ΤΡΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚΔΟΣΗ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕΤΕΩΡΩΝ & ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΜΑΝΙΤΑΡΙΩΝ

ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ - ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ - ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2017  ΤΕΥΧΟΣ 08

Αφιέρωμα στις εκπαιδευτικές
δράσεις του Μουσείου
Περιεχόμενα

Σημείωμα της έκδοσης.............................................................................................................................................. 3
Τα νέα του Μουσείου................................................................................................................................................. 4
Μουσειακά Παραλειπόμενα................................................................................................................................... 5
Περιβαλλοντικά Νέα..............................................................................................................................................6-7
ΟΚΤ
ΝΟΕ Μανιταρολόγιον........................................................................................................................................................... 8
ΔΕΚ Πρώτη έντυπη παρουσίαση..................................................................................................................................... 9
2017 Αφιέρωμα στις εκπαιδευτικές δράσεις του Μουσείου...................................................................10-20
Πρόγραμμα 3ης Γιορτής Μανιταριού.............................................................................................................. 21
Η σελίδα της WWF Ελλάς................................................................................................................................... 22
Η σελίδα της Δράσης για την Άγρια Ζωή..................................................................................................... 23
Η σελίδα της Ελληνικής Ορνιθολογικής Εταιρείας.................................................................................. 24
Η σελίδα της Καλλιστώ-Περιβαλλοντική οργάνωση για την άγρια ζωή και τη φύση.............. 25
Η σελίδα του Φορέα Διαχείρισης Δάσους Δαδιάς-Λευκίμης-Σουφλίου....................................... 26
Δράσεις Μουσείων.................................................................................................................................................. 27
Βιβλιοπαρουσιάσεις................................................................................................................................................ 28
Αρθρογραφία ....................................................................................................................................................29-30

Εκδότης: Επιμέλεια Εξωφύλλου:
Μουσείο Φυσικής Ιστορία Μετεώρων Λεπτομέρεια από το αρκτικό διόραμα
& Μουσείο Μανιταριών του μουσείου.

Συντακτική Oμάδα:
Κωνσταντινίδης Γιώργος
Λεγάκις Αναστάσιος
Λιέας Νίκος
Ντούλη Ευαγγελία
Πάλλα Βίκυ
Παπακώστα Ελευθερία
Παραλυκίδης Νίκος
Υπεύθυνη Περιοδικού:
Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Μετεώρων
Βίκυ Πάλλα
& Μουσείο Μανιταριών
Πίνδου 20 Καλαμπάκα
Δημιουργικό - Eκτύπωση: Τ.Κ. 42200
Τηλ: 2432024959 Fax: 2432024001
Λυχνία Α.Ε. mail: info@meteoramuseum.gr
Ανδραβίδας 7, 13671 Χαμόμυλο Αχαρνών www.meteoramuseum.gr
Τ. 210 3410436, F. 210 3425967
lyhnia.com • info@lyhnia.com

08ΤΡΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚΔΟΣΗ
ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗΣ
ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕΤΕΩΡΩΝ &
ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΜΑΝΙΤΑΡΙΩΝ
Νίκος Πάλλας
Διευθυντής του Μουσείου

Η έκδοση του περιοδικού που έχετε στα χέρια σας ταυτίζεται με την έναρξη της νέας Σημείωμα της
σχολικής χρονιάς. Ως εκ τούτου, θεωρήσαμε ότι το τεύχος αυτό θα έπρεπε να είναι
αφιερωμένο όχι μόνο στα εκπαιδευτικά προγράμματα που το Μουσείο διαθέτει, αλλά έκδοσης
και στις γενικότερες εκπαιδευτικές του δράσεις.
Έχουν περάσει ήδη πολλά χρόνια από τότε που ο χαρακτήρας των μουσείων έχει αλ-
λάξει ριζικά. Από χώροι συντήρησης και φύλαξης αντικειμένων, έχουν μετατραπεί σε
χώρους μάθησης και ψυχαγωγίας. Δίνεται μεγάλο βάρος στον τρόπο παρουσίασης
των εκθεμάτων, ούτως ώστε το περιβάλλον να είναι πιο ευχάριστο και τα μηνύματα
εύληπτα και κατανοητά. Ο επισκέπτης πλέον είναι στο επίκεντρο και όλα τα υπόλοιπα
πρέπει να υπακούουν στη μέγιστη «εξυπηρέτησή» του.
Η διαδραστικότητα, καθώς και η χρήση νέων τεχνολογιών, αποτελούν πλέον στοιχεία
του DNA ενός σύγχρονου μουσείου. Η στοχευμένη πληροφορία, η έξυπνη ανάδειξη 3
των στόχων και της φιλοσοφίας του, διασφαλίζουν τη μετάδοση της γνώσης με έναν
τρόπο ευχάριστο, καθόλου βαρετό και άμεσα κατανοητό.
Το έντονα διαφοροποιημένο επίσης κοινό που επισκέπτεται τα μουσεία, επιβάλλει
τρόπους προσέγγισης τέτοιους, που επιτρέπουν την καλύτερη δυνατή κατανόηση των
μηνυμάτων, από όλες τις ηλικίες και ανεξάρτητα από το επίπεδο γνώσεων του καθένα.
Αυτή ακριβώς είναι και η μεγάλη δυσκολία σήμερα, η οποία οδηγεί τη συντριπτική
πλειοψηφία μουσείων στο να κατακλύζονται από εκπαιδευτικά προγράμματα που απευ-
θύνονται σε σχετικά ομοιογενή κοινά (μαθητές), ενώ έχουν μεγάλη ένδεια σε ανάλογα
προγράμματα που απευθύνονται σε ενήλικες, όπου ουσιαστικά υπάρχει ανομοιογένεια
ηλικιακή, μορφωτική αλλά και εμπειριών και παραστάσεων.
Σήμερα σας παρουσιάζουμε το πλαίσιο των εκπαιδευτικών μας δραστηριοτήτων. Ένα
πλαίσιο που αναμφισβήτητα έχει κενά και επιδέχεται συμπληρώσεις. Όμως ταυτόχρονα
προσπαθεί να απευθυνθεί σε όλες τις ηλικιακές ομάδες, με δράσεις που λαμβάνουν
χώρα είτε στο εσωτερικό του Μουσείου, είτε μέσα στη φύση. Με πρωτοβουλίες και-
νοτόμες και διαδραστικού χαρακτήρα, κάποιες εκ των οποίων ανταποκρίνονται στις
ανάγκες της «Δια βίου μάθησης».
Πιστεύουμε αναμφισβήτητα στη σημαντική συμβολή των μουσείων στη μαθησιακή
διαδικασία. Προφανώς δεν υποκαθιστούν ούτε κατ’ ελάχιστο τις εκπαιδευτικές δομές.
Παρέχουν όμως τη δυνατότητα για συμπληρωματική και στοχευμένη μάθηση που έχουν
ανάγκη όλοι, ανεξάρτητα από το φύλο, την ηλικία και το μορφωτικό επίπεδο.
Τα νέα του Τα προϊόντα μας
Μουσείου στο εξωτερικό

Πρωτοβουλία για την τρούφα

Όταν τελικά επιμένεις στην ποιότητα των πρώτων
υλών, στους ευρηματικούς συνδυασμούς που
αυξάνουν τα διατροφικά τους χαρακτηριστικά,
αλλά και στην εικόνα των προϊόντων, τότε η
επιβράβευση δεν αργεί να έρθει. Γι’ αυτούς
4 Η τρούφα, το υπόγειο αυτό μανιτάρι, αποτελεί ως γνωστόν ένα από ακριβώς τους λόγους, τα μανιταροπροϊόντα του
τα πλέον περιζήτητα εδέσματα στο κόσμο. Του αποδίδονται θεραπευ- Μουσείου, έχουν διαβεί ήδη τις πύλες εξόδου
τικές, αλλά και αφροδισιακές ιδιότητες, έχει χαρακτηριστικό άρωμα, της Ελλάδας και σιγά-σιγά τοποθετούνται
ενώ συμμετέχει ως βασικό συστατικό σε μερικά από τα πιο ακριβά σε αγορές του εξωτερικού. Ένα εγχείρημα
πιάτα παγκοσμίως. Σε αντίθεση με Ευρωπαϊκές χώρες, όπως η Ιταλία
δύσκολο, που ενώ η πρώτη ύλη του, δηλαδή
και η Γαλλία, στις οποίες η τρούφα έχει μεγάλη κατανάλωση, ενώ ανα-
το μανιτάρι, που φύεται στην Ελλάδα, είναι η
πτύσσονται σε μεγάλη έκταση και τουριστικές δραστηριότητες (π.χ
ποιοτικότερη της Ευρώπης, δεν έχει αναδειχθεί,
κυνήγι τρούφας), στην Ελλάδα βρισκόμαστε σε εμβρυακή κατάσταση.
με αποτέλεσμα η προσπάθεια να καθίσταται
Το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Μετεώρων & Μουσείο Μανιταριών
από την πρώτη στιγμή προσπάθησε να αναδείξει αυτόν το μοναδικό
ακόμα πιο επισφαλή. Εμείς πάντως πιστεύουμε
καρπό της γης, ο οποίος μάλιστα υπάρχει σε αρκετές περιοχές της στη δύναμη του προϊόντος, θα επιμείνουμε και
χώρας, είτε μέσα από τη συστηματική διοργάνωση κυνηγιού τρούφας, θα τα καταφέρουμε.
είτε μέσα από την προσφορά προϊόντων της κ.λπ. Στα πλαίσια της
προσπάθειας αυτής, προετοιμάζει μια νέα πρωτοβουλία, με διεθνές
ενδιαφέρον, η οποία θα συμβάλλει στην περεταίρω ανάδειξη αυτού Nέα πτέρυγα στο Μουσείο
του νοστιμότατου εδέσματος. Πληροφορίες προσεχώς. Μανιταριών
Μια νέα πτέρυγα,
μοναδική και αυτή
Σημεία πώλησης προϊόντων στο είδος της,
ετοιμάζει το Μου-
σείο στον τομέα
των μανιταριών.
Ενώ η προηγού-
μενη αναφερό-
ταν στη σύνδεση
των μανιταριών με
ιστορικά και λαο-
γραφικά στοιχεία,
η νέα, έχει σχέση
με την ανάδειξη
Τα προϊόντα μανιταριών του Μουσείου έχουν γίνει πλέον γνω- της διατροφικής
στά. Η ποιότητά τους, η μοναδική γεύση τους, αλλά και η δι- τους αξίας. Θα αναδείξει άγνωστες πτυχές της βι-
ατροφική τους αξία, τα τοποθετούν στις κορυφαίες επιλογές ολογικής τους σημασίας και θα φανεί ξεκάθαρα η
των μανιταρόφιλων. Ιδιαίτερα δε μετά και την ανάδειξη των πολλαπλότητα των διατροφικών τους χαρακτηριστι-
διατροφικών ισχυρισμών και ισχυρισμών υγείας που διαθέτουν κών. Η νέα αυτή πτέρυγα προβλέπεται και στη σύμ-
και που γίνεται με τη συμβολή του τμήματος Διατροφής και βαση που έχει υπογράψει το Μουσείο με το Τμήμα
Διαιτολόγιας του Τ.Ε.Ι Θεσσαλίας, η ζήτηση είναι ακόμα μεγα- Διατροφής και Διαιτολογίας του Τ.Ε.Ι Θεσσαλίας, με
λύτερη. Τους πληροφορούμε λοιπόν ότι εκτός από το e-shop τη στήριξη του οποίου θα πραγματοποιηθεί. Δεν θα
του Μουσείου, θα τα βρουν σε πολλά σημεία πώλησης σε όλη μπορούσε ασφαλώς να απουσιάζει και η συμβολή
την Ελλάδα, πολλά εκ των οποίων είναι ήδη αναρτημένα στην του… συνήθως ύποπτου, Γιώργου Κωνσταντινίδη,
ιστοσελίδα μας. Δείτε τα και… καλή απόλαυση! πρόεδρου των Μανιταρόφιλων Ελλάδας, η συνερ-
γασία του οποίου είναι πάντα εξαιρετικά σημαντική.
Νέα βράβευση από το Tripadvisor Μουσειακά
Παραλειπόμενα
Η θανάτωση των αδέσποτων

Για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά το μουσείο μας
βραβεύεται από το μεγαλύτερο ταξιδιωτικό ιστό-
τοπο στον κόσμο, Tripadvisor. Είμαστε πραγματικά
υπερήφανοι γι’ αυτό, αφού η βράβευση προέρχεται
ουσιαστικά από τους επισκέπτες μας και τις θετικό-
τατες κριτικές τους. Αποτελεί μια ηθική δικαίωση
και επιβράβευση της προσπάθειας χρόνων, προκει-
μένου να στηθεί ένα μουσείο, που όπως οι ίδιοι οι Ένα τραγικό γεγονός βίωσε η πόλη της Καλαμπάκας στις αρχές 5
επισκέπτες επισημαίνουν, είναι από τα ωραιότερα Αυγούστου, το οποίο ήταν αρκετό για να δυσφημιστεί σε όλη την
στην Ελλάδα και όχι μόνον. Το γεγονός δε, ότι στη Ελλάδα, μέσω της δημοσιοποίησής του στα κεντρικά Μ.Μ.Ε: Η
βαθμολογία που δίνουν οι ίδιοι οι επισκέπτες μέσω θανάτωση πολλών αδέσποτων ζώων αλλά και οικόσιτων, μέσα
του Tripadvisor, το κατατάσσουν πρώτο μουσείο από δηλητηριασμένα δολώματα. Είναι πραγματικά τραγικό, ένα
στη Θεσσαλία και δεύτερο Μουσείο Φυσικής ίσως υπαρκτό θέμα, να αντιμετωπίζεται με τον πιο ακραίο και
Ιστορίας στην Ελλάδα, με μόλις δυόμιση χρόνια βάρβαρο τρόπο, ο οποίος μάλιστα, εκτός των άλλων, εμπερικλείει
λειτουργίας, καθιστά τη βράβευση ακόμα πιο ση- σοβαρούς κινδύνους και για τη δημόσια υγεία. Ένα θέμα που θα
μαντική και ελπιδοφόρα. μπορούσε να λυθεί εύκολα μέσα από τη συνέργεια και τη δράση
Σας ευχαριστούμε για τη στήριξη από τα βάθη της αρμόδιων φορέων, μετατρέπεται πεδίο δράσης ουσιαστικά για
καρδιάς μας. ανεγκέφαλους. Επιτέλους, αυτό το διαρκές έγκλημα της χρήσης
δηλητηριασμένων δολωμάτων, είτε για αδέσποτα ζώα, είτε για
Ολοκληρώθηκε ο διαγωνισμός άγρια, πρέπει να σταματήσει. Ας αναλάβουμε όλοι τις πρωτο-
βουλίες που μας αναλογούν.
Video
Θετικά σχόλια από τους αναγνώστες
Με πολύ θετικά σχόλια υποδέ-
χτηκαν πολλοί αναγνώστες μας
το αφιέρωμα του προηγούμενου
τεύχους μας σχετικά με τις εναλ-
λακτικές μορφές τουρισμού στα
Ολοκληρώθηκε ο διαγωνισμός video που διορ-
Μετέωρα. Μάλιστα, ιδιαίτερα
γάνωσε το Μουσείο και αφορούσε video που
τραβούσαν οι επισκέπτες κατά τη διάρκεια της θετική αντιμετώπιση υπήρξε από
παραμονής τους σε αυτό. Τα video αυτά, μετά μεγάλα τουριστικά γραφεία, τα
από επεξεργασία που έκαναν οι ίδιοι, ανέβαιναν οποία, όπως τα ίδια μας ανέφε-
στο κανάλι που διαθέτει το Μουσείο στο YouTube ραν, είναι ίσως η πρώτη φορά
όπου και ψήφιζε όποιος επισκέπτης του καναλιού που φθάνει στα χέρια τους μια
ήθελε, αφού προηγουμένως έβλεπε τα video. Ο ολοκληρωμένη παρουσίαση των
διαγωνισμός ξεκίνησε στις 15 Νοεμβρίου 2016 εναλλακτικών δυνατοτήτων που
και ολοκληρώθηκε στις 15 Σεπτεμβρίου του 2017! έχει ο επισκέπτης της περιοχής
Το δώρο του διαγωνισμού ήταν μια βιντεοκάμερα του Δήμου Μετεώρων. Το πόσα πολλά μπορεί να κάνει κάποιος
SONY, το οποίο κέρδισαν με το καταπληκτικό τους
σε μια τόσο μικρή, αλλά προικισμένη περιοχή. Αυτό βέβαια δεν
video οι Ευθύμης Πλιάγκας και Βαγγέλης Καραλι-
το αναφέρουμε για να… ευλογήσουμε τα γένια μας. Στεκόμαστε
όλιος, ήταν ευγενική χορηγία των καταστημάτων
ηλεκτρικών ειδών ΠΕΡΚΑΣ Electronet και απονε- σ’ αυτό για να δείξουμε πόσο πολλή δουλειά πρέπει να γίνει
μήθηκε στους νικητές από την Υπεύθυνη Έκδοσης ακόμα, από όλους τους φορείς, προκειμένου να αναδείξουμε
του Περιοδικού, Βίκυ Πάλλα. Ευχαριστούμε θερμά όχι μόνον τα γνωστά, αλλά κυρίως τα άγνωστα σημεία αυτού
τους συμμετέχοντες αλλά και τον χορηγό μας, χω- του ευλογημένου τόπου και τις εξαιρετικά ποιοτικές δραστη-
ρίς τη στήριξη του οποίου δεν θα ήταν δυνατή η ριότητες που σιγά-σιγά αναπτύσσονται. Πεδίο δόξης λαμπρόν
διενέργεια του διαγωνισμού. λοιπόν για όλους.
Επιμέλεια: Ελευθερία Παπακώστα
Εκπαιδευτικός - Υπεύθυνη εκπαιδευτικών προγραμμάτων του Μουσείου
Περιβαλλοντικά
νέα

Παρατηρήθηκε σπάνια λευκή άλκη!
Μετά από τρία χρόνια συνεχούς παρακολούθησης, ο ερευνητής Hans Nilson κα-
τάφερε να απαθανατίσει στο φακό μία ολόλευκη άλκη, σε ένα βίντεο που σύντομα
έγινε viral. Η παρατήρηση έγινε στη δυτική Σουηδία και ήταν η δεύτερη για φέτος.
Υπολογίζεται πως ο πληθυσμός του είδους στη χώρα φτάνει τα 400.000 άτομα,
ενώ μόλις 100 από αυτά είναι ολόλευκα. Το χρώμα τους οφείλεται σύμφωνα με
τους ερευνητές στον αλφισμό για ένα μέρος του πληθυσμού, αλλά και σε γονίδια
για το υπόλοιπο.
Πηγή: independent.co.uk

Εκατοντάδες νεκροί τόνοι στον Πηνειό
Μία δυσάρεστη έκπληξη περίμενε τους κατοίκους περιοχής της Λάρισας, όταν αντίκρισαν
6 εκατοντάδες νεκρούς τόνους σε παραλία, κοντά στις εκβολές του Πηνειού, στις αρχές
Αυγούστου. Τα μικρά αυτά ψάρια βάρους μόνο λίγων γραμμαρίων, θα μπορούσαν να
φτάσουν τα 300 κιλά. Οι αρχές διεξάγουν έρευνες ώστε να διαπιστώσουν αν το γεγονός
οφείλεται σε φυσικά αίτια ή πρόκειται για απορριπτόμενο αλίευμα.
Πηγή: newsbeast.gr

Η Νεκρά θάλασσα στερεύει
Μέχρι το 2050 η Νεκρά θάλασσα θα αποτελεί παρελθόν, εάν δεν ληφθούν
άμεσα δραστικά μέτρα, προειδοποιούν ερευνητές. Το 90% του νερού εκτρέπεται,
προκειμένου να καλύψει της ανάγκες της Ιορδανίας και του Ισραήλ, ενώ μόλις
ένα πολύ μικρό ποσοστό παραμένει σε αυτή. Ως αποτέλεσμα αυτών, τα τελευταία
20 χρόνια η στάθμη της λίμνης μειώθηκε κατά 30 μέτρα. Σε μία προσπάθεια να
προστατευθεί η λίμνη, Ιορδανία και Ισραήλ σχεδιάζουν τη δημιουργία αγωγών
μήκους 180 χλμ, για τη μεταφορά υδάτινων πόρων από την Ερυθρά Θάλασσα
στη Νεκρά.
Πηγή: dw.com

Άσφαλτος από γόπες τσιγάρων
Λύση στο πρόβλημα τον εκατομμυρίων τόνων αποτσίγαρων φαίνεται να έχει
βρει ομάδα ερευνητών του Πανεπιστημίου RMIT, στην Αυστραλία. Σύμφωνα
με έρευνα που έχουν πραγματοποιήσει, η «σφράγιση» των αποτσίγαρων στην
άσφαλτο, όχι απλά αντέχει την βαριά κυκλοφορία των αυτοκινήτων, αλλά επί-
σης αποθηκεύει λιγότερη θερμοκρασία από τον Ήλιο, με αποτέλεσμα την
μείωση της αστικής θερμοκρασίας, ενώ παράλληλα εμποδίζει τις επικίνδυνες
χημικές ουσίες να διεισδύσουν στο περιβάλλον. Δεδομένου ότι η παραγωγή
των τσιγάρων ετησίως φτάνει τα 6 τρισεκατομμύρια, και τα απορρίμματα που
προκύπτουν τους 1,2 τόνους, τότε η παραπάνω λύση φαντάζει μονόδρομος
στην αντιμετώπιση της ρύπανσης.
Πηγή: naftemporiki.gr

Παραγωγή ενέργειας από την Ήλιο στη Σαχάρα
Ένα μεγαλεπήβολο σχέδιο κατέθεσε στο Υπουργείο Ενέργειας της Τυνησίας μία
κοινοπραξία ενεργειακών εταιρειών, η TuNur, για τη δημιουργία του μεγαλύτερου
σταθμού ηλεκτρικής ενέργειας. Ο σταθμός αυτός θα κατασκευαστεί στα όρια
της Σαχάρας και θα εκμεταλλεύεται την ηλιακή ενέργεια, μετατρέποντάς τη σε
ηλεκτρική, σε μία έκταση που προβλέπεται να καλύπτει 250.000 στρέμματα.
Η σύνδεση του σταθμού με την Ευρώπη, μέσω υποθαλάσσιων καλωδίων, θα
τροφοδοτεί 5 εκατομμύρια νοικοκυριά με ηλεκτρικό ρεύμα ή 7 εκατομμύρια
ηλεκτρικά αυτοκίνητα.
Πηγή: protothema.gr
Ο πλανήτης εκπέμπει SOS!
Οι φυσικοί πόροι που ο πλανήτης μας μπορεί να παράγει κατά τη διάρκεια
ενός έτους, καταναλώθηκαν μόλις σε επτά μήνες για το 2017! Μάλιστα η εκ-
μετάλλευση των πόρων έγινε νωρίτερα από ποτέ. Τη μελέτη πραγματοποίησε το
Global Footprint Network, στην Καλιφόρνια, το οποίο υπολογίζει το οικολογικό
αποτύπωμα του ανθρώπου. Υπολογίζει δηλαδή τη σχέση μεταξύ της κατανάλω-
σης ενέργειας-εκμετάλλευσης πόρων από τον άνθρωπο και της δυνατότητας
του πλανήτη να ανανεώνει τις πηγές του και να απορροφά τα αέρια που είναι
υπεύθυνα για την πρόκληση του φαινομένου του θερμοκηπίου. Οι κύριες αιτίες
του φαινομένου αυτού αφορούν την υλοτομία των δασών, την υπεραλίευση αλλά
και την παραγωγή υπέρογκων ποσοτήτων άνθρακα που δάση και ωκεανοί αδυνατούν να απορροφήσουν.
Πηγή: protothema.gr

Γνωρίζετε ότι:
1. Πάνω από το 30% των σπονδυλωτών βρίσκονται σε μείωση τόσο σε όρους πληθυσμού όσο και
γεωγραφικής εξάπλωσης;

2. Σε δείγμα 177 θηλαστικών, όλα έχουν χάσει το 30% των γεωγραφικών περιοχών τους, ενώ περισσότερα 7
από το 40% έχουν χάσει άνω του 80% της περιοχής τους;

3. Τα θηλαστικά της νότιας και νοτιοανατολικής Ασίας έχουν πληγεί περισσότερο έχοντας απωλέσει πολύ
πάνω από το 80% της περιοχής τους;

4. Αυτή η «μαζική απώλεια» έχει οδηγήσει πολλά ζώα, τα οποία πριν 10-20 χρόνια θεωρούνταν ασφαλή,
όπως λιοντάρια και καμηλοπαρδάλεις, να βρίσκονται πλέον σε κίνδυνο;

5. Οι τίγρεις έχουν χάσει το 93% των περιοχών τους και έχουν μειωθεί κατά 95% σε σχέση με τον περασμένο
αιώνα;

6. Η μεγαλύτερη απειλή γι’ αυτές είναι η λαθροθηρία, προκειμένου να καλυφθεί η ζήτηση μερών του
σώματός τους (νύχια, δόντια, κτλ) από χώρες κυρίως της Ασίας;

7. Από το 2000 έχουν κατασχεθεί 950 δέρματα τίγρεων, 270 πτώματα, 1800 κιλά οστών και 12000
φιάλες οίνου οστών τίγρης;

8. Τουλάχιστον 200 άνθρωποι σε όλο τον κόσμο έχουν σκοτωθεί το 2016, στην προσπάθειά τους να
υπερασπιστούν το περιβάλλον, σύμφωνα με έκθεσης της Global witness;

9. Οι χώρες με τα περισσότερα θύματα είναι η Βραζιλία (49), η Κολομβία (37), οι Φιλιππίνες (28), και η
Ινδία (16);

10. Το 40% των περιπτώσεων των νεκρών προέρχεται από αυτόχθονες πληθυσμούς, που διαμένουν στα
εδάφη τους για πολλές γενιές και καταλήφθηκαν από εταιρίες, γαιοκτήμονες και τοπικούς παράγοντες;

11. Με βάση πρόσφατη δημοσιοποίηση του ΥΠΕΝ για την αξιολόγηση της ποιότητας υδάτων κολύμβησης
της χώρας για το 2016, 1496 σημεία (99,27%) χαρακτηρίζονται «Εξαιρετικής ποιότητας», 10 σημεία
(0,66%) ως «Καλής ποιότητας» και 1 σημείο (0,07%) ως «Επαρκούς ποιότητας»;

Τέλος στα οχήματα βενζίνης και ντίζελ στην Αγγλία από το 2040!
Με ανακοίνωση του Υπουργού Περιβάλλοντος του Ηνωμένου Βασιλείου,
απαγορεύεται η πώληση οχημάτων βενζίνης και ντίζελ από το 2040. Πρόκειται
για μία απόφαση που στοχεύει στην κυκλοφορία μόνο ηλεκτρικών αυτοκινήτων τα
επόμενα χρόνια, όπως επίσης και στη βελτίωση της ποιότητας του αέρα στο Ηνωμένο
Βασίλειο. Ο εξαιρετικά μολυσμένος αέρας ευθύνεται για 40.000 πρόωρους
θανάτους στη χώρα, ενώ θεωρείται για πολλούς ο «μεγαλύτερος περιβαλλοντικός
κίνδυνος για τη δημόσια υγεία».
Πηγή: iefimerida.gr
Γιώργος Κωνσταντινίδης
Μανιταρόφιλοι Ελλάδας
Μανιταροφιλία
και
Μανιταρογνωσία
Μανιταρολόγιον
στην Ελλάδα Ιουνίου – Αυγούστου 2017
Τον Ιούνιο του 2017 ο πρόεδρος των δίες της Σερβίας, της Κροατίας και τους
Μανιταρόφιλων Ελλάδας Γεώργιος Μανιταρόφιλους Ελλάδας, δίνοντας
Κωνσταντινίδης, ο Αναπληρωτής Πρύ- έτσι και επίσημο, τυπικό χαρακτήρα στη
τανης του Γεωπονικού Πανεπιστημίου συνεργασία ανάμεσα στις μανιταροφι-
Αθηνών (Γ.Π.Α.) Σταύρος Ζωγραφάκης λικές κοινότητες των τριών βαλκανικών
και ο Επιστημονικός Υπεύθυνος του χωρών.
Γ.Π.Α. Γεώργιος Ζερβάκης υπέγρα-
ψαν σύμβαση έργου με τίτλο «Ταξι-
Στον απόηχο της επιτυχημένης 9ης Ηπει-
νομική και φυλογενετική μελέτη
ρώτικης Γιορτής Μανιταριού (7-9 Ιου-
συλλογών αυτοφυών μανιταριών
νίου 2017), το σχόλιου του αγαπητού
της Ελλάδας». Το έργο περιλαμβά-
φίλου και συνεργάτη Carlo Agnello:
νει συνεργασία για την ταξινομική και
«Voglio dire una sola cosa: se il nostro
8 φυλογενετική μελέτη 100 δειγμάτων
pianeta non avesse la Grecia con la Περισσότεροι από 8.000 επισκέπτες
αυτοφυών μανιταριών και προβλέπει
sua meravigliosa gente sarebbe un πέρασαν για πρώτη φορά την ξυλό-
τη δημοσίευση των σχετικών ευρημά-
pianeta triste e povero. Grazie Grecia, γλυπτη πύλη του «Πάρκου των Μανι-
των. Η συνεργασία των ερασιτεχνών
grazie Thanasi.» Θέλω να πω ένα πράγ- ταριών», που φιλοτέχνησε ο Γιάννης
μανιταρόφιλων με το Γ.Π.Α., που -από
μα: Αν ο πλανήτης μας δεν είχε την Ελ- Παπατζήκας με αφορμή την 14η Γιορ-
την πλευρά του Γ.Π.Α.- εγκαινίασε το
λάδα με τους υπέροχους ανθρώπους τή Μανιταριού, στα Γρεβενά (17-20 Αυ-
2003 ο Δημήτρης Δήμου και συνέχισαν
της, θα ήταν ένας θλιβερός, φτωχός γούστου 2017). Χαρακτηριστικά είναι
μαζί του οι Γιώργος Ζερβάκης και Ηλίας
πλανήτης. Σ' ευχαριστώ Ελλάδα, σ' ευ- τα σχόλια του Carlo Agnello στο χρο-
Πολέμης, οδήγησε σε αυτή την εξέλιξη,
χαριστώ Θανάση. (αναφέρεται στον νολόγιό του: «Grevenon Phenomeno!
επιβεβαιώνοντας το υψηλό επίπεδο των
πρόεδρο των Μανιταρόφιλων Ηπείρου Un fenomeno impossibile da spiegare,
σχέσεων ανάμεσα σε επαγγελματίες
Θανάση Ντίνο) una febbre che ammala in maniera
και ερασιτέχνες μυκητολόγους στην
Τον Ιούνιο του 2017, το Μουσείο positive!» Το φαινόμενο των Γρεβενών!
Ελλάδα.
Φυσικής Ιστορίας Μετεώρων και Ένα φαινόμενο αδύνατο να το εξηγή-
Μουσείο Μανιταριών βραβεύεται σω. Ένας πυρετός που σε αρρωσταίνει
Στις 8 Ιουνίου 2017, στο Κοπαόνικ για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά, από θετικά!
της Σερβίας οι πρόεδροι της Σέρβικης τον ταξιδιωτικό ιστότοπο Trip Advisor, Στο πλαίσιο της 14ης Πανελλήνιας
Ομοσπονδίας Μανιταρόφιλων Zoran με Πιστοποιητικό Διάκρισης για το Γιορτής Μανιταριού βραβεύτηκαν από
Jelenkovic, της Κροατικής Ομοσπονδί- 2017. τους Μανιταρόφιλους Ελλάδας οι εθε-
ας Μανιταρόφιλων Branko Bartoliç και λοντές Γιάννης Ντίνας (Γρεβενά) και
Τον Ιούνιο του 2017 κυκλοφορεί το
των Μανιταρόφιλων Ελλάδας Γιώργος Γιάννης Ζέρβας (Πτολεμαΐδα).
βιβλίο του Γιάννη Ζαχαράκη «Αγρι-
Κωνσταντινίδης, υπέγραψαν μνημόνιο
ολούλουδα, ορχιδέες, βότανα και μα-
μανιταροφιλικής-μυκητολογικής
νιτάρια της Κρήτης».
συνεργασίας, ανάμεσα στις ομοσπον- Προσεχείς μανιταρογιορ-
τές στην Ελλάδα:
6-7 Οκτωβρίου 2017: 2η Γιορτή Μα-
νιταριού, Ελατοχώρι Πιερίας
14 Οκτωβρίου 2017: 1η Γιορτή Μανι-
ταριού, Μακρυράχη Μαγνησίας
22 Οκτωβρίου 2017: 11η Συνάντηση
Μανιταρόφιλων Θεσσαλίας, Ανατολή
Λάρισας
28-29 Οκτωβρίου 2017: 12η Πανελ-
λήνια Φθινοπωρινή Συνάντηση Μανιτα-
ρόφιλων, Ξάνθη
4 Νοεμβρίου 2017: 2η Γιορτή Μανι-
ταριού, Πέτα Άρτας
11-12 Νοεμβρίου 2017: 1η Γιορτή
Μανιταριού, Υπάτη Φθιώτιδας
18 Νοεμβρίου 2017: 2η Γιορτή Μανι-
φωτογραφία: Σωκράτης Μήττας ταριού, Κέρκυρα
Γιώργος Κωνσταντινίδης
Μανιταρόφιλοι Ελλάδας

Trichoderma citrinum (Pers.) Μανιτάρια της
Jaklitsch, W. Gams & Voglmayr Ελλάδας
Τριχόδερμα το κίτρινο Πρώτη έντυπη
= Hypocrea citrina (Pers.) Fr., Hypocrea citrina παρουσίαση
var. ochracea Sacc.

Οικολογία: Καρποφορεί από την άνοιξη έως το φθινόπωρο στρωματοειδώς, συνήθως κατά ομάδες, σε σάπια πρέμνα,
μερικές φορές και στο γύρω από αυτά έδαφος, σε κλώνους και φύλλα. Σπάνιο είδος στην Ελλάδα. 9
Μορφολογία: Περιθήκια μικρά (Ø -0,5 χιλ), ελλειπτικά ή στρωματοειδή, παχιά (-1 εκ.), τραχιά, από τις βαθύχρωμες
οστεόλες των περιθηκίων, λευκωπά, κρεμ ή κίτρινα, ακανόνιστα σφαιρικά ή αχλαδόμορφα, συναθροιζόμενα σε μεγάλα
στρώματα έκτασης αρκετών τετραγωνικών εκατοστών ή δεκατόμετρων, με ακανόνιστη, λευκωπή περιμετρική ζώνη και
σκληρή, συνεκτική σάρκα.
Μικροσκοπία: Ασκοί: β: 75-85 x-5 μm, Κ-9999: 74-87 x-4-6,3 μm, αρχικά 8-σποροι και τελικά 16-σποροι, κυλινδρικοί-ρο-
παλόμορφοι, μονόσειροι, μη αμυλώδεις. Παραφύσεις απούσες. Ασκοσπόρια: β: 3-4 μm, Κ-9999: 3,8-4,3 x 2,8-4,1 μm,
υποσφαιρικά ή επιμήκη, λεία ή αμυδρώς στικτά, υαλώδη.
Βιβλιογραφία: Breitenbach J.-Kränzlin F. 1/317, Medardi G.: Ascomicrti d’ Italia 339, mycohellas.gr

Αρ. συλλογής: Κ-9999. Κυρακαλή Γρεβενών, σε νεκρό φύλλο λεύκας, 17-11-2016. Εύρεση, φωτογράφιση, ταυτοποίηση:
Γιώργος Κωνσταντινίδης (Μανιταρόφιλοι Ελλάδας).

Trichoderma tremelloides Jaklitsch - Τριχόδερμα το τρεμελλοειδές
=Hypocrea tremelloides (Schumach.) Fr., Sphaeria tremelloides Schumach.

Οικολογία: Καρποφορεί καλοκαίρι και φθινόπωρο, συνήθως κοπαδιαστά, συχνά σε πυκνούς σχηματισμούς, σε σάπιο
ξύλο ή φλοιό. Σπάνιο είδος στην Ευρώπη (Jaklitsch: αναφέρεται από Αυστρία, Δανία, Γερμανία, Ιταλία, Ηνωμένο Βασίλειο)
και την Ελλάδα.
Μορφολογία: Στρώματα μικρά (Ø 0,5-3 χιλ.), κυκλικά, μακρόστενα ή γωνιώδη, επίπεδα, φακοειδή, δισκοειδή, μαξιλαροειδή
ή ευκρινώς στροβιλόμορφα με κοντό πόδι, λεία ή ελαφρώς κοκκώδη, γυαλιστερά, κηρώδη-ζελατινώδη, τρεμελλοειδή,
αρχικά λευκωπά ή κιτρινωπά και αργότερα σαρκορόδινα έως ανοιχτόχρωμα πορτοκαλοκαφετιά, χρωματικώς ομοιογενή,
με επίπεδη, ελαφρώς κυρτή ή πιεσμένη επιφάνεια χωρίς τρίχες, λευκό βασικό μυκήλιο σε πρώιμο στάδιο και ομοιόχρωμη,
ελεύθερη, στρογγυλεμένη ή οξεία, μερικές φορές οδοντωτή ή λοβωτή περίμετρο. Περιθήκια διαφανή με δυσδιάκριτες,
μικρές, ελαφρώς προεξέχουσες οστεόλες, χωρίς ευκρινή στίγματα.
Μικροσκοπία: Ασκοί: β: 55-75 (96) x 3,5-5,5 μm, K-9530: 54,5-78,1 x 3,1-4,5 μm, 16-σποροι, κυλινδρικοί μονόσειροι,
με πόδι μήκους 2-28 μm. Ασκοσπόρια β: 2,3-5,7 x 2-4,7 μm, K-9530: 3-5,5 x 2-3,6 μm, υαλώδη, στικτά, ελλειπτικά, υπο-
σφαιρικά ή επιμήκη. Σποριοαποτύπωμα λευκό ή κρεμ.
Βιβλιογραφία: Walter M. Jaklitsch 2011, natur-in-nrw.de, mycohellas.gr

Αρ. συλλογής: Κ-9530. Ιωάννινα Ιωαννίνων, σε νεκρό κλώνο πλατυφύλλου, 06-06-2016. Εύρεση, φωτογράφιση, ταυτοποίηση:
Γιώργος Κωνσταντινίδης (Μανιταρόφιλοι Ελλάδας).
Επιμέλεια: Ελευθερία Παπακώστα

Αφιέρωμα στις
εκπαιδευτικές
δράσεις του
Εκπαιδευτικές δράσεις
Μουσείου

10

Από τη στιγμή που το Μουσείου Φυσικής Ιστορίας Μετεώρων
& Μουσείο Μανιταριών έχει ενστερνιστεί την άποψη ότι ο
ρόλος ενός μουσείου δεν μπορεί να είναι στατικός, με την
έννοια της απλής έκθεσης και ανάδειξης των εκθεμάτων,
αλλά δυναμικός, που σημαίνει ανάληψη πρωτοβουλιών για
την επίτευξη των στόχων και τη διάχυση της φιλοσοφίας του,
τότε είναι προφανές, ότι η εκπαιδευτική του δράση αποτελεί
το βασικότερο μοχλό σε αυτή την προσπάθεια.

Το στοίχημα που καλείται να κερδίσει κάθε μουσείο, το οποίο
συμμερίζεται αυτή την αντίληψη, είναι να καταφέρει να πείσει
το κοινό να συμμετάσχει στις δραστηριότητές του. Το κλειδί
για την επίτευξη αυτού του στόχου ακούει σε μία λέξη: δια-
δραστικότητα. Μέσω αυτής ο επισκέπτης εμπλέκεται ενεργά
σε όλη τη διαδικασία, ενώ η ενημέρωσή του συνδυάζεται
με την ψυχαγωγία.
ΤΕΙ, Περιβαλλοντικές κι Μανιταροφι-
λικές οργανώσεις, η πλειοψηφία των
οποίων διακρίνεται από τον ιδιαίτερα
έντονο ερευνητικό τους χαρακτήρα.

Οι ενότητες εκπαιδευτικών δρα-
στηριοτήτων που έχει δημιουργή-
σει και διαθέτει το Μουσείο είναι:
α. «Συνάντηση με τους επιστήμονες»,
β. «Συνεργασίες και ερευνητικές
δράσεις», γ. «Μανιταροδράσεις»,
δ. «Εκπαιδευτικά προγράμματα», ε.
«Μάθηση-Γεύση-Ψυχαγωγία» και στ.
«Δημιουργικά εργαστήρια» και «Κυ-
ριακές στο Μουσείο».

Στις επόμενες σελίδες παρουσιάζο-
νται αναλυτικά αυτές οι δράσεις.

Βάσει αυτών το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Μετεώρων
και Μουσείο Μανιταριών αναζητά συνεχώς προτάσεις για 11
τους επισκέπτες, οι οποίες αφορούν όχι μόνο το μαθητικό
κοινό, αλλά το σύνολο των επισκεπτών του.

Έτσι, οι εκπαιδευτικές και περιβαλλοντικές του δράσεις
διευρύνονται. Δεν περιορίζονται στα εκπαιδευτικά προ-
γράμματα, που κάθε μουσείο πια οφείλει να έχει, αλλά
εμπλουτίζονται με προγράμματα που πραγματοποιούνται
εκτός Μουσείου. Ταυτόχρονα και για την επίτευξη όλων
αυτών, αναπτύσσει σειρά συνεργασιών με Πανεπιστήμια,
Αφιέρωμα στις
Συνάντηση με
εκπαιδευτικές
τους Επιστήμονες
δράσεις του
Μουσείου

12
«Συνάντηση με τους
επιστήμονες»
Πρόγραμμα ημερίδων και διαλέξεων
Το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Μετεώρων και Μουσείο Μανιταριών στα πλαίσια του προγράμματός του «Συνά-
ντηση με τους Επιστήμονες» και λαμβάνοντας υπόψη την ανάγκη της «διά βίου μάθησης», διοργανώνει σεμινάρια
και ημερίδες με στόχο το ενήλικο κοινό. Οι δράσεις αυτές είναι απολύτως στοχευμένες, και με θεματολογία που
αφορά μείζονα περιβαλλοντικά προβλήματα κυρίως της περιοχής, αλλά και γενικότερα τον τομέα των μανιταριών,
της διατροφής κ.λπ.

Εισηγητές είναι επιστήμονες, με βαθιά γνώση και εμπειρία στο αντίστοιχο θέμα, ενώ το κοινό αφορά συνήθως
συγκεκριμένες ομάδες, με επιρροή στην ευαισθητοποίηση του κόσμου στα συγκεκριμένα θέματα.

Ευχή και στόχος μας είναι το πρόγραμμα αυτό να συνδεθεί με αντίστοιχες δράσεις των Κέντρων Δια Βίου Μάθη-
σης για το Περιβάλλον και την Αειφορία (ΚΔΒΜΠΑ), τα οποία αποτελούν δομές με αναγνωρισμένο ρόλο, στην
ποιότητα ζωής και την δι-
ατήρηση της οικολογικής
ισορροπίας.

Για το λόγο αυτό, το Μου-
σείο θεωρεί ότι η ίδρυση
ενός τέτοιου Κέντρου
στο Δήμο Μετεώρων, με
τη μοναδικότητα του φυ-
σικού περιβάλλοντος που
διαθέτει, είναι μίας πρώ-
της τάξεως αναγκαιότητα.

Οι συναντήσεις που δι-
οργανώνει το Μουσείο
πραγματοποιούνται στην
αίθουσα πολλαπλών
χρήσεων του Μουσείου,
πάντα με τη χρήση οπτικο-
ακουστικών μέσων.
«Συνεργασίες
και ερευνητικές δράσεις»

13

Κάθε δράση απαιτεί τους κατάλληλους ανθρώπους να την
υποστηρίζουν. Αυτό απαιτεί συνέργειες και συνεργασίες
με τους κατ’ εξοχήν αρμόδιους, που δεν είναι άλλοι από τα
Εκπαιδευτικά Ιδρύματα (Πανεπιστήμια και ΤΕΙ), καθώς επίσης
καθηγητές και δάσκαλοι Μέσης Εκπαίδευσης.

Στα πλαίσια αυτά, το Μουσείο έχει συνάψει ήδη συμφωνίες
συνεργασίας με το Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο
Αθηνών, το Ιόνιο Πανεπιστήμιο, το ΤΕΙ Θεσσαλίας και το
Τμήμα Διατροφής και Διαιτολογίας.

Σημαντικό ρόλο επίσης σ’ αυτήν την κατεύθυνση, διαδραματί-
ζουν σειρά Περιβαλλοντικών Οργανώσεων, όπως η Ελληνική
Ορνιθολογική Εταιρεία και η WWF, αλλά και όλες σχεδόν
οι Μανιταροφιλικές οργανώσεις της χώρας.

Οι συνεργασίες αυτές δεν έχουν απλά έναν συμβουλευτικό
χαρακτήρα, αλλά εμπερικλείουν μία ενεργό συμμετοχή, η
οποία πολλές φορές έχει και σοβαρή ερευνητική διάσταση.
Αφιέρωμα στις

«Μανιταροδράσεις»
εκπαιδευτικές
δράσεις του
Μουσείου

14

Είναι ένα πρόγραμμα που απευθύνεται σε όλες τις
ηλικιακές ομάδες. Στόχος του είναι η ενίσχυση των
δεσμών των συμμετεχόντων με την φύση, αλλά και
η γνωριμία τους με τον εν πολλοίς άγνωστο κόσμο
των μανιταριών.

Μέσα από όλη αυτή την άκρως διαδραστική εμπει-
ρία, που λαμβάνει χώρα σε παραπλήσια του Μου-
σείου δάση, ο επισκέπτης μπορεί να αναζητήσει,
να καταγράψει, να φωτογραφίσει, να μαζέψει και
τελικά να γευτεί ένα από τα μεγαλύτερα δώρα
της φύσης στην ευρύτερη περιοχή, τα μανιτάρια.
Η δράση αυτή γίνεται με την
παρουσία έμπειρων οδηγών
και μανιταροσυλλεκτών, οι
οποίοι μεταβιβάζουν τις γνώ-
σεις και την εμπειρία τους, 15
συμβάλλοντας έτσι στη σύν-
δεση της γνώσης με την ψυχα-
γωγία και της συμμετοχής με τη
διασκέδαση.

Αρωγοί στο πρόγραμμα αυτό
δεν θα μπορούσαν να είναι
άλλοι από τις διάφορες Μα-
νιταροφιλικές οργανώσεις
και κυρίως οι Μανιταρόφιλοι
Ελλάδας, τους οποίους και
ευχαριστούμε θερμά.

Στο χέρι σας είναι να απο-
λαύσετε αυτή την εξαιρετική
εμπειρία!
Αφιέρωμα στις
εκπαιδευτικές
δράσεις του
Μουσείου
«Εκπαιδευτικά 
προγράμματα»

16

Ελευθερία Παπακώστα, Υπεύθυνη Εκπαιδευτικών προγραμμάτων

«Ένα μουσείο συνδέεται άμεσα με την κοινωνία, είναι ενεργό της μέλος και αλληλεπιδρά
με αυτή, συμβάλλοντας στην εξέλιξή της. Έτσι η ταυτότητα κάθε μουσείου συμπίπτει θα
λέγαμε με την εκπαιδευτική του δράση. Η δράση αυτή συνδέει τα εκθέματα με το κοινό,
με ένα τρόπο μοναδικό, οδηγώντας στην αναζήτηση και τελικά στην ανακάλυψη της γνώ-
σης, μέσω της ενεργού συμμετοχής. Αυτό είναι που προσπαθούμε να επιτύχουμε μέσω
των εκπαιδευτικών προγραμμάτων του Μουσείου. Η επίσκεψη των μαθητών στο Μουσείο,
και η συμμετοχή τους γενικώς στις εκπαιδευτικές του δράσεις, να μετατρέπεται σε μία
διδακτική και διασκεδαστική εμπειρία. Άλλωστε, οι χώροι του Μουσείου, με τις ρεαλιστι-
κές αναπαραστάσεις του φυσικού περιβάλλοντος, δεν μπορούν παρά να εξάπτουν την
περιέργεια και τη φαντασία των μαθητών, και με τρόπο βιωματικό να οδηγούνται στη γνώση».

Τα εκπαιδευτικά προγράμματα του Μουσείου απευθύνο- τως οι γνώσεις που παρέχονται κατά τη διάρκεια τους, είναι
νται στους μαθητές Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας συμπληρωματικές και εξειδικευμένες, που μόνο στο χώρο
Εκπαίδευσης. Σκοπός τους είναι η εξοικείωση των μαθητών ενός αντίστοιχου μουσείου μπορούν να λάβουν οι μαθητές.
με τους χώρους του Μουσείου και η απόκτηση της γνώσης
μέσα από μία ψυχαγωγική διαδικασία, με κύρια προϋπόθεση Ο σχεδιασμός των εκπαιδευτικών προγραμμάτων βασί-
την ενεργό συμμετοχή. ζεται στο πρόγραμμα σπουδών καθώς και στο Αναλυτικό
Πρόγραμμα κάθε τάξης, ενώ το εκπαιδευτικό υλικό που τα
Ο χώρος του Μουσείου θεωρείται ιδανικός για την πραγ- συνοδεύει συντάχθηκε υπό την καθοδήγηση του Εθνικού
ματοποίηση των εκπαιδευτικών προγραμμάτων, αφού δίνει Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών.
στο μαθητή το ερέθισμα να ανακαλύψει και τελικά να κα-
τακτήσει τη γνώση, αναζητώντας την αρχικά στους χώρους Τα προσφερόμενα προγράμματα για τη νέα σχολική χρονιά,
του. Κατά τη διάρκεια των εκπαιδευτικών προγραμμάτων ο με θεματολογία σχετική με τα οικοσυστήματα, τη μετανά-
εκπαιδευτικός παίρνει το ρόλο του παρακινητή. στευση των πουλιών και τα μανιτάρια, είναι τα εξής:

Πρόκειται για προγράμματα που σε καμία περίπτωση δεν
υποκαθιστούν τη γνώση που προσφέρει το σχολείο. Αντιθέ-
1. Το δάσος και οι κάτοικοί του
Απευθυνόμενο σε μαθητές Νηπιαγωγείου, Α’ και Β’ Δημοτι-
κού, το πρόγραμμα αυτό έχει σκοπό τη γνωριμία των μαθητών
με το οικοσύστημα του δάσους. Ζώα, φυτά και μανιτάρια
συστήνονται στους μαθητές, μέσα από μία άκρως διαδρα-
στική και ψυχαγωγική περιήγηση.

2. Το μεγάλο ταξίδι ξεκινά
Οι άνθρωποι πάντα θαύμαζαν τα πουλιά για την ικανότητά
τους να πετάνε και πάντα προσπαθούσαν να ερμηνεύσουν
το ταξίδι της μετανάστευσής τους. Οι μαθητές της Β’ και
Γ’ Δημοτικού ανακαλύπτουν τους λόγους που οδηγούν τα
πουλιά σε αυτό το ταξίδι και γνωρίζουν κάποια μεταναστευ-
τικά είδη πουλιών.

3. Μικροί παρατηρητές πουλιών
Το πρόγραμμα αυτό απευθύνεται στους μαθητές Γ’ και Δ’
Δημοτικού. Οι μαθητές παρατηρούν τα εκθέματα του Μου-
σείου, και προσπαθούν να βγάλουν τα δικά τους συμπερά-
σματα για κάθε ομάδα πουλιών (π.χ αρπακτικά, υδρόβια,
17
κτλ), βάσει των κοινών τους χαρακτηριστικών.

4. Το νερό πηγή ζωής για τα οικοσυστήματα
Οι μαθητές της Δ’, Ε’ και ΣΤ’ Δημοτικού συμμετέχουν σε ένα
πρόγραμμα με στόχο την επισήμανση της σπουδαιότητας
του νερού για την ύπαρξη κάθε μορφής ζωής στον πλανήτη
και γνωρίζουν τα οικοσυστήματα που έχουν βασικό στοιχείο
το νερό.
σία τους για τον άνθρωπο στο πέρασμα των χρόνων, στους
5. Ταξιδεύοντας με τα αποδημητικά πουλιά κανόνες ασφαλείας αλλά και στη διατροφική τους αξία.
Το συνεχές και αδιάκοπο ταξίδι της μετανάστευσης των
πουλιών είναι το θέμα συζήτησης των μαθητών που συμμε-
τέχουν σε αυτό το εκπαιδευτικό πρόγραμμα. Οι μαθητές
της Ε’ και ΣΤ’ Δημοτικού μαθαίνουν για τις μεταναστευτικές
διαδρομές που ακολουθούν τα πουλιά, τον σημαντικό ρόλο
της Ελλάδας στο ταξίδι τους, καθώς και τους κινδύνους που
αντιμετωπίζουν κατά τη διάρκεια του.

6. Εξερευνώντας τον κόσμο των μανιταριών
Απευθυνόμενο στους μαθητές των τελευταίων τάξεων του
Δημοτικού, όπως και σε αυτούς του Γυμνασίου και Λυκείου,
το πρόγραμμα επιχειρεί να τους γνωρίσει τον άγνωστο για
πολλούς μικρόκοσμο των μανιταριών, με έμφαση στη σημα-

Περισσότερες πληροφορίες για τα τρέχοντα εκπαιδευτικά προγράμματα, καθώς και εκπαιδευτικό υλικό μπορείτε να
βρείτε στην ειδική ιστοσελίδα του Μουσείου: www.meteoramuseum.edu.gr
Αφιέρωμα στις
εκπαιδευτικές
δράσεις του
«Μάθηση-Γεύση-
Μουσείου
Ψυχαγωγία»
Κυνήγι τρούφας: Μία νέα διάσταση
στις σχολικές δραστηριότητες

18

Μία νέα, μοναδική πρόταση στον τομέα των σχολικών-πε-
ριβαλλοντικών δραστηριοτήτων καταθέτει το Μουσείο
Φυσικής Ιστορίας Μετεώρων και Μουσείο Μανιταριών. Η
πρόταση αυτή, με τίτλο «Μάθηση-Γεύση-Ψυχαγωγία», αφορά
το Κυνήγι τρούφας στην περιοχή των Μετεώρων και απευ-
θύνεται σε μαθητές των τελευταίων τάξεων του Δημοτικού,
καθώς και σε Γυμνάσια-Λύκεια.

Το πρόγραμμα αυτό εφαρμόστηκε πιλοτικά στο τέλος της
περσινής σχολικής χρονιάς και η μεγάλη του επιτυχία, οδήγη-
σε το Μουσείο στη συστηματική οργάνωσή του από φέτος.

Αυτή η δράση, με τα έντονα περιβαλλοντικά χαρακτηριστικά,
δίνει μία νέα διάσταση στον τομέα των σχολικών δραστηριο-
τήτων. Ο μαθητής, μέσω της διάδρασης που του προσφέρει
η συμμετοχή του στη δράση αυτή, μαθαίνει πολλά από τα
μυστικά της τρούφας, του σπάνιου και πανάκριβου υπόγειου
μανιταριού, αλλά και των μανιταριών γενικότερα, γεύεται
στην εξοχή μία καταπληκτική τρουφομακαρονάδα, ενώ ταυ-
19

τόχρονα ψυχαγωγείται μέσα από την άμεση επαφή του με το την κάλυψη των εξόδων, όταν σε Ευρωπαϊκές χώρες όπως
φυσικό περιβάλλον και τους χώρους του Μουσείου. η Γαλλία και η Ιταλία, οι τιμές είναι αστρονομικές.

Η στοχευμένη αυτή εκπαιδευτικού και περιβαλλοντικού χα- Αξίζει πραγματικά όλοι οι μαθητές να δοκιμάσουν αυτή
ρακτήρα δράση, είναι ουσιαστικά μία προσφορά του Μου- την πρωτόγνωρη εμπειρία. Είμαστε σίγουροι ότι θα ενθου-
σείου, αφού πραγματοποιείται με ένα ελάχιστο τίμημα για σιαστούν!
Αφιέρωμα στις
εκπαιδευτικές
δράσεις του
«Δημιουργικά εργαστήρια»
Μουσείου
και «Κυριακές στο
Μουσείο»

Πρόκειται για δράσεις δημιουργικής απασχόλη-
σης, οι οποίες απευθύνονται όχι τόσο σε σχολικές
ομάδες, χωρίς ασφαλώς να αποκλείονται αυτές,
αλλά σε ομάδες παιδιών κυρίως Πρωτοβάθμιας
εκπαίδευσης, που μπορεί να είναι από διάφορες
περιοχές.
20
Η θεματολογία των δράσεων αυτών, αντλείται από
την ίδια τη θεματολογία του Μουσείου, αφορά
δηλαδή κυρίως ζώα και μανιτάρια. Έτσι, γλυπτές
κατασκευές ζώων και μανιταριών, ζωγραφιές, δι-
άφορες κατασκευές, εργαστήριο origami κλπ,
αποτελούν ορισμένες από αυτές τις δράσεις, οι
οποίες διευρύνουν το γνωστικό πεδίο των συμ-
μετεχόντων ενώ ταυτόχρονα δημιουργούν μικρά
έργα τέχνης, σύμφωνα με το θέμα. Όλες αυτές οι
δράσεις είναι εντελώς δωρεάν.
Πρόγραμμα
3η Γιορτή Μανιταριού: 3ης Γιορτής
Μανιταριού
Καλαμπάκα 29,30/9 & 1/10
Την ώρα που γράφονται αυτές οι γραμμές, συνεχίζονται πυρετωδώς οι προετοιμασίες για την 3η Γιορτή Μανιταριού, που
γίνεται κάθε χρόνο στην κεντρική πλατεία της Καλαμπάκας και την οποία διοργανώνει το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας
Μετεώρων & Μουσείο Μανιταριών. Κεντρική στόχευση της γιορτής αυτής, αποτελεί η ανάδειξη της διατροφικής αξίας
και της γευστικής επάρκειας των μανιταριών, καθώς και της σημαντικότητας να εισαχθούν με μεγαλύτερη συχνότητα στο
διατροφολόγιό μας. Στη βάση αυτή και φέτος προβλέπεται να μοιραστούν ΔΩΡΕΑΝ στους επισκέπτες χιλιάδες μερίδες
μανιταροεδεσμάτων, να γίνουν σεμινάρια μανιταρογνωσίας, εξορμήσεις στο βουνό και κυνήγι τρούφας, δράσεις για παιδιά,
εκθέσεις και πολλή, πάρα πολλή διασκέδαση που θα προσφέρουν διάφορα μουσικά σύνολα. Επειδή δυστυχώς το περιοδικό
κυκλοφορεί τις ημέρες της Γιορτής δεν θα ήταν δυνατόν να έχουμε ρεπορτάζ σ’ αυτό το τεύχος. Όμως στο επόμενο σας
υποσχόμαστε μια πλούσια παρουσίαση με φωτογραφίες και σχόλια. Εδώ σας παρουσιάζουμε το πρόγραμμα της Γιορτής.

Πρόγραμμα 3ης Γιορτής Μανιταριού (Πλατεία Ρήγα Φεραίου)
Παρασκευή 29 Σεπτεμβρίου
10:00 Διαμόρφωση χώρου Γιορτής - Στήσιμο περιπτέρων 21
14:00 Άφιξη επισήμων
18:00 Έναρξη γιορτής – Καλωσόρισμα
18:15 Δράσεις για παιδιά – Πρόγραμμα με ξυλοπόδαρους, κλόουν και ζωγραφική προσώπου
19:30 Θέατρο Σκιών «Κοσμά Παναγιώκα»
20:45 Χορευτικά δρώμενα από το «Χορός και Έκφραση» της Δήμητρας Κανάτα
Συναυλία από την Ορχήστρα του Μουσείου «Βασίλης Τσιτσάνης» και χορευτικά δρώμενα από
21:30
το Χορευτικό Όμιλο Τρικάλων
Σάββατο 30 Σεπτεμβρίου
10:30 Συγκρότηση ομάδων – αναχώρηση για αναζήτηση, φωτογράφιση και συλλογή μανιταριών
10:30 Συγκρότηση ομάδας για κυνήγι τρούφας
12:00 Δράσεις για παιδιά με κλόουν και ζωγραφική προσώπου
13:00 Επιστροφή ομάδων-ταυτοποίηση μανιταριών
Σεμινάριο μανιταρογνωσίας με τον κ. Γιώργο Κωνσταντινίδη, Πρόεδρο των Μανιταρόφιλων
19:00 Ελλάδας και την κα Όλγα Γκορτζή, Πρόεδρο του Τμήματος Διατροφής και Διαιτολογίας του ΤΕΙ
Θεσσαλίας και Αναπληρώτρια Καθηγήτρια
19:00 Μανιταρομαγειρέματα – 10 Σεφ μαγειρεύουν. Δωρεάν μανιταρομεζέδες και τρουφομακαρονάδα
19:30 Δράσεις για παιδιά με…μαγικές πινελιές
21:00 Χαιρετισμοί
Συναυλία με τους “The Teasers” και χορευτικά δρώμενα από το «Χορός και Έκφραση» της
21:15
Δήμητρας Κανάτα
22:30 Συναυλία με τους “Manitarock” και χορευτικά δρώμενα από το Χορευτικό Όμιλο Τρικάλων
Κυριακή 1 Οκτωβρίου
10:00 Δράσεις για παιδιά με εργαστήρια ζωγραφικής, γλυπτικής και ζωγραφικής προσώπου
10:30 Συναυλία με το Κρητικό συγκρότημα «Βγοντζάκια»
11:00 Παραδοσιακοί χοροί από το Χορευτικό Όμιλο Τρικάλων
14:30 Λήξη 3ης Γιορτής Μανιταριού
Σημειώσεις:
Σε όλη τη διάρκεια της Γιορτής το Μουσείο θα λειτουργεί 10:00-20:00.Κατά τη διάρκεια της Γιορτής θα φιλοξενηθεί
έκθεση φωτογραφίας, μελών της Φωτογραφικής Ομάδας Τρικάλων, στην αίθουσα ΑΣΠΡΟΠΑΡΗΣ, του Μουσείου.
Το Σάββατο από τις 10:00-18:00, καθώς και την Κυριακή 10:00-14:00 και ανά μία ώρα θα πραγματοποιείται δωρεάν
ξενάγηση για τους επισκέπτες του Μουσείου.
Μαγειρεύουμε
έναν καλύτερο
κόσμο για τα
παιδιά μας
Η σελίδα της
WWF Ελλάς Μια κινητή έκθεση
22 για τη διατροφή και
το περιβάλλον στην
πόλη σας!
• Παίρνουν μαζί τους ένα μενού με ζωγραφιές από «το
μπιστρό του Πάντα» και ένα σουπλά με τον δεκάλογο
του υγιεινού και «πράσινου» φαγητού.
Αναζητείστε την έκθεση.
Εάν είστε εκπαιδευτικός, ελάτε σε επαφή με τον/την Υπεύ-
θυνο/η Σχολικών Δραστηριοτήτων ή Περιβαλλοντικής Εκπαί-
δευσης της οικείας διεύθυνσης Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης
και δηλώστε συμμετοχή στην έκθεση και στο αντίστοιχο
σεμινάριο που θα γίνει για τους εκπαιδευτικούς.
Για το ευρύ κοινό η έκθεση θα είναι ανοιχτή τις απογευμα-
Tη σχολική χρονιά 2017-18, η κινητή έκθεση του WWF
τινές ώρες.
«Υγιή παιδιά, υγιής πλανήτης» θα ταξιδέψει σε 20 πόλεις σε
όλη την Ελλάδα. Το φθινόπωρο ξεκινάμε από Θεσσαλονίκη, Επισκεφθείτε την ιστοσελίδα του WWF www.wwf.gr/food
Καβάλα και Αλεξανδρούπολη. Το ταξίδι θα συνεχιστεί για και κατεβάστε το ομώνυμο, εγκεκριμένο από το Υπουργείο
να καλύψει όλη την Ελλάδα. Μη χάσετε την ευκαιρία να Παιδείας, παιδαγωγικό υλικό. Οι δραστηριότητες που θα
την επισκεφθείτε. Στη διαδραστική αυτή έκθεση τα παιδιά: βρείτε έχουν δοκιμαστεί όλες σε νηπιαγωγεία, κατά την
πιλοτική εφαρμογή του προγράμματος. Στην ίδια ιστοσελί-
• Επισκέπτονται το Σούπερ Μάρκετ και επιλέγουν προϊ-
δα θα βρείτε και τον οδηγό για τους γονείς, με χρήσιμες
όντα με κριτήρια περιβαλλοντικά.
και πρακτικές συμβουλές για την καθημερινή διατροφή της
• Ψαρεύουν και μαθαίνουν να αφήνουν το γόνο να γίνει οικογένειας.
γονιός.
Το μενού του προγράμ-
• Τακτοποιούν φρούτα και λαχανικά στη Λαϊκή, αντιστοι- ματος «Υγιή παιδιά, υγιής
χούν προϊόντα και τόπο προέλευσής τους στον χάρτη πλανήτης» είναι πλούσιο!
της Ελλάδας, συνθέτουν το ταξίδι της μπανάνας και μα- Γευτείτε το και προσεγ-
θαίνουν να προτιμάνε τοπικά και εποχικά ζαρζαβατικά. γίστε το θέμα διατροφή
• Μαγειρεύουν επιλέγοντας υλικά που υπάρχουν ήδη στο με τρόπο πρωτότυπο που
ψυγείο της κουζίνας από τα «απομεινάρια μιας μέρας». στρέφει το βλέμμα στο
Μαθαίνουν έτσι να μη σπαταλάνε φαγητό. σώμα μας αλλά και στον
• Παίζουν το παζλ του ουρακοτάγκου και θυμούνται πλανήτη μας.
κάποιες τροφές που κάνουν τον «εξάδελφό μας» τον
ουρακοτάγκο να λυπάται.
• Παίζουν το επιδαπέδιο φιδάκι της διατροφής. Για περισσότερες
• Βλέπουν τα ειδικά φτιαγμένα για παιδιά σύντομα βίντεο πληροφορίες:
της υγιεινής και περιβαλλοντικά σωστής διατροφής.
e.svoronou@wwf.gr
Η σελίδα της
Δράσης
για την
Άγρια Ζωή
23

Ξεκίνησε η σχολική χρονιά και η Δράση για την άγρια ζωή από μας πιστοποιητικό υιοθεσίας
συνεχίζει την περίθαλψη των άγριων ζώων. Και φέτος πάνω του ζώου που γράφεται η ιστο-
από 1500 άγρια ζώα θα φτάσουν σε μας, για να τους προ- ρία του. Δηλαδή πώς βρέθηκε
σφέρουμε την φροντίδα μας. Η φροντίδα τους είναι μια σε μας, ποια ήταν η αιτία εισα-
δύσκολη διαδικασία που απαιτεί γνώσεις, χρόνο και πόρους γωγής του (ατύχημα, πυροβολι-
για να καλυφθούν τα έξοδα τουλάχιστον για τις τροφές και σμός, δηλητηρίαση κ.α.) καθώς
τα φάρμακα. Υπάρχουν ζώα που μπορεί να μένουν στην και τι πρόβλημα δημιουργήθηκε
περίθαλψη, ανάλογα με την κατάστασή τους, από μια μέρα στο ζώο. Το σχολείο ενημερώνεται από μας για την πορεία
μέχρι και κάποιους μήνες! Στην περίπτωση της μακροχρό- του ζώου. Η στιγμή της επανένταξης, δηλαδή η επιστροφή
νιας περίθαλψης τα σχολεία πολλές φορές είναι αρωγοί του ζώου στη φύση, είναι μια γιορτή, που συμμετέχει και το
μας, «υιοθετώντας» κάποιο από τα ζώα αυτά. Μια εικονική σχολείο.
υιοθεσία προϋποθέτει τη χορήγηση χρηματικού ποσού το Συμμετέχετε και σεις σ’αυτήν την προσπάθειά μας, «υιοθε-
οποίο στηρίζει την περίθαλψη του ζώου, καλύπτοντας τα τήστε» ένα άγριο ζώο!
έξοδά του για ένα μήνα. Το σχολείο (ή και τάξη) παίρνει

Δράσε μαζί μας!
www.drasi-agriazoi.gr
https://www.facebook.com/drasiagriazoi
mail@drasi-agriazoi.gr
Διεύθυνση: 9ο χλμ Θεσσαλονίκης – Αθήνας
τηλέφωνο 6979914852
Προσφέροντας
Η σελίδα της
Ελληνικής τροφή στα
Ορνιθολογικής
Εταιρείας πουλιά που ζουν
πλάι μας
24
κτα κάποιες παγωμένες μέρες από μερικά είδη που
Στην προτιμούν τα έντομα, όπως οι παπαδίτσες, τα
Ε λ λά - Κοτσύφια, οι δρυοκολάπτες κ.ά.
δα απα-
Άλλος τύπος ταϊστρας είναι η κρεμαστή.
ντούν 450
Η πιο απλή μπορεί να είναι ένα διχτάκι
είδη που-
φρού- των γεμισμένο με φιστίκια (άψητα
λιών. Τα πιο
και ανά- λατα). Μια μονιμότερη κατασκευή
πολλά απο-
μπορεί να ετοι- μαστεί με τρία σανιδάκια, ένα πλέγμα
φεύγουν
με «μάτια» 5x5 mm, καρφάκια και ένα κορδόνι περασμένο
τον άν-
στο επάνω μέρος προκειμένου να κρεμαστεί από το κλαδί
θρωπο και
ενός δέντρου (βλέπε σχήμα). Μπορούμε να την γεμίζουμε
αναζητούν
επίσης με άψητα-ανάλατα φιστίκια, μια πολύ θρεπτική τροφή
το «φυσικό» περιβάλλον για να ζήσουν. Υπάρχουν όμως
για τα πουλιά.
κάποια που έχουν προσαρμοστεί στους ανθρωπογενείς χώ-
ρους, όπως είναι οι αγροί και οι οικισμοί. Εδώ μπορούν να Προσοχή όμως, δεν πρέπει ποτέ να δίνουμε αποφάγια και
περάσουν ένα μέρος ή και ολόκληρη τη ζωή τους. οτιδήποτε άλλο περιέχει αλάτι, γιατί μπορεί να βλάψουμε
τα πουλιά. Κάτι άλλο που πρέπει να προσέξουμε είναι ότι αν
Αρκετά είδη, όπως ο Κοκκινολαίμης και οι Τσίχλες, πλησιά-
ζουν τις πόλεις και τα χωριά τον χειμώνα, όταν η επιβίωσή προσελκύσουμε κάποια πουλιά δίνοντάς τους τακτικά τροφή,
τους δοκιμάζεται από τις άσχημες καιρικές συνθήκες. Άλλα μπορεί να μην αναζητήσουν καλύτερο μέρος για ξεχειμώνια-
είδη, όπως ορισμένες παπαδίτσες και δεκοχτούρες, είναι σμα, οπότε θα εξαρτώνται κατόπιν από εμάς. Από εκεί και
μόνιμοι κάτοικοι των πάρκων και των κήπων στις πόλεις και πέρα θα είμαστε υπεύθυνοι γι’ αυτά και δεν πρέπει να τα
τα χωριά. εγκαταλείψουμε (π.χ. για τις διακοπές των Χριστουγέννων!).
Όταν τον χειμώνα η ανεύρεση τροφής γίνεται δύσκολη,
μπορούμε να προσφέρουμε τροφή στα πουλιά, ώστε να τα
βοηθήσουμε αλλά και για να τα κάνουμε να μας πλησιάσουν Χειμερινό μενού για φτερωτούς επισκέπτες
και να τα γνωρίσουμε καλύτερα. • Ηλιόσποροι: Θρεπτική τροφή για πολλά σποροφάγα
Γι’ αυτόν τον σκοπό μπορούμε να κατασκευάσουμε ένα ειδικό είδη πουλιών. Προτιμήστε μικρό μέγεθος. Πρέπει να
ξύλινο τραπέζι με επιφάνεια 0,5x0,5 εκ. ή μικρότερο που είναι πάντα ανάλατοι και άψητοι
θα στηρίζεται σε κοντάρι και θα βρίσκεται σε ύψος 1,5 μ. • Ξηροί τροφή (φιστίκια, καρύδια): Ιδιαίτερα θρεπτική
από το έδαφος. Το τραπέζι πρέπει να τοποθετηθεί κοντά σε τροφή που την προτιμούν πολλά είδη πουλιών. Πρέπει
μέρος με βλάστηση, ώστε σε περίπτωση κινδύνου τα πουλιά να είναι ανάλατοι και άψητοι. Αν δεν τοποθετηθούν
να πετάξουν γρήγορα έως εκεί. Μπορεί να έχει στέγη για σε ειδικές ταΐστρες θα πρέπει να θρυμματιστούν
να προστατεύεται η τροφή από τη βροχή και το χιόνι. Πα- • Σιτάρι, κριθάρι, βρώμη: Τα προτιμούν όλα τα σπορο-
ρόμοια κατασκευή μπορεί να τοποθετηθεί στην άκρη ενός φάγα είδη όπως οι Δεκαοχτούρες, οι παπαδίτσες, τα
παράθυρου ή να κρεμαστεί από κάποιο δέντρο. Για τροφή Σπουργίτια, οι Σπίνοι και οι Καρδερίνες
μπορούμε να βάλουμε διάφορους σπόρους δημητριακών,
• Λιναρόσποροι: Τους προτιμούν αρκετά είδη πουλιών
κατά προτίμηση ελαφρά αλεσμένους ή πατημένους και ειδι-
κά κριθάρι ή βρώμη (κουάκερ). Επίσης σταφίδες, κομμάτια • Κανναβούρι: Άριστη τροφή για πολλά είδη πουλιών
μήλου, ηλιόσπορους (άψητους και ανάλατους), ανάλατα • Φρούτα (μήλα, αχλάδια, κ.ά.): Τα εκτιμάνε ιδιαίτερα
φιστίκια κ.ά. Κομμάτια λίπους μπορεί να γίνουν ευπρόσδε- οι Κοκκινολαίμηδες
Η σελίδα της
Καλλιστώ -
Περιβαλλοντική
οργάνωση για την
άγρια ζωή
και τη φύση

European Green Belt: 25

To «Σιδηρούν Παραπέτασμα»
που έγινε Πράσινη Ζώνη Η Ευρωπαϊκή Πράσι- ανθρώπου με τη φύση,
νη Ζώνη (European η Βαλκανική Πράσινη
Green Belt) αποτελεί Ζώνη αποτελεί ιδα-
κατά κύριο λόγο τη νικό φόντο για τους
συνοριακή γραμμή λάτρεις της φωτογρα-
αυτού που ήταν παλιά φίας. Στην Ελλάδα,
το «Σιδηρούν Παραπέ- η Πράσινη Ζώνη πε-
τασμα». Κατά μήκος ριλαμβάνει ποτάμια
του πρώην «Σιδηρού όπως ο Καλαμάς και
Παραπετάσματος» ο Έβρος, λίμνες όπως
που χώριζε την Ευρώπη οι Πρέσπες, η Κερκίνη
σε Ανατολή και Δύση και η Δοϊράνη και όλες
για σχεδόν 40 χρόνια, τις οροσειρές κατά
αναπτύχθηκε μια ξεχω- μήκος των βόρειων
ριστή «πράσινη» ζώνη: συνόρων της χώρας,
ένας οικολογικός διά- όπως η Ροδόπη και η
δρομος που διασχίζει Βόρεια Πίνδος. Απα-
24 χώρες και ως αυ- ράμιλλης ομορφιάς τοπία, μερικά από τα πιο σημαντικά πάρ-
στηρά επιτηρούμενη κα της χώρας, βουνά και δάση που αποτελούν καταφύγια
στρατιωτική περιοχή απειλούμενων ειδών, όπως η καφέ αρκούδα, συνθέτουν
υπήρξε καταφύγιο για έναν ενδιαφέροντα προορισμό και τόπο εξερεύνησης για
πολλά απειλούμενα τους κατοίκους και τους επισκέπτες του.
είδη. Έτσι, οι περιοχές Μέσα στο καλοκαίρι του 2017, η Καλλιστώ διοργάνωσε
που περιλαμβάνονται στη νοητή γραμμή μεταξύ της Θάλασ- διαγωνισμό φωτογραφίας με θέμα το ελληνικό τμήμα της
σας Μπάρεντς στη Ρώσο – Νορβηγική μεθόριο μέχρι και τη Ευρωπαϊκής Πράσινης Ζώνης. Τα πρώτα βραβεία κέρδισαν
Μαύρη Θάλασσα και τα βόρεια σύνορα της Ελλάδας στα οι εξής:
Βαλκάνια μετονομάστηκαν σε Ευρωπαϊκή Πράσινη Ζώνη. Το
1ο βραβείο: Μιχαήλ Κωτσάκης. Χρυσοτσίχλονο (Emberiza
νοτιότερο σκέλος της Ευρωπαϊκής Πράσινης Ζώνης είναι η
citrinella) στην Περιοχή της Πρέσπας (Τρικλάριο)
Βαλκανική Πράσινη Ζώνη που κατά κύριο λόγο περιλαμβάνει
οροσειρές, καθώς και λίμνες και ποτάμια της Βαλκανικής. 2ο βραβείο: Παναγιώτης Ντούμας. Ροδόπη, περιοχή
NATURA: εποχιακό υγρολίβαδο.
Μια περιοχή με μεγάλη ποικιλία χλωρίδας και πανίδας,
πολλαπλές εναλλαγές τοπίων και αρμονική συνύπαρξη του 3ο βραβείο: Αριστείδης Τσαντόπουλος. Ευρύτερη περιοχή
λίμνης Κερκίνης
Η σελίδα του
Φορέα
Διαχείρισης
Δάσους
Δαδιάς-
Λευκίμης-
Σουφλίου

26

ΔΑΚΤΥΛΙΩΣΕΙΣ ΝΕΟΣΣΩΝ
ΜΑΥΡΟΓΥΠΑ

Ο Φορέας Διαχείρισης ολοκλήρωσε φέτος το καλοκαίρι, για τα αίτια θνησιμότητάς τους και άλλες δημογραφικές παρα-
τρίτη συνεχή χρονιά, με επιτυχία την δακτυλίωση νεοσσών μέτρους, με στόχο την αποτελεσματικότερη προστασία τους.
Μαυρόγυπα στις φωλιές τους. Η δακτυλίωση νεοσσών Μαυρόγυπα στο Εθνικό Πάρκο
Στο Εθνικό Πάρκο Δάσους Δαδιάς-Λευκίμης-Σουφλίου, οι Δάσους Δαδιάς-Λευκίμης-Σουφλίου είναι μία μακροχρόνια
Μαυρόγυπες κάνουν τις τεράστιες φωλιές τους, διαμέτρου δράση, η οποία από το 2003 μέχρι και το 2014 υλοποιούνταν
μέχρι και 3 μέτρων, σε ψηλά πεύκα που μπορεί να ξεπερά- από το WWF Ελλάς, ενώ από το 2015 τη σκυτάλη πήρε ο
σουν τα 15 μέτρα σε ύψος. Φορέας Διαχείρισης, ο οποίος μέχρι και σήμερα έχει δα-
Εξειδικευμένο προσωπικό του Φορέα Διαχείρισης, αναρριχά- κτυλιώσει συνολικά μέχρι σήμερα 14 νεοσσούς.
ται στα δέντρα για να προσεγγίσει τα μικρά Μαυρογυπάκια,
έτσι ώστε να τους τοποθετηθεί ένα μεταλλικό κι ένα πλαστικό
δαχτυλίδι στα πόδια, καθώς και μία ετικέτα με μοναδικό αριθ-
μό στο φτερό. Επιπλέον, συλλέγονται βιολογικά δείγματα για
να διερευνηθεί η κατάσταση της υγείας των πουλιών και να
γίνουν γενετικές αναλύσεις. Οι εργασίες πραγματοποιούνται
με ιδιαίτερη προσοχή, καθώς προτεραιότητα έχει η ασφάλεια
τόσο του προσωπικού όσο και των πουλιών.
Σκοπός της δακτυλίωσης είναι να μπορούμε να παρακο-
λουθούμε τα πουλιά, έτσι ώστε να γνωρίσουμε καλύτερα
τις συνήθειες τους, όπως τα μέρη που επισκέπτονται, την
πιστότητα στα ζευγάρια και τις φωλιές τους, την ηλικία και
Επιμέλεια: Λιέας Νίκος
Οικονομολόγος, Φίλοι του Μουσείου
Τα «Πλάσματα του Φωτός»
BioBlitz - «Επιχείρηση Βιολογική Αστραπή» από το Κρα- Δράσεις
στο Μουσείο Φυσικής Ιστορί-
ας του Κλίβελαντ
τικό Μουσείο Φυσικής Ιστορίας του Κονέκτικατ
Έκθεση επιστημονικών έργων μαθητών
Μουσείων
της πόλης

Το Κρατικό Μουσείο Φυσικής Ιστο-
ρίας του Κονέκτικατ σε συνεργασία
με το Κέντρο Βιωσιμότητας και Βιο-
ποικιλότητας φιλοξενούν ένα ξεχω-
ριστό περιβαλλοντικό πρόγραμμα
έρευνας και εκπαίδευσης
που ονομάζεται BioBlitz.
Τα ζώα παράγουν φως Το BioBlitz, που σχεδιάστηκε ως
για πολλούς και διαφό- ένας συν- δυασμός διαγωνισμού,
ρους λόγους. Οι πυγο- φεστιβάλ, εκπαιδευτικού γεγονότος Μουσείο Γουλανδρή
κα ι ε π ι - στημονικής προσπάθειας,
λαμπίδες, για παράδειγμα, δεν λάμπουν Φυσικής Ιστορίας -
συγκεντρώνει επιστήμονες τόσο από το Πανεπιστήμιο του
μόνο για να προσθέσουν μια γραφική
Κονέκτικατ όσο και από άλλους Οργανισμούς από όλη την
Έκθεση «Τα Ορυκτά
λάμψη στις καλοκαιρινές νύχτες μας, και ο Άνθρωπος»
αλλά και για να βρουν φίλους στο σκο- ευρύτερη περιοχή για έναν 24ωρο αγώνα, όπου οι διαγω-
τάδι. Τα καλαμάρια χρησιμοποιούν τις νιζόμενοι προσπαθούν να εντοπίσουν όσα περισσότερα
βιολογικά είδη μπορούν εντός των ορίων ενός πάρκου
άκρες του βραχίονα τους που αναβο-
της περιοχής. Το κοινό προσκαλείται να παρακολουθήσει 27
σβήνει για να αποτρέψουν ένα αρπακτικό
ζώο που τα προσεγγίζει. Αρσενικά ψάρια τις προσπάθειες των επιστημόνων και, επίσης, μπορεί να
προσελκύουν τις συντρόφους τους με αλληλεπιδράσει μαζί τους, αλλά και να συμμετάσχει και σε
δακτύλιο φωτός γύρω από τον λαιμό άλλες παράλληλες δραστηριότητες που παρουσιάζονται
τους, ενώ άλλα χρησιμοποιούν ένα κόκ- από το Μουσείο και τις πολυάριθμες προσκεκλημένες
κινο φως που αναβοσβήνει σαν φακός οργανώσεις που σχετίζονται με τη φύση. Τα ορυ-
για να βρουν το θήραμά τους. Τα προγράμματα BioBlitz που διοργανώνονται από πολλούς κτά απο-
Ο βιοφωτισμός είναι το φως που παράγε- αντίστοιχους φορείς σε διάφορες χώρες στοχεύουν στην τελούν
ται από έναν οργανισμό, το οποίο, συνή- ευαισθητοποίηση του κοινού σχετικά με τη βιοποικιλότητα μέρος της
που υπάρχει στο άμεσο περιβάλλον του ανθρώπου και τις ζωής του ανθρώπου. Βρί-
θως, είναι αποτέλεσμα χημικής αντίδρα-
υπηρεσίες που παρέχουν τα διάφορα είδη για τη βελτίωση σκονται παντού γύρω μας,
σης. Αν και η παραγωγή φωτός γίνεται με
της ποιότητας της ζωής του. στο φαγητό που τρώμε, στο
παρόμοιο σχετικά τρόπο σε όλους τους σπίτι που ζούμε, όταν μετα-
φωσφορίζοντες οργανισμούς, ο σκοπός Συνήθως, η λέξη «βιοποικιλότητα» παραπέμπει στην άγρια
φύση και τα τροπικά δάση με τον τεράστιο αριθμό διαφό- κινούμαστε, όταν επικοινω-
της παραγωγής φωτός διαφέρει πολύ και νούμε μεταξύ μας. Χωρίς
δείχνει μια εκπληκτική σειρά από ιδιαί- ρων ειδών που φιλοξενούν. Ωστόσο, η ποικιλομορφία της
ζωής ακόμα και στις αυλές μας είναι απίστευτη και εξαι- αυτά δεν ζούμε!
τερες και εντυπωσιακές προσαρμογές. Το Μουσείο Γουλανδρή Φυ-
Τα περισσότερα από τα ζώα που έχουν ρετικά σημαντική. Πολλά από τα πράγματα που θεωρούμε
σικής Ιστορίας με αποστολή
την ικανότητα του βιοφωτισμού κατοικούν δεδομένα, όπως το καθαρό νερό, το εύφορο έδαφος και ο
την ενημέρωση και ευαισθη-
σε περιβάλλοντα που οι άνθρωποι πολύ αέρας για την αναπνοή, είναι αποτέλεσμα οικοσυστημάτων
τοποίηση του κοινού για την
δύσκολα επισκέπτονται, όπως ο ωκεα- και βιολογικών ειδών που βρίσκονται δίπλα μας και είναι φύση και το περιβάλλον,
νός, βαθιά σπήλαια και δυσπρόσιτα ζωτικής σημασίας για την επιβίωση μας. καθώς και τη διαχείριση
δάση. των φυσικών πόρων που τη
«Τα πλάσματα του φωτός: Τα λαμπερά Φεστιβάλ Γευσιγνωσίας Κρασιού, Μπύ- συντηρούν, δημιούργησε
μυστήρια της φύσης», η νεότερη έκθε- το μεγάλο Πρόγραμμα «Τα
ση του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας ρας Φαγητού στο Μουσείο Φυσικής Ορυκτά και ο Άνθρωπος».
του Κλίβελαντ που θα διαρκέσει μέχρι Ιστορίας του Ντελάγουεαρ Το Πρόγραμμα περιλαμβά-
τον Ιανουάριο του 2018, αποκαλύπτει νει την ομώνυμη Έκθεση για
Το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας του το ευρύ κοινό, Εκπαιδευτικά
τη μαγεία του λεγόμενου βιοφωτισμού.
Ντελάγουεαρ διοργάνωσε στους Προγράμματα και Ημερί-
Πλήθος εκθεμάτων από το Αμερικανικό
χώρους του, στις 17 Σεπτεμβρίου, δες.
Μουσείο Φυσικής Ιστορίας της Νέας
την 11η ετήσια εκδήλωση οικονο- Σκοπός του Προγράμματος
Υόρκης παρουσιάζονται σε διαδραστι-
μικής ενίσχυσης του! Οι συμμετέχο- είναι να φέρει τον άνθρωπο
κές οθόνες, σε αντίγραφα και σε πιστές κοντά στην πέτρινη φύση και
ντες χορηγοί και επισκέπτες είχαν
αναπαραστάσεις του περιβάλλοντος που να του γνωρίσει τις άπειρες
την ευκαιρία να απολαύσουν εξαι-
ζουν. Η έκθεση, δε φιλοξενεί απλά τα χρήσεις των ορυκτών στην
ρετικά κρασιά, κορυφαίες μπύρες,
ιδιαίτερα αυτά πλάσματα, αλλά βάζει το καθημερινότητά του. Σήμε-
νόστιμα εδέσματα και ζωντανή μου-
κοινό μέσα στα «σπίτια» τους και παρου- ρα που ο πληθυσμός και οι
σική σε ένα ειδικά διαμορφωμένο
σιάζει τους λόγους που ο βιοφωτισμός ανάγκες έχουν αυξηθεί στη
σκηνικό καρναβαλιού. Η εκδήλωση
συμβάλλει στην επιβίωσή τους. Γη, νέες χρήσεις των ήδη
περιελάμβανε επιπλέον και μια δημο-
Ο Evalyn Gates, εκτελεστικός διευ- υπαρχόντων ορυκτών ανα-
πρασία 100 αντικειμένων προς όφελος του Μουσείου.
θυντής και διευθύνων σύμβουλος του καλύπτονται και μπαίνουν
Οι φίλοι του Μουσείου αλλά και οι λάτρεις του καλού
Μουσείου δήλωσε το εξής: «Είμαστε στην υπηρεσία του ανθρώ-
φαγητού και ποτού από όλο τον κόσμο που συμμετείχαν
ενθουσιασμένοι που φέρνουμε αυτή που για μια καλύτερη ζωή.
στην εκδήλωση ενίσχυσαν οικονομικά τον Οργανισμό είτε
την απίστευτη έκθεση από το Αμερι- Η Έκθεση και τα σχετικά
με την αγορά ενός «τσουχτερού» εισιτηρίου είτε με τη προγράμματα θα διαρκέ-
κανικό Μουσείο Φυσικής Ιστορίας στο
συμμετοχή στη δημοπρασία και απόλαυσαν μοναδικές σουν μέχρι το Μάιο του
Κλίβελαντ».
γεύσεις σε ένα υπέροχο περιβάλλον. 2018.
Επιμέλεια: Βίκυ Πάλλα
Εκπαιδευτικός - Yπεύθυνη έκδοσης Περιοδικού

Βιβλιοπαρουσιάσεις Το Μουσείο στα πλαίσια της συνεργασίας του με τον εκδοτικό οίκο Λιβάνη,
συνεχίζει τις παρουσιάσεις των βιβλίων του. Σε αυτό το τεύχος σας παρου-
σιάζουμε, Ο ΤΕΛΕΥΤΑΙΟΣ ΤΟΥ ΠΑΡΤΙ, ΓΛΥΚΑ ΝΕΡΑ, ΑΛΙΚΟΣ ΠΑΓΟΣ. Καλή
ανάγνωση!

Ιωάννα Παναγιώτης
Καρακασίδου Κονιδάρης

Γλυκά Νερά ΑΛΙΚΟΣ ΠΑΓΟΣ

ΙΦΙΓΕΝΕΙΑ Μετά το τέλος του Σε μια παγωμένη
ΚΟΛΛΑΡΟΥ ελληνοτουρκικού πόλη μια σειρά
Ο ΤΕΛΕΥΤΑΙΟΣ πολέμου και της ανεξήγητων όσο και
ΤΟΥ ΠΑΡΤΙ Μικρασιατικής Καταστροφής, η Ευ- αποτρόπαιων φόνων
γενία θα βρεθεί ολομόναχη στην συγκλονίζει την κοινή
Μια κηδεία, μια παρέα με Κωνσταντινούπολη, εκεί όπου ένας γνώμη.
λαμπρό παρελθόν, στά- νέος κόσμος γεννιέται από τις στά- Κοινά τους σημεία ο πάγος, τον οποίο
σιμο παρόν και θολό μέλ- χτες του παλιού. ο δράστης χρησιμοποιεί συμβολικά, και
λον, ένας μεγάλος έρωτας σε παρακμή ένας Μετά από πολλές περιπέτειες, με το κάποια μεταλλικά γράμματα που αφήνει
νεοάνεργος μεσήλικας με τα υπαρξιακά του ψυχικό σθένος και τη θέλησή της για πίσω του.
28 σε έξαρση, μια μεγαλοκοπέλα που φοβάται ζωή θα κατορθώσει όχι μόνο να επι- Καθώς το μυστήριο γύρω από την υπόθε-
τη δέσμευση και μια χώρα σε κρίση. βιώσει, αλλά και να εισέλθει στους ση πυκνώνει και ο αριθμός των θυμάτων
Σε μια εποχή περικοπών όλα είναι σε ύφεση κύκλους της αγγλικής αριστοκρατίας. αυξάνεται, ο Αστυνόμος Α’ της Δίωξης
και υπό διαπραγμάτευση: συναισθήματα, Θα ανεξαρτητοποιηθεί οικονομικά, Εγκλημάτων κατά Ζωής και Ιδιοκτησίας,
όνειρα, σχέσεις. Οι ισορροπίες χάνονται, τα θα συναναστραφεί με διεθνούς φή- Έκτορας Ράντος, χάνεται σε έναν λαβύ-
υπαρξιακά γιγαντώνονται και τα ερωτηματι- μης καλλιτέχνες και ανθρώπους του ρινθο προσώπων και πληροφοριών, σε μια
κά κάνουν παρέλαση. Η αβεβαιότητα και το πνεύματος, θα δώσει πίσω απλόχερα σκοτεινή και επικίνδυνη αναζήτηση, που άλ-
παράλογο γίνονται μέρος της καθημερινό- όσα της χαρίστηκαν, για να καταλή- λοτε μοιάζει με παρτίδα σκάκι κι άλλοτε με
τητας και ο καθένας ψάχνει τους δικούς του ξει στη Θεσσαλονίκη του ’80, όταν ψυχολογικό γρίφο.
μηχανισμούς επιβίωσης. θα εντοπίσει τη μοναδική επιζώσα «Ομολογώ ότι ανατρίχιασα. Μέσα στην
αδερφή της. μπανιέρα ήταν ξαπλωμένος ένας άντρας
Μια παραλία με λευκή, ψιλή άμμο, μια κα- Μια μυθιστορηματική ζωή, με πολλές σε αφύσικη στάση. Το ένα πόδι ήταν λυ-
λοκαιρινή νύχτα με πανσέληνο. Στη μια της ανατροπές, όπως μόνο λίγοι άνθρω- γισμένο προς τα πίσω. Το δεξί χέρι πλα-
άκρη ένα μικρό μπαράκι. Μουσική ρέγκε, ποι έχουν ζήσει. Τι τύχη να την περιμέ- κωμένο από το σώμα. Ήταν προφανές ότι
αγόρια και κορίτσια που χορεύουν ξυπόλυ- νει την κακόμοιρη τη Νουρισάχ! τον είχαν πετάξει εκεί όπως όπως. Δεν ήταν
τα στην παραλία, ζευγάρια που φιλιούνται Πώς να σταθεί μόνη της στον κόσμο; νέος. Υπολόγισα την ηλικία του κάπου στα
παθιασμένα... Δύο βήματα πιο πέρα να κάνει ολο- εβδομήντα. Καλοξυρισμένος. Φορούσε
Ένα ψηλόλιγνο, όμορφο αγόρι, γύρω στα εί- μόναχη, και την έφαγαν ζωντανή, έτσι μόνο εσώρουχα. Ο άντρας είχε μισόκλει-
κοσι, προχωρά γεμάτο αυτοπεποίθηση στην που αναποδογύρισε ο ντουνιάς και στα τα βλέφαρα και τα μάτια του έμοιαζαν
ακροθαλασσιά. Στο ένα χέρι ένα μπουκάλι γέμισε η Πόλη κάθε καρυδιάς καρύ- με θολούς βόλους.
βότκα καπελωμένο με πλαστικά ποτήρια. Στο δι... Εκείνη προτίμησε να προσπεράσει Στο ματωμένο στήθος του υπήρχε ένα ανοι-
άλλο μια σακούλα με πάγο, που αφήνει στο τα ειρωνικά βλέμματα και τα γελά- χτό τραύμα, εμφανέστατα από σφαίρα. Το
διάβα της σταγόνες νερού. Φτάνει στην άλλη κια με την ίδια ήρεμη έκφραση που πιο ανατριχιαστικό ήταν ότι το μεγαλύτερο
άκρη της παραλίας, πλησιάζει μια παρέα που τη χαρακτήριζε πάντοτε. «Δεν είμαι η μέρος του σώματός του ήταν καλυμμένο με
’ναι αραχτή στην άμμο και κάθεται κι εκείνος. Νουρισάχ του Γιλντίζ! Όχι πια! Είμαι παγάκια, εκατοντάδες παγάκια. Παγάκια
Μοιράζει ποτήρια, γεμίζει πάγο και βότκα. η Ευγενία. Η Ευγενία απ’ το Νιχώρι». κοινά, σαν κι αυτά που βάζουμε στα ποτά
Υψώνουν τα ποτήρια. μας. Κάποια λίγα είχαν πάρει να λιώνουν ή
«Στους πιο όμορφους, στους πιο έξυπνους, Η Ιωάννα Καρακα- είχαν λιώσει, και το νερό που λίμναζε στην
στους πιο ικανούς, δηλαδή σ’ εμάς!» λέει και σίδου γεννήθηκε το μπανιέρα ήταν βαμμένο άλικο από το αίμα».
πίνουν όλοι γελώντας. 1981 στην Ξάνθη.
Είναι απόφοιτος του Ο Παναγιώτης Κονι-
Η Ιφιγένεια Π. Κολλά- Τμήματος Ιστορίας δάρης γεννήθηκε στο
ρου γεννήθηκε τo 1967 και Αρχαιολογίας Μεγανήσι Λευκάδας.
στην Αθήνα. Σπούδασε του Αριστοτελεί- Σπούδασε Ραδιολο-
Πολιτικές Επιστήμες στο ου Πανεπιστημίου γία-Ακτινολογία για
Εθνικό και Καποδιστρια- Θεσσαλονίκης. Από το 2004 ζει και έναν χρόνο και κατόπιν
κό Πανεπιστήμιο Αθηνών εργάζεται στην Ξάνθη ως φιλόλογος μεταπήδησε στη Φαρ-
και συνέχισε με μεταπτυ- και καθηγήτρια αγγλικών στην ιδιωτι- μακευτική Αθηνών, απ’
χιακό στην Πολιτική των κή εκπαίδευση. Παράλληλα, ερευνά όπου αποφοίτησε το 1996.
Επικοινωνιών (M.A. in Communications Policy και γράφει. Στον ελεύθερο χρόνο Εν συνεχεία σπούδασε Ευρωπαϊκό Πολιτι-
Studies), στο City University του Λονδίνου. Τα της διαβάζει αγγλική λογοτεχνία και σμό στο ΕΑΠ, ενώ αρθρογραφεί τακτικά σε
τελευταία είκοσι εφτά χρόνια εργάζεται στην ασχολείται με τη συλλογή παλιών και ηλεκτρονικά και έντυπα μέσα. Ζει και εργά-
τηλεόραση. Από τις Εκδόσεις Λιβάνη έχει ξεχασμένων συνταγών μαγειρικής και ζεται στη γενέτειρά του. Από τις Εκδόσεις
εκδοθεί το μυθιστόρημά της Μ’ Ένα Κλικ ζαχαροπλαστικής. Λιβάνη κυκλοφόρησαν τα μυθιστορήματά
Αλλάζουν Όλα. του Το Χειρόγραφο της Πράγας (2007)
Στοιχεία επικοινωνίας: και Πανάκεια (2008). Έχει επίσης εκδώσει
Επικοινωνία με τη συγγραφέα: e-mail: joanne.kappa.1@gmail.com την πραγματεία Μεγανήσι, ένα Ταξίδι στον
https://www.facebook.com/ifigeniak Facebook: https://www.facebook. Χρόνο (2013).
com/ioanna.karakasidi
Ευαγγελία Ντούλη
Υπεύθυνη Επικοινωνίας και Social Media του Μουσείου

Αρθρογραφία

Μουσεία και Social Media

Είναι ευρέως αποδεχτό πως τα social media αποτελούν σημαντικό 10. Να δούνε τι ενδιαφέρει περισσότερο το κοινό και να εστιά-
κομμάτι της καθημερινής ζωής. Εκατομμύρια άνθρωποι καθημερι- σουν εκεί την προσοχή τους.
νά ελέγχουν τους λογαριασμούς τους, ανεβάζουν υλικό από την 11. Να αναπτύσσουν δημιουργικές ιδέες, που θα τα βοηθήσουν
προσωπική τους ζωή και αλληλοεπιδρούν. να ξεφύγουν από τη στατικότητα. 29
Ένα σύγχρονο Μουσείο που επιθυμεί να προσεγγίσει με κάθε δυ- 12. Να δημιουργήσουν μια «πιστή» κοινότητα από όπου θα μπο-
νατό τρόπο τους επισκέπτες του και να τους περάσει τα μηνύματά ρέσουν να αντλήσουν στήριξη και εθελοντική προσφορά.
του δε μπορεί να αφήσει ένα τόσο σημαντικό κανάλι επικοινωνίας Τα σύγχρονα Μουσεία θα πρέπει να αποκτήσουν την αντίληψη ότι
ανεκμετάλλευτο. είναι ένας πολυδιάστατος και διαδραστικός χώρος και όχι ένα
Μια ιστοσελίδα δεν αρκεί. Δεν αρκεί απλά το Μουσείο να ανεβά- οικοδόμημα που προσφέρει στείρα γνώση, μέσω μιας απλής επί-
ζει το υλικό του και να το διαθέτει «μονόπλευρα», χωρίς δηλαδή δειξης εκθεμάτων. Θα πρέπει να αναγνωρίσουν την αναγκαιότητα
να δίνει την ευκαιρία στον επισκέπτη να αλληλοεπιδράσει και να του να προσεγγίσουν το κοινό τους με εναλλακτικούς τρόπους, να
εκφέρει την άποψη του για αυτό. χρησιμοποιήσουν τα social media για να προσελκύσουν το ενδιαφέ-
Ταυτόχρονα, τα social media βοηθούν τα Μουσεία να προσεγ- ρον, να αναδείξουν το όραμά τους και ταυτόχρονα να δείξουν πως
γίσουν μεγαλύτερο εύρος κοινού, που σίγουρα η ύπαρξη μιας δε φοβούνται την κριτική και ξέρουν να επωφελούνται από αυτή.
ιστοσελίδας δε θα ήταν δυνατό να το πετύχει. Το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Μετεώρων και Μουσείο Μανιταριών,
Ενδεικτικά, τα Μουσεία, χρησιμοποιώντας τα social media, πε- πιστό στους στόχους και στους σκοπούς του, κάνει καθημερινή
τυχαίνουν: χρήση των social media, όχι μόνο για να προβάλει τα εκθέματα
1. Να γνωστοποιήσουν την ύπαρξη του Μουσείου και των συλ- και τις δραστηριότητες του, αλλά και για να ευαισθητοποιήσει το
λογών του στο ευρύτερο κοινό. κοινό για περιβαλλοντικά ζητήματα και να προσφέρει πολύτιμη
2. Να ενημερώσουν το κοινό για τις δραστηριότητες που ανα- γνώση. Την ίδια στιγμή, αναζητά νέους και ευφάνταστους τρόπους
πτύσσουν. για χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, προσπαθώντας να
3. Να προωθήσουν τους στόχους τους και να περνάνε τα μη- πετύχει το χτίσιμο μιας σταθερής και δυνατής διαδικτυακής κοι-
νύματα τους. νότητας γύρω του.
4. Να προσφέρουν άμεση και σε πραγματικό χρόνο δυνατότητα
επικοινωνίας.
5. Να παρουσιάσουν πτυχές από την καθη-
μερινότητα μέσα στα Μουσεία.
6. Να πλησιάσουν το κοινό νεότερης ηλικίας
(κυρίως έφηβοι), που γενικά είναι δύσκο-
λο να προσεγγιστεί διαφορετικά, μιας και
μεγάλο μέρος του είναι αρνητικά προκα-
τειλημμένο προς τα Μουσεία γενικότερα
(χαρακτηρίζουν τις επισκέψεις στα Μου-
σεία ως «βαρετές»).
7. Να δώσουν το δικαίωμα στο κοινό να τους
ασκήσει κριτική, είτε θετική, είτε αρνητική,
πετυχαίνοντας έτσι να βρει τα δυνατά του
σημεία και να διορθώσει τα αδύνατα.
8. Να δώσουν βήμα μέσα από την παρου-
σία τους στα social media στο κοινό να
εκφέρει τη γνώμη του, ανοίγοντας έτσι ένα
δίαυλο επικοινωνίας.
9. Να δημιουργήσουν υλικό (φωτογραφίες,
video, άρθρα κτλ.) το όποιο να το διαθέ-
σει προς διαμοιρασμό.
Μανδραβέλη Ελένη
Γεωπόνος MSc Βιολόγος

Αρθρογραφία

Βιοποικιλότητα: Ένας συνεχής
αγώνας για τη διατήρησή της

Τα τελευταία χρόνια όλο και πιο συχνά
εμφανίζεται ο όρος «βιοποικιλότητα», του
οποίου η σημασία είναι η ποικιλότητα της
ζωής στη Γη, σε όλα τα επίπεδα, από τα
γονίδια μέχρι και τα οικοσυστήματα. Βι-
30
οποικιλότητα είναι ο πλούτος της φύσης
και η βάση της ζωής μας. Αποτελεί κοινό
αγαθό και πολύτιμη παρακαταθήκη για τις
επόμενες γενιές, για αυτόν το λόγο είναι
απαραίτητη η προστασία της.
Η εξαφάνιση των ειδών είναι ένα δραματικό
αλλά αναπόφευκτο κομμάτι της εξέλιξης,
δυστυχώς όμως, λόγω της ανθρώπινης
δραστηριότητας, ο ρυθμός εξαφάνισης
υπολογίζεται πλέον 100-1000 φορές
υψηλότερος σε σχέση με τον φυσικό ρυθ-
μό. Στο πλαίσιο αυτό, η Ευρωπαϊκή Ένωση
έχει δημιουργήσει νομικό και θεσμικό
πλαίσιο προστασίας της Βιοποικιλότητας, (Canis lupus), όπως επίσης και τα ενδημικά Μετεώρων και Μουσείο Μανιταριών προ-
από τα πλέον πρωτοπόρα παγκοσμίως, με φυτικά είδη Centaurea kalambakensis και σπαθεί να παγιώσει αυτή τη λογική στην
ακρογωνιαίο λίθο τις οδηγίες για τα Άγρια Centaurea lactiflora. παρουσίαση των συλλογών του, στοχεύο-
Πτηνά και για τους Οικοτόπους. Παράλ- Στις δασικές εκτάσεις της περιοχής, υπάρχει ντας στην ενημέρωση των επισκεπτών και
ληλα εφαρμόζεται και η Στρατηγική για τη και μεγάλη ποικιλότητα μανιταριών. Δυστυ- της τοπικής κοινωνίας. Οι συλλογές που
Βιοποικιλότητα (2011) που καθορίζει το χώς όμως, ενώ στην Ευρώπη πολλά είδη εκτίθενται στο μουσείο παρουσιάζουν ένα
πλαίσιο δράσης της ΕΕ κατά την επόμενη μανιταριών απειλούνται, τα μανιτάρια δεν ζωντανό πορτραίτο της ομορφιάς και της
δεκαετία. O στόχος της είναι η ανάσχε- συγκαταλέγονται στα παραρτήματα των αφθονίας της ζωής στη Γη, τονίζοντας τόσο
ση της απώλειας βιοποικιλότητας και της Ευρωπαϊκών Οδηγιών. Οι δράσεις για τη τη βιοποικιλότητα όσο και τους παράγοντες
υποβάθμισης των οικοσυστημάτων στην διατήρηση της βιοποικιλότητας πολύ συχνά που την απειλούν.
ΕΕ, μέχρι το 2020. Όλα τα παραπάνω απο- παραμελούν τους μακρομύκητες εξαιτίας
τελούν τη βάση του ευρωπαϊκού δικτύου της ανεπαρκούς πληροφορίας της οικολογί-
προστατευόμενων περιοχών Natura 2000. ας, της κατανομής και της κατάστασης τους.
Το Δίκτυο Natura 2000 περιλαμβάνει Μία από τις δράσεις της Στρατηγικής της ΕΕ
προστατευόμενες περιοχές οι οποίες καλύ- για τη βιοποικιλότητα είναι και η ευαισθη-
πτουν το 18% της επιφάνειας της Ευρωπαϊ- τοποίηση των εμπλεκομένων φορέων, η ενί-
κής Ηπείρου. Σε αυτές συγκαταλέγεται και η σχυση της συμμετοχής τους και η βελτίωση
περιοχή των Μετεώρων και των Αντιχάσιων της τήρησης της νομοθεσίας. Για την επίτευ-
όρεων. Η περιοχή αυτή χαρακτηρίζεται από ξη των παραπάνω είναι απαραίτητη πρώτα
την παρουσία ποικιλίας καλοδιατηρημένων η πληροφόρηση και ευαισθητοποίηση του
δασικών οικοτόπων, με εξαιρετική βιοποι- κοινού. Τα μουσεία Φυσικής Ιστορίας, σε
κιλότητα λόγω της παρουσίας μεγάλου όλο τον κόσμο, σκοπό έχουν, μέσα από τις
αριθμού ενδημικών και απειλούμενων ειδών συλλογές τους και από την επιστημονική
φυτών και ζώων, νομικά προστατευόμενων κατάρτιση του προσωπικού τους, να συν-
σε εθνικό και διεθνές επίπεδο. Τα σημα- δέσουν τις διάφορες εκφάνσεις και πηγές
ντικότερα εξ αυτών είναι ο Ασπροπάρης γνώσης με προβλήματα διατήρησης και
(Neophron percnopteus), η Ευρωπαϊκή νυ- λύσεις αυτών σε πραγματικές συνθήκες.
χτερίδα (Tadarida teniotis teniotis), o λύκος Έτσι και το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας
Όποια κι αν είναι η ιδέα σας,
την τυπώνουµε σε χαρτί!
Στη Λυχνία αγαπάµε τις ιδέες και τα όνειρα και µας γοητεύει να τα κάνουµε πράξη!
Γι’ αυτό επενδύουµε συνεχώς σε τεχνολογία υψηλών προδιαγραφών, για να
µπορούµε να παράγουµε ποιοτικές εκτυπώσεις και να σας προσφέρουµε
ανταγωνιστικές, ολοκληρωµένες λύσεις που ανταποκρίνονται στις ανάγκες σας.
Λύσεις που ξεκινούν από µια απλή επαγγελµατική κάρτα και καταλήγουν στην
πιο απαιτητική εκτύπωση και βιβλιοδεσία.
Στη Λυχνία είναι καθηµερινό µέληµά µας να βάζουµε µε αφοσίωση και συνέπεια
τις ιδέες σας στο χαρτί!

Ανδραβίδας 7
136 71 Χαµόµυλο Αχαρνών
Τ.: 210 3410436
F.: 210 3425967
www.lyhnia.com
info@lyhnia.com Πιστοποίηση για τη χρήση τεχνολογιών
Πιστοποίηση Σ∆Π
Αρ. Πιστοπ:
3

Λυχνία Α.Ε. Lyhnia S.A. @LYHNIAsa Lyhnia S.A. lyhnia ΕΛΟΤ ΕΝ ISO 9001:2000
Aρ. Πιστοπ. 738/∆/2008
Ανακaλύψτε
την πλούσια συλλογή µας!
Στα καταστήματα ΕΛΤΑ

Related Interests