You are on page 1of 5

Projekt

Tema: Ndotja e ujit

Lenda: Biologji

Nxenesi: Anxhela NEBI

Klasa: 6c
Ndotja e ujit
Ndotja e Ujit. Rndsia e Ujit. Uji sht
nj pjes prbrse e siprfaqes s
Toks. Sasia e madhe eujit sht ajo q
na bn ta quajm Tokn Planeti i
kaltr. Gjithsesi,pjesa kolosale e
rezervave t ujit u prket oqeaneve dhe
deteve dhe vetm 0,6% e sasis s
prgjithshme t ujrave sht e
prshtatshmepr tu pir.
Ujrat siprfaqsore dhe ata
nntoksore jan elemente t rndsishme n ciklin e ujit n tok. Ujrat
siprfaqsore prfshijn lumenjt,liqenet dhe akullnajat. Ujrat nntoksore, jan
m pak t studiuar dhe
burime shum m t vshtira pr tu prcaktuar.
Uji prdoret pr qllime bujqsore (ujitje), pr qllime industriale (prodhimi i t
mirave
materiale dhe si faktor pr ngrohje, ftohje), pr qllime shtpiake (pirje, higjiena
personale, larje dhe pr lodhje). N ditt e sotme probleme serioze paraqet
prdorimi pa kriter i ujit, si dhe rritja e ndotjes s burimeve t ujit, gj q mund t
oj mbar njerzimin n nj katastrof.Meqense t gjith jemi prdorues t
ujit, ne jemi n t njjtn koh, edhe prgjegjs prmbrojtjen e tij. Dy parimet
baz pr mirmbajtjen e burimeve ujore jan ruajtja dhe mbrojtja. M shum se
1 miliard njerz nuk kan uj t pastr pr t pir.
M shum se 2,4 miliard njerz jetojn n kushte sanitare t papranueshme
nuk kan rrjet kanalizimesh pr ujrat e zeza dhe nuk kan trajtim bashkkohor t
ujrave t zeza. Parashikimet tregojn se rreth vitit 2025, 2/3 e popullsis n
tok, do t vuaj nga paksimi i ujit. Kimikatet ndotse t ujit Uji natyror ndotet si
rezultat i aktiviteteve industriale dhe bujqsore (kryesisht prmes plehrave
kimike, pesticideve dhe insekticideve) dhe nga mirmbajtja e mjediseve t
shtpis(larja, pastrimi dhe jashtqitjet njerzore).Tre problemet q krijohen nga
ndotja e ujit kan t bjn me:
Uljen e sasis s oksigjenit n uj prtej niveleve optimale (nga temperaturat e
larta, plehrat kimike, pluhurat lars q
prmbajn fosfate etj.). Si rezultat, me pak
gjallesa mund t mbijetojn n uj;
Uji mund t bhet shkak pr
smundje,nse n t gjenden bakteret,
viruset,pjes metalesh, nitratet, pesticidet;
Vlerat lodhse t ujit ulen si pasoj
e ngjyrs, aroms dhe toksinave q
prmban uji.
Ujrat siprfaqsore mund t klasifikohen n baz t sasis s oksigjenit
(prmban oksigjen ose ka nevoj pr oksigjen), t prmbajtjes s sasis s
elementeve ushqyese (azot dhe fosfor),karakteristikave mikrobiologjike,
karakteristikat kimike (metalet, elementet e pastrimit, fenolet)
dhe karakteristika t tjera . Kshtu, uji mund tklasifikohet n kategorit e
mposhtme: uj me cilsi shum t mir, uj me cilsi t mir,uj me cilsi t
tolerueshme, i ndotur ose shum i ndotur. ` Trajtimi dhe Ndotja E Ujrave Ujrat
natyror permbajn shume substanca te tretura, te cilat marrin pjese ne perberjen
biologjike te sistemeve ujore,llojeve te shtazeve,bimeve dhe jane faktore ne
shume procese te cilat kryhen ne organizmat e gjalle Ne histori cilesia e ujit ishte
nje faktor me rendesi ne vlersimin e mireqenies se njeriut.Ndotja fekalike e ujit te
pijes shpeshhere ka shkaktuar semundje qe pergjysmonin popullaten e qyteteve
te tera. Sot ende perhapen epidemi dhe semundje bakteriale dhe virale,qe I
shkaktojne agjente infektuese ne ujrat te pijes.Uji gjate perdorimit ne amviseri
ose industri ndotet me materje te ndryshme inorganike,organike e ndotes te tjere
dhe si uje I ndotur I kthehet mjedisit tone. Sfrutzimi I ujit te keteille para se te
pastrohet eshtr rrezik per arsyje se mund te permbaje materie te helmueshme
dhe mikroorganizma qe zhvilliohen ne ujrat e ndotur e qe shkaktojne shume
semundje te renda sic jane:ETHETE TIFOS,KOLERA,VIRUSI I HEPATIT etj.Pervec
ujrave te ndotur urbane dhe nga industria,ujrat endoten edhe nga perdorimi I
preparative bujqesore me tokat bujqesore.Keto ujra te ndotura nese para s ete
shkarkohen ne ekosistem netyror nuk pastrohen,paraqesin rrezik per boten
bimore dhe shtazore qe jetojne ne ato ujra . Jonet e shumta te metaleve si dhe te
disa jometaleve qe jane shpesh te pranishem ne ujrat e ndotur natyrore. Disa nga
keto elemente edhe pse jane te rendesishem per ushqimin e njerzve ,nese
gjenden ne ujrat ne perqendrime te rritura kane veprim helmues.Pervec kesaj
veprimi toksik te rrjedh edhe per shkak te egjate te ujrave qe permbajne
perqndrime minimale te substancave qe veshtire eliminohen nga organiszmi,pra
veprojne si helme cumulative,p.sh ARSENI,PLUMBI,MERKURI etj. MERKURI
elementar kriprta patretshme te Cu uje nuk paraqesin rrezik te madh.Por keto
nen ndikimin e mikroorganizmave ne ujrat te ndotura shendrrohen ne
komponime toksike te merkurit qe eshte
toksik. ARSENI shkaktar kimik I shume
vdekjeve.Arseni paraqitet ne koren
tokesore ne nje nivel mesatar prej 2-5
ppm.Djegja e kraburantave fosile
,posacerisht e qymirit ,perhapin sasi te
medha arsenic ne mjedis.keshtu qe
shumica e tyre arrijen ne ujera natyrore. PLUMBI shfaqet ne uje ne gjendje
oksiduese dhe atje arrin nga nje numer burimesh industriale dhe te miierave.pra
,uji paraqet mjedisin me te rendomte net e cilin munde te verehet dhe t
ekontollohet ndotja me metale tretura, te cilat marrin pjese ne perberjen
biologjike te sistemeve ujore,llojeve te shtazeve,bimeve dhe jane faktore ne
hsume procese te cilat kryhen ne organizmat e gjalle Ne historii cilesia e ujit ishte
nje factor me rendesii ne vlersimin e mireqenies se njeriut.Ndotja fekalike e ujit te
pijes shpeshhere ka shkaktuar semundje qe pergjysmonin popullaten e qyteteve
te tera. Sot ende perhapen epidemic te kopaskohshem semundjesh bakteriale
dhe virale,qe I shkaktojne agjentet infektuese ne ujrat te pijes.
Uji gjate perdorimit ne amviseri ose industri ndotet me materje te ndryshme
inorganike,organike e ndotes te tjere dhe si uje I ndotur I kthhet mjedisit tone.
Sfrutzimi I ujit te ketille para se te pastrohet edhet rrezik per arsyje se mune te
permbaje materie te helmueshme dhe mikroorganizma qe zhvilliohen ne ujrat e
ndotur e qe shkaktojne shume semundje te renda sic jane:ETHETE
TIFOS,KOLERA,VIRUSI I HEPATIT etj.Pervec ujrave te ndotur urbane dhe nga
industria,ujrat endoten edhe nga perdorimi I preparative bujqesore me tokat
bujqesore.Keto ujra te ndotura nese para s ete shkarkohen ne ekosistem netyror
nuk pastrohen,paraqesin rrezik per boten bimore dhe shtazore qe jetojne ne ato
ujra .Jonet e shumta te metaleve si dhe te disa jometaleve qe jane shpesh te
pranishem ne ujrat e ndotur natyrore. Disa nga keto elemente edhe pse jane te
rendesishem per ushqimin e njerzve ,nese gjenden ne ujrat ne perqendrime te
rritura kane veprim helmues.Pervec kesaj veprimi toksik te rrjedh edhe per shkak
te egjate te ujrave qe permbajne perqndrime minimale te substancave qe
veshtire eliminohen nga organiszmi,pra veprojne si helme cumulative,p.sh
ARSENI,PLUMBI,MERKURI etj. MERKURI elementar kriprta patretshme te Cu uje
nuk paraqesin rrezik te madh.Por keto nen ndikimin e mikroorganizmave ne ujrat
te ndotura shendrrohen ne komponime toksike te merkurit qe eshte toksik.
ARSENI shkaktar kimik I shume vdekjeve.Arseni paraqitet ne koren tokesore ne
nje nivel mesatar prej 2-5 ppm.Djegja e kraburantave fosile ,posacerisht e qymirit
,perhapin sasi te medha arsenic ne mjedis.keshtu qe shumica e tyre arrijen ne
ujera natyrore. PLUMBI shfaqet ne uje ne gjendje oksiduese dhe atje arrin nga nje
numer burimesh industriale dhe te miierave.pra ,uji paraqet mjedisin me te
rendomte net e cilin munde te verehet dhe t ekontollohet ndotja me metale.
Fabrika e pastrimit te ujit Pt t'i mbrojtur ujrat tan nga ndotja e mtejm duhet
ndrtuar shum fabrika pr pastrimin e ujit.Ato e ndimojn vetpastrimin e
ujrave.N shkall t ndryshme uji i papastr lirohet nga pjeset e ndryshme.
Ngordhja e peshqve Shkaktar i ngordhjes se peshqve sht papastrtia e ujrave
q n nj ose mnyr tjetr vjen n lum.Lloje t ndryshme t vajrave edhe qoft
n sasin m t vogl,jantrrezikshme pr ujin.Me siguri ke par shenja t
ndotjes nga vajrat n ujra.Vajrat e krijojn nj shtres t holl mbi siprfaqe dhe
kjo shtres e pengon deprtimin e oksigjenit prej ajrit n uj.Prve ksaj i mbyll
edhe organet e frymmarrjes t banorve ujor.Shum t rrezikshme jan helmet
t cilat deprtojn n ujra nga komplekset industriale.Mbeturinate
pesticideve,materiet e ndryshme kimike q na shrbejn pr pastrim si dhe
mbeturinat t tjera nuk duhet t'i hedhim n uj.Disa helme edhe n sasin m t
vogl mund ti shkatrrojnn gjallesat n uj.