You are on page 1of 6

Konferencija ELEKTRONSKO UENJE NA PUTU KA DRUTVU ZNANJA 2010

Univerzitet METROPOLITAN

E-NASTAVNA SREDSTVA ZA IT OBUKU

E-TEACHING / E-LEARNING TOOLS FOR IT TRAINING

ELJKO ZORI
Zavod za zapoljavanje Crne Gore, Podgorica, zeljko.zoric@zzzcg.me

SONJA JOVANOVI
Zavod za zapoljavanje Crne Gore, Podgorica, sonja.jovanovic@zzzcg.me

TANJA RAOVI
Zavod za zapoljavanje Crne Gore, Podgorica, tanja.rasovic@zzzcg.me

Rezime: U cilju standardizacije nastavnih sredstava koja se koriste u informatikoj obuci nezaposlenih, strunjaci ICT
Sektora Zavoda za zapoljavanje Crne Gore, pripremili su ilustrovani prirunik Osnove rada na raunaru i njegovu
audio-vizuelnu prezentaciju jedinstvenu demonstraciju praktinog rada sa predmetnim oblastima iz prirunika. Ovi
materijali, na popularan i lako prihvatljiv nain, kroz niz kratkih, instruktivnih lekcija, objanjavaju osnovne tehnike
rada sa operativnim sistemom Microsoft Windows i programima iz paketa Microsoft Office.

Za potrebe zavrne provjere znanja, uraena je posebna programska aplikacija, koja, kroz formu simulacije rada sa
predmetnim oblastima programa, omoguava automatizovano i objektivno vrednovanje steenog znanja. U
prepoznatljivom vizuelnom okruenju multimedijalnog udbenika, polaznik rjeava postavljene zadatke, a program
analizira ispravnost rjeenja i biljei rezultate. Obzirom na znaajne prednosti (objektivno vrednovanje znanja,
primjenjivost u procesu uenja i provjere znanja preko Interneta), vjerujemo da e ovakav nain provjere znanja biti
iroko prihvaen u budunosti.

Kljune rijei Online obuka za rad na raunaru, e-nastavna sredstva

Abstract: In order to standardize teaching and learning tools used in the computer training of the unemployed, the
experts in ICT sector of the Employment Agency Of Montenegro has prepared illustrated manual "Basics of Computer"
and its audio-visual presentation a unique demonstration of the practical work with subject areas described in the
"Basics of Computer". These materials, in a popular and easily acceptable way, through a series of short, instructional
lessons, explain the basic techniques of using Microsoft Windows operating system and Microsoft Office programs.

For the purposes of the final assessment, a special software application has been made, which, through a form of
simulation of the subject areas of the program, provides automated and objective evaluation of the acquired knowledge.
Inside distinctive visual environment, the student solves the tasks, while the program analyzes the correctness of the
answers and records the results. Given the significant benefits (an objective evaluation of knowledge, the applicability
of the process of learning and assessment over the internet), we believe that this teaching assesment will be broadly
accepted in the future.

Keywords: Online computer courses, e-teaching/e-learning tools

Istovremeno, smanjuju se trokovi uenja. Tradicionalni


1. UVOD koncept obuke u uionici postepeno gubi dominantnu
ulogu koju je imao do nedavno, i sve vie se na razliite
Ubrzanim razvojem informacionih tehnologija podruje naine, u zavisnosti od potrebe, uvodi elektronsko uenje.
obrazovnih tehnologija takoe napreduje. Time se Sa ciljem napredovanja ka elektronskoj obuci kandidata iz
poveava iskustvo u uenju i poboljava efikasnost rada. oblasti raunarske pismenosti, u Zavodu za zapoljavanje
Crne Gore se ve 5 godina realizuje program "Osnove

1
raunarske pismenosti", koji je javno vaei program sluajevima se upotrebljavaju komande navedene u datoj
informatikog obrazovanja odraslih u Crnoj Gori. Temelji lekciji. Pri tome, tekst koji je snimljen identian je sa
se na operativnom sistemu Microsoft Windows i paketu tekstom u knjizi, to korisniku E-udbenika omoguava
programa namijenjenih savremenom kancelarijskom jo lake praenje.
poslovanju (Microsoft Office). Obraene teme
predstavljaju neophodni minimum optih, funkcionalnih E-katalog ispitnih pitanja je aplikacija koja kroz formu
znanja iz oblasti raunarskih i informacionih tehnologija, simulacije rada sa predmetnim oblastima programa,
koja obezbjeuju samostalan rad i njihovu primjenu u omoguava automatizovano i objektivno vrednovanje
realnom radnom okruenju, kao i neophodnu osnovu za, steenog znanja. U prepoznatljivom vizuelnom okruenju,
eventualno, sticanje dodatnih znanja, kroz razliite istom kao i kod E-udbenika, polaznik rjeava postavljene
specijalistike kurseve. Program je kompatibilan sa zadatke, a program analizira ispravnost rjeenja i biljei
ostalim programima za sticanje znanja o osnovnim i rezultate.
naprednim informatikim tehnologijama, kao to su
Microsoft Office Specialist - MOS, European Computer 3. INTERFEJS ZA NAVIGACIJU KROZ
Driving Licence - ECDL ili European Computer Passport E-UDBENIK I E-KATALOG
- XPERT ECP. [2] ISPITNIH PITANJA
Ono to karakterie ovaj program je to to je pored Za navigaciju kroz audio-vizuelni udbenik Osnove
tampane knjige koja obuhvata sve lekcije ovog kursa, raunarske pismenosti i E-katalog ispitnih pitanja,
snimljen i audio-vizuelni udbenik, E-udbenik, koji je napravljena je aplikacija iji je grafiki interfejs uraen
elektronska verzija ovog prirunika. koritenjem programa Macromedia Flash, koji u ovom
trenutku predstavlja najefikasnije rjeenje na webu iz
Pored Elektronskog udbenika, za testiranje znanja domena animacije. Primjenom Flash-ovog internog skript
polaznika kursa raunara, napravljen je i online test koji jezika Action Script-a, filmovi postaju interaktivni,
omoguava automatizovano i objektivno testiranje korisnicima se prua prilika da biraju, a kao rezultat
polaznika kursa E-katalog ispitnih pitanja, ime je odreenih akcija i izvedenih postupaka, iz filmova se
zaokruen proces obuke i provjere znanja kandidata. Pri mogu slati i podaci. Mogunost dizajniranja korisnikog
tome, ne radi se o jednom definitivnom i zaokruenom interfejsa i programiranja njegovih elemenata za
sistemu, ve naprotiv, otvorenom i frendly-user sistemu interakciju sa korisnikom ini ovaj program liderom
koji se u zavisnosti od potrebe esto mijenja i usavrava. interaktivnosti na mrei.

2. E-NASTAVNA SREDSTVA ZA IT Jedan od elemenata Flash-a su objekati koji mogu da


OBUKU reaguju na odreene dogaaje, meu kojima i su
korisnikove akcije unosa putem tastature ili akcije mia,
E-udbenik je audio-vizuelna prezentacija praktinog rada koji dalje mogu da uslovljavaju naredno ponaanje u
na raunaru sa predmetnim oblastima iz prirunika filmu. Kompletan sadraj filma u Flash-u moe se
Osnove raunarske pismenosti. Svaka lekcija iz mijenjati kao odgovor na korisnike akcije, bez potrebe za
udbenika ima svoj prikaz u audio-vizuelnom formatu. dovlaenjem sadraja sa servera, jer se cjelokupni sadraj
Ovaj E-udbenik na popularan i lako prihvatljiv nain, nalazi u okviru samog filma. injenica da predstavljeni
kroz niz kratkih, instruktivnih lekcija, objanjava osnovne primjeri imaju veliinu korisnikog fajla (swf formata) od
tehnike rada sa operativnim sistemom Microsoft 1000-2000 KB, a da u potpunosti definiu ponaanje
Windows i programima iz paketa Microsoft Office. Na taj aplikacije i realizuju kompletan korisniki interfejs,
nain korisnik ovog E-udbenika moe po sopstvenom nedvosmisleno govori u prilog tvrdnji da Flash filmovi
izboru, u vremenu kad to njemu odgovara pratiti itav jesu pravo rjeenje u svijetu Interneta. Pored toga, svaki
kurs Osnove raunarske pismenosti, ili samo pojedine posjetilac koji posjeduje Flash Player ima mogunost da
lekcije iz ovog kursa. pogleda swf film jer ne zavisi od platforme sa koje
pristupa fajlu. [6]
E-udbenik karakterie jednostavna navigacija to ga i
samim poetnicima u radu na raunaru ini pristupanim i Nain funkcionisanja interfejsa za navigaciju kroz E-
jednostavnim. Takoe, ureen red lekcija na isti nain kao udbenik i E-katalog ispitnih pitanja je vrlo jednostavan.
u knjizi ini da korisnik koji prati lekcije sa E-udbenika, Nakon prijave uitavaju se automatski lekcije iz osnova
istovremeno te lekcije moe pratiti i u knjizi. Zbog raunara kod E-udbenika, a u E-katalogu pitanja iz iste
istovjetnosti ovog E-udbenika sa knjigom, ovaj E- oblasti. Ukoliko kandidat eli da izabere neku drugu
udbenik je naiao na posebno veliko prihvatanje kod lica oblast, to moe uraditi pomou linkova u donjem lijevom
koja u osnovi poznaju rad na raunaru, ali im je potrebno uglu aplikacije. Kod E-udbenika korisnik moe sluati
da naue jo neto dodatno, novo. Za takve korisnike sve lekcije, ili u meniju izabrati odreenu lekciju. Takoe,
dovoljno je da otvore CD sa E-udbenikom, i koritenjem kod E-kataloga ispitnih pitanja moe raditi zadatke
vrlo jednostavnog interfejsa za navigaciju kroz ovaj redom, ili iz menija izabrati zadatke koje eli da uradi. U
udbenik izaberu oblast, a zatim lekciju koju hoe da oba sluaja na dnu ekrana nalaze se dugmad pomou
pogledaju. Svaka lekcija je demonstrirana na kojih se moe prei na prethodnu ili sledeu lekciju ili
odgovarajuem konkretnom primjeru, odnosno, za svaku zadatak, kao i dugme da se ponovo uita ista lekcija ili
lekciju navedenu u knjizi snimljen je film koji na zadatak. Kod E-udbenika, na vrhu ekrana upisan je naziv
konkretnom primjeru prikazuje kako i u kojim lekcije koja je uitana, dok se kod E-kataloga ispitnih

2
pitanja na vrhu ekrana nalazi tekst postavljenog zadatka. <main label="UVOD" lesson="100">
U okviru aplikacije E-udbenik postoje jo i dugmad za <sub label="Uvod"/>
regulisanje muzike u pozadini, pojaanje i smanjenje <sub label="Excel-radno okruenje"/>
tona. <sub label="Osnovni pojmovi"/>
<sub label="Otvorite novi dokument"/>
Za funkiconisanje E-udbenika i E-kataloga ispitnih <sub label="Sauvajte novi dokument"/>
pitanja potrebno je imati instaliran Internet Explorer <sub label="Otvorite postojei dokument"/>
6+(min), i Flash player. <sub label="Sauvajte izvrene promjene"/>
<sub label="Zatvorite dokument"/>
4. NAIN IZRADE E-UDBENIKA </main>
<main label="UNOS PODATAKA" lesson="200">
Audio vizuelni filmovi vezani za svaku lekciju <sub label="Va prvi podatak"/>
pojedinano iz knjige Osnove raunarske pismenosti, <sub label="Upiite broj"/>
snimljeni su u programu Macromedia Captivate. <sub label="Upiite tekst"/>
<sub label="Upiite datum ili vrijeme"/>
Macromedia Captivate je program zasnovan na Adobe <sub label="Izaberite jednu ili vie elija"/>
Flash platformi. To je screencasting alat sa mogunostima <sub label="Kopirajte podatke unutar reda ili
snimanja svih dogaaja na ekranu, zajedno sa zvunim kolone"/>
zapisom. Screencasting podrazumijeva kontinualno <sub label="Upiite niz brojeva, dana,
snimanje ekrana pokrenutih softverskih aplikacija, sa datuma..."/>
mogunou dodavanja audio komentara, oblikujui na taj <sub label="Upiite isti podatak u vie elija"/>
nain materijal koji se moe koristiti za kreiranje <sub label="Premjetajte i kopirajte"/>
multimedijalnih uputstava (Richardson, 2006). <sub label="Pronaite podatke"/>
Screencasting medij obuhvata video zapis dogaaja na <sub label="Automatska zamjena podataka"/>
ekranu tokom odreenog perioda vremena. Pratei audio </main>
zapis moe biti zvuk iz aplikacije koja se prikazuje, <main label="UREIVANJE IZGLEDA" lesson="300">
naracija onoga ko prezentuje ili pozadinski zvuk iz druge ...
aplikacije. Pomou screencasting alata je mogue
proizvesti razliite formate zapisa, koji se najee Naime, unutar svake oblasti u okviru poglavlja Excel,
postavljaju na neku web lokaciju. [3] Pogodnost navedene su lekcije koje obuhvata ta oblast. Grafiki
programa Macromedia Captivate ogleda se prije svega u interfejs koji poziva ovaj menu.xml fajl je uraen tako da
jednostavnoj mogunosti editovanja ve snimljenih korisnik sam bira oblast iz koje eli da pogleda odreenu
zapisa, kao i mogunosti istovremenog ili naknadnog lekciju, pri emu mu je omogueno da slua lekcije
snimanja zvunih zapisa. Takoe, ovaj program redom, ili da odabere samo jednu koju eli da pogleda. Na
karakterie izraena preciznost pri sinhronizaciji zvuka sa istom principu funkcioniu i sve ostale oblasti Microsoft
zapisom i kretanjem mia. Office-a.

Nakon zavrenog snimanja odreene lekcije ovaj program 5. NAIN IZRADE E-KATALOGA
automatski daje rezultat u obliku niza slajdova. Zatim se ISPITNIH PITANJA
pristupa ureenju svakog slajda pojedinano. Dodaju se
komentari (pisana uputstva u text box-u) tipa pritisnite
Programsko okruenje E-kataloga ispitnih pitanja je isto
lijevi taster mia ili izaberite dugme OK... Moe se
kao kod E-udbenika. Takoe, navigacija je ista kao i kod
promijeniti putanja mia, obrisati neki slajd ukoliko se
E-udbenika. Prednost istog interfejsa je ta to za sve
pokae da je nepotreban, negdje se naknadno moe
korisnike E-udbenika, E-katalog ispitnih pitanja daje
snimiti zvuk ili odreeni slajd, i slino. Cilj ovog ureenja
poznato okruenje, ime je olakano snalaenje kandidata
je da se dobije optimalno rjeenje za prikaz svake lekcije
kroz interfejs Ispitnog kataloga na zavrnom ispitu.
iz knjige, to bolja prezentacija zapisa koji je u knjizi.
Paljivim razvojem interaktivnog interfejsa, u ovom
Kada je ureenje filma zavreno, film se publikuje kao
sluaju je postignuto da korisnik prilikom rjeavanja
Shockwave Flash Object (swf fajl) i tako nastaje gotov
postavljenih zadataka, sam se kree i istrauje prostor, i
film koji prikazuje odreenu lekciju iz udbenika.
na taj nain dolazi do rjeenja postavljenih zadataka.
Mogunost da se virtuelizuju zadaci sada je stvarnost.
Nakon zavrenog snimanja svih lekcija iz udbenika one
Tako korisnik ima pravi virtuelni Windows pred sobom,
su organizovane i numerisane po redosljedu kakav je dat
odnosno prikaz generisan kompjuterskom tehnologijom.
u udbeniku i grupisane u foldere, u zavisnosti kojoj
Interfejs stvara iluziju rada u realnom vremenu i sa
oblasti odreeni film pripada (Windows, Word, Excel,
stvarnim objektima. S obzirom da je Macromedia
Internet, Outlook Express, Power Point). U svakom
Captivate program koji omoguava brzo kreiranje
folderu se nalazi i menu.xml fajl koji je u stvari veza ovih
simulacija, tutorijala, kvizova i vjebanje na osnovu
swf fajlova sa grafikim interfejsom. Dio fajla menu.xml
utvrenog scenarija, [4] za izradu testova za online
za oblast Excel napisan je na sledei nain:
testiranje kandidata i automatsko dobijanje rezultata
takoe je izabran ovaj program.
<?xml version="1.0" encoding= "windows-1250" ?>
<FMENU method="2" >

3
E-katalog ispitnih pitanja podijeljen je u dvije oblasti:
osnovni i napredni kurs. Osnovni kurs obuhvata testiranje Izrada zadataka je znatno sloenija. Zadaci se snimaju u
iz oblasti Osnove raunara, Windows, Word, Internet i vidu interaktivnih filmova, za svaki zadatak posebno. S
Outlook Express. Napredni kurs obuhvata testiranje iz obzirom da je do postizanja rjeenja odreenog zadatka
oblasti Excel i Power Point. Prilikom kreiranja ispitnih mogue uvijek doi na vie naina, prilikom snimanja
pitanja, najprije se za svaku oblast pojedinano definie filmova za online testiranje kandidata, vodi se rauna da
broj pitanja, tekst zadataka i broj poena koji nosi svaki se snime sve varijante. Nakon zavrenog snimanja dobija
zadatak. U prosjeku svaka oblast ima po 12 pitanja, se film u vidu niza slajdova, isto kao i prilikom snimanja
uglavnom podijeljena pod a i b. audio-vizuelnog udbenika, s tom razlikom to u ovom
sluaju kretanja mia nisu snimljena. Zatim se pristupa
Razlikuju se dvije vrste testova. Prvi su kviz testovi koje ureenju slajdova.
ine konkretno postavljena pitanja iz oblasti Osnove
raunara, i kod kojih se daju jedan ili vie tanih Prvo se pregledaju dati slajdovi i napravi se logiki slijed
odgovora, u zavisnosti od postavljenog pitanja. Druga dogaaja. Obriu se slajdovi koji su viak, ili se snime
vrsta testova u okviru aplikacije za online testiranje novi. Zatim se pristupa dodavanju mogunosti odabira
polaznika su konkretno postavljeni zadaci, koje je odreenih opcija i umetanje animacija kako bi se
potrebno izvriti u nekom od programa MS Office-a. omoguila interaktivna komunikacija izmeu korisnika
online testova i same aplikacije. Neke od mogunosti koje
Snimanje teorijskih pitanja predstavlja najjednostavniji su date u okviru programa Macromedia Captivate, a koje
dio izrade E-Kataloga za testiranje kandidata. U okviru olakavaju ili omoguavaju interaktivnu komunikaciju, su
programa Macromedia Captivate izabere se opcija za Insert / Text Caption, Highlight Box, Image, Rollover
pravljenje kvizova, upie se pitanje, a zatim se upiu i Caption, Rollover Image, Click Box, Text Entry Box,
mogui odgovori. Pri tome se na samom slajdu definie Button, Animation, text Animation, Slide...
koji je odgovor (odgovori) taan. Svako teorijsko pitanje
se sastoji od 3 slajda. Prvi slajd sadri pitanje i dugme Koritenjem ActiveScript-a definisana su sva ostala
koje kandidat treba da pritisne nakon odabira odgovora da mogua ponaanja korisnika prilikom rjeavanja
bi time potvrdio svoj odgovor. U zavisnosti da li je postavljenih zadataka. Ovaj jednostavan jezik doputa
kandidat odgovorio tano ili ne, u okviru svakog autoru da izmijeni bilo koji dio filma, i da definie veoma
Captivate filma postoje jo 2 slajda sa istim tekstom kompleksna ponaanja objekata. Time je omogueno
Odgovor primljen, izaberite sledee pitanje. Razlika pokrivajne svih onih koraka za koje se oekuje da ih
izmeu ova 2 slajda je to je jedan namijenjen tanom kandidat uradi. Ovakve mogunosti kao gotov proizvod
odgovoru i na njemu se nalazi animacija Result N koja ne postoje u programu Macromedia Captivate. Za izradu i
kandidatu dodjeljuje N poena, dok je drugo slajd dobro funkcionisanje svih zadataka u okviru ispitnog
namijenjen pogrenom odgovoru i na njemu se nalazi kataloga ove animacije imaju poseban znaaj. Ovdje su
animacija Result 0, jer kandidat u tom sluaju ne dobija navedene samo neke od njih:
poene.

Tabela 1: Animacije koje se koriste u filmovima ispitnog kataloga


Naziv animacije: Upotreba:
WINDOWSmenu.swf
Simuliraju Windows / Word / Excel / Internet Explorer / Outlook Express padajui
WORDmenu.swf
meni. Postavljaju se na svaki slajd odgovarajueg programa MS Office-a na koji
EXCELmenu.swf
padajui meni moe biti aktivan, kako bi simulacija rada u realnom okruenju bila
IEmenu.swf
to vjernija.
OEmenu.swf
Animacija koja se postavlja na poetni slajd svakog filma. Obavjetava kandidata
info-STOP.swf
ukoliko je izabrani zadatak ve uraen.
Animacija koja se postavlja na zadnji slajd svakog filma i daje rezultat nakon
uraenog zadatka. U okviru animacije se definie koliko e poena nositi svaka
Result-N.swf
animacija, pa se u zavisnosti od toga insertuje animacija sa odgovarajuim brojem
poena.
CTRL-X-STOP.swf
CTRL-C-STOP.swf Animacije koje vre isijecanje / kopiranje / lijepljenje obiljeenog teksta.
CTRL-V-STOP.swf
Animacija koja pritiskom desnog tastera mia na oznaeno mjesto vri prelazak na
right_click_jumpN-STOP.swf
N-ti slajd od postojeeg.
Animacija koja dvoklikom lijevog tastera mia na oznaeno mjesto vri prelazak na
dbl_right_click+N-STOP.swf N-ti slajd od tekueg, a pritiskom desnog tastera mia na oznaeno mjesto prelazi
na sledei slajd.
Animacija koja pritiskom lijevog tastera mia na oznaeno mjesto vri prelazak na
left_right_click+N-STOP.swf sledei slajd, a pritiskom desnog tastera mia na oznaeno mjesto prelazi na N-ti
slajd od tekueg.

4
Animacija koja pritiskom lijevog tastera mia na oznaeno mjesto vri prelazak na
left_right_dbl_click+1+N+M- sledei slajd, pritiskom desnog tastera mia na oznaeno mjesto prelazi na N-ti slajd
STOP.swf od tekueg, a dvoklikom lijevog tastera mia na oznaeno mjesto prelazi na M-ti
slajd od tekueg.
Animacija koja simulira sjenke kod padajuih menija, i uzrokuje zatamnjenje
mask.swf
prilikom prelaska miem preko pojedinih stavki menija.
Animacija koja registruje pritisak na tastaturi neke od tipki (TYPE) i pri tome
key_catch_TYPE.swf
prelazi na sledei slajd.
Animacija koja se postavlja na prvo polje tabele u Wordu ili Excelu, a nakon
select_in_Nrows-STOP.swf
izvrenog selektovanja N redova tabele prelazi na sledei slajd.
Animacija koja se postavlja na prvo polje tabele u Wordu ili Excelu, a nakon
select_in_Ncols-STOP.swf
izvrenog selektovanja N kolona tabele prelazi na sledei slajd.
select_in_NxM_table- Animacija koja se postavlja na prvo polje tabele u Wordu ili Excelu, a nakon
STOP.swf izvrenog selektovanja N redova i M kolona tabele prelazi na sledei slajd.
Pristupanost: dostupni su veini populacije koja
U okviru animacija sa lijevim i desnim tasterom mia koristi raunar.
definie se broj slajdova N, koji e pritiskom lijevog ili Raznolikost sadraja: najee predstavljaju
desnog tastera mia biti preskoen. Animacije koje kombinaciju 3D animacija, video i audio zapisa, slike
registruju pritisak odreene tipke na tastaturi, u samoj i teksta.
animaciji se definie koja je to tipka. Prilikom pravljenja Jednostavno korienje: lako se implementiraju u
animacija za selektovanje redova, kolona ili itavih Internet stranice, jednostavni i logiki postavljeni
tabela, u definie se broj redova i kolona selektovanog linkovi omoguavaju lak pregled podataka i
dijela. najneiskusnijim korisnicima raunara, pratea
dokumentacija detaljnije objanjava rad u njima.
Kao i u sluaju elektronskog udbenika, filmovi koji Kvalitet prikaza: CD-ROM je medij koji uva
sadre sve naine rjeavanja postavljenog zadatka digitalnu informaciju sigurno i vremenom nee doi
eksportuju se u swf formatu. Prednosti filmova do promjena digitalnog zapisa. Svaki korisnik e
eksportovanih u swf formatu i publikovanih na Web-u u podatke vidjeti u istom visokom kvalitetu, kao i
odnosu na uobiajene statine sajtove su mnogobrojne. original.
Prije svega, poto je Flash vektorski format, animacije i Vizuelni efekat: dinamika priroda multimedijalnih
crtei uraeni u njemu zauzimaju mnogo manje prostora sadraja i interaktivnost koja se ostvaruje u radu sa
nego bilo koji drugi bitmap format. [5] apletima i animacijama, ostavlja snaan utisak na
korisnika koji se ne zaboravlja lako. Panja korisnika
Ukoliko je za rjeavanje postavljenog zadatka potrebno se lake zadrava nego tampanim materijalom tako
izabrati neku opciju iz padajueg menija ili pomonog da e i sadraj pamtiti due nego tampani materijal.
menija (desni taster mia), a kandidat izabere pogrenu Kapacitet: jedna prezentacija moe da zamijeni vie
opciju koja ni na koji nain ne vodi rjeenju postavljenog tampanog materijala i ona sadri veliku koliinu
zadatka, pomoni ili padajui meni se automatski zatvara informacija. Sadraj prezentacije je podijeljen u
i kandidat nastavlja da rjeava postavljeni zadatak. Nakon nekoliko cjelina, pa korisnik moe pregledati samo
tano utvrenog zadatka pojavljuje se tekst box sa djelove koji ga trenutno zanimaju, bez nepotrebnog
tekstom Zadatak rijeen i broj bodova koliko nosi taj zamaranja ostatkom sadraja.
zadatak. Nezavisno od toga da li je korisnik tano rijeio Finansijska isplativost: isplativije je napraviti aplet ili
zadatak ili nije, on moe izabrati sledei ili bilo koji animaciju [1]
zadatak iz iste oblasti, ili bilo koji drugi zadatak iz neke
druge oblasti. Prednosti testiranja kandidata online testovima su prije
svega objektivno ocjenjivanje kandidata (automatsko
Na kraju korisnik pritiskom na dugme za izbor zavretka dobijanje rezultata), jednostavnost u interakciji sa
rada zatvara aplikaciju, i automatski mu se prikazuju aplikacijom E-katalog ispitnih pitanja i mogunost
rezultati ostvareni iz svake oblasti pojedinano. pripreme za zavrni ispit bez pomoi predavaa, pomou
Istovremeno, ovi rezultati se upisuju i na disk raunara, test primjera koji se mogu nai na sajtu
kao csv fajl, sa brojem ostvarenih poena po oblastima i www.opismeni.me.
pitanjima.
Obzirom na znaajne prednosti kao to su objektivno
6. ZAKLJUAK vrednovanje znanja, primjenjivost u procesu uenja i
provjere znanja preko Interneta, tendencija je da ovakav
nain obuke i polaganja zavrnog ispita prihvate i ostali
organizatori informatike obuke.
Prednosti E-uenja u odnosu na tradicionalno su:

5
LITERATURA [3] Miloevi, D., Boovi, M., Mitrovi, A.
Primena screencasting alata u nastavi,
[1] Veljko Pavlovi, Sneana Dragievi, eljko INOVACIJE u nastavi, asopis za savremenu
Papi, Metodologija primjene apleta i animacija nastavu, , YU ISSN 0352-2334, Vol. 21, No. 4,
u nastavi tehnikog i informatikog Beograd, 2008, str. 71-91
obrazovanja, Tehnika i informatika u [4] http://www.adobe.com/products/captivate/
obrazovanju, 3. Internacionalna Konferencija, [5] http://www.sk.rs/2000/11/sktr03.html, Robert
Tehniki fakultet aak, 7-9.maj 2010. OSWALD, Svet kompjutera Copyright 1984-2010.
Politika a.d.
[2] Osnove raunarske pismenosti,
[6] Dejan Katai, Flash i ActionScript, diplomski
www.opismeni.me
rad, Novi Sad, 2002.