You are on page 1of 29

‫اردو‬ ‫جمع مذڪر‬ ‫واحد مذڪر‬

‫ڈبہ‬ ‫دٻا‬ ‫دٻو‬
‫بندر‬ ‫ڀولڙا‬ ‫ڀولڙو‬
‫تھیلہ‬ ‫ٿيلها‬ ‫ٿيلهو‬
‫کمرہ‬ ‫ڪمرا‬ ‫ڪمرو‬
‫دیگچی‬ ‫ديڳڙا‬ ‫ديڳڙو‬
‫روزا‬ ‫روزو‬
‫بڑہئی‬ ‫واڍا‬ ‫واڍو‬

‫اردو‬ ‫مونث جمع‬ ‫مونث واحد‬
‫هوائون‬ ‫هوا‬
‫فضائون‬ ‫فضا‬
‫ادائون‬ ‫ادا‬
‫نگاهون‬ ‫نگاه‬
‫بالئون‬ ‫بال‬

‫مونث واحد‬ ‫مذڪرجمع‬ ‫فضا‬ ‫گھوڙا‬ ‫ادا‬ ‫ڇوڪرا‬ ‫نگاه‬ ‫ٽوڪرا‬ ‫وفا‬ ‫ڀولڙا‬ ‫بال‬ ‫ڪمرا‬ ‫هوا‬ ‫نخرا‬ .

‫آئیں اب وہ الفاظ دیکھتے ہیں جو واحد مونث ہوتے ہیں اور ان کے‬ ‫‪‬‬ ‫آخر میں (ی) آتا ہے‪ ،‬جیسے نوکری‪ ،‬چھوکری‪ ،‬ٹوکری‪ ،‬ادی‪،‬‬ ‫چاچی‪ ،‬مامی‪ ،‬وغیرہ۔‬ ‫ان کو جمع بنانے کے لئے ہم اس کے آخر میں (ون) کا اضافہ کریں‬ ‫‪‬‬ ‫گے۔‬ ‫مگر ان میں کچھ الفاظ ایسے ہیں جو اس قانون سے باہر ہیں جیسے‬ ‫‪‬‬ ‫ہاتھی‪ ،‬موچی‪ ،‬دھوبی وغیرہ‬ .

‫مونث جمع‬ ‫مونث واحد‬ ‫ڇوڪريون‬ ‫ڇوڪري‬ ‫نوڪريون‬ ‫نوڪري‬ ‫ٽوڪريون‬ ‫ٽوڪري‬ ‫چاچيون‬ ‫چاچي‬ ‫ماميون‬ ‫مامي‬ ‫نانيون‬ ‫ناني‬ ‫ڏاڏيون‬ ‫ڏاڏي‬ .

‫هي منهنجو چاچو آهي‪ .‬‬ ‫‪‬‬ ‫هي منهنجي چاچي آهي‪ .‬‬ .‬هي سٺيون چاچيون آهن‪.‬هي سٺو چاچو آهي‪.‬هي سٺي چاچي آهي‪.‬‬ ‫‪‬‬ ‫مطلب ته صفت جي صورت به تبديل ٿيندي جيڪڏهن چاچو يا چاچي پنهنجي‬ ‫‪‬‬ ‫حالت کي تبديل ڪن ٿا ته‪.‬‬ ‫‪‬‬ ‫هي منهنجون چاچيون آهن‪ .‬‬ ‫‪‬‬ ‫هي منهنجا چاچا آهن‪ .‬هي سٺا چاچا آهن‪.

‬‬ ‫‪‬‬ ‫منهنجو‬ ‫‪‬‬ ‫منهنجا‬ ‫‪‬‬ ‫منهنجي‬ ‫‪‬‬ ‫منهنجون‬ ‫‪‬‬ ‫الزمي پنهنجي صورت تبديل ڪندا‪ . ‫ياد رکجو‪.‬‬ ‫‪‬‬ .‬‬ ‫سٺو‪ ،‬سٺا‪ ،‬سٺي‪ ،‬سٺيون‪.‬انهي سان گڏ صفت به پنهنجي صورت تبديل‬ ‫‪‬‬ ‫ڪندو‪.

‫اب ایسے واحد مذکر الفاظ دیکھیں جن کی جمع بھی وہی رہتی ہے‬ ‫‪‬‬ ‫کیا آپ کو ایسے الفاظ آتے ہیں؟ کوشش کر کے دیکھیں۔‬ ‫پاوں‪ ،‬ناک‪ ،‬اور کوشش کریں۔‬ ‫گھر‪ ،‬ہاتھ‪ٔ ،‬‬ ‫‪‬‬ ‫اردو میں ان کی جمع صورت بھی وہی رہے گی۔‬ ‫‪‬‬ ‫مگر سندھی میں اس کی صورتحال کچھ مختلف ہے۔‬ ‫‪‬‬ .

‫مذڪرجمع‬ ‫مذڪرواحد‬ ‫گھر‬ ‫گھر‬ ‫هٿ‬ ‫هٿ‬ ‫پير‬ ‫پير‬ ‫ڪتاب‬ ‫ڪتاب‬ ‫نڪ‬ ‫نڪ‬ ‫ڪن‬ ‫ڪن‬ .

‫‪ ‬آچر‬ ‫‪ ‬سومر‬ ‫‪ ‬اڱارو‬ ‫‪ ‬اربع‬ ‫‪ ‬خميس‬ ‫‪ ‬جمعو‬ ‫‪ ‬ڇنڇر‬ .

‫ایسے مونث الفاظ جن کے آخر میں زبر آتی ہو اسے جمع بنانے کے‬ ‫‪‬‬ ‫لئے آخر میں (ون) کا اضافہ کریں گے‬ ‫جمع مونث‬ ‫واحد مونث‬ ‫کٽون‬ ‫کٽ‬ ‫نرسون‬ ‫نرس‬ ‫بوتلون‬ ‫بوتل‬ ‫ٻانگون‬ ‫ٻانگ‬ .

‫ایسے مونث الفاظ جن کے آخر میں زیر آتی ہو اسے جمع بنانے کے‬ ‫‪‬‬ ‫لئے آخر میں (یون) کا اضافہ کریں گے۔‬ ‫جمع مونث‬ ‫واحد مونث‬ ‫ڳالهيون‬ ‫ڳالهه‬ ‫اکيون‬ ‫اک‬ ‫مکيون‬ ‫مک‬ .

‫واحد مونث‬ ‫واحد جمع‬ ‫نرس‬ ‫ڪتاب‬ ‫بوتل‬ ‫هٿ‬ ‫کٽ‬ ‫پير‬ ‫ٻانگ‬ ‫بلب‬ .

‫‪ ‬سال ۾ ايندڙ مهينن جا ناال‬ ‫‪ ‬جنوري فيبروري مارچ اپريل مئي جون جوالئي‬ ‫آگسٽ سيپٽمبر آڪٽوبر نومبر ڊسمبر‬ .

‫‪ ‬لفظ ياد رکو‬ ‫لفظ‬ ‫آج‬ ‫اڄ‬ ‫کل‬ ‫سڀاڻي‬ ‫پرسوں‬ ‫پرهين‬ ‫کل (گزرا)‬ ‫ڪلهه‬ ‫میرا‬ ‫منهنجو‬ ‫تمہارا‬ ‫تنهنجو‬ ‫اس کا‬ ‫هن جو‬ .

‫اردو‬ ‫سنڌي‬ ‫میں ہوں‬ ‫مان آهيان‬ ‫تم ہو‬ ‫تون آهين‬ ‫ہم ہیں‬ ‫اسين آهيون‬ ‫یہ‬ ‫هي‬ ‫وہ‬ ‫هو‬ ‫کا‬ ‫جو‬ ‫کی‬ ‫جي‬ .

‫رنگن جا ناال‪.‬‬ ‫‪‬‬ ‫‪White‬‬ ‫اڇو‬ ‫‪‬‬ ‫‪Green‬‬ ‫سائو‬ ‫‪‬‬ ‫‪Black‬‬ ‫ڪارو‬ ‫‪‬‬ ‫‪Blue‬‬ ‫نيرو‬ ‫‪‬‬ ‫‪Yellow‬‬ ‫پيلو يا ڦڪو‬ ‫‪‬‬ ‫‪Purple‬‬ ‫واڱڻائي‬ ‫‪‬‬ ‫‪Brown‬‬ ‫ناس ي‬ ‫‪‬‬ ‫‪Red‬‬ ‫ڳاڙهو‬ ‫‪‬‬ .

‫فعل امر‬ ‫‪‬‬ ‫فعل ڪم ڪرڻ کي چئبو آهي ۽ امر حڪم نامو هوندو آهي‬ ‫‪‬‬ ‫لکڻ هڪ فعل آهي جيڪو جيڪو اڳيان هلي لک ٿي وڃي ٿو جنهن کي اسين امر يا‬ ‫‪‬‬ ‫حڪم به چئي سگهون ٿا جيئن تون لک‬ ‫اهڙا ڪجهه ٻيا فعل توهان ڪالس جي اندر ٻڌايو‪.‬‬ ‫‪‬‬ .

‫‪‬‬ ‫‪First Person Masculine Singular.‬‬ ‫‪‬‬ ‫مان‪/‬آء اچان ٿو‪.‬‬ ‫‪‬‬ ‫مان‪/‬آء اچان ٿو‪.‬‬ ‫مان‪/‬آء لکان ٿي‪.‬‬ ‫‪‬‬ .‬‬ ‫‪‬‬ ‫مان‪ /‬آء پڙهان ٿو‪.‬‬ ‫‪‬‬ ‫مان‪/‬آء پڙهان ٿي‪.‬‬ ‫‪‬‬ ‫‪‬‬ ‫‪First Person Feminine Singular.‬‬ ‫مان‪/‬آء لکان ٿو‪.

‬‬ ‫‪‬‬ ‫اسين اچون ٿيون‪.‬‬ ‫‪‬‬ .‬‬ ‫اسين لکون ٿا‬ ‫‪‬‬ ‫اسين پڙهون ٿا‬ ‫‪‬‬ ‫اسين اچون ٿا‪.‬‬ ‫‪‬‬ ‫اسين پڙهون ٿيون‪.‬‬ ‫اسين لکون ٿيون‪.‬‬ ‫‪‬‬ ‫‪‬‬ ‫‪First Person Feminine Plural.‫‪‬‬ ‫‪First Person Masculine Plural.

 First Person Masculine Singular. ‫اسين لکون ٿا‬   First Person Feminine Plural. ‫آء لکان ٿو‬/‫مان‬   First Person Feminine Singular. ‫آء لکان ٿي‬/‫مان‬   First Person Masculine Plural. ‫اسين لکون ٿيون‬  .

‫‪‬‬ ‫‪First Person Masculine Sing‬‬ ‫‪Points to‬‬ ‫‪First Person‬‬ ‫‪First Person‬‬ ‫‪Make a Question‬‬ ‫‪Remember‬‬ ‫‪Masculine/Femini‬‬ ‫‪Masculine/Femini‬‬ ‫‪ne Plural‬‬ ‫‪ne Singular‬‬ ‫تون لکين‬ ‫مان‪/‬آء لکان ٿو‪/‬ٿي‬ ‫تون لکين ٿو‪/‬ٿي‬ ‫مان لکان‬ ‫آء لکان‬ ‫اسين لکون‬ ‫ہم لکھتے‪/‬لکھتی‬ ‫تم لکھتے‪/‬لکھتی ہو میں لکھتا‪/‬لکھتی‬ ‫ہیں‬ ‫ہوں‬ ‫توهان لکو‬ ‫اسين لکون ٿا‪/‬ٿيون‬ ‫توهان لکو ٿا‪/‬ٿيون‬ .

‫تون سمهه‬ ‫سمهه‬ ‫سمهڻ‬ ‫‪‬‬ ‫تون گھم‬ ‫گھم‬ ‫گھمڻ‬ ‫‪‬‬ ‫تون اٿ‬ ‫اٿ‬ ‫اٿڻ‬ ‫‪‬‬ ‫تون ويهه‬ ‫ويهه‬ ‫ويهڻ‬ ‫‪‬‬ ‫تون نچ‬ ‫نچ‬ ‫نچڻ‬ ‫‪‬‬ ‫تون وڃ‬ ‫وڃ‬ ‫وڃڻ‬ ‫‪‬‬ ‫تون اچ‬ ‫اچ‬ ‫اچڻ‬ ‫‪‬‬ ‫تون کاء‬ ‫کاء‬ ‫کائڻ‬ ‫‪‬‬ .

 Directions  North ‫اتر‬  East ‫اوڀر‬  West ‫اولھه‬  South ‫ڏکڻ‬ .

‫‪‬‬ ‫‪Counting:‬‬ ‫چاليهه‬ ‫ايڪيهه‬ ‫يارهن‬ ‫‪‬‬ ‫پنجاهه‬ ‫ٻاويهه‬ ‫ٻارهن‬ ‫‪‬‬ ‫سٺ‬ ‫ٽيويهه‬ ‫تيرهن‬ ‫‪‬‬ ‫ستر‬ ‫چوويهه‬ ‫چوڏهن‬ ‫‪‬‬ ‫اس ي‬ ‫پنجويهه‬ ‫پندرهن‬ ‫‪‬‬ ‫نوي‬ ‫ڇهويهه‬ ‫سورهن‬ ‫‪‬‬ ‫سو‬ ‫ستاويهه‬ ‫سترهن‬ ‫‪‬‬ ‫اٺاويهه‬ ‫ارڙهن‬ ‫‪‬‬ ‫اڻٽيهه‬ ‫اوڻيهه‬ ‫‪‬‬ ‫ٽيهه‬ ‫ويهه‬ ‫‪‬‬ .

‫‪‬‬ ‫‪Use of Adjective with Noun.‬‬ ‫هي سٺو ڇوڪرو آهي‬ ‫‪‬‬ ‫هي سٺا ڇوڪرا آهن‬ ‫‪‬‬ ‫هي سٺي چوڪري آهي‬ ‫‪‬‬ ‫هي سٺيون ڇوڪريون آهن‬ ‫‪‬‬ ‫هي ڪارو هاٿي آهي‬ ‫‪‬‬ ‫هي ڪارا هاٿي آهن‬ ‫‪‬‬ .

 Preposition or Postposition. Sindhi Urdu ‫۾‬ ‫میں‬ ‫تي‬ ‫پر‬ ‫جو‬ ‫کا‬ ‫جي‬ ‫کی‬ ‫کي‬ ‫کو‬ ‫ تان‬،‫ مان‬،‫ سان‬،‫کان‬ ‫سے‬ .

‫اونٹھ پر چڑھو‬ ‫اٺ تي چڙهه‬ ‫‪‬‬ ‫پھول میں خوشبو ہے‬ ‫گل ۾ خوشبو آهي‬ ‫‪‬‬ ‫هي ڪتاب حنا جو آهي‬ ‫‪‬‬ ‫هي ڪاپي اسلم کي ڏي‬ ‫‪‬‬ .

‫‪‬‬ ‫‪Use of Noun with preposition.‬‬ ‫ڇوڪرو (هي ڇوڪرو آهي)‬ ‫‪‬‬ ‫ڇوڪري (ڇوڪري کي چوڻ ڏي)‬ ‫‪‬‬ ‫ڇوڪرا (اهي ڇوڪرا آهن)‬ ‫‪‬‬ ‫ڇوڪرن ( ڇوڪرن کي چوڻ ڏي)‬ ‫‪‬‬ ‫ڇوڪري (هي ڇوڪري آهي)‬ ‫‪‬‬ ‫ڇوڪري (ڇوڪري کي چوڻ ڏي)‬ ‫‪‬‬ ‫ڇوڪريون ( اهي ڇوڪريون آهن)‬ ‫‪‬‬ ‫ڇوڪرين ( ڇوڪرين کي چوڻ ڏي)‬ ‫‪‬‬ .