You are on page 1of 4

Sociale benvloeding

Sociale facilitatie
- Het kakkerlakken experiment van Robert Zajonc
( zie extra blad )

Sociaal lanterfanten
- Mensen trekken minder hard aan een touw wanneer ze in teamband trekken dan wanneer ze alleen
trekken
- Estafettezwemmers zwemmen minder snel als alleen de totale tijd wordt bekendgemaakt, dan
wanneer ook de individuele tijden worden bekendgemaakt

Dendividuatie
- Hooligans en betogers gaan sneller bezettingen vernielen die ze normaliter ( zonder de groep ) met
rust zouden laten
- Wanneer je aan studenten vraagt wat ze zouden doen wanneer ze 24 onzichtbaar waren, antwoorden
vele onder hen dat ze een bank zouden overvallen. Dit zouden ze niet doen wanneer ze zichtbaar
waren.

- Halloweenfeest
De kinderen kwamen snoepjes vragen in groep of alleen
Onderzoeksconditie 1 : de man vroeg hun naam en leeftijd => verantwoordelijk voor hun daden
Onderzoeksconditie 2 : de man vroeg hun niks => ze waren gedendividueerd
De man liet de kinderen alleen achter met het snoep met de opdracht dat ze max. 1 snoepje
mochten nemen.
Onderzoeksconditie 1 : de kinderen namen maar 1 snoepje
Onderzoeksconditie 2 : de kinderen namen meerdere snoepjes
De kinderen die in groep kwamen namen over het algemeen het meeste snoepjes

Prosociaal gedrag (helpen)


- Kitty Genovese
Kitty werd aangevallen door een man voor haar appartement. 38 buren zagen het gebeurde maar
niemand belde de politie. Ze voelde niks om haar te helpen. Hoe meer mensen getuige zijn van een
aanval, hoe minder de mensen willen helpen. Kitty stierf die avond.

- telefoononderzoek
Proefpersonen hingen aan een telefoon met n, twee of vijf andere personen. In feite waren alle
effecten opgenomen en was ze alleen aan het praten.
Op een gegeven moment maakte een persoon geluiden die wezen op een epileptische aanval.
Wanneer ze met 1 iemand belde : 85% kwam tussenbeide
Wanneer ze met 2 mensen belde : 62% kwam tussenbeide
Wanneer ze met 5 mensen belde : 31% kwam tussenbeide
De proefpersonen die deel uitmaakten van een groep reageerde dus minder vaak en ook trager.
Conformiteit
- Het autokinetisch effect Muzafer Sherif
Er werd een lichtpunt getoond dat door de beweging van het oog lijkt te beweging ( in
werkelijkheid staat het stil )
Een aantal mannen moeten individueel de afstand zeggen hoever het punt beweegt.
Na een aantal pogingen blijft de afstand rond dezelfde waarde
Nu doen ze hetzelfde maar dan in groep. Eerst blijven ze bij hun individuele waardes maar na een
paar pogingen stemmen ze hun waarden af op elkaar en komt het tot een groepsnorm.
( verschillende groepjes ontwikkelen allemaal een eigen norm die verschillend is van andere
groepen )
Wanneer ze het terug individueel moeten doen behouden ze de waarden van de groep

- Visuele perceptie Solomon Asch


Ze krijgen een controle lijnstuk te zien en nadien 3 andere lijnstukken waarvan er 1 even lang is
Ze moeten dit 18 juist kunnen verbinden
Als ze dit alleen doen slagen ze er bijna altijd in
Nadien komen er pseudoproefpersonen bij die een ingestudeerd scenario volgen.
ze geven expres, unaniem foute antwoorden.
25% bleef bij hun eigen antwoord en maakte geen enkele fout. Ze werden dus niet benvloed
De helft van de proefpersonen volgende bij meer als de helft van de opgave. Ze worden dus
geconformeerd aan de groepsnorm.

Gehoorzaamheid
- Eichmann-experiment Stanley Milgram
Je had een proefleider, een leerling (pseudoproefpersoon) en een leraar (echte proefpersoon). Het
was een onderzoek om het effect van straf na te gaan op leren.
De leerling werd in een hok gezet en aan elektroshocks vastgebonden.
De leraar werd voor het paneel gezet dat deze elektroshocks toediende.
Hij las een reeks woordparen voor een de leerling moest deze onthouden.
Iedere keer als de leerling een fout maakt, moest de leraar een shock toedienen. Deze werden
alsmaar harder
De leerling voelde deze echter niet echt. De enigste shock die echt werd toegediend was een
proefshock aan de leraar zodat deze voelde wat hij deed
De leerling maakte altijd geluid en deed alsof het pijn deed. Hij maakte ook opzettelijk veel
fouten. De shocks werden dus al snel sterk. De leerling vroeg op het einde om het experiment
stop te zetten maar de proefleider zei tot 4x toe dat hij moest doorgaan. De leraar deed dit dan
ook.
De meeste leraars bleven gewoon door gaan, zelfs wanneer de leerling niet meer antwoorde
omdat hij buiten bewustzijn was. De meeste stopten wel op een bepaald moment maar bleven
nog wel lang doorgaan nadat de leerling had gevraagd om te stoppen.
De proefpersonen toonde wel altijd tekenen van spanning en wilde er mee ophouden wanneer
de leerling het vroeg. Maar toch weerhield hen dat er niet van om onder druk van de leider
ermee door te gaan.
Het Stanford Prison Experiment Zimbardo

Onderzoeksvraag :
Wat gebeurd er als je gewone mensen in een kwaadaardige situatie plaatst?
G = f (PxS)

Proefopzet :
Twee groepen studenten nemen deel aan een simulatie van 2 weken :
- De ene groep krijgt de rol van gevangene
- De andere groep krijgt de rol van bewaker
de gevangenen werden eerst ontmenselijkt
- arrestatie op klaarlichte dag onder het oog van buren ( fouilleren, handboeien, sirenes, )
- opsluiting in de gevangenis ( uitkleden, desinfecteren, scheren, geen ondergoed, nummer, )

Resultaat :
na 6 dagen werd het onderzoek gestaakt omdat :
- de bewakers sadistische trekjes begonnen te krijgen (machtsmisbruik )
- enkele gevangenen zwaar depressief raakten
- ook de onderzoekers zich meer en meer als bewaker gingen gedragen

verklaring voor het gedrag van de gevangenisbewakers :


G = f (P x S )
- de bewakers gingen zo op in hun rol en de regels binnen de groep dat ze hun persoonlijke identiteit
verloren (= dendividuatie )
- de goede bewakers deden mee met de slechte bewakers omdat ze angst voelden om tegen de groep
in te gaan (= conformiteit )

besluit :
van ieder fatsoenlijk mens valt een duivel te maken want niet de aard van de mens is bepalend of hij zich
goed of slecht gedraagt maar wel de situatie waarin hij zich bevindt
one flew over the cuckoos nest

Het is een film in een psychiatrische instelling.


Kritiek op psychiatrische methoden van midden 20e eeuw zoals :
- elektroshocks
- lobotomie (= in de hersenkwab snijden )
De werkzaamheid van de therapien is twijfelachtig en wordt vandaag als barbaars beschouwd.
hoofdvraag :
Hoort het hoofdpersonage thuis in deze instelling?

In de film wordt gesuggereerd dat deze methoden soms werden misbruikt als machtsmiddel in totalitaire
instellingen

the shawshank Redemption

Het is een film in een gevangenisinstelling.


Het geeft kritiek op gevangenisregimes waar meer sprake is van institutionalisering dan van rehabilitatie
Naast het beschermen van de samenleving tegen gevaarlijke individuen moeten gevangenissen ook werk
maken van maatschappelijke reintegratie.