You are on page 1of 16



ZOM E R E D I T I E

juni 2006 / nummer 02 / jaargang 01




NOORWOORD
ie van de krant
Great Place to Live :: de tweede edit
geg even doo r aan stormend talent
ligt nu voor u. Vorm
nde re mensen.
van formaat, met bijdragen van bijzo
leid ersc hap , visie ont-
Filosofie, kunst, transparant
wikkeling en un-confe rence.

ft inzicht in een
Het verbeeldt de tijdgeest en gee
rgie mog elijk is in een complex
toekomst waarin syne
Inno vatie en voor uitg ang , met plezier.
belangenveld.
and e paden van
Lichtvoetig betreden wij de ongeba
maatschappelijke ontwikke ling .

ondernemers en
Met pioniers, met visionairs, met
Live ontw ikkelen we sa-
met u! Want Great Place to
e men sen zijn u reed s voorgegaan
men. Verschillend
t Place to Live
en ontmoetten elkaar op twee Grea
sam en concepten, of
bijeenkomsten, ontwerpen nu
gaan zeilen in de stor m.

. Om inspiratie te
Great Place to Live is uw platform
sen te ontm oeten die een
geven en te krijgen, men
pen op uw vraa gstu k. Om de zon-
ander licht wer
of om in contact te
dagmiddag mee door te brengen
stak eho lder s.
komen met nog onbekende
erking tussen
Great Place to Live is een samenw
t Plac e to Work en
Nieuwe Garde, Elvenstone, Grea
die met een tom eloze lust
Pentascope en iedereen
men de wer eld scho onh eid en vooruit-
tot onderne
gang geeft!
en? Wilt u iemand
Wilt u iets vragen? Wilt u iets zegg
e to Live bijeen-
ontmoeten? Of zelf een Great Plac
niet en stuur een e-mail
komst organiseren? Aarzel
foto: Bob Corporaal / reefscape.net

naar welcome@gr eatp lace tolive.nl

so let’s make it
The world is a Great Place to Live
together.

Dwarsverbanden in een
veranderende samenleving illustratie: jacky-o

We leven in een land waarin initiatieven talrijke talenten van mensen, voorbij de kend. Zoiets geldt ook voor Pecha Kucha, Klinkt het vaag? Tot op zekere hoogte. Het
gebonden zijn aan regels en dat vin- gevestigde orde denken en het mogelijk zij het dat de betrokkenen meestal alleen is waar: je moet het eigenlijk meemaken
den we zowel prettig, overzichtelijk en maken van diepste wensen. Er zijn geen hun gang gaan in de presentaties, maar om te ervaren wat het is. Mensen die heb-
duidelijk als overdreven, chaotisch en verzoekprogramma’s, maar er is één wel allemaal het gevoel hebben aan iets ben meegedaan aan 8 Uur Overwerken in
hinderlijk. Voor elke handeling lijkt wel gemeenschappelijk doel: ruimte creëren bijzonders mee te werken. Tijdens Pecha Rotterdam en in Groningen kunnen nu nog
een voorschrift te bestaan, voor elke om de uitgangspunten mogelijk te maken. Kucha presenteren tien tot vijftien mensen vertellen welke enorme betrokkenheid en
vierkante meter ligt een stapel papier Onder invloed van de steeds toenemende hun idee, voorstel, muziekstuk, project enthousiasme de deelnemers lieten zien
klaar. Willen we onze verloren paarse mogelijkheden van huidige communicatie- of bijzondere ervaring in twintig beelden en welke synergie dat opleverde. Diege-
krokodil terug, dan kan dat alleen binnen middelen nemen dit soort dwarsverban- (in PowerPoint). Voor elk van die twintig nen die hun twintig beelden presenteer-
een voorgeschreven tijd en volgens een den enorm toe. In die zin is Great Place to beelden hebben zij twintig seconden. Het den bij Pecha Kucha en alle toeschouwers
bedachte procedure met dito formulie- Live een teken van deze tijd. is komen overwaaien uit Japan en een kunnen verslag doen van de aanstekelijke
ren. Dat is helder, we weten waar we grote sensatie in Engeland, Zweden en sfeer en ongeremde behoefte om te laten
aan toe zijn en het is hinderlijk, want we Voorbeelden van het zulke momenten zijn Oostenrijk, om maar een aantal landen te zien wat je kan en wil. Wie meegedaan
zijn sterk afhankelijk van autoriteit, van onder andere 8 Uur Overwerken (8UO), de noemen. Wat er ontstaat is een uiteenlo- heeft aan Great Place to Live weet hoe je
bureaucratie, om te krijgen wat we willen. Creatieve Confrontatie, Salon voor Woorden, pende mengelmoes van creativiteit, die iets in elkaar kunt zetten als je uitgaat van
Dat gaat zeker op voor het ontplooien van Pecha Kucha en Great Place to Live. Neem zeer aanstekelijk werkt. Dat bezoekers wat alle deelnemers het liefst willen doen.
initiatieven die niet volgens geijkte wegen 8 Uur Overwerken en Pecha Kucha. Bij 8UO erdoor zijn geprikkeld, is bijvoorbeeld Allemaal hebben ze een bijzondere avond
verlopen. Als we iets nieuws willen daagt Nieuwe Garde jonge creatieven uit gebleken door de opdracht die één van de gehad en vaak komen er uit deze bij-
realiseren zullen we de juiste personen om op een vrijdag na hun werk acht uur presentatoren heeft gekregen om illustra- eenkomsten nieuwe opdrachten, nieuwe
mee moeten krijgen, de rekbaarheid van over te werken voor tien goede doelen, vijf ties te gaan maken bij een project. samenwerkingsverbanden en vooral veel
regels moeten opzoeken en ons een weg in Groningen en vijf in Rotterdam. Doel ideeën. Schrijver dezes garandeert één
moeten zien te banen door aanvraagfor- is het bedenken van voorstellen om een Het is altijd goed om als een schilder ding: je komt er rijker van terug dan dat je
mulieren, contracten en procedures. Hoe goed doel bekender te maken door middel afstand te nemen van je creatie en een gekomen bent. Tot ziens!
onmisbaar het vastleggen van afspraken van een radiospot, een nieuw logo, een fenomeen te plaatsen in de context van
ook voor ons zijn in onze cultuur, we poster, een actie of een complete cam- deze tijd en plaats. We leven in de tijd van Simon Groen www.nieuwegarde.nl
laten initiatieven en creativiteit er sterk pagne. Dat gebeurt in een ambiance met het neoliberalisme, waar marktwerking simon@nieuwegarde.nl
door bepalen en indammen. Bedenk eens muziek, een goed en verantwoord hapje de sleutel is. Het is aan de burger, de
hoeveel regels er vandaag door je hoofd eten en onder begeleiding van mentoren. consument, de persoonlijkheid om de
zijn gegaan sinds je bent opgestaan en in Iedereen werkt vrijwillig mee en er wordt keuzes te maken die haar of zijn leven zo
hoeverre die regels jouw gedrag hebben ruimte en apparatuur ter beschikking prettig en comfortabel mogelijk maakt.
beïnvloed of je hebben laten afzien van gesteld. Nieuwe Garde zorgt ervoor dat Jouw samenleving is maakbaar, dat soort Er zal een dag zijn
wat je eigenlijk zou willen. Het kan ook mensen bij elkaar komen en biedt hen dingen. Dat schept ruimte voor dwars- dat een adem,
anders. een uitdaging, de rest doet iedereen zelf. verbanden, door organisaties, disciplines, die eens mijn mond verliet,
Het is ongelofelijk om mee te maken wat rangen en standen heen. Iedereen wordt mijn mond weer binnengaat.
Anders zoals bij de initiatiefnemers er dan gebeurt. De betrokkenheid, het en- zijn eigen ondernemer en moet putten Die een reis heeft gemaakt
van Great Place to Live: Nieuwe Garde, thousiasme en de bereidwilligheid om met uit zijn of haar creativiteit om dingen voor door vele monden en
Pentascope en Great Place to Work. anderen, die je misschien nooit eerder elkaar te krijgen, meerwaarde te creëren, weer wat woorden van liefde
Uitgangspunten zijn het verbinden van hebt ontmoet, aan iets te werken is onge- die in traditionele verhoudingen niet of met mijn lippen praat.
nauwelijks mogelijk zijn.  
© Annedien Hoen

....Great Place to Live is voor mij Nederland anno 2006. En gelukkig zie ik dat.
Wim de Gelder, Burgemeester Bloemendaal


foto’s: John Stephen Lewis

I’m playing! Are you?


Great Place to Live haalt het positieve in mensen naar boven, legt ze in een ‘warm bad’ en bevordert het ‘schouderklopje-gevoel’.
Willemijn Phielix, aanstormend talent


Succesles
def tekst
mensen
proces gaat het er ook om andere
uit te wiss elen
te ontmoeten, ervaringen
en. Maa r volg ens
en op ideeën te kom
ij te
Zadelhoff is er in onze maatschapp
toch t.
succes weinig aandacht voor die zoek
De zoektocht naar de sleutel tot
tijde n. Max Her old nee mt ons
is van alle Creatieve klasse
naa r de succ esle ssen van staa lmag- op wijst
mee
ie en vast goe dgig ant De instelling waar Van Zadelhoff
naat Andrew Carneg komt sterk overeen met de gron dho uding
elho ff. De grot e man nen ha- a-
Cor van Zad die je aantreft bij men sen die dee l uitm
eit. Om
meren op het belang van creativit ken van wat de ‘cre atie ve klas se’ is gaan
ten man agers
die de ruimte te geven moe heten. Het concept is ontsproten
aan het
rder s’ wor den . En eige n-
‘netwerkbestuu brein van de Ame rika an Rich ard Flor ida
lijk opn ieuw naa r scho ol. tivit eit aan wijs t als
die de men selij ke crea
e econ o-
dé motor van de 21ste-eeuws
Succesvolle staalmagnaat mie. Volgens Florida is de noodzak
elijke
e Nap o-
Begin vorige eeuw drong de jong creativiteit prom inen t aan wez ig bij een
het fe-
leon Hill, schrijver van boeken over econ omi sche klas se van ontw erpe rs,
len van
nomeen ‘succes’, door tot de bure muzikanten, onderzoekers, onderne
mers
egie . Carn egie was de grot e of the
Andrew Carn en consultants. In zijn boe k ‘The rise
us-
baas van de Amerikaanse staalind crea tive clas s’ laat Flor ida zien hoe ‘cre-
met een
trie en de eerste man ter wereld atieve klasse’ de kurk is waar de
nieuwe
n van mee r dan 100 milj oen
eigen vermoge ‘creatieve economi e’ op drijf t. Inm iddels
egie toch
dollar. Hill wilde weten hoe Carn is het conc ept ‘cre atie ve klas se’ een
voor het
zo succesvol was geworden. Nog containerbegrip geworden waarond
er niet
draa ide Carn egie de rol-
interview begon, alleen kunstenaars , med iape rson eel en
‘succes’
len om en vroeg Hill wat hij onder vormgeve rs valle n, maa r ook inno vatie ve
antie aan
verstond. Hill dacht in eerste inst ondernemers, technici, wetensch
app ers
. Maar
de enorme bezittingen van Carnegie en ondernemende allochtonen.
l an-
de staalmagnaat gaf echter een hee
nieerde
dere definitie van succes. Hij defi Netwerk als broedplaats
iken wat je wilt
succes als ‘datgene bere De ideeën van Carnegie, Van Zad
elhoff en
te berok-
zónder op enigerlei wijze schade Florida zijn sym path iek en aan trek kelijk.
at gaf
kenen aan anderen.’ De staalmagna Toch zijn ze voor al bij hiër arch isch georga-
e waarde
hiermee aan dat waarde pas écht niseerde bedrijven en instellin gen nog ver
t en
is als zowel de leverancier, de klan te zoeken. Deze trad ition ele orga nisa ties
deel
andere stakeholders respectvol voor verwachten ouderwetse volgzaam
heid
die zin kun je
hebben van de transactie. In van hun med ewe rker s. In zo’n omgeving
wat
Carnegie als een voorloper zien van kunnen ondernemende ‘creatives’
niet
ordi g ‘ma atsc hap peli jk vera nt- l-
we tegenwo goed gedijen . Ond erne men de crea tieve
men.
woord ondernemen’ zijn gaan noe ling en voel en zich als een vis in het water
aal zijn
in organisaties die meer horizont
Mastermind georganiseerd en lijke n op een netw erk.
een
Maar Carnegie legde Hill ook nog Kenmer ken d voor een netw erk is de
ander principe uit dat wezenlijk was horizontaliteit van het proces. Een
harde,
Hij noe mde dit prin cipe
voor zijn succes. verticale structuu r zet dat spon tane , orga-
toe dat
‘mastermind’. Hij vertrouwde Hill nische netw erke n de voet dwa rs.
het
hij helemaal geen verstand had van
het in de mar kt zett en
maken van staal en Nieuw: netwerkbestuurders
een
daarvan. Zijn echte kwaliteit lag op Wat betekent dit alles voor het orga
ni-
aan
ander vlak. Hij was in staat mensen sere n en stur en? Ten eers te dat je een
en.
te sporen een ‘mastermind’ te vorm ‘netwerkbestuurder’ moet worden
. Een
keld e men sen om op een
Carnegie prik netwerkbestu urde r durf t inte ract ies en
ken
harmonieuze manier samen te wer processe n de ruim te te geve n. Dat wil
en
en doelen te bereiken. Mensen vorm zeggen dat je het samenkomen van
men-
waa rin zij volle dig
dan een echt team sen vorm geeft zond er de inho ude lijke
vormen
afgestemd zijn op en een eenheid uitkomsten te dicteren. Alleen zo
ontstaan
t Hill toen
met elkaar. ‘Is dat alles?’, moe mooie ideeën. Het nieuwe man age n wordt
ische
gezegd hebben. Met een licht iron procesmanagement in een netw erk. Het is
wel
blik antwoordde Carnegie: ‘Heb jij een ander vak en vere ist and ere vaar dig-
en sa-
eens twee mensen in harmonie help hed en dan de mee ste man age men toplei-
e groep?’.
menwerken? Laat staan een grot dingen ons aanleren. Procesvaardi
gheden
wee s Hill er fijnt jes op dat
De staalbaas en interactieve tech niek en zoal s team
ties
je zonder goede, harmonieuze rela syntegrity, future search en world
café zijn
t kun t boe ken .
geen enkel groots resultaa belangrijke steunpilaren voor nieu we
de
Wat Carnegie de jonge schrijver leer ‘netwerkbestuurder s’.
komt in
is dat succes binnen handbereik
and eren .
een open samenwerking met Anders kijken
van
Het open en duurzaam combineren Maar naast nieuwe vaardigheden,
vraagt
optreed t
elkaars kennis en ervaringen dat het netwerkb estu ren ook een and ere
t tot
als je werkelijk samenwerkt, leid kijk op de zaak. Om die blik te kan
telen
echte creativiteit en inno vatie . lling en voor
kunnen de volgende doe lste illustratie: mississippialigator
organisaties wor den geh ante erd:
Zielzoeken a la Cor van Zadelhoff
het dele n van
Ook tegenwoordig wordt -andere organisaties, de maatsch
appij en
ën
kennis en het uitwisselen van idee de aarde dienen;
ele
gezien als de schraag onder individu -oog hebben voor de ecologie, duurzaa
m-
at Cor van Za-
creativiteit. Vastgoedmagna heid en menselijkheid bij het mak en en
elen en
delhoff bijvoorbeeld wijst kennisd leveren van producten;
lute
ideeën uitwisselen aan als een abso -toegevoegde waarde creëren in
een duur-
mer-
voorwaarde voor succesvol onderne zame relatie met stakeholder s met wie je
ff zijn
schap. Eind 2005 laat Van Zadelho samenwerkt en kennis dee lt.
-
licht schijnen over het ondernemer
glan den
schap in een interview met ‘Haa Dit fundament van doelstellingen
omvat
anderen
Business’. Iemand die uitsluitend de formule voor succes van And rew Car-
volgens
nabootst en dat efficiënt doet, is negie en de ond erne men de gron dho uding
. Ken-
Van Zadelhoff nog geen ondernemer van Cor van Zad elho ff. Wer ken vanu it een
mer is
merkend voor een echte onderne dergelijke springplank van prin cipe s kan
manier
dat diegene juist een totaal andere leiden tot het duurzaam collectie
f succes
gt en
bedenkt, de noviteit ten uitvoer bren van het geh ele netw erk. De posi tieve
ens Van
alles er uithaalt wat er in zit. Volg maatschappelijke en ecologische
effecten
e’ zeld zaam . Hij raad t
Zadelhoff is die ‘driv zullen ver buiten het netw erk voel - en
‘Wat
ondernemers aan zich af te vragen zichtbaar zijn. Great Place to Live: home is where my trailer is...
te han-
vind ik leuk en wat kan ik?’ en dan
antw oord . In dat
delen naar het eerlijke Max Herold www.managementissues.com
max@managementissues.com

Nederland is een prachtig land waarin mensen hun idealen vormgeven met een overheid die hierop
inspeelt, zowel economisch en ruimtelijk als sociaal en spiritueel
Hans Leeflang, DG Programmateam Andere Overheid


Creatieve recombinatie
Steeds meer Nederlandse steden om- De stad naar je hand
armen het gedachtegoed van de Ameri- Een van de meest in het oog springende
kaanse innovatiegoeroe Richard Florida. maatregelen die de romantici voorstel-
Om hun stad op te stoten in de vaart der len is het ingrijpen in de fysieke ruimte.
creatieven, wil men gebouwen en parken Deze maatregel spreekt ook veel Neder-
aanleggen waar de creatieve klasse zich landse bestuurders aan. De gedachte is
thuisvoelt en briljante ideeën bedenkt. dat de creatieve klasse behoefte heeft
Jurgen van der Heijden vraagt zich af of aan betaalbare ruimte, levendige buur-
dit wel de goede weg is. ten, spiritualiteit, onderwijs, dichtheid,
publieke ruimte en ontmoetingsplaatsen,
Toevallige ontmoetingen zoals bibliotheken en winkelcentra. Om
Dit keer loopt de foyer van theater De Vest een aantrekkelijke, creatieve atmosfeer
in Alkmaar snel leeg na de voorstelling. te scheppen stellen de Manifestschrijvers
Soms blijven we nog wel eens plakken voor te investeren in kunst en cultuur,
in het cafégedeelte. Wie spreek je dan, open en groene ruimte, levendige stads-
behalve elkaar? Een groepje eigentijdse centra en centra voor onderwijs.
romantische denkers zweert bij zulke Men veronderstelt dat dit gemeenschap-
ontmoetingen van creatieve mensen in pen competitiever dan ooit zal maken. In
foyers en andere ruimten. Ze geloven dat zo’n prikkelende omgeving waar de cre-
de creative class juist daar de innovatieve atieve klasse gek op is, krijgen ideeën de
ideeën bedenkt waar onze economie kans uit te groeien tot werkelijke innova-
het van moet hebben. Daarom maken ties. De makers van het Manifest beschou-
de romantici plannen om steden zo te wen het naar de hand zetten van de stad
herstructureren dat er voldoende ‘hang- als een investering in mensen. Maar als je
plekken’ zijn voor de creatieve klasse. In goed kijkt is het niet meer dan een voor-
dit vernieuwingsdenken draait het sterk stel te investeren in stenen en planten.
om elites en planologie. Het is ver verwij-
derd van de ideeën van Eric Abrahamson. Plank mis
Abrahamson schreef een boek over de Nu wil ik best geloven dat investeringen
creativiteit van de working class. Hij laat in de fysieke omgeving bewoners, pas-
zien hoe gewone mensen op hun werk- santen en belevers tot creatieve hoog- illustratie: Tijmen Visser
plek tot innovaties komen door creative standjes kunnen brengen, ware het niet
recombination. Voor vernieuwing hoeft de dat studies aantonen dat de relatie tussen
stad volgens Abrahamson helemaal niet de fysieke omgeving en het gedrag van
op de schop. mensen moeilijk te voorspellen is. Hoewel de mens zelf over het hoofd gezien wordt?
de stelling van het Manifest op zijn minst Een mogelijke verklaring is dat het inspi-
Memphis Manifesto aanvechtbaar is, wordt zij in Nederland rerende werk van Eric Abrahamson niet
Laten we eerst eens kijken wie die roman- breed omarmd onder de noemer ‘crea- op de boekenplank staat van de gemid- bel profiteren: de problemen krijgen een
tici eigenlijk zijn. De geestelijke vader is tieve economie’. In dit adoptieproces is delde stadsbestuurder. Abrahamson laat oplossing en er ontstaan creatieve vonds-
de inmiddels wereldberoemde Richard er een nieuwe interpretatie van Florida’s zien hoe uit alledaagse samenwerking in- ten. Het lijkt mij dan ook raadzaam deze
Florida. Hij schreef het alom geprezen werk ontstaan. Om de economie in z’n novaties ontstaan door simpelweg gebruik weg verder te onderzoeken in plaats van
boek The Rise of the Creative Class. Een geheel te stimuleren met meer innovatie te maken wat je hebt. In plaats van hippe grof geld te besteden aan duur vastgoed
vervolgproject is The Memphis Manifesto pleit Florida ervoor de creatieve sector en bruisende verzamelplekken gelooft voor de toevallige ontmoetingen van de
dat hij ondertekende samen met een beter te gebruiken en er meer in te inves- Abrahamson dat de tijd die mensen met creatieve elite.
groep van honderd creatives.The Memphis teren. In Nederland heeft Florida’s brede elkaar doorbrengen, een goede broed-
Manifesto is een wonderlijk document. Om uitgangspunt een veel nauwere invulling plaats is voor ideeën. Jurgen van der Heijden
te beginnen wordt de creatieve klasse gekregen. We zien zijn denken vertaald in www.xpin.nl
gedemocratiseerd. In tegenstelling tot een streven meer te investeren in de cre- Samen sterk G.M.A.vanderHeijden@uva.nl
de elitaire creatieve klasse uit Florida’s atieve sector zelf. Dus investeren in kunst Abrahamson laat ons zien dat mensen
boek, kan nu iedereen lid zijn van die en cultuur zodat deze sector creatiever zal niet op ideeën komen als ze elkaar tegen
scheppende groep. Toch komt de ‘oude’ worden. Hiermee slaan we Florida’s plank het lijf lopen in het park of de kroeg. Idee- Literatuur
creatieve klasse al snel weer om de hoek totaal mis. ën ontstaan volgens Abrahamson wanneer -Eric Abrahamson (2004): Change Without Pain:
kijken. Want net als in Florida’s eersteling, mensen problemen moeten oplossen. En How Managers Can Overcome Initiative Overload,
zoekt het Manifest ook nu de creativiteit Innovatie is mensenwerk als je die lijn doortrekt is er niets mooiers Organizational Chaos and Employee Burnout, Harvard
weer in de hoek van de kunst, cultuur, Als je mensen wilt stimuleren hun ideeën dan het gemodder op de werkvloer te zien Business School Press.
nachtleven, muziek, restaurants, artiesten, uit te werken is het investeren in stenen als een ultieme kraamkamer voor ideeën. -Richard Florida (2002): The Rise of the Creative Class,
ontwerpers, innovators, en ondernemers. en planten een stap in de verkeerde rich- Geef mensen op de werkvloer daarom and how it’s transforming work, leisure, community
Om de aanwezige creativiteit werkelijk los ting. Waarom theaters bouwen en parken de gelegenheid nog lastiger problemen and everyday life, Basic Books.
te maken, bedenken de ondertekenaars aanleggen voor de creatieve klasse, als op te lossen dan ze nu al aanpakken. Het -The Memphis Manifesto (2003),
tal van maatregelen. het gaat om mensen? En hoe kan het dat mooie is dat mens en maatschappij dub- zie www.memphisManifesto.com.

We leven in de tussentijd. We bevinden die van externe naar interne sturing. De


Betoog voor een dialoog
ons in een periode van onzekerheid en ‘zwijgzame’ mens, die vooral opvolgt wat
onrust. Er wordt iets nieuws verwacht. anderen hebben bedacht, ontwikkelt zich Dialoog vraagt om oefening. Waar wij
Dialoog biedt ons kansen om ons te in de tussentijd volgens zijn visie tot een voorheen vooral extern werden geleid, betrokken organisaties. Zo faciliteert de
verbinden aan dat wat belangrijk is voor ‘communicatief zelfsturend’ mens. Deze wordt nu interne sturing gevraagd. Vragen Tussentijd dialoog in opdracht van een
het individu en de samenleving. De 21ste geeft zelf richting aan de invulling van het als: Wie ben ik?’ en: Wat kan ik?’ zijn gemeente met een project rond identiteit:
eeuw is aan ons. leven door de eigen vermogens te ont- voor velen echter lastig te beantwoorden. ‘Is iedereen een kaaskop?’ Daarnaast zijn
dekken en deze in te zetten ten behoeve Daarbij is ook de onwetendheid groot. Wie
De verzorgingsstaat zoals wij die kenden, van de samenleving. Door verbinding te er voorbereidingen rond het vormgeven
zijn al die anderen waartoe ik mij moet van een ‘Karavaan van dialoog’ door Ne-
ligt achter ons. Wij moeten in de tus- maken met je eigen kracht is het mogelijk verhouden? Door met elkaar in dialoog derland. De Tussentijd werkt samen met
sentijd leren voor onszelf te gaan zorgen. je te verhouden tot de ander. te gaan is het mogelijk zelf antwoorden organisaties en verbindt. Want daar waar
Een mooi voorbeeld waarbij de politiek
te vinden op deze vragen. En dat geeft verbindingen ontstaan, is energie.
vanuit deze gedachtegang handelt is de De bereidheid tot verandering richting kracht. Vanuit de kracht wordt het moge-
Wet Werk en Inkomen naar Arbeidsver- zelfsturing is niet bij iedereen even groot. lijk om diversiteit te benutten in plaats van Debbie Molhuizen www.lerenenfaciliteren.nl
mogen, de WIA. Bij de WIA staat ‘werken Zo zie ik minister Verdonk tijdens het de- deze als bedreiging te zien.
naar vermogen’ centraal. Niet meer voor bat rond Hirsi Ali de wet heilig verklaren debbie@lerenfaciliteren.nl
altijd in de WAO bij arbeidsongeschiktheid, (externe sturing). Dit terwijl de
meerder- Ook ik stelde mijzelf de voorgaande vra-
maar zelf een passende nieuwe loopbaan heid van de Tweede Kamer de wens heeft
*
Cornelis, Arnold:
gen. Ik heb het vermogen leerprocessen
creëren. Hierbij wordt aanspraak gemaakt tot begripvol besluiten. De tussent De logica van het gevoel. Filosofie van de stabiliteitsla-
ijd te faciliteren én ik ben nieuwsgierig naar
op eigenheid, het initiatief en de verande- vraagt een dialoog om te ontdekken welke gen in de cultuur als nesteling van de emoties (1998)
de waarden van mijzelf én anderen. Daar-
ringsbereidheid van de mens. waarden van belang zijn om vervolgens De vertraagde tijd. Revanche van de geest als filosofie
om is stichting de Tussentijd opgericht, van de toekomst (1999).
op basis van die waarden met begrip te die dialoog faciliteert voor mensen in de
Arnold Cornelis*, filosoof, beschrijft op besluiten. Dat is de weg waar Verdonk zes maatschappij. Stichting de Tussentijd ver-
bijzondere wijze de onontkoombare ont- weken de tijd voor heeft gekregen. bindt professionals op vrijwillige basis aan
wikkeling waar wij voor staan, namelijk
vragen rond dialoog van maatschappelijk

Great Place to Live is voor mij een buurt waar je met trots zegt: “Kijk, hier woon ik!”,
en die je stimuleert om nét iets meer te bereiken in deze maatschappij.
Martien Kromwijk, voorzitter raad van bestuur Woonbron, Rotterdam


De plastic haai
Ik zit op mijn kantoor. Ik kijk uit het raam Er komen mailtjes binnen. “Ik heb net je
en zie een prachtige singel, huizen uit de website bekeken en ben geïnspireerd!”
zeventiende eeuw en een kerk. Van de Heerlijk om te krijgen. Ik denk vaak na
rode uithangletters van de HEMA even over de zelfstandige entiteit die zich op
verderop zie ik alleen, fel oplichtend, basis van je bezigheden op het internet
“HEM”. Richt ik mijn blik weer naar binnen vormt, terwijl je achter je computer in je
dan zie ik wat opbergbakken, standaard kantoor je ding doet. Er bestaan zo veel
kantoorspullen, printer, scanner, post- illusies over hoe het is, moet zijn, om
bakjes, gekleurde watervaste stiften, een iets op te bouwen, om tot vernieuwing
verfomfaaid pak A4 papier, notitieblaadjes te komen, de paradigma’s van mensen
en mijn Hipster PDA1 trouw aan mijn zijde, (proberen) open te breken en mensen
onder handbereik. met elkaar te verbinden. In retrospectief
zie je alleen nog een concentraat van de
Op mijn beeldscherm ligt een plastic haai, persoon. Niet de sleur. Niet de tussen-
gekocht bij een aquarium in Scheveningen. doortjes. Niet de twijfels. Zelfs de mensen
Dat is mijn waakhaai op mijn venster naar die menselijkheid en authenticiteit
de wereld: een 17” monitor. Van die haai prediken doen mee aan de marketing van
heb ik twee dingen geleerd. Ten eerste: mooie momenten. Aan de waarheid wordt
er zijn haaien in de zee van zakendoen. vaak zo lang subtiel geschaafd tot het te
Waakzaamheid is en blijft geboden, hele- pruimen is. Voor jezelf acceptabel, zodat
maal voor mensen met een groot hart. Ten je er vrede mee kan hebben of misschien
tweede: een haai is een haai. Als je zonder zelfs trots op kunt zijn. Natuurlijk heb je
oordeel over het dierenrijk nadenkt, dan als communicator een verantwoordelijk-
beantwoordt de haai zijn innerlijke roep heid. Je moet mensen niet vervelen met je
om levensenergie. En die neemt nou dingetjes. Maar toch.
eenmaal allerlei vormen aan. Vissen,
zeehonden, mensen. Ik hoef dus zelf ook Mensen verwachten vaak iets anders als
geen scrupules te hebben over mijn meer ze mij, na contact via het internet of din-
basale kanten; mijn behoefte aan levens- gen van me gelezen te hebben, in het echt
energie in de vorm van geld bijvoorbeeld. zien. “Ik verwachtte iemand die alles wel
Of is geld alleen maar een gedachtestel- eventjes met links deed.” Nog afgezien
sel; een paradigma? Wat het ook is, ‘lieve van het incidentele linkshandige tanden-
mensen’ in combinatie met ‘geld’ blijkt poetsen om mijn IQ te verhogen... niet dus.
vaak een probleem te zijn. Helemaal als Ik zie er niet flitsend uit. Ik ben afwach-
je van plan bent wat te betekenen voor de tend. Ik ben een observator die meestal
wereld. “Geld is gestolde vrijheid”, heb ik later pas haar analyses deelt. Ik loop niet
wel eens gehoord. Ik geloof er niks van. met een sexy laptop rond, heb een heel
Nou ja, ik kan wel een ander soort activi- simpel mobieltje. Ik heb geen rats-klats-
teiten ontplooien omdat ik geld heb. Een quick-fix voor de noden van de wereld en
vliegticket naar een palmboom kopen. Nu mijn verhaal, als ik gevraagd wordt wat ik
doe ik net alsof ik op vakantie ga van geld, eigenlijk doe, is elke keer een beetje an-
maar mijn eerste neiging is altijd ‘cadeau- ders en lukraak bij elkaar gezocht omdat
tjes kopen’. Voor iedereen. Zonder geld ik me overvraagd voel. Ik heb een elevator
geef ik trouwens ook cadeautjes: wijsheid, pitch van niks. En blijkbaar doet dat er ook
schoonheid, dankbaarheid, vrolijkheid, niet echt toe. foto: Bob Corporaal / reefscape.net
troost, vriendschap, hulp, liefde.
Waarom is het dat mensen hun ver-
Dwaalt mijn blik verder dan zie ik een wachtingen op je projecteren? Je wilt je
uitgescheurd artikel genaamd “Slim- verplaatsen in die ander, meevoelen, je
Great Place to Live on
mer in 7 dagen”2. Heeft mijn moeder me
opgestuurd, met een roze Post-it’je erop:
idealen en dromen in de interactie inves-
teren en even hardop dromen, hardop je tmoeting
“Leuk om te doen!” Zo te zien moet ik nu ‘Wanderlust’ voelen en je levenservaring
mijn tanden met mijn andere hand gaan delen in het spel van communicatie. Voel
poetsen. Het schijnt helemaal niet zo toch wat ik bedoel, herken toch, resoneer
15 mei 2006
moeilijk te zijn om je IQ op te schroeven. Ik toch! Als ik luister naar iemand die me
weet niet of een hoger IQ mijn levensgeluk raakt ervaar ik het. Een zender zonder
Even bekroop mij de gedachte dat
gaat verhogen, maar leuk dat het kán. ontvanger is niks. Zinloos uitgezonden sommigen de definitie van een GPt
wilden nemen; dat wij als aanwez L in pacht
signalen die ad infinitum van de bron af igen meer bevoorrecht zouden zijn
afwezigen. Maar gelukkig onderst dan alle
Een mandje met bubbelenveloppen, een reizen, nooit onderschept, nooit in staat eunde de vertrouwde praatomgevi
snelle nuancering. En ik bedacht ng een
als nèt iets te slonzige soldaten opgestel- betekenis te ontlenen aan het betekenis dat misschien juist de vraag “Wa
ik mij met GPtL verwant?” velen arom voel
de rij gele ordners, een brandblusser, een delen. We hebben altijd dat klankbord van ons naar deze inspirerende bije
had getrokken. Ik kom niet meer enkomst
netwerkmanifesto3, een microfoonstan- nodig; iemand die luistert. los van de EFQM visie waarin een
organisatie niet alleen succesvol excellente
daard met condensatormicrofoon, opberg- is, maar vooral ook wil weten waa
zo is (en hoe dat zo blijft). Wiens róm dat
dozen, een boeddhabeeld, een gitaarkoffer En daar, voor dat venstertje met die plas- inzicht was het ook weer, dat een
kige samenleving zich kenmerkt geluk-
met mijn Martin, wat badges van congres- tic haai er op, doe ik liefdevol mijn ding... door de hoop dat verbetering, hum
mogelijk is? anisering
sen, een map met visitekaartjes (met stof
Rotterdam, World Trade Centre,
erop, wat wil dat zeggen?), een foto van Annedien Hoen www.annedienhoen.nl Digital Port. Voor het organiseren
vooral zeer menselijke GPtL bije van een
Wim-Lex en Maxima (studentikoze kitsch, annedien@annedienhoen.nl enkomst kwam deze lokatie mij
wat paradoxaal over. Maar van beg op voorhand
nog bedankt Fenje!). in tot eind was het als een warm
onderdompeling in deze menigte bad, mijn
1
De Hipster PDA is een effectiviteits-systeem gemaakt van gelijkgestemden vol van hoo
name contactuele vermogens. In p en aange-
van A7 indexkaarten en een papierklem. Google maar. de knusse arena luisterden wij geb
Wims fantastische verhalen. We oeid naar
2
‘Get Smarter in a Week’, BBC op zaterdagavond kozen uit drie workshops: “Versne
stormen”, “Wat zou ik doen als ik ld Brain-
3
Kijk op NETWERKEN.BLOGSPOT.COM voor het God of een mindere god was?” en
manifestatie: Living Alone Together een LAT-
Netwerkmanifesto (mijn interpretatie). Daarin beantw
den wij - met headsets op, begelei oord-
d door prikkelende muziek en Nico
commentaarstem – behoorlijk pers ’s warme
oonlijke vragen via een digitaal stem
Ondanks, maar misschien wel dan kastje.
kzij de auditieve blokkades was ons
contact significant en leerzaam. visueel
Noor was de stralende, liefdevol
le verbindende schakel in het proc
mede dankzij de fluwelen revolutie es. En
voor onze smaakpapillen was de
lang als mocht. Als in een flow ken nazit zo
de dit ‘spontaniserende’ GPtL even
echt begin of einde. Zoals emergen t geen
tie hoort te zijn. De feedback op de
waarin de elektronica de dialoog mate
beperkt zou hebben vervaagde sne
lijk, want het warme water brengt l. Natuur-
ook de badkuip op de juiste tempera
tuur.
Cees Hoogendijk www.panoptics.org
illustratie: google search ‘plastic haai’
ch@panoptics.org

Great Place to Live is voor mij ......... de belofte voor morgen


Great Place to Live is voor mij ......... de belofte voor morgen vandaag gerealiseerd
Great Place to Live is voor mij ......... een positieve blik op het einde van de dag en een goed begin voor morgen
Jos den Daas, bestuur Nieuwe Garde Rotterdam


Er zijn veranderingen op til


Er zijn veranderingen op til. Voel je ze Een podcaster is eigenlijk een digitale dj. Welke trends zijn er? maar uitgaan van reguliere media, maar
ook? Voel je de turbulentie? Zie je de Hij voegt dus geluid toe, of liever gebruikt En natuurlijk zullen er andere middelen ook van burgerlijke journalistiek. Niet
voorbeelden van mensen die uit het audio om zich te uiten, om bij zijn authen- komen die ons helpen bij die communi- meer alleen maar het organiseren van
systeem willen breken? Die vanuit liefde tieke zelf te komen. Hij vertelt zijn ‘ver- catieve zelfsturing, bij ons persoonlijk reguliere conferenties maar het ont-
en wijsheid zaken tot stand proberen te haal’ dus niet met tekst zoals een weblog- leiderschap, bij het de mens centraal staan van het per toeval samenkomen
brengen die duurzaam zijn? Als je goed ger, maar met behulp van audio. stellen, maar ze zullen allemaal passen van gepassioneerde mensen rondom
kijkt vind je ze. Screencasters vertellen hun verhaal met binnen de trends superconnected, always- een bepaald thema (een unconference).
video. Net zoals videologgers. Een screen- on en user in control (niet willen contro- Niet meer alleen maar een gladlopende
Omkeringseffect caster wil vaak iets laten zien of uitleggen, leren, maar vertrekkend vanuit jezelf). powerpoint presentatie over consume-
De filosoof Arnold Cornelis noemde het terwijl een videologger gewoon video wil Kunnen loslaten omdat je verbonden bent, rend publiek, maar ook een unpresenta-
‘het tijdperk van communicatieve zelf- creëren. in het netwerk zit. De lijntjes van het net- tion, waarbij de deelnemers (nee, geen
sturing’, Pine & Gilmore beschreven het Wiki’s zijn lege documenten die je via in- werk lopen ook via jou, dus je kunt gerust publiek) bepalen wat er gebeurt en aan
als ‘de beleveniseconomie’, Boswijk cs ternet kunt delen en waar je gezamenlijk loslaten. Je bent letterlijk en figuurlijk co-creatie doen. We zijn zelf betrokken en
hebben het over ‘betekenisvolle belevin- aan/mee kunt werken. Er zit geen struc- verbonden. Daar zorgen die nieuwe media verantwoordelijk. Niet alleen maar leven
gen’, Greenleaf noemt het ‘dienstbaar tuur in, die moet je zelf bedenken. Door voor. Verbonden met heel veel mensen (zo volgens de regels, maar ook wijsheid
leiderschap’, Herman Wijffels gebruikt samen te werken ontstaat er als vanzelf je dat wilt). Waarmee je in ‘gesprek’ bent. toepassen met een menselijke maat.
de metafoor van ‘stoplichtentijdperk’ naar een document met een structuur, e.d. Of En daardoor ontstaat een heel andere De kunst is om als drijfveer uit te gaan
het ‘tijdperk van rotondes’, Beck heeft juist niet. Ook hier dus weer zelfsturing en orde. Namelijk iedereen doet er toe en ie- van liefde en niet van angst. Want in mijn
een holistische kijk op de wereld, Lazlo het nemen van verantwoordelijkheid. dereen heeft de mogelijkheid tot inbreng. opinie zijn dat de twee drijfveren: liefde en
pleit om onszelf als onderdeel te zien van Je hoeft je niet meer af te vragen: “Zijn dit angst. En alle andere zijn er van afgeleid
de natuur in plaats van onszelf erbuiten Zijn mensen die die nieuwe media toepas- de juiste mensen waarmee ik verbonden of schakeringen. Inzet van nieuwe media
te plaatsen, de NRC had een artikel met sen nerds of technici? ben?”, want anders was je wel verbonden is in de meeste gevallen het uitgaan van
Wijffels getiteld De wereld moet op zijn kop Sommige wel, maar de meeste niet. De met andere mensen. Je hoeft je niet meer liefde. Want passie (in de goede gedaante)
en Jenssen zet de piramide van Maslow meeste zien het als hulpmiddel voor het af te vragen of dit het juiste thema is waar zit daar dicht tegen aan.
ondersteboven. delen van hun passie met anderen. Die je mee bezig bent, anders was er wel een
Het lijkt wel een omkeringseffect van anderen worden steeds belangrijker ander thema. Immers het vertrekpunt
allerlei zaken. Hiërarchieën en systemen naarmate je aansluiting krijgt, geconnect is de authentieke mens zelf en niet een Hans Mestrum www.hansonexperience.com
worden ter discussie gesteld, wijs- raakt. Net zoals in de offline wereld. Blog- dominante samengeklonterde macht. www.screencasting.blogs.com
heid wedijvert met regels, liefde met gen kun je dus ook doen om verbinding te Nieuwe media maken dus ook nieuwe www.tulip.com
angst. Maar er is een soort collectief krijgen. Ofwel connecting & sharing. denkwijzen mogelijk. Het niet meer alleen hmestrum@tulip.com
(onder)bewustzijn dat stuurt. Cornelis En daarbij is de kijkrichting steeds vanuit
noemt dat de logica van het gevoel. Op ba- de mens in relatie met de anderen. Daar-
sis van wat ons gevoel ons zegt leren we bij verandert het internet razendsnel van
bij. We proberen methodes en denkwijzen statisch archief waar je niets (of teveel) in
uit waarmee we de complexe problemen kunt vinden naar een realtime, ongoing
van vandaag te lijf kunnen gaan voor een conversationstream. Een koffiekamer in
betere toekomst. Daarvoor is creativiteit het groot? Een denktank zonder grenzen?
nodig en zoeken we naar andere middelen. Allebei. Het was maar weer hoe jouw
De creërende mens breekt los, of liever kijkrichting is. Door te connecten met de
leert bij. Hij leert dat het er geen oplos- ander via internet ontstaat een fijnmazig
singen komen als hij blijft denken in het web van verzamelde kennis, ervaringen
systeem dat de problemen veroorzaakt en passies. Een oorverdovend lawaai van
heeft. massaal gefluister. Elke seconde komt er
In het paradigma van de nieuwe tijd krij- een weblog, nee liever een stem bij. En
gen we ook nieuwe communicatiemidde- dat oorverdovend lawaai doet systemen
len tot onze beschikking: de nieuwe media. kantelen, hiërarchieën wankelen en zorgt
Middelen waarmee we kunnen creëren, de ervoor dat (collectieve) wijsheid exponen-
dialoog kunnen voeren, waarbij de mens tieel groeit.
echt centraal kan komen te staan. Midde-
len die ons in staat stellen om bottom-up En zijn die webloggers en zo dan altijd
bezig te zijn met onszelf en de (geïnteres- online?
seerde) anderen, in plaats van passend Welnee. Ze zetten gewoon de middelen in
binnen de nu overheersende top-down die hen het best uitkomen op een bepaald
structuren ons monddood van het ene moment. En daar horen ook nieuwe media
systeem naar het andere te slepen. bij. Vraag aan een puber maar eens wat
Die nieuwe media zorgen ervoor dat we hij of zij van MSN chat vindt. Een middel
gehoord kunnen worden, dat we bij kun- dat niet meer weg te denken is. Is je zoon
nen dragen aan een zinvollere context. Dit of dochter altijd online? Welnee. Onze
soort middelen schieten als paddestoelen kinderen zullen met de nieuwe media, het
uit de grond. Ik noem er een paar: we- anders omgaan met structuren, met het
blogs, wiki’s, podcasts, screencasts, co-creëren veel minder moeite hebben.
videologs etc. In essentie hebben ze Ze worden er nu al in ondergedompeld.
allemaal gemeen dat het individu, zijn au- Het zijn nu al media multitasking kids:
thenticiteit en zijn passies centraal staan met mp3 speler in het oor, de gsm voor
en niet het systeem, de gevestigde orde, sms bij de hand, zoekend op internet bij
de hiërarchie. een huiswerkopdracht en tegelijkertijd
chattend met vrienden. Kan dat? Ja, dat
Wat houden die middelen in? kan. Is dat goed? Ja, dat is goed. Ze leren
Ze starten allemaal bij passie, bij het dat problemen niet per definitie lineair
authentieke zelf. Bij het individu. Een opgelost hoeven te worden en dat je van
individu dat niet als egoïstisch middel- alles kunt inzetten op allerlei momenten.
punt centraal staat, maar een individu Ze laten het toeval gerust toe (“ha, XXX is
dat verbonden wil zijn met anderen. Hij ook online, effe vragen”).
wil creëren, gehoord worden, zijn passie Mensen die nieuwe media inzetten,
neerzetten en laten zien. Maar wat zijn dat krijgen een beetje datzelfde gevoel. Maar
dan voor middelen? ook van vrij zijn. Zelf aan het stuur zitten.
Weblogs zijn eigenlijk gewoon dagboeken Gehoord mogen worden. Ertoe doen. Een
die worden bijgehouden op internet en bijdrage kunnen leveren aan de context.
toegankelijk zijn voor het publiek of juist Kunnen zoeken naar de eigen authentici-
niet (omdat de blogger dat niet wil). De teit. Dat kan perfect met die nieuwe media.
blogger schrijft zijn stukjes op basis van En om je eigen authenticiteit te kunnen
zijn passie, vanuit wat hij zelf ervaart, (onder)zoeken leg je dingen vast. Om er
vindt, denkt, voelt. Niet omdat het moet, later naar te kijken, erop te kunnen reflec-
maar omdat hij dat wil. Hij kan schrijven teren. Een soort lifecaching dus. Een soort
wat hij wil, wanneer hij wil. Ofwel hij cre- fotoalbum, maar dan anders. illustratie: Yke Schotten
ëert en doet aan zelfsturing.

In Great Places to Live voelen mensen zich op hun plek!


Er is vertrouwen in autoriteiten, mensen nemen initiatief en de verantwoordelijkheid om écht een bijdrage te geven!
Marcel van Marrewijk, Great Place to Work institute


De Waarheid
De waarheid woont,
de waarheid is,
de waarheid is herkenbaar.
Stel je eens voor dat iedereen de waarheid weet?

De waarheid woont in oude stenen en in het


onbewaakte ogenblik,
In de ogen van de onbevangene, een kind, dat niet
weet
dat de waarheid de waarheid is,
Want, als je denkt de waarheid te vinden, zo, dat
het vastomlijnd is en je er een constructie omheen
kunt bouwen,
Dan heb je het mis, dan is de waarheid al weer
voorbij.

De waarheid wil ongrijpbaar blijven,


Net als ik.

Maar, hoe kun je een ongrijpbare waarheid


herkennen?
De herkenning is van jouw.
En dat is wat je ermee doet.
Dat maakt, dat de waarheid voor iedereen anders
is,
En zich aan iedereen anders openbaart.

Maar hoe kun je er dan over praten?


De herkenning die ondefinieerbaar is
en zo moeilijk in woorden te vatten.
Er zijn geen woorden voor de waarheid.

Je vervalt in termen als ‘ik voel’, ‘ik denk’,


of, ‘ik weet het zeker’,
maar je kan er nooit een ander mee overtuigen!

Dat maakt de waarheid breekbaar,


Maar voor jou een rotsvast vertrouwen.
‘alles van waarde is weerloos’, schreef Lucebert,
en misschien bedoelde hij dit.

En dat is het ongrijpbare, en toch kun je het delen,


Als je de herkenning deelt.
De vonk van het onbewaakte ogenblik,
Van het oplichtend moment.
En dan het lef (!) om er samen iets mee te doen.

Of liever, de wetenschap dat de herkenning de


waarheid is,
Voor ieder persoonlijk, je hoeft niet te weten.
Enkel het vertrouwen in elkaar dat je de vonk
van het oplichtend moment
Meeneemt in je verdere handelen en beslissingen,
Dan herken je elkaar.

Of liever, herken je de waarheid in elkaar,


Of, de waarheid van de ander.

Wat, als iedereen de waarheid zou herkennen?


foto: Ingmar Swalue
Dan is er werkelijk respect.




Quid est veritas?
Wat is de waarheid? Mijn kijk op ondernemerschap
Vir qui adest!
De man, de mens, die er is, die erbij is. Ondernemen betekent voor mij niets doen. Dit
klinkt tegenstrijdig, maar is het niet. Ik heb ge-
De herkenning van de waarheid, merkt dat als ik een mooi project ga uitdenken dat
Zo, dat je er sprakeloos van wordt. de uitvoering ervan al snel vastloopt. Een aanpak
Kun je de waarheid samen groter maken? die beter bij me past, is het volgen van je eigen
Ja! Door haar los te laten en te laten zegevieren. natuur. Net zoals een boom ook groot wordt, zit de
Vrijheid is liefde. groei er bij iedereen simpelweg in. Hier kun je je
bewust van zijn of niet, het gebeurt toch. De kunst
Noorderlicht, Altafulla is daarom om in één lijn met dit groeiproces te
Noorderlicht@zonnet.nl komen. En dat is verbazend eenvoudig, alhoewel
wat lastig in de uitvoering. Zeker als je het altijd
druk hebt.
Stilte. Niets doen. De rust in jezelf opzoeken en
waarnemen wat er om je heen gebeurt. Je zult
dan makkelijker zien dat bepaalde zaken al op je
pad liggen. Die hoef je dan alleen op te pakken en
aandacht te geven. Zoals een tuinier zorgt voor
bloemen, zorg jij voor de activiteiten binnen je
bedrijf. Het is wel van belang dat je inziet dat het
bedrijf jou gegeven is en dat het niet van jou is. Het
is deze vrije mentaliteit die maakt dat je alles voor
een optimale groei tegenkomt.
Vaker niets doen is daarom noodzakelijk. Ik heb net
drie dagen in een tent in een weiland gestaan. En
alles is me weer duidelijk!

Jorrit Timmermans www.theprojectnetwork.nl


jtimmermans@theprojectnetwork.nl


Speelt de klok spelletjes?


Soms kom je tijd te kort en soms heb je Tijd en klimaat in de zomer en vlees en zuivel van het vee begrip ‘onzekerheidsvermijding’. Stress
tijd te veel. Speelt de klok soms spelle- Hoe komt het dat verschillende volkeren in de winter. Het succes van een nomade en gejaagdheid hebben te maken met
tjes? Is tijd een hard gegeven dat los van er andere visies op tijd op na houden? hangt af van de kennis over de wisseling onzekerheidsvermijding.
onze beleving doortikt? In onze Westerse De evolutie en cultuurhistorie geven ons van de seizoenen en de vindplaats van
samenleving laten we ons opjagen door denkrichtingen voor een antwoord. Tijds- voedsel. Onzekerheidsvermijding
de klok met alle gevolgen vandien. Tjitske beleving heeft te maken met de omge- Onzekerheid treedt op in situaties waarin
Bruinenberg zoekt naar de rust die een ving waarin je je bevindt. In een tropisch Tijd en levensbeschouwing er van alles kan gebeuren en je geen idee
andere manier van tijd beleven ons kan klimaat is er een overvloed aan vruchten Tijdsbeleving heeft niet alleen met de om- hebt wat precies. Die onzekere toestand
brengen. en planten. Het is er warm. Mensen die geving te maken, maar ook met levensbe- ervaren we als onprettig. Daarom pro-
in de tropen leven hebben eigenlijk geen schouwing. Voor veel volkeren is het leven beren we onduidelijkheid weg te nemen
Achteruit leven huis nodig. De natuur is hun buurtsuper. een oneindige cyclus van geboren worden en risico’s te beperken. Hofstede noemt
Tijd is een wonderlijk iets. Als het om vrije Wanneer je weet dat de natuur je voedt en en sterven. Het idee van reïncarnatie haalt dit ‘onzekerheidsvermijding’. Culturen
tijd gaat komen we tijd te kort. Moet je de hemel je dak is, waarom zou je je dan de druk van de ketel. Je leeft immers met die onzekerheid mijden kenmerken zich
wachten op iets, dan kan de tijd niet snel druk maken over volgende week of het het adagium er in dit leven het beste van door structuur in organisaties en relaties.
genoeg gaan. De manier waarop je tegen volgende jaar? Hoe anders ligt dat voor te maken. Maar als dat niet lukt, dan biedt Gebeurtenissen worden zo voorspelbaar.
tijd aankijkt verandert met de jaren. Als Groot-Brittannië, de Verenigde Staten en
kind leef je in het nu. Als volwassene kijk Zweden zijn landen met een hoge onze-
je naar de toekomst. Je denkt na over kerheidsvermijding. Maar het vermijden
vragen als: ‘Welke kant wil ik uit?’, ‘Wat van onzekerheid heeft een schaduwzijde.
wordt mijn beroep?’ en ‘Waar ga ik wo- In een cultuur waar onzekerheid wordt
nen?’. Met het voortschrijden van de jaren vermeden, ervaren mensen tijdsdruk en
wordt de toekomst kleiner en de herin- stress. Er zijn regels en structuren waar
neringen groter. Je zou kunnen zeggen dat je je leven naar moet plooien. Culturen
hoe ouder je wordt, hoe meer achteruit je met een lage onzekerheidsvermijding
leeft. Dit zijn herkenbare gedachten die zoals Griekenland, Portugal en België, zijn
voortkomen uit een Westerse, lineaire stukken minder jachtig. Mensen verande-
beleving van verleden, heden en toekomst. ren er gemakkelijk van baan en ze houden
We leven weinig in het nu en veel in de van activiteiten die niet strak geregeld zijn.
toekomst. Hofstede plaatst Nederland in de catego-
rie landen met een redelijk hoge onzeker-
Tijd is stress heidsvermijding.
Die toekomst ligt alsmaar voor ons, klaar
om in te vullen met mooie plannen. Dat Tijd de baas
besef geeft hoop en ruimte maar tegelij- Het werk van Hofstede verklaart hoe het
kertijd ook stress. Het leven is kort en we komt dat tijdsbeleving niet overal het-
willen nog zoveel doen. We hebben geen zelfde is. Bovendien laat hij zien dat de
tijd te verdoen. Als het om tijd gaat – om ervaring van tijdsdruk te maken heeft met
het verstrijken en benutten daarvan – zie grip willen krijgen op gevoelens van onze-
je die druk ook in het bedrijfsleven. Tijd is kerheid. Welvarend als we zijn beschikken
een kostbare productiefactor. Het produc- we over uitgebreide mogelijkheden om
tieproces moet alsmaar sneller. Reorgani- onze onzekerheidsgevoelens te dem-
saties voer je liefst vliegensvlug door. De pen. Maar tegelijkertijd wakkert dit onze
concurrentie rukt op. Stilstand is achter- onzekerheid ook weer aan. Het rijke palet
uitgang en tijd is geld. aan keuzes die we kunnen maken werkt
besluiteloosheid in de hand. Omdat we
Terug in de tijd bang zijn de foute keuze te maken, stellen
Toch hebben we niet altijd zo tegen tijd we lastige beslissingen vaak uit. Geen
aangekeken. Natuurlijk tikt de tijd al eeu- keuzes maken staat gelijk aan alles doen
wen gestaag door of weg. Maar vroeger en dat legt flink beslag op je tijd.
beleefde men de tijd anders. De tijd hing
samen met een dagritme. Men nam het Kathedralen bouwen
niet zo nauw met een seconde hier en Hoe kun je jezelf helpen die vicieuze cirkel
een minuutje daar. Met de komst van klok, te doorbreken? Het helpt wanneer je
kalender en agenda werd dat langzaam onder ogen ziet dat je onzekerheid kent en
anders. We werden ons bewust van de daarom controle wilt. Wanneer je een punt
tijd en de kostbaarheid van verspilde zet achter activiteiten die je louter en al-
seconden. Het verleden leert ons dat je leen doet om je onzekerheid te temperen,
ook anders met tijd om kunt gaan. En ook ontstaat er ruimte voor het nieuwe dingen.
niet-westerse culturen werpen een ander foto: Martine Stig Wil je jezelf echt structureel verlossen
licht op de tijd. van de gesel van de kleine tijd, dan geeft
volkeren die in de noordelijke streken wo- het volgende leven je nieuwe kansen. Voor Johan Verstraeten je een goed perspectief.
Go with the flow nen. In koude seizoenen dragen de bomen ons is zo’n eindeloze aaneenschakeling In zijn boek ‘Leiderschap met hart en ziel’
De Indianen bijvoorbeeld kennen een geen vrucht en moet je je wapenen tegen van volgende levens moeilijk voorstelbaar breekt hij een lans voor de kathedralen-
cyclische tijdbeleving. In die cyclische de gure wind. Je hebt voorraden nodig om en zelfs beangstigend. In onze dominante bouwer. Het bouwen van een kathedraal
beleving van tijd is er nauwelijks onder- de zomer te halen. Je moet bouwen en levensbeschouwing moet je het in dit le- hield vroeger generaties lang duizenden
scheid tussen verleden, heden en toe- verbouwen en passen en plannen. In een ven maken. Je wordt voor je inspanningen mensen aan het werk. Iedereen droeg zijn
komst. Indianen denken in seizoenen en gematigd of koud klimaat moet je verder beloond of gestraft in het hiernamaals. steen bij zonder ooit het eindresultaat te
de cycli van zon en maan. De seizoenen kijken dan je neus lang is. Om maar geen tijd te verliezen, hebben zien. Maar de bouwers waren verbonden
volgen elkaar op net als de reizen van de we klokken en kalenders ontwikkeld. in en door het grote genoegen van het
hemellichamen. En bij elke periode die Zorgen voor morgen gezamenlijke creatieproces.
ingeluid wordt begint alles weer opnieuw Onze voorvaderen waren dus gewend om Ongelooflijke haast
en op dezelfde manier. De Indianen wor- vandaag te werken voor morgen en over- In de Westerse culturen komen we tijd te Groter geheel
den niet geplaagd door jachtigheid. Want morgen. Ze ontdekten het mechanisme kort. Hoe komen we toch aan dat gevoel? Wat deze vertelling ons leert is dat je het
waarom zou je je inspannen om veel te van werken, sparen en belonen. En daar- Ook sociaal psycholoog Geert Hofstede, individuele kunt ontstijgen en de grote
verzamelen? Of om te willen veranderen? mee ook de waarde van tijd. Natuurlijk auteur van het beroemde boek ‘Allemaal ruimte kunt zien. Je kunt in gedachten
Het volgende jaar en alle jaren daarna vol- moeten ook de bewoners van de warmere andersdenkenden’, worstelde met die het grote gezamenlijke proces instappen.
trekken zich precies zoals het jaar waarin delen van de aarde het hoofd bieden aan vraag. Hij ontdekte dat sommige volkeren Dat proces duurt eeuwig en jij draagt jouw
je leeft. In Afrikaanse culturen staat het de wisseling van de seizoenen. Voor vele kampen met tijdgebrek en dat andere steen bij. Wanneer je de grote lijn ziet
‘nu’ centraal. De tijdshorizon strekt niet volkeren lag de oplossing in een noma- volkeren veel meer ontspannen in het le- van verleden naar de toekomst ontstijg je
verder dan vandaag en morgen. Mensen disch bestaan. Nomaden reizen met de ven staan. Om het verschil in tijdbeleving het heden. Alleen het nadenken hierover
leven er bij de dag. seizoensopbrengsten mee: zaden en fruit te verklaren introduceert Hofstede het bied je een heel nieuw perspectief op de
kortstondigheid van je leven.

Jitske Bruinenberg
‘s Ochtens als ik wakker lig, niet kan slapen, lig te draaien, zie ik jou, voel ik jou, en wens telkens weer was jitske.bruinenberg@gmail.com
jij nu maar hier. Want jij maakt me blij, bij jou voel ik me vrij, daarom vraag ik jou of je bij me wilt zijn. Ik
voel dat jij het bent die mijn hart verwend, die mijn leven, mijn hartslag, mijn ritme ontstemt.

Victorio Raminez, v-l-latino@hotmail.com


10

De uitstraling en inrichting zullen mensen


nieuwsgierig maken binnen te komen
kijken. Ook als ze niets nodig hebben.’

Net als vorig jaar organiseert de ge-


meente Nijkerk het Doe Normaal Festival.
Of eigenlijk laat de gemeente het festival
door de burgers organiseren. Het is een
initiatief van de gemeenteraad. Via haar
website worden de burgers opgeroepen
ideeën in te dienen. Het college kiest dan
die voorstellen die passen in het festival.
Het Doe Normaal Festival is bedoeld om
aandacht te vragen voor de samenleving
en de manier waarop men daarin met
elkaar omgaat. Het festival is gericht op
de jongere inwoners van Nijkerk. Vorig
jaar werd op 20 augustus het eerste
festival georganiseerd. Jongeren konden
meedoen met een rapwedstrijd over de
normen en waarden van Nijkerk, een
optreden van Lange Frans en Baas B
meemaken en stadsregels bedenken die
aangeven wat de Nijkerkse samenleving
normaal zou moeten vinden.
Dit alles vertelt Menno Doeven na enig
doorvragen over wat de burgers van
Nijkerk merken van de veranderingen
die intern in de organisatie zichtbaar zijn
geworden. ‘Misschien zijn we inderdaad
te bescheiden met het uitventen van
de dingen die we goed doen, maar de
komende vier jaar gaan we echt de burger
centraal stellen. Dat betekent niet alleen
het Doe Normaal Festival, maar ook meer
bevoegdheden naar de wijken. Natuurlijk
blijft het college verantwoordelijk, maar
we gaan burgers meer betrekken bij de

Nijkerk: Doe Normaal!


projecten in hun wijk.’ Een cultuurmarkt
voor de medewerkers èn een Doe Nor-
maal Festival voor de burgers. De ingre-
diënten zijn gelijk. Met elkaar werken aan
een betere omgeving.

Om te voorkomen dat ik het beeld krijg


Op de overgang van de randstad naar de wat betekent het nu echt?’ Om te bepalen en is gemeengoed geworden.’ dat het alleen maar geweldig is in Nijkerk
Veluwe ligt de gemeente Nijkerk. Sinds wat de kernwaarden voor Nijkerk beteke- Menno is van mening dat je met het ont- begint Menno zijn verhaal direct te nuan-
de fusie in 2000 met Hoevelaken bestaat nen zijn cultuurteams aan de slag gegaan. dekken van kernwaarden beter bedrijfs- ceren. ‘Uit onderzoek bij de burgers blijkt
deze gemeente uit ongeveer 40.000 inwo- Per team zijn tien medewerkers met matige synergie kan bereiken. Je past dat we op bepaalde punten nog lang niet
ners. Aan het roer van de gemeentelijke elkaar en met de collega’s in gesprek ge- dan als het ware de algemeen bekende goed genoeg presteren. Daarom is het
organisatie staat Menno Doeven, ge- gaan over wat burgergericht of slagvaardig managementtools toe in de passende belangrijk eerst ons eigen huis op orde
meentesecretaris, optimist en bevlogen voor hen betekenen. Alle teams hebben en geldende culturele omgeving van je te hebben zodat we de komende vier jaar
veranderaar. Ik sprak met hem over Great tijd en geld gekregen om dit traject vorm organisatie. betere prestaties voor de burgers kunnen
Place to Live in Nijkerk. te geven. ‘Aan het eind hebben we in de In dat verband moet Menno denken aan leveren. Dat is raads- en collegebreed een
hal van de dienst gemeentewerken een een anekdote die hij hoorde van theoloog gemeende intentie. En ook niet iedereen
Bij zijn aantreden vond Menno Doeven een cultuurmarkt georganiseerd. De cultuur- en communicatiewetenschapper Anne van in de organisatie doet actief mee als het
cultuur die zich onder andere kenmerkte teams konden daar met medewerkers in der Meijden. Die was bezig de bijbel te gaat om de kernwaarden, maar ik zie
door het opstellen van dikke rapporten. gesprek over het eindresultaat van hun vertalen in het dialect en had grote moeite het aantal wel groeien en dat stemt me
Ook de na de fusie ingehuurde advies- kernwaarden. Iedereen was aanwezig en de tien geboden te vertalen. Dit omdat de tevreden.’
bureaus deden hier vrolijk aan mee. ‘Als de cultuurteams deden hun uiterste best tekst ‘u zult niet...’ niet te vertalen was in
eerste heb ik al die dikke rapporten om via lokkertjes mensen naar hun stand culturele gevoelswaarde van, in dit geval, Doe Normaal, het is de lijfspreuk van Men-
gelezen en er een eigen handzaam actie- te krijgen.’ Ook nu blijft de gemeente Nij- Twente. Uiteindelijk werd de vertaling: no Doeven. Hard werken, en veel lachen
programma van gemaakt van nog geen kerk werken aan de verdere ontwikkeling Stelen? Dat doen we hier nooit. en relativeren. Uitgaan van het positieve
twintig pagina’s.’ Dit rapport met als titel van de kernwaarden en de cultuur. Door Zo geldt voor Nijkerk: Samenwerken? Dat in de mens. Samen willen werken en
De kunst van het verbinden gaf richting aan de cultuurteams zijn medewerkers meer doen we hier gewoon! anderen in hun waarde laten. Dit zijn de
de organisatieontwikkeling en de ontwik- verbonden met de organisatie en sluiten Menno Doeven streeft naar een open cul- ingrediënten voor een Great Place to Live.
keling van de medewerkers. Om aan te hun normen en waarden aan bij die van de tuur binnen zijn organisatie. Een cultuur
geven dat het ernst was, zijn deze dikke organisatie. waarin medewerkers worden uitgenodigd Gregory Mehciz www.pentascope.nl
rapporten door de papierversnipperaar De cultuurkerngroep die in dit traject mee te doen met de ontwikkeling van de mehciz@pentascope.nl
gehaald. Natuurlijk nadat ik van de meest was opgezet, speelt vandaag de dag nog organisatie en elkaar op te zoeken om zo
markante stukken wel stiekem een kopie steeds een rol bij de werving van leiding- een betere dienstverlening voor de bur-
had gemaakt,’ zegt Menno lachend. gevenden. Zo worden de cultuuraspecten gers te realiseren. En daarbij is plezier in
Naast Menno is de wethouder Bedrijfsvoe- geborgd in de organisatie. het werk erg belangrijk. Want als mensen De acht kernwaarden van Nijkerk
ring sponsor van het project. Menno’s doelstelling is om de kernwaar- met plezier hun werk doen, dan worden
den in de werkprocessen verankerd te dingen gerealiseerd. Zelf vindt Menno het burgergericht
‘Ik was geïnteresseerd in het antwoord op krijgen. Daarnaast zijn kernwaarden dy- belangrijk om het goede uit de mensen integriteit
de vraag waarom de mensen bij de ge- namisch. Hierdoor zal regelmatig onder- te halen. ‘Ik ben van plan een open mail resultaatgericht
meente Nijkerk werken. Wat maakt dat je zoek naar trends en bewegingen een vast naar iedereen te sturen waarin ik vraag open communicatie
je schaarse tijd aan de gemeente Nijkerk item in Nijkerk zijn. wie in de toekomst leiding wil gaan geven. plezier in het werk
geeft? Waarom werk je hier en niet ergens De medewerkers die daarop reageren slagvaardig
anders? Aan de hand van de reacties zijn Wat zijn de veranderingen in de organi- nodig ik uit voor een gesprek en worden verantwoordelijkheid
we een verandertraject ingegaan dat zich satie als gevolg van dit traject? ‘Commu- ondersteund middels opleidingen. Dat ik samenwerken
richtte op de gewenste cultuur. Daarvoor nicatie heeft een centrale plek gekregen. daarmee ook mensen opleid die wellicht
hebben we een eigen cultuurscan ontwik- Mensen spreken elkaar makkelijker aan bij een andere organisatie gaan werken is
keld en ook de medewerkertevredenheid op een positieve manier, we zijn een meer geen probleem. We halen toch ook goed
gemeten. Vervolgens hebben we geza- open organisatie geworden waar samen- opgeleide mensen bij andere organisaties De drie stadsregels van Nijkerk
menlijk acht kernwaarden gedefinieerd.’ werking centraal staat. Iedereen ervaart weg.’ Dit is typisch een voorbeeld van de
Speciaal voor mij haalt Menno het A4’tje het samenwerken als positief en merkt positieve insteek van Menno. Zijn persoon- - Doe normaal, wees sociaal
met de kernwaarden van de muur van dat daardoor de eigen resultaten beter lijke drive is, naast het goede uit mensen - Al ben je nog zo goed gebekt, behandel
zijn werkkamer en geeft me deze mee. worden. We hebben daarom projectma- halen, iets te betekenen in het openbaar een ander met respect
Bovenaan staat burgergericht. ‘Ja, natuur- tig werken afgeschaft,’ zegt Menno. ‘We bestuur en voor de gemeenschap. ‘Din- - Groet, help elkaar en lach, zo bezorgen
lijk staat ook de burger centraal,’ zegt werken integraal en als er binnen het gen realiseren waar de burgers baat bij we elkaar een leuke dag
Menno. ‘Ik moet de eerste gemeente nog ambitieniveau van de gemeente unieke hebben, daar krijg ik mijn kick van. Als
tegenkomen die zegt dat de burger niet zaken worden uitgevoerd, worden de beste monopolist toch ervoor zorgen dat klanten Kijk voor meer informatie op
centraal staat en je als organisatie niet mensen samen aan de klus gezet. Samen- goed worden geholpen. Zo zal binnenkort www.doenormaalnijkerk.nl
toegankelijk bent voor je burgers. Maar werken is ontdekt door de slimmerikken begonnen worden met een publiekswinkel.
11

In dialoog, binnen en met het Gemeentehuis foto: Bob Corporaal / reefscape.net

De Verticale Dialoog, het constructieve De gemeente Rijswijk (ZH) gaf op 8 lijn’ zitten, vergemakkelijkt dat de dialoog
gesprek tussen beleidsproducenten en oktober 2005, voor de gelegenheid om- met de burgers. Vanuit de optiek dat de
beleidsconsumenten, kent een beschei- gedoopt tot ‘Dag van de Toekomst’, het medewerkers op het gemeentehuis ook
den opmars in veelal grote organisaties startsein voor een stadsenquête, met als burgers zijn, kun je stellen dat die dialoog
en instellingen. Een toenemend aantal doel de gemeentelijke toekomstvisie te al in gang is gezet. Maar ook de burgerij
bestuurders ziet in dat de vaak nog in herijken. Op deze dag werden burgers kun je zien als een organisatie, met de
de ivoren toren geformuleerde oekaze uitgenodigd tijdens rondritten te discus- nodige gelederen.
beter kan wijken voor een aanpak waarin siëren over de plussen en minnen van
concept-strategieën in een vroeg sta- hun gemeente, waarna een enquête met Hoe zorg je ervoor dat de dialoog niet
dium worden voorgelegd aan de lagere meerkeuzevragen werd gehouden. Daarna alleen met de burgerlijke frontlinie wordt
echelons. Dit brengt met zich mee dat de werd het voorstel rond de herijking van gevoerd, maar doorwerkt tot in alle ach-
uiteindelijk vastgestelde strategie welis- de toekomstvisie door de Gemeenteraad terbannen? Drie nieuwe rolopvattingen
waar zal afwijken van het concept, maar vastgesteld. zijn cruciaal. De bestuurder (de leiding)
wel een breed draagvlak in de organisa- moet gaan inzien dat hij zijn machtspositie
tie geniet. Het is niet verwonderlijk dat Natuurlijk valt het gemeentebestuur te kan aanwenden om diezelfde macht ook
organisaties in de categorie Great Place prijzen voor haar overweging om de bur- aan anderen te gunnen en dat het vooral
to Work zich vaak kenmerken door deze gers te betrekken in het nadenken over de zijn persoonlijke inspiratie is die anderen
open vorm van beleidscommunicatie. Wat gezamenlijke toekomst. Was dit een Verti- de juiste richting geeft. De beleidsont-
kan de Verticale Dialoog betekenen voor cale Dialoog? Nee. Er bestaat een gapend wikkelaars (de scribenten) moeten zich
de gemeente met het idee Great Place to verschil tussen enerzijds een enquête omvormen tot taalkunstenaars die voor
Live als leidraad? houden, de resultaten daarvan middelen elk oor de juiste woorden en voor elk oog
en deze vervolgens (al dan niet) verwer- de juiste beelden weten te vinden, zodat
Eén van de briljantste denkers van de ken in een bestuurlijk beslisdocument beleid inzichtelijk wordt voor alle ge-
twintigste eeuw, kwantumfysicus en - zoals in dit geval lijkt te zijn gebeurd - en sprekspartners. En de communicatiedes-
filosoof David Bohm, is auteur van het anderzijds een voorstel communiceren, kundigen moeten zichzelf opwaarderen
boek On Dialogue. Dat biedt ons het met het verzoek daarop te reageren, tot dialoogregisseurs. Nog te vaak zijn
inzicht dat een dialoog veel verder gaat daarmee tot een aangepast voorstel te communicatieafdelingen niet meer dan
dan een goed gesprek en idealiter leidt tot komen en dan nogmaals het draagvlak te informatieproducenten. Maar het zouden
coherent denken van een groep mensen. toetsen alvorens tot besluitvorming wordt juist de voorwaardenscheppers moeten
Cruciale voorwaarde voor dialoogvoering overgegaan. zijn van informatieuitwisseling.
is het zogenoemde ‘suspending’, het zich
inhouden om een standpunt in te nemen. Hoe zou dit beter kunnen? Belangrijk is Machtsdelende leiders, taalkunstenaars
Dialoog in de zin van David Bohm cre- het om vast te stellen dat hier sprake en dialoogregisseurs. Drie kernfuncties
ëert nieuwe betekenis die de bestaande is van communicatie tussen de burgers in de humanisering van de samenleving.
meningen overstijgt. Het is een volstrekt enerzijds en de gemeenteorganisatie Humanisering in de zin van: net voldoende
waardevrije, agendaloze, open exercitie anderzijds. Deze organisatie is zelf een wegblijven van sociaalcommunicatieve
zonder vooropgesteld doel. Het gesprek gemeenschap met een bestuur en met extremen. Met een breed middengebied
zelf, hoewel misschien ingezet met een uitvoerende medewerkers. En vooral de waar vernieuwing mogelijk blijkt en blijft
voorstel en ondersteund met een agenda, laatsten vormen de frontlinie die recht- en waar het draagvlak breed zal zijn. Waar
kan met goede begeleiding het dialoog- streeks in contact staat met de burgers. uiteindelijk geen scheidslijn meer bestaat
karakter benaderen. De Verticale Dialoog Voor een succesvolle ‘externe’ (verticale) tussen de dialoog binnen het gemeente- NIEUW ROTTERDAM: eindelijk
suggereert een dergelijk open gesprek dialoog, zo leert de ervaring binnen an- huis en de dialoog met het gemeentehuis. heeft Nico Haasbroek zijn eigen
over beleidsvorming, zonder de door hië- dere organisaties, is eerst een succesvolle opiniemagazine! KOPEN DUS!!!!!!
rarchie ingegeven machtsverhoudingen te interne verticale dialoog nodig. Als alle Cees Hoogendijk www.panoptics.org www.nieuwrotterdam.com
ontkennen. linies binnen het gemeentehuis ‘op één ch@panoptics.org
12

Wat moet je doen om


ge lukkig te zijn?
Maria Ikonomopoulou is op dit mom
ent bezig met het voorbereiden van
dat in de lente van 2007 geprese een nieuw werk Wat moet je doen om gelukkig te
nteerd wordt. Onderdeel van het zijn?
van de vraag ‘Wat moet je doen om werk is het stellen Niet naar andere luisteren, je eige
gelukkig te zijn?’. De eerste reac n plan
lang en boeiend gesprek wordt gen tie van een meestal volgen, je moet kijken naar de ding
oteerd met vermelding van de voor en
de datum waarop het antwoord aan naam, leeftijd en zoals ze zijn en niet naar meer zoek
haar is gegeven. Een bloemlezing en.
: Je moet je onkunde kunnen acce
pteren,
maar ook je pracht.
Wat moet je doen om gelukkig te Je moet van jezelf kunnen houden
zijn? Wat moet je doen om gelukkig te . Als je
Je moet zorgen dat je je met men zijn? in vrede met jezelf kan leven is het
sen om- Energie stopen in de mensen waa goed.
ringd die je prettig vindt en je moe rvan je Arthur, 43 jaar (27-04-06)
t zorgen houdt.
dat ze dat weten.
Canis, 49 jaar (24-12-2004) Canis, 49 jaar (12-04-06)
Wat moet je doen om gelukkig te
zijn?
Jezelf zijn en dat volhouden.
Wat moet je doen om gelukkig te Wat moet je doen om gelukkig te
zijn? zijn? Noor, 33 jaar (27-04-06)
Just make some fun! Goeie vrienden om je heen hebben
.
Canis, 49 jaar (8-3-2006) Carla, 48 jaar (14-04-2006)
Wat moet je doen om gelukkig te
zijn?
Oh! Dat is nou de tweede vraag van
Wat moet je doen om gelukkig te Wat moet je doen om gelukkig te van-
zijn? zijn? daag waar ik geen antwoord op heb
Ontspannen. Jezelf zijn. .
Gewoon je eigen ding doen en daa
Canis, 49 jaar (11-3-2006) Danny, 40 jaar (16-04-2006) r be-
wust van zijn.
Volledig opgaan in het nu, dit is het,
Wat moet je doen om gelukkig te Wat moet je doen om gelukkig te in
zijn? zijn? volle bewustzijn. Reflectie hebben
Spelen. Open zijn (voor het leven). is een
statement tegen naïviteit. Het is bela
Lizan, 46 jaar (16-03-2006) Marieke, 40 jaar (15-04-06) ngrijk
om je eigen ding met plezier te blijv
en
doen in volle bewustzijn van de elle
Wat moet je doen om gelukkig te Wat moet je doen om gelukkig te nde
zijn? zijn? van de hele wereld en niet in een
‘an offer for friends’ / Maria Ikonomopoulou Geen verwachtingen hebben. Dat weet ik niet zo zeker... staat van
onwetenheid.
Canis, 49 jaar (17-03-2006) Ik voel me in iedere geval gelukkig
omdat Constantin, 34 jaar (27-04-06)
ik doe wat bij me past.
Wat moet je doen om gelukkig te Rick, 53 jaar (22-04-06)
zijn? Wat moet je doen om gelukkig te
Genieten van de kleine dingen iede zijn?
re dag. Zorgen dat je niet alleen kijkt maa
Marilou, 49 jaar (19-03-2006) Wat moet je doen om gelukkig te r dat je
zijn? ook ziet.
Doorzetten.
Giorgos, 32 jaar (8-5-2006)
Wat moet je doen om gelukkig te Anton, 55 jaar (22-04-06)
zijn?
Ik kan je op dit moment geen antw Wat moet je doen om gelukkig te
oord Wat moet je doen om gelukkig te zijn?
geven op die vraag. zijn? Gezond zijn natuurlijk, voorzover
Richard, 33 jaar (10-04-2006) Niks doen. dat je
daar iets aan kan doen en
Leontine, 49 jaar (22-04-06)
zorgen dat je geen problemen heb
t!
Aspasia 78 jaar (11-5-2006)
Wat moet je doen om gelukkig te
zijn?
Geen relaties aangaan.
Maria Ikonomopoulou
Canis, 49 jaar (20-04-06)
www.mariaikonomopoulou.com
mikonomo@xs4all.nl

Van Flauw naar Flow great place to live

Heel wat mensen vervelen zich helemaal een echte uitdaging aan. En dat is wat an- lijkt vanzelf te gaan, het loopt op rolletjes.
suf. U natuurlijk niet, maar anderen wel. ders dan een motor kopen of een vriendin En aan het eind van de dag ben je voldaan.
Debiteuren Crediteuren gebeurt ook in het nemen! Hou op met die vrijblijvendheid. Moe maar tevreden.
echt. The Office wordt niet alleen her- Neem verantwoordelijkheid. Ga zelf eens
haald op televisie. Je kunt het elke dag doen wat je een ander (je baas, je col- Wat moet je hier mee in het Management
meemaken. Bij de koffieautomaat, in de lega’s, je kinderen etc) steeds aanraadt. Development? Hoe kun je managers zover
rookcabine. Bij het praten over anderen, Neem de leiding, op z’n minst over je krijgen dat ze gaan werken aan het vinden
over al die mensen die er niets van begrij- eigen leven. Laat maar eens zien wat je van een balans tussen kunnen en willen,
pen. De directie, de manager, de collega’s kunt! bij zichzelf en bij hun medewerkers? Door
– die er niet bij zijn. Bij het je druk maken je te richten op het welbegrepen eigenbe-
over zaken die je eigenlijk niet aangaan Bij stress werkt het andersom: als je meer lang van de manager. Want zowel verveel-
– andermans zaken. Er zijn volop mensen wilt dan je kunt, dan raak je gestresst. Als de mensen als gestresste mensen leveren
die er alle tijd en energie voor hebben. je heel veel moet van jezelf, jezelf de hele managers werk op. Verveelde mensen
Vervelia’s, een onaangeboorde bron dag opjaagt: nog meer, nog beter. Ook hier vervelen anderen en houden hen van
van energie. En dan zijn er mensen die is angst de remmende factor. Maar dan de het werk. Bovendien worden ze ook nog
juist nergens tijd en energie voor heb- angst om het niet goed te doen, bang om vervelend. Uiteindelijk tegen de manager.
ben. Mensen die doodop zijn. Die de hele iets te missen. Je ziet het veel bij dertigers, Gestresste mensen stressen anderen en
dag lopen te draven, werk van anderen vooral vrouwen. Ze worstelen dagelijks zorgen voor onrust. Bovendien gaan ze
overnemen, zich met iedereen bemoeien met alle rollen die ze willen spelen: ideale zeuren en klagen. Of krijgen een burn out.
en in de gaten houden of alles wel goed moeder, partner, collega, vriendin, doch- Ze eindigen bij de manager. Daar zit je als
gaat. Stresskippen, een uitgeputte bron ter etc. Zeg maar Gestresste Vrouwen. manager toch niet op te wachten? Doe dat
van energie. Maar ook bij mannen hoor! Mannen die dan ook niet! Geef Vervelia’s meer ruimte
merken dat ze niet meer kunnen wat ze en vrijheid, geef ze verantwoordelijkheid
Hoe ontstaat verveling? Het gaat over de ‘vroeguh’ met gemak konden. En daar en uitdaging. En doe met Stresskippen
balans tussen willen en kunnen. Je gaat soms ook boos over zijn. Remedie: hou het omgekeerde. Maar pas op, je krijgt het
je vervelen als je meer kunt dan je wilt. op zoveel te moeten. Van wie moet dat ei- een stuk minder druk als manager. Ben je
Als je weinig mag van jezelf, jezelf weinig genlijk? Uiteindelijk toch van jezelf? Geef ineens om zes uur thuis. Vragen ze aan je:
toestaat. Als je bang bent voor uitdaging, toe dat je nu eenmaal niet alles (meer) ‘Wat kom jij nou doen? Moet jij niet werken?
vernieuwing, verandering. Angst als rem- kunt en dat het misschien ook helemaal Lekker belangrijk zijn?’.
mende factor. Je ziet het veel bij veertigers, niet nodig is. Kortom, minder ‘moeten’ en
vooral mannen. Ze weten het allemaal meer ‘mogen’ - van jezelf. Een gezond Met dank aan Harold Smits, www.a-life.nl
beter, maar durven het zelf niet te doen. evenwicht tussen willen en kunnen levert
Zeg maar Flauwe Mannen. Remedie: ga ‘Flow’ op. Je kent het misschien wel: alles André Meiresonne
www.andremeiresonne.bloqspot.com

Great Place to Live is voor mij:


1) leuke dingen met leuke mensen illustratie: jacky-o
2) doe normaal, wees jezelf
3) leven als God in Nederland
4) een nieuwe dag, nieuwe kansen
Jan Willem Wolff , visionair en management consultant
13
gen en uit te nodigen om als een zalm minkte, krankzinnig geworden, intensieve
tegen de stroom in te zwemmen naar de menshouderij. Zijn oorspronkelijke kracht
hoogste idealen. misbruikt door derderangs entertainment,
reclame voor consumptieartikelen en door
Het universum bestaat uit trillende kos- genezers uit eigenbelang. Een slokje van
mische energie, die afhankelijk van plaats dit vervuilde elixer doet je hart samen
en tijd, meer of minder etherisch is. De krimpen, alsof er een pijl door schiet; je
energie kan veranderen in de elementen; wordt verliefd. Afgestompt en verminkt
lucht, vuur, water en aarde. De kosmische als we inmiddels zijn, denken we dat deze
kracht wordt zo voor mensen beschikbaar. persoonlijke liefde het mooiste is wat een
Door gebruik te maken van ons specifiek mens kan overkomen en helaas is dat
talent, het denkvermogen, kunnen we meestal ook zo.
deze krachten zo geraffineerd manipu-
leren dat de wereld maakbaar lijkt. We De zuivere liefde
kunnen wetenschappelijke topprestaties Verliefdheid doet ons verlangen naar
leveren, we hebben de universele rechten meer, naar beter, naar mooier. Het geeft
voor de mens opgesteld en streven naar ons de kracht om het intellect aan de
wereldvrede. Maar ook onze beperkingen kant te zetten en samen de bruine rivier
worden meteen zichtbaar. We kunnen in te springen en tegen de stroom op te
ons niet massaal verplaatsen (met een zwemmen. Eros inspireert ons om, de
vliegtuig of auto) zonder onze planeet te liefde te ervaren en de schoonheid te zien
beschadigen. Mensenrechten doen het in boven-persoonlijke zaken. We gaan de
vooral goed op papier en wereldvrede wil- schoonheid zien van nieuwe kunstvormen,
len we alleen als wij de baas mogen zijn. de schone rechtvaardigheid van eerlijke
verdeling. We gaan van zoveel mensen
Eros raakt vervuild houden, dat er een broederschap ontstaat
Keuzevrijheid is, naast het denken, een op basis van gelijkwaardigheid. We genie-
specifieke menselijk element. We kun- ten van de wetmatigheid achter perfecte
nen kiezen tussen wereldvrede en voor getallen (God’s eigen speelgoed red.). We
de zoveelste keer een oorlogsindustrie blijken in staat om fouten van onszelf toe
opbouwen. We kunnen alles wat leeft als te geven en die van een ander te vergeven.
eros zoekt zijn weg naar ons gelijk beschouwen en dat niet in praktijk We beginnen langzaam te trillen op fre-
brengen. We kiezen voor korte termijn quenties die zo hoog zijn dat alles zuiver

Onvoorwaardelijke schoonheid oplossingen en denken de tijd te hebben.


Deze keuzevrijheid is door 2000 jaar chris-
tendom gecombineerd met het eenzijdig
wordt, zelfs de rivier.

Schoonheid is vormgegeven Liefde. Jouw

is een Great Place to live ontwikkelen van het intellect, verhard tot
een klomp graniet; het dualisme. Fun-
damentalistisch zijn we alle menselijke
partner of die partner die je deze zomer
zeker gaat ontmoeten, is een vorm van
persoonlijk liefde. Laat je inspireren door
Als we Onvoorwaardelijke Schoonheid voorstellen. Elke streek heeft zijn eigen nuance extreem gaan opdelen in hemel Eros en zie de schoonheid in alles om je
zien als een ver gelegen gebied of sfeer, bekoring. Toegang is slechts te verkrij- en hel, in goed en kwaad, arm en rijk heen als vorm van de liefde. Neem geen
dan zijn de omliggende gebieden: Gena- gen door haar met de grootste oprecht- en tussen schoonheid en lelijkheid. Een genoegen met de laagste vorm van liefde,
deloze Gerechtigheid, Eeuwige Broeder- heid, een helder hart en met complete wanprestatie die de wereld maakt tot hoe ga alleen voor het allerhoogste; Onbaat-
schap, Wiskundige Wetmatigheid, Barm- zelfopoffering tegemoet te reden. Tussen zij beleefd wordt. zuchtige Liefde. Je weet dan inmiddels
hartige Verzoening en Kosmisch Inzicht. deze verheven sferen stroomt Eros, als dat het mooiste van liefde is om het door
Het geheel zou overstraald worden met rivier, ontsprongen aan de zuiverste bron. De steeds breder en bruiner wordende te geven aan hen die liefde het meest
het Licht van Onbaatzuchtige Liefde, de Stromend om ons te voeden met liefde, te rivier Eros stroomt inmiddels traag, nodig hebben, dat zou je Onvoorwaardelijk
meest verheven kracht die we ons kunnen inspireren persoonlijke zaken te overstij- vervuild en wijd vertakt door de ver- Schoonheid kunnen noemen.

Sis Josip www.sisjosip.nl


info@sisjosip.nl

edgar Nationaal Jongerencongres


varen
Benguerra ligt voor de kust van Mozambique, op ongeveer een uur
zee. Jarenla ng was het onbesch rijfelijk vredig. Er Op zaterdag 10 juni organiseert de Na- Waar? World Trade Center A’dam
over een soort Wadden
zwom eens een groep dolfijne n langs en er viel eens tionale Jeugdraad het Nationaal Jonge-
gebeurd e nooit iets. Er
paar vissen rencongres met als thema de ‘Toekomst Wanneer? Zaterdag 10 juni 09:30 – 18:30
een regenbui. De weinige bewoners visten op simpele manier een
soms zag je ’s nachts heel ver boven het vaste land van Nederland’. Een dag lang kan jij
uit de blauwe zee en heel
van de toenma lige burgero orlog. Als ik er ben, mei 2006, samen met 199 andere actieve jongeren Kosten? 10 euro (incl. lunch en borrel)
de lichtspo ormuni tie
dwaas, in de Afrikaa nse re- in het Amsterdamse World Trade Center
rommelt het er een beetje. Er is iets gaande. Een
dan wel een internat ionale hulpver lener, vond nadenken en spreken over verschillende Wie? 200 actieve jongeren
aliteit dus een regeringsleider
md moet worden . Het is nu een nationa al park. Er zijn thema’s als gezondheidszorg, onderwijs,
dat Benguerra bescher
visnette n uitgede eld. terrorisme, bestuurlijke kaart, media en Meedoen? Schrijf je nu in via
twee lodges, een vliegstrip en er werden veel te grote
begrip Europa. www.jeugdraad.nl/congres !!!
Daardoor gaat het te hard met de visvangst, zijn er toeristen zonder
ineens geld. In een bijna lege lodge spreek ik een aar- Wees er snel bij!!!
voor isolatie en is er
Zuid-Af rikaan met zijn hart op de goede plaats. Hij wil Gedurende de dag zullen verschillende
dige man. Het is een
en ze le- sprekers langs komen om ons toe te spre-
het tij keren. Hij probeert de bevolking op te leiden tot parkrangers
ls geslonk en visstand . Ze zeggen: ‘Wat lul je nou? ken of een inleiding te verzorgen bij één Het verslag zal online te vinden zijn op
ren omgaan met de inmidde
hadden en dit geen nationa al park was, hadden we geen van de workshops. Zo hebben inmiddels www.jeugdraad.nl/congres !
‘Toen we geen netten
plannen , werkt aan al toegezegd te komen minister Aart-Jan
gedoe en genoeg vis.’ De Zuid-Afrikaan maakt nieuwe
trekt zich de Geus (Sociale Zaken), de Amsterdamse Willemijn Phielix
een integrale economische visie, met kansen voor iedereen. Edgar
phielix@pentascope.nl

aan. Hij is een leuk slim jongetje van zeven en woont loco-burgemeester Lodewijk Asscher,
van de plannen weinig
gaan kamerleden Boris van der Ham, Jan de
in de duinen. Hij verleidt me om de krokodillen te zien. Zijn twee zusjes
uur lopen door een geweldi g landsch ap Vries en Aleid Wolfsen, voorzitter van de
mee. Twintig minuten lopen. Na drie
l gezien want die zijn er helema al niet. Ik ben moe en HBO-raad Doekle Terpstra de plv. Natio-
heb ik nog geen krokodi
van de schoonh eid van het eiland. Dan onderhan- naal Coordinator Terrorismebestrijding en
dorstig en onder de indruk
ort aldaar. bijvoorbeeld ook organisaties als de SER
delt hij over zijn fee, in mijn geval over 50.000 meticais, de muntso
door drie, dat is 25.000 voor mijn ene zusje en de Raad van State.
Hij rekent voor: ‘50.000 gedeeld
voor mijn andere. Dan heb ik zelf niets.’ Zijn ernstige blik vertelt dat
en 25.000
r uit mijn portem on- Aan het eind van de dag moet er een
dat niet kan. Er moet een oplossing komen, bij voorkeu
jongerenvisie over de toekomst zijn gefor-
naie. Ik lach en betaal.
bezig? De muleerd. Deze zal worden gepresenteerd
Drie mensen: de Zuid-Afrikaan, Edgar en ik. Wie is er het mafste
bedrog en onderne mer- aan het Kabinet en de schrijvers van de
Zuid-Afrikaan tussen tragiek en ideaal, Edgar tussen
ierighei d? De feiten zijn dat deze verkiezingsprogramma’s. Deze laatste
schap en ik tussen arrogantie en nieuwsg
een zullen aan het einde van de dag met el-
ontmoetingen er zijn, dat ze onontkoombaar zijn, dat de Zuid-Afrikaan
dat Edgar het zeker redt en zijn zusjes ook en ik een kaar in debat gaan. Voor ons een bijzon-
begeist ert leven leidt,
Moet dere gelegenheid om invloed te leveren op
leerzame reis heb gemaakt. Had ik niet naar Benguerra moeten gaan?
Moet de Zuid-Af rikaan maar in zijn eigen land de verkiezingsprogramma’s.
Edgar een opleiding doen?
staat.
gaan werken? Nee, het is goed zo. Dit is wat ons deze eeuw te doen
Ben jij actief bij een organisatie? Durf jij je
mening te geven over jouw toekomst? Wil
Eric de Groot www.dewetvanthomas.com
jij bij dit unieke congres zijn? Schrijf je dan
eric@dewetvanthomas.com
nu in!!! (vol=vol)

Great Place to Live: mensen uitdagen hun talent te gebruiken om stoere dingen te maken!
jacky-o, grafisch ontwerper
14

Stadhavens Rotterdam: onorthodoxe ontwikkeling


Na het faillissement van de Rotterdam- Stadshavens wil een impuls geven aan de
sche Droogdok Maatschappij (RDM) heeft creatieve industrie. Zoals dat vaak gaat
een deel van de haven zijn functie verlo- vormen creatievelingen de voorhoede.
ren. Stadshavens Rotterdam N.V. werkt Kunstenaar Cor Kraat heeft al enige tijd
er aan om dit gebied een nieuwe invul- zijn atelier op het terrein en het decor-
ling te geven. In de toekomst worden de bouwbedrijf Woestijn in Blik is ingetrok-
Stadshavens een bruisend gedeelte van ken in de Timmerloods. Nu al is er kunst
Rotterdam, waar ondernemers, creatieve te zien in de Stadshavens. Frans van der
industrie, culturele evenementen en Horst bouwde, op de kade bij het hoofd-
woningbouw de ruimte krijgen. kantoor, het Stoelenhuis, een meters-
hoog bouwwerk helemaal opgetrokken
Wie rondloopt in het gebied, waant zich uit stoelen. Kunstenaar Ger Bout werkt
in een andere wereld. Het terrein heeft samen met leerlingen las-techniek van
brede kades, reusachtige loodsen, kranen het Albeda College aan een enorm stalen
en poortgebouwen. Het waait er altijd beeld: de Visser, dat uiteindelijk op de
stevig. De oude directiekantoren (uit 1913) kade zal komen te staan.
tonen de oude rijkdom van de machtige
RDM. Prachtig gestuukte plafonds, ge- Kantoren, scholen, ateliers, het klinkt
brandschilderde ramen, houten vloeren voor de hand liggend maar wat kan er
en ornamenten, allemaal in art déco stijl. nog meer komen in dit gebied? Wat zou
Achter de loodsen ligt Heijplaat, een kneu- nou echt een verrijking zijn voor de stad?
terig dorpje midden in het havengebied, Onder de titel Unorthodocks werd een
waar veel oud medewerkers van de RDM ontwerpwedstrijd uitgeschreven voor het
wonen. Alles bij elkaar genoeg elementen meest innovatieve ontwerp voor een tijde-
om de fantasie van stedenbouwkundigen, lijke inrichting van de Dokhaven. Er kwa-
ontwerpers, kunstenaars en ondernemers men 97 inzendingen van ontwerpteams.
te prikkelen. De plannen variëren van flexibele parken,
verschuifbare inrichting, uitschuifbare
In het ontwikkelingsproces vormen be- steigers, drijvende celvormige objecten,
staande gebouwen de basis. Als eerste een seniorenstad, campings, drijvende
is het hoofdkantoor van de RDM her- wildwaterbanen, opvang voor rebelse
steld in haar oude glorie en huisvest nu jongeren, filmstudio’s, drijvende bossen
Stadshavens Rotterdam N.V. Onder de tot een open podium aan de Maas.
naam Droogdok 17 werd het gebouw op
22 december 2005 opnieuw in gebruik Op 18 mei was de prijsuitreiking, De
genomen. eerste prijs ging naar Ilse Castermans,
Patrick Meijers, Steven Spanjersberg en
Hogeschool Rotterdam en het Albeda Col- Willemijn van de Broek, voor hun ontwerp
lege vestigen zich op het terrein. Vanaf het ‘Stadshaven – Stadskade – Stadsvloot’. “In
schooljaar 2007-2008 komen in de oude dit winnende plan wordt de Dokhaven
machinefabriek technische opleidingen thuishaven voor een vloot gerestau-
voor VMBO, MBO en HBO. Sinds 12 mei reerde RDM-schepen die gebruikt worden
is in de Technologyloods testcentrum voor uiteenlopende stedelijke functies:
Formula Zero B.V. (FZ) gehuisvest. For- van “stadsdok” tot “schoonschip” en
mula Zero ontwikkelt karts op waterstof “soepsloep”. Met een even eenvoudige als
en brandstofcellen. Voor leerlingen doeltreffende vormgeving wordt het RDM-
autotechniek, van het Albeda Collega op gebied voorzien van een stoer, ‘Rotter-
het RDM terrein, is FZ de ideale stage- dams’ beeld dat, als de Stadsvloot uitvaart,
plaats. Dit jaar worden op het RDM terrein ook in de rest van Rotterdam zichtbaar
demonstraties gegeven met de eerste wordt gemaakt”. Zo concludeerde de jury.
modellen.
Wanneer deze plannen uitgevoerd worden, foto’s: www.unorthodocks.nl
Voordat de studenten en de leerlingen staat nog niet vast. Wat wel zeker is dat De tentoonstelling Unorthodocks is nog te
naar het RDM-terrein komen moet eerst het Stadshavengebied in de (nabije) toe- zien tot 10 juni in de Timmerloods op het
het openbaar vervoer verbeterd worden. komst een hele bijzondere plek wordt voor RDM Terrein www.unorthodocks.nl,
Nu is de reistijd met bus en metro drie wonen, werken en vermaak. www.stadshavensrotterdam.nl
kwartier vanaf Rotterdam CS. In de toe-
komst komt er een Waterbus die binnen Anne Wijnen
kwartier van het centrum naar Heijplaat
plekjes van Bos en Lommer
Nachtwandeling langs de groene
a.wijnen6@chello.nl
vaart.

Een stad is meer dan


een verzamelplek
en. Een plek waar
20 juni 2006
van wegen en gebouw Groene Kaart van
nt tal loze Ter introductie van de
. Ied ere sta d ke lancering van de
mensen krioelen ten; rus- Bos en Lommer en de
kje s om van te ge nie Ka art van geheel Am-
groene ple zon de re digitale Groene
tige parkjes, unieke bo
me n, bij het stadsdeel in
t het sterdam, organiseert
dieren en insecten . Inn ova de rs is me ovaders op 20 juni
ucatie samenwerking met Inn
Amsterdams Na tuu r en Mi lie u Ed ng . De wandeling begint
ple kje s een nachtwandeli
Centrum begonnen al
dit soo rt en voert langs de
ng en . Als als de schemer invalt
met hun verhaal in ka art te bre s en Lommer.
ste rda m zal Bos mooiste plekjes van Bo
eerste stadsd ee l van Am
plekjes via een je ook een Groene
en Lommer haar mooie ge he el Wil je er bij zijn? Of wil
Groene Kaart publicer
en . Voo r ving, of gewoon
internet Kaart voor jouw omge
len de ple kje s via em contact op met
Amsterdam zul
ee n dig ita le, me er informatie? Ne
nl) op
(via www.amsterdam. jeroen@innovaders.nl.
art wo rde n gepubliceerd. baseerd op
intera cti eve ka
van ‘pr ofe ssi o- De Groene Kaart is ge
t all ee n
De tips komen nie www.greenmaps.org.
en, maar ook be-
nals’ zoals stadsecolog
geven hun favoriete
woners en bezoekers Jeroen Weijs www.innovaders.nl
plekjes aan ons do or. jeroen@innovaders.nl

illustratie: Yke Schotten

Great Place to Live is een plek, een verblijfplaats vol met activiteiten, sociale contacten en
enthousiasme dat als een warme deken om je heen hangt.
Hans Becker, directeur Humanitas Rotterdam
15

foto: Bob Corporaal / reefscape.net

‘Bulls’ en het belang van reciprociteit


Tijdens een ‘googletocht’ op het internet wederkerigheid, de hoeksteen vormt van Ondernemers vertonen hiermee sterke ken aanwezig is. Door hieraan te werken
kwam ik de site www.greatplacetolive.com het sociaal kapitaal van een ondernemer. overeenkomsten met het gedrag van breng je je netwerken op een ander niveau
tegen. Deze site is van een stadje in Het zet relaties in gang, het onderhoudt traditionele stamhoofden. De ‘materiële’ en benut je ze beter.
Ontario, Belleville genaamd. In Nederland relaties en recreëert ze. Veel onderne- stroom van giften initieert en onderschrijft
zouden we waarschijnlijk ‘Schoonhoven’ mers zijn, bewust of onbewust, bezig met in traditionele samenlevingen de sociale Net als Belleville en de Bulls lijken reci-
zeggen. Het lijkt in Belleville goed toeven; het opkrikken van het niveau van recipro- relaties. Het uitwisselen van bijvoorbeeld prociteit (alias Belleville) en ondernemers
er is ballet, een golfbaan, een bioscoop en citeit in hun netwerk. Dit proces begint vrouwen, een mooie dans of de voor som- (alias de Bulls) echter soms moeilijk
er zijn mooie wandelpaden. Maar Bel- met het bekende visitekaartje. Hiermee migen bekende Kula-ring zorgt voor stabi- samen te gaan. Zoals Miriam Notten
leville huisvest ook een ijshockeyclub: de wordt bevestigd dat je een relatie wilt liteit binnen en tussen sociale relaties en in de eerste editie van Great Place to
Belleville Bulls. Onder het symbool van de aangaan met de ander. Je geeft een deel creëert een samenleving waarin men kan Live schrijft, is het van belang om inter-
Bulls, een woeste stier, staat ‘the excite- van je identiteit aan de ander, door hem of (over)leven. menselijke relaties te ontwikkelen met,
ment continues’. Je hoeft geen enorme haar toegang te verlenen tot de poorten logischerwijs, de mens als basis. Binnen
kenner te zijn om te weten dat het er bij van je netwerk. Deze relatie ontwikkelt Dezelfde wederzijdse afhankelijkheid die dergelijke horizontale relaties floreert
ijshockey hard en ruig aan toe kan gaan. zich middels de uitwisseling van informa- voortvloeit uit reciprociteit binnen een reciprociteit het beste. Veel ondernemers
Belleville, een idyllisch stadje, en de Bulls tie, het doorgeven van namen van net- ondernemersnetwerk is dan ook ken- die ik heb gesproken stellen echter het
lijken in dat opzicht moeilijk samen te werkcontacten, het verlenen van advies, merkend voor de economie als systeem zaken doen voorop. Dit zorgt ervoor dat
gaan. het uitnodigen op netwerkbijeenkomsten waarin de ene ondernemer ‘afhankelijk’ is reciprociteit niet optimaal kan worden
of reisjes, etc. In dit proces zijn onderne- van andere ondernemers. Dit systeem uit benut. Het geven van een gift is een
Hetzelfde contrast komt naar voren in mers voortdurend op zoek naar horizonta- zich in de structurele dimensie van sociaal persoonlijke actie. Wanneer niet de mens
mijn onderzoek naar ondernemerschap. le, informele relaties waarbinnen recipro- kapitaal, in de netwerken en het voortdu- maar juist het zaken doen voorop staat,
Als bijna afgestudeerd antropoloog doe citeit het beste floreert en men uiteindelijk rend netwerken. Het is verstandig om veel mist de ondernemer een kans. Teveel ge-
ik onderzoek naar hoe ondernemers ‘het meeste gedaan kan krijgen’. aandacht te besteden aan de relationele miste kansen zullen op de lange termijn,
omgaan met hun sociaal kapitaal. Een dimensie van je sociaal kapitaal, ofwel het om in termen van de Bulls te spreken,
belangrijke uitkomst is dat reciprociteit, of niveau van reciprociteit dat in je netwer- ervoor zorgen dat ‘the excitement won’t
continue…’

Laurens Zaalberg
laurenszaalberg@hotmail.com

‘CURRENCY is about the freedom to sit


and read a book in the afternoon.
Paradoxically, the world’s capitol of taxi-
girls New York City, often leaves you no
time to do so. Reading in the afternoon is
more about Paris’

foto’s en tekst Currency / magazine Sico Carlier


16

ZOMER EDITIE
Hoofdredactie John Stephen Lewis
Noor Bongers www.earthmann.com
Noor.bongers@pentascope.nl (pagina 3)
Oplage 20.000 Voor Elvenstone
Eindredactie Mississippialigator Martijn Aslander
Edmée Tuyl voor Speechless mississippialigator@gmail.com Fanny Koerts
www.iamspeechless.com (pagina 4) Logo en ontwerp T-shirt
Perry Oostrum voor Pentascope Hendrik jan Grievink En Jan Willem Wolff namens zichzelf.
René Ritmeijer voor Pentascope Yke Schotten www.hendrikjangrievink.web-log.nl
www.ykeschotten.com Speciale dank gaat uit naar alle vaders en
Traffic en Productie (pagina 7, 14) Great Place to Live Team moeders die deze prachtkinderen hebben
Willemijn Phielix voor Pentascope Voor Pentascope groot gebracht ; ) Want Great Place to
Martine Stig Jeroen Blok Live, maken we samen!
Grafisch ontwerp www.motivegallery.nl Engbert Breuker
jacky-o (pagina 9) Carien van den Hoek welcome@greatplacetolive.nl
www.jacky-o.nl Leo Lamb
Ingmar Swalue at Solar Ronee Maasakkers
Illustraties en foto’s ingmarswalue@wanadoo.nl Erik Mandersloot
Bob Corporaal / Reefscape.net (pagina 8) Gregory Mehciz
www.reefscape.net Christy van den Putten
(pagina 2, 6, 11, 15) Tijmen Visser
Tijmen_visser@hotmail.com Voor Great Place to Work
Maria Ikonomopoulou (pagina 5) Marcel van Marrewijk
www.mariaikonomopoulou.com
(pagina 12) Cover Voor Nieuwe Garde
google search ‘palmbeach’ Jos den Daas
jacky-o Simon Groen
www.jacky-o.nl Drukkerij Armand Verspeek
(pagina 2, 12) Hazewinkelpers Groningen Lykle de Vries