "
"
" ∑§Ë, Ã’ fl ÷ªflÊŸ˜Ô∑§ ŸòÊ, ◊Èπ, ŸÊÁ‚∑§Ê, ’Ê„ÈU, NUŒÿ •ÊÒ⁄U "
"
" "
"
"
flˇÊ—SÕ‹‚ ÁŸ∑§‹∑§⁄U •√ÿQ§¡ã◊Ê ’˝rÊÔÊ¡Ë∑§Ë ŒÎÁCÔU∑§ ‚◊ˇÊ "
"
" "
" π«∏UË „UÊ ªÿË¥– ÿÊªÁŸº˝Ê‚ ◊ÈQ§ „UÊŸ¬⁄U ¡ªÃ˜Ô∑§ SflÊ◊Ë ÷ªflÊŸ˜Ô "
" "
"
" ¡ŸÊŒ¸Ÿ ©U‚ ∞∑§Êáʸfl∑§ ¡‹◊¥ ‡Ê·ŸÊª∑§Ë ‡ÊƒÿÊ‚ ¡Êª ©U∆U– "
"
" "
"
"
Á»§⁄U ©Uã„UÊ¥Ÿ ©UŸ ŒÊŸÊ¥ •‚È⁄UÊ¥∑§Ê ŒπÊ– fl ŒÈ⁄UÊà◊Ê ◊œÈ •ÊÒ⁄U "
"
" "
" ∑Ò§≈U÷ •àÿãà ’‹flÊŸ˜Ô ÃÕÊ ¬⁄UÊ∑˝§◊Ë Õ •ÊÒ⁄U ∑˝§Êœ‚ ‹Ê‹ "
" "
"
" •Ê°π¥ Á∑§ÿ ’˝rÊÔÊ¡Ë∑§Ê πÊ ¡ÊŸ∑§ Á‹ÿ ©UlÊª ∑§⁄U ⁄U„U Õ– "
"
¬„U‹Ê •äÿÊÿ 103
" "
"
"
Ã’ ÷ªflÊŸ˜Ô üÊË„UÁ⁄UŸ ©U∆U∑§⁄U ©UŸ ŒÊŸÊ¥∑§ ‚ÊÕ ¬Ê°ø „U¡Ê⁄U "
"
"
" fl·ÊZÃ∑§ ∑§fl‹ ’Ê„ÈUÿÈh Á∑§ÿÊ– fl ŒÊŸÊ¥ ÷Ë •àÿãà ’‹∑§ "
"
" "
"
" ∑§Ê⁄UáÊ ©Uã◊ûÊ „UÊ ⁄U„U Õ– ßœ⁄U ◊„UÊ◊ÊÿÊŸ ÷Ë ©Uã„¥U ◊Ê„U◊¥ "
"
" "
"
"
«UÊ‹ ⁄UπÊ ÕÊ; ß‚Á‹ÿ fl ÷ªflÊŸ˜Ô ÁflcáÊÈ‚ ∑§„UŸ ‹ªó "
"
"
" “„U◊ ÃÈê„UÊ⁄UË flË⁄UÃÊ‚ ‚¢ÃÈCÔU „Ò¥U– ÃÈ◊ „U◊‹ÊªÊ¥‚ ∑§Ê߸ fl⁄U "
"
" "
"
" ◊Ê°ªÊ”H 89ó95H "
"
" "
"
"
üÊË÷ªflÊŸ˜Ô ’Ê‹óH 96H ÿÁŒ ÃÈ◊ ŒÊŸÊ¥ ◊Ȥʬ⁄U ¬˝‚ÛÊ „UÊ ÃÊ "
"
" "
" •’ ◊⁄U „UÊÕ‚ ◊Ê⁄U ¡Ê•Ê– ’‚, ßßÊ-‚Ê „UË ◊Ò¥Ÿ fl⁄U ◊Ê°ªÊ „ÒU– "
" "
"
" ÿ„UÊ° ŒÍ‚⁄U Á∑§‚Ë fl⁄U‚ ÄÿÊ ‹ŸÊ „ÒUH 97-98H "
"
" "
"
"
´§Á· ∑§„UÃ „Ò¥UóH 99H ß‚ ¬˝∑§Ê⁄U œÊπ◊¥ •Ê ¡ÊŸ¬⁄U ¡’ "
"
" "
" ©Uã„UÊ¥Ÿ ‚ê¬Íáʸ ¡ªÃ˜Ô◊¥ ¡‹-„UË-¡‹ ŒπÊ, Ã’ ∑§◊‹ŸÿŸ "
" "
"
" ÷ªflÊŸ˜Ô‚ ∑§„UÊó“¡„UÊ° ¬ÎâflË ¡‹◊¥ «ÍU’Ë „ÈU߸ Ÿ „UÊó¡„UÊ° ‚ÍπÊ "
"

104 üÊˌȪʸ‚#‡ÊÃË
" "
"
"
SÕÊŸ „UÊ, fl„UË¥ „U◊Ê⁄UÊ flœ ∑§⁄UÊ”H 100-101H "
"
"
" ´§Á· ∑§„UÃ „ÒU¥óH 102H Ã’ “ÃÕÊSÃÈ” ∑§„U∑§⁄U ‡ÊW, ø∑˝§ "
"
" "
"
" •ÊÒ⁄U ªŒÊ œÊ⁄UáÊ ∑§⁄UŸflÊ‹ ÷ªflÊŸ˜ŸÔ  ©UŸ ŒÊŸÊ¥∑§ ◊SÃ∑§ •¬ŸË "
"
" "
"
"
¡Ê°Éʬ⁄U ⁄Uπ∑§⁄U ø∑˝§‚ ∑§Ê≈U «UÊ‹– ß‚ ¬˝∑§Ê⁄U ÿ ŒflË ◊„UÊ◊ÊÿÊ "
"
"
" ’˝rÊÔÊ¡Ë∑§Ë SÃÈÁà ∑§⁄UŸ¬⁄U Sflÿ¢ ¬˝∑§≈U „ÈU߸ "
"
" "
"
" ÕË¥– •’ ¬ÈŸ— ÃÈ◊‚ ©UŸ∑§ ¬˝÷Êfl∑§Ê fláʸŸ ∑§⁄UÃÊ „Í°U, "
"
" "
"
"
‚ÈŸÊH 103-104H "
"
" ß‚ ¬˝∑§Ê⁄U üÊË◊Ê∑¸§á«Uÿ¬È⁄UÊáÊ◊¥ ‚ÊflÌáÊ∑§ ◊ãflãÃ⁄U∑§Ë ∑§ÕÊ∑§ •ãê¸Ã ŒflË◊Ê„UÊàêÿ◊¥ “◊œÈ- "
" "
" ∑Ò§≈U÷-flœ” ŸÊ◊∑§ ¬„U‹Ê •äÿÊÿ ¬Í⁄UÊ „ÈU•ÊH 1H "
" "
" \\vv\\ "
" "
" "
" "
" "
" "
" "
" "
" "
" "
"
"
"
ŒÍ‚⁄UÊ •äÿÊÿ
\\vv\\
"
"
"
" "
"
"
"
ŒflÃÊ•Ê¥∑§ Ã¡‚ ŒflË∑§Ê ¬˝ÊŒÈ÷ʸfl •ÊÒ⁄U "
"
"
"
" ◊Á„U·Ê‚È⁄U∑§Ë ‚ŸÊ∑§Ê flœ "
"
" \\vv\\ "
" "
"
" ÁflÁŸÿÊª "
"
" "
"
"
˙ ◊äÿ◊ øÁ⁄UòÊ∑§ ÁflcáÊÈ ´§Á·, ◊„UÊ‹ˇ◊Ë ŒflÃÊ, ©UÁcáÊ∑˜§Ô "
"
"
" ¿UãŒ, ‡ÊÊ∑§ê÷⁄UË ‡ÊÁQ§, ŒÈªÊ¸ ’Ë¡, flÊÿÈ Ãûfl •ÊÒ⁄U ÿ¡Èfl¸Œ SflM§¬ "
"
" "
"
"
„ÒU– üÊË◊„UÊ‹ˇ◊Ë∑§Ë ¬˝‚ÛÊÃÊ∑§ Á‹ÿ ◊äÿ◊ øÁ⁄UòÊ∑§ ¬Ê∆U◊¥ ß‚∑§Ê "
"
"
" ÁflÁŸÿÊª „ÒU– "
"
" "
"
"
äÿÊŸ "
"
" "
" ◊Ò¥ ∑§◊‹∑§ •Ê‚Ÿ¬⁄U ’Ò∆UË „ÈU߸ ¬˝‚ÛÊ ◊ÈπflÊ‹Ë ◊Á„U·Ê‚È⁄U- "
" "
"
" ◊ÌŒŸË ÷ªflÃË ◊„UÊ‹ˇ◊Ë∑§Ê ÷¡Ÿ ∑§⁄UÃÊ (∑§⁄UÃË) „Í°U, ¡Ê •¬Ÿ "
"

106 üÊˌȪʸ‚#‡ÊÃË
" "
"
"
„UÊÕÊ¥◊¥ •ˇÊ◊Ê‹Ê, »§⁄U‚Ê, ªŒÊ, ’ÊáÊ, flÖÊ˝, ¬k, œŸÈ·, ∑ȧÁá«U∑§Ê, "
"
"
" Œá«U, ‡ÊÁQ§, π«˜UÔª, …UÊ‹, ‡ÊW, ÉÊá≈UÊ, ◊œÈ¬ÊòÊ, ‡ÊÍ‹, ¬Ê‡Ê •ÊÒ⁄U "
"
" "
"
" ø∑˝§ œÊ⁄UáÊ ∑§⁄UÃË „Ò¥U– "
"
" "
"
"
´§Á· ∑§„UÃ „Ò¥UóH 1H ¬Ífl¸∑§Ê‹◊¥ ŒflÃÊ•Ê¥ •ÊÒ⁄U •‚È⁄UÊ¥◊¥ "
"
"
" ¬Í⁄U ‚ÊÒ fl·ÊZÃ∑§ ÉÊÊ⁄U ‚¢ª˝Ê◊ „ÈU•Ê ÕÊ– ©U‚◊¥ •‚È⁄UÊ¥∑§Ê SflÊ◊Ë "
"
" "
"
" ◊Á„U·Ê‚È⁄U ÕÊ •ÊÒ⁄U ŒflÃÊ•Ê¥∑§ ŸÊÿ∑§ ßãº˝ Õ– ©U‚ ÿÈh◊¥ "
"
" "
"
"
ŒflÃÊ•Ê¥∑§Ë ‚ŸÊ ◊„UÊ’‹Ë •‚È⁄UÊ¥‚ ¬⁄UÊSà „UÊ ªÿË– ‚ê¬Íáʸ "
"
" "
" ŒflÃÊ•Ê¥∑§Ê ¡ËÃ∑§⁄U ◊Á„U·Ê‚È⁄U ßãº˝ ’Ÿ ’Ò∆UÊH 2-3H Ã’ "
" "
"
" ¬⁄UÊÁ¡Ã ŒflÃÊ ¬˝¡Ê¬Áà ’˝rÊÔÊ¡Ë∑§Ê •Êª ∑§⁄U∑§ ©U‚ SÕÊŸ¬⁄U "
"
" "
"
"
ªÿ, ¡„UÊ° ÷ªflÊŸ˜Ô ‡ÊVÔU⁄U •ÊÒ⁄U ÁflcáÊÈ Áfl⁄UÊ¡◊ÊŸ ÕH 4H "
"
" "
" ŒflÃÊ•Ê¥Ÿ ◊Á„U·Ê‚È⁄U∑§ ¬⁄UÊ∑˝§◊ ÃÕÊ •¬ŸË ¬⁄UÊ¡ÿ∑§Ê "
" "
"
" ÿÕÊflÃ˜Ô flÎûÊÊãà ©UŸ ŒÊŸÊ¥ ŒflE⁄UÊ¥‚ ÁflSÃÊ⁄U¬Ífl¸∑§ ∑§„U "
"
ŒÍ‚⁄UÊ •äÿÊÿ 107
" "
"
"
‚ÈŸÊÿÊH 5H fl ’Ê‹ó“÷ªflŸ˜Ô! ◊Á„U·Ê‚È⁄U ‚Íÿ¸, ßãº˝, •ÁªA, "
"
"
" flÊÿÈ , øãº˝◊Ê, ÿ◊, flL§áÊ ÃÕÊ •ãÿ ŒflÃÊ•Ê¥∑§ ÷Ë •Áœ∑§Ê⁄U "
"
" "
"
" ¿UËŸ∑§⁄U Sflÿ¢ „UË ‚’∑§Ê •ÁœDÔUÊÃÊ ’ŸÊ ’Ò∆UÊ „ÒUH 6H ©U‚ "
"
" "
"
"
ŒÈ⁄UÊà◊Ê ◊Á„U·Ÿ ‚◊Sà ŒflÃÊ•Ê¥∑§Ê Sflª¸‚ ÁŸ∑§Ê‹ ÁŒÿÊ „ÒU– "
"
"
" •’ fl ◊ŸÈcÿÊ¥∑§Ë ÷Ê°Áà ¬Îâflˬ⁄U Áflø⁄UÃ „Ò¥UH 7H ŒÒàÿÊ¥∑§Ë "
"
" "
"
" ÿ„U ‚Ê⁄UË ∑§⁄UÃÍà „U◊Ÿ •Ê¬‹ÊªÊ¥‚ ∑§„U ‚ÈŸÊÿË– •’ „U◊ "
"
" "
"
"
•Ê¬∑§Ë „UË ‡Ê⁄UáÊ◊¥ •Êÿ „Ò¥U– ©U‚∑§ flœ∑§Ê ∑§Ê߸ ©U¬Êÿ "
"
" "
" ‚ÊÁøÿ”H 8H "
" "
"
" ß‚ ¬˝∑§Ê⁄U ŒflÃÊ•Ê¥∑§ fløŸ ‚ÈŸ∑§⁄U ÷ªflÊŸ˜Ô ÁflcáÊÈ •ÊÒ⁄U "
"
" "
"
"
Á‡ÊflŸ ŒÒàÿÊ¥¬⁄U ’«∏UÊ ∑˝§Êœ Á∑§ÿÊ– ©UŸ∑§Ë ÷ÊÒ¥ „¥U ß ªÿË¥ •ÊÒ⁄U ◊È°„U "
"
" "
" ≈U…∏UÊ „UÊ ªÿÊH 9H Ã’ •àÿãà ∑§Ê¬◊¥ ÷⁄U „ÈU∞ ø∑˝§¬ÊÁáÊ "
" "
"
" üÊËÁflcáÊÈ∑§ ◊Èπ‚ ∞∑§ ◊„UÊŸ˜Ô Ã¡ ¬˝∑§≈U „ÈU•Ê– ß‚Ë ¬˝∑§Ê⁄U ’˝rÊÔÊ, "
"

108 üÊˌȪʸ‚#‡ÊÃË
" "
"
"
‡Ê¢∑§⁄U ÃÕÊ ßãº˝ •ÊÁŒ •ãÿÊãÿ ŒflÃÊ•Ê¥∑§ ‡Ê⁄UË⁄U‚ ÷Ë ’«∏UÊ ÷Ê⁄UË "
"
"
" Ã¡ ÁŸ∑§‹Ê– fl„U ‚’ Á◊‹∑§⁄U ∞∑§ „UÊ ªÿÊH 10-11H ◊„UÊŸ˜Ô "
"
" "
"
" Ã¡∑§Ê fl„U ¬ÈT ¡ÊÖflÀÿ◊ÊŸ ¬fl¸Ã-‚Ê ¡ÊŸ ¬«∏UÊ– ŒflÃÊ•Ê¥Ÿ "
"
" "
"
"
ŒπÊ, fl„UÊ° ©U‚∑§Ë ÖflÊ‹Ê∞° ‚ê¬Íáʸ ÁŒ‡ÊÊ•Ê¥◊¥ √ÿÊ# „UÊ ⁄U„UË "
"
"
" ÕË¥H 12H ‚ê¬Íáʸ ŒflÃÊ•Ê¥∑§ ‡Ê⁄UË⁄U‚ ¬˝∑§≈U „ÈU∞ ©U‚ Ã¡∑§Ë ∑§„UË¥ "
"
" "
"
" ÃÈ‹ŸÊ Ÿ„UË¥ ÕË– ∞∑§ÁòÊà „UÊŸ¬⁄U fl„U ∞∑§ ŸÊ⁄UË∑§ M§¬◊¥ ¬Á⁄UáÊà "
"
" "
"
"
„UÊ ªÿÊ •ÊÒ⁄U •¬Ÿ ¬˝∑§Ê‡Ê‚ ÃËŸÊ¥ ‹Ê∑§Ê¥◊¥ √ÿÊ# ¡ÊŸ ¬«∏UÊH 13H "
"
" "
" ÷ªflÊŸ˜Ô ‡Ê¢∑§⁄U∑§Ê ¡Ê Ã¡ ÕÊ, ©U‚‚ ©U‚ ŒflË∑§Ê ◊Èπ ¬˝∑§≈U „ÈU•Ê– "
" "
"
" ÿ◊⁄UÊ¡∑§ Ã¡‚ ©U‚∑§ Á‚⁄U◊¥ ’Ê‹ ÁŸ∑§‹ •Êÿ– üÊËÁflcáÊÈ÷ªflÊŸ˜∑Ô § "
"
" "
"
"
Ã¡‚ ©U‚∑§Ë ÷È¡Ê∞° ©Uà¬ÛÊ „ÈUßZH 14H "
"
" "
" øãº˝◊Ê∑§ Ã¡‚ ŒÊŸÊ¥ SßÊ¥∑§Ê •ÊÒ⁄U ßãº˝∑§ Ã¡‚ "
" "
"
" ◊äÿ÷ʪ-(∑§Á≈U¬˝Œ‡Ê-) ∑§Ê ¬˝ÊŒÈ÷ʸfl „ÈU•Ê– flL§áÊ∑§ Ã¡‚ "
"
ŒÍ‚⁄UÊ •äÿÊÿ 109
" "
"
"
¡YÔUÊ •ÊÒ⁄U ®¬«U‹Ë ÃÕÊ ¬ÎâflË∑§ Ã¡‚ ÁŸÃê’÷ʪ ¬˝∑§≈U "
"
"
" „ÈU•ÊH 15H ’˝rÊÔÊ∑§ Ã¡‚ ŒÊŸÊ¥ ø⁄UáÊ •ÊÒ⁄U ‚Íÿ¸∑§ Ã¡‚ ©UŸ∑§Ë "
"
" "
"
" •°ªÈÁ‹ÿÊ° „ÈUßZ– fl‚È•Ê¥∑§ Ã¡‚ „UÊÕÊ¥∑§Ë •°ªÈÁ‹ÿÊ° •ÊÒ⁄U ∑ȧ’⁄U∑§ "
"
" "
"
"
Ã¡‚ ŸÊÁ‚∑§Ê ¬˝∑§≈U „ÈU߸H 16H ©U‚ ŒflË∑§ ŒÊ°Ã ¬˝¡Ê¬ÁÃ∑§ "
"
"
" Ã¡‚ •ÊÒ⁄U ÃËŸÊ¥ ŸòÊ •ÁªA∑§ Ã¡‚ ¬˝∑§≈U „ÈU∞ ÕH 17H ©U‚∑§Ë "
"
" "
"
" ÷ÊÒ¥„¥U ‚¢äÿÊ∑§ •ÊÒ⁄U ∑§ÊŸ flÊÿÈ∑§ Ã¡‚ ©Uà¬ÛÊ „ÈU∞ Õ– ß‚Ë ¬˝∑§Ê⁄U "
"
" "
"
"
•ãÿÊÿ ŒflÃÊ•Ê∑ ¥ § Ã¡‚ ÷Ë ©U‚ ∑§ÀÿÊáÊ◊ÿË ŒflË∑§Ê •ÊÁfl÷ʸfl "
"
" "
" „ÈU•ÊH 18H "
" "
"
" ÃŒŸãÃ⁄U ‚◊Sà ŒflÃÊ•Ê¥∑§ Ã¡—¬ÈT‚ ¬˝∑§≈U „ÈU߸ ŒflË∑§Ê "
"
" "
"
"
Œπ∑§⁄U ◊Á„U·Ê‚È⁄U∑§ ‚ÃÊÿ „ÈU∞ ŒflÃÊ ’„ÈUà ¬˝‚ÛÊ „ÈU∞H 19H "
"
" "
" Á¬ŸÊ∑§œÊ⁄UË ÷ªflÊŸ˜Ô ‡Ê¢∑§⁄UŸ •¬Ÿ ‡ÊÍ‹‚ ∞∑§ ‡ÊÍ‹ ÁŸ∑§Ê‹∑§⁄U "
" "
"
" ©Uã„¥U ÁŒÿÊ; Á»§⁄U ÷ªflÊŸ˜Ô ÁflcáÊÈŸ ÷Ë •¬Ÿ ø∑˝§‚ ø∑˝§ ©Uà¬ÛÊ "
"

110 üÊˌȪʸ‚#‡ÊÃË
" "
"
"
∑§⁄U∑§ ÷ªflÃË∑§Ê •¬¸áÊ Á∑§ÿÊH 20H flL§áÊŸ ÷Ë ‡ÊW ÷¥≈U "
"
"
" Á∑§ÿÊ, •ÁªAŸ ©Uã„¥U ‡ÊÁQ§ ŒË •ÊÒ⁄U flÊÿÈŸ œŸÈ· ÃÕÊ ’ÊáÊ‚ "
"
" "
"
" ÷⁄U „ÈU∞ ŒÊ Ã⁄U∑§‚ ¬˝ŒÊŸ Á∑§ÿH 21H ‚„Ud ŸòÊÊ¥flÊ‹ Œfl⁄UÊ¡ "
"
" "
"
"
ßãº˝Ÿ •¬Ÿ flÖÊ˝‚ flÖÊ˝ ©Uà¬ÛÊ ∑§⁄U∑§ ÁŒÿÊ •ÊÒ⁄U ∞⁄UÊflà „UÊÕË‚ "
"
"
" ©UÃÊ⁄U∑§⁄U ∞∑§ ÉÊá≈UÊ ÷Ë ¬˝ŒÊŸ Á∑§ÿÊH 22H ÿ◊⁄UÊ¡Ÿ "
"
" "
"
" ∑§Ê‹Œá«U‚ Œá«U, flL§áÊŸ ¬Ê‡Ê, ¬˝¡Ê¬Áß S»§Á≈U∑§ÊˇÊ∑§Ë "
"
" "
"
"
◊Ê‹Ê ÃÕÊ ’˝rÊÔÊ¡ËŸ ∑§◊á«U‹È ÷¥≈U Á∑§ÿÊH 23H ‚Íÿ¸Ÿ ŒflË∑§ "
"
" "
" ‚◊Sà ⁄UÊ◊-∑ͧ¬Ê¥◊¥ •¬ŸË Á∑§⁄UáÊÊ¥∑§Ê Ã¡ ÷⁄U ÁŒÿÊ– ∑§Ê‹Ÿ "
" "
"
" ©Uã„¥U ø◊∑§ÃË „ÈU߸ …UÊ‹ •ÊÒ⁄U ËflÊ⁄U ŒËH 24H ˇÊË⁄U‚◊Ⱥ˝Ÿ "
"
" "
"
"
©Uîfl‹ „UÊ⁄U ÃÕÊ ∑§÷Ë ¡Ëáʸ Ÿ „UÊŸflÊ‹ ŒÊ ÁŒ√ÿ flSòÊ ÷¥≈U "
"
" "
" Á∑§ÿ– ‚ÊÕ „UË ©Uã„UÊ¥Ÿ ÁŒ√ÿ øÍ«UÊ◊ÁáÊ, ŒÊ ∑ȧá«U‹, ∑§«∏U, "
" "
"
" ©Uîfl‹ •œ¸øãº˝, ‚’ ’Ê„ÈU•Ê¥∑§ Á‹ÿ ∑§ÿÍ⁄U, ŒÊŸÊ¥ ø⁄UáÊÊ¥∑§ "
"
ŒÍ‚⁄UÊ •äÿÊÿ 111
" "
"
"
Á‹ÿ ÁŸ◊¸‹ ŸÍ¬È⁄U, ª‹∑§Ë ‚ÈãŒ⁄U „°U‚‹Ë •ÊÒ⁄U ‚’ •°ªÈÁ‹ÿÊ¥◊¥ "
"
"
" ¬„UŸŸ∑§ Á‹ÿ ⁄U%Ê¥∑§Ë ’ŸË •°ªÍÁ∆UÿÊ° ÷Ë ŒË¥– ÁflE∑§◊ʸŸ ©Uã„¥U "
"
" "
"
" •àÿãà ÁŸ◊¸‹ »§⁄U‚Ê ÷¥≈U Á∑§ÿÊH 25ó27H ‚ÊÕ „UË •Ÿ∑§ "
"
" "
"
"
¬˝∑§Ê⁄U∑§ •SòÊ •ÊÒ⁄U •÷l ∑§flø ÁŒÿ; ߟ∑§ Á‚flÊ ◊SÃ∑§ •ÊÒ⁄U "
"
"
" flˇÊ—SÕ‹¬⁄U œÊ⁄UáÊ ∑§⁄UŸ∑§ Á‹ÿ ∑§÷Ë Ÿ ∑ȧê„U‹ÊŸflÊ‹ "
"
" "
"
" ∑§◊‹Ê¥∑§Ë ◊Ê‹Ê∞° ŒË¥H 28H ¡‹ÁœŸ ©Uã„¥U ‚ÈãŒ⁄U ∑§◊‹∑§Ê "
"
" "
"
"
»Í§‹ ÷¥≈U Á∑§ÿÊ– Á„U◊Ê‹ÿŸ ‚flÊ⁄UË∑§ Á‹ÿ Á‚¢„U ÃÕÊ ÷Ê°ÁÃ- "
"
" "
" ÷Ê°ÁÃ∑§ ⁄U% ‚◊̬à Á∑§ÿH 29H œŸÊäÿˇÊ ∑ȧ’⁄UŸ ◊œÈ‚ ÷⁄UÊ "
" "
"
" ¬ÊŸ¬ÊòÊ ÁŒÿÊ ÃÕÊ ‚ê¬Íáʸ ŸÊªÊ¥∑§ ⁄UÊ¡Ê ‡Ê·Ÿ, ¡Ê ß‚ "
"
" "
"
"
¬ÎâflË∑§Ê œÊ⁄UáÊ ∑§⁄UÃ „Ò¥U, ©Uã„¥U ’„ÈU◊ÍÀÿ ◊ÁáÊÿÊ¥‚ Áfl÷ÍÁ·Ã "
"
" "
" ŸÊª„UÊ⁄U ÷¥≈U ÁŒÿÊ– ß‚Ë ¬˝∑§Ê⁄U •ãÿ ŒflÃÊ•Ê¥Ÿ ÷Ë •Ê÷Í·áÊ "
" "
"
" •ÊÒ⁄U •SòÊ-‡ÊSòÊ Œ∑§⁄U ŒflË∑§Ê ‚ê◊ÊŸ Á∑§ÿÊ– Ãà¬pÊÃ˜Ô ©Uã„UÊ¥Ÿ "
"

112 üÊˌȪʸ‚#‡ÊÃË
" "
"
"
’Ê⁄¢U’Ê⁄U •^ÔU„UÊ‚¬Ífl¸∑§ ©UìÊSfl⁄U‚ ª¡¸ŸÊ ∑§Ë– ©UŸ∑§ ÷ÿ¢∑§⁄U "
"
"
" ŸÊŒ‚ ‚ê¬Íáʸ •Ê∑§Ê‡Ê ªÍ°¡ ©U∆UÊH 30ó32H ŒflË∑§Ê fl„U "
"
" "
"
" •àÿãà ©UìÊSfl⁄U‚ Á∑§ÿÊ „ÈU•Ê Á‚¢„UŸÊŒ ∑§„UË¥ ‚◊Ê Ÿ ‚∑§Ê, "
"
" "
"
"
•Ê∑§Ê‡Ê ©U‚∑§ ‚Ê◊Ÿ ‹ÉÊÈ ¬˝ÃËà „UÊŸ ‹ªÊ– ©U‚‚ ’«∏U ¡Ê⁄U∑§Ë "
"
"
" ¬˝ÁÃäflÁŸ „ÈU߸, Á¡‚‚ ‚ê¬Íáʸ ÁflE◊¥ „U‹ø‹ ◊ø ªÿË •ÊÒ⁄U "
"
" "
"
" ‚◊Ⱥ˝ ∑§Ê°¬ ©U∆UH 33H ¬ÎâflË «UÊ‹Ÿ ‹ªË •ÊÒ⁄U ‚◊Sà ¬fl¸Ã "
"
" "
"
"
Á„U‹Ÿ ‹ª– ©U‚ ‚◊ÿ ŒflÃÊ•Ê¥Ÿ •àÿãà ¬˝‚ÛÊÃÊ∑§ ‚ÊÕ "
"
" "
" Á‚¢„UflÊÁ„UŸË ÷flÊŸË‚ ∑§„UÊó“ŒÁfl! ÃÈê„UÊ⁄UË ¡ÿ „UÊ”H 34H "
" "
"
" ‚ÊÕ „UË ◊„UÌ·ÿÊ¥Ÿ ÷ÁQ§÷Êfl‚ ÁflŸ◊˝ „UÊ∑§⁄U ©UŸ∑§Ê SÃflŸ "
"
" "
"
"
Á∑§ÿÊ– "
"
" "
" ‚ê¬Íáʸ ÁòÊ‹Ê∑§Ë∑§Ê ˇÊÊ÷ª˝Sà Œπ ŒÒàÿªáÊ •¬ŸË ‚◊Sà "
" "
"
" ‚ŸÊ∑§Ê ∑§flø •ÊÁŒ‚ ‚È‚ÁîÊà ∑§⁄U, „UÊÕÊ¥◊¥ „UÁÕÿÊ⁄U ‹ ‚„U‚Ê "
"
ŒÍ‚⁄UÊ •äÿÊÿ 113
" "
"
"
©U∆U∑§⁄U π«∏U „UÊ ªÿ– ©U‚ ‚◊ÿ ◊Á„U·Ê‚È⁄UŸ ’«∏U ∑˝§Êœ◊¥ •Ê∑§⁄U "
"
"
" ∑§„UÊó“•Ê—! ÿ„U ÄÿÊ „UÊ ⁄U„UÊ „ÒU?” Á»§⁄U fl„U ‚ê¬Íáʸ •‚È⁄UÊ¥‚ "
"
" "
"
" ÁÉÊ⁄U∑§⁄U ©U‚ Á‚¢„UŸÊŒ∑§Ë •Ê⁄U ‹ˇÿ ∑§⁄U∑§ ŒÊÒ«∏UÊ •ÊÒ⁄U •Êª "
"
" "
"
"
¬„È°Uø∑§⁄U ©U‚Ÿ ŒflË∑§Ê ŒπÊ, ¡Ê •¬ŸË ¬˝÷Ê‚ ÃËŸÊ¥ ‹Ê∑§Ê¥∑§Ê "
"
"
" ¬˝∑§ÊÁ‡Êà ∑§⁄U ⁄U„UË ÕË¥H 35ó37H ©UŸ∑§ ø⁄UáÊÊ¥∑§ ÷Ê⁄U‚ ¬ÎâflË "
"
" "
"
" Œ’Ë ¡Ê ⁄U„UË ÕË– ◊ÊÕ∑§ ◊È∑ȧ≈U‚ •Ê∑§Ê‡Ê◊¥ ⁄UπÊ-‚Ë Áπ¢ø ⁄U„UË "
"
" "
"
"
ÕË ÃÕÊ fl •¬Ÿ œŸÈ·∑§Ë ≈UVÔUÊ⁄U‚ ‚ÊÃÊ¥ ¬ÊÃÊ‹Ê¥∑§Ê ˇÊÈéœ "
"
" "
" Á∑§ÿ ŒÃË ÕË¥H 38H ŒflË •¬ŸË „U¡Ê⁄UÊ¥ ÷È¡Ê•Ê¥‚ ‚ê¬Íáʸ "
" "
"
" ÁŒ‡ÊÊ•Ê¥∑§Ê •Êë¿UÊÁŒÃ ∑§⁄U∑§ π«∏UË ÕË¥– ÃŒŸãÃ⁄U ©UŸ∑§ ‚ÊÕ "
"
" "
"
"
ŒÒàÿÊ¥∑§Ê ÿÈh Á¿U«∏U ªÿÊH 39H ŸÊŸÊ ¬˝∑§Ê⁄U∑§ •SòÊ-‡ÊSòÊÊ¥∑§ "
"
" "
" ¬˝„UÊ⁄U‚ ‚ê¬Íáʸ ÁŒ‡ÊÊ∞° ©UjÊÁ‚à „UÊŸ ‹ªË¥– ÁøˇÊÈ⁄U ŸÊ◊∑§ ◊„UÊŸ˜Ô "
" "
"
" •‚È⁄U ◊Á„U·Ê‚È⁄U∑§Ê ‚ŸÊŸÊÿ∑§ ÕÊH 40H fl„U ŒflË∑§ ‚ÊÕ ÿÈh "
"

114 üÊˌȪʸ‚#‡ÊÃË
" "
"
"
∑§⁄UŸ ‹ªÊ– •ãÿ ŒÒàÿÊ¥∑§Ë øÃÈ⁄UÁXÔUáÊË ‚ŸÊ ‚ÊÕ ‹∑§⁄U øÊ◊⁄U "
"
"
" ÷Ë ‹«∏UŸ ‹ªÊ– ‚Ê∆U „U¡Ê⁄U ⁄UÁÕÿÊ¥∑§ ‚ÊÕ •Ê∑§⁄U ©UŒª˝ ŸÊ◊∑§ "
"
" "
"
" ◊„UÊŒÒàÿŸ ‹Ê„UÊ Á‹ÿÊH 41H ∞∑§ ∑§⁄UÊ«∏U ⁄UÁÕÿÊ¥∑§Ê ‚ÊÕ ‹∑§⁄U "
"
" "
"
"
◊„UÊ„UŸÈ ŸÊ◊∑§ ŒÒàÿ ÿÈh ∑§⁄UŸ ‹ªÊ– Á¡‚∑§ ⁄UÊ∞° ËflÊ⁄U∑§ "
"
"
" ‚◊ÊŸ ÃËÅÊ Õ, fl„U •Á‚‹Ê◊Ê ŸÊ◊∑§Ê ◊„UÊŒÒàÿ ¬Ê°ø ∑§⁄UÊ«∏U "
"
" "
"
" ⁄UÕË ‚ÒÁŸ∑§Ê¥‚Á„Uà ÿÈh◊¥ •Ê «U≈UÊH 42H ‚Ê∆U ‹Êπ ⁄UÁÕÿÊ¥‚ "
"
" "
"
"
ÁÉÊ⁄UÊ „ÈU•Ê ’Êc∑§‹ ŸÊ◊∑§ ŒÒàÿ ÷Ë ©U‚ ÿÈh÷ÍÁ◊◊¥ ‹«∏UŸ ‹ªÊ– "
"
" "
" ¬Á⁄UflÊÁ⁄Uà ŸÊ◊∑§ ⁄UÊˇÊ‚ „UÊÕË‚flÊ⁄U •ÊÒ⁄U ÉÊÈ«∏U‚flÊ⁄UÊ¥∑§ •Ÿ∑§ Œ‹Ê¥ "
" "
"
" ÃÕÊ ∞∑§ ∑§⁄UÊ«∏U ⁄UÁÕÿÊ¥∑§Ë ‚ŸÊ ‹∑§⁄U ÿÈh ∑§⁄UŸ ‹ªÊ– Á’«UÊ‹ "
"
" "
"
"
ŸÊ◊∑§ ŒÒàÿ ¬Ê°ø •⁄U’ ⁄UÁÕÿÊ¥‚ ÁÉÊ⁄U∑§⁄U ‹Ê„UÊ ‹Ÿ ‹ªÊ– ߟ∑§ "
"
" "
" •ÁÃÁ⁄UQ§ •ÊÒ⁄U ÷Ë „U¡Ê⁄UÊ¥ ◊„UÊŒÒàÿ ⁄UÕ, „UÊÕË •ÊÒ⁄U ÉÊÊ«∏UÊ¥∑§Ë ‚ŸÊ "
" "
"
" ‚ÊÕ ‹∑§⁄U fl„UÊ° ŒflË∑§ ‚ÊÕ ÿÈh ∑§⁄UŸ ‹ª– Sflÿ¢ ◊Á„U·Ê‚È⁄U "
"
ŒÍ‚⁄UÊ •äÿÊÿ 115
" "
"
"
©U‚ ⁄UáÊ÷ÍÁ◊◊¥ ∑§ÊÁ≈U-∑§ÊÁ≈U ‚„Ud ⁄UÕ, „UÊÕË •ÊÒ⁄U ÉÊÊ«∏UÊ¥∑§Ë ‚ŸÊ‚ "
"
"
" ÁÉÊ⁄UÊ „ÈU•Ê π«∏UÊ ÕÊ– fl ŒÒàÿ ŒflË∑§ ‚ÊÕ ÃÊ◊⁄U, Á÷Á㌬ʋ, "
"
" "
"
" ‡ÊÁQ§, ◊Í‚‹, π«˜UÔª, ¬⁄U‡ÊÈ •ÊÒ⁄U ¬Á^ÔU‡Ê •ÊÁŒ •SòÊ-‡ÊSòÊÊ¥∑§Ê "
"
" "
"
"
¬˝„UÊ⁄U ∑§⁄UÃ „ÈU∞ ÿÈh ∑§⁄U ⁄U„U Õ– ∑ȧ¿U ŒÒàÿÊ¥Ÿ ©UŸ¬⁄U ‡ÊÁQ§∑§Ê "
"
"
" ¬˝„UÊ⁄U Á∑§ÿÊ, ∑ȧ¿U ‹ÊªÊ¥Ÿ ¬Ê‡Ê »¥§∑§H 43ó48H ÃÕÊ ∑ȧ¿U "
"
" "
"
" ŒÍ‚⁄U ŒÒàÿÊ¥Ÿ π«˜UÔª¬˝„UÊ⁄U ∑§⁄U∑§ ŒflË∑§Ê ◊Ê⁄U «UÊ‹Ÿ∑§Ê ©UlÊª "
"
" "
"
"
Á∑§ÿÊ– ŒflËŸ ÷Ë ∑˝§Êœ◊¥ ÷⁄U∑§⁄U π‹-π‹◊¥ „UË •¬Ÿ •SòÊ- "
"
" "
" ‡ÊSòÊÊ¥∑§Ë fl·Ê¸ ∑§⁄U∑§ ŒÒàÿÊ¥∑§ fl ‚◊Sà •SòÊ-‡ÊSòÊ ∑§Ê≈U «UÊ‹– "
" "
"
" ©UŸ∑§ ◊Èπ¬⁄U ¬Á⁄UüÊ◊ ÿÊ Õ∑§Êfl≈U∑§Ê ⁄¢Uø◊ÊòÊ ÷Ë ÁøqÔU Ÿ„UË¥ ÕÊ, "
"
" "
"
"
ŒflÃÊ •ÊÒ⁄U ´§Á· ©UŸ∑§Ë SÃÈÁà ∑§⁄UÃ Õ •ÊÒ⁄U fl ÷ªflÃË ¬⁄U◊E⁄UË "
"
" "
" ŒÒàÿÊ¥∑§ ‡Ê⁄UË⁄UÊ¥¬⁄U •SòÊ-‡ÊSòÊÊ¥∑§Ë fl·Ê¸ ∑§⁄UÃË ⁄U„UË¥– "
" "
"
" ŒflË∑§Ê flÊ„UŸ Á‚¢„U ÷Ë ∑˝§Êœ◊¥ ÷⁄U∑§⁄U ªŒ¸Ÿ∑§ ’Ê‹Ê¥∑§Ê "
"

116 üÊˌȪʸ‚#‡ÊÃË
" "
"
"
Á„U‹ÊÃÊ „ÈU•Ê •‚È⁄UÊ¥∑§Ë ‚ŸÊ◊¥ ß‚ ¬˝∑§Ê⁄U Áflø⁄UŸ ‹ªÊ, ◊ÊŸÊ "
"
"
" flŸÊ¥◊¥ ŒÊflÊŸ‹ »Ò§‹ ⁄U„UÊ „UÊ– ⁄UáÊ÷ÍÁ◊◊¥ ŒÒàÿÊ¥∑§ ‚ÊÕ ÿÈh ∑§⁄UÃË "
"
" "
"
" „ÈU߸ •Áê’∑§Ê ŒflËŸ Á¡ÃŸ ÁŸ—EÊ‚ ¿UÊ«∏U, fl ‚èÊË Ãà∑§Ê‹ "
"
" "
"
"
‚Ò∑§«∏UÊ¥-„U¡Ê⁄UÊ¥ ªáÊÊ¥∑§ M§¬◊¥ ¬˝∑§≈U „UÊ ªÿ •ÊÒ⁄U ¬⁄U‡ÊÈ , "
"
"
" Á÷Á㌬ʋ, π«˜UÔª ÃÕÊ ¬Á^ÔU‡Ê •ÊÁŒ •SòÊÊ¥mÊ⁄UÊ •‚È⁄UÊ¥∑§Ê ‚Ê◊ŸÊ "
"
" "
"
" ∑§⁄UŸ ‹ªH 49ó53H ŒflË∑§Ë ‡ÊÁQ§‚ ’…∏U „ÈU∞ fl ªáÊ "
"
" "
"
"
•‚È⁄UÊ¥∑§Ê ŸÊ‡Ê ∑§⁄UÃ „ÈU∞ ŸªÊ«∏UÊ •ÊÒ⁄U ‡ÊW •ÊÁŒ ’Ê¡ ’¡ÊŸ "
"
" "
" ‹ªH 54H ©U‚ ‚¢ª˝Ê◊-◊„UÊà‚fl◊¥ Á∑§ÃŸ „UË ªáÊ ◊ÎŒXÔU ’¡Ê "
" "
"
" ⁄U„U Õ– ÃŒŸãÃ⁄U ŒflËŸ ÁòʇÊÍ‹‚, ªŒÊ‚, ‡ÊÁQ§∑§Ë fl·Ê¸‚ •ÊÒ⁄U "
"
" "
"
"
π«˜UÔª •ÊÁŒ‚ ‚Ò∑§«∏UÊ¥ ◊„UÊŒÒàÿÊ¥∑§Ê ‚¢„UÊ⁄U ∑§⁄U «UÊ‹Ê– Á∑§ÃŸÊ¥∑§Ê "
"
" "
" ÉÊá≈U∑§ ÷ÿ¢∑§⁄U ŸÊŒ‚ ◊ÍÌë¿Uà ∑§⁄U∑§ ◊Ê⁄U Áª⁄UÊÿÊH 55-56H "
" "
"
" ’„ÈUÃ⁄U ŒÒàÿÊ¥∑§Ê ¬Ê‡Ê‚ ’Ê°œ∑§⁄U œ⁄UÃˬ⁄U ÉÊ‚Ë≈UÊ– Á∑§ÃŸ „UË ŒÒàÿ "
"
ŒÍ‚⁄UÊ •äÿÊÿ 117
" "
"
"
©UŸ∑§Ë ÃËπË Ã‹flÊ⁄U∑§Ë ◊Ê⁄U‚ ŒÊ-ŒÊ ≈ÈU∑§«∏U „UÊ ªÿH 57H "
"
"
" Á∑§ÃŸ „UË ªŒÊ∑§Ë øÊ≈U‚ ÉÊÊÿ‹ „UÊ œ⁄UÃˬ⁄U ‚Ê ªÿ– Á∑§ÃŸ "
"
" "
"
" „UË ◊Í‚‹∑§Ë ◊Ê⁄U‚ •àÿãà •Ê„Uà „UÊ∑§⁄U ⁄UQ§ fl◊Ÿ ∑§⁄UŸ ‹ª– "
"
" "
"
"
∑ȧ¿U ŒÒàÿ ‡ÊÍ‹‚ ¿UÊÃË »§≈U ¡ÊŸ∑§ ∑§Ê⁄UáÊ ¬Îâflˬ⁄U …U⁄U „UÊ ªÿ– "
"
"
" ©U‚ ⁄UáÊÊXÔUáÊ◊¥ ’ÊáÊ‚◊Í„UÊ¥∑§Ë flÎÁCÔU‚ Á∑§ÃŸ „UË •‚È⁄UÊ¥∑§Ë ∑§◊⁄U "
"
" "
"
" ≈ÍU≈U ªÿËH 58-59H ’Ê¡∑§Ë Ã⁄U„U ¤Ê¬≈UŸflÊ‹ Œfl¬Ë«U∑§ "
"
" "
"
"
ŒÒàÿªáÊ •¬Ÿ ¬˝ÊáÊÊ¥‚ „UÊÕ œÊŸ ‹ª– Á∑§ã„UË¥∑§Ë ’Ê° „¥U Á¿UÛÊ- "
"
" "
" Á÷ÛÊ „UÊ ªÿË¥– Á∑§ÃŸÊ¥∑§Ë ªŒ¸Ÿ¥ ∑§≈U ªÿË¥– Á∑§ÃŸ „UË ŒÒàÿÊ¥∑§ "
" "
"
" ◊SÃ∑§ ∑§≈U-∑§≈U∑§⁄U Áª⁄UŸ ‹ª– ∑ȧ¿U ‹ÊªÊ¥∑§ ‡Ê⁄UË⁄U ◊äÿ÷ʪ◊¥ "
"
" "
"
"
„UË ÁflŒËáʸ „UÊ ªÿ– Á∑§ÃŸ „UË ◊„UÊŒÒàÿ ¡Ê°ÉÊ¥ ∑§≈U ¡ÊŸ‚ ¬Îâflˬ⁄U "
"
" "
" Áª⁄U ¬«∏U– Á∑§ÃŸÊ¥∑§Ê „UË ŒflËŸ ∞∑§ ’Ê°„U, ∞∑§ ¬Ò⁄U •ÊÒ⁄U ∞∑§ "
" "
"
" ŸòÊflÊ‹ ∑§⁄U∑§ ŒÊ ≈ÈU∑§«∏UÊ¥◊¥ øË⁄U «UÊ‹Ê– Á∑§ÃŸ „UË ŒÒàÿ ◊SÃ∑§ "
"

118 üÊˌȪʸ‚#‡ÊÃË
" "
"
"
∑§≈U ¡ÊŸ¬⁄U ÷Ë Áª⁄U∑§⁄U Á»§⁄U ©U∆U ¡ÊÃ •ÊÒ⁄U ∑§fl‹ œ«∏U∑§ „UË "
"
"
" M§¬◊¥ •ë¿U-•ë¿U „UÁÕÿÊ⁄U „UÊÕ◊¥ ‹ ŒflË∑§ ‚ÊÕ ÿÈh "
"
" "
"
" ∑§⁄UŸ ‹ªÃ Õ– ŒÍ‚⁄U ∑§’㜠ÿÈh∑§ ’Ê¡Ê¥∑§Ë ‹ÿ¬⁄U ŸÊøÃ "
"
" "
"
"
ÕH 60ó63H Á∑§ÃŸ „UË Á’ŸÊ Á‚⁄U∑§ œ«∏U „UÊÕÊ¥◊¥ π«˜UªÔ , ‡ÊÁQ§ "
"
"
" •ÊÒ⁄U ´§ÁCÔU Á‹ÿ ŒÊÒ«∏UÃ Õ ÃÕÊ ŒÍ‚⁄U-ŒÍ‚⁄U ◊„UÊŒÒàÿ “∆U„U⁄UÊ! "
"
" "
"
" ∆U„U⁄UÊ!!” ÿ„U ∑§„UÃ „ÈU∞ ŒflË∑§Ê ÿÈh∑§ Á‹ÿ ‹‹∑§Ê⁄UÃ Õ– ¡„UÊ° "
"
" "
"
"
fl„U ÉÊÊ⁄U ‚¢ª˝Ê◊ „ÈU•Ê ÕÊ, fl„UÊ°∑§Ë œ⁄UÃË ŒflË∑§ Áª⁄UÊÿ „ÈU∞ ⁄UÕ, "
"
" "
" „UÊÕË, ÉÊÊ«∏U •ÊÒ⁄U •‚È⁄UÊ¥∑§Ë ‹Ê‡ÊÊ¥‚ ∞‚Ë ¬≈U ªÿË ÕË Á∑§ fl„UÊ° "
" "
"
" ø‹ŸÊ-Á»§⁄UŸÊ •‚ê÷fl „UÊ ªÿÊ ÕÊH 64-65H ŒÒàÿÊ¥∑§Ë ‚ŸÊ◊¥ "
"
" "
"
"
„UÊÕË, ÉÊÊ«∏U •ÊÒ⁄U •‚È⁄UÊ¥∑§ ‡Ê⁄UË⁄UÊ¥‚ ßÃŸË •Áœ∑§ ◊ÊòÊÊ◊¥ ⁄UQ§¬Êà "
"
" "
" „ÈU•Ê ÕÊ Á∑§ ÕÊ«∏UË „UË Œ⁄U◊¥ fl„UÊ° πÍŸ∑§Ë ’«∏UË-’«∏UË ŸÁŒÿÊ° ’„UŸ "
" "
"
" ‹ªË¥H 66H ¡ªŒê’ÊŸ •‚È⁄UÊ¥∑§Ë Áfl‡ÊÊ‹ ‚ŸÊ∑§Ê ˇÊáÊ÷⁄U◊¥ ŸCÔU "
"
ŒÍ‚⁄UÊ •äÿÊÿ 119
" "
"
"
∑§⁄U ÁŒÿÊó∆UË∑§ ©U‚Ë Ã⁄U„U, ¡Ò‚ ÃÎáÊ •ÊÒ⁄U ∑§Ê∆U∑§ ÷Ê⁄UË …U⁄U∑§Ê "
"
"
" •Êª ∑ȧ¿U „UË ˇÊáÊÊ¥◊¥ ÷S◊ ∑§⁄U ŒÃË „ÒUH 67H •ÊÒ⁄U fl„U Á‚¢„U "
"
" "
"
" ÷Ë ªŒ¸Ÿ∑§ ’Ê‹Ê¥∑§Ê Á„U‹Ê-Á„U‹Ê∑§⁄U ¡Ê⁄U-¡Ê⁄U‚ ª¡¸ŸÊ ∑§⁄UÃÊ "
"
" "
"
"
„ÈU•Ê ŒÒàÿÊ¥∑§ ‡Ê⁄UË⁄UÊ¥‚ ◊ÊŸÊ ©UŸ∑§ ¬˝ÊáÊ øÈŸ ‹ÃÊ ÕÊH 68H "
"
"
" fl„UÊ° ŒflË∑§ ªáÊÊ¥Ÿ ÷Ë ©UŸ ◊„UÊŒÒàÿÊ¥∑§ ‚ÊÕ ∞‚Ê ÿÈh Á∑§ÿÊ, "
"
" "
"
" Á¡‚‚ •Ê∑§Ê‡Ê◊¥ π«∏U „ÈU∞ ŒflÃʪáÊ ©UŸ¬⁄U ’„ÈUà ‚¢ÃÈCÔU „ÈU∞ "
"
" "
"
"
•ÊÒ⁄U »Í§‹ ’⁄U‚ÊŸ ‹ªH 69H "
"
" ß‚ ¬˝∑§Ê⁄U üÊË◊Ê∑¸§á«Uÿ¬È⁄UÊáÊ◊¥ ‚ÊflÌáÊ∑§ ◊ãflãÃ⁄U∑§Ë ∑§ÕÊ∑§ •ãê¸Ã ŒflË◊Ê„UÊàêÿ◊¥ "
" "
" “◊Á„U·Ê‚È⁄U∑§Ë ‚ŸÊ∑§Ê flœ” ŸÊ◊∑§ ŒÍ‚⁄UÊ •äÿÊÿ ¬Í⁄UÊ „ÈU•ÊH 2H "
" "
" \\vv\\ "
" "
" "
" "
" "
" "
" "
" "
" "

" "
"
"
"
ÃË‚⁄UÊ •äÿÊÿ \\vv\\
"
"
"
" "
" "
"
"
‚ŸÊ¬ÁÃÿÊ¥‚Á„Uà ◊Á„U·Ê‚È⁄U∑§Ê flœ "
"
" \\vv\\ "
" "
"
"
äÿÊŸ "
"
"
" ¡ªŒê’Ê∑§ üÊË•XÔUÊ¥∑§Ë ∑§ÊÁãà ©UŒÿ∑§Ê‹∑§ ‚„UdÊ¥ ‚ÍÿÊZ∑§ "
"
" "
"
"
‚◊ÊŸ „ÒU– fl ‹Ê‹ ⁄¢Uª∑§Ë ⁄U‡Ê◊Ë ‚Ê«∏UË ¬„UŸ „ÈU∞ „Ò¥U– ©UŸ∑§ ª‹◊¥ "
"
"
" ◊Èá«U◊Ê‹Ê ‡ÊÊ÷Ê ¬Ê ⁄U„UË „ÒU– ŒÊŸÊ¥ SßÊ¥¬⁄U ⁄UQ§ ø㌟∑§Ê ‹¬ ‹ªÊ "
"
" "
"
"
„ÒU– fl •¬Ÿ ∑§⁄U-∑§◊‹Ê¥◊¥ ¡¬◊ÊÁ‹∑§Ê, ÁfllÊ •ÊÒ⁄U •÷ÿ ÃÕÊ fl⁄U "
"
" "
" ŸÊ◊∑§ ◊ÈºÊ˝ ∞° œÊ⁄UáÊ Á∑§ÿ „ÈU∞ „ÒU¥ – ÃËŸ ŸòÊÊ‚
¥  ‚ȇÊÊÁ÷à ◊ÈπÊ⁄UÁflãŒ∑§Ë "
" "
"
"
’«∏UË ‡ÊÊ÷Ê „UÊ ⁄U„UË „ÒU– ©UŸ∑§ ◊SÃ∑§¬⁄U øãº˝◊Ê∑§ ‚ÊÕ „UË ⁄U%◊ÿ "
"
" "
"
"
◊È∑ȧ≈U ’°œÊ „ÒU ÃÕÊ fl ∑§◊‹∑§ •Ê‚Ÿ¬⁄U Áfl⁄UÊ¡◊ÊŸ „Ò¥U– ∞‚Ë ŒflË∑§Ê "
"
"
" ◊Ò¥ ÷ÁQ§¬Ífl¸∑§ ¬˝áÊÊ◊ ∑§⁄UÃÊ (∑§⁄UÃË) „Í°U– "
"
ÃË‚⁄UÊ •äÿÊÿ 121
" "
"
"
´§Á· ∑§„UÃ „Ò¥UóH 1H ŒÒàÿÊ¥∑§Ë ‚ŸÊ∑§Ê ß‚ ¬˝∑§Ê⁄U ÄU‚- "
"
"
" Ÿ„U‚ „UÊÃ  Œπ ◊„UÊŒÒàÿ ‚ŸÊ¬Áà ÁøˇÊ⁄È U ∑˝§Êœ◊¥ ÷⁄U∑§⁄U •Áê’∑§ÊŒflË‚ "
"
" "
"
" ÿÈh ∑§⁄UŸ∑§ Á‹ÿ •Êª ’…∏UÊH 2H fl„U •‚È⁄U ⁄UáÊ÷ÍÁ◊◊¥ ŒflË∑§ "
"
" "
"
"
™§¬⁄U ß‚ ¬˝∑§Ê⁄U ’ÊáÊÊ¥∑§Ë fl·Ê¸ ∑§⁄UŸ ‹ªÊ, ¡Ò‚ ’ÊŒ‹ ◊L§ÁªÁ⁄U∑§ "
"
"
" Á‡Êπ⁄U¬⁄U ¬ÊŸË∑§Ë œÊ⁄U ’⁄U‚Ê ⁄U„UÊ „UÊH 3H Ã’ ŒflËŸ •¬Ÿ "
"
" "
"
" ’ÊáÊÊ¥‚ ©U‚∑§ ’ÊáÊ‚◊Í„U∑§Ê •ŸÊÿÊ‚ „UË ∑§Ê≈U∑§⁄U ©U‚∑§ ÉÊÊ«∏UÊ¥ "
"
" "
"
"
•ÊÒ⁄U ‚Ê⁄UÁÕ∑§Ê ÷Ë ◊Ê⁄U «UÊ‹ÊH 4H ‚ÊÕ „UË ©U‚∑§ œŸÈ· ÃÕÊ "
"
" "
" •àÿãà ™°§øË äfl¡Ê∑§Ê ÷Ë Ãà∑§Ê‹ ∑§Ê≈U Áª⁄UÊÿÊ– œŸÈ· ∑§≈U "
" "
"
" ¡ÊŸ¬⁄U ©U‚∑§ •XÔUÊ¥∑§Ê •¬Ÿ ’ÊáÊÊ¥‚ ’Ë¥œ «UÊ‹ÊH 5H œŸÈ·, "
"
" "
"
"
⁄UÕ, ÉÊÊ«∏U •ÊÒ⁄U ‚Ê⁄UÁÕ∑§ ŸCÔU „UÊ ¡ÊŸ¬⁄U fl„U •‚È⁄U …UÊ‹ •ÊÒ⁄U "
"
" "
" ËflÊ⁄U ‹∑§⁄U ŒflË∑§Ë •Ê⁄U ŒÊÒ«∏UÊH 6H ©U‚Ÿ ÃËπË œÊ⁄UflÊ‹Ë "
" "
"
" ËflÊ⁄U‚ Á‚¢„U∑§ ◊SÃ∑§¬⁄U øÊ≈U ∑§⁄U∑§ ŒflË∑§Ë ÷Ë ’ÊÿË¥ ÷È¡Ê◊¥ "
"

122 üÊˌȪʸ‚#‡ÊÃË
" "
"
"
’«∏U flª‚ ¬˝„UÊ⁄U Á∑§ÿÊH 7H ⁄UÊ¡Ÿ˜!Ô ŒflË∑§Ë ’Ê°„U¬⁄U ¬„È°UøÃ „UË fl„U "
"
"
" ËflÊ⁄U ≈ÍU≈U ªÿË, Á»§⁄U ÃÊ ∑˝§Êœ‚ ‹Ê‹ •Ê°π¥ ∑§⁄U∑§ ©U‚ ⁄UÊˇÊ‚Ÿ "
"
" "
"
" ‡ÊÍ‹ „UÊÕ◊¥ Á‹ÿÊH 8H •ÊÒ⁄U ©U‚ ©U‚ ◊„UÊŒÒàÿŸ ÷ªflÃË ÷º˝∑§Ê‹Ë∑§ "
"
" "
"
"
™§¬⁄U ø‹ÊÿÊ– fl„U ‡ÊÍ‹ •Ê∑§Ê‡Ê‚ Áª⁄UÃ „ÈU∞ ‚Íÿ¸◊á«U‹∑§Ë ÷Ê°Áà "
"
"
" •¬Ÿ Ã¡‚ ¬˝ÖflÁ‹Ã „UÊ ©U∆UÊH 9H "
"
" "
"
" ©U‚ ‡ÊÍ‹∑§Ê •¬ŸË •Ê⁄U •ÊÃ Œπ ŒflËŸ ÷Ë ‡ÊÍ‹∑§Ê ¬˝„UÊ⁄U "
"
" "
"
"
Á∑§ÿÊ– ©U‚‚ ⁄UÊˇÊ‚∑§ ‡ÊÍ‹∑§ ‚Ò∑§«∏UÊ¥ ≈ÈU∑§«∏U „UÊ ªÿ, ‚ÊÕ „UË ◊„UÊŒÒàÿ "
"
" "
" ÁøˇÊÈ⁄U∑§Ë ÷Ë œÁîÊÿÊ° ©U«∏U ªÿË¥– fl„U ¬˝ÊáÊÊ¥‚ „UÊÕ œÊ ’Ò∆UÊH 10H "
" "
"
" ◊Á„U·Ê‚È⁄U∑§ ‚ŸÊ¬Áà ©U‚ ◊„Uʬ⁄UÊ∑˝§◊Ë ÁøˇÊÈ⁄U∑§ ◊Ê⁄U ¡ÊŸ¬⁄U "
"
" "
"
"
ŒflÃÊ•Ê¥∑§Ê ¬Ë«∏UÊ ŒŸflÊ‹Ê øÊ◊⁄U „UÊÕˬ⁄U ø…∏U∑§⁄U •ÊÿÊ– ©U‚Ÿ "
"
" "
" ÷Ë ŒflË∑§ ™§¬⁄U ‡ÊÁQ§∑§Ê ¬˝„UÊ⁄U Á∑§ÿÊ, Á∑¢§ÃÈ ¡ªŒê’ÊŸ ©U‚ •¬Ÿ "
" "
"
" „È¢U∑§Ê⁄U‚ „UË •Ê„Uà ∞fl¢ ÁŸc¬˝÷ ∑§⁄U∑§ Ãà∑§Ê‹ ¬Îâflˬ⁄U Áª⁄UÊ "
"
ÃË‚⁄UÊ •äÿÊÿ 123
" "
"
"
ÁŒÿÊH 11-12H ‡ÊÁQ§ ≈ÍU≈U∑§⁄U Áª⁄UË „ÈU߸ Œπ øÊ◊⁄U∑§Ê ’«∏UÊ ∑˝§Êœ "
"
"
" „ÈU•Ê– •’ ©U‚Ÿ ‡ÊÍ‹ ø‹ÊÿÊ, Á∑¢§ÃÈ ŒflËŸ ©U‚ ÷Ë •¬Ÿ ’ÊáÊÊ¥mÊ⁄UÊ "
"
" "
"
" ∑§Ê≈U «UÊ‹ÊH 13H ßß◊¥ „UË ŒflË∑§Ê Á‚¢„U ©U¿U‹∑§⁄U „UÊÕË∑§ "
"
" "
"
"
◊SÃ∑§¬⁄U ø…∏U ’Ò∆UÊ •ÊÒ⁄U ©U‚ ŒÒàÿ∑§ ‚ÊÕ πÍ’ ¡Ê⁄U ‹ªÊ∑§⁄U "
"
"
" ’Ê„ÈUÿÈh ∑§⁄UŸ ‹ªÊH 14H fl ŒÊŸÊ¥ ‹«∏UÃ-‹«∏UÃ „UÊÕË‚ ¬Îâflˬ⁄U "
"
" "
"
" •Ê ªÿ •ÊÒ⁄U •àÿãà ∑˝§Êœ◊¥ ÷⁄U∑§⁄U ∞∑§-ŒÍ‚⁄U¬⁄U ’«∏U ÷ÿ¢∑§⁄U "
"
" "
"
"
¬˝„UÊ⁄U ∑§⁄UÃ „ÈU∞ ‹«∏UŸ ‹ªH 15H ÃŒŸãÃ⁄U Á‚¢„U ’«∏U flª‚ "
"
" "
" •Ê∑§Ê‡Ê∑§Ë •Ê⁄U ©U¿U‹Ê •ÊÒ⁄U ©Uœ⁄U‚ Áª⁄UÃ ‚◊ÿ ©U‚Ÿ ¬¢¡Ê¥∑§Ë "
" "
"
" ◊Ê⁄U‚ øÊ◊⁄U∑§Ê Á‚⁄U œ«∏U‚ •‹ª ∑§⁄U ÁŒÿÊH 16H ß‚Ë ¬˝∑§Ê⁄U "
"
" "
"
"
©UŒª˝ ÷Ë Á‡Ê‹Ê •ÊÒ⁄U flÎˇÊ •ÊÁŒ∑§Ë ◊Ê⁄U πÊ∑§⁄U ⁄UáÊ÷ÍÁ◊◊¥ ŒflË∑§ "
"
" "
" „UÊÕ‚ ◊Ê⁄UÊ ªÿÊ ÃÕÊ ∑§⁄UÊ‹ ÷Ë ŒÊ°ÃÊ¥, ◊ÈP§Ê¥ •ÊÒ⁄U Õ嬫∏UÊ¥∑§Ë "
" "
"
" øÊ≈U‚ œ⁄UʇÊÊÿË „UÊ ªÿÊH 17H ∑˝§Êœ◊¥ ÷⁄UË „ÈU߸ ŒflËŸ ªŒÊ∑§Ë "
"

124 üÊˌȪʸ‚#‡ÊÃË
" "
"
"
øÊ≈U‚ ©UhÃ∑§Ê ∑§øÍ◊⁄U ÁŸ∑§Ê‹ «UÊ‹Ê– Á÷Á㌬ʋ‚ flÊc∑§‹∑§Ê "
"
"
" ÃÕÊ ’ÊáÊÊ¥‚ ÃÊ◊˝ •ÊÒ⁄U •ãœ∑§∑§Ê ◊ÊÒÃ∑§ ÉÊÊ≈U ©UÃÊ⁄U ÁŒÿÊH 18H "
"
" "
"
" ÃËŸ ŸòÊÊ¥flÊ‹Ë ¬⁄U◊E⁄UËŸ ÁòʇÊÍ‹‚ ©Uª˝ÊSÿ, ©Uª˝flËÿ¸ ÃÕÊ ◊„UÊ„UŸÈ "
"
" "
"
"
ŸÊ◊∑§ ŒÒàÿ∑§Ê ◊Ê⁄U «UÊ‹ÊH 19H ËflÊ⁄U∑§Ë øÊ≈U‚ Áfl«UÊ‹∑§ "
"
"
" ◊SÃ∑§∑§Ê œ«∏U‚ ∑§Ê≈U Áª⁄UÊÿÊ– ŒÈœ¸⁄U •ÊÒ⁄U ŒÈ◊ȸπóߟ ŒÊŸÊ¥∑§Ê "
"
" "
"
" ÷Ë •¬Ÿ ’ÊáÊÊ¥‚ ÿ◊‹Ê∑§ ÷¡ ÁŒÿÊH 20H "
"
" "
"
"
ß‚ ¬˝∑§Ê⁄U •¬ŸË ‚ŸÊ∑§Ê ‚¢„UÊ⁄U „UÊÃÊ Œπ ◊Á„U·Ê‚È⁄UŸ ÷Ò¥‚∑§Ê "
"
" "
" M§¬ œÊ⁄UáÊ ∑§⁄U∑§ ŒflË∑§ ªáÊÊ¥∑§Ê òÊÊ‚ ŒŸÊ •Ê⁄Uê÷ Á∑§ÿÊH 21H "
" "
"
" Á∑§ã„UË¥∑§Ê ÕÍÕÈŸ‚ ◊Ê⁄U∑§⁄U, Á∑§ã„UË¥∑§ ™§¬⁄U πÈ⁄UÊ¥∑§Ê ¬˝„UÊ⁄U ∑§⁄U∑§, "
"
" "
"
"
Á∑§ã„UË¥-Á∑§ã„UË¥∑§Ê ¬Í°¿U‚ øÊ≈U ¬„È°UøÊ∑§⁄U, ∑ȧ¿U∑§Ê ‚Ë¥ªÊ¥‚ ÁflŒËáʸ "
"
" "
" ∑§⁄U∑§, ∑ȧ¿U ªáÊÊ¥∑§Ê flª‚, Á∑§ã„UË¥∑§Ê Á‚¢„UŸÊŒ‚, ∑ȧ¿U∑§Ê øP§⁄U "
" "
"
" Œ∑§⁄U •ÊÒ⁄U Á∑§ÃŸÊ¥∑§Ê ÁŸ—EÊ‚-flÊÿÈ∑§ ¤ÊÊ¥∑§‚ œ⁄UʇÊÊÿË ∑§⁄U "
"
ÃË‚⁄UÊ •äÿÊÿ 125
" "
"
"
ÁŒÿÊH 22-23H ß‚ ¬˝∑§Ê⁄U ªáÊÊ¥∑§Ë ‚ŸÊ∑§Ê Áª⁄UÊ∑§⁄U fl„U •‚È⁄U "
"
"
" ◊„UÊŒflË∑§ Á‚¢„U∑§Ê ◊Ê⁄UŸ∑§ Á‹ÿ ¤Ê¬≈UÊ– ß‚‚ ¡ªŒê’Ê∑§Ê ’«∏UÊ "
"
" "
"
" ∑˝§Êœ „ÈU•ÊH 24H ©Uœ⁄U ◊„Uʬ⁄UÊ∑˝§◊Ë ◊Á„U·Ê‚È⁄U ÷Ë ∑˝§Êœ◊¥ ÷⁄U∑§⁄U "
"
" "
"
"
œ⁄UÃË∑§Ê πÈ⁄UÊ¥‚ πÊŒŸ ‹ªÊ ÃÕÊ •¬Ÿ ‚Ë¥ªÊ¥‚ ™°§ø-™°§ø ¬fl¸ÃÊ¥∑§Ê "
"
"
" ©U∆UÊ∑§⁄U »¥§∑§Ÿ •ÊÒ⁄U ª¡¸Ÿ ‹ªÊH 25H ©U‚∑§ flª‚ øP§⁄U ŒŸ∑§ "
"
" "
"
" ∑§Ê⁄UáÊ ¬ÎâflË ˇÊÈéœ „UÊ∑§⁄U »§≈UŸ ‹ªË– ©U‚∑§Ë ¬Í°¿U‚ ≈U∑§⁄UÊ∑§⁄U "
"
" "
"
"
‚◊Ⱥ˝ ‚’ •Ê⁄U‚ œ⁄UÃË∑§Ê «ÈU’ÊŸ ‹ªÊH 26H Á„U‹Ã „ÈU∞ ‚Ë¥ªÊ¥∑§ "
"
" "
" •ÊÉÊÊÂ ÁflŒËáʸ „UÊ∑§⁄U ’ÊŒ‹Ê¥∑§ ≈ÈU∑§«∏U-≈ÈU∑§«∏U „UÊ ªÿ– ©U‚∑§ "
" "
"
" EÊ‚∑§Ë ¬˝øá«U flÊÿÈ∑§ flª‚ ©U«∏U „ÈU∞ ‚Ò∑§«∏UÊ¥ ¬fl¸Ã •Ê∑§Ê‡Ê‚ "
"
" "
"
"
Áª⁄UŸ ‹ªH 27H ß‚ ¬˝∑§Ê⁄U ∑˝§Êœ◊¥ ÷⁄U „ÈU∞ ©U‚ ◊„UÊŒÒàÿ∑§Ê "
"
" "
" •¬ŸË •Ê⁄U •ÊÃ Œπ øÁá«U∑§ÊŸ ©U‚∑§Ê flœ ∑§⁄UŸ∑§ Á‹ÿ ◊„UÊŸ˜Ô "
" "
"
" ∑˝§Êœ Á∑§ÿÊH 28H ©Uã„UÊ¥Ÿ ¬Ê‡Ê »¥§∑§∑§⁄U ©U‚ ◊„UÊŸ˜Ô •‚È⁄U∑§Ê ’Ê°œ "
"

126 üÊˌȪʸ‚#‡ÊÃË
" "
"
"
Á‹ÿÊ– ©U‚ ◊„UÊ‚¢ª˝Ê◊◊¥ ’°œ ¡ÊŸ¬⁄U ©U‚Ÿ ÷Ò¥‚∑§Ê M§¬ àÿʪ "
"
"
" ÁŒÿÊH 29H •ÊÒ⁄U Ãà∑§Ê‹ Á‚¢„U∑§ M§¬◊¥ fl„U ¬˝∑§≈U „UÊ ªÿÊ– ©U‚ "
"
" "
"
" •flSÕÊ◊¥ ¡ªŒê’Ê ÖÿÊ¥ „UË ©U‚∑§Ê ◊SÃ∑§ ∑§Ê≈UŸ∑§ Á‹ÿ ©Ulà "
"
" "
"
"
„ÈUßZ, àÿÊ¥ „UË fl„U π«˜UªÔ œÊ⁄UË ¬ÈL§·∑§ M§¬◊¥ ÁŒπÊÿË ŒŸ ‹ªÊH 30H "
"
"
" Ã’ ŒflËŸ ÃÈ⁄¢Uà „UË ’ÊáÊÊ¥∑§Ë fl·Ê¸ ∑§⁄U∑§ …UÊ‹ •ÊÒ⁄U ËflÊ⁄U∑§ ‚ÊÕ "
"
" "
"
" ©U‚ ¬ÈL§·∑§Ê ÷Ë ’Ë¥œ «UÊ‹Ê– ßß◊¥ „UË fl„U ◊„UÊŸ˜Ô ª¡⁄UÊ¡∑§ M§¬◊¥ "
"
" "
"
"
¬Á⁄UáÊà „UÊ ªÿÊH 31H ÃÕÊ •¬ŸË ‚Í°«∏U‚ ŒflË∑§ Áfl‡ÊÊ‹ Á‚¢„U∑§Ê "
"
" "
" πË¥øŸ •ÊÒ⁄U ª¡¸Ÿ ‹ªÊ– πË¥øÃ ‚◊ÿ ŒflËŸ ËflÊ⁄U‚ ©U‚∑§Ë ‚Í°«∏U "
" "
"
" ∑§Ê≈U «UÊ‹ËH 32H Ã’ ©U‚ ◊„UÊŒÒàÿŸ ¬ÈŸ— ÷Ò¥‚∑§Ê ‡Ê⁄UË⁄U œÊ⁄UáÊ "
"
" "
"
"
∑§⁄U Á‹ÿÊ •ÊÒ⁄U ¬„U‹∑§Ë „UË ÷Ê°Áà ø⁄UÊø⁄U ¬˝ÊÁáÊÿÊ¥‚Á„Uà ÃËŸÊ¥ "
"
" "
" ‹Ê∑§Ê¥∑§Ê √ÿÊ∑ȧ‹ ∑§⁄UŸ ‹ªÊH 33H Ã’ ∑˝§Êœ◊¥ ÷⁄UË „ÈU߸ ¡ªã◊ÊÃÊ "
" "
"
" øÁá«U∑§Ê ’Ê⁄¢U’Ê⁄U ©UûÊ◊ ◊œÈ∑§Ê ¬ÊŸ ∑§⁄UŸ •ÊÒ⁄U ‹Ê‹ •Ê°π¥ ∑§⁄U∑§ "
"
ÃË‚⁄UÊ •äÿÊÿ 127
" "
"
"
„°U‚Ÿ ‹ªË¥H 34H ©Uœ⁄U fl„U ’‹ •ÊÒ⁄U ¬⁄UÊ∑˝§◊∑§ ◊Œ‚ ©Uã◊ûÊ „ÈU•Ê "
"
"
" ⁄UÊˇÊ‚ ª¡¸Ÿ ‹ªÊ •ÊÒ⁄U •¬Ÿ ‚Ë¥ªÊ¥‚ øá«UË∑§ ™§¬⁄U ¬fl¸ÃÊ¥∑§Ê "
"
" "
"
" »¥§∑§Ÿ ‹ªÊH 35H ©U‚ ‚◊ÿ ŒflË •¬Ÿ ’ÊáÊÊ¥∑§ ‚◊Í„UÊ¥‚ ©U‚∑§ "
"
" "
"
"
»¥§∑§ „ÈU∞ ¬fl¸ÃÊ¥∑§Ê øÍáʸ ∑§⁄UÃË „ÈU߸ ’Ê‹Ë¥– ’Ê‹Ã ‚◊ÿ ©UŸ∑§Ê ◊Èπ "
"
"
" ◊œÈ∑§ ◊Œ‚ ‹Ê‹ „UÊ ⁄U„UÊ ÕÊ •ÊÒ⁄U flÊáÊË ‹«∏Uπ«∏UÊ ⁄U„UË ÕËH 36H "
"
" "
"
" ŒflËŸ ∑§„UÊóH 37H •Ê ◊Í…∏U! ◊Ò¥ ¡’Ã∑§ ◊œÈ ¬ËÃË „°ÍU , "
"
" "
"
"
Ã’Ã∑§ ÃÍ ˇÊáÊ÷⁄U∑§ Á‹ÿ πÍ’ ª¡¸ ‹– ◊⁄U „UÊÕ‚ ÿ„UË¥ Ã⁄UË ◊ÎàÿÈ "
"
" "
" „UÊ ¡ÊŸ¬⁄U •’ ‡ÊËÉÊ˝ „UË ŒflÃÊ ÷Ë ª¡¸ŸÊ ∑§⁄¥UªH 38H "
" "
"
" ´§Á· ∑§„UÃ „Ò¥UóH 39H ÿÊ¥ ∑§„U∑§⁄U ŒflË ©U¿U‹Ë¥ •ÊÒ⁄U ©U‚ "
"
" "
"
"
◊„UÊŒÒàÿ∑§ ™§¬⁄U ø…∏U ªÿË¥– Á»§⁄U •¬Ÿ ¬Ò⁄U‚ ©U‚ Œ’Ê∑§⁄U ©Uã„UÊ¥Ÿ "
"
" "
" ‡ÊÍ‹‚ ©U‚∑§ ∑§á∆U◊¥ •ÊÉÊÊà Á∑§ÿÊH 40H ©UŸ∑§ ¬Ò⁄U‚ Œ’Ê "
" "
"
" „UÊŸ¬⁄U ÷Ë ◊Á„U·Ê‚È⁄U •¬Ÿ ◊Èπ‚ [ŒÍ‚⁄U M§¬◊¥ ’Ê„U⁄U „UÊŸ ‹ªÊ] "
"

128 üÊˌȪʸ‚#‡ÊÃË
" "
"
"
•÷Ë •Êœ ‡Ê⁄UË⁄U‚ „UË fl„U ’Ê„U⁄U ÁŸ∑§‹Ÿ ¬ÊÿÊ ÕÊ Á∑§ ŒflËŸ •¬Ÿ "
"
"
" ¬˝÷Êfl‚ ©U‚ ⁄UÊ∑§ ÁŒÿÊH 41H •ÊœÊ ÁŸ∑§‹Ê „UÊŸ¬⁄U ÷Ë fl„U "
"
" "
"
" ◊„UÊŒÒàÿ ŒflË‚ ÿÈh ∑§⁄UŸ ‹ªÊ– Ã’ ŒflËŸ ’„ÈUà ’«∏UË Ã‹flÊ⁄U‚ "
"
" "
"
"
©U‚∑§Ê ◊SÃ∑§ ∑§Ê≈U Áª⁄UÊÿÊH 42H Á»§⁄U ÃÊ „UÊ„UÊ∑§Ê⁄U ∑§⁄UÃË „ÈU߸ "
"
"
" ŒÒàÿÊ¥∑§Ë ‚Ê⁄UË ‚ŸÊ ÷ʪ ªÿË ÃÕÊ ‚ê¬Íáʸ ŒflÃÊ •àÿãà ¬˝‚ÛÊ „UÊ "
"
" "
"
" ªÿH 43H ŒflÃÊ•Ê¥Ÿ ÁŒ√ÿ ◊„UÌ·ÿÊ¥∑§ ‚ÊÕ ŒÈªÊ¸ŒflË∑§Ê SÃflŸ "
"
" "
"
"
Á∑§ÿÊ– ªãœfl¸⁄UÊ¡ ªÊŸ ‹ª ÃÕÊ •å‚⁄UÊ∞° ŸÎàÿ ∑§⁄UŸ ‹ªË¥H 44H "
"
" ß‚ ¬˝∑§Ê⁄U üÊË◊Ê∑¸§á«Uÿ¬È⁄UÊáÊ◊¥ ‚ÊflÌáÊ∑§ ◊ãflãÃ⁄U∑§Ë ∑§ÕÊ∑§ •ãê¸Ã ŒflË◊Ê„UÊàêÿ◊¥ "
" "
" “◊Á„U·Ê‚È⁄Uflœ” ŸÊ◊∑§ ÃË‚⁄UÊ •äÿÊÿ ¬Í⁄UÊ „ÈU•ÊH 3H "
" "
" \\vv\\ "
" "
" "
" "
" "
" "
" "
" "
" "
" "
"
"
"
øÊÒÕÊ •äÿÊÿ
\\vv\\
"
"
"
" "
"
"
"
ßãº˝ÊÁŒ ŒflÃÊ•Ê¥mÊ⁄UÊ ŒflË∑§Ë SÃÈÁà "
"
"
" \\vv\\ "
" "
"
"
äÿÊŸ "
"
"
" Á‚Áh∑§Ë ßë¿UÊ ⁄UπŸflÊ‹ ¬ÈL§· Á¡Ÿ∑§Ë ‚flÊ ∑§⁄UÃ „Ò¥U ÃÕÊ "
"
" "
"
"
ŒflÃÊ Á¡ã„¥U ‚’ •Ê⁄U‚ ÉÊ⁄U ⁄U„UÃ „Ò¥U, ©UŸ “¡ÿÊ” ŸÊ◊flÊ‹Ë "
"
"
" ŒÈªÊ¸ŒflË∑§Ê äÿÊŸ ∑§⁄U– ©UŸ∑§ üÊË•XÔUÊ¥∑§Ë •Ê÷Ê ∑§Ê‹ ◊ÉÊ∑§ "
"
" "
"
"
‚◊ÊŸ ‡ÿÊ◊ „ÒU– fl •¬Ÿ ∑§≈UÊˇÊÊ¥‚ ‡ÊòÊÈ‚◊Í„U∑§Ê ÷ÿ ¬˝ŒÊŸ ∑§⁄UÃË "
"
"
" „Ò¥U– ©UŸ∑§ ◊SÃ∑§¬⁄U •Ê’h øãº˝◊Ê∑§Ë ⁄UπÊ ‡ÊÊ÷Ê ¬ÊÃË „ÒU– fl "
"
" "
"
" •¬Ÿ „UÊÕÊ¥◊¥ ‡ÊW, ø∑˝§, ∑Χ¬ÊáÊ •ÊÒ⁄U ÁòʇÊÍ‹ œÊ⁄UáÊ ∑§⁄UÃË „Ò¥U– "
"
" "
"
"
©UŸ∑§ ÃËŸ ŸòÊ „Ò¥U– fl Á‚¢„U∑§ ∑¢§œ¬⁄U ø…∏UË „ÈU߸ „Ò¥U •ÊÒ⁄U •¬Ÿ Ã¡‚ "
"
"
" ÃËŸÊ¥ ‹Ê∑§Ê¥∑§Ê ¬Á⁄U¬Íáʸ ∑§⁄U ⁄U„UË „Ò¥U– "
"

130 üÊˌȪʸ‚#‡ÊÃË
" "
"
"
´§Á· ∑§„UÃ „Ò¥UóH 1H •àÿãà ¬⁄UÊ∑˝§◊Ë ŒÈ⁄UÊà◊Ê ◊Á„U·Ê‚È⁄U "
"
"
" ÃÕÊ ©U‚∑§Ë ŒÒàÿ-‚ŸÊ∑§ ŒflË∑§ „UÊÕ‚ ◊Ê⁄U ¡ÊŸ¬⁄U ßãº˝ •ÊÁŒ "
"
" "
"
" ŒflÃÊ ¬˝áÊÊ◊∑§ Á‹ÿ ªŒ¸Ÿ ÃÕÊ ∑¢§œ ¤ÊÈ∑§Ê∑§⁄U ©UŸ ÷ªflÃË "
"
" "
"
"
ŒÈªÊ¸∑§Ê ©UûÊ◊ fløŸÊ¥mÊ⁄UÊ SÃflŸ ∑§⁄UŸ ‹ª– ©U‚ ‚◊ÿ ©UŸ∑§ "
"
"
" ‚ÈãŒ⁄U •XÔUÊ¥◊¥ •àÿãà „U·¸∑§ ∑§Ê⁄UáÊ ⁄UÊ◊Ê@ „UÊ •ÊÿÊ ÕÊH 2H "
"
" "
"
" ŒflÃÊ ’Ê‹ó“‚ê¬Íáʸ ŒflÃÊ•Ê¥∑§Ë ‡ÊÁQ§∑§Ê ‚◊ÈŒÊÿ „UË Á¡Ÿ∑§Ê "
"
" "
"
"
SflM§¬ „ÒU ÃÕÊ Á¡Ÿ ŒflËŸ •¬ŸË ‡ÊÁQ§‚ ‚ê¬Íáʸ ¡ªÃ˜Ô∑§Ê "
"
" "
" √ÿÊ# ∑§⁄U ⁄UπÊ „ÒU, ‚◊Sà ŒflÃÊ•Ê¥ •ÊÒ⁄U ◊„UÌ·ÿÊ¥∑§Ë ¬Í¡ŸËÿÊ "
" "
"
" ©UŸ ¡ªŒê’Ê∑§Ê „U◊ ÷ÁQ§¬Ífl¸∑§ Ÿ◊S∑§Ê⁄U ∑§⁄UÃ „Ò¥U– fl "
"
" "
"
"
„U◊‹ÊªÊ¥∑§Ê ∑§ÀÿÊáÊ ∑§⁄¥UH 3H” Á¡Ÿ∑§ •ŸÈ¬◊ ¬˝÷Êfl •ÊÒ⁄U "
"
" "
" ’‹∑§Ê fláʸŸ ∑§⁄UŸ◊¥ ÷ªflÊŸ˜Ô ‡Ê·ŸÊª, ’˝rÊÔÊ¡Ë ÃÕÊ ◊„UÊŒfl¡Ë "
" "
"
" ÷Ë ‚◊Õ¸ Ÿ„UË¥ „Ò¥U, fl ÷ªflÃË øÁá«U∑§Ê ‚ê¬Íáʸ ¡ªÃ˜Ô∑§Ê ¬Ê‹Ÿ "
"
øÊÒÕÊ •äÿÊÿ 131
" "
"
"
∞fl¢ •‡ÊÈ÷ ÷ÿ∑§Ê ŸÊ‡Ê ∑§⁄UŸ∑§Ê ÁfløÊ⁄U ∑§⁄¥UH 4H ¡Ê "
"
"
" ¬ÈáÿÊà◊Ê•Ê¥∑§ ÉÊ⁄UÊ¥◊¥ Sflÿ¢ „UË ‹ˇ◊ËM§¬‚, ¬ÊÁ¬ÿÊ¥∑§ ÿ„UÊ° "
"
" "
"
" ŒÁ⁄Uº˝ÃÊM§¬‚, ‡ÊÈh •ã×∑§⁄UáÊflÊ‹ ¬ÈL§·Ê¥∑§ NUŒÿ◊¥ ’ÈÁhM§¬‚, "
"
" "
"
"
‚à¬ÈL§·Ê¥◊¥ üÊhÊM§¬‚ ÃÕÊ ∑ȧ‹ËŸ ◊ŸÈcÿ◊¥ ‹îÊÊM§¬‚ ÁŸflÊ‚ "
"
"
" ∑§⁄UÃË „Ò¥U, ©UŸ •Ê¬ ÷ªflÃË ŒÈªÊ¸∑§Ê „U◊ Ÿ◊S∑§Ê⁄U ∑§⁄UÃ „Ò¥U– "
"
" "
"
" ŒÁfl! •Ê¬ ‚ê¬Íáʸ ÁflE∑§Ê ¬Ê‹Ÿ ∑§ËÁ¡ÿH 5H ŒÁfl! •Ê¬∑§ "
"
" "
"
"
ß‚ •Áøãàÿ M§¬∑§Ê, •‚È⁄UÊ¥∑§Ê ŸÊ‡Ê ∑§⁄UŸflÊ‹ ÷Ê⁄UË ¬⁄UÊ∑˝§◊∑§Ê "
"
" "
" ÃÕÊ ‚◊Sà ŒflÃÊ•Ê¥ •ÊÒ⁄U ŒÒàÿÊ¥∑§ ‚◊ˇÊ ÿÈh◊¥ ¬˝∑§≈U Á∑§ÿ „ÈU∞ "
" "
"
" •Ê¬∑§ •jÈà øÁ⁄UòÊÊ¥∑§Ê „U◊ Á∑§‚ ¬˝∑§Ê⁄U fláʸŸ ∑§⁄¥UH 6H "
"
" "
"
"
•Ê¬ ‚ê¬Íáʸ ¡ªÃ˜Ô∑§Ë ©Uà¬ÁûÊ◊¥ ∑§Ê⁄UáÊ „Ò¥U– •Ê¬◊¥ ‚ûflªÈáÊ, "
"
" "
" ⁄U¡ÊªÈáÊ •ÊÒ⁄U Ã◊ÊªÈáÊóÿ ÃËŸÊ¥ ªÈáÊ ◊ÊÒ¡ÍŒ „Ò¥U; ÃÊ ÷Ë ŒÊ·Ê¥∑§ "
" "
"
" ‚ÊÕ •Ê¬∑§Ê ‚¢‚ª¸ Ÿ„UË¥ ¡ÊŸ ¬«∏UÃÊ– ÷ªflÊŸ˜Ô ÁflcáÊÈ •ÊÒ⁄U "
"

132 üÊˌȪʸ‚#‡ÊÃË
" "
"
"
◊„UÊŒfl¡Ë •ÊÁŒ ŒflÃÊ ÷Ë •Ê¬∑§Ê ¬Ê⁄U Ÿ„UË¥ ¬ÊÃ– •Ê¬ „UË "
"
"
" ‚’∑§Ê •ÊüÊÿ „Ò¥U– ÿ„U ‚◊Sà ¡ªÃ˜Ô •Ê¬∑§Ê •¢‡ÊèÊÍà „ÒU; ÄÿÊ¥Á∑§ "
"
" "
"
" •Ê¬ ‚’∑§Ë •ÊÁŒ÷Íà •√ÿÊ∑ΧÃÊ ¬⁄UÊ ¬˝∑ΧÁà „Ò¥UH 7H ŒÁfl! "
"
" "
"
"
‚ê¬Íáʸ ÿôÊÊ¥◊¥ Á¡‚∑§ ©UìÊÊ⁄UáÊ‚ ‚’ ŒflÃÊ ÃÎÁ# ‹Ê÷ ∑§⁄UÃ "
"
"
" „Ò¥U, fl„U SflÊ„UÊ •Ê¬ „UË „Ò¥U– ß‚∑§ •ÁÃÁ⁄UQ§ •Ê¬ Á¬Ã⁄UÊ¥∑§Ë ÷Ë "
"
" "
"
" ÃÎÁ#∑§Ê ∑§Ê⁄UáÊ „Ò¥U, •Ã∞fl ‚’ ‹Êª •Ê¬∑§Ê SflœÊ ÷Ë ∑§„UÃ "
"
" "
"
"
„Ò¥UH 8H ŒÁfl! ¡Ê ◊ÊˇÊ∑§Ë ¬˝ÊÁ#∑§Ê ‚ÊœŸ „ÒU, •Áøãàÿ "
"
" "
" ◊„UÊfl˝ÃSflM§¬Ê „ÒU, ‚◊Sà ŒÊ·Ê¥‚ ⁄UÁ„UÃ, Á¡ÃÁãº˝ÿ, Ãûfl∑§Ê „UË "
" "
"
" ‚Ê⁄U flSÃÈ ◊ÊŸŸflÊ‹ ÃÕÊ ◊ÊˇÊ∑§Ë •Á÷‹Ê·Ê ⁄UπŸflÊ‹ ◊ÈÁŸ¡Ÿ "
"
" "
"
"
Á¡‚∑§Ê •èÿÊ‚ ∑§⁄UÃ „Ò¥U fl„U ÷ªflÃË ¬⁄UÊ ÁfllÊ •Ê¬ „UË „Ò¥UH 9H "
"
" "
" •Ê¬ ‡ÊéŒSflM§¬Ê „Ò¥U, •àÿãà ÁŸ◊¸‹ ´§ÇflŒ, ÿ¡Èfl¸Œ ÃÕÊ "
" "
"
" ©UŒ˜ªÔ ËÕ∑§ ◊ŸÊ„U⁄U ¬ŒÊ¥∑§ ¬Ê∆U‚ ÿÈQ§ ‚Ê◊flŒ∑§Ê ÷Ë •ÊœÊ⁄U •Ê¬ "
"
øÊÒÕÊ •äÿÊÿ 133
" "
"
"
„UË „Ò¥U– •Ê¬ ŒflË, òÊÿË (ÃËŸÊ¥ flŒ) •ÊÒ⁄U ÷ªflÃË (¿U„UÊ¥ ∞EÿÊZ‚ "
"
"
" ÿÈQ§) „Ò¥U– ß‚ ÁflE∑§Ë ©Uà¬ÁûÊ ∞fl¢ ¬Ê‹Ÿ∑§ Á‹ÿ •Ê¬ „UË flÊÃʸ "
"
" "
"
" (πÃË ∞fl¢ •Ê¡ËÁfl∑§Ê)-∑§ M§¬◊¥ ¬˝∑§≈U „ÈU߸ „Ò¥U– •Ê¬ ‚ê¬Íáʸ "
"
" "
"
"
¡ªÃ˜Ô∑§Ë ÉÊÊ⁄U ¬Ë«∏UÊ∑§Ê ŸÊ‡Ê ∑§⁄UŸflÊ‹Ë „Ò¥UH 10H ŒÁfl! Á¡‚‚ "
"
"
" ‚◊Sà ‡ÊÊSòÊÊ¥∑§ ‚Ê⁄U∑§Ê ôÊÊŸ „UÊÃÊ „ÒU, fl„U ◊œÊ‡ÊÁQ§ •Ê¬ „UË "
"
" "
"
" „Ò¥U– ŒÈª¸◊ ÷fl‚ʪ⁄U‚ ¬Ê⁄U ©UÃÊ⁄UŸflÊ‹Ë ŸÊÒ∑§ÊM§¬ ŒÈªÊ¸ŒflË ÷Ë "
"
" "
"
"
•Ê¬ „UË „Ò¥U– •Ê¬∑§Ë ∑§„UË¥ ÷Ë •Ê‚ÁQ§ Ÿ„UË¥ „ÒU– ∑Ò§≈U÷∑§ ‡ÊòÊÈ "
"
" "
" ÷ªflÊŸ˜Ô ÁflcáÊÈ∑§ flˇÊ—SÕ‹◊¥ ∞∑§◊ÊòÊ ÁŸflÊ‚ ∑§⁄UŸflÊ‹Ë ÷ªflÃË "
" "
"
" ‹ˇ◊Ë ÃÕÊ ÷ªflÊŸ˜Ô øãº˝‡Êπ⁄UmÊ⁄UÊ ‚ê◊ÊÁŸÃ ªÊÒ⁄UË ŒflË ÷Ë •Ê¬ "
"
" "
"
"
„UË „Ò¥UH 11H •Ê¬∑§Ê ◊Èπ ◊㌠◊È‚∑§ÊŸ‚ ‚ȇÊÊÁ÷Ã, ÁŸ◊¸‹, "
"
" "
" ¬Íáʸ øãº˝◊Ê∑§ Á’ê’∑§Ê •ŸÈ∑§⁄UáÊ ∑§⁄UŸflÊ‹Ê •ÊÒ⁄U ©UûÊ◊ "
" "
"
" ‚Èfláʸ∑§Ë ◊ŸÊ„U⁄U ∑§ÊÁãÂ ∑§◊ŸËÿ „ÒU; ÃÊ ÷Ë ©U‚ Œπ∑§⁄U "
"

134 üÊˌȪʸ‚#‡ÊÃË
" "
"
"
◊Á„U·Ê‚È⁄U∑§Ê ∑˝§Êœ „ÈU•Ê •ÊÒ⁄U ‚„U‚Ê ©U‚Ÿ ©U‚¬⁄U ¬˝„UÊ⁄U ∑§⁄U "
"
"
" ÁŒÿÊ, ÿ„U ’«∏U •Êpÿ¸∑§Ë ’Êà „ÒUH 12H ŒÁfl! fl„UË ◊Èπ ¡’ "
"
" "
"
" ∑˝§Êœ‚ ÿÈQ§ „UÊŸ¬⁄U ©UŒÿ∑§Ê‹∑§ øãº˝◊Ê∑§Ë ÷Ê°Áà ‹Ê‹ •ÊÒ⁄U "
"
" "
"
"
ÃŸË „ÈU߸ ÷ÊÒ¥„UÊ¥∑§ ∑§Ê⁄UáÊ Áfl∑§⁄UÊ‹ „UÊ ©U∆UÊ, Ã’ ©U‚ Œπ∑§⁄U "
"
"
" ¡Ê ◊Á„U·Ê‚È⁄U∑§ ¬˝ÊáÊ ÃÈ⁄¢Uà Ÿ„UË¥ ÁŸ∑§‹ ªÿ, ÿ„U ©U‚‚ ÷Ë ’…∏U∑§⁄U "
"
" "
"
" •Êpÿ¸∑§Ë ’Êà „ÒU; ÄÿÊ¥Á∑§ ∑˝§Êœ◊¥ ÷⁄U „ÈU∞ ÿ◊⁄UÊ¡∑§Ê Œπ∑§⁄U "
"
" "
"
"
÷‹Ê, ∑§ÊÒŸ ¡ËÁflà ⁄U„U ‚∑§ÃÊ „ÒU?H 13H ŒÁfl! •Ê¬ ¬˝‚ÛÊ "
"
" "
" „UÊ¥– ¬⁄U◊Êà◊SflM§¬Ê •Ê¬∑§ ¬˝‚ÛÊ „UÊŸ¬⁄U ¡ªÃ˜∑Ô §Ê •èÿÈŒÿ „UÊÃÊ "
" "
"
" „ÒU •ÊÒ⁄U ∑˝§Êœ◊¥ ÷⁄U ¡ÊŸ¬⁄U •Ê¬ Ãà∑§Ê‹ „UË Á∑§ÃŸ ∑ȧ‹Ê¥∑§Ê "
"
" "
"
"
‚fl¸ŸÊ‡Ê ∑§⁄U «UÊ‹ÃË „Ò¥U, ÿ„U ’Êà •÷Ë •ŸÈ÷fl◊¥ •ÊÿË „ÒU; "
"
" "
" ÄÿÊ¥Á∑§ ◊Á„U·Ê‚È⁄U∑§Ë ÿ„U Áfl‡ÊÊ‹ ‚ŸÊ ˇÊáÊ÷⁄U◊¥ •Ê¬∑§ ∑§Ê¬‚ "
" "
"
" ŸCÔU „UÊ ªÿË „ÒUH 14H ‚ŒÊ •èÿÈŒÿ ¬˝ŒÊŸ ∑§⁄UŸflÊ‹Ë •Ê¬ "
"
øÊÒÕÊ •äÿÊÿ 135
" "
"
"
Á¡Ÿ¬⁄U ¬˝‚ÛÊ ⁄U„UÃË „Ò¥U, fl „UË Œ‡Ê◊¥ ‚ê◊ÊÁŸÃ „Ò¥U, ©Uã„UË¥∑§Ê œŸ "
"
"
" •ÊÒ⁄U ÿ‡Ê∑§Ë ¬˝ÊÁ# „UÊÃË „ÒU, ©Uã„UË¥∑§Ê œ◊¸ ∑§÷Ë Á‡ÊÁÕ‹ Ÿ„UË¥ „UÊÃÊ "
"
" "
"
" ÃÕÊ fl „UË •¬Ÿ NUCÔU-¬ÈCÔU SòÊË, ¬ÈòÊ •ÊÒ⁄U ÷ÎàÿÊ¥∑§ ‚ÊÕ "
"
" "
"
"
œãÿ ◊ÊŸ ¡ÊÃ „Ò¥UH 15H ŒÁfl! •Ê¬∑§Ë „UË ∑Χ¬Ê‚ ¬ÈáÿÊà◊Ê "
"
"
" ¬ÈL§· ¬˝ÁÃÁŒŸ •àÿãà üÊhʬÍfl¸∑§ ‚ŒÊ ‚’ ¬˝∑§Ê⁄U∑§ œ◊ʸŸÈ∑ͧ‹ "
"
" "
"
" ∑§◊¸ ∑§⁄UÃÊ „ÒU •ÊÒ⁄U ©U‚∑§ ¬˝÷Êfl‚ Sflª¸‹Ê∑§◊¥ ¡ÊÃÊ „ÒU; ß‚Á‹ÿ "
"
" "
"
"
•Ê¬ ÃËŸÊ¥ ‹Ê∑§Ê¥◊¥ ÁŸpÿ „UË ◊ŸÊflÊÁÜ¿Uà »§‹ ŒŸflÊ‹Ë "
"
" "
" „Ò¥UH 16H ◊Ê° ŒÈª¸! •Ê¬ S◊⁄UáÊ ∑§⁄UŸ¬⁄U ‚’ ¬˝ÊÁáÊÿÊ¥∑§Ê ÷ÿ "
" "
"
" „U⁄U ‹ÃË „Ò¥U •ÊÒ⁄U SflSÕ ¬ÈL§·Ê¥mÊ⁄UÊ Áøãß ∑§⁄UŸ¬⁄U ©Uã„¥U ¬⁄U◊ "
"
" "
"
"
∑§ÀÿÊáÊ◊ÿË ’ÈÁh ¬˝ŒÊŸ ∑§⁄UÃË „Ò¥U– ŒÈ—π, ŒÁ⁄Uº˝ÃÊ •ÊÒ⁄U ÷ÿ "
"
" "
" „U⁄UŸflÊ‹Ë ŒÁfl! •Ê¬∑§ Á‚flÊ ŒÍ‚⁄UË ∑§ÊÒŸ „ÒU, Á¡‚∑§Ê ÁøûÊ "
" "
"
" ‚’∑§Ê ©U¬∑§Ê⁄U ∑§⁄UŸ∑§ Á‹ÿ ‚ŒÊ „UË Œÿʺ˝¸ ⁄U„UÃÊ „UÊH 17H "
"

136 üÊˌȪʸ‚#‡ÊÃË
" "
"
"
ŒÁfl! ߟ ⁄UÊˇÊ‚Ê¥∑§ ◊Ê⁄UŸ‚ ‚¢‚Ê⁄U∑§Ê ‚Èπ Á◊‹ ÃÕÊ ÿ ⁄UÊˇÊ‚ "
"
"
" Áø⁄U∑§Ê‹Ã∑§ Ÿ⁄U∑§◊¥ ⁄U„UŸ∑§ Á‹ÿ ÷‹ „UË ¬Ê¬ ∑§⁄UÃ ⁄U„U „UÊ¥, "
"
" "
"
" ß‚ ‚◊ÿ ‚¢ª˝Ê◊◊¥ ◊ÎàÿÈ∑§Ê ¬˝Ê# „UÊ∑§⁄U Sflª¸‹Ê∑§◊¥ ¡Êÿ°óÁŸpÿ "
"
" "
"
"
„UË ÿ„UË ‚Êø∑§⁄U •Ê¬ ‡ÊòÊÈ•Ê¥∑§Ê flœ ∑§⁄UÃË „Ò¥UH 18H •Ê¬ "
"
"
" ‡ÊòÊÈ•Ê¥¬⁄U ‡ÊSòÊÊ¥∑§Ê ¬˝„UÊ⁄U ÄÿÊ¥ ∑§⁄UÃË „Ò¥U? ‚◊Sà •‚È⁄UÊ¥∑§Ê "
"
" "
"
" ŒÎÁCÔU¬ÊÃ◊ÊòÊ‚ „UË ÷S◊ ÄÿÊ¥ Ÿ„UË¥ ∑§⁄U ŒÃË¥? ß‚◊¥ ∞∑§ ⁄U„USÿ "
"
" "
"
"
„ÒU– ÿ ‡ÊòÊÈ ÷Ë „U◊Ê⁄U ‡ÊSòÊÊ¥‚ ¬ÁflòÊ „UÊ∑§⁄U ©UûÊ◊ ‹Ê∑§Ê¥◊¥ ¡Êÿ°ó "
"
" "
" ß‚ ¬˝∑§Ê⁄U ©UŸ∑§ ¬˝Áà ÷Ë •Ê¬∑§Ê ÁfløÊ⁄U •àÿãà ©UûÊ◊ ⁄U„UÃÊ "
" "
"
" „ÒUH 19H π«˜UÔª∑§ Ã¡—¬ÈT∑§Ë ÷ÿVÔU⁄U ŒËÁ#‚ ÃÕÊ •Ê¬∑§ "
"
" "
"
"
ÁòʇÊÍ‹∑§ •ª˝÷ʪ∑§Ë ÉÊŸË÷Íà ¬˝÷Ê‚ øÊÒ¥ÁœÿÊ∑§⁄U ¡Ê •‚È⁄UÊ¥∑§Ë "
"
" "
" •Ê°π¥ »Í§≈U Ÿ„UË¥ ªÿË¥, ©U‚◊¥ ∑§Ê⁄UáÊ ÿ„UË ÕÊ Á∑§ fl ◊ŸÊ„U⁄U "
" "
"
" ⁄UÁ‡◊ÿÊ¥‚ ÿÈQ§ øãº˝◊Ê∑§ ‚◊ÊŸ •ÊŸãŒ ¬˝ŒÊŸ ∑§⁄UŸflÊ‹ •Ê¬∑§ "
"
øÊÒÕÊ •äÿÊÿ 137
" "
"
"
ß‚ ‚ÈãŒ⁄U ◊Èπ∑§Ê Œ‡Ê¸Ÿ ∑§⁄UÃ ÕH 20H ŒÁfl! •Ê¬∑§Ê ‡ÊË‹ "
"
"
" ŒÈ⁄UÊøÊÁ⁄UÿÊ¥∑§ ’È⁄U ’Ãʸfl∑§Ê ŒÍ⁄U ∑§⁄UŸflÊ‹Ê „ÒU– ‚ÊÕ „UË ÿ„U M§¬ "
"
" "
"
" ∞‚Ê „ÒU, ¡Ê ∑§÷Ë Áøãß◊¥ ÷Ë Ÿ„UË¥ •Ê ‚∑§ÃÊ •ÊÒ⁄U Á¡‚∑§Ë "
"
" "
"
"
∑§÷Ë ŒÍ‚⁄UÊ‚ ¥  ÃÈ‹ŸÊ ÷Ë Ÿ„UË¥ „UÊ ‚∑§ÃË; ÃÕÊ •Ê¬∑§Ê ’‹ •ÊÒ⁄U "
"
"
" ¬⁄UÊ∑˝§◊ ÃÊ ©UŸ ŒÒàÿÊ¥∑§Ê ÷Ë ŸÊ‡Ê ∑§⁄UŸflÊ‹Ê „ÒU, ¡Ê ∑§÷Ë "
"
" "
"
" ŒflÃÊ•Ê¥∑§ ¬⁄UÊ∑˝§◊∑§Ê ÷Ë ŸCÔU ∑§⁄U øÈ∑§ Õ– ß‚ ¬˝∑§Ê⁄U •Ê¬Ÿ "
"
" "
"
"
‡ÊòÊÈ•Ê¥¬⁄U ÷Ë •¬ŸË ŒÿÊ „UË ¬˝∑§≈U ∑§Ë „ÒUH 21H fl⁄UŒÊÁÿŸË "
"
" "
" ŒÁfl! •Ê¬∑§ ß‚ ¬⁄UÊ∑˝§◊∑§Ë Á∑§‚∑§ ‚ÊÕ ÃÈ‹ŸÊ „UÊ ‚∑§ÃË "
" "
"
" „ÒU ÃÕÊ ‡ÊòÊÈ•Ê¥∑§Ê ÷ÿ ŒŸflÊ‹Ê ∞fl¢ •àÿãà ◊ŸÊ„U⁄U ∞‚Ê M§¬ "
"
" "
"
"
÷Ë •Ê¬∑§ Á‚flÊ •ÊÒ⁄U ∑§„UÊ° „ÒU? NUŒÿ◊¥ ∑Χ¬Ê •ÊÒ⁄U ÿÈh◊¥ "
"
"
" ÁŸDÔ‰U⁄UÃÊóÿ ŒÊŸÊ¥ ’ÊÃ¥ ÃËŸÊ¥ ‹Ê∑§Ê¥∑§ ÷ËÃ⁄U ∑§fl‹ •Ê¬◊¥ „UË "
"
" "
"
" ŒπË ªÿË „Ò¥UH 22H ◊Ê×! •Ê¬Ÿ ‡ÊòÊÈ•Ê¥∑§Ê ŸÊ‡Ê ∑§⁄U∑§ ß‚ "
"

138 üÊˌȪʸ‚#‡ÊÃË
" "
"
"
‚◊Sà ÁòÊ‹Ê∑§Ë∑§Ë ⁄UˇÊÊ ∑§Ë „ÒU– ©UŸ ‡ÊòÊÈ•Ê¥∑§Ê ÷Ë ÿÈh÷ÍÁ◊◊¥ "
"
"
" ◊Ê⁄U∑§⁄U Sflª¸‹Ê∑§◊¥ ¬„È°UøÊÿÊ „ÒU ÃÕÊ ©Uã◊ûÊ ŒÒàÿÊ¥‚ ¬˝Ê# „UÊŸflÊ‹ "
"
" "
"
" „U◊‹ÊªÊ¥∑§ ÷ÿ∑§Ê ÷Ë ŒÍ⁄U ∑§⁄U ÁŒÿÊ „ÒU, •Ê¬∑§Ê „U◊Ê⁄UÊ Ÿ◊S∑§Ê⁄U "
"
" "
"
"
„ÒUH 23H ŒÁfl! •Ê¬ ‡ÊÍ‹‚ „U◊Ê⁄UË ⁄UˇÊÊ ∑§⁄¥U– •Áê’∑§! •Ê¬ "
"
"
" π«˜UÔª‚ ÷Ë „U◊Ê⁄UË ⁄UˇÊÊ ∑§⁄¥U ÃÕÊ ÉÊá≈UÊ∑§Ë äflÁŸ •ÊÒ⁄U œŸÈ·∑§Ë "
"
" "
"
" ≈¢U∑§Ê⁄U‚ ÷Ë „U◊‹ÊªÊ¥∑§Ë ⁄UˇÊÊ ∑§⁄¥UH 24H øÁá«U∑§! ¬Ífl¸, ¬Áp◊ "
"
" "
"
"
•ÊÒ⁄U ŒÁˇÊáÊ ÁŒ‡ÊÊ◊¥ •Ê¬ „U◊Ê⁄UË ⁄UˇÊÊ ∑§⁄¥U ÃÕÊ ß¸EÁ⁄U! •¬Ÿ "
"
" "
" ÁòʇÊÍ‹∑§Ê ÉÊÈ◊Ê∑§⁄U •Ê¬ ©UûÊ⁄U ÁŒ‡ÊÊ◊¥ ÷Ë „U◊Ê⁄UË ⁄UˇÊÊ ∑§⁄¥UH 25H "
" "
"
" ÃËŸÊ¥ ‹Ê∑§Ê¥◊¥ •Ê¬∑§ ¡Ê ¬⁄U◊ ‚ÈãŒ⁄U ∞fl¢ •àÿãà ÷ÿVÔU⁄U M§¬ "
"
" "
"
"
Áflø⁄UÃ ⁄U„UÃ „Ò¥U, ©UŸ∑§ mÊ⁄UÊ ÷Ë •Ê¬ „U◊Ê⁄UË ÃÕÊ ß‚ ÷Í‹Ê∑§∑§Ë "
"
" "
" ⁄UˇÊÊ ∑§⁄¥UH 26H •Áê’∑§! •Ê¬∑§ ∑§⁄U-¬ÑUflÊ¥◊¥ ‡ÊÊ÷Ê ¬ÊŸflÊ‹ "
" "
"
" π«˜UÔª, ‡ÊÍ‹ •ÊÒ⁄U ªŒÊ •ÊÁŒ ¡Ê-¡Ê •SòÊ „UÊ¥, ©UŸ ‚’∑§ mÊ⁄UÊ "
"
øÊÒÕÊ •äÿÊÿ 139
" "
"
"
•Ê¬ ‚’ •Ê⁄U‚ „U◊‹ÊªÊ¥∑§Ë ⁄UˇÊÊ ∑§⁄¥UH 27H "
"
"
" ´§Á· ∑§„UÃ „Ò¥UóH 28H ß‚ ¬˝∑§Ê⁄U ¡’ ŒflÃÊ•Ê¥Ÿ ¡ªã◊ÊÃÊ "
"
" "
"
" ŒÈªÊ¸∑§Ë SÃÈÁà ∑§Ë •ÊÒ⁄U ŸãŒŸflŸ∑§ ÁŒ√ÿ ¬Èc¬Ê¥ ∞fl¢ ªãœ-ø㌟ "
"
" "
"
"
•ÊÁŒ∑§ mÊ⁄UÊ ©UŸ∑§Ê ¬Í¡Ÿ Á∑§ÿÊ, Á»§⁄U ‚’Ÿ Á◊‹∑§⁄U ¡’ "
"
"
" ÷ÁQ§¬Ífl¸∑§ ÁŒ√ÿ œÍ¬Ê¥∑§Ë ‚Ȫ㜠ÁŸflŒŸ ∑§Ë, Ã’ ŒflËŸ ¬˝‚ÛÊflŒŸ "
"
" "
"
" „UÊ∑§⁄U ¬˝áÊÊ◊ ∑§⁄UÃ „ÈU∞ ‚’ ŒflÃÊ•Ê¥‚ ∑§„UÊóH 29-30H "
"
" "
"
"
ŒflË ’Ê‹Ë¥óH 31H ŒflÃÊ•Ê! ÃÈ◊ ‚’ ‹Êª ◊Ȥʂ Á¡‚ "
"
" "
" flSÃÈ∑§Ë •Á÷‹Ê·Ê ⁄UπÃ „UÊ, ©U‚ ◊Ê°ªÊH 32H "
" "
"
" ŒflÃÊ ’Ê‹óH 33H ÷ªflÃËŸ „U◊Ê⁄UË ‚’ ßë¿UÊ ¬Íáʸ ∑§⁄U "
"
" "
"
"
ŒË, •’ ∑ȧ¿U ÷Ë ’Ê∑§Ë Ÿ„UË¥ „ÒUH 34H ÄÿÊ¥Á∑§ „U◊Ê⁄UÊ ÿ„U ‡ÊòÊÈ "
"
" "
" ◊Á„U·Ê‚È⁄U ◊Ê⁄UÊ ªÿÊ– ◊„UEÁ⁄U! ßß¬⁄U ÷Ë ÿÁŒ •Ê¬ „U◊¥ •ÊÒ⁄U "
" "
"
" fl⁄U ŒŸÊ øÊ„UÃË „Ò¥UH 35H ÃÊ „U◊ ¡’-¡’ •Ê¬∑§Ê S◊⁄UáÊ ∑§⁄¥U, "
"

140 üÊˌȪʸ‚#‡ÊÃË
" "
"
"
Ã’-Ã’ •Ê¬ Œ‡Ê¸Ÿ Œ∑§⁄U „U◊‹ÊªÊ¥∑§ ◊„UÊŸ˜Ô ‚¢∑§≈U ŒÍ⁄U ∑§⁄U ÁŒÿÊ "
"
"
" ∑§⁄¥U ÃÕÊ ¬˝‚ÛÊ◊ÈπË •Áê’∑§! ¡Ê ◊ŸÈcÿ ߟ SÃÊòÊÊ¥mÊ⁄UÊ •Ê¬∑§Ë "
"
" "
"
" SÃÈÁà ∑§⁄U, ©U‚ ÁflûÊ, ‚◊ÎÁh •ÊÒ⁄U flÒ÷fl ŒŸ∑ § ‚ÊÕ „UË ©U‚∑§Ë œŸ "
"
" "
"
"
•ÊÒ⁄U SòÊË •ÊÁŒ ‚ê¬ÁûÊ∑§Ê ÷Ë ’…∏UÊŸ∑§ Á‹ÿ •Ê¬ ‚ŒÊ „U◊¬⁄U ¬˝‚ÛÊ "
"
"
" ⁄U„¥UH 36-37H "
"
" "
"
" ´§Á· ∑§„UÃ „Ò¥UóH 38H ⁄UÊ¡Ÿ˜Ô! ŒflÃÊ•Ê¥Ÿ ¡’ •¬Ÿ ÃÕÊ "
"
" "
"
"
¡ªÃ˜Ô∑§ ∑§ÀÿÊáÊ∑§ Á‹ÿ ÷º˝∑§Ê‹Ë ŒflË∑§Ê ß‚ ¬˝∑§Ê⁄U ¬˝‚ÛÊ "
"
" "
" Á∑§ÿÊ, Ã’ fl “ÃÕÊSÃÈ” ∑§„U∑§⁄U fl„UË¥ •ãÜʸŸ „UÊ ªÿË¥H 39H "
" "
"
" ÷ͬʋ! ß‚ ¬˝∑§Ê⁄U ¬Ífl¸∑§Ê‹◊¥ ÃËŸÊ¥ ‹Ê∑§Ê¥∑§Ê Á„Uà øÊ„UŸflÊ‹Ë ŒflË "
"
" "
"
"
Á¡‚ ¬˝∑§Ê⁄U ŒflÃÊ•Ê¥∑§ ‡Ê⁄UË⁄UÊ¥‚ ¬˝∑§≈U „ÈU߸ ÕË¥, fl„U ‚’ ∑§ÕÊ ◊Ò¥Ÿ "
"
" "
" ∑§„U ‚ÈŸÊÿËH 40H •’ ¬ÈŸ— ŒflÃÊ•Ê¥∑§Ê ©U¬∑§Ê⁄U ∑§⁄UŸflÊ‹Ë fl "
" "
"
" ŒflË ŒÈCÔU ŒÒàÿÊ¥ ÃÕÊ ‡ÊÈê÷-ÁŸ‡ÊÈê÷∑§Ê flœ ∑§⁄UŸ ∞fl¢ ‚’ ‹Ê∑§Ê¥∑§Ë "
"
øÊÒÕÊ •äÿÊÿ 141
" "
"
"
⁄UˇÊÊ ∑§⁄UŸ∑§ Á‹ÿ ªÊÒ⁄UËŒflË∑§ ‡Ê⁄UË⁄U‚ Á¡‚ ¬˝∑§Ê⁄U ¬˝∑§≈U „ÈU߸ ÕË¥, "
"
"
" fl„U ‚’ ¬˝‚XÔU ◊⁄U ◊È°„U‚ ‚ÈŸÊ– ◊Ò¥ ©U‚∑§Ê ÃÈ◊‚ ÿÕÊflÃ˜Ô fláʸŸ "
"
" "
"
" ∑§⁄UÃÊ „Í°UH 41-42H "
"
" "
" ß‚ ¬˝∑§Ê⁄U üÊË◊Ê∑¸§á«Uÿ¬È⁄UÊáÊ◊¥ ‚ÊflÌáÊ∑§ ◊ãflãÃ⁄U∑§Ë ∑§ÕÊ∑§ •ãê¸Ã ŒflË◊Ê„UÊàêÿ◊¥ "
" "
" “‡Ê∑˝§ÊÁŒSÃÈÁÔ ŸÊ◊∑§ øÊÒÕÊ •äÿÊÿ ¬Í⁄UÊ „ÈU•ÊH 4H "
" \\vv\\ "
" "
" "
" "
" "
" "
" "
" "
" "
" "
" "
" "
" "
" "
" "
" "
" "
" "
" "
" "

" "
"
"
"
¬Ê°øflÊ° •äÿÊÿ \\vv\\
"
"
"
" "
"
"
"
ŒflÃÊ•Ê¥mÊ⁄UÊ ŒflË∑§Ë SÃÈÁÃ, øá«U-◊Èá«U∑§ ◊Èπ‚ "
"
"
"
"
•Áê’∑§Ê∑§ M§¬∑§Ë ¬˝‡Ê¢‚Ê ‚ÈŸ∑§⁄U ‡ÊÈê÷∑§Ê ©UŸ∑§ "
"
"
"
"
¬Ê‚ ŒÍà ÷¡ŸÊ •ÊÒ⁄U ŒÍÃ∑§Ê ÁŸ⁄UÊ‡Ê ‹ÊÒ≈UŸÊ "
"
"
" \\vv\\ "
" "
"
"
ÁflÁŸÿÊª "
"
"
" ˙ ß‚ ©UûÊ⁄U øÁ⁄UòÊ∑§ L§º˝ ´§Á· „Ò¥U, ◊„UÊ‚⁄USflÃË ŒflÃÊ „Ò¥U, "
"
" "
"
"
•ŸÈCÔ‰U¬˜Ô ¿U㌠„ÒU, ÷Ë◊Ê ‡ÊÁQ§ „ÒU, ÷˝Ê◊⁄UË ’Ë¡ „ÒU, ‚Íÿ¸ Ãûfl „ÒU •ÊÒ⁄U "
"
"
" ‚Ê◊flŒ SflM§¬ „ÒU– ◊„UÊ‚⁄USflÃË∑§Ë ¬˝‚ÛÊÃÊ∑§ Á‹ÿ ©UûÊ⁄U øÁ⁄UòÊ∑§ "
"
" "
"
" ¬Ê∆U◊¥ ß‚∑§Ê ÁflÁŸÿÊª Á∑§ÿÊ ¡ÊÃÊ „ÒU– "
"
" "
"
"
äÿÊŸ "
"
"
" ¡Ê •¬Ÿ ∑§⁄U∑§◊‹Ê¥◊¥ ÉÊá≈UÊ, ‡ÊÍ‹, „U‹, ‡ÊW, ◊Í‚‹, ø∑˝§, "
"
¬Ê°øflÊ° •äÿÊÿ 143
" "
"
"
œŸÈ· •ÊÒ⁄U ’ÊáÊ œÊ⁄UáÊ ∑§⁄UÃË „Ò¥U, ‡Ê⁄UŒ˜Ô-´§ÃÈ∑§ ‡ÊÊ÷Ê‚ê¬ÛÊ "
"
"
" øãº˝◊Ê∑§ ‚◊ÊŸ Á¡Ÿ∑§Ë ◊ŸÊ„U⁄U ∑§ÊÁãà „ÒU, ¡Ê ÃËŸÊ¥ ‹Ê∑§Ê¥∑§Ë "
"
" "
"
" •ÊœÊ⁄U÷ÍÃÊ •ÊÒ⁄U ‡ÊÈê÷ •ÊÁŒ ŒÒàÿÊ¥∑§Ê ŸÊ‡Ê ∑§⁄UŸflÊ‹Ë „Ò¥U ÃÕÊ "
"
" "
"
"
ªÊÒ⁄UË∑§ ‡Ê⁄UË⁄U‚ Á¡Ÿ∑§Ê ¬˝Ê∑§≈K „ÈU•Ê „ÒU, ©UŸ ◊„UÊ‚⁄USflÃË ŒflË∑§Ê "
"
"
" ◊Ò¥ ÁŸ⁄UãÃ⁄U ÷¡Ÿ ∑§⁄UÃÊ (∑§⁄UÃË) „Í°U– "
"
" "
"
" ´§Á· ∑§„UÃ „Ò¥UóH 1H ¬Ífl¸∑§Ê‹◊¥ ‡ÊÈê÷ •ÊÒ⁄U ÁŸ‡ÊÈê÷ ŸÊ◊∑§ "
"
" "
"
"
•‚È⁄UÊ¥Ÿ •¬Ÿ ’‹∑§ ÉÊ◊¢«U◊¥ •Ê∑§⁄U ‡ÊøˬÁà ßãº˝∑§ „UÊÕ‚ ÃËŸÊ¥ "
"
" "
" ‹Ê∑§Ê¥∑§Ê ⁄UÊÖÿ •ÊÒ⁄U ÿôÊ÷ʪ ¿UËŸ Á‹ÿH 2H fl „UË ŒÊŸÊ¥ ‚Íÿ¸, "
" "
"
" øãº˝◊Ê, ∑ȧ’⁄U, ÿ◊ •ÊÒ⁄U flL§áÊ∑§ •Áœ∑§Ê⁄U∑§Ê ÷Ë ©U¬ÿÊª ∑§⁄UŸ "
"
" "
"
"
‹ª– flÊÿÈ •ÊÒ⁄U •ÁªA∑§Ê ∑§Êÿ¸ ÷Ë fl „UË ∑§⁄UŸ ‹ª– ©UŸ ŒÊŸÊ¥Ÿ "
"
" "
" ‚’ ŒflÃÊ•Ê¥∑§Ê •¬◊ÊÁŸÃ, ⁄UÊÖÿ÷˝CÔU, ¬⁄UÊÁ¡Ã ÃÕÊ •Áœ∑§Ê⁄U„UËŸ "
" "
"
" ∑§⁄U∑§ Sflª¸‚ ÁŸ∑§Ê‹ ÁŒÿÊ– ©UŸ ŒÊŸÊ¥ ◊„UÊŸ˜Ô •‚È⁄UÊ¥‚ ÁÃ⁄US∑Χà "
"

144 üÊˌȪʸ‚#‡ÊÃË
" "
"
"
ŒflÃÊ•Ê¥Ÿ •¬⁄UÊÁ¡ÃÊ ŒflË∑§Ê S◊⁄UáÊ Á∑§ÿÊ •ÊÒ⁄U ‚ÊøÊó "
"
"
" “¡ªŒê’ÊŸ „U◊‹ÊªÊ¥∑§Ê fl⁄U ÁŒÿÊ ÕÊ Á∑§ •Ê¬ÁûÊ∑§Ê‹◊¥ "
"
" "
"
" S◊⁄UáÊ ∑§⁄UŸ¬⁄U ◊Ò¥ ÃÈê„UÊ⁄UË ‚’ •Ê¬ÁûÊÿÊ¥∑§Ê Ãà∑§Ê‹ ŸÊ‡Ê ∑§⁄U "
"
" "
"
"
ŒÍ°ªË”H 3ó6H ÿ„U ÁfløÊ⁄U∑§⁄U ŒflÃÊ ÁªÁ⁄U⁄UÊ¡ Á„U◊Ê‹ÿ¬⁄U ªÿ "
"
"
" •ÊÒ⁄U fl„UÊ° ÷ªflÃË ÁflcáÊÈ◊ÊÿÊ∑§Ë SÃÈÁà ∑§⁄UŸ ‹ªH 7H "
"
" "
"
" ŒflÃÊ ’Ê‹óH 8H ŒflË∑§Ê Ÿ◊S∑§Ê⁄U „ÒU, ◊„UÊŒflË Á‡ÊflÊ∑§Ê "
"
" "
"
"
‚fl¸ŒÊ Ÿ◊S∑§Ê⁄U „ÒU– ¬˝∑ΧÁà ∞fl¢ ÷º˝Ê∑§Ê ¬˝áÊÊ◊ „ÒU– „U◊‹Êª "
"
" "
" ÁŸÿ◊¬Ífl¸∑§ ¡ªŒê’Ê∑§Ê Ÿ◊S∑§Ê⁄U ∑§⁄UÃ „Ò¥UH 9H ⁄UÊÒº˝Ê∑§Ê Ÿ◊S∑§Ê⁄U "
" "
"
" „ÒU– ÁŸàÿÊ, ªÊÒ⁄UË ∞fl¢ œÊòÊË∑§Ê ’Ê⁄Uê’Ê⁄U Ÿ◊S∑§Ê⁄U „ÒU– ÖÿÊàFÊ◊ÿË, "
"
" "
"
"
øãº˝M§Á¬áÊË ∞fl¢ ‚ÈπSflM§¬Ê ŒflË∑§Ê ‚Ãà ¬˝áÊÊ◊ „ÒUH 10H "
"
" "
" ‡Ê⁄UáÊʪÃÊ¥∑§Ê ∑§ÀÿÊáÊ ∑§⁄UŸflÊ‹Ë flÎÁh ∞fl¢ Á‚ÁhM§¬Ê ŒflË∑§Ê "
" "
"
" „U◊ ’Ê⁄Uê’Ê⁄U Ÿ◊S∑§Ê⁄U ∑§⁄UÃ „Ò¥U– ŸÒ´¸§ÃË (⁄UÊˇÊ‚Ê¥∑§Ë ‹ˇ◊Ë), "
"
¬Ê°øflÊ° •äÿÊÿ 145
" "
"
"
⁄UÊ¡Ê•Ê¥∑§Ë ‹ˇ◊Ë ÃÕÊ ‡ÊflʸáÊË (Á‡Êfl¬%Ë)-SflM§¬Ê •Ê¬ "
"
"
" ¡ªŒê’Ê∑§Ê ’Ê⁄U-’Ê⁄U Ÿ◊S∑§Ê⁄U „ÒUH 11H ŒÈªÊ¸, ŒÈª¸¬Ê⁄UÊ (ŒÈª¸◊ "
"
" "
"
" ‚¢∑§≈‚ ¬Ê⁄U ©UÃÊ⁄UŸfl  Ê‹Ë), ‚Ê⁄UÊ (‚’∑§Ë ‚Ê⁄U÷ÃÍ Ê), ‚fl¸∑§ÊÁ⁄UáÊË, "
"
" "
"
"
ÅÿÊÁÃ, ∑ΧcáÊÊ •ÊÒ⁄U œÍ◊˝ÊŒflË∑§Ê ‚fl¸ŒÊ Ÿ◊S∑§Ê⁄U „ÒUH 12H "
"
"
" •àÿãà ‚ÊÒêÿ ÃÕÊ •àÿãà ⁄UÊÒº˝M§¬Ê ŒflË∑§Ê „U◊ Ÿ◊S∑§Ê⁄U ∑§⁄UÃ "
"
" "
"
" „Ò¥U, ©Uã„¥U „U◊Ê⁄UÊ ’Ê⁄Uê’Ê⁄U ¬˝áÊÊ◊ „ÒU– ¡ªÃ˜Ô∑§Ë •ÊœÊ⁄U÷ÍÃÊ ∑ΧÁà "
"
" "
"
"
ŒflË∑§Ê ’Ê⁄Uê’Ê⁄U Ÿ◊S∑§Ê⁄U „ÒUH 13H ¡Ê ŒflË ‚’ ¬˝ÊÁáÊÿÊ¥◊¥ "
"
" "
" ÁflcáÊÈ◊ÊÿÊ∑§ ŸÊ◊‚ ∑§„UË ¡ÊÃË „Ò¥U, ©UŸ∑§Ê Ÿ◊S∑§Ê⁄U, ©UŸ∑§Ê "
" "
"
" Ÿ◊S∑§Ê⁄U, ©UŸ∑§Ê ’Ê⁄Uê’Ê⁄U Ÿ◊S∑§Ê⁄U „ÒUH 14ó16H "
"
" "
"
"
¡Ê ŒflË ‚’ ¬˝ÊÁáÊÿÊ¥◊¥ øÃŸÊ ∑§„U‹ÊÃË „Ò¥U, "
"
" "
" ©UŸ∑§Ê Ÿ◊S∑§Ê⁄U, ©UŸ∑§Ê Ÿ◊S∑§Ê⁄U, ©UŸ∑§Ê ’Ê⁄Uê’Ê⁄U Ÿ◊S∑§Ê⁄U "
" "
"
" „ÒUH 17ó19H ¡Ê ŒflË ‚’ ¬˝ÊÁáÊÿÊ¥◊¥ ’ÈÁhM§¬‚ ÁSÕà „Ò¥U, "
"

146 üÊˌȪʸ‚#‡ÊÃË
" "
"
"
©UŸ∑§Ê Ÿ◊S∑§Ê⁄U, ©UŸ∑§Ê Ÿ◊S∑§Ê⁄U, ©UŸ∑§Ê ’Ê⁄Uê’Ê⁄U Ÿ◊S∑§Ê⁄U "
"
"
" „ÒUH 20ó22H ¡Ê ŒflË ‚’ ¬˝ÊÁáÊÿÊ¥◊¥ ÁŸº˝ÊM§¬‚ ÁSÕà „Ò¥U, "
"
" "
"
" ©UŸ∑§Ê Ÿ◊S∑§Ê⁄U, ©UŸ∑§Ê Ÿ◊S∑§Ê⁄U, ©UŸ∑§Ê ’Ê⁄Uê’Ê⁄U Ÿ◊S∑§Ê⁄U "
"
" "
"
"
„ÒUH 23ó25H ¡Ê ŒflË ‚’ ¬˝ÊÁáÊÿÊ¥◊¥ ˇÊÈœÊM§¬‚ ÁSÕà „Ò¥U, "
"
"
" ©UŸ∑§Ê Ÿ◊S∑§Ê⁄U, ©UŸ∑§Ê Ÿ◊S∑§Ê⁄U, ©UŸ∑§Ê ’Ê⁄Uê’Ê⁄U Ÿ◊S∑§Ê⁄U "
"
" "
"
" „ÒUH 26ó28H ¡Ê ŒflË ‚’ ¬˝ÊÁáÊÿÊ¥◊¥ ¿UÊÿÊM§¬‚ ÁSÕà „Ò¥U, "
"
" "
"
"
©UŸ∑§Ê Ÿ◊S∑§Ê⁄U, ©UŸ∑§Ê Ÿ◊S∑§Ê⁄U, ©UŸ∑§Ê ’Ê⁄Uê’Ê⁄U Ÿ◊S∑§Ê⁄U "
"
" "
" „ÒUH 29ó31H ¡Ê ŒflË ‚’ ¬˝ÊÁáÊÿÊ¥◊¥ ‡ÊÁQ§M§¬‚ ÁSÕà „Ò¥U, "
" "
"
" ©UŸ∑§Ê Ÿ◊S∑§Ê⁄U, ©UŸ∑§Ê Ÿ◊S∑§Ê⁄U, ©UŸ∑§Ê ’Ê⁄Uê’Ê⁄U Ÿ◊S∑§Ê⁄U "
"
" "
"
"
„ÒUH 32ó34H ¡Ê ŒflË ‚’ ¬˝ÊÁáÊÿÊ¥◊¥ ÃÎcáÊÊM§¬‚ ÁSÕà „Ò¥U, "
"
" "
" ©UŸ∑§Ê Ÿ◊S∑§Ê⁄U, ©UŸ∑§Ê Ÿ◊S∑§Ê⁄U, ©UŸ∑§Ê ’Ê⁄Uê’Ê⁄U Ÿ◊S∑§Ê⁄U "
" "
"
" „ÒUH 35ó37H ¡Ê ŒflË ‚’ ¬˝ÊÁáÊÿÊ¥◊¥ ˇÊÊÁãÃ-(ˇÊ◊Ê-) M§¬‚ "
"
¬Ê°øflÊ° •äÿÊÿ 147
" "
"
"
ÁSÕà „Ò¥U, ©UŸ∑§Ê Ÿ◊S∑§Ê⁄U, ©UŸ∑§Ê Ÿ◊S∑§Ê⁄U, ©UŸ∑§Ê ’Ê⁄Uê’Ê⁄U "
"
"
" Ÿ◊S∑§Ê⁄U „ÒUH 38ó40H ¡Ê ŒflË ‚’ ¬˝ÊÁáÊÿÊ¥◊¥ ¡ÊÁÃM§¬‚ "
"
" "
"
" ÁSÕà „Ò¥U, ©UŸ∑§Ê Ÿ◊S∑§Ê⁄U, ©UŸ∑§Ê Ÿ◊S∑§Ê⁄U, ©UŸ∑§Ê ’Ê⁄Uê’Ê⁄U "
"
" "
"
"
Ÿ◊S∑§Ê⁄U „ÒUH 41ó43H ¡Ê ŒflË ‚’ ¬˝ÊÁáÊÿÊ¥◊¥ ‹îÊÊM§¬‚ "
"
"
" ÁSÕà „Ò¥U, ©UŸ∑§Ê Ÿ◊S∑§Ê⁄U, ©UŸ∑§Ê Ÿ◊S∑§Ê⁄U, ©UŸ∑§Ê ’Ê⁄Uê’Ê⁄U "
"
" "
"
" Ÿ◊S∑§Ê⁄U „ÒUH 44ó46H ¡Ê ŒflË ‚’ ¬˝ÊÁáÊÿÊ¥◊¥ ‡ÊÊÁãÃM§¬‚ "
"
" "
"
"
ÁSÕà „Ò¥U, ©UŸ∑§Ê Ÿ◊S∑§Ê⁄U, ©UŸ∑§Ê Ÿ◊S∑§Ê⁄U, ©UŸ∑§Ê ’Ê⁄Uê’Ê⁄U "
"
" "
" Ÿ◊S∑§Ê⁄U „ÒUH 47ó49H ¡Ê ŒflË ‚’ ¬˝ÊÁáÊÿÊ¥◊¥ üÊhÊM§¬‚ "
" "
"
" ÁSÕà „Ò¥U, ©UŸ∑§Ê Ÿ◊S∑§Ê⁄U, ©UŸ∑§Ê Ÿ◊S∑§Ê⁄U, ©UŸ∑§Ê ’Ê⁄Uê’Ê⁄U "
"
" "
"
"
Ÿ◊S∑§Ê⁄U „ÒUH 50ó52H ¡Ê ŒflË ‚’ ¬˝ÊÁáÊÿÊ¥◊¥ ∑§ÊÁãÃM§¬‚ "
"
" "
" ÁSÕà „Ò¥U, ©UŸ∑§Ê Ÿ◊S∑§Ê⁄U, ©UŸ∑§Ê Ÿ◊S∑§Ê⁄U, ©UŸ∑§Ê ’Ê⁄Uê’Ê⁄U "
" "
"
" Ÿ◊S∑§Ê⁄U „ÒUH 53ó55H ¡Ê ŒflË ‚’ ¬˝ÊÁáÊÿÊ¥◊¥ ‹ˇ◊ËM§¬‚ "
"

148 üÊˌȪʸ‚#‡ÊÃË
" "
"
"
ÁSÕà „Ò¥U, ©UŸ∑§Ê Ÿ◊S∑§Ê⁄U, ©UŸ∑§Ê Ÿ◊S∑§Ê⁄U, ©UŸ∑§Ê ’Ê⁄Uê’Ê⁄U "
"
"
" Ÿ◊S∑§Ê⁄U „ÒUH 56ó58H ¡Ê ŒflË ‚’ ¬˝ÊÁáÊÿÊ¥◊¥ flÎÁûÊM§¬‚ "
"
" "
"
" ÁSÕà „Ò¥U, ©UŸ∑§Ê Ÿ◊S∑§Ê⁄U, ©UŸ∑§Ê Ÿ◊S∑§Ê⁄U, ©UŸ∑§Ê ’Ê⁄Uê’Ê⁄U "
"
" "
"
"
Ÿ◊S∑§Ê⁄U „ÒUH 59ó61H ¡Ê ŒflË ‚’ ¬˝ÊÁáÊÿÊ¥◊¥ S◊ÎÁÃM§¬‚ "
"
"
" ÁSÕà „Ò¥U, ©UŸ∑§Ê Ÿ◊S∑§Ê⁄U, ©UŸ∑§Ê Ÿ◊S∑§Ê⁄U, ©UŸ∑§Ê ’Ê⁄Uê’Ê⁄U "
"
" "
"
" Ÿ◊S∑§Ê⁄U „ÒUH 62ó64H ¡Ê ŒflË ‚’ ¬˝ÊÁáÊÿÊ¥◊¥ ŒÿÊM§¬‚ "
"
" "
"
"
ÁSÕà „Ò¥U, ©UŸ∑§Ê Ÿ◊S∑§Ê⁄U, ©UŸ∑§Ê Ÿ◊S∑§Ê⁄U, ©UŸ∑§Ê ’Ê⁄Uê’Ê⁄U "
"
" "
" Ÿ◊S∑§Ê⁄U „ÒUH 65ó67H ¡Ê ŒflË ‚’ ¬˝ÊÁáÊÿÊ¥◊¥ ÃÈÁCÔUM§¬‚ "
" "
"
" ÁSÕà „Ò¥U, ©UŸ∑§Ê Ÿ◊S∑§Ê⁄U, ©UŸ∑§Ê Ÿ◊S∑§Ê⁄U, ©UŸ∑§Ê ’Ê⁄Uê’Ê⁄U "
"
" "
"
"
Ÿ◊S∑§Ê⁄U „ÒUH 68ó70H ¡Ê ŒflË ‚’ ¬˝ÊÁáÊÿÊ¥◊¥ ◊ÊÃÊM§¬‚ "
"
" "
" ÁSÕà „Ò¥U, ©UŸ∑§Ê Ÿ◊S∑§Ê⁄U, ©UŸ∑§Ê Ÿ◊S∑§Ê⁄U, ©UŸ∑§Ê "
" "
"
" ’Ê⁄Uê’Ê⁄U Ÿ◊S∑§Ê⁄U „ÒUH 71ó73H ¡Ê ŒflË ‚’ ¬˝ÊÁáÊÿÊ¥◊¥ "
"
¬Ê°øflÊ° •äÿÊÿ 149
" "
"
"
÷˝ÊÁãÃM§¬‚ ÁSÕà „Ò¥U, ©UŸ∑§Ê Ÿ◊S∑§Ê⁄U, ©UŸ∑§Ê Ÿ◊S∑§Ê⁄U, ©UŸ∑§Ê "
"
"
" ’Ê⁄Uê’Ê⁄U Ÿ◊S∑§Ê⁄U „ÒUH 74ó76H ¡Ê ¡ËflÊ¥∑§ ßÁãº˝ÿflª¸∑§Ë "
"
" "
"
" •ÁœDÔUÊòÊË ŒflË ∞fl¢ ‚’ ¬˝ÊÁáÊÿÊ¥◊¥ ‚ŒÊ √ÿÊ# ⁄U„UŸflÊ‹Ë „Ò¥U, ©UŸ "
"
" "
"
"
√ÿÊÁ#ŒflË∑§Ê ’Ê⁄Uê’Ê⁄U Ÿ◊S∑§Ê⁄U „ÒUH 77H ¡Ê ŒflË øÒÃãÿM§¬‚ "
"
"
" ß‚ ‚ê¬Íáʸ ¡ªÃ˜Ô∑§Ê √ÿÊ# ∑§⁄U∑§ ÁSÕà „Ò¥U, ©UŸ∑§Ê Ÿ◊S∑§Ê⁄U, "
"
" "
"
" ©UŸ∑§Ê Ÿ◊S∑§Ê⁄U, ©UŸ∑§Ê ’Ê⁄Uê’Ê⁄U Ÿ◊S∑§Ê⁄U „ÒUH 78ó80H "
"
" "
"
"
¬Ífl¸∑§Ê‹◊¥ •¬Ÿ •÷ËCÔU∑§Ë ¬˝ÊÁ# „UÊŸ‚ ŒflÃÊ•Ê¥Ÿ Á¡Ÿ∑§Ë SÃÈÁà "
"
" "
" ∑§Ë ÃÕÊ Œfl⁄UÊ¡ ßãº˝Ÿ ’„ÈUà ÁŒŸÊ¥Ã∑§ Á¡Ÿ∑§Ê ‚flŸ Á∑§ÿÊ, "
" "
"
" fl„U ∑§ÀÿÊáÊ∑§Ë ‚ÊœŸ÷ÍÃÊ ß¸E⁄UË „U◊Ê⁄UÊ ∑§ÀÿÊáÊ •ÊÒ⁄U ◊XÔU‹ "
"
" "
"
"
∑§⁄U ÃÕÊ ‚Ê⁄UË •Ê¬ÁûÊÿÊ¥∑§Ê ŸÊ‡Ê ∑§⁄U «UÊ‹H 81H ©Ugá«U ŒÒàÿÊ¥‚ "
"
" "
" ‚ÃÊÿ „ÈU∞ „U◊ ‚÷Ë ŒflÃÊ Á¡Ÿ ¬⁄U◊E⁄UË∑§Ê ß‚ ‚◊ÿ Ÿ◊S∑§Ê⁄U "
" "
"
" ∑§⁄UÃ „Ò¥U ÃÕÊ ¡Ê ÷ÁQ§‚ ÁflŸ◊˝ ¬ÈL§·Ê¥mÊ⁄UÊ S◊⁄UáÊ ∑§Ë ¡ÊŸ¬⁄U "
"

150 üÊˌȪʸ‚#‡ÊÃË
" "
"
"
Ãà∑§Ê‹ „UË ‚ê¬Íáʸ Áfl¬ÁûÊÿÊ¥∑§Ê ŸÊ‡Ê ∑§⁄U ŒÃË „Ò¥U, fl ¡ªŒê’Ê "
"
"
" „U◊Ê⁄UÊ ‚¢∑§≈U ŒÍ⁄U ∑§⁄¥UH 82H "
"
" "
"
" ´§Á· ∑§„UÃ „Ò¥UóH 83H ⁄UÊ¡Ÿ˜Ô! ß‚ ¬˝∑§Ê⁄U ¡’ ŒflÃÊ SÃÈÁà "
"
" "
"
"
∑§⁄U ⁄U„U Õ, ©U‚ ‚◊ÿ ¬Êfl¸ÃË ŒflË ªXÔUÊ¡Ë∑§ ¡‹◊¥ FÊŸ ∑§⁄UŸ∑§ "
"
"
" Á‹ÿ fl„UÊ° •ÊÿË¥H 84H "
"
" "
"
" ©UŸ ‚ÈãŒ⁄U ÷ÊÒ„¥ UÊfl¥ Ê‹Ë ÷ªflÃËŸ ŒflÃÊ•Ê‚
¥  ¬Í¿UÊó“•Ê¬‹Êª "
"
" "
"
"
ÿ„UÊ° Á∑§‚∑§Ë SÃÈÁà ∑§⁄UÃ „Ò¥U?” Ã’ ©Uã„UË¥∑§ ‡Ê⁄UË⁄U∑§Ê‡Ê‚ ¬˝∑§≈U „ÈU߸ "
"
" "
" Á‡ÊflÊŒflË ’Ê‹Ë¥óH 85H “‡ÊÈê÷ ŒÒàÿ‚ ÁÃ⁄US∑Χà •ÊÒ⁄U ÿÈh◊¥ "
" "
"
" ÁŸ‡ÊÈê÷‚ ¬⁄UÊÁ¡Ã „UÊ ÿ„UÊ° ∞∑§ÁòÊà „ÈU∞ ÿ ‚◊Sà ŒflÃÊ ÿ„U ◊⁄UË "
"
" "
"
"
„UË SÃÈÁà ∑§⁄U ⁄U„U „ÒU¥ ”H 86H ¬Êfl¸ÃË¡Ë∑§ ‡Ê⁄UË⁄U∑§Ê‡Ê‚ •Áê’∑§Ê∑§Ê "
"
" "
" ¬˝ÊŒÈ÷ʸfl „ÈU•Ê ÕÊ, ß‚Á‹ÿ fl ‚◊Sà ‹Ê∑§Ê¥◊¥ “∑§ÊÒÁ‡Ê∑§Ë” ∑§„UË "
" "
"
" ¡ÊÃË „Ò¥UH 87H ∑§ÊÒÁ‡Ê∑§Ë∑§ ¬˝∑§≈U „UÊŸ∑§ ’ÊŒ ¬Êfl¸ÃËŒflË∑§Ê "
"
¬Ê°øflÊ° •äÿÊÿ 151
" "
"
"
‡Ê⁄UË⁄U ∑§Ê‹ ⁄¢Uª∑§Ê „UÊ ªÿÊ, •Ã— fl Á„U◊Ê‹ÿ¬⁄U ⁄U„UŸflÊ‹Ë "
"
"
" ∑§ÊÁ‹∑§ÊŒflË∑§ ŸÊ◊‚ ÁflÅÿÊà „ÈUßZH 88H ÃŒŸãÃ⁄U ‡ÊÈê÷- "
"
" "
"
" ÁŸ‡ÊÈê÷∑§ ÷Îàÿ øá«U-◊Èá«U fl„UÊ° •Êÿ •ÊÒ⁄U ©Uã„UÊ¥Ÿ ¬⁄U◊ ◊ŸÊ„U⁄U "
"
" "
"
"
M§¬ œÊ⁄UáÊ ∑§⁄UŸflÊ‹Ë •Áê’∑§ÊŒflË∑§Ê ŒπÊH 89H Á»§⁄U "
"
"
" fl ‡ÊÈê÷∑§ ¬Ê‚ ¡Ê∑§⁄U ’Ê‹ó“◊„UÊ⁄UÊ¡! ∞∑§ •àÿãà ◊ŸÊ„U⁄U "
"
" "
"
" SòÊË „ÒU, ¡Ê •¬ŸË ÁŒ√ÿ ∑§ÊÁãÂ Á„U◊Ê‹ÿ∑§Ê ¬˝∑§ÊÁ‡Êà ∑§⁄U "
"
" "
"
"
⁄U„UË „ÒUH 90H” "
"
" "
" flÒ‚Ê ©UûÊ◊ M§¬ ∑§„UË¥ Á∑§‚ËŸ ÷Ë Ÿ„UË¥ ŒπÊ „UÊªÊ– •‚È⁄UE⁄U! "
" "
"
" ¬ÃÊ ‹ªÊßÿ, fl„U ŒflË ∑§ÊÒŸ „ÒU •ÊÒ⁄U ©U‚ ‹ ‹ËÁ¡ÿH 91H "
"
" "
"
"
ÁSòÊÿÊ¥◊¥ ÃÊ fl„U ⁄U% „ÒU, ©U‚∑§Ê ¬˝àÿ∑§ •XÔU ’„ÈUà „UË ‚ÈãŒ⁄U „ÒU "
"
" "
" ÃÕÊ fl„U •¬Ÿ üÊË•XÔUÊ¥∑§Ë ¬˝÷Ê‚ ‚ê¬Íáʸ ÁŒ‡ÊÊ•Ê¥◊¥ ¬˝∑§Ê‡Ê »Ò§‹Ê "
" "
"
" ⁄U„UË „ÒU– ŒÒàÿ⁄UÊ¡! •÷Ë fl„U Á„U◊Ê‹ÿ¬⁄U „UË ◊ÊÒ¡ÍŒ „ÒU, •Ê¬ ©U‚ "
"

152 üÊˌȪʸ‚#‡ÊÃË
" "
"
"
Œπ ‚∑§Ã „Ò¥UH 92H ¬˝÷Ê! ÃËŸÊ¥ ‹Ê∑§Ê¥◊¥ ◊ÁáÊ, „UÊÕË •ÊÒ⁄U ÉÊÊ«∏U "
"
"
" •ÊÁŒ Á¡ÃŸ ÷Ë ⁄U% „Ò¥U, fl ‚’ ß‚ ‚◊ÿ •Ê¬∑§ ÉÊ⁄U◊¥ ‡ÊÊ÷Ê "
"
" "
"
" ¬ÊÃ „Ò¥UH 93H „UÊÁÕÿÊ¥◊¥ ⁄U%÷Íà ∞⁄UÊflÃ, ÿ„U ¬ÊÁ⁄U¡ÊÃ∑§Ê flÎˇÊ "
"
" "
"
"
•ÊÒ⁄U ÿ„U ©UìÊÒ—üÊflÊ ÉÊÊ«∏UÊóÿ„U ‚’ •Ê¬Ÿ ßãº˝‚ ‹ Á‹ÿÊ "
"
"
" „ÒUH 94H „¢U‚Ê¥‚ ¡ÈÃÊ „ÈU•Ê ÿ„U Áfl◊ÊŸ ÷Ë •Ê¬∑§ •Ê°ªŸ◊¥ ‡ÊÊ÷Ê "
"
" "
"
" ¬ÊÃÊ „ÒU– ÿ„U ⁄U%÷Íà •jÈà Áfl◊ÊŸ, ¡Ê ¬„U‹ ’˝rÊÔÊ¡Ë∑§ ¬Ê‚ "
"
" "
"
"
ÕÊ, •’ •Ê¬∑§ ÿ„UÊ° ‹ÊÿÊ ªÿÊ „ÒUH 95H ÿ„U ◊„Uʬk ŸÊ◊∑§ "
"
" "
" ÁŸÁœ •Ê¬ ∑ȧ’⁄U‚ ¿UËŸ ‹Êÿ „Ò¥U– ‚◊Ⱥ˝Ÿ ÷Ë •Ê¬∑§Ê Á∑§TÁÀ∑§ŸË "
" "
"
" ŸÊ◊∑§Ë ◊Ê‹Ê ÷¥≈U ∑§Ë „ÒU, ¡Ê ∑§‚⁄UÊ¥‚ ‚ȇÊÊÁ÷à „ÒU •ÊÒ⁄U Á¡‚∑§ "
"
" "
"
"
∑§◊‹ ∑§÷Ë ∑ȧê„U‹ÊÃ Ÿ„UË¥ „Ò¥UH 96H ‚Èfláʸ∑§Ë fl·Ê¸ ∑§⁄UŸflÊ‹Ê "
"
" "
" flL§áÊ∑§Ê ¿UòÊ ÷Ë •Ê¬∑§ ÉÊ⁄U◊¥ ‡ÊÊ÷Ê ¬ÊÃÊ „ÒU ÃÕÊ ÿ„U üÊDÔU "
" "
"
" ⁄UÕ, ¡Ê ¬„U‹ ¬˝¡Ê¬ÁÃ∑§ •Áœ∑§Ê⁄U◊¥ ÕÊ, •’ •Ê¬∑§ ¬Ê‚ "
"
¬Ê°øflÊ° •äÿÊÿ 153
" "
"
"
◊ÊÒ¡ÍŒ „ÒUH 97H ŒÒàÿE⁄U! ◊ÎàÿÈ∑§Ë ©Uà∑˝§ÊÁãÃŒÊ ŸÊ◊flÊ‹Ë ‡ÊÁQ§ "
"
"
" ÷Ë •Ê¬Ÿ ¿UËŸ ‹Ë „ÒU ÃÕÊ flL§áÊ∑§Ê ¬Ê‡Ê •ÊÒ⁄U ‚◊Ⱥ˝◊¥ „UÊŸflÊ‹ "
"
" "
"
" ‚’ ¬˝∑§Ê⁄U∑§ ⁄U% •Ê¬∑§ ÷Ê߸ ÁŸ‡ÊÈê÷∑§ •Áœ∑§Ê⁄U◊¥ „Ò¥U– •ÁªAŸ "
"
" "
"
"
÷Ë Sfl× ‡ÊÈh Á∑§ÿ „ÈU∞ ŒÊ flSòÊ •Ê¬∑§Ë ‚flÊ◊¥ •Ì¬Ã Á∑§ÿ "
"
"
" „Ò¥UH 98-99H ŒÒàÿ⁄UÊ¡! ß‚ ¬˝∑§Ê⁄U ‚÷Ë ⁄U% •Ê¬Ÿ ∞∑§òÊ ∑§⁄U "
"
" "
"
" Á‹ÿ „Ò¥U– Á»§⁄U ¡Ê ÿ„U ÁSòÊÿÊ¥◊¥ ⁄U%M§¬ ∑§ÀÿÊáÊ◊ÿË ŒflË „ÒU, "
"
" "
"
"
ß‚ •Ê¬ ÄÿÊ¥ Ÿ„UË¥ •¬Ÿ •Áœ∑§Ê⁄U◊¥ ∑§⁄U ‹Ã?H 100H "
"
" "
" ´§Á· ∑§„UÃ „Ò¥UóH 101H øá«U-◊Èá«U∑§Ê ÿ„U fløŸ ‚ÈŸ∑§⁄U "
" "
"
" ‡ÊÈê÷Ÿ ◊„UÊŒÒàÿ ‚Ȫ˝Ëfl∑§Ê ŒÍà ’ŸÊ∑§⁄U ŒflË∑§ ¬Ê‚ ÷¡Ê •ÊÒ⁄U "
"
" "
"
"
∑§„UÊó“ÃÈ◊ ◊⁄UË •ÊôÊÊ‚ ©U‚∑§ ‚Ê◊Ÿ ÿ-ÿ ’ÊÃ¥ ∑§„UŸÊ •ÊÒ⁄U "
"
" "
" ∞‚Ê ©U¬Êÿ ∑§⁄UŸÊ Á¡‚‚ ¬˝‚ÛÊ „UÊ∑§⁄U fl„U ‡ÊËÉÊ˝ „UË ÿ„UÊ° •Ê "
" "
"
" ¡Êÿ”H 102ó103H fl„U ŒÍà ¬fl¸Ã∑§ •àÿãà ⁄U◊áÊËÿ ¬˝Œ‡Ê◊¥ "
"

154 üÊˌȪʸ‚#‡ÊÃË
" "
"
"
¡„UÊ° ŒflË ◊ÊÒ¡ÍŒ ÕË¥, ªÿÊ •ÊÒ⁄U ◊œÈ⁄U flÊáÊË◊¥ ∑§Ê◊‹ "
"
"
" fløŸ ’Ê‹ÊH 104H "
"
" "
"
" ŒÍà ’Ê‹ÊóH 105H ŒÁfl! ŒÒàÿ⁄UÊ¡ ‡ÊÈê÷ ß‚ ‚◊ÿ "
"
" "
"
"
ÃËŸÊ¥ ‹Ê∑§Ê¥∑§ ¬⁄U◊E⁄U „Ò¥U– ◊Ò¥ ©Uã„UË¥∑§Ê ÷¡Ê „ÈU•Ê ŒÍà „Í°U "
"
"
" •ÊÒ⁄U ÿ„UÊ° ÃÈê„UÊ⁄U „UË ¬Ê‚ •ÊÿÊ „Í°UH 106H ©UŸ∑§Ë •ÊôÊÊ "
"
" "
"
" ‚ŒÊ ‚’ ŒflÃÊ ∞∑§ Sfl⁄U‚ ◊ÊŸÃ „Ò¥U– ∑§Ê߸ ©U‚∑§Ê ©UÑUYÔUŸ "
"
" "
"
"
Ÿ„UË¥ ∑§⁄U ‚∑§ÃÊ– fl ‚ê¬Íáʸ ŒflÃÊ•Ê¥∑§Ê ¬⁄UÊSà ∑§⁄U øÈ∑§ "
"
" "
" „Ò¥U– ©Uã„UÊ¥Ÿ ÃÈê„UÊ⁄U Á‹ÿ ¡Ê ‚¢Œ‡Ê ÁŒÿÊ „ÒU, ©U‚ ‚ÈŸÊH 107H "
" "
"
" “‚ê¬Íáʸ ÁòÊ‹Ê∑§Ë ◊⁄U •Áœ∑§Ê⁄U◊¥ „ÒU– ŒflÃÊ ÷Ë ◊⁄UË •ÊôÊÊ∑§ "
"
" "
"
"
•œËŸ ø‹Ã „Ò¥U– ‚ê¬Íáʸ ÿôÊÊ¥∑§ ÷ʪÊ¥∑§Ê ◊Ò¥ „UË ¬ÎÕ∑˜§Ô-¬ÎÕ∑˜§Ô "
"
" "
" ÷ÊªÃÊ „Í°UH 108H ÃËŸÊ¥ ‹Ê∑§Ê¥◊¥ Á¡ÃŸ üÊDÔU ⁄U% „Ò¥U, fl ‚’ "
" "
"
" ◊⁄U •Áœ∑§Ê⁄U◊¥ „Ò¥U– Œfl⁄UÊ¡ ßãº˝∑§Ê flÊ„UŸ ∞⁄UÊflÃ, ¡Ê "
"
¬Ê°øflÊ° •äÿÊÿ 155
" "
"
"
„UÊÁÕÿÊ◊¥ ¥ ⁄U%∑§ ‚◊ÊŸ „ÒU, ◊ÒŸ¥  ¿UËŸ Á‹ÿÊ „ÒUH 109H ˇÊË⁄U‚ʪ⁄U∑§Ê "
"
"
" ◊ãÕŸ ∑§⁄UŸ‚ ¡Ê •E⁄U% ©UìÊÒ—üÊflÊ ¬˝∑§≈U „ÈU•Ê ÕÊ, ©U‚ "
"
" "
"
" ŒflÃÊ•Ê¥Ÿ ◊⁄U ¬Ò⁄UÊ¥¬⁄U ¬«∏U∑§⁄U ‚◊̬à Á∑§ÿÊ „ÒUH 110H ‚ÈãŒ⁄UË! "
"
" "
"
"
©UŸ∑§ Á‚flÊ •ÊÒ⁄U ÷Ë Á¡ÃŸ ⁄U%÷Íà ¬ŒÊÕ¸ ŒflÃÊ•Ê¥, ªãœflÊZ •ÊÒ⁄U "
"
"
" ŸÊªÊ¥∑§ ¬Ê‚ Õ, fl ‚’ ◊⁄U „UË ¬Ê‚ •Ê ªÿ „Ò¥UH 111H ŒÁfl! "
"
" "
"
" „U◊‹Êª ÃÈê„¥U ‚¢‚Ê⁄U∑§Ë ÁSòÊÿÊ¥◊¥ ⁄U% ◊ÊŸÃ „Ò¥U, •Ã— ÃÈ◊ „U◊Ê⁄U "
"
" "
"
"
¬Ê‚ •Ê ¡Ê•Ê; ÄÿÊ¥Á∑§ ⁄U%Ê¥∑§Ê ©U¬÷Êª ∑§⁄UŸflÊ‹ „U◊ „UË "
"
" "
" „Ò¥UH 112H ø@‹ ∑§≈UÊˇÊÊ¥flÊ‹Ë ‚ÈãŒ⁄UË! ÃÈ◊ ◊⁄UË ÿÊ ◊⁄U ÷Ê߸ "
" "
"
" ◊„Uʬ⁄UÊ∑˝§◊Ë ÁŸ‡ÊÈê÷∑§Ë ‚flÊ◊¥ •Ê ¡Ê•Ê; ÄÿÊÁ¥ ∑§ ÃÈ◊ ⁄U%SflM§¬Ê "
"
" "
"
"
„UÊH 113H ◊⁄UÊ fl⁄UáÊ ∑§⁄UŸ‚ ÃÈê„¥U ÃÈ‹ŸÊ⁄UÁ„Uà ◊„UÊŸ˜Ô ∞Eÿ¸∑§Ë "
"
" "
" ¬˝ÊÁ# „UÊªË– •¬ŸË ’ÈÁh‚ ÿ„U ÁfløÊ⁄U∑§⁄U ÃÈ◊ ◊⁄UË ¬%Ë ’Ÿ "
" "
"
" ¡Ê•Ê”H 114H "
"

156 üÊˌȪʸ‚#‡ÊÃË
" "
"
"
´§Á· ∑§„UÃ „Ò¥UóH 115H ŒÍÃ∑§ ÿÊ¥ ∑§„UŸ¬⁄U ∑§ÀÿÊáÊ◊ÿË "
"
"
" ÷ªflÃË ŒÈªÊ¸ŒflË, ¡Ê ß‚ ¡ªÃ˜Ô∑§Ê œÊ⁄UáÊ ∑§⁄UÃË „Ò¥U, ◊Ÿ-„UË-◊Ÿ "
"
" "
"
" ªê÷Ë⁄U÷Êfl‚ ◊È‚∑§⁄UÊÿË¥ •ÊÒ⁄U ß‚ ¬˝∑§Ê⁄U ’Ê‹Ë¥óH 116H "
"
" "
"
"
ŒflËŸ ∑§„UÊóH 117H ŒÍÃ! ÃÈ◊Ÿ ‚àÿ ∑§„UÊ „ÒU, ß‚◊¥ "
"
"
" ÃÁŸ∑§ ÷Ë Á◊âÿÊ Ÿ„UË¥ „ÒU– ‡ÊÈê÷ ÃËŸÊ¥ ‹Ê∑§Ê¥∑§Ê SflÊ◊Ë „ÒU "
"
" "
"
" •ÊÒ⁄U ÁŸ‡ÊÈê÷ ÷Ë ©U‚Ë∑§ ‚◊ÊŸ ¬⁄UÊ∑˝§◊Ë „ÒUH 118H Á∑¢§ÃÈ "
"
" "
"
"
ß‚ Áfl·ÿ◊¥ ◊Ò¥Ÿ ¡Ê ¬˝ÁÃôÊÊ ∑§⁄U ‹Ë „ÒU, ©U‚ Á◊âÿÊ ∑Ò§‚ "
"
" "
" ∑§M°§? ◊Ò¥Ÿ •¬ŸË •À¬’ÈÁh∑§ ∑§Ê⁄UáÊ ¬„U‹‚ ¡Ê ¬˝ÁÃôÊÊ "
" "
"
" ∑§⁄U ⁄UπË „ÒU, ©U‚ ‚ÈŸÊóH 119H “¡Ê ◊ȤÊ ‚¢ª˝Ê◊◊¥ ¡Ëà "
"
" "
"
"
‹ªÊ, ¡Ê ◊⁄U •Á÷◊ÊŸ∑§Ê øÍáʸ ∑§⁄U ŒªÊ ÃÕÊ ‚¢‚Ê⁄U◊¥ ¡Ê "
"
" "
" ◊⁄U ‚◊ÊŸ ’‹flÊŸ˜Ô „UÊªÊ, fl„UË ◊⁄UÊ SflÊ◊Ë „UÊªÊ”H 120H "
" "
"
" ß‚Á‹ÿ ‡ÊÈê÷ •ÕflÊ ◊„UÊŒÒàÿ ÁŸ‡ÊÈê÷ Sflÿ¢ „UË ÿ„UÊ° ¬œÊ⁄¥U "
"
¬Ê°øflÊ° •äÿÊÿ 157
" "
"
"
•ÊÒ⁄U ◊ȤÊ ¡ËÃ∑§⁄U ‡ÊËÉÊ˝ „UË ◊⁄UÊ ¬ÊÁáʪ˝„UáÊ ∑§⁄U ‹¥, ß‚◊¥ "
"
"
" Áfl‹ê’∑§Ë ÄÿÊ •Êfl‡ÿ∑§ÃÊ „ÒU?H 121H "
"
" "
"
" ŒÍà ’Ê‹ÊóH 122H ŒÁfl! ÃÈ◊ ÉÊ◊¢«U◊¥ ÷⁄UË „UÊ, ◊⁄U ‚Ê◊Ÿ "
"
" "
"
"
∞‚Ë ’ÊÃ¥ Ÿ ∑§⁄UÊ– ÃËŸÊ¥ ‹Ê∑§Ê¥◊¥ ∑§ÊÒŸ ∞‚Ê ¬ÈL§· „ÒU, ¡Ê ‡ÊÈê÷- "
"
"
" ÁŸ‡ÊÈê÷∑§ ‚Ê◊Ÿ π«∏UÊ „UÊ ‚∑§H 123H ŒÁfl! •ãÿ ŒÒàÿÊ¥∑§ "
"
" "
"
" ‚Ê◊Ÿ ÷Ë ‚Ê⁄U ŒflÃÊ ÿÈh◊¥ Ÿ„UË¥ ∆U„U⁄U ‚∑§Ã, Á»§⁄U ÃÈ◊ •∑§‹Ë "
"
" "
"
"
SòÊË „UÊ∑§⁄U ∑Ò§‚ ∆U„U⁄U ‚∑§ÃË „UÊH 124H Á¡Ÿ ‡ÊÈê÷ •ÊÁŒ "
"
" "
" ŒÒàÿÊ¥∑§ ‚Ê◊Ÿ ßãº˝ •ÊÁŒ ‚’ ŒflÃÊ ÷Ë ÿÈh◊¥ π«∏U Ÿ„UË¥ „ÈU∞, "
" "
"
" ©UŸ∑§ ‚Ê◊Ÿ ÃÈ◊ SòÊË „UÊ∑§⁄U ∑Ò§‚ ¡Ê•ÊªËH 125H ß‚Á‹ÿ "
"
" "
"
"
ÃÈ◊ ◊⁄U „UË ∑§„UŸ‚ ‡ÊÈê÷-ÁŸ‡ÊÈê÷∑§ ¬Ê‚ ø‹Ë ø‹Ê– ∞‚Ê "
"
" "
" ∑§⁄UŸ‚ ÃÈê„UÊ⁄U ªÊÒ⁄Ufl∑§Ë ⁄UˇÊÊ „UÊªË; •ãÿÕÊ ¡’ fl ∑§‡Ê ¬∑§«∏U∑§⁄U "
" "
"
" ÉÊ‚Ë≈¥Uª, Ã’ ÃÈê„¥U •¬ŸË ¬˝ÁÃDÔUÊ πÊ∑§⁄U ¡ÊŸÊ ¬«∏UªÊH 126H "
"

158 üÊˌȪʸ‚#‡ÊÃË
" "
"
"
ŒflËŸ ∑§„UÊóH 127H ÃÈê„UÊ⁄UÊ ∑§„UŸÊ ∆UË∑§ „ÒU, ‡ÊÈê÷ "
"
"
" ’‹flÊŸ˜Ô „Ò¥U •ÊÒ⁄U ÁŸ‡ÊÈê÷ ÷Ë ’«∏U ¬⁄UÊ∑˝§◊Ë „Ò¥U; Á∑¢§ÃÈ ÄÿÊ ∑§M°§? "
"
" "
"
"
◊Ò¥Ÿ ¬„U‹ Á’ŸÊ ‚Êø-‚◊¤Ê ¬˝ÁÃôÊÊ ∑§⁄U ‹Ë „ÒUH 128H •Ã— •’ "
"
"
" ÃÈ◊ ¡Ê•Ê; ◊Ò¥Ÿ ÃÈ◊‚ ¡Ê ∑ȧ¿U ∑§„UÊ „ÒU, fl„U ‚’ ŒÒàÿ⁄UÊ¡‚ "
"
" "
"
"
•ÊŒ⁄U¬Ífl¸∑§ ∑§„UŸÊ– Á»§⁄U fl ¡Ê ©UÁøà ¡ÊŸ ¬«∏U, ∑§⁄¥UH 129H "
"
" ß‚ ¬˝∑§Ê⁄U üÊË◊Ê∑¸§á«Uÿ¬È⁄UÊáÊ◊¥ ‚ÊflÌáÊ∑§ ◊ãflãÃ⁄U∑§Ë ∑§ÕÊ∑§ •ãê¸Ã ŒflË◊Ê„UÊàêÿ◊¥ “ŒflË-ŒÍÃ- "
" "
" ‚¢flÊŒ” ŸÊ◊∑§ ¬Ê°øflÊ° •äÿÊÿ ¬Í⁄UÊ „ÈU•ÊH 5H "
" "
" \\vv\\ "
" "
" "
" "
" "
" "
" "
" "
" "
" "
" "
" "
" "
" "
" "
" "
"
"
"
¿U∆UÊ •äÿÊÿ
\\vv\\
"
"
"
" "
"
" œÍ◊‹
˝ ÊøŸ-flœ "
"
" \\vv\\ "
" "
"
" äÿÊŸ "
"
" "
"
"
◊Ò¥ ‚fl¸ôÊE⁄U ÷Ò⁄Ufl∑§ •VÔU◊¥ ÁŸflÊ‚ ∑§⁄UŸflÊ‹Ë ¬⁄U◊Êà∑ΧCÔU "
"
"
" ¬kÊflÃËŒflË∑§Ê Áøãß ∑§⁄UÃÊ (∑§⁄UÃË) „Í°U– fl ŸÊª⁄UÊ¡∑§ •Ê‚Ÿ¬⁄U "
"
" "
"
"
’Ò∆UË „Ò¥U, ŸÊªÊ¥∑§ »§áÊÊ¥◊¥ ‚ȇÊÊÁ÷à „UÊŸflÊ‹Ë ◊ÁáÊÿÊ¥∑§Ë Áfl‡ÊÊ‹ "
"
" "
"
"
◊Ê‹Ê‚ ©UŸ∑§Ë Œ„U‹ÃÊ ©UjÊÁ‚à „UÊ ⁄U„UË „ÒU– ‚Íÿ¸∑§ ‚◊ÊŸ ©UŸ∑§Ê "
"
"
" Ã¡ „ÒU, ÃËŸ ŸòÊ ©UŸ∑§Ë ‡ÊÊ÷Ê ’…∏UÊ ⁄U„U „Ò¥U– fl „UÊÕÊ¥◊¥ ◊Ê‹Ê, ∑ȧê÷, "
"
" "
"
"
∑§¬Ê‹ •ÊÒ⁄U ∑§◊‹ Á‹ÿ „ÈU∞ „Ò¥U ÃÕÊ ©UŸ∑§ ◊SÃ∑§◊¥ •œ¸øãº˝∑§Ê "
"
" "
"
"
◊È∑ȧ≈U ‚ȇÊÊÁ÷à „ÒU– "
"
"
" ´§Á· ∑§„UÃ „Ò¥UóH 1H ŒflË∑§Ê ÿ„U ∑§ÕŸ ‚ÈŸ∑§⁄U ŒÍÃ∑§Ê ’«∏UÊ "
"

160 üÊˌȪʸ‚#‡ÊÃË
" "
"
"
•◊·¸ „ÈU•Ê •ÊÒ⁄U ©U‚Ÿ ŒÒàÿ⁄UÊ¡∑§ ¬Ê‚ ¡Ê∑§⁄U ‚’ ‚◊ÊøÊ⁄U "
"
"
" ÁflSÃÊ⁄U¬Ífl¸∑§ ∑§„U ‚ÈŸÊÿÊH 2H ŒÍÃ∑§ ©U‚ fløŸ∑§Ê ‚ÈŸ∑§⁄U "
"
" "
"
" ŒÒàÿ⁄UÊ¡ ∑ȧÁ¬Ã „UÊ ©U∆UÊ •ÊÒ⁄U ŒÒàÿ‚ŸÊ¬Áà œÍ◊˝‹ÊøŸ‚ ’Ê‹ÊH 3H "
"
" "
"
"
“œÍ◊˝‹ÊøŸ! ÃÈ◊ ‡ÊËÉÊ˝ •¬ŸË ‚ŸÊ ‚ÊÕ ‹∑§⁄U ¡Ê•Ê •ÊÒ⁄U "
"
"
" ©U‚ ŒÈCÔUÊ∑§ ∑§‡Ê ¬∑§«∏U∑§⁄U ÉÊ‚Ë≈UÃ „ÈU∞ ©U‚ ’‹¬Ífl¸∑§ ÿ„UÊ° ‹ "
"
" "
"
" •Ê•ÊH 4H ©U‚∑§Ë ⁄UˇÊÊ ∑§⁄UŸ∑§ Á‹ÿ ÿÁŒ ∑§Ê߸ ŒÍ‚⁄UÊ π«∏UÊ „UÊ "
"
" "
"
"
ÃÊ fl„U ŒflÃÊ, ÿˇÊ •ÕflÊ ªãœfl¸ „UË ÄÿÊ¥ Ÿ „UÊ, ©U‚ •fl‡ÿ ◊Ê⁄U "
"
" "
" «UÊ‹ŸÊ”H 5H "
" "
"
" ´§Á· ∑§„UÃ „Ò¥UóH 6H ‡ÊÈê÷∑§ ß‚ ¬˝∑§Ê⁄U •ÊôÊÊ ŒŸ¬⁄U fl„U "
"
" "
"
"
œÍ◊˝‹ÊøŸ ŒÒàÿ ‚Ê∆U „U¡Ê⁄U •‚È⁄UÊ¥∑§Ë ‚ŸÊ∑§Ê ‚ÊÕ ‹∑§⁄U fl„UÊ°‚ "
"
" "
" ÃÈ⁄¢Uà ø‹ ÁŒÿÊH 7H fl„UÊ° ¬„È°Uø∑§⁄U ©U‚Ÿ Á„U◊Ê‹ÿ¬⁄U ⁄U„UŸflÊ‹Ë "
" "
"
" ŒflË∑§Ê ŒπÊ •ÊÒ⁄U ‹‹∑§Ê⁄U∑§⁄U ∑§„UÊó“•⁄UË! ÃÍ ‡ÊÈê÷-ÁŸ‡ÊÈê÷∑§ "
"
¿U∆UÊ •äÿÊÿ 161
" "
"
"
¬Ê‚ ø‹– ÿÁŒ ß‚ ‚◊ÿ ¬˝‚ÛÊÃʬÍfl¸∑§ ◊⁄U SflÊ◊Ë∑§ ‚◊ˬ Ÿ„UË¥ "
"
"
" ø‹ªË ÃÊ ◊Ò¥ ’‹¬Ífl¸∑§ ¤ÊÊ¥≈UÊ ¬∑§«∏U∑§⁄U ÉÊ‚Ë≈UÃ „ÈU∞ ÃȤÊ ‹ "
"
" "
"
" ø‹Í°ªÊ”H 8-9H "
"
" "
"
"
ŒflË ’Ê‹Ë¥óH 10H ÃÈê„¥U ŒÒàÿÊ¥∑§ ⁄UÊ¡ÊŸ ÷¡Ê „ÒU, ÃÈ◊ Sflÿ¢ "
"
"
" ÷Ë ’‹flÊŸ˜Ô „UÊ •ÊÒ⁄U ÃÈê„UÊ⁄U ‚ÊÕ Áfl‡ÊÊ‹ ‚ŸÊ ÷Ë „ÒU; ∞‚Ë "
"
" "
"
" Œ‡ÊÊ◊¥ ÿÁŒ ◊ȤÊ ’‹¬Ífl¸∑§ ‹ ø‹Êª ÃÊ ◊Ò¥ ÃÈê„UÊ⁄UÊ ÄÿÊ ∑§⁄U "
"
" "
"
"
‚∑§ÃË „Í°U?H 11H "
"
" "
" ´§Á· ∑§„UÃ „Ò¥UóH 12H ŒflË∑§ ÿÊ¥ ∑§„UŸ¬⁄U •‚È⁄U œÍ◊˝‹ÊøŸ "
" "
"
" ©UŸ∑§Ë •Ê⁄U ŒÊÒ«∏UÊ, Ã’ •Áê’∑§ÊŸ “„È¢U” ‡ÊéŒ∑§ ©UìÊÊ⁄UáÊ◊ÊòÊ‚ ©U‚ "
"
" "
"
"
÷S◊ ∑§⁄U ÁŒÿÊH 13H Á»§⁄U ÃÊ ∑˝§Êœ◊¥ ÷⁄UË „ÈU߸ ŒÒàÿÊ¥∑§Ë Áfl‡ÊÊ‹ "
"
" "
" ‚ŸÊ •ÊÒ⁄U •Áê’∑§ÊŸ ∞∑§-ŒÍ‚⁄U¬⁄U ÃËπ ‚Êÿ∑§Ê¥, ‡ÊÁQ§ÿÊ¥ ÃÕÊ "
" "
"
" »§⁄U‚Ê¥∑§Ë fl·Ê¸ •Ê⁄Uê÷ ∑§ËH 14H ßß◊¥ „UË ŒflË∑§Ê flÊ„UŸ Á‚¢„U "
"

162 üÊˌȪʸ‚#‡ÊÃË
" "
"
"
∑˝§Êœ◊¥ ÷⁄U∑§⁄U ÷ÿ¢∑§⁄U ª¡¸ŸÊ ∑§⁄U∑§ ªŒ¸Ÿ∑§ ’Ê‹Ê¥∑§Ê Á„U‹ÊÃÊ "
"
"
" „ÈU•Ê •‚È⁄UÊ¥∑§Ë ‚ŸÊ◊¥ ∑ͧŒ ¬«∏UÊH 15H ©U‚Ÿ ∑ȧ¿U ŒÒàÿÊ¥∑§Ê "
"
" "
"
" ¬¢¡Ê¥∑§Ë ◊Ê⁄U‚, Á∑§ÃŸÊ¥∑§Ê •¬Ÿ ¡’«∏UÊ¥‚ •ÊÒ⁄U Á∑§ÃŸ „UË "
"
" "
"
"
◊„UÊŒÒàÿÊ¥∑§Ê ¬≈U∑§∑§⁄U •Ê∆U∑§Ë ŒÊ…∏UÊ¥‚ ÉÊÊÿ‹ ∑§⁄U∑§ ◊Ê⁄U "
"
"
" «UÊ‹ÊH 16H ©U‚ Á‚¢„UŸ •¬Ÿ ŸπÊ¥‚ Á∑§ÃŸÊ¥∑§ ¬≈U »§Ê«∏U «UÊ‹ "
"
" "
"
" •ÊÒ⁄U Õ嬫∏U ◊Ê⁄U∑§⁄U Á∑§ÃŸÊ¥∑§ Á‚⁄U œ«∏U‚ •‹ª ∑§⁄U ÁŒÿH 17H "
"
" "
"
"
Á∑§ÃŸÊ¥∑§Ë ÷È¡Ê∞° •ÊÒ⁄U ◊SÃ∑§ ∑§Ê≈U «UÊ‹ ÃÕÊ •¬ŸË ªŒ¸Ÿ∑§ "
"
" "
" ’Ê‹ Á„U‹ÊÃ „ÈU∞ ©U‚Ÿ ŒÍ‚⁄U ŒÒàÿÊ¥∑§ ¬≈U »§Ê«∏U∑§⁄U ©UŸ∑§Ê ⁄UQ§ øÍ‚ "
" "
"
" Á‹ÿÊH 18H •àÿãà ∑˝§Êœ◊¥ ÷⁄U „ÈU∞ ŒflË∑§ flÊ„UŸ ©U‚ ◊„UÊ’‹Ë "
"
" "
"
"
Á‚¢„UŸ ˇÊáÊ÷⁄U◊¥ „UË •‚È⁄UÊ¥∑§Ë ‚Ê⁄UË ‚ŸÊ∑§Ê ‚¢„UÊ⁄U ∑§⁄U «UÊ‹ÊH 19H "
"
" "
" ‡ÊÈê÷Ÿ ¡’ ‚ÈŸÊ Á∑§ ŒflËŸ œÍ◊˝‹ÊøŸ •‚È⁄U∑§Ê ◊Ê⁄U «UÊ‹Ê "
" "
"
" ÃÕÊ ©U‚∑§ Á‚¢„UŸ ‚Ê⁄UË ‚ŸÊ∑§Ê ‚»§ÊÿÊ ∑§⁄U «UÊ‹Ê, Ã’ ©U‚ "
"
¿U∆UÊ •äÿÊÿ 163
" "
"
"
ŒÒàÿ⁄UÊ¡∑§Ê ’«∏UÊ ∑˝§Êœ „ÈU•Ê– ©U‚∑§Ê •Ê∆U ∑§Ê°¬Ÿ ‹ªÊ– ©U‚Ÿ "
"
"
" øá«U •ÊÒ⁄U ◊Èá«U ŸÊ◊∑§ ŒÊ ◊„UÊŒÒàÿÊ¥∑§Ê •ÊôÊÊ ŒËóH 20-21H "
"
" "
"
" “„U øá«U! •ÊÒ⁄U „U ◊Èá«U! ÃÈ◊‹Êª ’„ÈUà ’«∏UË ‚ŸÊ ‹∑§⁄U fl„UÊ° "
"
" "
"
"
¡Ê•Ê, ©U‚ ŒflË∑§ ¤ÊÊ¥≈U ¬∑§«∏U∑§⁄U •ÕflÊ ©U‚ ’Ê°œ∑§⁄U ‡ÊËÉÊ˝ ÿ„UÊ° "
"
"
" ‹ •Ê•Ê– ÿÁŒ ß‚ ¬˝∑§Ê⁄U ©U‚∑§Ê ‹ÊŸ◊¥ ‚¢Œ„U „UÊ ÃÊ ÿÈh◊¥ ‚’ "
"
" "
"
" ¬˝∑§Ê⁄U∑§ •SòÊ-‡ÊSòÊÊ¥ ÃÕÊ ‚◊Sà •Ê‚È⁄UË ‚ŸÊ∑§Ê ¬˝ÿÊª ∑§⁄U∑§ "
"
" "
"
"
©U‚∑§Ë „UàÿÊ ∑§⁄U «UÊ‹ŸÊH 22-23H ©U‚ ŒÈCÔUÊ∑§Ë „UàÿÊ „UÊŸ ÃÕÊ "
"
" "
" Á‚¢„U∑§ ÷Ë ◊Ê⁄U ¡ÊŸ¬⁄U ©U‚ •Áê’∑§Ê∑§Ê ’Ê°œ∑§⁄U ‚ÊÕ ‹ ‡ÊËÉÊ˝ "
" "
"
" „UË ‹ÊÒ≈U •ÊŸÊ”H 24H "
"
" ß‚ ¬˝∑§Ê⁄U üÊË◊Ê∑¸§á«Uÿ¬È⁄UÊáÊ◊¥ ‚ÊflÌáÊ∑§ ◊ãflãÃ⁄U∑§Ë ∑§ÕÊ∑§ •ãê¸Ã ŒflË◊Ê„UÊàêÿ◊¥ "
" "
" “œÍ◊‹˝ ÊøŸ-flœ” ŸÊ◊∑§ ¿U∆UÊ •äÿÊÿ ¬Í⁄UÊ „ÈU•ÊH 6H "
" "
" \\vv\\ "
" "
" "
" "

" "
"
"
"
‚ÊÃflÊ° •äÿÊÿ \\vv\\
"
"
"
" "
"
"
"
øá«U •ÊÒ⁄U ◊Èá«U∑§Ê flœ "
"
"
" \\vv\\ "
"
" äÿÊŸ "
"
" "
"
"
◊Ò¥ ◊ÊÃXÔUËŒflË∑§Ê äÿÊŸ ∑§⁄UÃÊ (∑§⁄UÃË) „Í°U– fl ⁄U%◊ÿ "
"
" "
"
"
Á‚¢„UÊ‚Ÿ¬⁄U ’Ò∆U∑§⁄U ¬…∏UÃ „ÈU∞ ÃÊÃ∑§Ê ◊œÈ⁄U ‡ÊéŒ ‚ÈŸ ⁄U„UË „Ò¥U– ©UŸ∑§ "
"
"
" ‡Ê⁄UË⁄U∑§Ê fláʸ ‡ÿÊ◊ „ÒU– fl •¬ŸÊ ∞∑§ ¬Ò⁄U ∑§◊‹¬⁄U ⁄Uπ „ÈU∞ „Ò¥U "
"
" "
"
"
•ÊÒ⁄U ◊SÃ∑§¬⁄U •œ¸øãº˝ œÊ⁄UáÊ ∑§⁄UÃË „Ò¥U ÃÕÊ ∑§tÔUÊ⁄U-¬Èc¬Ê¥∑§Ë ◊Ê‹Ê "
"
"
" œÊ⁄UáÊ Á∑§ÿ flËáÊÊ ’¡ÊÃË „Ò¥U– ©UŸ∑§ •XÔU◊¥ ∑§‚Ë „ÈU߸ øÊ‹Ë ‡ÊÊ÷Ê "
"
" "
"
"
¬Ê ⁄U„UË „ÒU– fl ‹Ê‹ ⁄¢Uª∑§Ë ‚Ê«∏UË ¬„UŸ „UÊÕ◊¥ ‡ÊW◊ÿ ¬ÊòÊ Á‹ÿ "
"
" "
"
"
„ÈU∞ „Ò¥U– ©UŸ∑§ flŒŸ¬⁄U ◊œÈ∑§Ê „U‹∑§Ê-„U‹∑§Ê ¬˝÷Êfl ¡ÊŸ ¬«∏UÃÊ "
"
"
" „ÒU •ÊÒ⁄U ‹‹Ê≈U◊¥ ’¥ŒË ‡ÊÊ÷Ê Œ ⁄U„UË „ÒU– "
"
‚ÊÃflÊ° •äÿÊÿ 165
" "
"
"
´§Á· ∑§„UÃ „ÒU¥óH 1H ÃŒŸãÃ⁄U ‡ÊÈê÷∑§Ë •ÊôÊÊ ¬Ê∑§⁄U fl øá«U- "
"
"
" ◊Èá«U •ÊÁŒ ŒÒàÿ øÃÈ⁄UÁXÔUáÊË ‚ŸÊ∑§ ‚ÊÕ •SòÊ-‡ÊSòÊÊ¥‚ ‚È‚ÁîÊà „UÊ "
"
" "
"
" ø‹ ÁŒÿH 2H Á»§⁄U ÁªÁ⁄U⁄UÊ¡ Á„U◊Ê‹ÿ∑§ ‚Èfláʸ◊ÿ ™°§ø Á‡Êπ⁄U¬⁄U "
"
" "
"
"
¬„È°Uø∑§⁄U ©Uã„UÊ¥Ÿ Á‚¢„U¬⁄U ’Ò∆UË ŒflË∑§Ê ŒπÊ– fl ◊ãŒ-◊㌠◊È‚∑§⁄UÊ "
"
"
" ⁄U„UË ÕË¥H 3H ©Uã„¥U Œπ∑§⁄U ŒÒàÿ‹Êª Ãà¬⁄UÃÊ‚ ¬∑§«∏UŸ∑§Ê ©UlÊª "
"
" "
"
" ∑§⁄UŸ ‹ª– Á∑§‚ËŸ œŸÈ· ÃÊŸ Á‹ÿÊ, Á∑§‚ËŸ ËflÊ⁄U ‚°÷Ê‹Ë •ÊÒ⁄U "
"
" "
"
"
∑ȧ¿U ‹Êª ŒflË∑§ ¬Ê‚ •Ê∑§⁄U π«∏U „UÊ ªÿH 4H Ã’ •Áê’∑§ÊŸ ©UŸ "
"
" "
" ‡ÊòÊÈ•Ê¥∑§ ¬˝Áà ’«∏UÊ ∑˝§Êœ Á∑§ÿÊ– ©U‚ ‚◊ÿ ∑˝§Êœ∑§ ∑§Ê⁄UáÊ ©UŸ∑§Ê "
" "
"
" ◊Èπ ∑§Ê‹Ê ¬«∏U ªÿÊH 5H ‹‹Ê≈U◊¥ ÷ÊÒ¥„¥U ≈U…∏UË „UÊ ªÿË¥ •ÊÒ⁄U fl„UÊ°‚ "
"
" "
"
"
ÃÈ⁄¢Uà Áfl∑§⁄UÊ‹◊ÈπË ∑§Ê‹Ë ¬˝∑§≈U „ÈUßZ, ¡Ê ËflÊ⁄U •ÊÒ⁄U ¬Ê‡Ê Á‹ÿ "
"
" "
" „ÈU∞ ÕË¥H 6H fl ÁflÁøòÊ π≈˜UÔflÊXÔU œÊ⁄UáÊ Á∑§ÿ •ÊÒ⁄U øËÃ∑§ ø◊¸∑§Ë "
" "
"
" ‚Ê«∏UË ¬„UŸ Ÿ⁄U-◊Èá«UÊ¥∑§Ë ◊Ê‹Ê‚ Áfl÷ÍÁ·Ã ÕË¥– ©UŸ∑§ ‡Ê⁄UË⁄U∑§Ê ◊Ê¢‚ "
"

166 üÊˌȪʸ‚#‡ÊÃË
" "
"
"
‚Íπ ªÿÊ ÕÊ, ∑§fl‹ „UÁaÔUÿÊ¥∑§Ê …UÊ°øÊ ÕÊ, Á¡‚‚ fl •àÿãà ÷ÿ¢∑§⁄U "
"
"
" ¡ÊŸ ¬«∏UÃË ÕË¥H 7H ©UŸ∑§Ê ◊Èπ ’„ÈUà Áfl‡ÊÊ‹ ÕÊ, ¡Ë÷ ‹¬‹¬ÊŸ∑§ "
"
" "
"
" ∑§Ê⁄UáÊ fl •ÊÒ⁄U ÷Ë «U⁄UÊflŸË ¬˝ÃËà „UÊÃË ÕË¥– ©UŸ∑§Ë •Ê°π¥ ÷ËÃ⁄U∑§Ê "
"
" "
"
"
œ°‚Ë „ÈU߸ •ÊÒ⁄U ∑ȧ¿U ‹Ê‹ ÕË¥, fl •¬ŸË ÷ÿ¢∑§⁄U ª¡¸ŸÊ‚ ‚ê¬Íáʸ "
"
"
" ÁŒ‡ÊÊ•Ê¥∑§Ê ªÈ°¡Ê ⁄U„UË ÕË¥H 8H ’«∏U-’«∏U ŒÒàÿÊ¥∑§Ê flœ ∑§⁄UÃË „ÈU߸ fl "
"
" "
"
" ∑§ÊÁ‹∑§ÊŒflË ’«∏U flª‚ ŒÒàÿÊ¥∑§Ë ©U‚ ‚ŸÊ¬⁄U ≈ÍU≈U ¬«∏UË¥ •ÊÒ⁄U ©UŸ "
"
" "
"
"
‚’∑§Ê ÷ˇÊáÊ ∑§⁄UŸ ‹ªË¥H 9H fl ¬ÊE¸⁄UˇÊ∑§Ê¥, •VÔ‰U‡ÊœÊ⁄UË ◊„UÊflÃÊ¥, "
"
" "
" ÿÊhÊ•Ê¥ •ÊÒ⁄U ÉÊá≈UÊ‚Á„Uà Á∑§ÃŸ „UË „UÊÁÕÿÊ¥∑§Ê ∞∑§ „UË „UÊÕ‚ "
" "
"
" ¬∑§«∏U∑§⁄U ◊È°„U◊¥ «UÊ‹ ‹ÃË ÕË¥H 10H ß‚Ë ¬˝∑§Ê⁄U ÉÊÊ«∏U, ⁄UÕ •ÊÒ⁄U "
"
" "
"
"
‚Ê⁄UÁÕ∑§ ‚ÊÕ ⁄UÕË ‚ÒÁŸ∑§Ê¥∑§Ê ◊È°„U◊¥ «UÊ‹∑§⁄U fl ©Uã„¥U ’«∏U ÷ÿÊŸ∑§ "
"
" "
" M§¬‚ ø’Ê «UÊ‹ÃË ÕË¥H 11H Á∑§‚Ë∑§ ’Ê‹ ¬∑§«∏U ‹ÃË¥, Á∑§‚Ë∑§Ê "
" "
"
" ª‹Ê Œ’Ê ŒÃË¥, Á∑§‚Ë∑§Ê ¬Ò⁄UÊ‚¥  ∑ȧø‹ «UÊ‹ÃË¥ •ÊÒ⁄U Á∑§‚Ë∑§Ê ¿UÊÃË∑§ "
"
‚ÊÃflÊ° •äÿÊÿ 167
" "
"
"
œP§‚ Áª⁄UÊ∑§⁄U ◊Ê⁄U «UÊ‹ÃË ÕË¥H 12H fl •‚È⁄UÊ¥∑§ ¿UÊ«∏U „ÈU∞ ’«∏U- "
"
"
" ’«∏U •SòÊ-‡ÊSòÊ ◊È°„U‚ ¬∑§«∏U ‹ÃË¥ •ÊÒ⁄U ⁄UÊ·◊¥ ÷⁄U∑§⁄U ©UŸ∑§Ê ŒÊ°ÃÊ¥‚ "
"
" "
"
" ¬Ë‚ «UÊ‹ÃË ÕË¥H 13H ∑§Ê‹ËŸ ’‹flÊŸ˜Ô ∞fl¢ ŒÈ⁄UÊà◊Ê ŒÒàÿÊ¥∑§Ë fl„U "
"
" "
"
"
‚Ê⁄UË ‚ŸÊ ⁄UÊÒ¥Œ «UÊ‹Ë, πÊ «UÊ‹Ë •ÊÒ⁄U Á∑§ÃŸÊ¥∑§Ê ◊Ê⁄U ÷ªÊÿÊH 14H "
"
"
" ∑§Ê߸ ËflÊ⁄U∑§ ÉÊÊ≈U ©UÃÊ⁄U ªÿ, ∑§Ê߸ π≈˜UÔflÊXÔU‚ ¬Ë≈U ªÿ •ÊÒ⁄U "
"
" "
"
" Á∑§ÃŸ „UË •‚È⁄U ŒÊ°ÃÊ¥∑§ •ª˝÷ʪ‚ ∑ȧø‹ ¡Ê∑§⁄U ◊ÎàÿÈ∑§Ê ¬˝Ê# "
"
" "
"
"
„ÈU∞H 15H "
"
" "
" ß‚ ¬˝∑§Ê⁄U ŒflËŸ •‚È⁄UÊ¥∑§Ë ©U‚ ‚Ê⁄UË ‚ŸÊ∑§Ê ˇÊáÊ÷⁄U◊¥ ◊Ê⁄U "
" "
"
" Áª⁄UÊÿÊ– ÿ„U Œπ øá«U ©UŸ •àÿãà ÷ÿÊŸ∑§ ∑§Ê‹ËŒflË∑§Ë •Ê⁄U "
"
" "
"
"
ŒÊÒ«∏UÊH 16H ÃÕÊ ◊„UÊŒÒàÿ ◊Èá«UŸ ÷Ë •àÿãà ÷ÿ¢∑§⁄U ’ÊáÊÊ¥∑§Ë "
"
" "
" fl·Ê¸‚ ÃÕÊ „U¡Ê⁄UÊ¥ ’Ê⁄U ø‹Êÿ „ÈU∞ ø∑˝§Ê¥‚ ©UŸ ÷ÿÊŸ∑§ ŸòÊÊ¥flÊ‹Ë "
" "
"
" ŒflË∑§Ê •Êë¿UÊÁŒÃ ∑§⁄U ÁŒÿÊH 17H fl •Ÿ∑§Ê¢ ø∑˝§ ŒflË∑§ ◊Èπ◊¥ "
"

168 üÊˌȪʸ‚#‡ÊÃË
" "
"
"
‚◊ÊÃ „ÈU∞ ∞‚ ¡ÊŸ ¬«∏U, ◊ÊŸÊ ‚Íÿ¸∑§ ’„ÈUÃ⁄U ◊á«U‹ ’ÊŒ‹Ê¥∑§ "
"
"
" ©UŒ⁄U◊¥ ¬˝fl‡Ê ∑§⁄U ⁄U„U „UÊ¥H 18H Ã’ ÷ÿ¢∑§⁄U ª¡¸ŸÊ ∑§⁄UŸflÊ‹Ë "
"
" "
"
" ∑§Ê‹ËŸ •àÿãà ⁄UÊ·◊¥ ÷⁄U∑§⁄U Áfl∑§≈U •^ÔU„UÊ‚ Á∑§ÿÊ– ©U‚ ‚◊ÿ "
"
" "
"
"
©UŸ∑§ Áfl∑§⁄UÊ‹ flŒŸ∑§ ÷ËÃ⁄U ∑§Á∆UŸÃÊ‚ Œπ ¡Ê ‚∑§ŸflÊ‹ ŒÊ°ÃÊ∑¥ §Ë "
"
"
" ¬˝÷Ê‚ fl •àÿãà ©UÖÖfl‹ ÁŒπÊÿË ŒÃË ÕË¥H 19H ŒflËŸ ’„ÈUà ’«∏UË "
"
" "
"
" ËflÊ⁄U „UÊÕ◊¥ ‹ “„¢U” ∑§Ê ©UìÊÊ⁄UáÊ ∑§⁄U∑§ øá«U¬⁄U œÊflÊ Á∑§ÿÊ •ÊÒ⁄U "
"
" "
"
"
©U‚∑§ ∑§‡Ê ¬∑§«∏U∑§⁄U ©U‚Ë Ã‹flÊ⁄U‚ ©U‚∑§Ê ◊SÃ∑§ ∑§Ê≈U "
"
" "
" «UÊ‹ÊH 20H "
" "
"
" øá«U∑§Ê ◊Ê⁄UÊ ªÿÊ Œπ∑§⁄U ◊Èá«U ÷Ë ŒflË∑§Ë •Ê⁄U ŒÊÒ«∏UÊ– "
"
" "
"
"
Ã’ ŒflËŸ ⁄UÊ·◊¥ ÷⁄U∑§⁄U ©U‚ ÷Ë Ã‹flÊ⁄U‚ ÉÊÊÿ‹ ∑§⁄U∑§ œ⁄UÃˬ⁄U "
"
" "
" ‚È‹Ê ÁŒÿÊH 21H ◊„Uʬ⁄UÊ∑˝§◊Ë øá«U •ÊÒ⁄U ◊Èá«U∑§Ê ◊Ê⁄UÊ ªÿÊ Œπ "
" "
"
" ◊⁄UŸ‚ ’øË „ÈU߸ ’Ê∑§Ë ‚ŸÊ ÷ÿ‚ √ÿÊ∑ȧ‹ „UÊ øÊ⁄UÊ¥ •Ê⁄U ÷ʪ "
"
‚ÊÃflÊ° •äÿÊÿ 169
" "
"
"
ªÿËH 22H ÃŒŸãÃ⁄U ∑§Ê‹ËŸ øá«U •ÊÒ⁄U ◊Èá«U∑§Ê ◊SÃ∑§ „UÊÕ◊¥ "
"
"
" ‹ øÁá«U∑§Ê∑§ ¬Ê‚ ¡Ê∑§⁄U ¬˝øá«U •^ÔU„UÊ‚ ∑§⁄UÃ „ÈU∞ ∑§„UÊó "
"
" "
"
" H 23H “ŒÁfl! ◊Ò¥Ÿ øá«U •ÊÒ⁄U ◊Èá«U ŸÊ◊∑§ ߟ ŒÊ ◊„Uʬ‡ÊÈ•Ê¥∑§Ê "
"
" "
"
"
ÃÈê„¥U ÷¥≈U Á∑§ÿÊ „ÒU– •’ ÿÈhÿôÊ◊¥ ÃÈ◊ ‡ÊÈê÷ •ÊÒ⁄U ÁŸ‡ÊÈê÷∑§Ê Sflÿ¢ "
"
"
" „UË flœ ∑§⁄UŸÊ”H 24H "
"
" "
"
" ´§Á· ∑§„UÃ „Ò¥UóH 25H fl„UÊ° ‹Êÿ „ÈU∞ ©UŸ øá«U-◊Èá«U ŸÊ◊∑§ "
"
" "
"
"
◊„UÊŒÒàÿÊ¥∑§Ê Œπ∑§⁄U ∑§ÀÿÊáÊ◊ÿË øá«UËŸ ∑§Ê‹Ë‚ ◊œÈ⁄U flÊáÊË◊¥ "
"
"
" ∑§„UÊóH 26H “ŒÁfl! ÃÈ◊ øá«U •ÊÒ⁄U ◊Èá«U∑§Ê ‹∑§⁄U ◊⁄U ¬Ê‚ "
"
" "
"
"
•ÊÿË „UÊ, ß‚Á‹ÿ ‚¢‚Ê⁄U◊¥ øÊ◊Èá«UÊ∑§ ŸÊ◊‚ ÃÈê„UÊ⁄UË ÅÿÊÁà "
"
" "
"
"
„UÊªË”H 27H "
"
" ß‚ ¬˝∑§Ê⁄U üÊË◊Ê∑¸§á«Uÿ¬È⁄UÊáÊ◊¥ ‚ÊflÌáÊ∑§ ◊ãflãÃ⁄U∑§Ë ∑§ÕÊ∑§ •ãê¸Ã ŒflË◊Ê„UÊàêÿ◊¥ “øá«U- "
" "
" ◊Èá«U-flœ” ŸÊ◊∑§ ‚ÊÃflÊ° •äÿÊÿ ¬Í⁄UÊ „ÈU•ÊH 7H "
" "
" \\vv\\ "

" "
"
"
"
•Ê∆UflÊ° •äÿÊÿ \\vv\\
"
"
"
" "
"
" ⁄UQ§’Ë¡-flœ "
"
" \\vv\\ "
" "
"
"
äÿÊŸ "
"
" "
"
"
◊Ò¥ •ÁáÊ◊Ê •ÊÁŒ Á‚Áh◊ÿË Á∑§⁄UáÊÊ¥‚ •ÊflÎà ÷flÊŸË∑§Ê äÿÊŸ "
"
"
" ∑§⁄UÃÊ (∑§⁄UÃË) „Í°U– ©UŸ∑§ ‡Ê⁄UË⁄U∑§Ê ⁄¢Uª ‹Ê‹ „ÒU, ŸòÊÊ¥◊¥ ∑§L§áÊÊ "
"
" "
"
"
‹„U⁄UÊ ⁄U„UË „ÒU ÃÕÊ „UÊÕÊ¥◊¥ ¬Ê‡Ê, •VÔ‰U‡Ê, ’ÊáÊ •ÊÒ⁄U œŸÈ· ‡ÊÊ÷Ê "
"
" "
" ¬ÊÃ „Ò¥U– "
" "
"
" ´§Á· ∑§„UÃ „Ò¥UóH 1H øá«U •ÊÒ⁄U ◊Èá«U ŸÊ◊∑§ ŒÒàÿÊ¥∑§ "
"
" "
"
"
◊Ê⁄U ¡ÊŸ ÃÕÊ ’„ÈUÃ-‚Ë ‚ŸÊ∑§Ê ‚¢„UÊ⁄U „UÊ ¡ÊŸ¬⁄U ŒÒàÿÊ¥∑§ ⁄UÊ¡Ê "
"
" "
" ¬˝ÃÊ¬Ë ‡ÊÈê÷∑§ ◊Ÿ◊¥ ’«∏UÊ ∑˝§Êœ „ÈU•Ê •ÊÒ⁄U ©U‚Ÿ ŒÒàÿÊ¥∑§Ë ‚ê¬Íáʸ "
" "
"
" ‚ŸÊ∑§Ê ÿÈh∑§ Á‹ÿ ∑ͧø ∑§⁄UŸ∑§Ë •ÊôÊÊ ŒËH 2-3H fl„U "
"
•Ê∆UflÊ° •äÿÊÿ 171
" "
"
"
’Ê‹Êó“•Ê¡ ©UŒÊÿÈœ ŸÊ◊∑§ Á¿UÿÊ‚Ë ŒÒàÿ-‚ŸÊ¬Áà •¬ŸË "
"
"
" ‚ŸÊ•Ê¥∑§ ‚ÊÕ ÿÈh∑§ Á‹ÿ ¬˝SÕÊŸ ∑§⁄¥U– ∑§ê’È ŸÊ◊flÊ‹ ŒÒàÿÊ¥∑§ "
"
" "
"
" øÊÒ⁄UÊ‚Ë ‚ŸÊŸÊÿ∑§ •¬ŸË flÊÁ„UŸË‚ ÁÉÊ⁄U „ÈU∞ ÿÊòÊÊ ∑§⁄¥UH 4H "
"
" "
"
"
¬øÊ‚ ∑§ÊÁ≈UflËÿ¸-∑ȧ‹∑§ •ÊÒ⁄U ‚ÊÒ œÊÒ◊˝-∑ȧ‹∑§ •‚È⁄U‚ŸÊ¬Áà "
"
"
" ◊⁄UË •ÊôÊÊ‚ ‚ŸÊ‚Á„Uà ∑ͧø ∑§⁄¥UH 5H ∑§Ê‹∑§, ŒÊÒN¸UŒ, ◊ÊÒÿ¸ "
"
" "
"
" •ÊÒ⁄U ∑§Ê‹∑§ÿ •‚È⁄U ÷Ë ÿÈh∑§ Á‹ÿ ÃÒÿÊ⁄U „UÊ ◊⁄UË •ÊôÊÊ‚ "
"
" "
"
"
ÃÈ⁄¢Uà ¬˝SÕÊŸ ∑§⁄¥U”H 6H ÷ÿÊŸ∑§ ‡ÊÊ‚Ÿ ∑§⁄UŸflÊ‹Ê •‚È⁄U⁄UÊ¡ "
"
" "
" ‡ÊÈê÷ ß‚ ¬˝∑§Ê⁄U •ÊôÊÊ Œ ‚„UdÊ¥ ’«∏UË-’«∏UË ‚ŸÊ•Ê¥∑§ ‚ÊÕ "
" "
"
" ÿÈh∑§ Á‹ÿ ¬˝ÁSÕà „ÈU•ÊH 7H ©U‚∑§Ë •àÿãà ÷ÿ¢∑§⁄U ‚ŸÊ "
"
" "
"
"
•ÊÃË Œπ øÁá«U∑§ÊŸ •¬Ÿ œŸÈ·∑§Ë ≈¢U∑§Ê⁄U‚ ¬ÎâflË •ÊÒ⁄U "
"
" "
" •Ê∑§Ê‡Ê∑§ ’Ëø∑§Ê ÷ʪ ªÈ°¡Ê ÁŒÿÊH 8H ⁄UÊ¡Ÿ˜!Ô ÃŒŸãÃ⁄U ŒflË∑§ "
" "
"
" Á‚¢„UŸ ÷Ë ’«∏U ¡Ê⁄U-¡Ê⁄U‚ Œ„UÊ«∏UŸÊ •Ê⁄Uê÷ Á∑§ÿÊ, Á»§⁄U "
"

172 üÊˌȪʸ‚#‡ÊÃË
" "
"
"
•Áê’∑§ÊŸ ÉÊá≈U∑§ ‡Ê錂 ©U‚ äflÁŸ∑§Ê •ÊÒ⁄U ÷Ë ’…∏UÊ ÁŒÿÊH 9H "
"
"
" œŸÈ·∑§Ë ≈¢U∑§Ê⁄U, Á‚¢„U∑§Ë Œ„UÊ«∏U •ÊÒ⁄U ÉÊá≈U∑§Ë äflÁŸ‚ ‚ê¬Íáʸ "
"
" "
"
" ÁŒ‡ÊÊ∞° ªÍ°¡ ©U∆UË¥– ©U‚ ÷ÿ¢∑§⁄U ‡Ê錂 ∑§Ê‹ËŸ •¬Ÿ Áfl∑§⁄UÊ‹ "
"
" "
"
"
◊Èπ∑§Ê •ÊÒ⁄U ÷Ë ’…∏UÊ Á‹ÿÊ ÃÕÊ ß‚ ¬˝∑§Ê⁄U fl Áfl¡ÁÿŸË "
"
"
" „ÈUßZH 10H ©U‚ ÃÈ◊È‹ ŸÊŒ∑§Ê ‚ÈŸ∑§⁄U ŒÒàÿÊ¥∑§Ë ‚ŸÊ•Ê¥Ÿ øÊ⁄UÊ¥ "
"
" "
"
" •Ê⁄U‚ •Ê∑§⁄U øÁá«U∑§ÊŒflË, Á‚¢„U ÃÕÊ ∑§Ê‹ËŒflË∑§Ê ∑˝§Êœ¬Ífl¸∑§ "
"
" "
"
"
ÉÊ⁄U Á‹ÿÊH 11H ⁄UÊ¡Ÿ˜Ô! ß‚Ë ’Ëø◊¥ •‚È⁄UÊ¥∑§ ÁflŸÊ‡Ê ÃÕÊ "
"
" "
" ŒflÃÊ•Ê¥∑§ •èÿÈŒÿ∑§ Á‹ÿ ’˝rÊÔÊ, Á‡Êfl, ∑§ÊÌÃ∑§ÿ, ÁflcáÊÈ ÃÕÊ "
" "
"
" ßãº˝ •ÊÁŒ ŒflÊ∑
¥ §Ë ‡ÊÁQ§ÿÊ°, ¡Ê •àÿãà ¬⁄UÊ∑˝§◊ •ÊÒ⁄U ’‹‚ ‚ê¬ÛÊ "
"
" "
"
"
ÕË¥, ©UŸ∑§ ‡Ê⁄UË⁄UÊ¥‚ ÁŸ∑§‹∑§⁄U ©Uã„UË¥∑§ M§¬◊¥ øÁá«U∑§ÊŒflË∑§ "
"
" "
" ¬Ê‚ ªÿË¥H 12-13H Á¡‚ ŒflÃÊ∑§Ê ¡Ò‚Ê M§¬, ¡Ò‚Ë fl‡Ê- "
" "
"
" ÷Í·Ê •ÊÒ⁄U ¡Ò‚Ê flÊ„UŸ „ÒU, ∆UË∑§ flÒ‚ „UË, ‚ÊœŸÊ¥‚ ‚ê¬ÛÊ „UÊ "
"
•Ê∆UflÊ° •äÿÊÿ 173
" "
"
"
©U‚∑§Ë ‡ÊÁQ§ •‚È⁄UÊ¥‚ ÿÈh ∑§⁄UŸ∑§ Á‹ÿ •ÊÿËH 14H ‚’‚ "
"
"
" ¬„U‹ „¢U‚ÿÈQ§ Áfl◊ÊŸ¬⁄U ’Ò∆UË „ÈU߸ •ˇÊ‚ÍòÊ •ÊÒ⁄U ∑§◊á«U‹È‚ "
"
" "
"
" ‚ȇÊÊÁ÷à ’˝rÊÔÊ¡Ë∑§Ë ‡ÊÁQ§ ©U¬ÁSÕà „ÈU߸, Á¡‚ “’˝rÊÔÊáÊË” ∑§„UÃ "
"
" "
"
"
„Ò¥UH 15H ◊„UÊŒfl¡Ë∑§Ë ‡ÊÁQ§ flη÷¬⁄U •ÊM§…∏U „UÊ „UÊÕÊ¥◊¥ üÊDÔU "
"
"
" ÁòʇÊÍ‹ œÊ⁄UáÊ Á∑§ÿ ◊„Uʟʪ∑§Ê ∑§VÔUáÊ ¬„UŸ, ◊SÃ∑§◊¥ øãº˝⁄U πÊ‚ "
"
" "
"
" Áfl÷ÍÁ·Ã „UÊ fl„UÊ° •Ê ¬„È°UøËH 16H ∑§ÊÌÃ∑§ÿ¡Ë∑§Ë ‡ÊÁQ§M§¬Ê "
"
" "
"
"
¡ªŒÁê’∑§Ê ©Uã„UË¥∑§Ê M§¬ œÊ⁄UáÊ Á∑§ÿ üÊDÔU ◊ÿÍ⁄U¬⁄U •ÊM§…∏U „UÊ "
"
" "
" „UÊÕ◊¥ ‡ÊÁQ§ Á‹ÿ ŒÒàÿÊ¥‚ ÿÈh ∑§⁄UŸ∑§ Á‹ÿ •ÊÿË¥H 17H ß‚Ë "
" "
"
" ¬˝∑§Ê⁄U ÷ªflÊŸ˜Ô ÁflcáÊÈ∑§Ë ‡ÊÁQ§ ªL§«∏U¬⁄U Áfl⁄UÊ¡◊ÊŸ „UÊ ‡ÊW, ø∑˝§, "
"
" "
"
"
ªŒÊ, ‡ÊÊXÔ¸UœŸÈ· ÃÕÊ π«˜UÔª „UÊÕ◊¥ Á‹ÿ fl„UÊ° •ÊÿËH 18H "
"
" "
" •ŸÈ¬◊ ÿôÊflÊ⁄UÊ„U∑§Ê M§¬ œÊ⁄UáÊ ∑§⁄UŸflÊ‹ üÊË„UÁ⁄U∑§Ë ¡Ê ‡ÊÁQ§ "
" "
"
" „ÒU, fl„U ÷Ë flÊ⁄UÊ„U-‡Ê⁄UË⁄U œÊ⁄UáÊ ∑§⁄U∑§ fl„UÊ° ©U¬ÁSÕà „ÈU߸H 19H "
"

174 üÊˌȪʸ‚#‡ÊÃË
" "
"
"
ŸÊ⁄UÁ‚¢„UË ‡ÊÁQ§ ÷Ë ŸÎÁ‚¢„U∑§ ‚◊ÊŸ ‡Ê⁄UË⁄U œÊ⁄UáÊ ∑§⁄U∑§ fl„UÊ° "
"
"
" •ÊÿË– ©U‚∑§Ë ªŒ¸Ÿ∑§ ’Ê‹Ê¥∑§ ¤Ê≈U∑§‚ •Ê∑§Ê‡Ê∑§ ÃÊ⁄U Á’π⁄U "
"
" "
"
" ¬«∏UÃ ÕH 20H ß‚Ë ¬˝∑§Ê⁄U ßãº˝∑§Ë ‡ÊÁQ§ flÖÊ˝ „UÊÕ◊¥ Á‹ÿ "
"
" "
"
"
ª¡⁄UÊ¡ ∞⁄UÊflì⁄U ’Ò∆U∑§⁄U •ÊÿË– ©U‚∑§ ÷Ë ‚„Ud ŸòÊ Õ– "
"
"
" ßãº˝∑§Ê ¡Ò‚Ê M§¬ „ÒU, flÒ‚Ê „UË ©U‚∑§Ê ÷Ë ÕÊH 21H "
"
" "
"
" ÃŒŸãÃ⁄U ©UŸ Œfl-‡ÊÁQ§ÿÊ‚
¥  ÁÉÊ⁄U „ÈU∞ ◊„UÊŒfl¡ËŸ øÁá«U∑§Ê‚ "
"
" "
"
"
∑§„UÊó“◊⁄UË ¬˝‚ÛÊÃÊ∑§ Á‹ÿ ÃÈ◊ ‡ÊËÉÊ˝ „UË ßŸ •‚È⁄UÊ¥∑§Ê ‚¢„UÊ⁄U "
"
" "
" ∑§⁄UÊ”H 22H Ã’ ŒflË∑§ ‡Ê⁄UË⁄U‚ •àÿãà ÷ÿÊŸ∑§ •ÊÒ⁄U ¬⁄U◊ "
" "
"
" ©Uª˝ øÁá«U∑§Ê-‡ÊÁQ§ ¬˝∑§≈U „ÈU߸, ¡Ê ‚Ò∑§«∏UÊ¥ ªËŒÁ«∏UÿÊ¥∑§Ë ÷Ê°Áà "
"
" "
"
"
•ÊflÊ¡ ∑§⁄UŸflÊ‹Ë ÕËH 23H ©U‚ •¬⁄UÊÁ¡ÃÊ ŒflËŸ œÍÁ◊‹ "
"
" "
" ¡≈UÊflÊ‹ ◊„UÊŒfl¡Ë‚ ∑§„UÊó“÷ªflŸ˜Ô! •Ê¬ ‡ÊÈê÷-ÁŸ‡ÊÈê÷∑§ "
" "
"
" ¬Ê‚ ŒÍà ’Ÿ∑§⁄U ¡ÊßÿH 24H •ÊÒ⁄U ©UŸ •àÿãà ªfl˸‹ ŒÊŸfl "
"
•Ê∆UflÊ° •äÿÊÿ 175
" "
"
"
‡ÊÈê÷ ∞fl¢ ÁŸ‡ÊÈê÷ ŒÊŸÊ¥‚ ∑§Á„Uÿ– ‚ÊÕ „UË ©UŸ∑§ •ÁÃÁ⁄UQ§ ÷Ë "
"
"
" ¡Ê ŒÊŸfl ÿÈh∑§ Á‹ÿ fl„UÊ° ©U¬ÁSÕà „UÊ¥ ©UŸ∑§Ê ÷Ë ÿ„U ‚¢Œ‡Ê "
"
" "
"
" ŒËÁ¡ÿ”óH 25H “ŒÒàÿÊ! ÿÁŒ ÃÈ◊ ¡ËÁflà ⁄U„UŸÊ øÊ„UÃ „UÊ ÃÊ "
"
" "
"
"
¬ÊÃÊ‹∑§Ê ‹ÊÒ≈U ¡Ê•Ê– ßãº˝∑§Ê ÁòÊ‹Ê∑§Ë∑§Ê ⁄UÊÖÿ Á◊‹ ¡Êÿ •ÊÒ⁄U "
"
"
" ŒflÃÊ ÿôÊ÷ʪ∑§Ê ©U¬÷Êª ∑§⁄¥UH 26H ÿÁŒ ’‹∑§ ÉÊ◊¢«U◊¥ •Ê∑§⁄U "
"
" "
"
" ÃÈ◊ ÿÈh∑§Ë •Á÷‹Ê·Ê ⁄UπÃ „UÊ ÃÊ •Ê•Ê– ◊⁄UË Á‡ÊflÊ∞° "
"
" "
"
"
(ÿÊÁªÁŸÿÊ°) ÃÈê„UÊ⁄U ∑§ìÊ ◊Ê¢‚‚ ÃÎ# „UÊ¥”H 27H øÍ°Á∑§ ©U‚ "
"
" "
" ŒflËŸ ÷ªflÊŸ˜Ô Á‡Êfl∑§Ê ŒÍÃ∑§ ∑§Êÿ¸◊¥ ÁŸÿÈQ§ Á∑§ÿÊ ÕÊ, ß‚Á‹ÿ "
" "
"
" fl„U “Á‡ÊflŒÍÃË” ∑§ ŸÊ◊‚ ‚¢‚Ê⁄U◊¥ ÁflÅÿÊà „ÈU߸H 28H fl ◊„UÊŒÒàÿ "
"
" "
"
"
÷Ë ÷ªflÊŸ˜Ô Á‡Êfl∑§ ◊È°„U‚ ŒflË∑§ fløŸ ‚ÈŸ∑§⁄U ∑˝§Êœ◊¥ ÷⁄U ªÿ "
"
" "
" •ÊÒ⁄U ¡„UÊ° ∑§ÊàÿÊÿŸË Áfl⁄UÊ¡◊ÊŸ ÕË¥, ©U‚ •Ê⁄U ’…∏UH 29H "
" "
"
" ÃŒŸãÃ⁄U fl ŒÒàÿ •◊·¸◊¥ ÷⁄U∑§⁄U ¬„U‹ „UË ŒflË∑§ ™§¬⁄U ’ÊáÊ, "
"

176 üÊˌȪʸ‚#‡ÊÃË
" "
"
"
‡ÊÁQ§ •ÊÒ⁄U ´§ÁCÔU •ÊÁŒ •SòÊÊ¥∑§Ë flÎÁCÔU ∑§⁄UŸ ‹ªH 30H Ã’ "
"
"
" ŒflËŸ ÷Ë π‹-π‹◊¥ „UË œŸÈ·∑§Ë ≈¢U∑§Ê⁄U ∑§Ë •ÊÒ⁄U ©U‚‚ ¿UÊ«∏U "
"
" "
"
" „ÈU∞ ’«∏U-’«∏U ’ÊáÊÊ¥mÊ⁄UÊ ŒÒàÿÊ¥∑§ ø‹Êÿ „ÈU∞ ’ÊáÊ, ‡ÊÍ‹, ‡ÊÁQ§ "
"
" "
"
"
•ÊÒ⁄U »§⁄U‚Ê¥∑§Ê ∑§Ê≈U «UÊ‹ÊH 31H Á»§⁄U ∑§Ê‹Ë ©UŸ∑§ •Êª „UÊ∑§⁄U "
"
"
" ‡ÊòÊÈ•Ê¥∑§Ê ‡ÊÍ‹∑§ ¬˝„UÊ⁄U‚ ÁflŒËáʸ ∑§⁄UŸ ‹ªË •ÊÒ⁄U π≈˜UÔflÊXÔU‚ "
"
" "
"
" ©UŸ∑§Ê ∑§øÍ◊⁄U ÁŸ∑§Ê‹ÃË „ÈU߸ ⁄UáÊ÷ÍÁ◊◊¥ Áflø⁄UŸ ‹ªËH 33H "
"
" "
"
"
’˝rÊÔÊáÊË ÷Ë Á¡‚-Á¡‚ •Ê⁄U ŒÊÒ«∏UÃË, ©U‚Ë-©U‚Ë •Ê⁄U •¬Ÿ "
"
" "
" ∑§◊á«U‹È∑§Ê ¡‹ Á¿U«∏U∑§∑§⁄U ‡ÊòÊÈ•Ê¥∑§ •Ê¡ •ÊÒ⁄U ¬⁄UÊ∑˝§◊∑§Ê "
" "
"
" ŸCÔU ∑§⁄U ŒÃË ÕËH 33H ◊Ê„UE⁄UËŸ ÁòʇÊÍ‹‚ ÃÕÊ flÒcáÊflËŸ ø∑˝§‚ "
"
" "
"
"
•ÊÒ⁄U •àÿãà ∑˝§Êœ◊¥ ÷⁄UË „ÈU߸ ∑ȧ◊Ê⁄U ∑§ÊÌÃ∑§ÿ∑§Ë ‡ÊÁQ§Ÿ ‡ÊÁQ§‚ "
"
" "
" ŒÒàÿÊ¥∑§Ê ‚¢„UÊ⁄U •Ê⁄Uê÷ Á∑§ÿÊH 34H ßãº˝‡ÊÁQ§∑§ flÖÊ˝¬˝„UÊ⁄U‚ "
" "
"
" ÁflŒËáʸ „UÊ ‚Ò∑§«∏UÊ¥ ŒÒàÿ-ŒÊŸfl ⁄UQ§∑§Ë œÊ⁄UÊ ’„UÊÃ „ÈU∞ ¬Îâflˬ⁄U "
"
•Ê∆UflÊ° •äÿÊÿ 177
" "
"
"
‚Ê ªÿH 35H flÊ⁄UÊ„UË ‡ÊÁQ§Ÿ Á∑§ÃŸÊ¥∑§Ê •¬ŸË ÕÍÕÈŸ∑§Ë ◊Ê⁄U‚ "
"
"
" ŸCÔU Á∑§ÿÊ, ŒÊ…∏UÊ¥∑§ •ª˝÷ʪ‚ Á∑§ÃŸÊ¥∑§Ë ¿UÊÃË ¿UŒ «UÊ‹Ë ÃÕÊ "
"
" "
"
" Á∑§ÃŸ „UË ŒÒàÿ ©U‚∑§ ø∑˝§∑§Ë øÊ≈U‚ ÁflŒËáʸ „UÊ∑§⁄U Áª⁄U "
"
" "
"
"
¬«∏UH 36H ŸÊ⁄UÁ‚¢„UË ÷Ë ŒÍ‚⁄U-ŒÍ‚⁄U ◊„UÊŒÒàÿÊ¥∑§Ê •¬Ÿ ŸπÊ¥‚ "
"
"
" ÁflŒËáʸ ∑§⁄U∑§ πÊÃË •ÊÒ⁄U Á‚¢„UŸÊŒ‚ ÁŒ‡ÊÊ•Ê¥ ∞fl¢ •Ê∑§Ê‡Ê∑§Ê "
"
" "
"
" ªÈ°¡ÊÃË „ÈU߸ ÿÈh-ˇÊòÊ◊¥ Áflø⁄UŸ ‹ªËH 37H Á∑§ÃŸ „UË •‚È⁄U "
"
" "
"
"
Á‡ÊflŒÍÃË∑§ ¬˝øá«U •^ÔU„UÊ‚‚ •àÿãà ÷ÿ÷Ëà „UÊ ¬Îâflˬ⁄U Áª⁄U "
"
" "
" ¬«∏U •ÊÒ⁄U Áª⁄UŸ¬⁄U ©Uã„¥U Á‡ÊflŒÍÃËŸ ©U‚ ‚◊ÿ •¬ŸÊ ª˝Ê‚ ’ŸÊ "
" "
"
" Á‹ÿÊH 38H "
"
" "
"
"
ß‚ ¬˝∑§Ê⁄U ∑˝§Êœ◊¥ ÷⁄U „ÈU∞ ◊ÊÃΪáÊÊ¥∑§Ê ŸÊŸÊ ¬˝∑§Ê⁄U∑§ "
"
" "
" ©U¬ÊÿÊ¥‚ ’«∏U-’«∏U •‚È⁄UÊ¥∑§Ê ◊Œ¸Ÿ ∑§⁄UÃ Œπ ŒÒàÿ‚ÒÁŸ∑§ ÷ʪ "
" "
"
" π«∏U „ÈU∞H 39H ◊ÊÃΪáÊÊ¥‚ ¬ËÁ«∏Uà ŒÒàÿÊ¥∑§Ê ÿÈh‚ ÷ʪÃ Œπ "
"

178 üÊˌȪʸ‚#‡ÊÃË
" "
"
"
⁄UQ§’Ë¡ ŸÊ◊∑§ ◊„UÊŒÒàÿ ∑˝§Êœ◊¥ ÷⁄U∑§⁄U ÿÈh ∑§⁄UŸ∑§ Á‹ÿ "
"
"
" •ÊÿÊH 40H ©U‚∑§ ‡Ê⁄UË⁄U‚ ¡’ ⁄UQ§∑§Ë ’Í°Œ ¬Îâflˬ⁄U Áª⁄UÃË, "
"
" "
"
" Ã’ ©U‚Ë∑§ ‚◊ÊŸ ‡ÊÁQ§‡ÊÊ‹Ë ∞∑§ ŒÍ‚⁄UÊ ◊„UÊŒÒàÿ ¬Îâflˬ⁄U ¬ÒŒÊ "
"
" "
"
"
„UÊ ¡ÊÃÊH 41H "
"
"
" ◊„UÊ‚È⁄U ⁄UQ§’Ë¡ „UÊÕ◊¥ ªŒÊ ‹∑§⁄U ßãº˝‡ÊÁQ§∑§ ‚ÊÕ "
"
" "
"
" ÿÈh ∑§⁄UŸ ‹ªÊ– Ã’ ∞ãº˝ËŸ •¬Ÿ flÖÊ˝‚ ⁄UQ§’Ë¡∑§Ê "
"
" "
"
"
◊Ê⁄UÊH 42H flÖÊ˝‚ ÉÊÊÿ‹ „UÊŸ¬⁄U ©U‚∑§ ‡Ê⁄UË⁄U‚ ’„ÈUÃ-‚Ê "
"
" "
" ⁄UQ§ øÍŸ ‹ªÊ •ÊÒ⁄U ©U‚‚ ©U‚Ë∑§ ‚◊ÊŸ M§¬ ÃÕÊ ¬⁄UÊ∑˝§◊flÊ‹ "
" "
"
" ÿÊhÊ ©Uà¬ÛÊ „UÊŸ ‹ªH 43H ©U‚∑§ ‡Ê⁄UË⁄U‚ ⁄UQ§∑§Ë Á¡ÃŸË "
"
" "
"
"
’Í°Œ¥ Áª⁄UË¥, ©Uß „UË ¬ÈL§· ©Uà¬ÛÊ „UÊ ªÿ– fl ‚’ ⁄UQ§’Ë¡∑§ "
"
" "
" ‚◊ÊŸ „UË flËÿ¸flÊŸ˜Ô , ’‹flÊŸ˜Ô ÃÕÊ ¬⁄UÊ∑˝§◊Ë ÕH 44H fl "
" "
"
" ⁄UQ§‚ ©Uà¬ÛÊ „UÊŸflÊ‹ ¬ÈL§· ÷Ë •àÿãà ÷ÿ¢∑§⁄U •SòÊ-‡ÊSòÊÊ¥∑§Ê "
"
•Ê∆UflÊ° •äÿÊÿ 179
" "
"
"
¬˝„UÊ⁄U ∑§⁄UÃ „ÈU∞ fl„UÊ° ◊ÊÃΪáÊÊ¥∑§ ‚ÊÕ ÉÊÊ⁄U ÿÈh "
"
"
" ∑§⁄UŸ ‹ªH 45H ¬ÈŸ— flÖÊ˝∑§ ¬˝„UÊ⁄U‚ ¡’ ©U‚∑§Ê ◊SÃ∑§ ÉÊÊÿ‹ "
"
" "
"
" „ÈU•Ê, Ã’ ⁄UQ§ ’„UŸ ‹ªÊ •ÊÒ⁄U ©U‚‚ „U¡Ê⁄UÊ¥ ¬ÈL§· "
"
" "
"
"
©Uà¬ÛÊ „UÊ ªÿH 46H flÒcáÊflËŸ ÿÈh◊¥ ⁄UQ§’Ë¡¬⁄U ø∑˝§∑§Ê "
"
"
" ¬˝„UÊ⁄U Á∑§ÿÊ ÃÕÊ ∞ãº˝ËŸ ©U‚ ŒÒàÿ‚ŸÊ¬ÁÃ∑§Ê ªŒÊ‚ øÊ≈U "
"
" "
"
" ¬„ÈU°øÊÿËH 47H "
"
" "
"
"
flÒcáÊflË∑§ ø∑˝§‚ ÉÊÊÿ‹ „UÊŸ¬⁄U ©U‚∑§ ‡Ê⁄UË⁄U‚ ¡Ê ⁄UQ§ "
"
" "
" ’„UÊ •ÊÒ⁄U ©U‚‚ ¡Ê ©U‚Ë∑§ ’⁄UÊ’⁄U •Ê∑§Ê⁄UflÊ‹ ‚„UdÊ¥ "
" "
"
" ◊„UÊŒÒàÿ ¬˝∑§≈U „ÈU∞, ©UŸ∑§ mÊ⁄UÊ ‚ê¬Íáʸ ¡ªÃ˜Ô √ÿÊ# „UÊ "
"
" "
"
"
ªÿÊH 48H ∑§ÊÒ◊Ê⁄UËŸ ‡ÊÁQ§‚, flÊ⁄UÊ„UËŸ π«˜UÔª‚ •ÊÒ⁄U "
"
" "
" ◊Ê„UE⁄UËŸ ÁòʇÊÍ‹‚ ◊„UÊŒÒàÿ ⁄UQ§’Ë¡∑§Ê ÉÊÊÿ‹ Á∑§ÿÊH 49H "
" "
"
" ∑˝§Êœ◊¥ ÷⁄U „ÈU∞ ©U‚ ◊„UÊŒÒàÿ ⁄UQ§’Ë¡Ÿ ÷Ë ªŒÊ‚ ‚÷Ë ◊ÊÃÎ- "
"

180 üÊˌȪʸ‚#‡ÊÃË
" "
"
"
‡ÊÁQ§ÿÊ¥¬⁄U ¬ÎÕ∑˜§Ô-¬ÎÕ∑˜§Ô ¬˝„UÊ⁄U Á∑§ÿÊH 50H ‡ÊÁQ§ •ÊÒ⁄U ‡ÊÍ‹ "
"
"
" •ÊÁŒ‚ •Ÿ∑§ ’Ê⁄U ÉÊÊÿ‹ „UÊŸ¬⁄U ¡Ê ©U‚∑§ ‡Ê⁄UË⁄U‚ ⁄UQ§∑§Ë "
"
" "
"
" œÊ⁄UÊ ¬Îâflˬ⁄U Áª⁄UË, ©U‚‚ ÷Ë ÁŸpÿ „UË ‚Ò∑§«∏UÊ¥ •‚È⁄U ©Uà¬ÛÊ "
"
" "
"
"
„ÈU∞H 51H ß‚ ¬˝∑§Ê⁄U ©U‚ ◊„UÊŒÒàÿ∑§ ⁄UQ§‚ ¬˝∑§≈U „ÈU∞ "
"
"
" •‚È⁄UÊ¥mÊ⁄UÊ ‚ê¬Íáʸ ¡ªÃ˜Ô √ÿÊ# „UÊ ªÿÊ– ß‚‚ ©UŸ ŒflÃÊ•Ê¥∑§Ê "
"
" "
"
" ’«∏UÊ ÷ÿ „ÈU•ÊH 52H ŒflÃÊ•Ê¥∑§Ê ©UŒÊ‚ Œπ øÁá«U∑§ÊŸ "
"
" "
"
"
∑§Ê‹Ë‚ ‡ÊËÉÊ˝ÃʬÍfl¸∑§ ∑§„UÊó“øÊ◊Èá«U! ÃÈ◊ •¬ŸÊ ◊Èπ •ÊÒ⁄U "
"
" "
" ÷Ë »Ò§‹Ê•ÊH 53H ÃÕÊ ◊⁄U ‡ÊSòʬÊÂ Áª⁄UŸflÊ‹ ⁄UQ§Á’ãŒÈ•Ê¥ "
" "
"
" •ÊÒ⁄U ©UŸ‚ ©Uà¬ÛÊ „UÊŸflÊ‹ ◊„UÊŒÒàÿÊ¥∑§Ê ÃÈ◊ •¬Ÿ ß‚ ©UÃÊfl‹ "
"
" "
"
"
◊Èπ‚ πÊ ¡Ê•ÊH 54H ß‚ ¬˝∑§Ê⁄U ⁄UQ§‚ ©Uà¬ÛÊ „UÊŸflÊ‹ "
"
" "
" ◊„UÊŒÒàÿÊ¥∑§Ê ÷ˇÊáÊ ∑§⁄UÃË „ÈU߸ ÃÈ◊ ⁄UáÊ◊¥ Áflø⁄UÃË ⁄U„UÊ– ∞‚Ê "
" "
"
" ∑§⁄UŸ‚ ©U‚ ŒÒàÿ∑§Ê ‚Ê⁄UÊ ⁄UQ§ ˇÊËáÊ „UÊ ¡ÊŸ¬⁄U fl„U Sflÿ¢ "
"
•Ê∆UflÊ° •äÿÊÿ 181
" "
"
"
÷Ë ŸCÔU „UÊ ¡ÊÿªÊH 55H ©UŸ ÷ÿ¢∑§⁄U ŒÒàÿÊ¥∑§Ê ¡’ ÃÈ◊ "
"
"
" πÊ ¡Ê•ÊªË, Ã’ ŒÍ‚⁄U Ÿÿ ŒÒàÿ ©Uà¬ÛÊ Ÿ„UË¥ „UÊ ‚∑¥§ª–” "
"
" "
"
" ∑§Ê‹Ë‚ ÿÊ¥ ∑§„U∑§⁄U øÁá«U∑§Ê ŒflËŸ ‡ÊÍ‹‚ ⁄UQ§’Ë¡∑§Ê "
"
" "
"
"
◊Ê⁄UÊH 56H •ÊÒ⁄U ∑§Ê‹ËŸ •¬Ÿ ◊Èπ◊¥ ©U‚∑§Ê ⁄UQ§ ‹ Á‹ÿÊ– "
"
"
" Ã’ ©U‚Ÿ fl„UÊ° øÁá«U∑§Ê¬⁄U ªŒÊ‚ ¬˝„UÊ⁄U Á∑§ÿÊH 57H Á∑¢§ÃÈ "
"
" "
"
" ©U‚ ªŒÊ¬Êß ŒflË∑§Ê ÃÁŸ∑§ ÷Ë flŒŸÊ Ÿ„UË¥ ¬„È°UøÊÿË– "
"
" "
"
"
⁄UQ§’Ë¡∑§ ÉÊÊÿ‹ ‡Ê⁄UË⁄U‚ ’„ÈUÃ-‚Ê ⁄UQ§ Áª⁄UÊH 58H Á∑¢§ÃÈ "
"
" "
" ÖÿÊ¥ „UË fl„U Áª⁄UÊ àÿÊ¥ „UË øÊ◊Èá«UÊŸ ©U‚ •¬Ÿ ◊Èπ◊¥ ‹ "
" "
"
" Á‹ÿÊ– ⁄UQ§ Áª⁄UŸ‚ ∑§Ê‹Ë∑§ ◊Èπ◊¥ ¡Ê ◊„UÊŒÒàÿ ©Uà¬ÛÊ „ÈU∞, "
"
" "
"
"
©Uã„¥U ÷Ë fl„U ø≈U ∑§⁄U ªÿË •ÊÒ⁄U ©U‚Ÿ ⁄UQ§’Ë¡∑§Ê ⁄UQ§ ÷Ë "
"
" "
" ¬Ë Á‹ÿÊ– ÃŒŸãÃ⁄U ŒflËŸ ⁄UQ§’Ë¡∑§Ê, Á¡‚∑§Ê ⁄UQ§ øÊ◊Èá«UÊŸ "
" "
"
" ¬Ë Á‹ÿÊ ÕÊ, flÖÊ˝, ’ÊáÊ, π«˜UÔª ÃÕÊ ´§ÁCÔU •ÊÁŒ‚ ◊Ê⁄U "
"

182 üÊˌȪʸ‚#‡ÊÃË
" "
"
"
«UÊ‹Ê– ⁄UÊ¡Ÿ˜Ô! ß‚ ¬˝∑§Ê⁄U ‡ÊSòÊÊ¥∑§ ‚◊ÈŒÊÿ‚ •Ê„Uà ∞fl¢ "
"
"
" ⁄UQ§„UËŸ „ÈU•Ê ◊„UÊŒÒàÿ ⁄UQ§’Ë¡ ¬Îâflˬ⁄U Áª⁄U ¬«∏UÊ– Ÿ⁄UE⁄U! "
"
" "
"
" ß‚‚ ŒflÃÊ•Ê¥∑§Ê •ŸÈ¬◊ „U·¸∑§Ë ¬˝ÊÁ# „ÈU߸H 59ó62H •ÊÒ⁄U "
"
" "
"
"
◊ÊÃΪáÊ ©UŸ •‚È⁄UÊ¥∑§ ⁄UQ§¬ÊŸ∑§ ◊Œ‚ ©UhÃ-‚Ê „UÊ∑§⁄U ŸÎàÿ "
"
"
" ∑§⁄UŸ ‹ªÊH 63H "
"
" "
" ß‚ ¬˝∑§Ê⁄U üÊË◊Ê∑¸§á«Uÿ¬È⁄UÊáÊ◊¥ ‚ÊflÌáÊ∑§ ◊ãflãÃ⁄U∑§Ë ∑§ÕÊ∑§ •ãê¸Ã ŒflË◊Ê„UÊàêÿ◊¥ “⁄UQ§’Ë¡- "
" "
"
"
flœ” ŸÊ◊∑§ •Ê∆UflÊ° •äÿÊÿ ¬Í⁄UÊ „ÈU•ÊH 8H "
"
" \\vv\\ "
" "
" "
" "
" "
" "
" "
" "
" "
" "
" "
" "
" "
" "
" "
"
"
"
ŸflÊ° •äÿÊÿ
\\vv\\
"
"
"
" "
"
" ÁŸ‡ÊÈê÷-flœ "
"
" \\vv\\ "
" "
"
"
äÿÊŸ "
"
" "
"
"
◊Ò¥ •œ¸ŸÊ⁄UËE⁄U∑§ üÊËÁflª˝„U∑§Ë ÁŸ⁄UãÃ⁄U ‡Ê⁄UáÊ ‹ÃÊ (‹ÃË) „Í°U– "
"
"
" ©U‚∑§Ê fláʸ ’ãœÍ∑§¬Èc¬ •ÊÒ⁄U ‚Èfláʸ∑§ ‚◊ÊŸ ⁄UQ§¬ËÃÁ◊ÁüÊà „ÒU– "
"
" "
"
"
fl„U •¬ŸË ÷È¡Ê•Ê¥◊¥ ‚ÈãŒ⁄U •ˇÊ◊Ê‹Ê, ¬Ê‡Ê, •VÔ‰U‡Ê •ÊÒ⁄U fl⁄UŒ- "
"
" "
"
"
◊Ⱥ˝Ê œÊ⁄UáÊ ∑§⁄UÃÊ „ÒU; •œ¸øãº˝ ©U‚∑§Ê •Ê÷Í·áÊ „ÒU ÃÕÊ fl„U ÃËŸ "
"
"
" ŸòÊÊ¥‚ ‚ȇÊÊÁ÷à „ÒU– "
"
" "
"
"
⁄UÊ¡ÊŸ ∑§„UÊóH 1H ÷ªflŸ˜Ô! •Ê¬Ÿ ⁄UQ§’Ë¡∑§ flœ‚ ‚ê’㜠"
"
" "
"
"
⁄UπŸflÊ‹Ê ŒflË-øÁ⁄UòÊ∑§Ê ÿ„U •jÈà ◊Ê„UÊàêÿ ◊ȤÊ ’ËÊÿÊH 2H "
"
"
" •’ ⁄UQ§’Ë¡∑§ ◊Ê⁄U ¡ÊŸ¬⁄U •àÿãà ∑˝§Êœ◊¥ ÷⁄U „ÈU∞ ‡ÊÈê÷ •ÊÒ⁄U "
"

184 üÊˌȪʸ‚#‡ÊÃË
" "
"
"
ÁŸ‡ÊÈê÷Ÿ ¡Ê ∑§◊¸ Á∑§ÿÊ, ©U‚ ◊Ò¥ ‚ÈŸŸÊ øÊ„UÃÊ „Í°UH 3H "
"
"
" ´§Á· ∑§„UÃ „Ò¥UóH 4H ⁄UÊ¡Ÿ˜Ô! ÿÈh◊¥ ⁄UQ§’Ë¡ ÃÕÊ •ãÿ "
"
" "
"
" ŒÒàÿÊ¥∑§ ◊Ê⁄U ¡ÊŸ¬⁄U ‡ÊÈê÷ •ÊÒ⁄U ÁŸ‡ÊÈê÷∑§ ∑˝§Êœ∑§Ë ‚Ë◊Ê Ÿ "
"
" "
"
"
⁄U„UËH 5H •¬ŸË Áfl‡ÊÊ‹ ‚ŸÊ ß‚ ¬˝∑§Ê⁄U ◊Ê⁄UË ¡ÊÃË Œπ ÁŸ‡ÊÈê÷ "
"
"
" •◊·¸◊¥ ÷⁄U∑§⁄U ŒflË∑§Ë •Ê⁄U ŒÊÒ«∏UÊ– ©U‚∑§ ‚ÊÕ •‚È⁄UÊ¥∑§Ë ¬˝œÊŸ "
"
" "
"
" ‚ŸÊ ÕËH 6H ©U‚∑§ •Êª, ¬Ë¿U ÃÕÊ ¬ÊE¸÷ʪ◊¥ ’«∏U-’«∏U •‚È⁄U "
"
" "
"
"
Õ, ¡Ê ∑˝§Êœ‚ •Ê∆U ø’ÊÃ „ÈU∞ ŒflË∑§Ê ◊Ê⁄U «UÊ‹Ÿ∑§ Á‹ÿ "
"
" "
" •ÊÿH 7H ◊„Uʬ⁄UÊ∑˝§◊Ë ‡ÊÈê÷ ÷Ë •¬ŸË ‚ŸÊ∑§ ‚ÊÕ ◊ÊÃΪáÊÊ¥‚ "
" "
"
" ÿÈh ∑§⁄U∑§ ∑˝§Êœfl‡Ê øÁá«U∑§Ê∑§Ê ◊Ê⁄UŸ∑§ Á‹ÿ •Ê ¬„È°UøÊH 8H "
"
" "
"
"
Ã’ ŒflË∑§ ‚ÊÕ ‡ÊÈê÷ •ÊÒ⁄U ÁŸ‡ÊÈê÷∑§Ê ÉÊÊ⁄U ‚¢ª˝Ê◊ Á¿U«∏U ªÿÊ– "
"
" "
" fl ŒÊŸÊ¥ ŒÒàÿ ◊ÉÊÊ¥∑§Ë ÷Ê°Áà ’ÊáÊÊ¥∑§Ë ÷ÿ¢∑§⁄U flÎÁCÔU ∑§⁄U ⁄U„U "
" "
"
" ÕH 9H ©UŸ ŒÊŸÊ¥∑§ ø‹Êÿ „ÈU∞ ’ÊáÊÊ¥∑§Ê øÁá«U∑§ÊŸ •¬Ÿ "
"
ŸflÊ° •äÿÊÿ 185
" "
"
"
’ÊáÊÊ¥∑§ ‚◊Í„U‚ ÃÈ⁄¢Uà ∑§Ê≈U «UÊ‹Ê •ÊÒ⁄U ‡ÊSòÊ‚◊Í„UÊ¥∑§Ë fl·Ê¸ ∑§⁄U∑§ "
"
"
" ©UŸ ŒÊŸÊ¥ ŒÒàÿ¬ÁÃÿÊ¥∑§ •XÔUÊ¥◊¥ ÷Ë øÊ≈U ¬„È°UøÊÿËH 10H "
"
" "
"
" ÁŸ‡ÊÈê÷Ÿ ÃËπË Ã‹flÊ⁄U •ÊÒ⁄U ø◊∑§ÃË „ÈU߸ …UÊ‹ ‹∑§⁄U ŒflË∑§ "
"
" "
"
"
üÊDÔU flÊ„UŸ Á‚¢„U∑§ ◊SÃ∑§¬⁄U ¬˝„UÊ⁄U Á∑§ÿÊH 11H •¬Ÿ flÊ„UŸ∑§Ê "
"
"
" øÊ≈U ¬„È°UøŸ¬⁄U ŒflËŸ ˇÊÈ⁄U¬˝ ŸÊ◊∑§ ’ÊáÊ‚ ÁŸ‡ÊÈê÷∑§Ë üÊDÔU "
"
" "
"
" ËflÊ⁄U ÃÈ⁄¢Uà „UË ∑§Ê≈U «UÊ‹Ë •ÊÒ⁄U ©U‚∑§Ë …UÊ‹∑§Ê ÷Ë, Á¡‚◊¥ "
"
" "
"
"
•Ê∆U øÊ°Œ ¡«∏U Õ, πá«U-πá«U ∑§⁄U ÁŒÿÊH 12H …UÊ‹ •ÊÒ⁄U "
"
" "
" ËflÊ⁄U∑§ ∑§≈U ¡ÊŸ¬⁄U ©U‚ •‚È⁄UŸ ‡ÊÁQ§ ø‹ÊÿË, ®∑§ÃÈ ‚Ê◊Ÿ "
" "
"
" •ÊŸ¬⁄U ŒflËŸ ø∑˝§‚ ©U‚∑§ ÷Ë ŒÊ ≈ÈU∑§«∏U ∑§⁄U ÁŒÿH 13H •’ "
"
" "
"
"
ÃÊ ÁŸ‡ÊÈê÷ ∑˝§Êœ‚ ¡‹ ©U∆UÊ •ÊÒ⁄U ©U‚ ŒÊŸflŸ ŒflË∑§Ê ◊Ê⁄UŸ∑§ "
"
" "
" Á‹ÿ ‡ÊÍ‹ ©U∆UÊÿÊ; Á∑¢§ÃÈ ŒflËŸ ‚◊ˬ •ÊŸ¬⁄U ©U‚ ÷Ë ◊ÈP§‚ "
" "
"
" ◊Ê⁄U∑§⁄U øÍáʸ ∑§⁄U ÁŒÿÊH 14H Ã’ ©U‚Ÿ ªŒÊ ÉÊÈ◊Ê∑§⁄U øá«UË∑§ "
"

186 üÊˌȪʸ‚#‡ÊÃË
" "
"
"
™§¬⁄U ø‹ÊÿË, ¬⁄¢UÃÈ fl„U ÷Ë ŒflË∑§ ÁòʇÊÍ‹‚ ∑§≈U∑§⁄U ÷S◊ „UÊ "
"
"
" ªÿËH 15H ÃŒŸãÃ⁄U ŒÒàÿ⁄UÊ¡ ÁŸ‡ÊÈê÷∑§Ê »§⁄U‚Ê „UÊÕ◊¥ ‹∑§⁄U "
"
" "
"
" •ÊÃ Œπ ŒflËŸ ’ÊáÊ‚◊Í„UÊ‚¥  ÉÊÊÿ‹∑§⁄U œ⁄UÃˬ⁄U ‚È‹Ê ÁŒÿÊH 16H "
"
" "
"
"
©U‚ ÷ÿ¢∑§⁄U ¬⁄UÊ∑˝§◊Ë ÷Ê߸ ÁŸ‡ÊÈê÷∑§ œ⁄UʇÊÊÿË „UÊ ¡ÊŸ¬⁄U "
"
"
" ‡ÊÈê÷∑§Ê ’«∏UÊ ∑˝§Êœ „ÈU•Ê •ÊÒ⁄U •Áê’∑§Ê∑§Ê fläÊ ∑§⁄UŸ∑§ Á‹ÿ "
"
" "
"
" fl„U •Êª ’…∏UÊH 17H ⁄UÕ¬⁄U ’Ò∆U-’Ò∆U „UË ©UûÊ◊ •ÊÿÈœÊ¥‚ "
"
" "
"
"
‚ȇÊÊÁ÷à •¬ŸË ’«U∏Ë-’«∏UË •Ê∆U •ŸÈ¬◊ ÷È¡Ê•Ê¥‚ ‚◊Íø "
"
" "
" •Ê∑§Ê‡Ê∑§Ê …U∑§∑§⁄U fl„U •jÈà ‡ÊÊ÷Ê ¬ÊŸ ‹ªÊH 18H ©U‚ •ÊÃ "
" "
"
" Œπ ŒflËŸ ‡ÊW ’¡ÊÿÊ •ÊÒ⁄U œŸÈ·∑§Ë ¬˝àÿ@Ê∑§Ê ÷Ë •àÿãà "
"
" "
"
"
ŒÈS‚„U ‡ÊéŒ Á∑§ÿÊH 19H ‚ÊÕ „UË •¬Ÿ ÉÊá≈U∑§ ‡Ê錂, ¡Ê "
"
" "
" ‚◊Sà ŒÒàÿ-‚ÒÁŸ∑§Ê¥∑§Ê Ã¡ ŸCÔU ∑§⁄UŸflÊ‹Ê ÕÊ, ‚ê¬Íáʸ ÁŒ‡ÊÊ•Ê¥∑§Ê "
" "
"
" √ÿÊ# ∑§⁄U ÁŒÿÊH 20H ÃŒŸãÃ⁄U Á‚¢„UŸ ÷Ë •¬ŸË Œ„UÊ«∏U‚, Á¡‚ "
"
ŸflÊ° •äÿÊÿ 187
" "
"
"
‚ÈŸ∑§⁄U ’«∏U-’«∏U ª¡⁄UÊ¡Ê¥∑§Ê ◊„UÊŸ˜Ô ◊Œ ŒÍ⁄U „UÊ ¡ÊÃÊ ÕÊ, "
"
"
" •Ê∑§Ê‡Ê, ¬ÎâflË •ÊÒ⁄U Œ‚Ê¥ ÁŒ‡ÊÊ•Ê¥∑§Ê ªÈ°¡Ê ÁŒÿÊH 21H Á»§⁄U "
"
" "
"
" ∑§Ê‹ËŸ •Ê∑§Ê‡Ê◊¥ ©U¿U‹∑§⁄U •¬Ÿ ŒÊŸÊ¥ „UÊÕÊ¥‚ ¬Îâflˬ⁄U •ÊÉÊÊà "
"
" "
"
"
Á∑§ÿÊ– ©U‚‚ ∞‚Ê ÷ÿ¢∑§⁄U ‡ÊéŒ „ÈU•Ê, Á¡‚‚ ¬„U‹∑§ ‚÷Ë "
"
"
" ‡ÊéŒ ‡ÊÊãà „UÊ ªÿH 22H Ãà¬pÊÃ˜Ô Á‡ÊflŒÍÃËŸ ŒÒàÿÊ¥∑§ Á‹ÿ "
"
" "
"
" •◊XÔU‹¡Ÿ∑§ •^ÔU„UÊ‚ Á∑§ÿÊ, ߟ ‡ÊéŒÊ¥∑§Ê ‚ÈŸ∑§⁄U ‚◊Sà •‚È⁄U "
"
" "
"
"
Õ⁄Uʸ ©U∆U; Á∑¢§ÃÈ ‡ÊÈê÷∑§Ê ’«∏UÊ ∑˝§Êœ „ÈU•ÊH 23H ©U‚ ‚◊ÿ ŒflËŸ "
"
" "
" ¡’ ‡ÊÈê÷∑§Ê ‹ˇÿ ∑§⁄U∑§ ∑§„UÊó“•Ê ŒÈ⁄UÊà◊Ÿ˜Ô! π«∏UÊ ⁄U„U, π«∏UÊ "
" "
"
" ⁄U„U”, Ã÷Ë •Ê∑§Ê‡Ê◊¥ π«∏U „ÈU∞ ŒflÃÊ ’Ê‹ ©U∆Uó“¡ÿ „UÊ, ¡ÿ "
"
" "
"
"
„UÊ”H 24H ‡ÊÈê÷Ÿ fl„UÊ° •Ê∑§⁄U ÖflÊ‹Ê•Ê¥‚ ÿÈQ§ •àÿãà ÷ÿÊŸ∑§ "
"
" "
" ‡ÊÁQ§ ø‹ÊÿË– •ÁªA◊ÿ ¬fl¸Ã∑§ ‚◊ÊŸ •ÊÃË „ÈU߸ ©U‚ ‡ÊÁQ§∑§Ê "
" "
"
" ŒflËŸ ’«∏U ÷Ê⁄UË ‹Í∑§‚ ŒÍ⁄U „U≈UÊ ÁŒÿÊH 25H ©U‚ ‚◊ÿ ‡ÊÈê÷∑§ "
"

188 üÊˌȪʸ‚#‡ÊÃË
" "
"
"
Á‚¢„UŸÊŒ‚ ÃËŸÊ¥ ‹Ê∑§ ªÍ°¡ ©U∆U– ⁄UÊ¡Ÿ˜Ô! ©U‚∑§Ë ¬˝ÁÃäflÁŸ‚ "
"
"
" flÖÊ˝¬ÊÃ∑§ ‚◊ÊŸ ÷ÿÊŸ∑§ ‡ÊéŒ „ÈU•Ê, Á¡‚Ÿ •ãÿ ‚’ ‡ÊéŒÊ¥∑§Ê "
"
" "
"
" ¡Ëà Á‹ÿÊH 26H ‡ÊÈê÷∑§ ø‹Êÿ „ÈU∞ ’ÊáÊÊ¥∑§ ŒflËŸ •ÊÒ⁄U "
"
" "
"
"
ŒflË∑§ ø‹Êÿ „ÈU∞ ’ÊáÊÊ¥∑§ ‡ÊÈê÷Ÿ •¬Ÿ ÷ÿ¢∑§⁄U ’ÊáÊÊ¥mÊ⁄UÊ "
"
"
" ‚Ò∑§«∏UÊ¥ •ÊÒ⁄U „U¡Ê⁄UÊ¥ ≈ÈU∑§«∏U ∑§⁄U ÁŒÿH 27H Ã’ ∑˝§Êœ◊¥ ÷⁄UË "
"
" "
"
" „ÈU߸ øÁá«U∑§ÊŸ ‡ÊÈê÷∑§Ê ‡ÊÍ‹‚ ◊Ê⁄UÊ– ©U‚∑§ •ÊÉÊÊÂ ◊ÍÌë¿Uà "
"
" "
"
"
„UÊ fl„U ¬Îâflˬ⁄U Áª⁄U ¬«∏UÊH 28H "
"
" "
" ßß◊¥ „UË ÁŸ‡ÊÈê÷∑§Ê øÃŸÊ „ÈU߸ •ÊÒ⁄U ©U‚Ÿ œŸÈ· „UÊÕ◊¥ ‹∑§⁄U "
" "
"
" ’ÊáÊÊ¥mÊ⁄UÊ ŒflË, ∑§Ê‹Ë ÃÕÊ Á‚¢„U∑§Ê ÉÊÊÿ‹ ∑§⁄U «UÊ‹ÊH 29H Á»§⁄U "
"
" "
"
"
©U‚ ŒÒàÿ⁄UÊ¡Ÿ Œ‚ „U¡Ê⁄U ’Ê°„¥U ’ŸÊ∑§⁄U ø∑˝§Ê¥∑§ ¬˝„UÊ⁄U‚ øÁá«U∑§Ê∑§Ê "
"
" "
" •Êë¿UÊÁŒÃ ∑§⁄U ÁŒÿÊH 30H Ã’ ŒÈª¸◊ ¬Ë«∏UÊ∑§Ê ŸÊ‡Ê ∑§⁄UŸflÊ‹Ë "
" "
"
" ÷ªflÃË ŒÈªÊ¸Ÿ ∑ȧÁ¬Ã „UÊ∑§⁄U •¬Ÿ ’ÊáÊÊ¥‚ ©UŸ ø∑˝§Ê¥ ÃÕÊ "
"
ŸflÊ° •äÿÊÿ 189
" "
"
"
’ÊáÊÊ¥∑§Ê ∑§Ê≈U Áª⁄UÊÿÊH 31H ÿ„U Œπ ÁŸ‡ÊÈê÷ ŒÒàÿ‚ŸÊ∑§ ‚ÊÕ "
"
"
" øÁá«U∑§Ê∑§Ê flœ ∑§⁄UŸ∑§ Á‹ÿ „UÊÕ◊¥ ªŒÊ ‹ ’«∏U flª‚ "
"
" "
"
" ŒÊÒ«∏UÊH 32H ©U‚∑§ •ÊÃ „UË øá«UËŸ ÃËπË œÊ⁄UflÊ‹Ë Ã‹flÊ⁄U‚ "
"
" "
"
"
©U‚∑§Ë ªŒÊ∑§Ê ‡ÊËÉÊ˝ „UË ∑§Ê≈U «UÊ‹Ê– Ã’ ©U‚Ÿ ‡ÊÍ‹ „UÊÕ◊¥ ‹ "
"
"
" Á‹ÿÊH 33H ŒflÃÊ•Ê¥∑§Ê ¬Ë«∏UÊ ŒŸflÊ‹ ÁŸ‡ÊÈê÷∑§Ê ‡ÊÍ‹ „UÊÕ◊¥ "
"
" "
"
" Á‹ÿ •ÊÃ Œπ øÁá«U∑§ÊŸ flª‚ ø‹Êÿ „ÈU∞ •¬Ÿ ‡ÊÍ‹‚ ©U‚∑§Ë "
"
" "
"
"
¿UÊÃË ¿UŒ «UÊ‹ËH 34H ‡ÊÍ‹‚ ÁflŒËáʸ „UÊ ¡ÊŸ¬⁄U ©U‚∑§Ë ¿UÊÃË‚ "
"
" "
" ∞∑§ ŒÍ‚⁄UÊ ◊„UÊ’‹Ë ∞fl¢ ◊„Uʬ⁄UÊ∑˝§◊Ë ¬ÈL§· “π«∏UË ⁄U„U, π«∏UË ⁄U„U” "
" "
"
" ∑§„UÃÊ „ÈU•Ê ÁŸ∑§‹ÊH 35H ©U‚ ÁŸ∑§‹Ã „ÈU∞ ¬ÈL§·∑§Ë ’Êà "
"
" "
"
"
‚ÈŸ∑§⁄U ŒflË ∆U∆UÊ∑§⁄U „°U‚ ¬«∏UË¥ •ÊÒ⁄U π«˜UÔª‚ ©Uã„UÊ¥Ÿ ©U‚∑§Ê ◊SÃ∑§ "
"
" "
" ∑§Ê≈U «UÊ‹Ê– Á»§⁄U ÃÊ fl„U ¬Îâflˬ⁄U Áª⁄U ¬«∏UÊH 36H ÃŒŸãÃ⁄U Á‚¢„U "
" "
"
" •¬ŸË ŒÊ…∏UÊ¥‚ •‚È⁄UÊ¥∑§Ë ªŒ¸Ÿ ∑ȧø‹∑§⁄U πÊŸ ‹ªÊ, ÿ„U ’«∏UÊ "
"

190 üÊˌȪʸ‚#‡ÊÃË
" "
"
"
÷ÿ¢∑§⁄U ŒÎ‡ÿ ÕÊ– ©Uœ⁄U ∑§Ê‹Ë ÃÕÊ Á‡ÊflŒÍÃËŸ ÷Ë •ãÿÊãÿ ŒÒàÿÊ¥∑§Ê "
"
"
" ÷ˇÊáÊ •Ê⁄Uê÷ Á∑§ÿÊH 37H ∑§ÊÒ◊Ê⁄UË∑§Ë ‡ÊÁQ§‚ ÁflŒËáʸ „UÊ∑§⁄U "
"
" "
"
" Á∑§ÃŸ „UË ◊„UÊŒÒàÿ ŸCÔU „UÊ ªÿ– ’˝rÊÔÊáÊË∑§ ◊ãòʬÍà ¡‹‚ ÁŸSÃ¡ "
"
" "
"
"
„UÊ∑§⁄U Á∑§ÃŸ „UË ÷ʪ π«∏U „ÈU∞H 38H Á∑§ÃŸ „UË ŒÒàÿ ◊Ê„UE⁄UË∑§ "
"
"
" ÁòʇÊÍ‹‚ Á¿UÛÊ-Á÷ÛÊ „UÊ œ⁄UʇÊÊÿË „UÊ ªÿ– flÊ⁄UÊ„UË∑§ ÕÍÕÈŸ∑§ "
"
" "
"
" •ÊÉÊÊÂ Á∑§ÃŸÊ¥∑§Ê ¬Îâflˬ⁄U ∑§øÍ◊⁄U ÁŸ∑§‹ ªÿÊH 39H flÒcáÊflËŸ "
"
" "
"
"
÷Ë •¬Ÿ ø∑˝§‚ ŒÊŸflÊ¥∑§ ≈ÈU∑§«∏U-≈ÈU∑§«∏U ∑§⁄U «UÊ‹– ∞ãº˝Ë∑§ „UÊÕ‚ "
"
" "
" ¿ÍU≈U „ÈU∞ flÖÊ˝‚ ÷Ë Á∑§ÃŸ „UË ¬˝ÊáÊÊ¥‚ „UÊÕ œÊ ’Ò∆UH 40H "
" "
"
" ∑ȧ¿U •‚È⁄U ŸCÔU „UÊ ªÿ, ∑ȧ¿U ©U‚ ◊„UÊÿÈh‚ ÷ʪ ªÿ ÃÕÊ "
"
" "
"
"
Á∑§ÃŸ „UË ∑§Ê‹Ë, Á‡ÊflŒÍÃË ÃÕÊ Á‚¢„U∑§ ª˝Ê‚ ’Ÿ ªÿH 41H "
"
"
"
ß‚ ¬˝∑§Ê⁄U üÊË◊Ê∑¸§á«Uÿ¬È⁄UÊáÊ◊¥ ‚ÊflÌáÊ∑§ ◊ãflãÃ⁄U∑§Ë ∑§ÕÊ∑§ •ãê¸Ã ŒflË◊Ê„UÊàêÿ◊¥ “ÁŸ‡ÊÈê÷- "
"
"
"
flœ” ŸÊ◊∑§ ŸflÊ° •äÿÊÿ ¬Í⁄UÊ „ÈU•ÊH 9H "
"
" \\vv\\ "
" "
" "
"
"
"
Œ‚flÊ° •äÿÊÿ
\\vv\\
"
"
"
" "
"
"
"
‡ÊÈê÷-flœ "
"
"
\\vv\\
" "
"
"
äÿÊŸ "
"
"
" ◊Ò¥ ◊SÃ∑§¬⁄U •œ¸øãº˝ œÊ⁄UáÊ ∑§⁄UŸflÊ‹Ë Á‡Êfl‡ÊÁQ§SflM§¬Ê "
"
" "
"
"
÷ªflÃË ∑§Ê◊E⁄UË∑§Ê NUŒÿ◊¥ Áøãß ∑§⁄UÃÊ (∑§⁄UÃË) „Í°U– fl ìÊÿ "
"
"
" „ÈU∞ ‚Èfláʸ∑§ ‚◊ÊŸ ‚ÈãŒ⁄U „Ò¥U– ‚Íÿ¸, øãº˝◊Ê •ÊÒ⁄U •ÁªAóÿ „UË ÃËŸ "
"
" "
"
"
©UŸ∑§ ŸòÊ „Ò¥U ÃÕÊ fl •¬Ÿ ◊ŸÊ„U⁄U „UÊÕÊ¥◊¥ œŸÈ·-’ÊáÊ, •VÔ‰U‡Ê, "
"
"
" ¬Ê‡Ê •ÊÒ⁄U ‡ÊÍ‹ œÊ⁄UáÊ Á∑§ÿ „ÈU∞ „Ò¥U– "
"
" "
"
"
´§Á· ∑§„UÃ „Ò¥UóH 1H ⁄UÊ¡Ÿ˜Ô! •¬Ÿ ¬˝ÊáÊÊ¥∑§ ‚◊ÊŸ åÿÊ⁄U ÷Ê߸ "
"
"
" ÁŸ‡ÊÈê÷∑§Ê ◊Ê⁄UÊ ªÿÊ Œπ ÃÕÊ ‚Ê⁄UË ‚ŸÊ∑§Ê ‚¢„UÊ⁄U „UÊÃÊ ¡ÊŸ "
"
" "
"
" ‡ÊÈê÷Ÿ ∑ȧÁ¬Ã „UÊ∑§⁄U ∑§„UÊóH 2H “ŒÈCÔU ŒÈª¸! ÃÍ ’‹∑§ •Á÷◊ÊŸ◊¥ "
"

192 üÊˌȪʸ‚#‡ÊÃË
" "
"
"
•Ê∑§⁄U ¤ÊÍ∆U-◊Í∆U∑§Ê ÉÊ◊¢«U Ÿ ÁŒπÊ– ÃÍ ’«∏UË ◊ÊÁŸŸË ’ŸË „ÈU߸ „ÒU, "
"
"
" Á∑¢§ÃÈ ŒÍ‚⁄UË ÁSòÊÿÊ¥∑§ ’‹∑§Ê ‚„UÊ⁄UÊ ‹∑§⁄U ‹«∏UÃË „ÒU”H 3H "
"
" "
"
" ŒflË ’Ê‹Ë¥óH 4H •Ê ŒÈCÔU! ◊Ò¥ •∑§‹Ë „UË „Í°U– ß‚ ‚¢‚Ê⁄U◊¥ "
"
" "
"
"
◊⁄U Á‚flÊ ŒÍ‚⁄UË ∑§ÊÒŸ „ÒU? Œπ, ÿ ◊⁄UË „UË Áfl÷ÍÁÃÿÊ° „Ò¥U, •Ã— ◊ȤÊ◊¥ "
"
"
" „UË ¬˝fl‡Ê ∑§⁄U ⁄U„UË „Ò¥UH 5H "
"
" "
"
" ÃŒŸãÃ⁄U ’˝rÊÔÊáÊË •ÊÁŒ ‚◊Sà ŒÁflÿÊ° •Áê’∑§Ê ŒflË∑§ "
"
" "
"
"
‡Ê⁄UË⁄U◊¥ ‹ËŸ „UÊ ªÿË¥– ©U‚ ‚◊ÿ ∑§fl‹ •Áê’∑§Ê ŒflË „UË ⁄U„U "
"
" "
" ªÿË¥H 6H "
" "
"
" ŒflË ’Ê‹Ë¥óH 7H ◊Ò¥ •¬ŸË ∞Eÿ¸‡ÊÁQ§‚ •Ÿ∑§ M§¬Ê¥◊¥ ÿ„UÊ° "
"
" "
"
"
©U¬ÁSÕà „ÈU߸ ÕË– ©UŸ ‚’ M§¬Ê¥∑§Ê ◊Ò¥Ÿ ‚◊≈U Á‹ÿÊ– •’ •∑§‹Ë "
"
" "
" „UË ÿÈh◊¥ π«∏UË „Í°U– ÃÈ◊ ÷Ë ÁSÕ⁄U „UÊ ¡Ê•ÊH 8H "
" "
"
" ´§Á· ∑§„UÃ „Ò¥UóH 9H ÃŒŸãÃ⁄U ŒflË •ÊÒ⁄U ‡ÊÈê÷ ŒÊŸÊ¥◊¥ ‚’ "
"
Œ‚flÊ° •äÿÊÿ 193
" "
"
"
ŒflÃÊ•Ê¥ ÃÕÊ ŒÊŸflÊ¥∑§ ŒπÃ-ŒπÃ ÷ÿ¢∑§⁄U ÿÈh Á¿U«∏U ªÿÊH 10H "
"
"
" ’ÊáÊÊ¥∑§Ë fl·Ê¸ ÃÕÊ ÃËπ ‡ÊSòÊÊ¥ ∞fl¢ ŒÊL§áÊ •SòÊÊ¥∑§ ¬˝„UÊ⁄U∑§ ∑§Ê⁄UáÊ "
"
" "
"
" ©UŸ ŒÊŸÊ¥∑§Ê ÿÈh ‚’ ‹ÊªÊ¥∑§ Á‹ÿ ’«∏UÊ ÷ÿÊŸ∑§ ¬˝ÃËà „ÈU•ÊH 11H "
"
" "
"
"
©U‚ ‚◊ÿ •Áê’∑§Ê ŒflËŸ ¡Ê ‚Ò∑§«∏UÊ¥ ÁŒ√ÿ •SòÊ ¿UÊ«∏U, ©Uã„¥U ŒÒàÿ⁄UÊ¡ "
"
"
" ‡ÊÈê÷Ÿ ©UŸ∑§ ÁŸflÊ⁄U∑§ •SòÊÊ¥mÊ⁄UÊ ∑§Ê≈U «UÊ‹ÊH 12H ß‚Ë ¬˝∑§Ê⁄U "
"
" "
"
" ‡ÊÈê÷Ÿ ÷Ë ¡Ê ÁŒ√ÿ •SòÊ ø‹Êÿ; ©Uã„¥U ¬⁄U◊E⁄UËŸ ÷ÿ¢∑§⁄U „È¢U∑§Ê⁄U "
"
" "
"
"
‡ÊéŒ∑§ ©UìÊÊ⁄UáÊ •ÊÁŒmÊ⁄UÊ Áπ‹flÊ«∏U◊¥ „UË ŸCÔU ∑§⁄U «UÊ‹ÊH 13H "
"
" "
" Ã’ ©U‚ •‚È⁄UŸ ‚Ò∑§«∏UÊ¥ ’ÊáÊÊ¥‚ ŒflË∑§Ê •Êë¿UÊÁŒÃ ∑§⁄U ÁŒÿÊ– ÿ„U "
" "
"
" Œπ ∑˝§Êœ◊¥ ÷⁄UË „ÈU߸ ©UŸ ŒflËŸ ÷Ë ’ÊáÊ ◊Ê⁄U∑§⁄U ©U‚∑§Ê œŸÈ· ∑§Ê≈U "
"
" "
"
"
«UÊ‹ÊH 14H œŸÈ· ∑§≈U ¡ÊŸ¬⁄U Á»§⁄U ŒÒàÿ⁄UÊ¡Ÿ ‡ÊÁQ§ „UÊÕ◊¥ ‹Ë, "
"
" "
" Á∑¢§ÃÈ ŒflËŸ ø∑˝§‚ ©U‚∑§ „UÊÕ∑§Ë ‡ÊÁQ§∑§Ê ÷Ë ∑§Ê≈U Áª⁄UÊÿÊH 15H "
" "
"
" Ãà¬pÊÃ˜Ô ŒÒàÿÊ¥∑§ SflÊ◊Ë ‡ÊÈê÷Ÿ ‚ÊÒ øÊ°ŒflÊ‹Ë ø◊∑§ÃË „ÈU߸ …UÊ‹ "
"

194 üÊˌȪʸ‚#‡ÊÃË
" "
"
"
•ÊÒ⁄U ËflÊ⁄U „UÊÕ◊¥ ‹ ©U‚ ‚◊ÿ Œflˬ⁄U œÊflÊ Á∑§ÿÊH 16H ©U‚∑§ "
"
"
" •ÊÃ „UË øÁá«U∑§ÊŸ •¬Ÿ œŸÈ·‚ ¿UÊ«∏U „ÈU∞ ÃËπ ’ÊáÊÊ¥mÊ⁄UÊ ©U‚∑§Ë "
"
" "
"
" ‚Íÿ¸Á∑§⁄UáÊÊ¥∑§ ‚◊ÊŸ ©UÖÖfl‹ …UÊ‹ •ÊÒ⁄U ËflÊ⁄U∑§Ê ÃÈ⁄¢Uà ∑§Ê≈U "
"
" "
"
"
ÁŒÿÊH 17H Á»§⁄U ©U‚ ŒÒàÿ∑§ ÉÊÊ«∏U •ÊÒ⁄U ‚Ê⁄UÁÕ ◊Ê⁄U ªÿ, œŸÈ· ÃÊ "
"
"
" ¬„U‹ „UË ∑§≈U øÈ∑§Ê ÕÊ, •’ ©U‚Ÿ •Áê’∑§Ê∑§Ê ◊Ê⁄UŸ∑§ Á‹ÿ ©Ulà "
"
" "
"
" „UÊ ÷ÿ¢∑§⁄U ◊ÈŒ˜Ôª⁄U „UÊÕ◊¥ Á‹ÿÊH 18H ©U‚ •ÊÃ Œπ ŒflËŸ •¬Ÿ "
"
" "
"
"
ÃˡáÊ ’ÊáÊÊ¥‚ ©U‚∑§Ê ◊ÈŒ˜Ôª⁄U ÷Ë ∑§Ê≈U «UÊ‹Ê, Á¬⁄U ÷Ë fl„U •‚È⁄U "
"
" "
" ◊ÈP§Ê ÃÊŸ∑§⁄U ’«∏U flª‚ ŒflË∑§Ë •Ê⁄U ¤Ê¬≈UÊH 19H ©U‚ ŒÒàÿ⁄UÊ¡Ÿ "
" "
"
" ŒflË∑§Ë ¿UÊÃË◊¥ ◊ÈP§Ê ◊Ê⁄UÊ, Ã’ ©UŸ ŒflËŸ ÷Ë ©U‚∑§Ë ¿UÊÃË◊¥ ∞∑§ "
"
" "
"
"
øÊ°≈UÊ ¡«∏U ÁŒÿÊH 20H ŒflË∑§Ê Õ嬫∏U πÊ∑§⁄U ŒÒàÿ⁄UÊ¡ ‡ÊÈê÷ ¬Îâflˬ⁄U "
"
" "
" Áª⁄U ¬«∏UÊ, Á∑¢§ÃÈ ¬ÈŸ— ‚„U‚Ê ¬Ífl¸flÃ˜Ô ©U∆U∑§⁄U π«∏UÊ „UÊ ªÿÊH 21H "
" "
"
" Á»§⁄U fl„U ©U¿U‹Ê •ÊÒ⁄U ŒflË∑§Ê ™§¬⁄U ‹ ¡Ê∑§⁄U •Ê∑§Ê‡Ê◊¥ π«∏UÊ „UÊ "
"
Œ‚flÊ° •äÿÊÿ 195
" "
"
"
ªÿÊ; Ã’ øÁá«U∑§Ê •Ê∑§Ê‡Ê◊¥ ÷Ë Á’ŸÊ Á∑§‚Ë •ÊœÊ⁄U∑§ „UË ‡ÊÈê÷∑§ "
"
"
" ‚ÊÕ ÿÈh ∑§⁄UŸ ‹ªË¥H 22H ©U‚ ‚◊ÿ ŒÒàÿ •ÊÒ⁄U øÁá«U∑§Ê "
"
" "
"
" •Ê∑§Ê‡Ê◊¥ ∞∑§-ŒÍ‚⁄U‚ ‹«∏UŸ ‹ª– ©UŸ∑§Ê fl„U ÿÈh ¬„U‹ Á‚h "
"
" "
"
"
•ÊÒ⁄U ◊ÈÁŸÿÊ¥∑§Ê ÁflS◊ÿ◊¥ «UÊ‹ŸflÊ‹Ê „ÈU•ÊH 23H "
"
"
" Á»§⁄U •Áê’∑§ÊŸ ‡ÊÈê÷∑§ ‚ÊÕ ’„ÈUà Œ⁄UÃ∑§ ÿÈh ∑§⁄UŸ∑§ ¬pÊÃ˜Ô "
"
" "
"
" ©U‚ ©U∆UÊ∑§⁄U ÉÊÈ◊ÊÿÊ •ÊÒ⁄U ¬Îâflˬ⁄U ¬≈U∑§ ÁŒÿÊH 24H ¬≈U∑§ ¡ÊŸ¬⁄U "
"
" "
"
"
¬Îâflˬ⁄U •ÊŸ∑§ ’ÊŒ fl„U ŒÈCUÔ Êà◊Ê ŒÒàÿ ¬ÈŸ— øÁá«U∑§Ê∑§Ê flœ ∑§⁄UŸ∑§ "
"
" "
" Á‹ÿ ©UŸ∑§Ë •Ê⁄U ’«∏U flª‚ ŒÊÒ«∏UÊH 25H Ã’ ‚◊Sà ŒÒàÿÊ¥∑§ ⁄UÊ¡Ê "
" "
"
" ‡ÊÈê÷∑§Ê •¬ŸË •Ê⁄U •ÊÃ Œπ ŒflËŸ ÁòʇÊÍ‹‚ ©U‚∑§Ë ¿UÊÃË ¿UŒ∑§⁄U "
"
" "
"
"
©U‚ ¬Îâflˬ⁄U Áª⁄UÊ ÁŒÿÊH 26H ŒflË∑§ ‡ÊÍ‹∑§Ë œÊ⁄U‚ ÉÊÊÿ‹ „UÊŸ¬⁄U "
"
" "
" ©U‚∑§ ¬˝ÊáÊ-¬πM§ ©U«∏U ªÿ •ÊÒ⁄U fl„U ‚◊Ⱥ˝Ê¥, mˬÊ¥ ÃÕÊ ¬fl¸ÃÊ¥‚Á„Uà "
" "
"
" ‚◊ÍøË ¬ÎâflË∑§Ê ∑°§¬ÊÃÊ „ÈU•Ê ÷ÍÁ◊¬⁄U Áª⁄U ¬«∏UÊH 27H ÃŒŸãÃ⁄U "
"

196 üÊˌȪʸ‚#‡ÊÃË
" "
"
"
©U‚ ŒÈ⁄UÊà◊Ê∑§ ◊Ê⁄U ¡ÊŸ¬⁄U ‚ê¬Íáʸ ¡ªÃ˜Ô ¬˝‚ÛÊ ∞fl¢ ¬Íáʸ SflSÕ „UÊ "
"
"
" ªÿÊ ÃÕÊ •Ê∑§Ê‡Ê Sflë¿U ÁŒπÊÿË ŒŸ ‹ªÊH 28H ¬„U‹ ¡Ê "
"
" "
"
" ©Uà¬ÊÂÍø∑§ ◊ÉÊ •ÊÒ⁄U ©UÀ∑§Ê¬Êà „UÊÃ Õ, fl ‚’ ‡ÊÊãà „UÊ ªÿ ÃÕÊ "
"
" "
"
"
©U‚ ŒÒàÿ∑§ ◊Ê⁄U ¡ÊŸ¬⁄U ŸÁŒÿÊ° ÷Ë ∆UË∑§ ◊ʪ¸‚ ’„UŸ ‹ªË¥H 29H "
"
"
" ©U‚ ‚◊ÿ ‡ÊÈê÷∑§Ë ◊ÎàÿÈ∑§ ’ÊŒ ‚ê¬Íáʸ ŒflÃÊ•Ê¥∑§Ê NUŒÿ "
"
" "
"
"
„U·¸‚ ÷⁄U ªÿÊ •ÊÒ⁄U ªãœfl¸ªáÊ ◊œÈ⁄U ªËà ªÊŸ ‹ªH 30H ŒÍ‚⁄U "
"
"
" ªãœfl¸ ’Ê¡ ’¡ÊŸ ‹ª •ÊÒ⁄U •å‚⁄UÊ∞° ŸÊøŸ ‹ªË¥– ¬ÁflòÊ flÊÿÈ "
"
" "
"
"
’„UŸ ‹ªË– ‚Íÿ¸∑§Ë ¬˝÷Ê ©UûÊ◊ „UÊ ªÿËH 31H •ÁªA‡ÊÊ‹Ê∑§Ë ’ȤÊË "
"
"
"
„ÈU߸ •Êª •¬Ÿ-•Ê¬ ¬˝ÖflÁ‹Ã „UÊ ©U∆UË ÃÕÊ ‚ê¬Íáʸ ÁŒ‡ÊÊ•Ê¥∑§ "
"
"
" ÷ÿ¢∑§⁄U ‡ÊéŒ ‡ÊÊãà „UÊ ªÿH 32H "
"
" "
" ß‚ ¬˝∑§Ê⁄U üÊË◊Ê∑¸§á«Uÿ¬È⁄UÊáÊ◊¥ ‚ÊflÌáÊ∑§ ◊ãflãÃ⁄U∑§Ë ∑§ÕÊ∑§ •ãê¸Ã ŒflË◊Ê„UÊàêÿ◊¥ “‡ÊÈê÷- "
" flœ” ŸÊ◊∑§ Œ‚flÊ° •äÿÊÿ ¬Í⁄UÊ „ÈU•ÊH 10H "
" "
" \\vv\\ "
" "
" "
" "
"
"
"
ÇÿÊ⁄U„UflÊ° •äÿÊÿ
\\vv\\
"
"
"
" "
"
" ŒflÃÊ•Ê¥mÊ⁄UÊ ŒflË∑§Ë SÃÈÁà ÃÕÊ ŒflËmÊ⁄UÊ "
"
" "
"
"
ŒflÃÊ•Ê¥∑§Ê fl⁄UŒÊŸ "
"
" \\vv\\ "
" "
"
"
äÿÊŸ "
"
"
" ◊Ò¥ ÷ÈflŸE⁄UË ŒflË∑§Ê äÿÊŸ ∑§⁄UÃÊ (∑§⁄UÃË) „Í°U– ©UŸ∑§ "
"
" "
"
"
üÊË•XÔUÊ¥∑§Ë •Ê÷Ê ¬˝÷ÊÃ∑§Ê‹∑§ ‚Íÿ¸∑§ ‚◊ÊŸ „ÒU •ÊÒ⁄U ◊SÃ∑§¬⁄U "
"
" "
"
"
øãº˝◊Ê∑§Ê ◊È∑ȧ≈U „ÒU– fl ©U÷⁄U „ÈU∞ SßÊ¥ •ÊÒ⁄U ÃËŸ ŸòÊÊ¥‚ ÿÈQ§ „Ò¥U– "
"
"
" ©UŸ∑§ ◊Èπ¬⁄U ◊È‚∑§ÊŸ∑§Ë ¿U≈UÊ ¿UÊÿË ⁄U„UÃË „ÒU •ÊÒ⁄U „UÊÕÊ¥◊¥ fl⁄UŒ, "
"
" "
"
"
•VÔ‰U‡Ê, ¬Ê‡Ê ∞fl¢ •÷ÿ-◊Ⱥ˝Ê ‡ÊÊ÷Ê ¬ÊÃ „Ò¥U– "
"
" "
"
"
´§Á· ∑§„UÃ „Ò¥UóH 1H ŒflË∑§ mÊ⁄UÊ fl„UÊ° ◊„UÊŒÒàÿ¬Áà ‡ÊÈê÷∑§ "
"
"
" ◊Ê⁄U ¡ÊŸ¬⁄U ßãº˝ •ÊÁŒ ŒflÃÊ •ÁªA∑§Ê •Êª ∑§⁄U∑§ ©UŸ ∑§ÊàÿÊÿŸË "
"

198 üÊˌȪʸ‚#‡ÊÃË
" "
"
"
ŒflË∑§Ë SÃÈÁà ∑§⁄UŸ ‹ª– ©U‚ ‚◊ÿ •÷ËCÔU∑§Ë ¬˝ÊÁ# „UÊŸ‚ ©UŸ∑§ "
"
"
" ◊Èπ∑§◊‹ Œ◊∑§ ©U∆U Õ •ÊÒ⁄U ©UŸ∑§ ¬˝∑§Ê‡Ê‚ ÁŒ‡ÊÊ∞° ÷Ë ¡ª◊ªÊ "
"
" "
"
" ©U∆UË ÕË¥H 2H ŒflÃÊ ’Ê‹ó‡Ê⁄UáÊʪÃ∑§Ë ¬Ë«∏UÊ ŒÍ⁄U ∑§⁄UŸflÊ‹Ë "
"
" "
"
"
ŒÁfl! „U◊¬⁄U ¬˝‚ÛÊ „UÊ•Ê– ‚ê¬Íáʸ ¡ªÃ˜Ô∑§Ë ◊ÊÃÊ! ¬˝‚ÛÊ „UÊ•Ê– "
"
"
" ÁflEEÁ⁄U! ÁflE∑§Ë ⁄UˇÊÊ ∑§⁄UÊ– ŒÁfl! ÃÈê„UË¥ ø⁄UÊø⁄U ¡ªÃ˜Ô∑§Ë "
"
" "
"
" •œËE⁄UË „UÊH 3H ÃÈ◊ ß‚ ¡ªÃ˜Ô∑§Ê ∞∑§◊ÊòÊ •ÊœÊ⁄U „UÊ; ÄÿÊ¥Á∑§ "
"
" "
"
"
¬ÎâflËM§¬◊¥ ÃÈê„UÊ⁄UË „UË ÁSÕÁà „ÒU– ŒÁfl! ÃÈê„UÊ⁄UÊ ¬⁄UÊ∑˝§◊ •‹YÔUŸËÿ "
"
" "
" „ÒU– ÃÈê„UË¥ ¡‹M§¬◊¥ ÁSÕà „UÊ∑§⁄U ‚ê¬Íáʸ ¡ªÃ˜Ô∑§Ê ÃÎ# ∑§⁄UÃË "
" "
"
" „UÊH 4H ÃÈ◊ •Ÿãà ’‹‚ê¬ÛÊ flÒcáÊflË ‡ÊÁQ§ „UÊ– ß‚ ÁflE∑§Ë "
"
" "
"
"
∑§Ê⁄UáÊ÷ÍÃÊ ¬⁄UÊ ◊ÊÿÊ „UÊ– ŒÁfl! ÃÈ◊Ÿ ß‚ ‚◊Sà ¡ªÃ˜Ô∑§Ê ◊ÊÁ„Uà "
"
" "
" ∑§⁄U ⁄UπÊ „ÒU– ÃÈê„UË¥ ¬˝‚ÛÊ „UÊŸ¬⁄U ß‚ ¬Îâflˬ⁄U ◊ÊˇÊ∑§Ë ¬˝ÊÁ# ∑§⁄UÊÃË "
" "
"
" „UÊH 5H ŒÁfl! ‚ê¬Íáʸ ÁfllÊ∞° ÃÈê„UÊ⁄U „UË Á÷ÛÊ-Á÷ÛÊ SflM§¬ „Ò¥U– "
"
ÇÿÊ⁄U„UflÊ° •äÿÊÿ 199
" "
"
"
¡ªÃ˜Ô◊¥ Á¡ÃŸË ÁSòÊÿÊ° „Ò¥U, fl ‚’ ÃÈê„UÊ⁄UË „UË ◊ÍÌÃÿÊ° „Ò¥U– ¡ªŒê’! "
"
"
" ∞∑§◊ÊòÊ ÃÈ◊Ÿ „UË ß‚ ÁflE∑§Ê √ÿÊ# ∑§⁄U ⁄UπÊ „ÒU– ÃÈê„UÊ⁄UË SÃÈÁà "
"
" "
"
" ÄÿÊ „UÊ ‚∑§ÃË „ÒU? ÃÈ◊ ÃÊ SÃflŸ ∑§⁄UŸ ÿÊÇÿ ¬ŒÊÕÊZ‚ ¬⁄U ∞fl¢ "
"
" "
"
"
¬⁄UÊ flÊáÊË „UÊH 6H "
"
"
" ¡’ ÃÈ◊ ‚fl¸SflM§¬Ê ŒflË Sflª¸ ÃÕÊ ◊ÊˇÊ ¬˝ŒÊŸ ∑§⁄UŸflÊ‹Ë "
"
" "
"
" „UÊ, Ã’ ß‚Ë M§¬◊¥ ÃÈê„UÊ⁄UË SÃÈÁà „UÊ ªÿË– ÃÈê„UÊ⁄UË SÃÈÁÃ∑§ Á‹ÿ "
"
" "
"
"
ß‚‚ •ë¿UË ©UÁQ§ÿÊ° •ÊÒ⁄U ÄÿÊ „UÊ ‚∑§ÃË „Ò¥U?H 7H ’ÈÁhM§¬‚ "
"
" "
" ‚’ ‹ÊªÊ¥∑§ NUŒÿ◊¥ Áfl⁄UÊ¡◊ÊŸ ⁄U„UŸflÊ‹Ë ÃÕÊ Sflª¸ ∞fl¢ ◊ÊˇÊ "
" "
"
" ¬˝ŒÊŸ ∑§⁄UŸflÊ‹Ë ŸÊ⁄UÊÿáÊË ŒÁfl! ÃÈê„¥U Ÿ◊S∑§Ê⁄U „ÒUH 8H ∑§‹Ê, "
"
" "
"
"
∑§ÊDÔUÊ •ÊÁŒ∑§ M§¬‚ ∑˝§◊‡Ê— ¬Á⁄UáÊÊ◊-(•flSÕÊ-¬Á⁄UfløŸ-) ∑§Ë "
"
" "
" •Ê⁄U ‹ ¡ÊŸflÊ‹Ë ÃÕÊ ÁflE∑§Ê ©U¬‚¢„UÊ⁄U ∑§⁄UŸ◊¥ ‚◊Õ¸ ŸÊ⁄UÊÿáÊË! "
" "
"
" ÃÈê„¥U Ÿ◊S∑§Ê⁄U „ÒUH 9H ŸÊ⁄UÊÿáÊË! ÃÈ◊ ‚’ ¬˝∑§Ê⁄U∑§Ê ◊XÔU‹ ¬˝ŒÊŸ "
"

200 üÊˌȪʸ‚#‡ÊÃË
" "
"
"
∑§⁄UŸfl  Ê‹Ë ◊XÔU‹◊ÿË „UÊ– ∑§ÀÿÊáÊŒÊÁÿŸË Á‡ÊflÊ „UÊ– ‚’ ¬ÈL§·ÊÕÊ∑Z §Ê "
"
"
" Á‚h ∑§⁄UŸflÊ‹Ë, ‡Ê⁄UáÊʪÃflà‚‹Ê, ÃËŸ ŸòÊÊ¥flÊ‹Ë ∞fl¢ ªÊÒ⁄UË „UÊ– "
"
" "
"
" ÃÈê„¥U Ÿ◊S∑§Ê⁄U „ÒUH 10H ÃÈ◊ ‚ÎÁCÔU, ¬Ê‹Ÿ •ÊÒ⁄U ‚¢„UÊ⁄U∑§Ë ‡ÊÁQ§÷ÍÃÊ, "
"
" "
"
"
‚ŸÊÃŸË ŒflË, ªÈáÊÊ¥∑§Ê •ÊœÊ⁄U ÃÕÊ ‚fl¸ªÈáÊ◊ÿË „UÊ– ŸÊ⁄UÊÿÁáÊ! "
"
"
" ÃÈê„¥U Ÿ◊S∑§Ê⁄U „ÒUH 11H ‡Ê⁄UáÊ◊¥ •Êÿ „ÈU∞ ŒËŸÊ¥ ∞fl¢ ¬ËÁ«∏UÃÊ¥∑§Ë "
"
" "
"
" ⁄UˇÊÊ◊¥ ‚¢‹ªA ⁄U„UŸflÊ‹Ë ÃÕÊ ‚’∑§Ë ¬Ë«∏UÊ ŒÍ⁄U ∑§⁄UŸflÊ‹Ë ŸÊ⁄UÊÿáÊË "
"
" "
"
"
ŒflË! ÃÈê„¥U Ÿ◊S∑§Ê⁄U „ÒUH 12H ŸÊ⁄UÊÿÁáÊ! ÃÈ◊ ’˝rÊÔÊáÊË∑§Ê M§¬ "
"
" "
" œÊ⁄UáÊ ∑§⁄U∑§ „¢U‚Ê¥‚ ¡ÈÃ „ÈU∞ Áfl◊ÊŸ¬⁄U ’Ò∆UÃË ÃÕÊ ∑ȧ‡Ê-Á◊ÁüÊà "
" "
"
" ¡‹ Á¿U«∏U∑§ÃË ⁄U„UÃË „UÊ– ÃÈê„¥U Ÿ◊S∑§Ê⁄U „ÒUH 13H ◊Ê„UE⁄UËM§¬‚ "
"
" "
"
"
ÁòʇÊÍ‹, øãº˝◊Ê ∞fl¢ ‚¬¸∑§Ê œÊ⁄UáÊ ∑§⁄UŸflÊ‹Ë ÃÕÊ ◊„UÊŸ˜Ô flη÷∑§Ë "
"
" "
" ¬Ë∆U¬⁄U ’Ò∆UŸflÊ‹Ë ŸÊ⁄UÊÿáÊË ŒflË! ÃÈê„¥U Ÿ◊S∑§Ê⁄U „ÒUH 14H ◊Ê⁄UÊ¥ "
" "
"
" •ÊÒ⁄U ◊ȪÊZ‚ ÁÉÊ⁄UË ⁄U„UŸflÊ‹Ë ÃÕÊ ◊„UʇÊÁQ§ œÊ⁄UáÊ ∑§⁄UŸflÊ‹Ë "
"
ÇÿÊ⁄U„UflÊ° •äÿÊÿ 201
" "
"
"
∑§ÊÒ◊Ê⁄UËM§¬œÊÁ⁄UáÊË ÁŸc¬Ê¬ ŸÊ⁄UÊÿÁáÊ! ÃÈê„¥U Ÿ◊S∑§Ê⁄U „ÒUH 15H "
"
"
" ‡ÊW, ø∑˝§, ªŒÊ •ÊÒ⁄U ‡ÊÊXÔ¸UœŸÈ·M§¬ ©UûÊ◊ •ÊÿÈœÊ¥∑§Ê œÊ⁄UáÊ "
"
" "
"
" ∑§⁄UŸflÊ‹Ë flÒcáÊflË ‡ÊÁQ§M§¬Ê ŸÊ⁄UÊÿÁáÊ! ÃÈ◊ ¬˝‚ÛÊ „UÊ•Ê– ÃÈê„¥U "
"
" "
"
"
Ÿ◊S∑§Ê⁄U „ÒUH 16H „UÊÕ◊¥ ÷ÿÊŸ∑§ ◊„UÊø∑˝§ Á‹ÿ •ÊÒ⁄U ŒÊ…∏UÊ¥¬⁄U "
"
"
" œ⁄UÃË∑§Ê ©U∆UÊÿ flÊ⁄UÊ„UËM§¬œÊÁ⁄UáÊË ∑§ÀÿÊáÊ◊ÿË ŸÊ⁄UÊÿÁáÊ! ÃÈê„¥U "
"
" "
"
" Ÿ◊S∑§Ê⁄U „ÒUH 17H ÷ÿ¢∑§⁄U ŸÎÁ‚¢„UM§¬‚ ŒÒàÿÊ¥∑§ flœ∑§ Á‹ÿ ©UlÊª "
"
" "
"
"
∑§⁄UŸflÊ‹Ë ÃÕÊ ÁòÊ÷ÈflŸ∑§Ë ⁄UˇÊÊ◊¥ ‚¢‹ªA ⁄U„UŸflÊ‹Ë ŸÊ⁄UÊÿÁáÊ! ÃÈê„¥U "
"
" "
" Ÿ◊S∑§Ê⁄U „ÒUH 18H ◊SÃ∑§¬⁄U Á∑§⁄UË≈U •ÊÒ⁄U „UÊÕ◊¥ ◊„UÊflÖÊ˝ œÊ⁄UáÊ "
" "
"
" ∑§⁄UŸflÊ‹Ë, ‚„Ud ŸòÊÊ¥∑§ ∑§Ê⁄UáÊ ©UgË# ÁŒπÊÿË ŒŸflÊ‹Ë •ÊÒ⁄U "
"
" "
"
"
flÎòÊÊ‚È⁄U∑§ ¬˝ÊáÊÊ¥∑§Ê •¬„U⁄UáÊ ∑§⁄UŸflÊ‹Ë ßãº˝‡ÊÁQ§M§¬Ê ŸÊ⁄UÊÿáÊË "
"
" "
" ŒÁfl! ÃÈê„¥U Ÿ◊S∑§Ê⁄U „ÒUH 19H Á‡ÊflŒÍÃËM§¬‚ ŒÒàÿÊ¥∑§Ë ◊„UÃË ‚ŸÊ∑§Ê "
" "
"
" ‚¢„UÊ⁄U ∑§⁄UŸflÊ‹Ë, ÷ÿ¢∑§⁄U M§¬ œÊ⁄UáÊ ÃÕÊ Áfl∑§≈U ª¡¸ŸÊ ∑§⁄UŸflÊ‹Ë "
"

202 üÊˌȪʸ‚#‡ÊÃË
" "
"
"
ŸÊ⁄UÊÿÁáÊ! ÃÈê„U¥ Ÿ◊S∑§Ê⁄U „ÒUH 20H ŒÊ…∏UÊ∑¥ § ∑§Ê⁄UáÊ Áfl∑§⁄UÊ‹ ◊ÈπflÊ‹Ë "
"
"
" ◊Èá«U◊Ê‹Ê‚ Áfl÷ÍÁ·Ã ◊Èá«U◊ÌŒŸË øÊ◊Èá«UÊM§¬Ê ŸÊ⁄UÊÿÁáÊ! "
"
" "
"
" ÃÈê„¥U Ÿ◊S∑§Ê⁄U „ÒUH 21H ‹ˇ◊Ë, ‹îÊÊ, ◊„UÊÁfllÊ, üÊhÊ, ¬ÈÁCÔU, "
"
" "
"
"
SflœÊ, œ˝ÈflÊ, ◊„UÊ⁄UÊÁòÊ ÃÕÊ ◊„UÊ•ÁfllÊM§¬Ê ŸÊ⁄UÊÿÁáÊ! ÃÈê„¥U "
"
"
" Ÿ◊S∑§Ê⁄U „ÒUH 22H ◊œÊ, ‚⁄USflÃË, fl⁄UÊ (üÊDUÔ Ê), ÷ÍÁà (∞Eÿ¸M§¬Ê), "
"
" "
"
" ’Ê÷˝flË (÷Í⁄U ⁄¢Uª∑§Ë •ÕflÊ ¬Êfl¸ÃË), ÃÊ◊‚Ë (◊„UÊ∑§Ê‹Ë), ÁŸÿÃÊ "
"
" "
"
"
(‚¢ÿ◊¬⁄UÊÿáÊÊ) ÃÕÊ ß¸‡ÊÊ-(‚’∑§Ë •œËE⁄UË) M§Á¬áÊË ŸÊ⁄UÊÿÁáÊ! "
"
" "
" ÃÈê„¥U Ÿ◊S∑§Ê⁄U „ÒUH 23H ‚fl¸SflM§¬Ê, ‚fl¸E⁄UË ÃÕÊ ‚’ ¬˝∑§Ê⁄U∑§Ë "
" "
"
" ‡ÊÁQ§ÿÊ¥‚ ‚ê¬ÛÊ ÁŒ√ÿM§¬Ê ŒÈª¸ ŒÁfl! ‚’ ÷ÿÊ¥‚ „U◊Ê⁄UË ⁄UˇÊÊ ∑§⁄UÊ; "
"
" "
"
"
ÃÈê„¥U Ÿ◊S∑§Ê⁄U „ÒUH 24H ∑§ÊàÿÊÿŸË! ÿ„U ÃËŸ ‹ÊøŸÊ¥‚ Áfl÷ÍÁ·Ã "
"
" "
" ÃÈê„UÊ⁄UÊ ‚ÊÒêÿ ◊Èπ ‚’ ¬˝∑§Ê⁄U∑§ ÷ÿÊ¥‚ „U◊Ê⁄UË ⁄UˇÊÊ ∑§⁄U– ÃÈê„¥U "
" "
"
" Ÿ◊S∑§Ê⁄U „ÒUH 25H ÷º˝∑§Ê‹Ë! ÖflÊ‹Ê•Ê¥∑§ ∑§Ê⁄UáÊ Áfl∑§⁄UÊ‹ ¬˝ÃËà "
"
ÇÿÊ⁄U„UflÊ° •äÿÊÿ 203
" "
"
"
„UÊŸflÊ‹Ê, •àÿãà ÷ÿ¢∑§⁄U •ÊÒ⁄U ‚◊Sà •‚È⁄UÊ¥∑§Ê ‚¢„UÊ⁄U ∑§⁄UŸflÊ‹Ê "
"
"
" ÃÈê„UÊ⁄UÊ ÁòʇÊÍ‹ ÷ÿ‚ „U◊¥ ’øÊÿ– ÃÈê„¥U Ÿ◊S∑§Ê⁄U „ÒUH 26H ŒÁfl! "
"
" "
"
" ¡Ê •¬ŸË äflÁŸ‚ ‚ê¬Íáʸ ¡ªÃ˜Ô∑§Ê √ÿÊ# ∑§⁄U∑§ ŒÒàÿÊ¥∑§ Ã¡ ŸCÔU "
"
" "
"
"
Á∑§ÿ ŒÃÊ „ÒU, fl„U ÃÈê„UÊ⁄UÊ ÉÊá≈UÊ „U◊‹ÊªÊ¥∑§Ë ¬Ê¬Ê¥‚ ©U‚Ë ¬˝∑§Ê⁄U "
"
"
" ⁄UˇÊÊ ∑§⁄U, ¡Ò‚ ◊ÊÃÊ •¬Ÿ ¬ÈòÊÊ¥∑§Ë ’È⁄U ∑§◊ÊZ‚ ⁄UˇÊÊ ∑§⁄UÃË „ÒUH 27H "
"
" "
"
" øÁá«U∑§! ÃÈê„UÊ⁄U „UÊÕÊ¥◊¥ ‚ȇÊÊÁ÷à π«˜UÔª, ¡Ê •‚È⁄UÊ¥∑§ ⁄UQ§ •ÊÒ⁄U "
"
" "
"
"
ø’˸‚ øÌøà „ÒU, „U◊Ê⁄UÊ ◊XÔU‹ ∑§⁄U– „U◊ ÃÈê„¥U Ÿ◊S∑§Ê⁄U ∑§⁄UÃ "
"
" "
" „Ò¥UH 28H ŒÁfl! ÃÈ◊ ¬˝‚ÛÊ „UÊŸ¬⁄U ‚’ ⁄UÊªÊ¥∑§Ê ŸCÔU ∑§⁄U ŒÃË „UÊ "
" "
"
" •ÊÒ⁄U ∑ȧÁ¬Ã „UÊŸ¬⁄U ◊ŸÊflÊÁÜ¿Uà ‚÷Ë ∑§Ê◊ŸÊ•Ê¥∑§Ê ŸÊ‡Ê ∑§⁄U ŒÃË "
"
" "
"
"
„UÊ– ¡Ê ‹Êª ÃÈê„UÊ⁄UË ‡Ê⁄UáÊ◊¥ ¡Ê øÈ∑§ „Ò¥U, ©UŸ¬⁄U Áfl¬ÁûÊ ÃÊ •ÊÃË "
"
" "
" „UË Ÿ„UË¥– ÃÈê„UÊ⁄UË ‡Ê⁄UáÊ◊¥ ªÿ „ÈU∞ ◊ŸÈcÿ ŒÍ‚⁄UÊ¥∑§Ê ‡Ê⁄UáÊ ŒŸflÊ‹ „UÊ "
" "
"
" ¡ÊÃ „Ò¥UH 29H ŒÁfl! •Áê’∑§! ÃÈ◊Ÿ •¬Ÿ SflM§¬∑§Ê •Ÿ∑§ "
"

204 üÊˌȪʸ‚#‡ÊÃË
" "
"
"
÷ʪÊ¥◊¥ Áfl÷Q§ ∑§⁄U∑§ ŸÊŸÊ ¬˝∑§Ê⁄U∑§ M§¬Ê¥‚ ¡Ê ß‚ ‚◊ÿ ߟ "
"
"
" œ◊¸º˝Ê„UË ◊„UÊŒÒàÿÊ¥∑§Ê ‚¢„UÊ⁄U Á∑§ÿÊ „ÒU, fl„U ‚’ ŒÍ‚⁄UË ∑§ÊÒŸ ∑§⁄U "
"
" "
"
" ‚∑§ÃË ÕË?H 30H ÁfllÊ•Ê◊¥ ,¥ ôÊÊŸ∑§Ê ¬˝∑§ÊÁ‡Êà ∑§⁄UŸfl  Ê‹ ‡ÊÊSòÊÊ◊¥ ¥ "
"
" "
"
"
ÃÕÊ •ÊÁŒflÊÄÿÊ¥-(flŒÊ¥-) ◊¥ ÃÈê„UÊ⁄U Á‚flÊ •ÊÒ⁄U Á∑§‚∑§Ê fláʸŸ "
"
"
" „ÒU? ÃÕÊ ÃÈ◊∑§Ê ¿UÊ«∏U∑§⁄U ŒÍ‚⁄UË ∑§ÊÒŸ ∞‚Ë ‡ÊÁQ§ „ÒU, ¡Ê ß‚ ÁflE∑§Ê "
"
" "
"
" •ôÊÊŸ◊ÿ ÉÊÊ⁄U •ãœ∑§Ê⁄U‚ ¬Á⁄U¬Íáʸ ◊◊ÃÊM§¬Ë ª…∏U◊¥ ÁŸ⁄UãÃ⁄U ÷≈U∑§Ê "
"
" "
"
"
⁄U„UË „UÊH 31H "
"
" "
" ¡„UÊ° ⁄UÊˇÊ‚, ¡„UÊ° ÷ÿ¢∑§⁄U Áfl·flÊ‹ ‚¬¸, ¡„UÊ° ‡ÊòÊÈ , ¡„UÊ° "
" "
"
" ‹È≈U⁄UÊ¥∑§Ë ‚ŸÊ •ÊÒ⁄U ¡„UÊ° ŒÊflÊŸ‹ „UÊ, fl„UÊ° ÃÕÊ ‚◊Ⱥ˝∑§ ’Ëø◊¥ "
"
" "
"
"
÷Ë ‚ÊÕ ⁄U„U∑§⁄U ÃÈ◊ ÁflE∑§Ë ⁄UˇÊÊ ∑§⁄UÃË „UÊH 32H ÁflEEÁ⁄U! ÃÈ◊ "
"
" "
" ÁflE∑§Ê ¬Ê‹Ÿ ∑§⁄UÃË „UÊ– ÁflEM§¬Ê „UÊ, ß‚Á‹ÿ ‚ê¬Íáʸ ÁflE∑§Ê "
" "
"
" œÊ⁄UáÊ ∑§⁄UÃË „UÊ– ÃÈ◊ ÷ªflÊŸ˜Ô ÁflEŸÊÕ∑§Ë ÷Ë fl㌟ËÿÊ „UÊ– ¡Ê "
"
ÇÿÊ⁄U„UflÊ° •äÿÊÿ 205
" "
"
"
‹Êª ÷ÁQ§¬Ífl¸∑§ ÃÈê„UÊ⁄U ‚Ê◊Ÿ ◊SÃ∑§ ¤ÊÈ∑§ÊÃ „Ò¥U, fl ‚ê¬Íáʸ "
"
"
" ÁflE∑§Ê •ÊüÊÿ ŒŸflÊ‹ „UÊÃ „Ò¥UH 33H ŒÁfl! ¬˝‚ÛÊ „UÊ•Ê– ¡Ò‚ "
"
" "
"
" ß‚ ‚◊ÿ •‚È⁄UÊ¥∑§Ê flœ ∑§⁄U∑§ ÃÈ◊Ÿ ‡ÊËÉÊ˝ „UË „U◊Ê⁄UË ⁄UˇÊÊ ∑§Ë „ÒU, "
"
" "
"
"
©U‚Ë ¬˝∑§Ê⁄U ‚ŒÊ „U◊¥ ‡ÊòÊÈ•Ê¥∑§ ÷ÿ‚ ’øÊ•Ê– ‚ê¬Íáʸ ¡ªÃ˜Ô∑§Ê "
"
"
" ¬Ê¬ ŸCÔU ∑§⁄U ŒÊ •ÊÒ⁄U ©Uà¬Êà ∞fl¢ ¬Ê¬Ê¥∑§ »§‹SflM§¬ ¬˝Ê# „UÊŸflÊ‹ "
"
" "
"
" ◊„UÊ◊Ê⁄UË •ÊÁŒ ’«∏U-’«∏U ©U¬º˝flÊ¥∑§Ê ‡ÊËÉÊ˝ ŒÍ⁄U ∑§⁄UÊH 34H "
"
" "
"
"
ÁflE∑§Ë ¬Ë«∏UÊ ŒÍ⁄U ∑§⁄UŸflÊ‹Ë ŒÁfl! „U◊ ÃÈê„UÊ⁄U ø⁄UáÊÊ¥¬⁄U ¬«∏U "
"
" "
" „ÈU∞ „Ò¥U, „U◊¬⁄U ¬˝‚ÛÊ „UÊ•Ê– ÁòÊ‹Ê∑§ÁŸflÊÁ‚ÿÊ¥∑§Ë ¬Í¡ŸËÿÊ ¬⁄U◊EÁ⁄U! "
" "
"
" ‚’ ‹ÊªÊ¥∑§Ê fl⁄UŒÊŸ ŒÊH 35H "
"
" "
"
"
ŒflË ’Ê‹Ë¥óH 36H ŒflÃÊ•Ê! ◊Ò¥ fl⁄U ŒŸ∑§Ê ÃÒÿÊ⁄U „Í°U– ÃÈê„UÊ⁄U "
"
" "
" ◊Ÿ◊¥ Á¡‚∑§Ë ßë¿UÊ „UÊ, fl„U fl⁄U ◊Ê°ª ‹Ê– ‚¢‚Ê⁄U∑§ Á‹ÿ ©U‚ "
" "
"
" ©U¬∑§Ê⁄U∑§ fl⁄U∑§Ê ◊Ò¥ •fl‡ÿ ŒÍ°ªËH 37H "
"

206 üÊˌȪʸ‚#‡ÊÃË
" "
"
"
ŒflÃÊ ’Ê‹óH 38H ‚fl̧EÁ⁄U! ÃÈ◊ ß‚Ë ¬˝∑§Ê⁄U ÃËŸÊ¥ ‹Ê∑§Ê¥∑§Ë "
"
"
" ‚◊Sà ’ʜʕÊ¥∑§Ê ‡ÊÊãà ∑§⁄UÊ •ÊÒ⁄U „U◊Ê⁄U ‡ÊòÊÈ•Ê¥∑§Ê ŸÊ‡Ê ∑§⁄UÃË "
"
" "
"
" ⁄U„UÊH 39H "
"
" "
"
"
ŒflË ’Ê‹Ë¥óH 40H ŒflÃÊ•Ê! flÒflSflà ◊ãflãÃ⁄U∑§ •_ÔUÊ߸‚fl¥ "
"
"
" ÿȪ◊¥ ‡ÊÈê÷ •ÊÒ⁄U ÁŸ‡ÊÈê÷ ŸÊ◊∑§ ŒÊ •ãÿ ◊„UÊŒÒàÿ ©Uà¬ÛÊ "
"
" "
"
" „UÊ¥ªH 41H Ã’ ◊Ò¥ ŸãŒªÊ¬∑§ ÉÊ⁄U◊¥ ©UŸ∑§Ë ¬%Ë ÿ‡ÊÊŒÊ∑§ ª÷¸‚ "
"
" "
"
"
•flÃËáʸ „UÊ ÁflãäÿÊø‹◊¥ ¡Ê∑§⁄U ⁄U„Í°UªË •ÊÒ⁄U ©UQ§ ŒÊŸÊ¥ •‚È⁄UÊ¥∑§Ê "
"
" "
" ŸÊ‡Ê ∑§M°§ªËH 42H Á»§⁄U •àÿãà ÷ÿ¢∑§⁄U M§¬‚ ¬Îâflˬ⁄U •flÃÊ⁄U "
" "
"
" ‹ ◊Ò¥ Áfl¬˝ÁøÁûÊ ŸÊ◊flÊ‹ ŒÊŸflÊ¥∑§Ê flœ ∑§M°§ªËH 43H ©UŸ "
"
" "
"
"
÷ÿ¢∑§⁄U ◊„UÊŒÒàÿÊ¥∑§Ê ÷ˇÊáÊ ∑§⁄UÃ ‚◊ÿ ◊⁄U ŒÊ°Ã •ŸÊ⁄U∑§ »Í§‹∑§Ë "
"
" "
" ÷Ê°Áà ‹Ê‹ „UÊ ¡Êÿ°ªH 44H Ã’ Sflª¸◊¥ ŒflÃÊ •ÊÒ⁄U ◊àÿ¸‹Ê∑§◊¥ "
" "
"
" ◊ŸÈcÿ ‚ŒÊ ◊⁄UË SÃÈÁà ∑§⁄UÃ „ÈU∞ ◊ȤÊ “⁄UQ§ŒÁãÃ∑§Ê” ∑§„¥UªH 45H "
"
ÇÿÊ⁄U„UflÊ° •äÿÊÿ 207
" "
"
"
Á»§⁄U ¡’ ¬Îâflˬ⁄U ‚ÊÒ fl·ÊZ∑§ Á‹ÿ fl·Ê¸ L§∑§ ¡ÊÿªË •ÊÒ⁄U ¬ÊŸË∑§Ê "
"
"
" •÷Êfl „UÊ ¡ÊÿªÊ, ©U‚ ‚◊ÿ ◊ÈÁŸÿÊ¥∑§ SÃflŸ ∑§⁄UŸ¬⁄U ◊Ò¥ ¬Îâflˬ⁄U "
"
" "
"
" •ÿÊÁŸ¡ÊM§¬◊¥ ¬˝∑§≈U „UÊ™°§ªËH 46H •ÊÒ⁄U ‚ÊÒ ŸòÊÊ¥‚ ◊ÈÁŸÿÊ¥∑§Ê "
"
" "
"
"
ŒπÍ°ªË– •Ã— ◊ŸÈcÿ “‡ÊÃÊˇÊË” ß‚ ŸÊ◊‚ ◊⁄UÊ ∑§ËøŸ ∑§⁄¥UªH 47H "
"
"
" ŒflÃÊ•Ê! ©U‚ ‚◊ÿ ◊Ò¥ •¬Ÿ ‡Ê⁄UË⁄U‚ ©Uà¬ÛÊ „ÈU∞ ‡ÊÊ∑§Ê¥mÊ⁄UÊ ‚◊Sà "
"
" "
"
" ‚¢‚Ê⁄U∑§Ê ÷⁄UáÊ-¬Ê·áÊ ∑§M°§ªË– ¡’Ã∑§ fl·Ê¸ Ÿ„UË¥ „UÊªË, Ã’Ã∑§ "
"
" "
"
"
fl ‡ÊÊ∑§ „UË ‚’∑§ ¬˝ÊáÊÊ¥∑§Ë ⁄UˇÊÊ ∑§⁄¥UªH 48H ∞‚Ê ∑§⁄UŸ∑§ "
"
" "
" ∑§Ê⁄UáÊ ¬Îâflˬ⁄U “‡ÊÊ∑§ê÷⁄UË” ∑§ ŸÊ◊‚ ◊⁄UË ÅÿÊÁà „UÊªË– ©U‚Ë "
" "
"
" •flÃÊ⁄U◊¥ ◊Ò¥ ŒÈª¸◊ ŸÊ◊∑§ ◊„UÊŒÒàÿ∑§Ê flœ ÷Ë ∑§M°§ªËH 49H ß‚‚ "
"
" "
"
"
◊⁄UÊ ŸÊ◊ “ŒÈªÊ¸ŒflË” ∑§ M§¬‚ ¬˝Á‚h „UÊªÊ– Á»§⁄U ◊Ò¥ ¡’ ÷Ë◊M§¬ "
"
" "
" œÊ⁄UáÊ ∑§⁄U∑§ ◊ÈÁŸÿÊ¥∑§Ë ⁄UˇÊÊ∑§ Á‹ÿ Á„U◊Ê‹ÿ¬⁄U ⁄U„UŸflÊ‹ ⁄UÊˇÊ‚Ê¥∑§Ê "
" "
"
" ÷ˇÊáÊ ∑§M°§ªË, ©U‚ ‚◊ÿ ‚’ ◊ÈÁŸ ÷ÁQ§‚ ŸÃ◊SÃ∑§ „UÊ∑§⁄U ◊⁄UË "
"

208 üÊˌȪʸ‚#‡ÊÃË
" "
"
"
SÃÈÁà ∑§⁄¥UªH 50-51H Ã’ ◊⁄UÊ ŸÊ◊ “÷Ë◊ÊŒflË” ∑§ M§¬◊¥ "
"
"
" ÁflÅÿÊà „UÊªÊ– ¡’ •L§áÊ ŸÊ◊∑§ ŒÒàÿ ÃËŸÊ¥ ‹Ê∑§Ê¥◊¥ ÷Ê⁄UË ©U¬º˝fl "
"
" "
"
" ◊øÊÿªÊH 52H Ã’ ◊Ò¥ ÃËŸÊ¥ ‹Ê∑§Ê¥∑§Ê Á„Uà ∑§⁄UŸ∑§ Á‹ÿ ¿U— "
"
" "
"
"
¬Ò⁄UÊ¥flÊ‹ •‚¢Åÿ ÷˝◊⁄UÊ¥∑§Ê M§¬ œÊ⁄UáÊ ∑§⁄U∑§ ©U‚ ◊„UÊŒÒàÿ∑§Ê flœ "
"
"
" ∑§M°§ªËH 53H ©U‚ ‚◊ÿ ‚’ ‹Êª “÷˝Ê◊⁄UË” ∑§ ŸÊ◊‚ øÊ⁄UÊ¥ •Ê⁄U "
"
" "
"
" ◊⁄UË SÃÈÁà ∑§⁄¥Uª– ß‚ ¬˝∑§Ê⁄U ¡’-¡’ ‚¢‚Ê⁄U◊¥ ŒÊŸflË ’ÊœÊ "
"
" "
"
"
©U¬ÁSÕà „UÊªË, Ã’-Ã’ •flÃÊ⁄U ‹∑§⁄U ◊Ò¥ ‡ÊòÊÈ•Ê¥∑§Ê ‚¢„UÊ⁄U "
"
" "
" ∑§M°§ªËH 54-55H "
" "
" ß‚ ¬˝∑§Ê⁄U üÊË◊Ê∑¸§á«Uÿ¬È⁄UÊáÊ◊¥ ‚ÊflÌáÊ∑§ ◊ãflãÃ⁄U∑§Ë ∑§ÕÊ∑§ •ãê¸Ã ŒflË◊Ê„UÊàêÿ◊¥ “ŒflËSÃÈÁÔ "
" "
"
"
ŸÊ◊∑§ ÇÿÊ⁄U„UflÊ° •äÿÊÿ ¬Í⁄UÊ „ÈU•ÊH 11– "
"
" \\vv\\ "
" "
" "
" "
" "
" "
" "
"
"
"
’Ê⁄U„UflÊ° •äÿÊÿ
\\vv\\
"
"
"
" "
"
" ŒflË-øÁ⁄UòÊÊ¥∑§ ¬Ê∆U∑§Ê ◊Ê„UÊàêÿ "
"
" \\vv\\ "
" "
"
"
äÿÊŸ "
"
" "
"
"
◊Ò¥ ÃËŸ ŸòÊÊ¥flÊ‹Ë ŒÈªÊ¸ŒflË∑§Ê äÿÊŸ ∑§⁄UÃÊ (∑§⁄UÃË) „Í°U, ©UŸ∑§ "
"
"
" üÊË•XÔUÊ¥∑§Ë ¬˝÷Ê Á’¡‹Ë∑§ ‚◊ÊŸ „ÒU– fl Á‚¢„U∑§ ∑¢§œ¬⁄U ’Ò∆UË „ÈU߸ "
"
" "
"
"
÷ÿ¢∑§⁄U ¬˝ÃËà „UÊÃË „Ò¥U– „UÊÕÊ¥◊¥ ËflÊ⁄U •ÊÒ⁄U …UÊ‹ Á‹ÿ •Ÿ∑§ "
"
" "
"
"
∑§ãÿÊ∞° ©UŸ∑§Ë ‚flÊ◊¥ π«∏UË „Ò¥U– fl •¬Ÿ „UÊÕÊ¥◊¥ ø∑˝§, ªŒÊ, "
"
"
" ËflÊ⁄U, …UÊ‹, ’ÊáÊ, œŸÈ·, ¬Ê‡Ê •ÊÒ⁄U á¸ŸË ◊Ⱥ˝Ê œÊ⁄UáÊ Á∑§ÿ „ÈU∞ "
"
" "
"
"
„Ò¥U– ©UŸ∑§Ê SflM§¬ •ÁªA◊ÿ „ÒU ÃÕÊ fl ◊ÊÕ¬⁄U øãº˝◊Ê∑§Ê ◊È∑ȧ≈U "
"
" "
"
"
œÊ⁄UáÊ ∑§⁄UÃË „Ò¥U– "
"
"
" ŒflË ’Ê‹Ë¥óH 1H ŒflÃÊ•Ê! ¡Ê ∞∑§Êª˝ÁøûÊ „UÊ∑§⁄U "
"

210 üÊˌȪʸ‚#‡ÊÃË
" "
"
"
¬˝ÁÃÁŒŸ ߟ SÃÈÁÃÿÊ¥‚ ◊⁄UÊ SÃflŸ ∑§⁄UªÊ, ©U‚∑§Ë ‚Ê⁄UË ’ÊœÊ "
"
"
" ◊Ò¥ ÁŸpÿ „UË ŒÍ⁄U ∑§⁄U ŒÍ°ªËH 2H ¡Ê ◊œÈ∑Ò§≈U÷∑§Ê ŸÊ‡Ê, "
"
" "
"
" ◊Á„U·Ê‚È⁄U∑§Ê flœ ÃÕÊ ‡ÊÈê÷-ÁŸ‡ÊÈê÷∑§ ‚¢„UÊ⁄U∑§ ¬˝‚XÔU∑§Ê "
"
" "
"
"
¬Ê∆U ∑§⁄¥UªH 3H ÃÕÊ •CÔU◊Ë, øÃÈŒ¸‡ÊË •ÊÒ⁄U Ÿfl◊Ë∑§Ê ÷Ë "
"
"
" ¡Ê ∞∑§Êª˝ÁøûÊ „UÊ ÷ÁQ§¬Ífl¸∑§ ◊⁄U ©UûÊ◊ ◊Ê„UÊàêÿ∑§Ê üÊfláÊ "
"
" "
"
" ∑§⁄¥UªH 4H ©Uã„¥U ∑§Ê߸ ¬Ê¬ Ÿ„UË¥ ¿ÍU ‚∑§ªÊ– ©UŸ¬⁄U ¬Ê¬¡ÁŸÃ "
"
" "
"
"
•Ê¬ÁûÊÿÊ° ÷Ë Ÿ„UË¥ •Êÿ¢ªË– ©UŸ∑§ ÉÊ⁄U◊¥ ∑§÷Ë ŒÁ⁄Uº˝ÃÊ Ÿ„UË¥ "
"
" "
" „UÊªË ÃÕÊ ©UŸ∑§Ê ∑§÷Ë ¬˝◊Ë¡ŸÊ¥∑§ Áfl¿UÊ„U∑§Ê ∑§CÔU ÷Ë Ÿ„UË¥ "
" "
"
" ÷ÊªŸÊ ¬«∏UªÊH 5H ßÃŸÊ „UË Ÿ„UË¥, ©Uã„¥U ‡ÊòÊÈ‚, ‹È≈U⁄UÊ¥‚, "
"
" "
"
"
⁄UÊ¡Ê‚, ‡ÊSòÊ‚, •ÁªA‚ ÃÕÊ ¡‹∑§Ë ⁄UÊÁ‡Ê‚ ÷Ë ∑§÷Ë ÷ÿ "
"
" "
" Ÿ„UË¥ „UÊªÊH 6H ß‚Á‹ÿ ‚’∑§Ê ∞∑§Êª˝ÁøûÊ „UÊ∑§⁄U ÷ÁQ§¬Ífl¸∑§ "
" "
"
" ◊⁄U ß‚ ◊Ê„UÊàêÿ∑§Ê ‚ŒÊ ¬…∏UŸÊ •ÊÒ⁄U ‚ÈŸŸÊ øÊÁ„Uÿ– ÿ„U ¬⁄U◊ "
"
’Ê⁄U„UflÊ° •äÿÊÿ 211
" "
"
"
∑§ÀÿÊáÊ∑§Ê⁄U∑§ „ÒUH 7H ◊⁄UÊ ◊Ê„UÊàêÿ ◊„UÊ◊Ê⁄UË¡ÁŸÃ ‚◊Sà "
"
"
" ©U¬º˝flÊ¥ ÃÕÊ •ÊäÿÊÁà◊∑§ •ÊÁŒ ÃËŸÊ¥ ¬˝∑§Ê⁄U∑§ ©Uà¬ÊÃÊ¥∑§Ê "
"
" "
"
" ‡ÊÊãà ∑§⁄UŸflÊ‹Ê „ÒUH 8H ◊⁄U Á¡‚ ◊ÁãŒ⁄U◊¥ ¬˝ÁÃÁŒŸ ÁflÁœ¬Ífl¸∑§ "
"
" "
"
"
◊⁄U ß‚ ◊Ê„UÊàêÿ∑§Ê ¬Ê∆U Á∑§ÿÊ ¡ÊÃÊ „ÒU, ©U‚ SÕÊŸ∑§Ê ◊Ò¥ "
"
"
" ∑§÷Ë Ÿ„UË¥ ¿UÊ«∏UÃË– fl„UÊ° ‚ŒÊ „UË ◊⁄UÊ ‚ÁÛʜʟ ’ŸÊ ⁄U„UÃÊ "
"
" "
"
" „ÒUH 9H ’Á‹ŒÊŸ, ¬Í¡Ê, „UÊ◊ ÃÕÊ ◊„UÊà‚fl∑§ •fl‚⁄UÊ¥¬⁄U ◊⁄U "
"
" "
"
"
ß‚ øÁ⁄UòÊ∑§Ê ¬Í⁄UÊ-¬Í⁄UÊ ¬Ê∆U •ÊÒ⁄U üÊfláÊ ∑§⁄UŸÊ øÊÁ„UÿH 10H "
"
" "
" ∞‚Ê ∑§⁄UŸ¬⁄U ◊ŸÈcÿ ÁflÁœ∑§Ê ¡ÊŸ∑§⁄U ÿÊ Á’ŸÊ ¡ÊŸ ÷Ë "
"