You are on page 1of 10

B Cng Thng

Trng i Hc Cng Nghip Thc Phm


Khoa Cng Ngh Thc Phm

TI:
QUY TRNH NH TNH
SHIGELLA

GVHD:
NHM:
LP:
DANH SCH NHM

H V TN SINH VIN M S SINH VIN NHIM V

2
MC LC
LI NI U ..................................................................................................................... 4
I. Tnh hnh nhim Shigella trn th gii v Vit Nam ........................................... 5
a) Tnh hnh nhim Shigella trn th gii ................................................................. 5
b) Tnh hnh nhim Shigella Vit Nam .................................................................. 5
II. Tng quan v Shigella spp. .................................................................................... 6
III. Phng php phn tch. ......................................................................................... 6
a) Truyn thng: ......................................................................................................... 6
b) Hin i.................................................................................................................... 8
TI LIU THAM KHO ................................................................................................. 10

3
LI NI U
Shigella l trc khun, hiu kh v k kh ty . Cho th nghim catalase (+) (tr S.
dysentrirae), oxidase (+), ln men glucose khng sinh hi, hu ht cc loi khng ln
men v to acid t lactose, dolcitol, khng sinh H2S, khng c enzyme lysine
decarboxydase.
Shigella l tc nhn gy nn bnh shigellosis, l mt bnh rt nguy him ly lan rt
nhanh trong cng ng t ngi sang ngi, qua ng thc phm c nc ung.
Ngun nhim Shigella vo thc phm ch yu l t nguyn liu, t nc hay t cng
nhn ch bin. Cc loi thc phm thng xuyn phn lp c Shigella l x lch,
tht bm, thy sn.
Liu lng gy ng c thc phm do Shigella rt thp, c th mc 10 t bo/g sn
phm. Do vy Shigella c kim sot rt nghim ngt trong thc phm, i hi cc
phng php kim nghim phi rt nhy, cc quy trnh kim sot phi cht ch.
Shigella c th c pht hin bng cch nui cy mt lng mu xc nh vo mi
trng lng khng chn lc, sau c chuyn vo mi trng tng sinh chn lc.
Dch khun sau khi tng sinh chn c cy phn lp trn t nht 2 loi mi trng
thch a vi mc chn lc khc nhau. Khun lc nghi ng c kim tra bng th
nghim sinh ha v khng huyt thanh.

4
I. Tnh hnh nhim Shigella trn th gii v Vit Nam
a) Tnh hnh nhim Shigella trn th gii
Theo T chc Y t Th gii (WHO), mi nm trn th gii c khong 165 triu ca
nhim Shigella. Trong , nhng nc ang pht trin, t l nhim chim n 99%
(69% l tr em di 5 tui) v c 1,1 triu ca t vong do nhim Shigella hng nm
(60% trong s l tr em di 5 tui). Ngi ta nhn thy c s thay i tuphuyt
thanh gia cc loi cng nh thay i v loi gy bnh ph bin tng giai on. u
tin, S. dysenteriae tup 1 l loi gy bnh ph bin, sau dn c thay th bi S.
flexneri, v cui cng chuyn dn sang S. sonnei. C s khc bit gia loi Shigella
thng gp nhng nc pht trin v nhng nc ang pht trin. nhng nc
pht trin, loi Shigella gy bnh thng gp l S. sonnei (chim 77%) v S. flexneri
(chim 16%).Trong khi , nhng nc ang pht trin S. flexneri thng gp nht
(chim 60% tng s ca nhim), tip sau l S. sonnei (chim 15%). loi S. flexneri,
tup 2a chim t 32% - 58%, tup 1b gy ra 12% - 13%, v tup 3a gy ra 4 11%
tng s ca nhim nhng nc ang pht trin. S. dysenteria thng c tm thy
vng Nam v chu Phi, trong tup 1 ph bin n , Nigeria v Singapore,
tup 2 ph bin Guatamala, Hungary v Yemen. S. boydii l Shigella c pht hin
u tin n , v khng ph bin lm, ch yu gy bnh vng tiu lc a n,
trong S. boydii tup 2 l S. boydii gy bnh ph bin nhng nc ang pht trin.
b) Tnh hnh nhim Shigella Vit Nam
Vit Nam, s ca nhim Shigella rt cao, hn hn bnh gy ra bi Salmonella typhi
v Vibrio choleraeri.Vit Nam c khong 435.000 ca nhim Shigella (khong 39.500
ca nhim hng nm). S ca nhim hng nm trn 100.000 dn cao nht vng cao
nguyn Trung B (241,7 ca), k n l vng b bin Nam Trung B (100,2 ca) v thp
nht l vng ng bng sng Hng (hnh 1.2). Nghin cu cng cho thy lng ma
nhiu v tnh trng ngho i l nhng nguy c quan trng trong nhim Shigella. T l
nhim Shigella trung bnh hng nm trn 100.000 dn Nhn chung Vit Nam, loi
Shigella gy bnh ph bin l S. flexneri v S. sonnei. Vo u nhng nm 90, ti
thnh ph H Ch Minh, trong cc nhm Shigella gy bnh, S. flexneri l loi c t l
gy bnh cao nht (72,58%), k n l S. sonnei (23,87%), tnh hnh nhim Shigella
cng tng t, vi S. flexneri l loi gy bnh ph bin nht (69,59%), v k n l S.
sonnei (13,40%). Tuy nhin, hin nay tnh hnh gy bnh ca cc nhm Shigella c s
thay i. T nm 2000 n nm 2002 ti Bnh vin Bnh Nhit i, t l cc mu
phn lp cho kt qu S. flexneri v S. sonnei l tng ng nhau (45,6%). T nm
2006 n nm 2008, trong 113 mu Shigella phn lp c t Bnh vin Bnh Nhit
i, S.sonnei chim n 70,8%, cn S. flexneri ch chim 27,4% (H Vinh v cng s,
s liu cha cng b) S lng S. boydii (17%) phn lp t nm 1991 n nm 2001
dc theo vng sng Hng cao hn nhiu so vi cc thp k trc (3%). Bn cnh ,
5
tup huyt thanh ca S. flexneri gy bnh ph bin cng c s thay i. Nhng nm
1960, tup huyt thanh phn lp c gm tup 2 (66%), tup 3 (16%), tup (10%) v
tup 4 (5%), trong khi hin nay, cc tup phn lp c gm tup 6 (17%), tup 1
(13), tup 4 (10), bin th Y (9%), v 40% cc mu S. flexneri phn lp khng th nh
tup huyt thanh nu ch da vo nhng b kt thng mi. iu ny cho thy rng
Shigella ang dn xut hin nhng bin th khc, chng c th pht trin mnh nhiu
iu kin mi trng v tp qun n ung khc nhau trong nhng thi im khc nhau.
iu ny, cng vi ngy cng nhiu Shigella khng khng sinh, lm cho vic iu tr
Shigella tr nn kh khn hn, cng nh kh s dng loi vc-xin c hiu cho tng
tup huyt thanh ca Shigella.
II. Tng quan v Shigella spp.
Shigella spp. l trc khun gram m k kh ty nghi, Shigella spp. khng sinh bo t
v thng hay b nhm ln vi Salmonella trong qu trnh kim tra vi sinh. Shigella
spp. khng di ng v khng sinh bo t, c phn ng catalase dng tnh, oxidase m
tnh, lactose m tnh, H2S m tnh, mt vi chng khng sinh hi khi ln men ng
glucose. Ging Shigella gm 4 loi: Shigella dysenteriae (khng huyt thanh nhm A),
Shigella flexneri (khng huyt thanh nhm B), Shigella boydii (khng huyt thanh
nhm C), Shigella sonei (khng huyt thanh nhm D).
III. Phng php phn tch.
a) Truyn thng:
Phm vi p dng
Phng php ny c tham chiu theo ISO 21567:2004 c p dng pht hin
Shigella trong tt c cc loi thc phm.
Nguyn tc.
Cy mt lng mu xc nh vo mi trng lng chn lc.T mi trng nui cy
ny phn lp ln mi trng rn chn lc, sau thi gian , nhng khun lc ngh ngi
v c kim tra khng nh th nghin snh ha v khng huyt thanh.
Mi trng v ha cht.

Mi trng v ha cht Mc ch

Shigella Borth Tng sinh chn lc

MacConkey

XLD Phn lp

Hektoen Enteric Agar

6
Nutrient Agar (NA) Phc hi

TSI
Th nghim sinh ha khng nh
Urea
Shigella
LDC

HCl v NAOH 10% Chnh pH

Quy trnh phn tch


X g hoc X ml mu th + 9Xml canh thang Shigella cha novobioxin 0.5g/ml

ng ha v chnh pH n 7.0 nu cn k kh 41.5o C/16-20h

MacConkey agar XLD agar Hektoen enteric agar 37oC, 20-24h

Chn 5 khun lc in hnh cy ln thch dinh dng / 37oC, 20-24h

Khng nh sinh ha
Cc bc tin hnh.
Bc 1. Tng sinh chn lc
Cn mt lng 25g mu rn hoc ong mt th tch 25ml mu lng vi sai s cho
php 5% ca phn mu th i din cho vo bao PE v trng ( hoc bnh tam gic),
b sung 225ml mi trng tng sinh chn lc Shigella v ng nht mu bng my
dp mu (stomacher) trong 60 giy, 37oC trong 18 3h.
Bc 2. Phn lp
Dng que quy vng phn lp t cy thang tng sinh chn lc Shigella ln mi a
thch cha mi trng chn lc MacConkey, XLD v HE. Sau khi cy, lt ngc cc
a sao cho y hng ln trn vo 37oC 1oC trong 24 3h.
Sau khi 24 3h, kim tra cc a v s c mt ca cc khun lc in hnh v cc
khun lc khng in hnh m c th nghi ng l Shigella. Trn mi trng XLD
khun lc Shigella in hnh c mu hng trong sut, c hoc khng c tm mu en.

7
Trn mi trng HE khun lc Shigella in hnh c mu xanh lam, c hoc khng c
tm en. Trn mi trng MacConkey khun lc Shigella din hnh c mu nht
(mi trng c mu cam, hi c). nh giu cc khun lc ny trn y a.
Bc 3. Phc hi trn mi trng dinh dng NA/TSA.
nh du 5 khun lc in hnh hoc nghi ng in hnh t mi a trn mi trng
phn lp MacConkey, XLD v HE. Nu trn mt a c t hn nm khun lc in
hnh hoc khun lc nghi ng, th ly tt c cc khun lc in hnh hoc nghi ng
cy ria ln NA/TSA. 37oC 1oC trong 24 3h.
Trng hp 1:t mi a th mt khun lc c trng, Nu cho cc kt qu th nghin
sinh ha ph hp th kt lun pht hin Shigella trong mu.
Trng hp 2: Nu khun lc u tin cho kt qu th nghim sinh ha khng ph hp
th tin hnh th bn khun lc cn li c nh du, mt trong bn khun lc ny
c kt qu th nghim sinh ha ph hp th kt lun Shigella c trong mu v ngc
li kt lun khng pht hin Shigella trong mu.
Bc 4. Khng nh sinh ha.
T cc khun lc cy ra ln NA/TSA, dng que cy cy vo cc mi trng sau:
Thch TSI, 37oC trong 24h. Shigella cho phn ng kim trn mt nghing v acid
phn su, khng sinh hi v khng sinh H2S trong mi trng.
Mi trng LDC, 37oC trong 24h.Shigella cho phn ng LDC m tnh.
Mi trng urea agar (urea lng), trong 37oC trong 24h. Shigella cho phn ng urea
m tnh.
Kt qu
Pht hin (hay khng pht hin) Shigella trong 25g mu rn hoc 25ml mu lng.
b) Hin i
Phng php PCR
Kary Mullis pht minh ra k thut PCR (phn ng chui polymerase) vo
nm 1985, to nn mt cuc cch mng ln trong i sng khoa hc. Ch sau 8 nm
(1993), K. Mullis c trao gii Nobel v ho hc nh pht minh ny.
B cng c dng trong xt nghim b Kt PCR vi nhy rt cao vi cc vi
khun, c trong 25g mu thc phm c mt con vi khun cn tm th PCR s pht hin
ra chng. iu c bit l cc b kt khng ch gi tn mt loi vi sinh vt gy ng c
thc phm m chng c th pht hin ra 12 loi vi khun khc nhau nh: e.coli, e. coli
0157:h7, salmonella spp, Shigella spp, nm mc...

8
Ty thuc vo loi thc phm v s loi ch tiu vi khun gy bnh cn kim
sot i vi mi loi thc phm, cc quy trnh v b Kit PCR cho php xt nghim v
gi tn tt c cc vi khun nu trn trong vng 24 gi (tr Clostridium botulinum, cn
thi gian nui cy tng sinh di). Chng c thit k cho 50 phn ng PCR vi 50
ng phn ng, cha y thnh phn dung dch m PCR, mi, nc... gip kim
tra chnh xc mc nhim vi sinh vt trm trng hay khng.
K thut PCR dng pht hin Shigella c tin hnh trn cp mi SHIG
khuch i cho trnh t 320bp trn plasmid xm nhim c hiu cho Shigella v cp
mi 16S khuch i cho trnh t c kch thc 1007bp nm trong vng bo tn ca
16S rRNA hin din trong mi loi vi khun.
So vi phng php nui cy truyn thng, phng php ny cho hiu qu
chnh xc v hay hn ch, n pht hin nhiu vi khun gy bnh hn v tn rt t
thi gian.Ring i vi Shigella th cho php pht hin Shigella mc 10CFU/25g
mu sau 1214h tng sinh,cho kt qu sau 24h.
K thut LA (latex agglutination)
Ngoi ra da trn k thut phn tch khng th dng trong pht hin Shigella
cn c b Kit Wellcolex ,b kt Bactigen da trn kiu phn tch LA.
c s dng t nhng nm 1956, xt nghim LA rt ph bin ti cc phng
th nghim lm sng, p dng pht hin hn 100 bnh truyn nhim. Th nghim
ny da trn s ngng kt gia cc ht cao su vi cc khng th huyt thanh.Chn
on xc nh Shigella t cc mu lm sng trong 24h vi c hiu (>98%) v
nhy (100%),hn na thao tc rt n gin v d s dng.
V d: c ch ca th nghim LA:
Cc mu thc phm cn kim tra sau khi c x l c pha trn vi ht cao
su c ph mt khng th hoc khng nguyn c th. Nu mu b nghi ng c s
hin din ca Shigella, cc ht cao su s cm li vi nhau (tu li).
Sau th nghim
Nu th nghim l m tnh, cao su vn cn mn v gi li mu sc ban u ca
n.
Nu th nghim dng tnh ,ht cao su thay i mu sc khc bit so vi ht
cao su xung quanh.

9
TI LIU THAM KHO
Gio trnh Phn tch vi sinh thc phm, 2014.
Trn Linh Thc, Phng php phn tch vi sinh vt trong nc, thc phm
v m phm, NXB Gio dc, 2006.
http://khotailieu.vn/tong-quan-ve-Shigella/

10